ÃÓäì
ÇáãØÇáÈ Ýí ÔÑÍ ÑæÖ ÇáØÇáÈ [ßöÊóÇÈñ ÇáÓøóÑöÞóÉõ]
[ÇáúÈóÇÈ ÇáúÃóæøóáõ ÝöíãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÞóØúÚó]
(ßöÊóÇÈñ) (ÇáÓøóÑöÞóÉõ) ÈöÝóÊúÍö ÇáÓøöíäö æóßóÓúÑö ÇáÑøóÇÁö æóíóÌõæÒõ
ÅÓúßóÇäõåóÇ ãóÚó ÝóÊúÍö ÇáÓøöíäö æóßóÓúÑöåóÇ æóíõÞóÇáõ ÃóíúÖðÇ ÇáÓøóÑöÞõ
ÈößóÓúÑö ÇáÑøóÇÁö æóÓóÑóÞó ãöäúåõ ãóÇáðÇ íóÓúÑöÞõ ÓóÑóÞðÇ ÈöÇáúÝóÊúÍö
æóÑõÈøóãóÇ ÞóÇáõæÇ ÓóÑóÞóåõ ãóÇáðÇ æóÇáúÃóÕúáõ Ýöí ÇáúÞóØúÚö ÈöåóÇ
ÞóÈúáó ÇáúÅöÌúãóÇÚö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÇáÓøóÇÑöÞõ æóÇáÓøóÇÑöÞóÉõ
ÝóÇÞúØóÚõæÇ ÃóíúÏöíóåõãóÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 38] æóÛóíúÑõåõ ãöãøóÇ íóÃúÊöí.
æóåöíó áõÛóÉð ÃóÎúÐõ ÇáúãóÇáö ÎõÝúíóÉð æóÔóÑúÚðÇ ÃóÎúÐõåõ ÎõÝúíóÉð ãöäú
ÍöÑúÒö ãöËúáöåö ÈöÔõÑõæØò ÊóÃúÊöí (æóÝöíåö ËóáóÇËóÉõ ÃóÈúæóÇÈò
ÇáúÃóæøóáõ ÝöíãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÞóØúÚó) æóåõæó ÇáÓøóÑöÞóÉõ (æóáóåõ
ËóáóÇËóÉõ ÃóÑúßóÇäò)
ãóÓúÑõæÞñ æóÓóÑöÞóÉñ æóÓóÇÑöÞñ (ÇáúÃóæøóáõ ÇáúãóÓúÑõæÞõ æóáóåõ ÓöÊøóÉõ
ÔõÑõæØò ÇáúÃóæøóáõ ÇáäøöÕóÇÈõ) æóåõæó ÑõÈúÚõ ÏöíäóÇÑò Ãóæú ãóÇ íõÞóæøóãõ
Èöåö (ÝóíõÞúØóÚõ ÈöÑõÈúÚö ÏöíäóÇÑò æóåõæó) Ãóíú ÇáÏøöíäóÇÑõ ÇáúãóÖúÑõæÈõ
æóæóÕóÝó ÇáÏøöíäóÇÑó ÈöÞóæúáöåö (ÎóÇáöÕñ) Ãóíú ÝóíõÞúØóÚõ ÈöÑõÈúÚö
ÏöíäóÇÑò ÎóÇáöÕò (Ãóæú ãóÛúÔõæÔò ÎóÇáöÕõåõ äöÕóÇÈñ æóÅöäú ßóÇäó)
ÇáÑøõÈúÚõ (áöÌóãóÇÚóÉò) áöÎóÈóÑö ãõÓúáöãò «áóÇ ÊõÞúØóÚõ íóÏõ ÓóÇÑöÞò
ÅáøóÇ Ýöí ÑõÈúÚö ÏöíäóÇÑò ÝóÕóÇÚöÏðÇ æóÇáÏøöíäóÇÑõ ÇáúãöËúÞóÇáõ» æóÞöíÓó
ÈöÇáÑøõÈúÚö ãóÇ íõÓóÇæöíåö Ýöí ÇáúÞöíãóÉö ÍóÇáó ÇáÓøóÑöÞóÉö ÓóæóÇÁñ
ÃóßóÇäó ÏóÑóÇåöãó Ãóãú áóÇ Ýóáóæú ÓóÑóÞó ÔóíúÆðÇ íõÓóÇæöí ÑõÈúÚó
ãöËúÞóÇáò ãöäú ÛóíúÑö ÇáúãóÖúÑõæÈö ßóÓóÈöíßóÉò æóÍõáöíøò æóáóÇ íóÈúáõÛõ
ÑõÈúÚðÇ ãóÖúÑõæÈðÇ Ãóæú ÈöÇáúÚóßúÓö ÝóáóÇ ÞóØúÚó Èöåö ßóãóÇ ÐóßóÑóåõ
ÈöÞóæúáöåö (áóÇ ÓóÈöíßóÉò) ÈöÇáúÌóÑøö ÚóØúÝðÇ Úóáóì ÑõÈúÚö (ÊóäúÞõÕõ
ÞöíãóÊõåõ) Úóäú ÑõÈúÚö ÏöíäóÇÑò æóÅöäú ßóãõáóÊú æóÒúäðÇ äóÙóÑðÇ Åáóì
ÇáúÞöíãóÉö ÝöíãóÇ åõæó ßóÇáúÚóÑúÖö¡ æóÛóíúÑõ ÇáÓøóÈöíßóÉö ãöäú Íõáöíøò
æóäóÍúæöåö ãöËúáõåóÇ ßóãóÇ ÕóÑøóÍó Èöåö ÇáúÃóÕúáõ (æó) áóÇ (ÎóÇÊóãò
íóäúÞõÕõ æóÒúäðÇ æóÅöäú ÒóÇÏóÊú ÞöíãóÊõåõ) äóÙóÑðÇ Åáóì ÇáúæóÒúäö
æóåóÐóÇ ãóÇ ÕóÍøóÍóåõ Ýöí ÃóÕúáö ÇáÑøóæúÖóÉö.
æóÞóÇáó ÇáúÅöÓúäóæöíøö Åäøóåõ ÛóáóØñ ÝóÇÍöÔñ áöÃóäøóåõ Óóæøóì Èóíúäó
åóÐöåö æóÇóáøóÊöí ÞóÈúáóåóÇ Ýöí ÊóÕúÍöíÍö ÚóÏóãö ÇáúÞóØúÚö Ëõãøó
ÚóÞøóÈóåõ ÈöÞóæúáöåö æóÇáúÎöáóÇÝõ Ýöí ÇáúãóÓúÃóáóÊóíúäö ÑóÇÌöÚñ Åáóì
Ãóäøó ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑó ÈöÇáúæóÒúäö Ãóæú ÈöÇáúÞöíãóÉö æóÞóÇáó
ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ áóíúÓó ÈöÛóáóØò Èóáú åõæó ÝöÞúåñ ãõÓúÊóÞöíãñ æóÅöäú áóãú
íõÚúØöåö ßóáóÇãõ ÇáÑøóÇÝöÚöíøö ÝóÅöäøó ÇáúæóÒúäó Ýöí ÇáÐøóåóÈö áóÇ ÈõÏøó
ãöäúåõ æóåóáú íõÚúÊóÈóÑõ ãóÚóåõ ÅÐóÇ áóãú íóßõäú ãóÖúÑõæÈðÇ Ãóäú
ÊóÈúáõÛó ÞöíãóÊõåõ ÑõÈúÚó ÏöíäóÇÑò æóãóÖúÑõæÈñ Ýöíåö ÇáúÎöáóÇÝõ ÇáøóÐöí
Ýöí ÇáÓøóÈöíßóÉö ÝóÃóãøóÇ ÅÐóÇ äóÞóÕó ÇáúæóÒúäõ æóáóßöäú ÞöíãóÊõåõ
ÊõÓóÇæöí ÑõÈúÚó ÏöíäóÇÑò ãóÖúÑõæÈò ÝóåóÐóÇ íóÖúÚõÝõ Ýöíåö ÇáöÇßúÊöÝóÇÁõ
ÈöÇáúÞöíãóÉö ÝóÇÓúÊóÞóÇãó ãóÇ ÐóßóÑóåõ Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö æóãóÇ ÐóßóÑóåõ
ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ Ýöíåö ÅáúÈóÇÓñ æóßóÇäó ÇááøóÇÆöÞõ Ãóäú íõäóÈøöåó Úóáóíúåö
ÕóÇÍöÈõ ÇáÑøóæúÖóÉö ÇäúÊóåóì æóÈöÐóáößó Úõáöãó Ãóäøóåõ áóÇ ÈõÏøó Ýöí
ÇáúãóÓúÃóáóÊóíúäö ãöäú ÇáäøóÙóÑö Åáóì ÇáúæóÒúäö æóÇáúÞöíãóÉö ãóÚðÇ
(æóÛóíúÑõ Ðóáößó) ãöäú ÇáúÚõÑõæÖö æóÇáÏøóÑóÇåöãö (íõÞóæøóãõ ÈöÐóåóÈò)
Ãóíú ÈöÏóäóÇäöíÑó äóÚóãú Åäú áóãú ÊõÚúÑóÝú ÞöíãóÊõåõ ÈöÇáÏøóäóÇäöíÑö
Þõæøöãó ÈöÇáÏøóÑóÇåöãö Ëõãøó ÞõæøöãóÊú ÇáÏøóÑóÇåöãõ ÈöÇáÏøóäóÇäöíÑö
ÞóÇáóåõ ÇáÏøóÇÑöãöíøõ.
Ýóáóæú áóãú íóßõäú ãóßóÇäó ÇáÓøóÑöÞóÉö ÏóäóÇäöíÑõ ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ
ÝóÇáúãõÊøóÌóåõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÞöíãóÉö Ýöí ÃóÞúÑóÈö ÇáúÈöáóÇÏö Åáóíúåö
æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãöåöãú Ãóäøó ÓóÈöíßóÉó ÇáÐøóåóÈö ÊõÞóæøóãõ
ÈöÇáÏøóäóÇäöíÑö æóÅöäú ßóÇäó Ýöíåö ÊóÞúæöíãõ ÐóåóÈò ÈöÐóåóÈò ÎöáóÇÝðÇ
áöáÏøóÇÑöãöíøö Ýöí Þóæúáöåö ÊõÞóæøóãõ ÈöÇáÏøóÑóÇåöãö Ëõãøó íõÞóæøöãõ
ÇáÏøóÑóÇåöãó ÈöÇáÏøóäóÇäöíÑö æóáúíóßõäú ÇáÊøóÞúæöíãõ ÈöÇáÏøóäóÇäöíÑö
(ÊóÞúæöíãó ÞóØúÚò) ãöäú ÇáúãõÞóæøöãöíäó (áóÇ) ÊóÞúæöíãó (ÇÌúÊöåóÇÏò)
ãöäúåõãú (áöáúÍóÏøö) Ãóíú áöÃóÌúáöåö ÝóáóÇ ÈõÏøó áöÃóÌúáöåö ãöäú
ÇáúÞóØúÚö ÈöÐóáößó¡ Ýóáóæú ÞóÇáõæÇ: äóÙõäøõ Ãóäøóåõ íõÓóÇæöí ÑõÈúÚðÇ
áóãú íõÍóÏøó Èöåö ßóãóÇ ÚóÈøóÑó Èöåö ÇáúÛóÒóÇáöíøõ ãóÚó Ãóäøó
ÇáÔøóåóÇÏóÉó áóÇ ÊõÞúÈóáõ ÅáøóÇ ÈöÇáúÞóØúÚö æóÅöäú ßóÇäó ãõÓúÊóäóÏõåóÇ
ÇáÙøóäøõ¡ æó (íõÑóÇÚóì) Ýöí ÇáúÞöíãóÉö (ÇáúãóßóÇäõ æóÇáÒøóãóÇäõ)
áöÇÎúÊöáóÇÝöåóÇ ÈöåöãóÇ. ÞóÇáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ: æóíóÈúÚõÏõ Ãóäú íõÞóÇáó
ÊõÚúÊóÈóÑõ ÞöíãóÉõ ÇáúÍöÌóÇÒö Ãóæú ÞöíãóÉõ ÚóåúÏö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -
(æóíõÚúãóáõ) Ýöí ÏóÚúæóì ÇáÓøóÑöÞóÉö (Åäú ÇÎúÊóáóÝóÊú ÈóíøöäóÊóÇäö
ÈöÇáúÃóÞóáøö) ãöäú ÇáúÞöíãóÊóÇäö (áöáúÞóØúÚö) Èóáú æóáöáúãóÇáö
æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúÃóÕúáö æóáóæú ÔóåöÏó ÇËúäóÇäö ÈöÃóäøóåõ äöÕóÇÈñ
æóÞóæøóãóåõ ÂÎóÑóÇäö ÈöÏõæäöåö ÝóáóÇ ÞóØúÚó æóíõÄúÎóÐõ Ýöí ÇáúÛõÑúãö
ÈöÇáúÃóÞóáøö (æóáóåõ ÇáúÍóáöÝõ) ÝöíãóÇ áóæú ÔóåöÏó ÇËúäóÇäö ÈöÓóÑöÞóÉò
ÝóÞóæøóãó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÇáúãóÓúÑõæÞó äöÕóÇÈðÇ æóÇáúÂÎóÑõ Ïõæäóåõ (ãóÚó
ÔóÇåöÏö ÇáúÃóßúËóÑö áöáúãóÇáö æóíõÞúØóÚõ ÈöÏöíäóÇÑò) Ãóíú ÈöÓóÑöÞóÉö
ÏöíäóÇÑò (Ùóäøóåõ ÝóáúÓðÇ) áöÃóäøóåõ ÞóÕóÏó ÓóÑöÞóÉó Úóíúäöåö æóáóÇ
ÃóËóÑó áöÙóäøöåö æóáöÃóäøóåõ ÃóÎúÑóÌó äöÕóÇÈðÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
ßöÊóÇÈõ ÇáÓøóÑöÞóÉö) (Þóæúáõåõ ÈöÝóÊúÍö ÇáÓøöíäö ÅáóÎú) æóíóÊóÚóÏøóì
ÈöÇáÖøóãöíÑö æóÇááøóÇãö æóãöäú ßóÇáúåöÈóÉö (Þóæúáõåõ æóÇáúÃóÕúáõ Ýöí
ÇáúÞóØúÚö ÈöåóÇ ÞóÈúáó ÇáúÅöÌúãóÇÚö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì ÅáóÎú) æóÊóÙóÇÝóÑóÊú
ÇáúÃóÍóÇÏöíËõ Úóáóíúåö æóÍößúãóÊõåõ ÕöíóÇäóÉõ ÇáúãóÇáö Úóäú ÅÊúáóÇÝöåö
Úóáóì æóÌúåò áóÇ íóÞõæãõ Úóáóíúåö Ïóáöíáñ æóáöåóÐóÇ áóãú íóÞúØóÚú Ýöí
ÇáúÛóÕúÈö áöÙõåõæÑöåö ÞóÇáó ÇáúãõáúÍöÏõ
íóÏñ ÈöÎóãúÓö ãõÆöíäó ÚóÓúÌóÏò ... æõÏöíóÊú ãóÇ ÈóÇáõåóÇ ÞõØöÚóÊú Ýöí
ÑõÈúÚö ÏöíäóÇÑò
ÃóÌóÇÈóåõ ÇáÓøõäøöíøõ ÕöíóÇäóÉõ ÇáäøóÝúÓö ÃóÛúáóÇåóÇ æóÃóÑúÎóÕóåóÇ ...
ÎöíóÇäóÉõ ÇáúãóÇáö ÝóÇäúÙõÑú ÍößúãóÉó ÇáúÈóÇÑöí
(Þóæúáõåõ áöÎóÈóÑö ãõÓúáöãò «áóÇ ÊõÞúØóÚõ íóÏõ ÓóÇÑöÞò» ÅáóÎú) æóÎóÈóÑõ
ÇáúÈõÎóÇÑöíøö «ÊõÞúØóÚõ ÇáúíóÏõ Ýöí ÑõÈúÚö ÏöíäóÇÑò ÝóÕóÇÚöÏðÇ Ãóæú ãóÇ
ÞöíãóÊõåõ ÑõÈúÚõ ÏöíäóÇÑò ÝóÕóÇÚöÏðÇ» (Þóæúáõåõ áóÇ ÓóÈöíßóÉò) ãöËúáõ
ÇáÓøóÈöíßóÉö ãóØúÈõæÚñ áóÇ íõÊóÚóÇãóáõ Èöåö ÅÐóÇ äóÞóÕóÊú ÞöíãóÊõåõ Úóäú
ÞöíãóÉö ÇáúãóØúÈõæÚö ÇáÑøóÇÆöÌö (Þóæúáõåõ æóÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ)
æóÊóÈöÚóåõ ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ Ýöí ÇáúÎóÇÏöãö (Þóæúáõåõ æóÛóíúÑõ Ðóáößó
íõÞóæøóãõ ÈöÐóåóÈò) áóæú ßóÇäó Ýöí ÇáúÈóáóÏö äóÞúÏóÇäö ãöäú ÇáÐøóåóÈö
ÇáúÎóÇáöÕö æóÃóÍóÏõåõãóÇ ÃóÛúáóì ËóãóäðÇ Þõæøöãó ÈöÇáúÃóÛúáóÈö Òóãóäó
ÇáÓøóÑöÞóÉö ÝóÅöäú ÇÓúÊóæóíóÇ Ýóåóáú íõÞóæøóãõ ÈöÇáúÃóÛúáóì ÏóÑúÁð
áöáúÞóØúÚö Ãóãú ÈöÇáúÃóÑúÏóÃöº Ýöíåö æóÌúåóÇäö ÞóÇáó ÔóíúÎõäóÇ
ÃóæúÌóåõåõãóÇ ÃóæøóáõåõãóÇ ßÇ æóÈöÚöÈóÇÑóÉò ÃõÎúÑóì ÞóÇáó
ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ áóæú ßóÇäó Ýöí ÇáúÈóáóÏö äóÞúÏóÇäö ÎóÇáöÕóÇäö ãöäú
ÇáÐøóåóÈö¡ æóÃóÍóÏõåõãóÇ ÃóÚúáóì ÞöíãóÉð ãöäú ÇáúÂÎóÑö ÇõÚúÊõÈöÑóÊú
ÇáúÞöíãóÉõ ÈöÇáúÃóÛúáóÈö ãöäú ÏóäóÇäöíÑö ÇáúÈóáóÏö Ýöí ÒóãóÇäö
ÇáÓøóÑöÞóÉö¡ ÝóÅöäú ÇÓúÊóæóíóÇ ÝóÈöÃóíøöåöãóÇ íõÞóæøóãõ æóÌúåóÇäö
ÃóÍóÏõåõãóÇ ÈöÇáúÃóÏúäóì ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÚõãõæãö ÇáÙøóÇåöÑö æóÇáËøóÇäöí
ÈöÇáúÃóÚúáóì ÏóÑúÁð áöáúÞóØúÚö ÈöÇáÔøõÈúåóÉö æóÞóæúáõåõ æóÇáËøóÇäöí
ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ äóÚóãú Åäú áóãú ÊõÚúÑóÝú ÞöíãóÊõåõ
ÈöÇáÏøóäóÇäöíÑö Þõæøöãó ÈöÇáÏøóÑóÇåöãö ÅáóÎú) ÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóäúæóÇÑö:
æóÇáÊøóÞúæöíãõ ÈöÇáÐøóåóÈö ÍóíúËõ ßóÇäó åõæó ÛóÇáöÈó äóÞúÏö ÇáúÈóáóÏö¡
ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÛóÇáöÈõ ÏóÑóÇåöãó ÝóíõÞóæøóãõ ÈöÇáÏøóÑóÇåöãö Ëõãøó
ÇáÏøóÑóÇåöãõ ÈöÇáÐøóåóÈö (Þóæúáõåõ ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ÝóÇáúãõÊøóÌóåõ
ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÞöíãóÉö) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ æóÞóÖöíøóÉõ
ßóáóÇãöåöãú Ãóäøó ÓóÈöíßóÉó ÇáÐøóåóÈö ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(Þóæúáõåõ æóíõÑóÇÚóì ÇáúãóßóÇäõ æóÇáÒøóãóÇäõ) Ãóíú Òóãóäõ ÅÎúÑóÇÌöåö
ãöäú ÇáúÍöÑúÒö
(4/137)
ãöäú ÍöÑúÒöåö ÈöÞóÕúÏö ÇáÓøóÑöÞóÉö¡
æóÇáúÌóåúáõ ÈöÌöäúÓö ÇáúãóÓúÑõæÞö æóÞóÏúÑöåö áóÇ íõÄóËøöÑõ ßóÇáúÌóåúáö
ÈöÕöÝóÊöåö (æóßóÐóÇ) íõÞúØóÚõ ÈöÓóÑöÞóÉö (ÙóÑúÝò Ùóäøóåõ ÝóÇÑöÛðÇ) ¡
Ýóáóæú ÓóÑóÞó ËóæúÈðÇ ÎóÓöíÓðÇ æóÝöí ÌóíúÈöåö ÑõÈúÚõ ÏöíäóÇÑò Ãóæú ãóÇ
íóÈúáõÛõ ÞöíãóÊóåõ äöÕóÇÈðÇ æóáóãú íóÚúáóãú ÈöÇáúÍóÇáö æóÌóÈó ÇáúÞóØúÚõ
áöÐóáößó (æóáóæú ÃóÎúÑóÌó ÇáäøöÕóÇÈó) ãöäú ÍöÑúÒöåö (ÏóÝóÚóÇÊò ÞõØöÚó)
æóÅöäú ÊóÎóáøóáó ÈóíúäóåõãóÇ ÇØøöáóÇÚõ ÇáúãóÇáößö æóÅöåúãóÇáõ ÅÚóÇÏóÉö
ÇáúÍöÑúÒö Ãóæú ÇõÔúÊõåöÑó åóÊúßõåõ áöÃóäøóåõ ÃóÎúÑóÌó äöÕóÇÈðÇ ãöäú
ÍöÑúÒò åóÊóßóåõ ÝóÃóÔúÈóåó ãóÇ áóæú ÃóÎúÑóÌóåõ ÏóÝúÚóÉð æóÇÍöÏóÉð
æóßóãóÇ áóæú ØóÑøó ÌóíúÈó ÅäúÓóÇäò æóÃóÎóÐó ãöäúåõ ÏöÑúåóãðÇ
ÝóÏöÑúåóãðÇ¡ æóáöÃóäøó ÝöÚúáó ÇáÔøóÎúÕö ãóÈúäöíøñ Úóáóì ÝöÚúáöåö
æóáöåóÐóÇ áóæú ÌóÑóÍó Ëõãøó ÞóÊóáó ÏóÎóáó ÇáúÃóÑúÔõ Ýöí ÏöíóÉö ÇáäøóÝúÓö
ÈöÎöáóÇÝö ÝöÚúáö ÛóíúÑöåö (áóÇ Åäú ÊóÎóáøóáó ÇØøöáóÇÚñ) ãöäú ÇáúãóÇáößö
(Ãóæú ÅÍúÑóÇÒñ) ãöäúåõ ÕóæóÇÈõåõ ÇáúãõæóÇÝöÞõ áöÃóÕúáöåö æóÅöÍúÑóÇÒñ
áöáúãóÓúÑõæÞö æóáóæú ÈöÅöÚóÇÏóÉö ÇáúÍöÑúÒö ÝóáóÇ ÞóØúÚó¡ æóÇáúãóÃúÎõæÐõ
ÈóÚúÏó ÇáúÅöÍúÑóÇÒö ÓóÑöÞóÉñ ÃõÎúÑóì¡ ÝóÅöäú ßóÇäó äöÕóÇÈðÇ ÞõØöÚó Ãóæú
Ïõæäóåõ ÝóáóÇ áöÇäúÝöÕóÇáö ßõáøö æóÇÍöÏóÉò Úóäú ÇáúÃõÎúÑóì¡ æóÇáÙøóÇåöÑõ
Ãóäøóåõ ÚóÈøóÑó ÈöÃóæú ãõæóÇÝóÞóÉð áöáúÈõáúÞöíäöíøö æóÇáÒøóÑúßóÔöíøö Ýöí
Ãóäøóåõ áóÇ ÞóØúÚó ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ÊóÎóáøóáó ÃóÍóÏõåóÇ ÝóÞóØú (æóáóæú ÝóÊóÍó
æöÚóÇÁð Ãóæú ØóÑøó) Ãóíú ÞóØóÚó (ÌóíúÈðÇ ÝóÇäúËóÇáó) ÈöÇáúãõËóáøóËóÉöº
Ãóíú ÇäúÕóÈøó ãöãøóÇ Ýöíåö ãöäú ÈõÑøò Ãóæú ÛóíúÑöåö (äöÕóÇÈñ æóáóæú
ÔóíúÆðÇ ÝóÔóíúÆðÇ ÞõØöÚó) æóÅöäú áóãú íóÃúÎõÐúåõ ßóãóÇ áóæú ÃóÎúÑóÌóåõ
ÈöíóÏöåö áöÃóäøóåõ ÈöÝöÚúáöåö åóÊóßó ÇáúÍöÑúÒó æóÃóÎúÑóÌó ãöäúåõ
äöÕóÇÈðÇ æóÞóæúáõåõ Ãóæú ØóÑøó ÌóíúÈðÇ ÏóÇÎöáñ ÝöíãóÇ ÞóÈúáóåõ (æóÅöäú
ÃóÎúÑóÌó) ÈóÚúÖó (ËóæúÈò) ãóËóáðÇ (ãöäú ÍöÑúÒò) æóÊóÑóßó ÈóÇÞöíóÉð Ýöíåö
(áóãú íõÞúØóÚú æóÅöäú ßóËõÑóÊú ÞöíãóÊõåõ) Ãóíú ÇáúÈóÚúÖö ÇáúãõÎúÑóÌöº
áöÃóäøóåõ ãóÇáñ æóÇÍöÏñ æóáóãú íóÊöãøó ÅÎúÑóÇÌõåõ æóáöÐóáößó áóæú ßóÇäó
ØóÑóÝõ ÚöãóÇãóÉö ÇáúãõÕóáøöí Úóáóì äóÌóÇÓóÉò áóãú ÊóÕöÍøó ÕóáóÇÊõåõ
æóÊóÚúÈöíÑõåõ ÈöÇáúÈóÚúÖö ÃóÚóãøõ ãöäú ÊóÚúÈöíÑö ÃóÕúáöåö ÈöÇáäøöÕúÝö
(æóáóæú ÌóãóÚó äöÕóÇÈðÇ ãöäú ÈóÐúÑö ÃóÑúÖò ãõÍúÑóÒóÉò) ßóÃóäú Êóßõæäó
ÈöÌóäúÈö ÇáúãóÒóÇÑöÚö (ÞõØöÚó) æóáóÇ íõÞúÈóáõ ãóæúÖöÚó ßõáøö ÍóÈøóÉò
ÍöÑúÒñ ÎóÇÕøñ ÝóÕóÇÑó ßóãóÇ áóæú ÃóÎúÑóÌó ÇáäøöÕóÇÈó ãöäú ÍöÑúÒóíúäöº
áöÃóäøó ÇáúÃóÑúÖó ÊõÚóÏøõ ÈõÞúÚóÉð æóÇÍöÏóÉð¡ æóÇáúÈóÐúÑõ ÝöíåóÇ
ßóÃóãúÊöÚóÉò Ýöí ÃóØúÑóÇÝö ÇáúÈóíúÊö¡ ÝóÅöäú áóãú Êóßõäú ÇáúÃóÑúÖõ
ãõÍúÑóÒóÉð áóãú íõÞúØóÚú
(æóáóÇ íõÞúØóÚõ ÇáúãõÔúÊóÑóßóÇäö Ýöí ÇáúÅöÎúÑóÇÌö) ãöäú ÍöÑúÒò (ÈöÏõæäö
äöÕóÇÈò) Èóíøöäò Ãóíú ÈöÓóÑöÞóÊöåö æóíõÞúØóÚóÇäö ÈöÓóÑöÞóÉö äöÕóÇÈóíúäö
ÊóæúÒöíÚðÇ áöáúãóÓúÑõæÞö ÚóáóíúåöãóÇ ÈöÇáÓøóæöíøóÉö Ýöí ÇáÔøöÞøóíúäö
æóÞóíøóÏó ÇáúÞóãõæáöíøõ ÇáÔøöÞøó ÇáËøóÇäöíó ÈöãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ßõáøñ
ãöäúåõãóÇ íõØöíÞõ Íóãúáó ãóÇ íõÓóÇæöí äöÕóÇÈðÇ ÃóãøóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó
ÃóÍóÏõåõãóÇ áóÇ íõØöíÞõ Ðóáößó¡ æóÇáúÂÎóÑõ íõØöíÞõ Íóãúáó ãóÇ ÝóæúÞóåõ
ÝóáóÇ íõÞúØóÚõ ÇáúÃóæøóáõ æóÎóÑóÌó ÈöÇÔúÊöÑóÇßöåöãóÇ Ýöí ÇáúÅöÎúÑóÇÌö
ãóÇ áóæú ÊóãóíøóÒóÇ Ýöíåö ÝóíõÞúØóÚõ ãóäú ãóÓúÑõæÞõåõ äöÕóÇÈñ Ïõæäó ãóäú
ãóÓúÑõæÞõåõ ÃóÞóáøõ ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ÊóÈóÚðÇ áöáúÃóÐúÑóÚöíøö¡
æóÇáÙøóÇåöÑõ ÊóÕúæöíÑõ ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÈöãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ßõáøñ ãöäúåõãóÇ
ãõÓúÊóÞöáøðÇ¡ Ýóáóæú ßóÇäó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÕóÈöíøðÇ Ãóæú ãóÌúäõæäðÇ áóÇ
íõãóíøöÒõ ÝóíõÞúØóÚõ ÇáúãõßóáøóÝõ æóÅöäú áóãú íóßõäú ÇáúãõÎúÑóÌõ
äöÕóÇÈóíúäöº áöÃóäøó ÛóíúÑóåõ ßóÂáóÉò æóÙóÇåöÑñ Ãóäøó ãóÍóáøóåõ ÅÐóÇ
ÃóÐöäó áóåõ ÇáúãõßóáøóÝõ ÈöÞóÑöíäóÉö ÇáÊøóÚúáöíáö
(æóÅöäú ÃóÎóÐó äöÕóÇÈðÇ) ãöäú ÍöÑúÒò (æóÃóÊúáóÝó ÈóÚúÖóåõ Ýöí ÇáúÍöÑúÒö)
ÈöÃóßúáò Ãóæú ÛóíúÑöåö (áóãú íõÞúØóÚú) º áöÃóäøóåõ ÅÊúáóÇÝñ áóÇ ÓóÑöÞóÉñ
(ÇáÔøóÑúØõ ÇáËøóÇäöí ßóæúäõåõ) Ãóíú ÇáúãóÓúÑõæÞö (ãöáúßó ÇáúÛóíúÑö ÝóáóÇ
íõÞúØóÚõ ÈöÓóÑöÞóÉö ãóÇáöåö) ÇáøóÐöí ÈöíóÏö ÛóíúÑöåö (æóÅöäú ßóÇäó
ãóÑúåõæäðÇ æóáóÇ ÈöãóÇ ÓóÑóÞóåõ ãóÚó ãóÇáöåö) Ãóæú æóÌóÏóåõ ßóãóÇ
ÕóÑøóÍó Èöåö ÇáúÃóÕúáõ (ãöäú ÍöÑúÒö ÛóÇÕöÈò) áöãóÇáöåö ÇáøóÐöí æõÖöÚó
Ýöíåöº áöÃóäøó áóåõ ÏõÎõæáó ÇáúÍöÑúÒö æóåóÊúßóåõ áöÃóÎúÐö ãóÇáöåö
ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÃóÌúäóÈöíøö íõÞúØóÚõ ÈöÐóáößó æóáóæú ÓóÑóÞóåõ ãóÚó
ÇáúãóÛúÕõæÈö (áóÇ) ÈöãóÇ ÓóÑóÞóåõ æóáóæú ãóÚó ãóÇáöåö (ãöãøóäú) Ãóíú
ãöäú ÍöÑúÒö ãóäú (íóÏõåõ) Úóáóíúåö (ÈöÍóÞøò) ßóãöáúßò æóÅöÌóÇÑóÉò
æóÅöÚóÇÑóÉò Ãóíú ÝóíõÞúØóÚõº áöÃóäøóåõ áóÇ ÔõÈúåóÉó áóåõ ÝöíãóÇ ÓóÑóÞóåõ
ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ÓóÑóÞó ãöãøóäú íóÏõåõ Úóáóíúåö ÈöÛóíúÑö ÍóÞøò
ßóÛóÕúÈò ÓóæóÇÁñ ÃóÓóÑóÞóåõ ãöäúåõ ãóÇáößõ ÇáúÍöÑúÒö Ãóãú ÛóíúÑõåõº
áöÃóäøóåõ áóíúÓó ÍöÑúÒðÇ áöÛóÇÕöÈöåö æóáöãóÇáößöåö ÏõÎõæáõåõ æóÐößúÑõ
åóÐöåö åõäóÇ ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö æóÓóÊóÃúÊöí ãóÚó ÒöíóÇÏóÉò (æóáóæú ÓóÑóÞó
ãóÇ ÇÔúÊóÑóÇåõ) ãöäú íóÏö ÇáúÈóÇÆöÚö (æóáóæú ÞóÈúáó ÊóÓúáöíãö ÇáËøóãóäö)
Ãóæú Ýöí Òóãóäö ÇáúÎöíóÇÑö (Ãóæú) ÓóÑóÞó (ãóÇ ÇÊøóåóÈóåõ ÞóÈúáó ÞóÈúÖöåö
áóãú íõÞúØóÚú) ÝöíåöãóÇ áöÔõÈúåóÉö Çáúãöáúßö æóßóÐóÇ áóæú ÓóÑóÞó ãóÇ
ÇÔúÊóÑóÇåõ ãóÇáðÇ ÂÎóÑó ÈóÚúÏó ÊóÓúáöíãö ÇáËøóãóäö ßóãóÇ ÕóÑøóÍó Èöåö
ÇáúÃóÕúáõ (Ãóæú) ÓóÑóÞó ÔóÎúÕñ (ÇáúãõæÕóì áóåõ Èöåö ÞóÈúáó ÇáúãóæúÊö)
Ãóíú ãóæúÊö ÇáúãõæÕöí (æóßóÐóÇ ÈóÚúÏóåõ æóÞóÈúáó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ æóÌóÈó ÇáúÞóØúÚõ áöÐóáößó) áöÃóäøóåõ ÃóÎúÑóÌó äöÕóÇÈðÇ ãöäú
ÍöÑúÒöåö Úóáóì ÞóØúÚö ÇáÓøóÑöÞóÉö. æóÇáúÌóåúáõ ÈöÌöäúÓö ÇáúãóÓúÑõæÞö
æóÞóÏúÑöåö áóÇ íõÄóËøöÑõ ßóÇáúÌóåúáö ÈöÕöÝóÊöåö (Þóæúáõåõ Ãóæú
ÇõÔúÊõåöÑó åóÊúßõåõ) ÈöÃóäú Úóáöãó Èöåö ÇáúãóÇáößõ æóÇáäøóÇÓõ (Þóæúáõåõ
æóáöÃóäøó ÝöÚúáó ÇáúÅöäúÓóÇäö íóäúÈóäöí Úóáóì ÝöÚúáöåö) ÞóÇáó
ÇáÏøóÇÑöãöíøõ Ýöí ÇáöÇÓúÊöÐúßóÇÑö ÅÐóÇ ÃóÎóÐó äöÕúÝó äöÕóÇÈò ãöäú ÍöÑúÒò
æóäöÕúÝóåõ ãöäú ÂÎóÑó ÝóáóÇ ÞóØúÚó ÅáøóÇ Ãóäú íóßõæäóÇ áöÑóÌõáò æóÇÍöÏò
ÇåÜ ãóÇ ÐóßóÑóåõ ãöäú ÇáúÞóØúÚö Ýöí ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÑóÃúíñ ãóÑúÌõæÍñ
áöÃóäøóåõ ÅÐóÇ ÃóÎóÐóåõ ãöäú ÍöÑúÒóíúäö æóßóÇäó äöÕóÇÈðÇ áóÇ ÞóØúÚó
(Þóæúáõåõ Ãóæú ÅÍúÑóÇÒñ ãöäúåõ) ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ áóÇ ÎóÝóÇÁó Ãóäøó
ßõáøó ãõÍúÑóÒò ÈöÍóÞøò ßóÇáúãóÇáößö (Þóæúáõåõ ÕóæóÇÈõåõ ÇáúãõæóÇÝöÞõ
áöÃóÕúáöåö æóÅöÍúÑóÇÒñ) åõæó ßóÐóáößó Ýöí äõÓúÎóÉò ÝóÃóæú Ýöí
ÇáäøõÓúÎóÉö ÇáúÃõæáóì ÈöãóÚúäóì ÇáúæóÇæö
(Þóæúáõåõ æóÞóíøóÏó ÇáúÞóãõæáöíøõ ÇáÔøöÞøó ÇáËøóÇäöíó ÅáóÎú) åóÐóÇ
ãóãúäõæÚñ áöËõÈõæÊö ÇÔúÊöÑóÇßöåöãóÇ Ýöí ÅÎúÑóÇÌöåö ÝóåõãóÇ
ãõÊóäóÇÕöÝóÇäö Ýöíåö æóáóÇ äóÙóÑó Åáóì ÇáúÅöØóÇÞóÉö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö
(Þóæúáõåõ æóÇáÙøóÇåöÑõ ÊóÕúæöíÑõ ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÈöãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ßõáøñ
ãöäúåõãóÇ ãõÓúÊóÞöáøðÇ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ áöÃóäøó
ÛóíúÑóåõ ßóÇáúÂáóÉö) ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ÅÐóÇ ßóÇäó ÞóÏú ÃóãóÑóåõ Èöåö
Ãóæú ÃóßúÑóåóåõ Úóáóíúåö (Þóæúáõåõ æóÙóÇåöÑõ Ãóäøó ãóÍóáøóåõ ÅÐóÇ ÃóÐöäó
áóåõ ÇáúãõßóáøóÝõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(Þóæúáõåõ ãóÚó ãóÇáöåö) Ãóíú ãõÕóÇÍöÈðÇ áóåõ Ýöí Ðóáößó ÇáúÍöÑúÒö
ÝóíóÔúãóáõ ãóÇ ÅÐóÇ ÓóÑóÞóåõ æóÍúÏóåõ (Þóæúáõåõ Ãóæú æóÍúÏóåõ) ßóãóÇ
ÕóÑøóÍó Èöåö ÇáúÃóÕúáõ áóæú ÛóÕóÈó ãóÇáðÇ Ãóæú ÓóÑóÞóåõ æóæóÖóÚóåõ Ýöí
ÍöÑúÒöåö ÝóÌóÇÁó ãóÇáößõ ÇáúãóÇáö æóÓóÑóÞó ãöäú Ðóáößó ÇáúÍöÑúÒö ãóÇáðÇ
áöáúÛóÇÕöÈö Ãóæú ÇáÓøóÇÑöÞö ÝóáóÇ ÞóØúÚó Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö ÞóÇáó
ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ åóÐóÇ ãõÎóÇáöÝñ áöãóÇ ÐóßóÑóåõ ÞóÈúáó Ðóáößó Ýöí ÕõæÑóÉö
ÇáúãõÑúÊóåöäö æóÇáúãõÓúÊóÃúÌöÑö æóÚóÇãöáö ÇáúÞöÑóÇÖö ãöäú Ãóäøóåõ ÅÐóÇ
ÃóÎóÐó ãóÚó ãóÇáöåö äöÕóÇÈðÇ ÞõØöÚó ãóÚó Ãóäøó ÇáúÍöÑúÒó áöáúãóÇáößö
åõÊößó Ýöí ÇáúãóæúÖöÚóíúäö¡ ÝóÅöäú ÃõÌöíÈó ÈöÃóäøóåõ áóíúÓó áóåõ
åóÊúßõåõ Ýöí Êöáúßó ÇáÕøõæÑóÉö æóÅöäøóãóÇ ÓóÞóØó ÇáúÞóØúÚõ áöÃóäøóåõ
ÃóÎóÐó ãöáúßóåõ æóÃóãøóÇ Ýöí ÇáúÛóÕúÈö æóÇáÓøóÑöÞóÉö ÝóÅöäøó áóåõ åóÊúßó
ÇáúÍöÑúÒö ÝóáöåóÐóÇ áóãú íõÞúØóÚú ÈöÃóÎúÐö ÛóíúÑöåö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö
ÝóíóÑõÏøõ Úóáóì åóÐóÇ ãóÇ ÐõßöÑó Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáÏøóíúäö ãöäú Ãóäøóåõ ÅÐóÇ
ÃóÎóÐó ÒöíóÇÏóÉð äöÕóÇÈðÇ áóÇ ÞóØúÚó Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö æóÌóæóÇÈõåõ Ãóäøó
ÇáÓøóÑöÞóÉó Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáÏøóíúäö áóÇ ÊóÞóÚõ ÅáøóÇ äóÇÈöÚóÉð ÈöÎöáóÇÝö
ÕõæÑóÉö ÇáúãõÓúÊóÃúÌöÑö áóßöäú íóÑöÏõ Úóáóì åóÐóÇ ãóÇ ÐóßóÑóåõ
ÇáúãõÕóäøöÝõ ÊóÈóÚðÇ áöÃóÕúáöåö Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáúãõÔúÊóÑöí ÓóÑóÞó ãóÚó
ÇáøóÐöí ÇÔúÊóÑóÇåõ ãóÇáðÇ ÂÎóÑó ãöäú Ãóäøóåõ Åäú ßóÇäó ÈóÚúÏó ÃóÏóÇÁö
ÇáËøóãóäö ÝóáóÇ ÞóØúÚó Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö (Þóæúáõåõ ÈóÚúÏó ÊóÓúáöíãö
ÇáËøóãóäö) ãöËúáõåõ ãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáËøóãóäõ ãõÄóÌøóáðÇ (Þóæúáõåõ ßóãóÇ
ÕóÑøóÍó Èöåö ÇáúÃóÕúáõ) áöÃóäøó áóåõ ÏõÎõæáó ÇáúÍöÑúÒö æóåóÊúßóåõ
áöÃóÎúÐö ãóÇáöåö ÝóÇáúãóÓúÑõæÞõ ÛóíúÑõ ãõÍúÑóÒò ÈöÇáäøöÓúÈóÉö Åáóíúåö
ÝóÞóæúáõ ÇáúÈõáúÞöíäöíøö ÇáÕøóæóÇÈõ ÇáúÌóÒúãõ ÈöÃóäøóåõ íõÞúØóÚõ Èöåö
ãóãúäõæÚñ
(4/138)
ÇáúÞóÈõæáö ÞõØöÚó) ÝöíåöãóÇ.
ÃóãøóÇ Ýöí ÇáúÃõæáóì ÝóáöÃóäøó ÇáúÞóÈõæáó áóãú íóÞúÊóÑöäú ÈöÇáúæóÕöíøóÉö
æóÃóãøóÇ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö ÝóÈöäóÇÁð Úóáóì Ãóäøó Çáúãöáúßó ÝöíåóÇ áóÇ
íóÍúÕõáõ ÈöÇáúãóæúÊö ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÝöíåö äóÙóÑñ ÙóÇåöÑñ
æóÃóØúáóÞó ÇÈúäõ ÇáÑøöÝúÚóÉö ÇáúÞóæúáó ÈöÃóäøóåõ áóÇ íõÞúØóÚõ ãöäú
ÛóíúÑö ÊóÚóÑøõÖò áöÈöäóÇÁò æóåõæó ÃóÞúÑóÈõ áöÔõÈúåóÉö Çáúãöáúßö
ÈöÇáúãóæúÊö æóÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ÊóÈöÚó Ýöí ÇáúÈöäóÇÁö ÇáúÈóÛóæöíø æóÃóÍúÓóäó
ÇáúÎõæóÇÑöÒúãöíøó ÝóÕóÍöíÍñ ÚóÏóãõ ÇáúÞóØúÚö ÇäúÊóåóì¡ æóÚóÏóãõ
ÇáúÞóØúÚö ÃóæúÌóåõ æóÅöáøóÇ ÃóÔúßóáó ÈöÚóÏóãö ÇáúÞóØúÚö ÈöÓóÑöÞóÉö ãóÇ
ÇÊøóåóÈóåõ ÞóÈúáó ÞóÈúÖöåö¡ æóÇáúÝóÑúÞõ ÈöÃóäøó ÇáúÞóÈõæáó æõÌöÏó Ëóãøó
æóáóãú íõæÌóÏú åõäóÇ áóÇ íõÌúÏöí (áóÇ) Åäú ÓóÑóÞó ÇáúãõæÕóì Èöåö
(ÝóÞöíÑñ) ÈóÚúÏó ãóæúÊö ÇáúãõæÕöí (æóÇáúæóÕöíøóÉõ áöáúÝõÞóÑóÇÁö) ÝóáóÇ
íõÞúØóÚõ ßóÓóÑöÞóÉö ÇáúãóÇáö ÇáúãõÔúÊóÑóßö ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ÓóÑóÞóåõ
ÇáúÛóäöíøõ (æóáóæú ÇÏøóÚóì Çáúãöáúßó) Ãóíú Ãóäøóåõ ãóÇáößñ (áöãóÇ
ÓóÑóÞóåõ Ãóæú áöáúÍöÑúÒö Ãóæú áöáúãóÇáößö) áöãóÇ ÓóÑóÞóåõ (æóåõæó
ãóÌúåõæáñ) äóÓóÈðÇ (Ãóæú Ãóäøóåõ ÃóÎóÐóåõ) ãöäú ÇáúÍöÑúÒö (ÈöÅöÐúäöåö
Ãóæú) Ãóäøóåõ ÃóÎóÐóåõ (æóÇáúÍöÑúÒõ ãóÝúÊõæÍñ) Ãóæú æóÕóÇÍöÈõåõ ãõÚúÑöÖñ
Úóäú ÇáúãõáóÇÍóÙóÉö (Ãóæú Ãóäøóåõ Ïõæäó ÇáäøöÕóÇÈö ÓóÞóØó) Úóäúåõ
(ÇáúÞóØúÚõ ÈöãõÌóÑøóÏö ÏóÚúæóÇåõ) æóÅöäú ËóÈóÊóÊú ÇáÓøóÑöÞóÉõ
ÈöÇáúÈóíøöäóÉö áöÇÍúÊöãóÇáö ÕöÏúÞöåö ÝóÕóÇÑó ÔõÈúåóÉð ÏóÇÑöÆóÉð
áöáúÞóØúÚö æóáöÃóäøóåõ ÕóÇÑó ÎóÕúãðÇ Ýöí ÇáúãóÇáö æóÓõãøöíó åóÐóÇ
ÇáÓøóÇÑöÞõ ÇáÙøóÑöíÝó (æóáóÇ íóÓúÊóÝúÕöáõ) ÈóÚúÏó ËõÈõæÊö ÇáÓøóÑöÞóÉö
Úóäú ßóæúäö ÇáúãóÓúÑõæÞö ãöáúßóåõ Ãóæú áóÇ æóÅöäú ßóÇäó Ýöíåö ÓóÚúíñ Ýöí
ÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö Úóäúåõº áöÃóäøóåõ ÅÛúÑóÇÁñ áóåõ ÈöÇÏøöÚóÇÁö ÇáúÈóÇØöáö
(æóáóÇ íóËúÈõÊõ áóåõ ÇáúãóÇáõ ÅáøóÇ ÈöÈóíøöäóÉò Ãóæú Çáúíóãöíäö
ÇáúãóÑúÏõæÏóÉö) áóÇ ÈöãõÌóÑøóÏö ÏóÚúæóÇåõ (ÝóÅöäú äóßóáó) Úóäú
Çáúíóãöíäö ÇáúãóÑúÏõæÏóÉö (áóãú íóÌöÈú ÇáúÞóØúÚõ) áöÓõÞõæØöåö
ÈöÇáÔøõÈúåóÉö
(æóÅöäú ÇÏøóÚóì) ãóäú ÔóåöÏó Úóáóíúåö ÃóÑúÈóÚóÉñ ÈöÒöäóÇ ÇãúÑóÃóÉò
(Ãóäøó ÇáúãóæúØõæÁóÉó ÒóæúÌóÊõåõ) Ãóæú ÃóãóÊõåõ (ÓóÞóØó) Úóäúåõ
(ÇáúÍóÏøõ) áöÇÍúÊöãóÇáö ÕöÏúÞöåö (æóÅöäú ÞóÇáó ÃóÍóÏõ ÇáÓøóÇÑöÞöíäó:
ÇáúãóÇáõ áöÕóÇÍöÈöí æóÃóÐöäó áöí) Ýöí ÇáúÃóÎúÐö ãöäúåõ (áóãú íõÞúØóÚú)
áöÐóáößó (Ýóáóæú ÃóäúßóÑó ÕóÇÍöÈõåõ) Ãóäøó ÇáúãóÇáó áóåõ (ÞõØöÚó
ÇáúãõäúßöÑõ) º áöÃóäøóåõ ãõÞöÑøñ ÈöÓóÑöÞóÉö äöÕóÇÈò ÈöáóÇ ÔõÈúåóÉò
ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ÕóÏøóÞóåõ Ãóæú ÓóßóÊó Ãóæú ÞóÇáó áóÇ ÃóÏúÑöí (æóáóæú
ÓóÑóÞó ÚóÈúÏñ) äöÕóÇÈðÇ (æóÇÏøóÚóÇåõ) Ãóíú Ãóäøó ãóÇ ÓóÑóÞóåõ ãöáúßñ
(áöÓóíøöÏöåö áóãú íõÞúØóÚú æóÅöäú ßóÐøóÈóåõ ÓóíøöÏõåõ) ßóÇáúÍõÑøö
íóÏøóÚöí Çáúãöáúßó áöäóÝúÓöåö
[ÝóÑúÚñ ãóáóßó ãóÇ ÓóÑóÞóåõ ÈóÚúÏó ËõÈõæÊö ÇáÓøóÑöÞóÉö]
(ÝóÑúÚñ) áóæú (ãóáóßó ãóÇ ÓóÑóÞóåõ ÈóÚúÏó ËõÈõæÊö ÇáÓøóÑöÞóÉö ÞõØöÚó
Ãóæú ÞóÈúáóåõ) æóáóæú ÈóÚúÏó ÇáúÅöÎúÑóÇÌö ãöäú ÇáúÍöÑúÒö æóÞóÈúáó
ÇáÑøóÝúÚö Åáóì ÇáúÍóÇßöãö (ÊóÚóÐøóÑó ÇáúÞóØúÚõ áöÚóÏóãö ÇáúãõØóÇáöÈö)
ÈöäóÇÁð Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö ãöäú Ãóäøó ÇáúÞóØúÚó íóÊóæóÞøóÝõ Úóáóì ÏóÚúæóì
ÇáúãóÓúÑõæÞö ãöäúåõ æóãõØóÇáóÈóÊöåö
(ÇáÔøóÑúØõ ÇáËøóÇáöËõ Ãóäú íóßõæäó) ÇáúãóÓúÑõæÞõ (ãõÍúÊóÑóãðÇ ÝóáóÇ
íõÞúØóÚõ) æóáóæú ÐöãøöíøðÇ (ÈöÎóãúÑò æóßóáúÈò) æóáóæú ãõÍúÊóÑóãóíúäö
(æóÌöáúÏõ ãóíúÊóÉò áóãú íõÏúÈóÛú) æóäóÍúæöåóǺ áöÃóäøóåóÇ áóíúÓóÊú
ÈöãóÇáò æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ Úõáöãó ãöäú ÇáÔøóÑúØö
ÇáúÃóæøóáöº áöÃóäøó ãóÇ áóÇ ÞöíãóÉó áóåõ áóÇ íóßõæäõ äöÕóÇÈðÇ Úóáóì
Ãóäøó ÇáúÛóÑóÖó ãöäú åóÐóÇ ÇáÔøóÑúØö Ãóäú íóßõæäó ãóÇáðÇ ãõÍúÊóÑóãðÇ
áöíóÎúÑõÌó ÈöÇáúãóÇáö ãóÇ ÐõßöÑó æóÈöÇáúãõÍúÊóÑóãö ÛóíúÑõåõ ßóãóÇáö
ÇáúÍóÑúÈöíøö (æóíõÞúØóÚõ ÈöÅöäóÇÁö ÎóãúÑò æóáóæú ßóÓóÑóåõ Ýöí ÇáúÍöÑúÒö
æóÃóÎúÑóÌóåõ) ãöäúåõ (æóÈöÂáóÉö áóåúæò æóÈöÅöäóÇÁö ÐóåóÈò) Ãóæú ÝöÖøóÉò
æóáóæú ßóÓóÑóåõãóÇ Ýöí ÇáúÍöÑúÒö æóÃóÎúÑóÌóåõãóÇ ÍóíúËõ (íóÈúáõÛõ
ãóßúÓõæÑõåõãóÇ) Ãóíú ÅäóÇÁö ÇáúÎóãúÑö æóÂáóÉö Çááøóåúæö æóÅöäóÇÁö
ÇáÐøóåóÈö (äöÕóÇÈðÇ) º áöÃóäøóåõ ÓóÑóÞó äöÕóÇÈðÇ ãöäú ÍöÑúÒò ÈöáóÇ
ÔõÈúåóÉò ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ áóãú íóÈúáõÛú Ðóáößó æóáóæú ÞóÇáó áóæú
ßóÓóÑóåóÇ Ýöí ÇáúÍöÑúÒö æóÃóÎúÑóÌóåóÇ æóÃóÎøóÑóåõ Úóäú Þóæúáöåö ÐóåóÈò
ßóÇäó Ãóæúáóì æóÃóæúÝóì ÈöãóÇ Ýöí ÇáúÃóÕúáö (áóÇ Åäú ÃóÎúÑóÌóåóÇ) ãöäú
ÇáúÍöÑúÒö (áöíõÔúåöÑóåóÇ) ÈöÇáúßóÓúÑö¡ æóÇáÊøóÛúíöíÑö ÝóáóÇ íõÞúØóÚõº
áöÃóäøóåóÇ ÛóíúÑõ ãõÍúÑóÒóÉò ÔóÑúÚðÇ ÅÐú áößõáøö ãóäú ÞóÕúÏó ßóÓúÑóåóÇ
Ãóäú íóÏúÎõáó ãóßóÇäóåóÇ áöíóßúÓöÑóåóÇ æóåõæó ÅäøóãóÇ ÏóÎóáó ÈöÞóÕúÏö
ßóÓúÑöåóÇ æóÞóÖöíøóÊõåõ Ãóäøóåõ áóæú ÏóÎóáó ÈöÞóÕúÏö ßóÓúÑöåóÇ
æóÃóÎúÑóÌóåóÇ ÈöÞóÕúÏö ÓóÑöÞóÊöåóÇ áóÇ íõÞúØóÚõ æóåõæó ÙóÇåöÑñ
æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãöåö ßóÃóÕúáöåö Ãóäøóåõ áóÇ ÞóØúÚó ÃóíúÖðÇ Ýöí ÚóßúÓö
åóÐöåö
(ÇáÔøóÑúØõ ÇáÑøóÇÈöÚõ ÊóãóÇãõ ãöáúßö ÇáúÛóíúÑö ÝóÅöÐóÇ ÓõÑöÞó ãóÇáõåõ
Ýöíåö ÔóÑößóÉñ áóãú íõÞúØóÚú) æóÅöäú Þóáøó äóÕöíÈõåõ ÅÐú ãóÇ ãöäú ÞóÏúÑò
íóÃúÎõÐõåõ ÅáøóÇ æóáóåõ Ýöíåö ÌõÒúÁñ ÝóßóÇäó ÔõÈúåóÉð ßóæóØúÁö
ÇáúãõÔúÊóÑóßóÉö æóÎóÑóÌó ÈöãóÇáöåö Ýöíåö ÔóÑößóÉñ ãóÇ áóæú ÓóÑóÞó ãöäú
ãóÇáö ÔóÑöíßöåö ÇáøóÐöí áóíúÓó ÈöãõÔúÊóÑóßò ÞóÏúÑó äöÕóÇÈò ÝóíõÞúØóÚõ
Åäú ÇÎúÊóáóÝó ÍöÑúÒõåõãóÇ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ
æóÚóáóíúåö íõÍúãóáõ ÅØúáóÇÞõ ÇáúÞóÝøóÇáö ÇáúÞóØúÚó (æóáóæú) ßóÇäó
ÇáúãóÓúÑõæÞõ (ãóÇáó ÈóíúÊö ÇáúãóÇáö) ¡ ÝóÅöäøóåõ áóÇ íõÞúØóÚõ æóÅöäú
ßóÇäó ÇáÓøóÇÑöÞõ ÛóäöíøðǺ áöÃóäøó áóåõ Ýöíåö ÍóÞøðǺ áöÃóäøó Ðóáößó
ÞóÏú íõÕúÑóÝõ Ýöí ÚöãóÇÑóÉö ÇáúãóÓóÇÌöÏö¡ æóÇáÑøöÈóÇØóÇÊö¡
æóÇáúÞóäóÇØöÑö ÝóíóäúÊóÝöÚõ ÈöåóÇ ÇáúÛóäöíøõ¡ æóÇáúÝóÞöíÑõ ãöäú
ÇáúãõÓúáöãöíäóº áöÃóäøó Ðóáößó ãóÎúÕõæÕñ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
(Þóæúáõåõ æóÃóãøóÇ ÇáËøóÇäöíóÉõ ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÊóÈó
Úóáóíúåö ãóÚó Ãóäøóåõ ãõÞóÕøöÑñ ÈöÚóÏóãö ÞóÈõæáöåö ÞóÈúáó ÃóÎúÐöåö
(Þóæúáõåõ æóÇáúÝóÑúÞõ ÈöÃóäøó ÇáúÞóÈõæáó æõÌöÏó Ëóãøó æóáóãú íõæÌóÏú
åõäóÇ áóÇ íõÌúÏöí) ÇáúÝóÑúÞõ ÌóíøöÏñ æóíóäúÖóãøõ Åáóíúåö Åäú ÃóÎóÐó
ÇáúãõÊøóåóÈõ ÇáúãóæúåõæÈó ÞóÏú íóßõæäõ ÓóÈóÈðÇ áöÅöÐúäö ÇáúæóÇåöÈö áóåõ
Ýöí ÞóÈúÖöåö æóßóÊóÈó ÃóíúÖðÇ Èóáú íõÌúÏöí ÅÐú ÇáúÚóÞúÏõ ÞóÏú Êóãøó Ýöí
ÇáúåöÈóÉö ÈöÎöáóÇÝö ÇáúæóÕöíøóÉö æóÃóíúÖðÇ ÝóÇáúãõæÕóì áóåõ ãõÓúÊóÛúäò
Úóäú ÓóÑöÞóÊöåö áöÞõÏúÑóÊöåö Úóáóì ÊóÍúÞöíÞö ãöáúßöåö ÈöÞóÈõæáöåö
ÞóÈúáóåóÇ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãóæúåõæÈö áóåõ ÝóÅöäøóåõ ÞóÏú íóÍúÊóÇÌõ ÅáóíúåóÇ
ÈöÃóäú íóÙõäøóåóÇ ÓóÈóÈðÇ áöÅöÐúäö ÇáúæóåúÈö áóåõ Ýöí ÇáúÞóÈúÖö
áöÊóÍúÕöíáö ãöáúßöåö (Þóæúáõåõ Ãóæú Ãóäøóåõ ÃóÎóÐóåõ ÈöÅöÐúäöåö) Ãóæú
Ãóäøóåõ ÃóÐöäó áóåõ Ýöí ÏõÎõæáö ÇáúÍöÑúÒö (Þóæúáõåõ Ãóæú Ãóäøóåõ Ïõæäó
ÇáäøöÕóÇÈö) Ãóíú æóáóãú íóËúÈõÊú ßóæúäõåõ äöÕóÇÈðÇ (Þóæúáõåõ
áöÇÍúÊöãóÇáö ÕöÏúÞöåö) ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ËóÈóÊó ÈöÇáúÈóíøöäóÉö Ãóäøóåõ
äöÕóÇÈñ (Þóæúáõåõ æóáöÃóäøóåõ ÕóÇÑó ÎóÕúãðÇ Ýöí ÇáúãóÇáö) ÝóÅöäøóåõ áóæú
äóßóáó ÑõÏøóÊú Çáúíóãöíäõ Úóáóì ÇáÓøóÇÑöÞö ÝóßóíúÝó íõÞúØóÚõ Úóáóì ãóÇáò
åõæó ÎóÕúãñ Ýöíåö æóáöÃóäøó ãóÇ íóÏøóÚöíåö ãõÍúÊóãóáñ ÝóÕóÇÑó ÔõÈúåóÉð
æóáóæú ÞóÇáó: ÙóäóäúÊå ãöáúßöí Ãóæú ãöáúßó ÃóÈöí Ãóæú ÇÈúäöí Ãóæú Ãóäøó
ÇáúÍöÑúÒó ãöáúßöí Ãóæú ãöáúßõ ÃóÈöí Ãóæú ÇÈúäöí áóãú íõÞúØóÚú
(Þóæúáõåõ áöÃóäøóåóÇ áóíúÓóÊú ÈöãóÇáò) ÎóÑóÌó ÈöåóÐóÇ ãóÇ áóæú ÕóÇÑóÊú
ÇáúÎóãúÑõ ÎóáøðÇ Ãóæú ÏõÈöÛó ÇáúÌöáúÏõ ÞóÈúáó ÇáúÅöÎúÑóÇÌö ÝóÅöäøóåõ
íõÞúØóÚõ Èöåö (Þóæúáõåõ æóÈöÂáóÉö áóåúæò) íóÔúåóÏõ áöÞóØúÚöåö ÈöÂáóÉö
Çááøóåúæö ãóÇ ÌóÒóãó Èöåö ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ æóÛóíúÑõåõ ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ÓóÑóÞó
ãóÇ áóÇ íóÍöáøõ ÇáöÇäúÊöÝóÇÚõ Èöåö ãöäú ÇáúßõÊõÈö Ãóäøóåõ íõÞúØóÚõ ÅÐóÇ
ßóÇäó ÇáúÌöáúÏõ æóÇáúÞöÑúØóÇÓõ íóÈúáõÛõ äöÕóÇÈðÇ (Þóæúáõåõ æóÃóæúÝóì
ÈöãóÇ Ýöí ÇáúÃóÕúáö) æóÅöäú Ýõåöãó ãöãøóÇ ÐóßóÑóåõ ÈöÇáúÃóæúáóì
(Þóæúáõåõ æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãöåö Ãóäøóåõ áóæú ÏóÎóáó ÈöÞóÕúÏö ßóÓúÑöåóÇ
æóÃóÎúÑóÌóåóÇ ÈöÞóÕúÏö ÓóÑöÞóÊöåóÇ ÅáóÎú) ÈóÞöíó ãóÇ áóæú ÞóÕóÏóåõãóÇ
Ãóæú áóãú íóÞúÕöÏú ÔóíúÆðÇ Ãóæú ÞóÕóÏó ÃóÍóÏóåõãóÇ áóÇ ÈöÚóíúäöåö
(Þóæúáõåõ æóåõæó ÙóÇåöÑñ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÐóÇ Þóæúáõåõ
æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãöåö ßóÃóÕúáöåö ÅáóÎú
(Þóæúáõåõ ÞóÇáóåõ ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ
ÝóíóäúÊóÝöÚõ ÈöåóÇ ÇáúÛóäöíøõ æóÇáúÝóÞöíÑõ ãöäú ÇáúãõÓúáöãöíäó)
æóÃóíúÖðÇ ÝóÇáúÝóÞöíÑõ íõäúÝöÞõ Úóáóíúåö ãöäúåõ æóÇáúÛóäöíøõ íõÚúØóì
ãöäúåõ ÈöÓóÈóÈö ÍóãúáóÉò ÊóÍóãøóáóåóÇ áöÊóÓúßöíäö ÝöÊúäóÉò æóÓóÑóÞó
ãöäúåõ ÑóÌõáñ Úóáóì ÚóåúÏö ÚõãóÑó æóÂÎóÑõ Úóáóì Òóãóäö Úóáöíøò Ýóáóãú
íóÞúØóÚóÇåõãóÇ æóáóãú íõäúßöÑúåõ ÃóÍóÏñ
(4/139)
Èöåöãú ÈöÎöáóÇÝö ÇáÐøöãøöíøö íõÞúØóÚõ
ÈöÐóáößó æóáóÇ äóÙóÑó Åáóì ÅäúÝóÇÞö ÇáúÅöãóÇãö Úóáóíúåö ÚöäúÏó
ÇáúÍóÇÌóÉöº áöÃóäøóåõ ÅäøóãóÇ íõäúÝöÞõ Úóáóíúåö áöáÖøóÑõæÑóÉö æóÈöÔóÑúØö
ÇáÖøóãóÇäö ßóãóÇ íõäúÝöÞõ Úóáóì ÇáúãõÖúØóÑøö ÈöÔóÑúØö ÇáÖøóãóÇäö
æóÇäúÊöÝóÇÚõåõ ÈöÇáúÞóäóÇØöÑö¡ æóÇáÑøöÈóÇØóÇÊö áöáÊøóÈóÚöíøóÉö ãöäú
ÍóíúËõ Åäøóåõ ÞóÇØöäñ ÈöÏóÇÑö ÇáúÅöÓúáóÇãö áóÇ áöÇÎúÊöÕóÇÕöåö ÈöÍóÞøò
ÝöíåóÇ (áóÇ) Åäú ßóÇäó ÇáúãóÓúÑõæÞõ ãóÇáó (ÇáÕøóÏóÞóÇÊö æóåõæó) Ãóíú
ÇáÓøóÇÑöÞõ (Ûóäöíøñ) áóíúÓó ÛóÇÑöãðÇ áöÅöÕúáóÇÍö ÐóÇÊö ÇáúÈóíúäö æóáóÇ
ÛóÇÒöíðÇ¡ ÝóÅöäøóåõ íõÞúØóÚõº áöÃóäøóåõ áóÇ ÍóÞøó Ýöíåö ÈöÎöáóÇÝö
ÇáúÝóÞöíÑö¡ æóÇáúÛóÇÑöãö¡ æóÇáúÛóÇÒöí ÇáúãóÐúßõæÑöíäó
(æóíõÞúØóÚõ) ÇáÓøóÇÑöÞõ (ÈöãóÇ ÃóÝúÑóÒó áöÛóíúÑöåö ãöäú) ãóÇáö (ÈóíúÊö
ÇáúãóÇáö) ßóÃóäú ÃõÝúÑöÒó ãöäúåõ ÔóíúÁñ áöÐóæöí ÇáúÞõÑúÈóì Ãóæú
ÇáúãóÓóÇßöíäö æóáóíúÓó ÇáÓøóÇÑöÞõ ãöäúåõãú æóáóÇ áóåõ Ýöíåö ÔõÈúåóÉñº
áöÃóäøóåõ áóÇ ÍóÞøó áóåõ ÍöíäóÆöÐò (ßóßóÝóäö ãóíøöÊò) Ãóíú ßóãóÇ
íõÞúØóÚõ ãóäú ÓóÑóÞó ßóÝóäó ãóíøöÊò æóÅöäú ßóÇäó ãöäú ÈóíúÊö ÇáúãóÇáö
Ãóæú ÓóÑóÞóåõ ÈóÚúÏó ÏóÝúäöåö áöÚõãõæãö ÇáúÂíóÉö æóÝöí ÎóÈóÑö
ÇáúÈóíúåóÞöíø «ãóäú äóÈóÔó ÞóØóÚúäóÇåõ» æóáöÃóäøóåõ áóãú íóÈúÞóì
áöÛóíúÑö ÇáúãóíøöÊö Ýöíåö ÍóÞøñ ßóãóÇ áóæú ÕõÑöÝó Åáóì Íóíøò (æóßóÐóÇ
ÓöÊúÑõ ÇáúßóÚúÈóÉö) íõÞúØóÚõ ÓóÇÑöÞõåõ (Åäú ÎöíØó) ÚóáóíúåóǺ áöÃóäøóåõ
ÍöíäóÆöÐò ãõÍúÑóÒñ (æó) ßóÐóÇ (ÈóÇÈõ ãóÓúÌöÏò æóÌõÐõæÚõåõ) æóÊóÃúÒöíÑõåõ
æóÓóæóÇÑöíåö æóÓõÞõæÝõåõ (æóÞóäóÇÏöíáõ ÒöíäóÊöåö) íõÞúØóÚõ ÓóÇÑöÞõåõ
áöÚóÏóãö ÇáÔøõÈúåóÉö (áóÇ) ÇáúÞóäóÇÏöíáõ (ÇáøóÊöí) Ýöíåö (áöáúÅöÓúÑóÇÌö
æóáóÇ ÍõÕúÑõåõ) æóáóÇ ÓóÇÆöÑõ ãóÇ íõÝúÑóÔõ Ýöíåö ÝóáóÇ íõÞúØóÚõ
ÈöÓóÑöÞóÊöåóǺ áöÃóäøóåóÇ ÃõÚöÏøóÊú áöÇäúÊöÝóÇÚö ÇáúãõÓúáöãö ÈöåóÇ
ÈöÇáúÅöÖóÇÁóÉö¡ æóÇáöÇÝúÊöÑóÇÔö ÈöÎöáóÇÝö ÈóÇÈöåö æóÌöÐúÚöåö
æóäóÍúæöåöãóÇ¡ ÝóÅöäøóåóÇ áöÊóÍúÕöíäöåö æóÚöãóÇÑóÊöåö áóÇ áöáöÇäúÊöÝóÇÚö
åóÐóÇ ßõáøõåõ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáúÚóÇãøö ÃóãøóÇ ÇáúÎóÇÕøõ ÈöØóÇÆöÝóÉò
ÝóíóÎõÕøõ ÇáúÞóØúÚó ÈöÛóíúÑöåóÇ ÈöäóÇÁð Úóáóì Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ÎóÕøó
ÇáúãóÓúÌöÏó ÈöØóÇÆöÝóÉò ÇÎúÊóÕøó ÈöåóÇ äóÈøóåó Úóáóíúåö ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ
(æóáóÇ ÈóßóÑóÉõ ÈöÆúÑò ãõÓóÈøóáóÉò) ÝóáóÇ íõÞúØóÚõ ÓóÇÑöÞõåóǺ
áöÃóäøóåóÇ áöãóäúÝóÚóÉö ÇáäøóÇÓö¡ æóÍóÇÕöáõ ßóáóÇãö ÇáúÃóÕúáö Ãóäøó
åóÐóÇ ÇÍúÊöãóÇáñ áöáúÈóÛóæöíøö æóÃóäøó ÇáúãóäúÞõæáó ÎöáóÇÝõåõ áóßöäøó
ÇáöÇÍúÊöãóÇáó ÃóÝúÞóåõ ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ æóÈöåö ÌóÒóãó ÕóÇÍöÈõ
ÇáúÈóÍúÑö æóÇÞúÊóÖóì ßóáóÇãõåõ Ãóäøóåõ ÇáúãóÐúåóÈõ ÍóíúËõ ÞóÇáó ÈóÚúÏó
ÌóÒúãöåö ÈöÐóáößó æóÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ÈöÎõÑóÇÓóÇäó íõÞúØóÚõ
æóåõæó ÛóáóØñ ÞóÇáó æóÚöäúÏöí Ãóäøó ÇáÐøöãøöíøó áóÇ íõÞúØóÚõ
ÈöÓóÑöÞóÊöåóÇ ÃóíúÖðǺ áöÃóäøó áóåõ ÝöíåóÇ ÍóÞøðÇ ÇäúÊóåóì (ÝóÅöäú
ÓóÑóÞó Ðöãøöíøñ ÍõÕúÑó ãóÓúÌöÏò Ãóæú ÞóäóÇÏöíáóåõ) Ãóæú ÛóíúÑóåóÇ
(ÞõØöÚó) áöÚóÏóãö ÇáÔøõÈúåóÉö
(æóáóæú ÓóÑóÞó ÑóÌõáñ æóÞúÝðÇ Úóáóì ÛóíúÑöåö Ãóæú ãõÓúÊóæúáóÏóÉð
äóÇÆöãóÉð Ãóæú ãóÌúäõæäóÉð) Ãóæú ãõÛúãðì ÚóáóíúåóÇ Ãóæú ÓóßúÑóÇäóÉð Ãóæú
ãõßúÑóåóÉð Ãóæú ÃóÚúÌóãöíøóÉð ÊóÚúÊóÞöÏõ ØóÇÚóÉó ÂãöÑöåóÇ (ÞõØöÚó)
ßóÓóÇÆöÑö ÇáúÃóãúæóÇáö ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÚóÇÞöáóÉö ÇáúãõÓúÊóíúÞöÙóÉö
ÇáúãõÎúÊóÇÑóÉö áöÞõÏúÑóÊöåóÇ Úóáóì ÇáöÇãúÊöäóÇÚö ÓóæóÇÁñ ÃóÞõáúäóÇ:
Çáúãöáúßõ Ýöí ÇáúæóÞúÝö áöáøóåö ÊóÚóÇáóì Ãóãú áöáúãóæúÞõæÝö Úóáóíúåöº
áöÃóäøóåõ ãöáúßñ áóÇÒöãñ æóÅöäú ßóÇäó ÖóÚöíÝðÇ ßóÇáúãõÓúÊóæúáóÏóÉö Ýöí
Ðóáößó ÛóíúÑóåóÇ ãöäú ÇáúÃóÑöÞøóÇÁö ßóãóÇ Ýõåöãó ÈöÇáúÃóæúáóì (áóÇ) Åäú
ÓóÑóÞó (ãõßóÇÊóÈðÇ æóãõÈóÚøóÖðÇ) ÝóáóÇ íõÞúØóÚõº áöÃóäøó ÇáúãõßóÇÊóÈó
Ýöí íóÏö äóÝúÓöåö ßóÇáúÍõÑøö¡ æóÇáúãõÈóÚøóÖõ Ýöíåö ÔõÈúåóÉõ
ÇáúÍõÑøöíøóÉö (æóáóæú Òóäóì ÈöÌóÇÑöíóÉö ÈóíúÊö ÇáúãóÇáö ÍõÏøó) ßóãóÇ
ãóÑøó Ýöí ÈóÇÈöåö
(ÇáÔøóÑúØõ ÇáúÎóÇãöÓõ ÚóÏóãõ ÇáÔøõÈúåóÉö) áöáÓøóÇÑöÞö Ýöí ÇáúãóÓúÑõæÞö
(ÝóÅöäú ÓóÑóÞó ãóÇáó ÛóÑöíãöåö ÇáúÌóÇÍöÏö) áöáÏøóíúäö ÇáúÍóÇáøö (Ãóæú
ÇáúãõãóÇØöáö) æóÃóÎóÐóåõ (ÈöÞóÕúÏö ÇáöÇÓúÊöíÝóÇÁö áóãú íõÞúØóÚú) º
áöÃóäøóåõ ÍöíäóÆöÐò ãóÃúÐõæäñ áóåõ Ýöí ÃóÎúÐöåö ÔóÑúÚðÇ (æóÅöáøóÇ ÞõØöÚó
æóÛóíúÑõ ÌöäúÓö ÍóÞøöåö ßóåõæó) Ãóíú ßóÌöäúÓö ÍóÞøöåö Ýöí Ðóáößó (æóáóÇ
íõÞúØóÚõ ÈöÒóÇÆöÏò Úóáóì) ÞóÏúÑö (ÍóÞøöåö ÃóÎóÐóåõ ãóÚóåõ) æóÅöäú ÈóáóÛó
ÇáÒøóÇÆöÏõ äöÕóÇÈðÇ æóåõæó ãõÓúÊóÞöáøñº áöÃóäøóåõ ÅÐóÇ Êóãóßøóäó ãöäú
ÇáÏøõÎõæáö¡ æóÇáúÃóÎúÐö áóãú íóÈúÞó ÇáúãóÇáõ ãõÍúÑóÒðÇ Úóäúåõ (æóáóÇ
íõÞúØóÚõ ÈöãóÇáö ÝóÑúÚöåö) æóÅöäú ÓóÝóáó (æóÃóÕúáöåö) æóÅöäú ÚóáóÇ áöãóÇ
ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú ÇáöÇÊøöÍóÇÏö æóáöÃóäøó ãóÇáó ßõáøò ãöäúåõãóÇ ãóÑúÕóÏñ
áöÍóÇÌóÉö ÇáúÂÎóÑö æóãöäúåóÇ Ãóäú áóÇ ÊõÞúØóÚõ íóÏõåõ ÈöÓóÑöÞóÉö Ðóáößó
ÇáúãóÇáö ÈöÎöáóÇÝö ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÞóÇÑöÈö æóÓóæóÇÁñ ÃóßóÇäó ÇáÓøóÇÑöÞõ
ãöäúåõãóÇ ÍõÑøðÇ Ãóãú ÚóÈúÏðÇ ÕóÑøóÍó Èöåö ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ÊóÝóÞøõåðÇ
ãõÄóíøöÏðÇ áóåõ ÈöãóÇ ÐóßóÑõæåõ ãöäú Ãóäøóåõ áóæú æóØöÆó ÇáÑøóÞöíÞõ
ÃóãóÉó ÝóÑúÚöåö ÇáúÍõÑøö áóãú íõÍóÏøó áöáÔøõÈúåóÉö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ áóÇ ÇáÕøóÏóÞóÇÊö) Ýöí ãóÚúäóì ÇáÒøóßóÇÉö ãóÇ íóÌöÈõ ãöäú
ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö æóÇáäøõÐõæÑö æóäóÍúæöåóÇ æóáóæú ÓóÑóÞó ãöäú ÇáÒøóßóæóÇÊö
æóäóÍúæöåóÇ ãóäú ÍóÑõãóÊú Úóáóíúåö áöÔóÑóÝöåö æóåõæó ÝóÞöíÑñ åóáú
íõÞúØóÚõ ßóÇáúÛóäöíøö áöÃóäøóåõ áóÇ ÍóÞøó áóåõ ÝöíåóÇ Ãóæú áóÇ
áöÔõÈúåóÉö ÇáöÇÓúÊöÍúÞóÇÞö ÚöäúÏó ãóäúÚöåöãú ÍóÞøóåõãú ãöäú ÇáúÝóíúÁö
ßóãóÇ ÐóåóÈó Åáóíúåö ÇáúÅöÕúØóÎúÑöíøö ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ áóãú ÃóÑó
Ýöíåö ÔóíúÆðÇ ÇåÜ æóÞóÇáó ÇáäøóÇÔöÑöíøõ íóäúÈóÛöí Ãóäú áóÇ íõÞúØóÚó
áöÃóÌúáö ÇáÔøõÈúåóÉö (Þóæúáõåõ æóåõæó Ûóäöíøñ) ãöËúáõ ÇáúÛóäöíøö ãóäú
ÍóÑõãóÊú Úóáóíúåö áöÔóÑóÝöåö
(Þóæúáõåõ æóíõÞúØóÚõ áöãóÇ ÃõÝúÑöÒó áöÛóíúÑöåö ãöäú ÈóíúÊö ÇáúãóÇáö)
ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ ãóÍóáøõåõ Ýöí ØóÇÆöÝóÉò áóåóÇ ãõÓúÊóÍóÞøñ
ãõÞóÏøóÑñ ÈöÇáúÅöÎúÑóÇÌö Ýöí ãóÇáò ãõÔóÇÚò ÈöÕöÝóÉò ÝóÃóãøóÇ ÅÐóÇ
ÃóÝúÑóÒó ÇáúÅöãóÇãõ ãöäú Óóåúãö ÇáúãóÕóÇáöÍö áöØóÇÆöÝóÉò ãöäú
ÇáúÚõáóãóÇÁö Ãóæú ÇáúÞõÖóÇÉö Ãóæú ÇáúãõÄóÐøöäöíäó ÔóíúÆðÇ ãöäú Ðóáößó
ÝóáóÇ ÃóËóÑó áöåóÐóÇ ÇáúÅöÝúÑóÇÒö ÅÐú áóÇ Óóåúãó áóåõãú ãõÞóÏøóÑñ
íóÊóæóáøóì ÇáúÅöãóÇãõ ÅÝúÑóÇÒóåõ áóåõãú æóÇáúÍõßúãõ Ýöíåö ßóãóÇ áóæú
ßóÇäó ãõÔóÇÚðÇ ÞóÇáó æóáóãú ÃóÑó ãóäú ÊóÚóÑøóÖó áóåõ æóáóÇ ÈõÏøó ãöäúåõ
ÇåÜ Ýöíåö äóÙóÑñ ÅÐú áóÇ ÏóÎúáó áöÊóÞúÏöíÑö ÇáÓøóåúãö æóÚóÏóãö
ÊóÞúÏöíÑöåö Ýöí ÅÝúÑóÇÒö ÇáúÅöãóÇãö ÝóãóÇ Úóíøóäóåõ ÇáúÅöãóÇãõ
áöØóÇÆöÝóÉò ãöãøóÇ åõæó ãõÔúÊóÑóßñ ÈóíúäóåóÇ æóÈóíúäó ÛóíúÑöåóÇ
íóÊóÚóíøóäõ áóåóÇ ÈöÇáúÅöÝúÑóÇÒö æóÅöäú áóãú íóßõäú áóåóÇ ãõÞóÏøóÑñ
(Þóæúáõåõ áóÇ ÇáøóÊöí áöáúÅöÓúÑóÇÌö) æóÅöäú áóãú Êóßõäú Ýöí ÍóÇáóÉö
ÇáúÃóÎúÐö ÊõÓúÑóÌõ (Þóæúáõåõ æóáóÇ ÍõÕúÑõåõ) áóÇ ÝóÑúÞó Ýöí ÍóÕúÑö
ÇáúãóÓúÌöÏö æóäóÍúæöåóÇ Èóíúäó ßóæúäöåóÇ ãöäú ãóÇáö ÇáúãóÕóÇáöÍö æóãöäú
ãóÇáö æóÞúÝöåö Ãóæú ÊóÈóÑøóÚó ÈöåóÇ Úóáóíúåö ãõÊóÈóÑøöÚñ (ÊóäúÈöíåñ)
ÞóÏú Úõáöãó Ãóäøóåõ áóÇ íõÞúØóÚõ ÈöÈóáóÇØöåö æóáóæú ÓóÑóÞó ÇáúãõÕúÍóÝó
ÇáúãóæúÞõæÝó áöáúÞöÑóÇÁóÉö Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö íóÍúÊóãöáõ Ãóäú íõÞóÇáó: Åäú
ßóÇäó ÞóÇÑöÆðÇ áóãú íõÞúØóÚú áöÃóäøó áóåõ Ýöíåö ÍóÞøðÇ ÝóíóÕöíÑõ
ßóÇáúÞóäóÇÏöíáö æóÅöäú áóãú íóßõäú ÞóÇÑöÆðÇ ÞõØöÚó æóíõÍúÊóãóáõ Ãóäú
íõÞóÇáó: áóÇ íõÞúØóÚõ æóÅöäú áóãú íõÍúÓöäú ÇáúÞöÑóÇÁóÉó áöÃóäøóåõ ÞóÏú
íóÏúÝóÚõåõ Åáóì ãóäú íóÞúÑóÃõ Ýöíåö áöÅöÓúãóÇÚö ÇáúÍóÇÖöÑöíäó ÇåÜ
æóÇáöÇÍúÊöãóÇáõ ÇáËøóÇäöí åõæó ÇáÑøóÇÌöÍõ æóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó
ÇáúãöäúÈóÑõ æóÇáúßõÑúÓöíøõ ÇáøóÐöí íóÌúáöÓõ Úóáóíúåö áöáúÞöÑóÇÁóÉö Ýöí
ÇáúãõÕúÍóÝö ÇáúãóæúÖõæÚö Úóáóíúåö ßóÐóáößó æóßóÐóáößó ÇáúßõÑúÓöíøõ
áöÌõáõæÓö ÇáúæóÇÚöÙö Úóáóíúåö æóÏóßúãóÉõ ÇáúãõÄóÐøöäö (Þóæúáõåõ äóÈøóåó
Úóáóíúåö ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ) Ãóíú æóÛóíúÑõåõ ÍóÇÕöáõåõ Ãóäøó åóÐóÇ
ÇáÊøóÝúÕöíáó ÌóÇÑò Ýöí Êöáúßó ÇáØøóÇÆöÝóÉö æóÃóäøó ÛóíúÑóåóÇ íõÞúØóÚõ
ãõØúáóÞðÇ (Þóæúáõåõ áóßöäøó ÇáöÇÍúÊöãóÇáó ÃóÝúÞóåõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì
ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ ÞóÇáó æóÚöäúÏöí Ãóäøó ÇáÐøöãøöíøó áóÇ íõÞúØóÚõ
ÈöÓóÑöÞóÊöåóÇ ÃóíúÖðÇ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(Þóæúáõåõ Ãóæú ãõÓúÊóæúáóÏóÉð äóÇÆöãóÉð ÅáóÎú) ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ
æóßóÐóáößó ÇáúÚóãúíóÇÁõ áöÚóÏóãö ÇáÊøóãúíöíÒö (Þóæúáõåõ
æóßóÇáúãõÓúÊóæúáóÏóÉö Ýöí Ðóáößó ÛóíúÑõåóÇ ãöäú ÇáúÃóÑöÞøóÇÁö) ÃóÔóÇÑó
Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(Þóæúáõåõ ÇáúÌóÇÍöÏõ áöáÏøóíúäö Ãóæú ÇáúãõãóÇØöáõ) ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ
ÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøóåõ áóæú ÇÏøóÚóì ÌõÍõæÏó ãóÏúíõæäöåö Ãóæú ãõãóÇØóáóÊóåõ
Ãóäøóåõ íõÕóÏøóÞõ Úóáóì ÇáúæóÌúåóíúäö áöÇÍúÊöãóÇáö ÕöÏúÞöåö (Þóæúáõåõ
áöãóÇ ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú ÇáöÇÊøöÍóÇÏö) ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ æóÇáÙøóÇåöÑõ
Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó Ãóäú íóÊøóÝöÞõ ÏöíäõåõãóÇ Ãóæú íóÎúÊóáöÝó
(Þóæúáõåõ ÕóÑøóÍó Èöåö ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ÊóÝóÞøõåðÇ ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì
ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÊóÈó Úóáóíúåö ÓóÈóÞóåõ Åáóíúåö ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ
æóÇÓúÊóËúäóì ãóÇ áóæú äóÐóÑó ÇÚúÊóÇÞó ÚóÈúÏöåö ÛóíúÑó ÇáúãõãóíøöÒö
ÝóÓóÑóÞóåõ ÃóÕúáõ ÇáäøóÇÐöÑö Ãóæú
(4/140)
æóÊóÚúÈöíÑõ ÇáúãõÕóäøöÝö ÈöãóÇ ÞóÇáóåõ
Ãóæúáóì ãöäú ÊóÚúÈöíÑö ÃóÕúáöåö ÈöãóÇáö ãóäú íóÓúÊóÍöÞøõ Úóáóíúåö
ÇáäøóÝóÞóÉó ÈöÇáúÈóÚúÖöíøóÉö (æó) áóÇ ÈöãóÇáö (ÓóíøöÏöåö æóáóæú
ßóÇÊóÈóåõ) Ãóæú ßóÇäó åõæó ãõÈóÚøóÖðÇ áöáÔøõÈúåóÉö æóáöÃóäøó
ÇáúãõßóÇÊóÈó ÞóÏú íóÚúÌöÒõ ÝóíóÕöíÑõ ßóãóÇ ßóÇäó (æóíõÞúØóÚõ ÈöãóÇáö
ÒóæúÌò) ÐóßóÑò Ãóæú ÃõäúËóì (æóÃóÎò Åäú ßóÇäó ãõÍúÑóÒðÇ Úóäúåõ)
áöÚõãõæãö ÇáúÂíóÉö¡ æóÇáúÃóÎúÈóÇÑö æóáöÃóäøó ÇáäøößóÇÍó ÚóÞúÏñ Úóáóì
ãóäúÝóÚóÉò ÝóáóÇ íõÄóËøöÑõ Ýöí ÏóÑúÁö ÇáúÍóÏøö ßóÇáúÅöÌóÇÑóÉö áóÇ
íóÓúÞõØõ ÈöåóÇ ÇáúÍóÏøõ Úóäú ÇáúÃóÌöíÑö Ãóæú ÇáúãõÓúÊóÃúÌöÑö ÅÐóÇ ÓóÑóÞó
ÃóÍóÏõåõãóÇ ãöäú ÇáúÂÎóÑö æóÊõÝóÇÑöÞõ ÇáÒøóæúÌóÉõ ÇáúÚóÈúÏó ÈöÃóäøó
ãõÄúäóÊóåóÇ Úóáóì ÇáÒøóæúÌö ÚöæóÖñ ßóËóãóäö ÇáúãóÈöíÚö æóäóÍúæöåö
ÈöÎöáóÇÝö ãõÄúäóÉö ÇáúÚóÈúÏö æóÐößúÑõ ÇáúÃóÎö ãöËóÇáñ æóáóÇ ÍóÇÌóÉó
Åáóíúåö æóáóÇ Åáóì ÇáÔøóÑúØö ÈóÚúÏóåõ (æóÝöí) ÇáúÞóØúÚö ÈöÓóÑöÞóÉö
(ãóÇáõ ÚóÈúÏöåö ÇáúÍõÑøö ÈóÚúÖõåõ) Ãóíú ãóÇáö ãóäú ÈóÚúÖõåõ ãóãúáõæßñ
áóåõ æóÈóÚúÖõåõ ÍõÑøñ (æóÌúåóÇäö) ÃóÍóÏõåõãóÇ áóǺ áöÃóäøó ãóÇ ãóáóßóåõ
ÈöÇáúÍõÑøöíøóÉö Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö áöÌóãöíÚö ÈóÏóäöåö ÝóÕóÇÑó ÔõÈúåóÉð.
æóËóÇäöíåöãóÇ: äóÚóãú áöÊóãóÇãö ãöáúßöåö ßóãóÇáö ÇáÔøóÑöíßö ÈóÚúÏó
ÇáúÞöÓúãóÉö¡ æóÇáÑøóÇÌöÍõ ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ÇáúÃóæøóáõ ÝóÞóÏú
ÌóÒóãó Èöåö ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ æóÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò æóÛóíúÑõåõãóÇ
(æóãóäú áóÇ íõÞúØóÚõ ÈöãóÇáò áóÇ íõÞúØóÚõ Èöåö ÚóÈúÏõåõ) ÝóßóãóÇ áóÇ
íõÞúØóÚõ ÇáúÃóÕúáõ ÈöÓóÑöÞóÉö ãóÇáö ÇáúÝóÑúÚö æóÈöÇáúÚóßúÓö áóÇ íõÞúØóÚõ
ÚóÈúÏõ ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÓóÑöÞóÊöåö ãóÇáó ÇáúÂÎóÑö
(æóíõÍóÏøõ ÒóÇäò ÈöÃóãóÉö ÓóíøöÏöåö) ÅÐú áóÇ ÔõÈúåóÉó áóåõ Ýöí ÈõÖúÚöåóÇ
(æóáóæú Ùóäøó) ÇáÓøóÇÑöÞõ (Ãóäøó ÇáúãóÇáó) ÇáøóÐöí ÓóÑóÞóåõ (Ãóæú
ÇáúÍöÑúÒó áóåõ Ãóæú áöÃóÈöíåö) Ãóæú áöÇÈúäöåö (áóãú íõÞúØóÚú)
áöáÔøõÈúåóÉö ßóãóÇ áóæú æóØöÆó ÇãúÑóÃóÉð ÙóäøóåóÇ ÒóæúÌóÊóåõ Ãóæú
ÃóãóÊóåõ (æóíõÞúØóÚõ ÈöÍóØóÈò) Ãóíú ÈöÓóÑöÞóÉö ÍóØóÈò (æóÍóÔöíÔò)
æóäóÍúæöåöãóÇ ßóÕóíúÏò áöÚõãõæãö ÇáúÃóÏöáøóÉö æóáóÇ ÃóËóÑó áößóæúäöåóÇ
ãõÈóÇÍóÉó ÇáúÃóÕúáö (æó) ÈöÓóÑöÞóÉö (ãõÚóÑøóÖò áöáÊøóáóÝö ßóåóÑöíÓóÉò)
æóÝóæóÇßöåó æóÈõÞõæáò áöÐóáößó æóÑóæóì ÃóÈõæ ÏóÇæõÏ æóÛóíúÑõåõ «Ãóäøóåõ
- Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÓõÆöáó Úóäú ÇáÊøóãúÑö ÇáúãõÚóáøóÞö
ÝóÞóÇáó ãóäú ÓóÑóÞó ãöäúåõ ÔóíúÆðÇ ÈóÚúÏó Ãóäú íõÄúæöíóåõ ÇáúÌóÑöíäó
ÝóÈóáóÛó Ëóãóäó ÇáúãöÌóäøö ÝóÚóáóíúåö ÇáúÞóØúÚõ» æóÇáúãöÌóäøõ ÇáÊøõÑúÓõ¡
æóßóÇäó Ëóãóäõåõ ÚöäúÏóåõãú ÑõÈúÚó ÏöíäóÇÑò Ãóæú ËóáóÇËóÉó ÏóÑóÇåöãó¡
æóßóÇäóÊú ãõÞóÏøóÑóÉð ÚöäúÏóåõãú ÈöÑõÈúÚö ÏöíäóÇÑò (æóßóÐóÇ ãóÇÁñ
æóÊõÑóÇÈñ æóãõÕúÍóÝñ æóßõÊõÈõ Úöáúãò) ÔóÑúÚöíøò æóãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö
(æó) ßõÊõÈõ (ÔóÚúÑò äóÇÝöÚò ãõÈóÇÍò) áöãóÇ ãóÑøó (æóÅöáøóÇ) Ãóíú æóÅöäú
áóãú íóßõäú äóÇÝöÚðÇ ãõÈóÇÍðÇ (Þõæøöãó ÇáúæóÑóÞõ¡ æóÇáúÌöáúÏõ) ¡ ÝóÅöäú
ÈóáóÛóÇ äöÕóÇÈðÇ ÞõØöÚó æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ (æóÅöäú ÞõØöÚó ÈöÓóÑöÞóÉö Úóíúäò
Ëõãøó ÓóÑóÞóåóÇ) ËóÇäöíðÇ ãöäú ãóÇáößöåóÇ ÇáúÃóæøóáö Ãóæú ãöäú ÛóíúÑöåö
(ÞõØöÚó ÃóíúÖðÇ) º áöÃóäøó ÇáúÞóØúÚó ÚõÞõæÈóÉñ ÊóÊóÚóáøóÞõ ÈöÝöÚúáò Ýöí
Úóíúäò ÝóíóÊóßóÑøóÑõ ÈöÊóßóÑøõÑö Ðóáößó ÇáúÝöÚúáö ßóãóÇ áóæú Òóäóì
ÈöÇãúÑóÃóÉò æóÍõÏøó Ëõãøó Òóäóì ÈöåóÇ ËóÇäöíðÇ
(ÇáÔøóÑúØõ ÇáÓøóÇÏöÓõ ÇáúÍöÑúÒõ) ÝóáóÇ ÞóØúÚó ÈöÓóÑöÞóÉö ãóÇ áóíúÓó
ãõÍúÑóÒðÇ áöÎóÈóÑö «áóÇ ÞóØúÚó Ýöí ÔóíúÁò ãöäú ÇáúãóÇÔöíóÉö ÅáøóÇ ÝöíãóÇ
ÃóæóÇåõ ÇáúãõÑóÇÍõ æóãóäú ÓóÑóÞó ãöäú ÇáÊøóãúÑö ÔóíúÆðÇ ÈóÚúÏó Ãóäú
íõÄúæöíóåõ ÇáúÌóÑöíäõ ÝóÈóáóÛó Ëóãóäó ÇáúãöÌóäøö ÝóÚóáóíúåö ÇáúÞóØúÚõ»
ÑóæóÇåõ ÃóÈõæ ÏóÇæõÏ æóÛóíúÑõåõ æóáöÃóäøó ÇáúÌöäóÇíóÉó ÊóÚúÙõãõ
ÈöãõÎóÇØóÑóÉö ÃóÎúÐöåö ãöäú ÇáúÍöÑúÒö ÝóÍõßöãó ÈöÇáúÞóØúÚö ÒóÌúÑðÇ
ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ ÌóÑøóÃóåõ ÇáúãóÇáößõ æóãóßøóäóåõ ÈöÊóÖúíöíÚöåö (¡
æóÇáúãõÍóßøóãõ) Ýöí ÇáúÍöÑúÒö (ÇáúÚõÑúÝõ) º áöÃóäøóåõ íóÎúÊóáöÝõ
ÈöÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÃóãúæóÇáö¡ æóÇáúÃóÍúæóÇáö¡ æóÇáúÃóæúÞóÇÊö æóáóãú
íóÍõÏøóåõ ÇáÔøóÑúÚõ æóáóÇ ÇááøõÛóÉõ ÝóíóÑúÌöÚõ Ýöíåö Åáóì ÇáúÚõÑúÝö
ßóÇáúÞóÈúÖö¡ æóÇáúÅöÍúíóÇÁö (ÝóÇáúÅöÕúØóÈúáõ¡ æóÇáÊøöÈúäõ)
ÇáúãõÊøóÕöáóÇäö ÈöÇáÏøõæÑö ÃóÎúÐðÇ ãöãøóÇ íóÃúÊöí (ÍöÑúÒõ ÇáÏøóæóÇÈøö)
Ýöí ÇáúÃóæøóáö æóÅöäú ßóÇäóÊú äóÝöíÓóÉð (æóÇáÊøöÈúäõ) Ýöí ÇáËøóÇäöí (áóÇ
ÇáËøöíóÇÈõ æóäóÍúæõåóÇ) ßóÇáäøõÞõæÏö¡ æóÇáúÝóÑúÞõ Ãóäøó ÅÎúÑóÇÌó
ÇáÏøóæóÇÈøö¡ æóÇáÊøöÈúäö ãöãøóÇ íóÙúåóÑõ æóíóÈúÚõÏõ ÇáöÇÌúÊöÑóÇÁõ
Úóáóíúåö ÈöÎöáóÇÝö ÇáËøöíóÇÈö æóäóÍúæöåóÇ¡ ÝóÅöäøóåóÇ ãöãøóÇ íóÎúÝóì
æóíóÓúåõáõ ÅÎúÑóÇÌõåóÇ æóíõÓúÊóËúäóì ãöäúåóÇ ßóãóÇ ÞóÇáóåõ
ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ æóÛóíúÑõåõ ÂäöíóÉõ ÇáúÅöÕúØóÈúáö ßóÇáÓøóØúáö æóËöíóÇÈö
ÇáúÛõáóÇãö æóÂáóÇÊö ÇáÏøóæóÇÈøö ãöäú ÓõÑõæÌò æóÈóÑóÇÏöÚó æóáõÌõãò
æóÑöÍóÇáö ÌöãóÇáò æóÞöÑúÈóÉö ÇáÓøõÞóÇÉö¡ æóÇáÑøóÇæöíóÉö æóäóÍúæö Ðóáößó
ãöãøóÇ ÌóÑóÊú ÇáúÚóÇÏóÉõ ÈöæóÖúÚöåö Ýöí ÅÕúØóÈúáóÇÊ ÇáÏøóæóÇÈøö (¡
æóÇáÕøõÝøóÉõ¡ æóÇáúÚóÑúÕóÉõ) áöáÏøóÇÑö (ÍöÑúÒõ ÂäöíóÉò) ÎóÓöíÓóÉò
ÈöÎöáóÇÝö ÇáäøóÝöíÓóÉö ßóÇáúãõÊøóÎóÐóÉö ãöäú ÇáúÌóæóÇåöÑö ÇáäøóÝöíÓóÉö
ÞóÇáóåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ (æóËöíóÇÈõ ÈöÐúáóÉò) æóäóÍúæöåóÇ ßóÇáúÈõÓõØö
(æóÇáúãóÎúÒóäõ ÍöÑúÒõ ÇáúÍõáöíøö¡ æóÇáäøóÞúÏö¡ æóÇáÏøõæÑõ æóÈõíõæÊõ
ÇáúÎóÇäóÇÊö) ¡ æóÇáúÃóÓúæóÇÞõ ÇáúãóäöíÚóÉõ (ÍöÑúÒõ ÇáËøöíóÇÈö
ÇáäøóÝöíÓóÉö æóÅöáøóÇ Úóáóì ÍöÑúÒö ÇáúÃóÏúäóì áóÇ ÚóßúÓöåö) ÚöÈóÇÑóÉõ
ÇáúÃóÕúáö æóãóÇ ßóÇäó ÍöÑúÒðÇ áöäóæúÚò ßóÇäó ÍöÑúÒðÇ áöãóÇ Ïõæäóåõ
æóÅöäú áóãú íóßõäú ÍöÑúÒðÇ áöãóÇ ÝóæúÞóåõ æóåöíó ÃóÍúÓóäõ ãöäú ÚöÈóÇÑóÉö
ÇáúãõÕóäøöÝö Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáúÚóßúÓö ÝóÊóÃóãøóáú
(æóÅöäú æóÖóÚó ãóÊóÇÚóåõ ÈöÞõÑúÈöåö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
ÝóÑúÚõåõ ÝóÞóÇáó íõÞúØóÚõ æóÚóáøóáóåõ ÈöÃóäøó ÔõÈúåóÉó ÇÓúÊöÍúÞóÇÞö
ÇáäøóÝóÞóÉö ÅäøóãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ÈöÇáúãóÇáö ÇáøóÐöí áöãóÇáößöåö ÊóÕóÑøõÝñ
Ýöíåö æóáóÇ ÊóÕóÑøõÝó áóåõ Ýöí åóÐóÇ æóÅöäú áóãú íóÒõáú ãöáúßõåõ Úóäúåõ
æóáóíúÓó ßóÇáúãõÓúÊóæúáóÏóÉö æóáóÏõåóÇ áöÃóäøó áöáúãóÇáößö ÅÌóÇÑóÊóåõãóÇ
ÞóÇáó æóáóãú ÃóÑó ãóäú ÊóäóÈøóåó áóåõ ÇåÜ æóÝöíåö äóÙóÑñ ÝÓ (Þóæúáõåõ
æóíõÞúØóÚõ ÈöãóÇáö ÒóæúÌò) ãóÍóáøõåõ Ýöí ÇáÒøóæúÌóÉö ÅÐóÇ áóãú
ÊóÓúÊóÍöÞøó Úóáóíúåö äóÝóÞóÉð Ãóæú ßöÓúæóÉð ÍóÇáó ÃóÎúÐöåóÇ (Þóæúáõåõ
æóÇáÑøóÇÌöÍõ ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ÇáúÃóæøóáõ ÅáóÎú) åõæó
ÇáúÃóÕóÍøõ (Þóæúáõåõ æóÛóíúÑõåõãóÇ) ßóÕóÇÍöÈö ÇáúÍóÇæöí Ýöí ÚõÌóÇÈöåö
(Þóæúáõåõ ÇáÓøóÇÏöÓõ ÇáúÍöÑúÒõ) ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ ÇáúÅöÍúÑóÇÒõ
íóÎúÊóáöÝõ ãöäú ÎóãúÓóÉö ÃóæúÌõåò ÈöÇÎúÊöáóÇÝö äóÝóÇÓóÉö ÇáúãóÇáö
æóÓóÚóÊöåö æóÈöÇÎúÊöáóÇÝö ÓóÚóÉö ÇáúÈóáóÏö æóßóËúÑóÉö ÐõÚøóÇÑöåö
æóÚóßúÓõåõ¡ æóÈöÇÎúÊöáóÇÝö ÇáÓøõáúØóÇäö ÚóÏúáðÇ æóÛöáúÙóÉð Úóáóì
ÇáúãõÝúÓöÏöíäó æóÚóßúÓõåõ æóÈöÇÎúÊöáóÇÝö Çááøóíúáö æóÇáäøóåóÇÑö
ÝóÅöÍúÑóÇÒõ Çááøóíúáö ÃóÛúáóÙõ åóÐóÇ ãõáóÎøóÕõ ßóáóÇãöåö æóßóÊóÈó
ÃóíúÖðÇ áóÇ íóßúÝöí ÍóÕóÇäóÉõ ÇáúãóæúÖöÚö Úóäú ÃóÕúáö ÇáúãõáóÇÍóÙóÉö
ÞóÇáó Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö æóÃóÕúáöåóÇ: æóÇáÊøóÚúæöíáõ Ýöí ÕöíóÇäóÉö ÇáúãóÇáö
æóÅöÍúÑóÇÒöåö Úóáóì ÔóíúÆóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇáúãõáóÇÍóÙóÉõ
æóÇáúãõÑóÇÞóÈóÉõ ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ íóäúÈóÛöí Ãóäú íóÞõæáó
ÇáúãõáóÇÍóÙóÉõ æóÇáúãõÑóÇÞóÈóÉõ Ãóæú ãóÇ äóÒóáó ãóäúÒöáóÊóåõãóÇ æóÐóáößó
áöíóÔúãóáó ÇáäøóÇÆöãó Úóáóì ËóæúÈöåö ÝóÅöäøóåõ áóÇ ãõáóÇÍóÙóÉó ãöäúåõ
æóáóÇ ãõÑóÇÞóÈóÉó æóáóßöäøóåõ ãõäóÒøóáñ ãóäúÒöáóÉó ÇáúãõáóÇÍóÙóÉö
æóÇáúãõÑóÇÞóÈóÉö ÈöÇÚúÊöÈóÇÑö Ãóäøó ÇáúÚóÇÏóÉó ÛóÇáöÈðÇ Ãóäøó ãóäú ÌóÑøó
ËóæúÈóåõ ãöäú ÊóÍúÊöåö ÇäúÊóÈóåó (Þóæúáõåõ ÝóÇáúÅöÕúØóÈúáõ) ÈößóÓúÑö
ÇáúåóãúÒóÉö æóåöíó åóãúÒóÉõ ÞóØúÚò ÃóÕúáöíøóÉñ æóÓóÇÆöÑõ ÍõÑõæÝöåóÇ
ÃóÕúáöíøóÉñ (Þóæúáõåõ æóíõÓúÊóËúäóì ãöäúåóÇ ßóãóÇ ÞóÇáóåõ
ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ æóÛóíúÑõåõ ÂäöíóÉõ ÇáúÅöÕúØóÈúáö ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì
ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÊóÈó Úóáóíúåö æóÈóÍóËóåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóäóÞóáóåõ
ÛóíúÑõåõ Úóäú ÌóãóÇÚóÉò æóÚõáöãó ãöäúåõ Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÇáÓøõÑõæÌõ
æóÇááøõÌõãõ ÇáúÎóÓöíÓóÉõ ÝóÞóÏú ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøó
ÇáúÅöÕúØóÈúáó ÍöÑúÒñ áöÃóãúÊöÚóÉö ÇáÏøóæóÇÈøö ÇáúÎóÓöíÓóÉö ßóÌöáóÇáöåóÇ
æóÑöÍóÇáöåóÇ æóäóÍúæöåöãóÇ ãöãøóÇ ÌóÑóì ÇáúÚõÑúÝõ ÈöÊóÑúßöåö åõäóÇ
ÈöÎöáóÇÝö ÇáäøóÝöíÓö ãöäú ÇáÓøõÑõæÌö æóÇááøõÌõãö ÇáúãõÝóÖøóÖóÉö
æóäóÍúæöåöãóÇ ÝóÅöäøó ÇáúÚõÑúÝó Ãóäú ÊõÍúÑóÒó ÈöãóßóÇäò ãõÝúÑóÏò áóåóÇ
ãöÛúáóÞñ ÛóÇáöÈðÇ æóÞóæúáõåõ ÝóÞóÏú ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ÇáÙøóÇåöÑõ
ÅáóÎú ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(Þóæúáõåõ ÞóÇáóåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ) Ãóíú æóÛóíúÑõåõ æóåõæó ÙóÇåöÑñ
(Þóæúáõåõ æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúÃóÕúáö æóãóÇ ßóÇäó ÍöÑúÒó ÇáäøóæúÚö ßóÇäó
ÍöÑúÒðÇ áöãóÇ Ïõæäóåõ ÅáóÎú) ÞóÇáó ÇáÒøóäúÌóÇäöíøõ áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÞóíúÏò
ÂÎóÑó æóåõæó Ãóäú íóßõæäó ÍöÑúÒðÇ áöãóÇ Ïõæäóåõ ãöäú Ðóáößó ÇáäøóæúÚö
Ãóæú ãóÇ íóßõæäõ ÊóÈóÚðÇ áöÐóáößó ÇáäøóæúÚö ÅÐú ÇáúÅöÕúØóÈúáõ ÍöÑúÒõ
ÇáÏøóæóÇÈøö æóáóÇ íóßõæäõ ÍöÑúÒðÇ áöáËøöíóÇÈö æóÅöäú
(4/141)
Ýöí ÕóÍúÑóÇÁó Ãóæú ãóÓúÌöÏò Ãóæú ÔóÇÑöÚò
æóÃóÚúÑóÖó) Úóäúåõ ßóÇäó æóÑóÇÁó ÙóåúÑöåö Ãóæú Ðóåóáó Úóäúåõ ÈöÔóÇÛöáò
(Ãóæú äóÇãó ÝóÖóÇÚó) ÝóáóíúÓó ÈöãõÍúÑóÒò (æóÅöäú ÃóÏóÇãó ãõáóÇÍóÙóÊóåõ
ãóäú íõÈóÇáöí Èöåö áöÞõæøóÊöåö Ãóæú ÇÓúÊöÛóÇËóÉò) ÈöÛóíúÑöåö (Ãóæú äóÇãó
ÝöíåóÇ) Ãóíú Ýöí ÇáÕøóÍúÑóÇÁö Ãóæú ÊóÇáöíóíúåóÇ (áóÇÈöÓðÇ áöÚöãóÇãóÊöåö
Ãóæú ÛóíúÑöåóÇ) ßóãóÏóÇÓöåö Ãóæú ÎóÇÊóãöåö (Ãóæú ãõÝúÊóÑöÔðÇ ËóæúÈóåõ
Ãóæú ãõÊøóßöÆðÇ Úóáóì ÇáúãóÊóÇÚö) æóáóæú ÈöÊóæóÓøõÏöåö (ÝóãõÍúÑóÒñ) Èöåö
(ÝóíõÞúØóÚõ) ÇáÓøóÇÑöÞõ ÈöÏóáöíáö ÇáúÃóãúÑö ÈöÞóØúÚö ÓóÇÑöÞö ÑöÏóÇÁö
ÕóÝúæóÇäó ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - æóÑöÏóÇÄõåõ
ßóÇäó ãõÍúÑóÒðÇ ÈöÇÖúØöÌóÇÚöåö Úóáóíúåö æóÅöäøóãóÇ íõÞúØóÚõ
(ÈöÊóÛúíöíÈöåö Úóäúåõ æóáóæú ÈöÏóÝúäöåö) ÅÐú ÅÍúÑóÇÒõ ãöËúáöåö
ÈöÇáúãõÚóÇíóäóÉö¡ ÝóÅöÐóÇ ÛóíøóÈóåõ Úóäú Úóíúäö ÇáúÍóÇÑöÓö ÈöÍóíúËõ áóæú
äõÈøöåó áóåõ áóãú íóÑóåõ ßóÃóäú ÏóÝóäóåõ Ýöí ÊõÑóÇÈò Ãóæú æóÇÑóÇåõ
ÊóÍúÊó ËóæúÈöåö ÃóæúÍóÇáó ÈóíúäóåõãóÇ ÌöÏóÇÑñ ÝóÞóÏú ÃóÎúÑóÌóåõ ãöäú
ÍöÑúÒöåö æóåóÐóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáúÃóÕúáõ ÂÎöÑó ÇáúÈóÇÈö ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ
ÊóÈóÚðÇ áöáúÃóÐúÑóÚöíøö¡ æóÇáúßóáóÇãõ Ýöí ãóÊóÇÚò ÈóÚúÏó ÇáÊøóæóÓøõÏö
Èöåö ÍöÑúÒðÇ áóåõ ÃóãøóÇ áóæú ÊóæóÓøóÏó ßöíÓðÇ Ýöíåö äóÞúÏñ Ãóæú
ÌóæúåóÑñ æóäóÇãó ÝóáóíúÓó ÈöãõÍúÑóÒò ÍóÊøóì íóÔõÏøóåõ ÈöæóÓóØöåö ÞóÇáóåõ
ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ æóÇáÑøõæíóÇäöíøõ æóíóäúÈóÛöí ÊóÞúíöíÏõåõ ÈöÔóÏøöåö
ÊóÍúÊó ÇáËøöíóÇÈö ÇäúÊóåóì (æóÅöäú ÇäúÞóáóÈó) Ýöí äóæúãöåö (Úóäú
ÇáúãóÊóÇÚö Ãóæú ÞóáøóÈóåõ ÇáÓøóÇÑöÞõ) Úóäúåõ (ÃóæøóáðÇ Ëõãøó ÃóÎóÐóåõ
Ãóæú ßóÇäó ÇáúÍóÇÑöÓõ áóÇ íõÈóÇáöí Èöåö) áöÚóÏóãö ÇáúÞõæøóÉö¡
æóÇáöÇÓúÊöÛóÇËóÉö (ÝóÖóÇÆöÚñ) ÝóáóíúÓó ÈöãõÍúÑóÒò æóãóÇ ÐóßóÑóåõ
ßóÃóÕúáöåö Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö ÊóÈöÚó Ýöíåö ÇáúÈóÛóæöíø ßóãóÇ ÞóÇáóåõ
ÌóãóÇÚóÉñ ãöäúåõãú ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ ÞóÇáó æóåõæó ÚöäúÏóäóÇ ÔóÇÐøñ
ãóÑúÏõæÏñ áóÇ æóÌúåó áóåõ æóÇóáøóÐöí äóÚúÊóÞöÏõåõ ÇáúÞóØúÚõ ÈöÎöáóÇÝöåöº
áöÃóäøóåõ ÃóÒóÇáó ÇáúÍöÑúÒó Ëõãøó ÃóÎóÐó ÇáäøöÕóÇÈó ÝóÕóÇÑó ßóãóÇ áóæú
äóÞóÈó ÇáúÍóÇÆöØó Ãóæú ßóÓóÑó ÇáúÈóÇÈó Ãóæú ÝóÊóÍóåõ æóÃóÎóÐó
ÇáäøöÕóÇÈó¡ ÝóÅöäøóåõ íõÞúØóÚõ ÇÊøöÝóÇÞðÇ ÇäúÊóåóì æóåõæó ÍóÓóäñ¡ ÝóÅöäú
ÞõáúÊ íõÝóÑøóÞõ ÈöÃóäøó ÇáúãóÇáó Ëóãøó áóãøóÇ ÃóÎóÐóåõ ßóÇäó ãõÍúÑóÒðÇ
Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö ÈöÎöáóÇÝöåö åõäóÇ
ÞõáúÊ: ãõäúÊóÞöÖñ ÈöãóÇ äõÞöáó Úóäú ÇáÔøóíúÎö ÃóÈöí ãõÍóãøóÏò
ÇáúÌõæóíúäöíøö æóÇÈúäö ÇáúÞóØøóÇäö ãöäú Ãóäøóåõ áóæú æóÌóÏó ÌóãóáðÇ
æóÕóÇÍöÈõåõ äóÇÆöãñ Úóáóíúåö ÝóÃóáúÞóÇåõ Úóäúåõ æóåõæó äóÇÆöãñ æóÃóÎóÐó
ÇáúÌóãóáó ÞõØöÚó ãóÚó Ãóäøóåõ áóãøóÇ ÃóÎóÐóåõ áóãú íóßõäú ãõÍúÑóÒðÇ
ÃóÕúáðÇ áóßöäú ÞóÇáó ÇáúÈóÛóæöíø Ýöí åóÐöåö ÈöÚóÏóãö ÇáúÞóØúÚö ÃóíúÖðÇ
ÞóÇáó: áöÃóäøóåõ ÑóÝóÚó ÇáúÍöÑúÒó æóáóãú íóåúÊößúåõ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú
äóÞóÈó æóÃóÎóÐó ÇáúãóÇáó ÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóÕúáö æóíóäúÈóÛöí Ãóäú áóÇ
íõÝóÑøóÞó ÝöíãóÇ ÐóßóÑúäóÇ Èóíúäó ßóæúäö ÇáÕøóÍúÑóÇÁö ãóæóÇÊðÇ Ãóæú
ÛóíúÑóåõ ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ áóßöäú ÞóíøóÏóåõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí
ÇáúÃõãøö ÈöÇáúæóÖúÚö ÇáúãõÈóÇÍö æóÌóÑóì Úóáóíúåö ÇáúÞóÇÖöí æóíõÄóíøöÏõåõ
ãóÇ ÓóíóÃúÊöí Ýöí ÇáúÛóÇÕöÈö ÞõáúÊ ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÇáúãõÈóÇÍö ãõÞóÇÈöáõ
ÇáúÍóÑóÇãö áóÇ ãóÇ áóíúÓó ãóãúáõæßðÇ ÝóáóÇ ÇÓúÊöÏúÑóÇßó (æóÅöäú ßóÇäó)
Ëóãøó (ÒóÍúãóÉñ) ãöäú ÇáØøóÇÑöÞöíäó (áóãú íóßúÝö) Ýöí ÇáúÅöÍúÑóÇÒö
(ãõáóÇÍóÙóÊõåõ) ÇáúãóÊóÇÚó (æóáóæú Ýöí ÏõßøóÇäöåö) º áöÃóäøóåóÇ áóÇ
ÊóÈúÞóì ËóÇÈöÊóÉð ÍöíäóÆöÐò (ÝóÊõÞóÇæóãõ) Ãóíú ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú
ÊõÞóÇæóãó (ÇáÒøóÍúãóÉõ ÈößóËúÑóÉö ÇáúãõáóÇÍöÙöíäó) áöíóÕöíÑó ÇáúãóÊóÇÚõ
ÍöÑúÒðÇ Èöåöãú ßóãóÇ íõÞóÇæóãõ ØóÇÑöÞñ ãõáóÇÍöÙñ
(æóãóÇ Ýöí ÇáúÌóíúÈö¡ æóÇáúßõãøö ãõÍúÑóÒñ) ÈöåöãóÇ ÝóíõÞúØóÚõ ÓóÇÑöÞõåõ
æóÅöäú áóãú íóÑúÈöØú Çáúßõãøó æóáóãú íóÒõÑøó ÇáúÌóíúÈó (æóßóÐóÇ
ÇáúãóÑúÈõæØõ Ýöí ÇáúÚöãóÇãóÉö) Úóáóì ÇáÑøóÃúÓö ãõÍúÑóÒñ ÈöåóÇ ÈöÎöáóÇÝö
ÛóíúÑö ÇáúãóÑúÈõæØö æóßóÇáúãóÑúÈõæØö ÈöåóÇ ÇáúãóÔúÏõæÏõ ÈöåóÇ (æóÅöäú
ÃóÌóÇÈóåõ) ÔóÎúÕñ (Åáóì ÍöÝúÙö ËóæúÈò) áóåõ (æóßóÐóÇ) Åáóì ÍöÝúÙö
(ÍóÇäõæÊò) áóåõ (ãóÝúÊõæÍò) ÈóÚúÏó ØóáóÈöåö ÇáúÍöÝúÙó ãöäúåõ
(ÝóÃóåúãóáóåõ) ÍóÊøóì ÓõÑöÞó ÇáËøóæúÈõ Ãóæú ãóÇ Ýöí ÇáúÍóÇäõæÊö
(Öóãöäóåõ) ÈöÅöåúãóÇáöåö (æóÅöäú ÓóÑóÞóåõ) åõæó (áóãú íõÞúØóÚú) º
áöÃóäøóåõ áóíúÓó ãõÍúÑóÒðÇ ÈöÇáäøöÓúÈóÉö Åáóíúåö (Ãóæú) Åáóì ÍöÝúÙö
ÍóÇäõæÊò (ãõÛúáóÞò ÝóÈöÇáúÚóßúÓö) Ãóíú¡ ÝóÅöäú Ãóåúãóáóåõ ÍóÊøóì ÓõÑöÞó
ãóÇ Ýöíåö áóãú íóÖúãóäúº áöÃóäøóåõ ãõÍúÑóÒñ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
ßóÇäóÊú ÏõæäóåóÇ Ýöí ÇáúÞöíãóÉö æóÞóÏú íóßõæäõ ÍöÑúÒðÇ áöÌóáøö
ÇáÏøóÇÈøóÉö áöÃóäøóåõ ÊóÇÈöÚñ
(Þóæúáõåõ æóÅöäú ÃóÏóÇãó ãõáóÇÍóÙóÊóåõ ÅáóÎú) ÇáúãõÑóÇÏõ ãöäú ÅÏóÇãóÉö
ÇáúãõáóÇÍóÙóÉö Ãóäú áóÇ íóÔúÊóÛöáó Úóäúåõ Èöäóæúãò æóáóÇ ÛóíúÑöåö
æóÇáúãõÑóÇÏõ ÇáúÅöÏóÇãóÉõ ÇáúãõÊóÚóÇÑóÝóÉõ ÝóÇáúÝóÊóÑóÇÊõ ÇáúÚóÇÑöÖóÉõ
ÃóËúäóÇÁó ÇáúãõáóÇÍóÙóÉö áóÇ ÊóÞúÏóÍõ Ýöí ÇáúÅöÍúÑóÇÒö Úóáóì
ÇáúãóÔúåõæÑö áöáúÚõÑúÝö¡ ÝóÅöÐóÇ ÊóÛóÝøóáóåõ ÝöíåóÇ ÝóÓóÑóÞó ÞõØöÚó Ýöí
ÇáúÃóÕóÍøö æóßóÊóÈó ÃóíúÖðÇ ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ ãõÞúÊóÖóì äõÕõæÕö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóßóáóÇãö ÃóÕúÍóÇÈöåö Ãóäú íóßúÊóÝöíó ÈöÃóäú íóäúÙõÑó
Åáóíúåö ãöäú ÛóíúÑö ÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáúÞõÑúÈö ÞóÇáó: æóÔóÑúØõ ÇáúãõáóÇÍóÙóÉö
ßóæúäõ ÇáúãõáóÇÍöÙö ÈöÍóíúËõ íóÑóÇåõ ÇáÓøóÇÑöÞõ ÍóÊøóì íóãúÊóäöÚó ãöäú
ÇáÓøóÑöÞóÉö ÅáøóÇ ÈöÊóÛóÝøõáöåö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó Ýöí ãóæúÖöÚò áóÇ íóÑóÇåõ
ÇáÓøóÇÑöÞõ ÝóáóÇ ÞóØúÚó ÅÐú áóÇ ÍöÑúÒó íóÙúåóÑõ áöáÓøóÇÑöÞö ÍóÊøóì
íóãúÊóäöÚó ãöäú ÇáÓøóÑöÞóÉö ãóÇ ÐóßóÑóåõ áóíúÓó ÈöÔóÑúØò ÝóÞóÏú ÞóÇáó
ÇáúÈóÛóæöíø æóÛóíúÑõåõ æóÇáúÍóÏøõ Ãóäøó ßõáøó ãóÇ áóÇ íõäóÇÓöÈõ
ÇáúãõæÏóÚó Åáóì ÇáÊøóÞúÕöíÑö ÈöÇáúæóÖúÚö ÚöäúÏó ÅØúáóÇÞö ÇáúÅöíÏóÇÚö
ÝóÍöÑúÒñ æóãóÇ íóäúÓõÈõ ÝóáóíúÓó ÈöÍöÑúÒò (ÊóäúÈöíåñ) ÃóÝúåóãó
ßóáóÇãõåõãú Ãóäøó ÓóØúÍó ÇáÏøóÇÑö áóíúÓó ÈöÍöÑúÒò æóåõæó ßóÐóáößó
ÐóßóÑóåõ ÇÈúäõ ÇáÑøöÝúÚóÉö áöáöÇÓúÊöÏúáóÇáö áöãóÓúÃóáóÉò Ýöí ßöÊóÇÈö
ÇáúÅöíãóÇäö ãöäú ÇáúßöÝóÇíóÉö ÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóäúæóÇÑö: æóÃóÕóÍøõåõãóÇ
ÇáÓøóØúÍõ áöáúÍóØóÈö æóÇáúÞóÕöíáö æóÇáÊøöÈúäö (Þóæúáõåõ ßóãóÏóÇÓöåö)
ÈöÝóÊúÍö Çáúãöíãö æóÍõßöíó ßóÓúÑõåóÇ (Þóæúáõåõ Ãóæú ÎóÇÊóãöåö) ÞóÇáó
ÅÈúÑóÇåöíãõ ÇáúãóÑøõæÐöíøõ Ýöí ÊóÚúáöíÞöåö ÅáøóÇ Ãóäú íóßõæäó
ãõÎóáúÎóáðÇ Ýöí ÃõÕúÈõÚöåö Ãóæú ßóÇäó Ýöí ÇáúÃõäúãõáóÉö ÇáúÚõáúíóÇ ÝóáóÇ
ÞóØúÚó (Þóæúáõåõ ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ÊóÈóÚðÇ áöáúÃóÐúÑóÚöíøö
æóÇáúßóáóÇãõ Ýöí ãóÊóÇÚò íõÚóÏøõ ÇáÊøóæóÓøõÏõ Èöåö ÍöÑúÒðÇ áóåõ ÅáóÎú)
ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÊóÈó æóåõæó ãõÞúÊóÖóì ãóÇ ÐóßóÑóåõ Ýöí
ÇáúÍõáöíøö æóÇáäøóÞúÏö Ýöí ÇáÕøóÍúäö æóÇáÕøöÝóÉö ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ
áóíúÓó Ðóáößó ÚöäúÏóäóÇ ÈöãõÚúÊóãóÏò æóáóÇ ÝóÑúÞó ÚöäúÏóäóÇ Ýöí Ðóáößó
ÝóÌóãöíÚõ ãóÇ íõæÖóÚõ ÊóÍúÊó ÑóÃúÓöåö ãõÍúÑóÒñ Èöåö áöÃóäøó ÇáúãõÏúÑóßó
Ýöí ÅÍúÑóÇÒöåö Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ÌóÑøóåõ ÇáÓøóÇÑöÞõ ÇäúÊóÈóåó ÇáäøóÇÆöãõ
æóÐóáößó íóÞúÊóÖöí ÇáöÇÓúÊöæóÇÁó æóÝöí ÃóÕúáö ÇáÑøóæúÖóÉö Ãóäøóåõ áóæú
ÃóÎóÐó ÇáúÎóÇÊóãó ãöäú ÃõÕúÈõÚö ÇáäøóÇÆöãö ÞõØöÚó æóáóãú íõÝóÑøóÞú
Èóíúäó ÎóÇÊóãò æóÎóÇÊóãò æóÞóÏú íóßõæäõ Ýöíåö ÝóÕøñ íõÓóÇæöí ÃóáúÝðÇ
Ãóæú ÃóßúËóÑó ÌóãóÚó ÈóíúäóåõãóÇ ÈöÍóãúáö ÇáúÞóØúÚö Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó
ÈöÍóíúËõ áóæú ÃõÎöÐó áóÊóäóÈøóåó ÛóÇáöÈðÇ æóÚóÏóãõåõ Úóáóì ÎöáóÇÝöåö
(Þóæúáõåõ æóíóäúÈóÛöí ÊóÞúíöíÏõåõ ÈöÔöÏøóÉò ÊóÍúÊó ÇáËøöíóÇÈö) ÃóÔóÇÑó
Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ æóãóÇ ÐóßóÑóåõ ßóÃóÕúáöåö Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö)
ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÊóÈó Úóáóíúåö: ÞóÏú ÐóßóÑõæÇ ãöËúáóåõ
ÝöíãóÇ áóæú äóÍøóì ÍóÇÝöÙó ÇáúÎóíúãóÉö ÇáäøóÇÆöãö ÝöíåóÇ Ëõãøó ÓóÑóÞó
ÝóÇáúãõÚúÊóãóÏõ ÝöíåöãóÇ æóÝöíãóÇ ÅÐóÇ ÃóáúÞóì ÇáäøóÇÆöãõ Úóáóì
ÇáúÌóãóáö Úóäúåõ æóÃóÎóÐóåõ ÚóÏóãõ ÇáúÞóØúÚö áöÃóäøóåõ áóÇ íõÚóÏøõ
ÍóÇÝöÙðÇ áöãóÇ ÐõßöÑó Ýóåõæó ãõÖóíøöÚñ áöãóÇ äóÇãó Úóáóíúåö Ãóæú Ýöíåö.
(Þóæúáõåõ æóÇóáøóÐöí äóÚúÊóÞöÏõåõ ÇáúÞóØúÚõ ÈöÎöáóÇÝöåö) ÖóÚöíÝñ
(Þóæúáõåõ ÝóÅöäú ÞõáúÊ: íõÝóÑøóÞõ ÅáóÎú) ÇáúÝóÑúÞõ ÝöíåöãóÇ æóÇÖöÍñ
ÝóÅöäøó ÇáúãóÇáó Ýöí ÇáúãóÞöíÓö Úóáóíúåö ãõÍúÑóÒñ Ïõæäó ÇáúãóÞöíÓö
ÝóÅöäøó ÕóÇÍöÈóåõ ÖóíøóÚóåõ ÈöÊóÞúÕöíÑöåö ÅÐú ÍóÞøõåõ Ãóäú áóÇ íõÍúÑöÒó
ÔóíúÆðÇ Èöäóæúãöåö Úóáóíúåö æóÞóÏú ÊóÈóíøóäó ÈöÚóÏóãö ÔõÚõæÑöåö ÈöÞóáúÈö
ÇáÓøóÇÑöÞö áóåõ Úóäúåõ Ãóäøó æõÌõæÏóåõ ßóÚóÏóãöåö Ýóåõæó Ãóæúáóì
ÈöÚóÏóãö ÇáúÞóØúÚö ãöãøóÇ ÅÐóÇ áóãú íõÏöãú ÇáúãõáóÇÍóÙóÉó ÇáúãõÚúÊóÇÏóÉó
Ýöí ÇáúÃóãúßöäóÉö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö ÝóÇáúãõÚúÊóãóÏõ ãóÇ ÐóßóÑóåõ
ÇáÔøóíúÎóÇäö Ýöí åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉö æóäóÙóÇÆöÑöåóÇ æóÇáúãõÚúÊóãóÏõ Ýöí
ãóÓúÃóáóÉö ÇáúÌóãóáö ßóáóÇãõ ÇáúÈóÛóæöíø ÃóíúÖðÇ (Þóæúáõåõ áóßöäú ÞóÇáó
ÇáúÈóÛóæöíø Ýöí åóÐöåö ÈöÚóÏóãö ÇáúÞóØúÚö ÃóíúÖðÇ) ÃóÔóÇÑó Åáóì
ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ ÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóÕúáö) æóíóäúÈóÛöí Ãóäú áóÇ
íõÝóÑøóÞó ÝöíãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÅáóÎú ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(Þóæúáõåõ æóãóÇ Ýöí ÇáúÌóíúÈö) Ãóíú ÇáÖøóíøöÞö Ãóæú ÇáúæóÇÓöÚö
ÇáúãóÒúÑõæÑö
(4/142)
Ýöí äóÝúÓöåö æóáóãú íóÏúÎõáú ÊóÍúÊó
íóÏöåö æóÅöäú ÓóÑóÞóåõ åõæó ÞõØöÚó.
(æóáóÇ ÈõÏøó Ýöí ÏóÇÑò ÍóÕöíäóÉò ãõäúÝóÑöÏóÉò) Úóäú ÚöãóÇÑóÉò áöÈóáóÏò
æóáóæú ÈöÈõÓúÊóÇäò (Ãóæú ÈöÈóÑøöíøóÉò) Ãóíú áóÇ ÈõÏøó Ýöí ßóæúäöåóÇ
ÍöÑúÒðÇ (ãöäú ÍóÇÑöÓò) ÓóæóÇÁñ ÃóßóÇäó ÈóÇÈõåóÇ ãóÝúÊõæÍðÇ Ãóãú
ãõÛúáóÞðÇ áöáúÚõÑúÝö (ÝóíóÍúÊóÇÌõ ãóÚó ÝóÊúÍö ÇáúÈóÇÈö Åáóì ÏóæóÇãö
ÇáúãõáóÇÍóÙóÉö) áóÇ ãóÚó ÅÛúáóÇÞöåö ÍóÊøóì æóáóæú ßóÇäó ÝöíåóÇ ãóÚó
ÅÛúáóÇÞöåö ãõÈóÇáðì Èöåö æóáóæú ßóÇäó äóÇÆöãðÇ ÝóÍöÑúÒñ ÎöáóÇÝðÇ áöãóÇ
ÇÞúÊóÖóÇåõ ÅØúáóÇÞõ ÇáúãöäúåóÇÌö ßóÃóÕúáöåö (æóÅöäú ßóÇäóÊú Ýöí ÈóáúÏóÉò
ÝóÅöÛúáóÇÞõåóÇ) æóáóæú (ãóÚó äóæúãöåö) æóáóæú Ýöí Òóãóäö ÇáúÎóæúÝö
áóíúáðÇ Ãóæú äóåóÇÑðÇ (æóßóÐóÇ ãóÚó ÛóíúÈóÊöåö Ýöí) Òóãóäö (ÇáúÃóãúäö
äóåóÇÑðÇ ßóÇÝò) Ýöí ßóæúäöåóÇ ÍöÑúÒðÇ ÇÚúÊöãóÇÏðÇ Úóáóì ãõáóÇÍóÙóÉö
ÇáúÌöíÑóÇäö ÝöíåöãóÇ æóáöÃóäøó ÇáÓøóÇÑöÞó Ýöí ÇáúÃõæáóì Úóáóì ÎóØóÑò
ãöäú ÇØøöáóÇÚö ÇáäøóÇÆöãö æóÊóäóÈøõåöåö ÈöÍóÑóßóÊöåö æóÇÓúÊöÛóÇËóÊöåö
ÈöÇáúÌöíÑóÇäö¡ æóÎóÑóÌó ÈöãóÇ ÐóßóÑóåõ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö Òóãóäõ
ÇáúÎóæúÝö¡ æóÇááøóíúáõ æóáóæú Ýöí Òóãóäö ÇáúÃóãúäö ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ
æóíõáúÊóÍóÞõ ÈöÅöÛúáóÇÞö ÇáúÈóÇÈö ãóÇ áóæú ßóÇäó ãóÑúÏõæÏóåõ æóÎóáúÝõåõ
äóÇÆöãñ ÈöÍóíúËõ áóæú ÝõÊöÍó áóÃóÕóÇÈóåõ æóÇäúÊóÈóåó æóÞóÇáó: Åäøóåõ
ÃóÈúáóÛõ ãöäú ÇáÖøóÈøóÉö¡ æóÇáúãöÊúÑóÇÓö ÞóÇáó æóßóÐóÇ áóæú ßóÇäó
äóÇÆöãðÇ ÃóãóÇãó ÇáúÈóÇÈö ÈöÍóíúËõ áóæú ÝõÊöÍó áóÇäúÊóÈóåó ÈöÕóÑöíÑöåö
ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáÏøóÇÑöãöíøõ æóäóÞóáóåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ Úóäúåõ æóÚóäú
ÛóíúÑöåö (æóÝóÊúÍõåóÇ ãóÚó ÛóíúÈóÊöåö ãõØúáóÞðÇ Ãóæú) ãóÚó (äóæúãöåö
æóáóæú äóåóÇÑðÇ) æóÒóãóäó Ãóãúäò (ÊóÖúíöíÚñ) áöãóÇ ÝöíåóÇ ÝóáóíúÓóÊú
ÍöÑúÒðÇ áóåõ æóíõÎóÇáöÝõ ÃóãúÊöÚóÉó ÇáúÍóÇäõæÊö ÇáúãóæúÖõæÚóÉó Úóáóì
ÈóÇÈöåöº áöÃóäøó ÇáúÃóÚúíõäó ÊóÞóÚõ ÚóáóíúåóÇ Ïõæäó ãóÇ Ýöí ÇáÏøóÇÑö
æóáóÇ äóÙóÑó áöáóÍúÙö ÇáúÌöíÑóÇäö Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö áöÊóÓóÇåõáöåöãú Ýöíåö
ÅÐóÇ ÚóáöãõæÇ ÈöÃóäøó ÇáúÍóÇÝöÙó ÝöíåóÇ: äöÚóãú ãóÇ ÝöíåóÇ ãöäú ÈóíúÊò
ãõÛúáóÞò Ýóåõæó ÍöÑúÒñ áöãóÇ Ýöíåö ßóãóÇ ÍóßóÇåõ ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò
Úóäú ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö æóÌóÒóãó Èöåö ÇÈúäõ ÇáÕøóÈøóÇÛö
æóÇáúÞóÇÖöí æóÛóíúÑõåõãóÇ.
æóÞóæúáõåõ ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö ãõØúáóÞñ áóÇ ÍóÇÌóÉó Åáóíúåö Èóáú Êõæåöãõ
Ãóäøó ãóÇ ÞóÈúáóåõ ãõÎóÇáöÝñ áöãóÇ ÈóÚúÏóåõ æóáóíúÓó ßóÐóáößó
(æóÇáúãõÓúÊóíúÞöÙõ ÛóíúÑõ ÇáúãõáóÇÍöÙö ßóÇáäøóÇÆöãö) ÝöíãóÇ ãóÑøó¡
ÝóÅöäú ßóÇäó ãõáóÇÍöÙðÇ áóåóÇ ãõÈóÇáðì Èöåö ÝóãõÍúÑóÒóÉñ Èöåö æóÅöäú
ßóÇäó ÈóÇÈõåóÇ ãóÝúÊõæÍðÇ äóÚóãú áóæú áóãú íõÈóÇáöÛú Ýöí ÇáúãõáóÇÍóÙóÉö
ãóÚó ÝóÊúÍö ÇáúÈóÇÈö ÝóÊóÛóÝøóáóåõ ÅäúÓóÇäñ ÝóÓóÑóÞó áóãú íõÞúØóÚú
áöÊóÞúÕöíÑöåö ÈöÅöåúãóÇáöåö ÇáúãõÑóÇÞóÈóÉó ãóÚó ÇáúÝóÊúÍö ÞóÇáó
ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ æóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó Íõßúãõ ãóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÝóÌúÑö Åáóì
ÇáúÅöÓúÝóÇÑö Íõßúãó Çááøóíúáö æóãóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÛõÑõæÈö æóÞóÈúáó
ÇäúÞöØóÇÚö ÇáØøóÇÑöÞö Íõßúãó ÇáäøóåóÇÑö (æóÅöäú Öóãøó ÇáúÚóØøóÇÑõ Ãóæú
ÇáúÈóÞøóÇáõ) Ãóæú äóÍúæõåõãóÇ (ÇáúÃóãúÊöÚóÉó æóÑóÈóØóåóÇ) ÈöÍóÈúáò
(Úóáóì ÈóÇÈö ÇáúÍóÇäõæÊö Ãóæú ÃóÑúÎóì) ÚóáóíúåóÇ ÔóÈóßóÉð (Ãóæú ÎóÇáóÝó
áóæú ÍöíäðÇ Úóáóì ÈóÇÈö ÍóÇäõæÊöåö ÝóãõÍúÑóÒóÉñ) ÈöÐóáößó (ÈöÇáäøóåóÇÑö)
æóáóæú äóÇãó Ýöíåö Ãóæú ÛóÇÈó Úóäúåõº áöÃóäøó ÇáúÌöíÑóÇäó¡ æóÇáúãóÇÑøóÉó
íóäúÙõÑõæäóåóÇ æóÝöíãóÇ ÝóÚóáó ãóÇ íõäóÈøöåõåõãú áóæú ÞóÕóÏóåóÇ
ÇáÓøóÇÑöÞõ (æóßóÐóÇ ÈöÇááøóíúáö) åöíó ãõÍúÑóÒóÉñ ÈöÐóáößó áóßöäú (ãóÚó
ÍóÇÑöÓò) ÃóãøóÇ ÅÐóÇ ÊóÑóßóåóÇ ãõÝóÑøóÞóÉð æóáóãú íóÝúÚóáú ÔóíúÆðÇ ãöäú
Ðóáößó ÝóáóíúÓóÊú ÈöãõÍúÑóÒóÉò (¡ æóÇáúÈóÞúáõ æóäóÍúæõåõ) ßóÇáúÝõÌúáö
(Åäú Öõãøó ÈóÚúÖõåõ Åáóì ÈóÚúÖò) æóÊõÑößó Úóáóì ÈóÇÈö ÇáúÍóÇäõæÊö
(æóØóÑóÍó Úóáóíúåö ÍóÕöíÑðÇ) Ãóæú äóÍúæóåõ Ýóåõæó (ãõÍúÑóÒñ ÈöÍóÇÑöÓò
æóÅöäú ÑóÞóÏó ÓóÇÚóÉð æóÏóÇÑó) Úóáóì ãóÇ íóÍúÑõÓõåõ (ÃõÎúÑóì¡
æóÇáúÃóãúÊöÚóÉõ ÇáäøóÝöíÓóÉõ) ÇáøóÊöí ÊõÊúÑóßõ Úóáóì ÇáúÍóæóÇäöíÊö (Ýöí
áóíóÇáöíö ÇáúÃóÚúíóÇÏö) æóäóÍúæöåóÇ (áöÊóÒúíöíäö ÇáúÍóæóÇäöíÊö
æóÊõÓúÊóÑõ ÈöÞóØúÚò æóäóÍúæöåö ãõÍúÑóÒóÉñ ÈöÍóÇÑöÓò) º áöÃóäøó Ãóåúáó
ÇáÓøõæÞö íóÚúÊóÇÏõæäó Ðóáößó ÝóíóÞúæóì ÈóÚúÖõåõãú ÈöÈóÚúÖò ÈöÎöáóÇÝö
ÓóÇÆöÑö ÇááøóíóÇáöíö (æóÇáËøöíóÇÈõ) ÇáúãóæúÖõæÚóÉõ (Úóáóì ÈóÇÈö ÍóÇäõæÊö
ÇáúÞóÕøóÇÑö) æóäóÍúæöåö (ßóÃóãúÊöÚóÉö ÇáúÚóØøóÇÑö) ÇáúãóæúÖõæÚóÉö Úóáóì
ÈóÇÈö ÍóÇäõæÊöåö ÝöíãóÇ ãóÑøó
(æóÊõÍóÑøóÒõ ÇáúÞõÏõæÑõ) ÇáøóÊöí íõØúÈóÎõ ÝöíåóÇ Ýöí ÇáúÍóæóÇäöíÊö
(ÈöÔóÑóÇÆöÌó) ÈöÇáúÌöíãö Ãóíú ÈöÓõÏóÏò ÊõäúÕóÈõ (Úóáóì ÈóÇÈö
ÇáúÍóÇäõæÊö) áöáúãóÔóÞøóÉö Ýöí äóÞúáöåóÇ Åáóì ÈöäóÇÁò æóÅöÛúáóÇÞö ÈóÇÈò
ÚóáóíúåóÇ (æó) íõÍúÑóÒõ (ÇáúÍóØóÈõ æóØóÚóÇãõ ÇáúÈóíøóÇÚöíäó) ÇáøóÐöí Ýöí
ÛóÑóÇÆöÑó (ÈöÔóÏøö ÇáúÛóÑóÇÆöÑö¡ æóÇáúÍöØóÇÈö ÈöÈóÚúÖò) Ãóíú íõÔóÏøõ
ÈóÚúÖó ßõáøò ãöäúåõãóÇ (Åáóì ÈóÚúÖò) ÈöÍóíúËõ áóÇ íõãúßöäõ ÃóÎúÐõ ÔóíúÁò
ãöäúåõ ÅáøóÇ ÈöÍóáøö ÇáÑøöÈóÇØö Ãóæú ÝóÊúÞö ÈóÚúÖö ÇáúÛóÑóÇÆöÑö (ÍóíúËõ
ÇõÚúÊöíÏó) Ðóáößó ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ áóãú íõÚúÊóÏú¡ ÝóÅöäøóåõ íõÔúÊóÑóØõ
Ãóäú íóßõæäó Úóáóíúåö ÈóÇÈñ ãõÛúáóÞñ æóÈóÇÁñ ÈöÈóÚúÖò ÒóÇÆöÏóÉñ (æó)
ÊõÍóÑøóÒõ (ÇáúÃóÌúÐóÇÚõ ÇáËøóÞöíáóÉõ ÈöÇáÊøóÑúßö) áóåóÇ (Úóáóì
ÇáúÃóÈúæóÇÈö) Ãóíú ÃóÈúæóÇÈö ÇáúãóÓóÇßöäö Ïõæäó ÇáÕøóÍúÑóÇÁö (¡
æóÇáúÍóÇäõæÊõ ÇáúãõÛúáóÞõ ÈöáóÇ ÍóÇÑöÓò ÍöÑúÒñ áöãóÊóÇÚö ÇáúÈóÞøóÇáö
Ýöí) Òóãóäö (ÇáúÃóãúäö) æóáóæú
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ ÍóÊøóì æóáóæú ßóÇäó ÝöíåóÇ ãóÚó ÅÛúáóÇÞöåö ãõÈóÇáðì Èöåö æóáóæú
äóÇÆöãðÇ ÝóÍöÑúÒñ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÊóÈó Úóáóíúåö åóÐóÇ åõæó
ÇáúÃóÞúæóì Ýöí ÒóæóÇÆöÏö ÇáÑøóæúÖóÉö æóÇáúÃóÞúÑóÈõ Ýöí ÇáÔøóÑúÍö
ÇáÕøóÛöíÑö æóÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ: Åäøóåõ ÇáúÃóÑúÌóÍõ áöáúÝóÊúæóì
æóÐóßóÑó äóÕøðÇ áöáúÃõãøö íõæóÇÝöÞõåõ æóÇáúãóäúÞõæáõ Ýöí ÇáÐøóÎóÇÆöÑö
æóÛóíúÑöåö Úóäú ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ßóÇäó äóÇÆöãðÇ æóåöíó
ãõÛúáóÞóÉñ Ýóåöíó ÍöÑúÒñ æóáóãú íóÐúßõÑõæÇ ÓöæóÇåõ¡ æóåóÐóÇ åõæó
ÇáúãõæóÇÝöÞõ áößóáóÇãö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö Ýöí ÇáúÎóíúãóÉö ÈöÇáÕøóÍúÑóÇÁö Èóáú
ÇáÏøóÇÑõ ÇáúãõÛúáóÞóÉõ Ãóæúáóì ÈößóæúäöåóÇ ÍöÑúÒðÇ ãöäú ÇáúÎóíúãóÉö
æóÞóÏú ÌóãóÚó ÕóÇÍöÈõ ÇáúãõÚúÊóãóÏö Ýöí ÇÊøöÝóÇÞö ãóÓóÇÆöáö ÇáúãóÐúåóÈö
ÇáúãõÌóÑøóÏö Úóäú ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÝóÞóÇáó: ßõáøõ ÈóíúÊò Ãóæú ÎóíúãóÉò Ýöí
ÇáÕøóÍúÑóÇÁö áóÇ íóÕöíÑõ ÍöÑúÒðÇ ÈöÅöÛúáóÇÞö ÈóÇÈöåö ãóÇ áóãú íóäóãú
Ýöíåö Ãóæú Úóáóì ÈóÇÈöåö ÍóÇÑöÓñ æóÞóÇáó Ýöí ÇáÔøóÇÝöí æóÅöÐóÇ ßóÇäóÊú
ÇáÏøóÇÑõ Ýöí ÈóÑøöíøóÉò áóãú Êóßõäú ÍöÑúÒðÇ ÈöÇáúÛóáúÞö ÍóÊøóì íóäóÇãó
ÝöíåóÇ Ãóæú Úóáóì ÈóÇÈöåóÇ Ãóæú íóÞúÚõÏó ãõÞóÇÈöáóåóÇ Ãóæú ÈöÇáúÞõÑúÈö
ãöäúåóÇ ÍóÇÑöÓñ ÅÐóÇ ÚóáöãúÊ åóÐóÇ ÚóÑóÝúÊ Ãóäøó ÇáúãóÐúåóÈó
ÇáúãóÔúåõæÑó ÃóäøóåóÇ ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ãõÛúáóÞóÉð æóÈöåóÇ ÍóÇÑöÓñ äóÇÆöãñ
ßóÇäóÊú ÍöÑúÒðÇ ßóÇáúÎóíúãóÉö ÇáúãóÒúÑõæÑóÉö.
(Þóæúáõåõ æóßóÐóÇ ãóÚó ÛóíúÈóÊöåö Ýöí Òóãóäö ÇáúÃóãúäö äóåóÇÑðÇ ßóÇÝò)
ÞóÇáó Ýöí ÇáÊøóæúÔöíÍö ÝöíãóÇ áóæú ÃóÛúáóÞó ÈóÇÈóåõ æóæóÖóÚó
ÇáúãöÝúÊóÇÍó Ýöí äóÌúÔò ÝóÃóÎóÐóåõ ÇáÓøóÇÑöÞõ æóÝóÊóÍó Èöåö ÇáúÈóÇÈó
æóÓóÑóÞó ÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøó æóÖúÚó ÇáúãöÝúÊóÇÍö åõäóÇ ÊóÝúÑöíØñ Ýóíóßõæäõ
ÔõÈúåóÉð ÊóÏúÑóÃõ ÇáúÞóØúÚó ÞóÇáó æóáóãú ÃóÌöÏú ÇáúãóÓúÃóáóÉó
ãóäúÕõæÕóÉð ÝóÅöäú ÕóÍøóÊú æóÌóÈó ÇÓúÊöËúäóÇÄõåóÇ ãöäú Þóæúáöåöãú: Åäøó
ÇáÏøóÇÑó ÇáúãõÛúáóÞóÉó äóåóÇÑðÇ ÍöÑúÒñ æóÞóæúáõåõ ÇáÙøóÇåöÑõ: Åäøó
æóÖúÚó ÇáúãöÝúÊóÇÍö ÅáóÎú ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ ÞóÇáó
ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ æóíóáúÊóÍöÞõ ÈöÅöÛúáóÇÞö ÇáúÈóÇÈö ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì
ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÐóÇ Þóæúáõåõ ÞóÇáó æóßóÐóÇ áóæú ßóÇäó äóÇÆöãðÇ ÅáóÎú
(Þóæúáõåõ ÝóáóíúÓóÊú ÍöÑúÒðÇ áóåõ) ÅáøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú äóÇãó Úóáóì
ÇáúÈóÇÈö ÇáúãóÝúÊõæÍö ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáÏøóÇÑöãöíøõ æóÛóíúÑõåõ (Þóæúáõåõ
æóÌóÒóãó Èöåö ÇÈúäõ ÇáÕøóÈøóÇÛö ÅáóÎú) æóÃóãøóÇ ÃóÈúæóÇÈõåóÇ ÈöãóÇ
ÚóáóíúåóÇ ãöäú ÛóáúÞò æóÍöáóÞò æóãóÓóÇãöíÑó ÝóãõÍúÑóÒóÉñ ÈöÊóÑúßöíÈöåóÇ
æóÅöäú áóãú íóßõäú Ýöí ÇáÏøóÇÑö ÃóÍóÏñ ßóãóÇ ÐóßóÑóåõ åóÄõáóÇÁö ÃóíúÖðÇ
æóãöËúáõåóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ æóÛóíúÑõåõ ÓõÞõæÝõ ÇáÏøóÇÑö
æóÑõÎóÇãõåóÇ æóÌõÏúÑóÇäõåóÇ ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí (Þóæúáõåõ Èóáú íõæåöãõ Ãóäøó
ãóÇ ÞóÈúáóåõ ãõÎóÇáöÝñ áöãóÇ ÈóÚúÏóåõ æóáóíúÓó ßóÐóáößó) ãõÎóÇáóÝóÊõåõ
áóåõ ÈöÓóÈóÈö Ãóäøóåõ áóíúÓó ãõÞóíøóÏðÇ Èöäóæúãöåö æóßóÊóÈó ÃóíúÖðÇ
íõÎóÇáöÝõ ãóÇ ÈóÚúÏóåõ ÈöÔõãõæáöåö ÍóÇáó ÊóíóÞøõÙö ÇáúÍóÇÑöÓö (Þóæúáõåõ
ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ) Ãóíú æóÛóíúÑõåõ æóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó ÅáóÎú
ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ áöÃóäøó Ãóåúáó ÇáÓøõæÞö íóÚúÊóÇÏõæäó
Ðóáößó) Ýóãóäú ÓóÑóÞó ÇáúãóÊóÇÚó ãöäú ÇáÏøóßóÇßöíäö Ýöí Çááøóíúáö æóÝöí
ÇáÓøõæÞö ÍóÇÑöÓñ ÞõØöÚó
(4/143)
áóíúáðÇ (áóÇ) áöãóÊóÇÚö (ÇáúÈóÒøóÇÒö
áóíúáðÇ) ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÍóÇäõæÊö ÇáúãóÝúÊõæÍö¡ æóÇáúãõÛúáóÞö Òóãóäó
ÇáúÎóæúÝö æóÍóÇäõæÊö ãóÊóÇÚö ÇáúÈóÒøóÇÒö áóíúáðÇ (¡ æóÇáúÃóÑúÖõ ÍöÑúÒñ
áöáúÈóÐúÑö¡ æóÇáÒøóÑúÚö) áöáúÚóÇÏóÉö åóÐóÇ ãóÇ äóÞóáóåõ ÇáúÃóÕúáõ Úóäú
ÇáÑøõæíóÇäöíøö æóÇáúãóÑúæóÒöíøö Ýöí ÇáÒøóÑúÚö æóÞóÇÓó Úóáóíúåö ÇáúÈóÐúÑó
æóäóÞóáó ÞóÈúáóåõ Úóäú ÇáúÈóÛóæöíø ÃóäøóåóÇ áóíúÓóÊú ÍöÑúÒðÇ áóåõãóÇ
ÅáøóÇ ÈöÍóÇÑöÓò¡ æóÙóÇåöÑõ ßóáóÇãöåö ÇÚúÊöãóÇÏõåõ æóåõæó ÇáúÃóæúÌóåõ
ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ: æóÞóÏú íóÎúÊóáöÝõ Ðóáößó ÈöÇÎúÊöáóÇÝö ÚõÑúÝö
ÇáäøóæóÇÍöí Ýóíóßõæäõ ãõÍóÑøóÒðÇ ãöäú äóÇÍöíóÉò ÈöÍóÇÑöÓò æóÝöí
ÛóíúÑöåóÇ ãõØúáóÞðÇ
(ÝóÑúÚñ) äóÞóáó ÇáúãóÑúæóÑõæÐöíøõ Úóäú ÚóÇãøóÉö ÇáúÚõáóãóÇÁö Ãóäøóåõ
áóæú ÏóÝóäó ãóÇáóåõ Ýöí ÇáÕøóÍúÑóÇÁö áóãú íõÞúØóÚú ÓóÇÑöÞõåõ æóÚóäú
ÃóÈöí Óóåúáò ÇáúÃóÈöíæóÑúÏöíøö Åäøóåõ íõÞúØóÚõ (¡ æóÇáÊøóÍúæöíØõ ÈöáóÇ
ÍóÇÑöÓò áóÇ íõÍúÑöÒõ ÇáËøöãóÇÑó) æóÅöäú ßóÇäóÊú Úóáóì ÇáúÃóÔúÌóÇÑö
(ÅáøóÇ Åäú ÇÊøóÕóáóÊú ÈöÌöíÑóÇäò íõÑóÇÞöÈõæäóåóÇ ÚóÇÏóÉð) æóãöËúáõåóÇ
ÇáÒøóÑúÚõ¡ æóÇáúÈóÐúÑõ ßóãóÇ ÌóÒóãó Èöåö ÇáúÃóÕúáõ æóÈöåö íõÚúÑóÝõ
Ãóäøóåõ ãõÚúÊóãöÏñ áößóáóÇãö ÇáúÈóÛóæöíø ÇáÓøóÇÈöÞö (æóÃóÔúÌóÇÑõ
ÃóÝúäöíóÉö ÇáÏøõæÑö ãõÍúÑóÒóÉñ ÈöáóÇ ÍóÇÑöÓò) ÈöÎöáóÇÝöåóÇ Ýöí
ÇáúÈóÑøöíøóÉö (æóÇáËøóáúÌõ Ýöí ÇáúãóËúáóÌóÉö¡ æóÇáúÌóãúÏõ Ýöí
ÇáúãóÌúãóÏóÉö¡ æóÇáÊøöÈúäõ Ýöí ÇáúãóÊúÈóäö) ÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóÕúáö¡
æóÇáúÍöäúØóÉõ Ýöí ÇáúãóØóÇãöíÑö (Ýöí ÇáÕøóÍúÑóÇÁö ÛóíúÑõ ãõÍóÑøóÒò)
ßõáøñ ãöäúåóÇ (ÅáøóÇ ÈöÍóÇÑöÓò æóÃóÈúæóÇÈõ ÇáÏøõæÑö) ¡ æóÇáúÈõíõæÊõ
ÇáøóÊöí ÝöíåóÇ¡ æóÇáúÍóæóÇäöíÊõ ÈöãóÇ ÚóáóíúåóÇ ãöäú ãóÛóÇáöíÞó æóÍöáóÞò
æóãóÓóÇãöíÑó (ãõÍúÑóÒóÉñ ÈöÇáÊøóÑúßöíÈö) áóåóÇ æóáóæú ãóÝúÊõæÍóÉð æóáóãú
íóßõäú Ýöí ÇáÏøõæÑö¡ æóÇáúÍóæóÇäöíÊö ÃóÍóÏñ æóãöËúáõåóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó
ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ æóÛóíúÑõåõ ÓõÞõæÝõ ÇáÏøõæÑö¡ æóÇáúÍóæóÇäöíÊö æóÑõÎóÇãõåóÇ
(æóÇáúÂÌõÑøõ) ãõÍúÑóÒñ (ÈöÇáúÈöäóÇÁö Ãóæú ÈöÕóÍúäö ÇáÏøóÇÑö Åäú
ÃõÍúÑöÒóÊú ãóÇ ÝöíåóÇ) æóÅöáøóÇ ÝóÛóíúÑõ ãõÍúÑóÒò (¡ æóÇáúÎóíúãóÉõ)
ãõÍúÑóÒóÉñ (ÈöÖóÑúÈöåóÇ) ÈöÃóäú ÊõÔóÏøó ÃóæúÊóÇÏõåóÇ (ãóÚó ÍóÇÑöÓò
áóåóÇ) æóÅöäú äóÇãó æóáóãú íõÑúÓöáú ÃóÐúíóÇáóåóÇ (Ýöí ÇáÕøóÍúÑóÇÁö)
ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ áóãú ÊõÖúÑóÈú Ãóæú áóãú íóßõäú áóåóÇ ÍóÇÑöÓñ (æóãóÇ
ÝöíåóÇ) ãõÍúÑóÒñ (ÈöÅöÑúÓóÇáö ÇáúÃóÐúíóÇáö) ãóÚó ÍóÇÑöÓò (æóÅöäú äóÇãó
æóáóæú ÈöÞõÑúÈöåóÇ) æóáóãú íõÑúÓöáú ÈóÇÈóåóÇ áöÍõÕõæáö ÇáúÅöÍúÑóÇÒö
ÈöÐóáößó ÚóÇÏóÉð ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ áóãú ÊõÑúÓóáú ÃóÐúíóÇáõåóÇ Ãóæú áóãú
íóßõäú áóåóÇ ÍóÇÑöÓñ (æóáóæú ÖõÑöÈóÊú Èóíúäó ÇáúÚöãóÇÑóÉö ÝóÍõßúãõåóÇ
ßóãóÊóÇÚò) ãóæúÖõæÚò (Èóíúäó íóÏóíúåö Ýöí ÓõæÞò) ÍóÊøóì íõÚúÊóÈóÑó
ÝöíåóÇ ÏóæóÇãõ ÇáúãõáóÇÍóÙóÉö (æóíõÔúÊóÑóØõ Ãóäú íóßõæäó Ýöí
ÇáÕøóÍúÑóÇÁö ãóäú íóÊóÞóæøóì Èöåö) ÇáúÍóÇÑöÓõ ÇáøóÐöí áóÇ íõÈóÇáöí Èöåö¡
Ýóáóæú ßóÇäó ÈöãóÝóÇÒóÉò ÈóÚöíÏóÉò Úóäú ÇáúÛóæúËö ÝóáóÇ ÅÍúÑóÇÒó (æóáóæú
äóÍøóì) ÇáÓøóÇÑöÞõ (ÇáäøóÇÆöãö) Ýöí ÇáúÎóíúãóÉö æóÃóÈúÚóÏóåõ ÚóäúåóÇ
(Ëõãøó ÓóÑóÞóåóÇ) Ãóæú ãóÇ ÝöíåóÇ (áóãú íõÞúØóÚú) º áöÃóäøóåóÇ áóãú
Êóßõäú ÍöÑúÒðÇ Íöíäó ÓóÑóÞó
(æóÊõÍúÑóÒõ ÇáÓøóÇÆöãóÉõ) ãöäú ÅÈöáò æóÎóíúáò æóÈöÛóÇáò æóÍóãöíÑò
æóÛóíúÑöåóÇ (Ýöí ÇáúãóÑúÚóì) ÇáúÎóÇáöí Úóäú ÇáúãóÇÑøöíäó (ÈöãõáóÇÍóÙóÉò
áöÑóÇÚò) ÈöÃóäøóåõ íóÑóÇåóÇ æóíóÈúáõÛõåóÇ ÕóæúÊõåõ (ÝóÅöäú äóÇãó Ãóæú
ÛóÝóáó) ÚóäúåóÇ (Ãóæú ÇÓúÊóÊóÑó) Úóäúåõ (ÈóÚúÖõåóÇ ÝóãõÖóíøöÚñ) áóåóÇ
ÅáøóÇ ÇáúÃóÎöíÑóÉó ÝóáöÈóÚúÖöåóÇ ÇáúãõÓúÊóÊöÑö Úóäúåõ¡ ÝóÅöäú áóãú
íóÎúáõ ÇáúãóÑúÚóì Úóäú ÇáúãóÇÑøöíäó ÍóÕóáó ÇáúÅöÍúÑóÇÒõ ÈöäóÙóÑöåöãú
äóÈøóåó Úóáóíúåö ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ÃóÎúÐðÇ ãöäú ßóáóÇãö ÇáúÛóÒóÇáöíøö
(æóÅöäú ÈóÚõÏó) Úóäú ÈóÚúÖöåóÇ (æóáóãú íóÈúáõÛúåóÇ) íóÚúäöí ÈóÚúÖóåóÇ
(ÕóæúÊõåõ ÝóæóÌúåóÇäö) ÃóÍóÏõåõãóÇ Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ ãõÍúÑóÒò áöÚóÏóãö
ÈõáõæÛö ÇáÕøóæúÊö áóåõ¡ æóÇáËøóÇäöí ãõÍúÑóÒñ ÇßúÊöÝóÇÁð ÈöÇáäøóÙóÑö
áöÅöãúßóÇäö ÇáúÚóÏúæö Åáóì ãóÇ áóãú íóÈúáõÛúåõ æóÑóÌøóÍóåõ Ýöí ÇáÔøóÑúÍö
ÇáÕøóÛöíÑö æóÚóÒóÇåõ ÇáúÚöãúÑóÇäöíøõ æóÇÈúäõ ÇáÑøöÝúÚóÉö Åáóì
ÇáúÃóßúËóÑöíäó (æóÇÔúÊóÑóØõæÇ ÈõáõæÛóåõ) Ãóíú ÕóæúÊö ÇáÑøóÇÚöí (Ýöí
ÇáúÛóäóãö) ßõáøöåóÇ Ãóæú ÈóÚúÖöåóÇ Úóáóì ãóÇ ãóÑøó æóÅöäú ßóÇäóÊú
ãõÌúÊóãöÚóÉð ßóÛóíúÑöåóÇ åóÐóÇ ÊóßúÑóÇÑñ áöÝóåúãöåö ãöãøóÇ ãóÑøó
æóÅöäøóãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáúÃóÕúáõº áöÃóäøóåõ ÅäøóãóÇ Êóßóáøóãó ÞóÈúáóåõ
Úóáóì ÛóíúÑöåóÇ.
(æó) ÊõÍúÑóÒõ ÇáÓøóÇÆöãóÉõ (Ýöí ÇáúãõÑóÇÍö) ÇáúãõÊøóÕöáö ÈöÇáúÚöãóÇÑóÉö
(ÈöÅöÛúáóÇÞöåö) Ãóíú ÅÛúáóÇÞö ÈóÇÈöåö æóÅöäú áóãú íóßõäú áóåóÇ ÍóÇÑöÓñ
ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÇáúÚóÇÏóÉö ÓóæóÇÁñ ÃóßóÇäó ÇáúãõÑóÇÍõ ãöäú ÍóØóÈò Ãóãú
ÞóÕóÈò Ãóãú ÍóÔöíÔò Ãóãú ÛóíúÑöåóÇ ÈöÍóÓóÈö ÇáúÚóÇÏóÉö æóÞóÖöíøóÉõ
ßóáóÇãöåö ßóÃóÕúáöåö Ãóäøó Ðóáößó áóÇ íóÊóÞóíøóÏõ ÈöÇáäøóåóÇÑö æóáóÇ
ÈöÒóãóäö ÇáúÃóãúäö æóåõæó ãõÎóÇáöÝñ áöãóÇ ãóÑøó Ýöí ÇáÏøóÇÑö æóÝóÑøóÞó
ÈóÚúÖõåõãú ÈöÃóäøóåõ íóÊóÓóÇãóÍõ Ýöí ÃóãúÑö ÇáúãóÇÔöíóÉö Ïõæäó ÛóíúÑöåóÇ
ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÛóíúÑõåõ æóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó ãóÍóáøõ Ðóáößó
ÅÐóÇ ÃóÍóÇØóÊú Èöåö ÇáúãóäóÇÒöáõ ÇáúÃóåúáöíøóÉõ¡ Ýóáóæú ÇÊøóÕóáó ÈöåóÇ
æóÃóÍóÏõ ÌóæóÇäöÈöåö íóáöí ÇáúÈóÑøöíøóÉó ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú íõáúÍóÞó ÈöåóÇ
(ÝóÅöäú ßóÇäó) ãóÝúÊõæÍðÇ Ãóæú (ÈöÈóÑøöíøóÉò ÇõÔúÊõÑöØó ÍóÇÑöÓñ æó) áóæú
ßóÇäó (íóäóÇãõ) ÈöåóÇ (Åäú ÃóÛúáóÞó) ÇáúÈóÇÈó¡ ÝóÅöäú ÝõÊöÍó ÝöíåóÇ
æóÝöí ÇáúãõÊøóÕöáö ÈöÇáúÚöãóÇÑóÉö ÇõÔúÊõÑöØó ÇÓúÊöíÞóÇÙõ ÇáúÍóÇÑöÓö
ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ¡ æóÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøó äóæúãóåõ ÍöíäóÆöÐò ÈöÇáúÈóÇÈö
ßóÇÝò ßóãóÇ ãóÑøó Ýöí ÇáÏøõæÑö Èóáú Ãóæúáóì áöÞõæøóÉö ÇáúÅöÍúÓóÇÓö
áöÎõÑõæÌö ÇáÓøóÇÆöãóÉö
(æóÊõÍúÑóÒõ ÇáÏøóæóÇÈøõ ÇáÓøóÇÆöÑóÉõ Ýöí ÔóÇÑöÚò æóÃóæúáóÇÏõåóÇ)
ÇáÊøóÇÈöÚóÉõ áóåóÇ (ÈöÓóÇÆöÞò) áóåóÇ (íóÑóì) åóÇ (ßõáøóåóÇ Ãóæú ÞóÇÆöÏò
áóåóÇ ßóÐóáößó) Ãóíú íóÑóÇåóÇ ßõáøóåóÇ ÅÐóÇ ÇáúÊóÝóÊó ÅáóíúåóÇ
æóÅöäøóãóÇ ÊõÍúÑóÒõ Èöåö (Åäú ÃóßúËóÑó ÇáöÇáúÊöÝóÇÊó) ÅáóíúåóÇ¡ ÝóÅöäú
áóãú íóÑó ÈóÚúÖóåóÇ ÇáúÍóÇÆöáó Ýóåõæó ÛóíúÑõ ãõÍúÑóÒò (ÝóÅöäú ÑóßöÈó
ÈóÚúÖóåóÇ ÝóÞóÇÆöÏñ áöãóÇ ÈóÚúÏóåõ ÓóÇÆöÞñ áöãóÇ ÞóÈúáóåõ) æóíóÃúÊöí Ýöí
ÇÔúÊöÑóÇØö ÈõáõæÛö ÇáÕøóæúÊö áóåóÇ ãóÇ ãóÑøó Ýöí ÇáÑøóÇÚöíóÉö Ëõãøó Åäú
ßóÇäóÊú ÛóíúÑó ÅÈöáò æóÈöÛóÇáò áóãú íõÔúÊóÑóØú ßóæúäõåóÇ ãóÞúØõæÑóÉð
(æóÅöäú ßóÇäóÊú ÅÈöáðÇ Ãóæú ÈöÛóÇáðÇ ÇõÔúÊõÑöØó ÞöØóÇÑñ áóåóÇ) Ãóíú
ßóæúäõåóÇ ãóÞúØõæÑóÉðº áöÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÓöíÑõ ÛóíúÑó ãóÞúØõæÑóÉò
ÛóÇáöÈðÇ æóÞöíáó áóÇ íõÔúÊóÑóØõ Èóáú ÇáÔøóÑúØõ Ãóäú íóÞúÑõÈó ãöäúåóÇ
Ãóæú íóÞóÚó äóÙóÑõåõ ÚóáóíúåóÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ æóÇáúÃóÑúÖõ ÍöÑúÒñ áöáúÈóÐúÑö æóÇáÒøóÑúÚö) ÇáúãõÍúÑóÒóÉõ åöíó
ÇáøóÊöí Êóßõæäõ ÈöÌóäúÈö ÇáúãóÒóÇÑöÚö
(Þóæúáõåõ ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÞóÏú íóÎúÊóáöÝõ Ðóáößó ÈöÇÎúÊöáóÇÝö
ÚõÑúÝö ÇáäøóæóÇÍöí ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÊóÈó æóíóäúÈóÛöí
Íóãúáõ ÇáúßóáóÇãóíúäö Úóáóì ÇáúÍóÇáóíúäö ÅÐú ÇáúãõÍóßøóãõ Ýöí ÇáúÍöÑúÒö
ÇáúÚõÑúÝõ
[ÝóÑúÚñ áóæú ÏóÝóäó ãóÇáóåõ Ýöí ÇáÕøóÍúÑóÇÁö áóãú íõÞúØóÚú ÓóÇÑöÞõåõ]
(Þóæúáõåõ Úóäú ÚóÇãøóÉö ÇáúÚõáóãóÇÁö ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(Þóæúáõåõ æóãöËúáõåóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ æóÛóíúÑõåõ ÓõÞõæÝõ
ÇáÏøõæÑö æóÇáúÍóæóÇäöíÊö æóÑõÎóÇãõåóÇ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(Þóæúáõåõ æóÑóÌøóÍóåõ Ýöí ÇáÔøóÑúÍö ÇáÕøóÛöíÑö ÅáóÎú) æóÞóÇáó
ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÛóíúÑõåõ: Åäøóåõ ÇáÕøóÍöíÍõ Ýóåõæó ÇáúÃóÕóÍøõ (Þóæúáõåõ
æóÇÔúÊóÑóØõæÇ ÈõáõæÛóåõ Ýöí ÇáúÛóäóãö) ãóÇ ÌóÑóì Úóáóíúåö ÝöíåóÇ åõæó
ÙóÇåöÑõ ßóáóÇãö ÃóÕúáöåö æóÇáúæóÌúåõ ÃóäøóåóÇ ßóÛóíúÑöåóÇ Ýöíåö æóÝöí
ÈóÚúÖö ÇáäøõÓóÎö Þöíáó æóÇÔúÊóÑóØõæÇ (Þóæúáõåõ åóÐóÇ ÊóßúÑóÇÑñ
áöÝóåúãöåö ãöãøóÇ ãóÑøó) ÃóÝúÑóÏóåõ ÇáúãõÕóäøöÝõ áöÃóäøó ßóáóÇãó
ÃóÕúáöåö íóÞúÊóÖöí Ãóäøóåõ áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÈõáõæÛö ÕóæúÊöåö áöÌóãöíÚöåóÇ
æóÇáúæóÌúåõ ÃóäøóåóÇ ßóÛóíúÑöåóÇ Ýöíåö æóÝöí ÈóÚúÖö ÇáäøõÓóÎö Þöíáó:
æóÇÔúÊóÑóØõæÇ æóåõæó ÇáÕøóÍöíÍõ (Þóæúáõåõ æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãöåö
ßóÃóÕúáöåö Ãóäøó Ðóáößó áóÇ íóÊóÞóíøóÏõ ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(Þóæúáõåõ ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÛóíúÑõåõ æóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó
ãóÍóáøõ Ðóáößó ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ ÇáúÂåöáóÉõ)
Ãóíú ÈöåóÇ ÃóåúáõåóÇ (Þóæúáõåõ æóáóæú ßóÇäó íóäóÇãõ ÈöåóÇ) ãóÇ
ÃóØúáóÞóÇåõ ãöäú ÇáúÅöÍúÑóÇÒö ÈöÇáäøóÇÆöãö ÔóÑóØó Ýöíåö ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ
Ãóäú íóßõæäó åõäóÇßó ãóÇ íõæÞöÙõåõ áóæú ÓõÑöÞóÊú ãöäú ßöáóÇÈò ÊóäúÈóÍõ
Ãóæú ÌóÑóÓñ ÊóÊóÍóÑøóßõ¡ ÝóÅöäú ÃóÎóáøó ÈöåóÐóÇ ÚöäúÏó äóæúãöåö áóãú
íóßõäú ãõÍúÑóÒðÇ ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ æóåõæó ÍóÓóäñ æóíõÄóíøóÏõ ãóÇ
íóÐúßõÑõåõ Ýöí ÇáúãóÚúÞõæáóÉö (Þóæúáõåõ ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ
æóÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøó äóæúãóåõ ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(4/144)
æóÊóÑúÌöíÍõ ÇáúÃóæøóáö ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö
æóåõæó ãóÇ ÕóÍøóÍóåõ ÇáúãöäúåóÇÌõ ßóÃóÕúáöåö ÞóÇáó Ýöí ÇáúãõåöãøóÇÊö
æóÈöåö ÇáúÝóÊúæóì ÝóÞóÏú äóÕøó Úóáóíúåö Ýöí ÇáúÃõãøõ æóÑóÌøóÍó Ýöí
ÇáÔøóÑúÍö ÇáÕøóÛöíÑö ÇáËøóÇäöíó æóÊóÈöÚóåõ ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ æóÞóÇáó
ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ Åäøóåõ ÇáúãóÐúåóÈõ æóÞóÏú ÌóÑóÊú ÚóÇÏóÉõ ÇáúÚóÑóÈö
ÈöÓóæúÞö ÅÈöáöåöãú ÈöáóÇ ÊóÞúØöíÑò æóåõæó ÇáúÃóæúÌóåõ.
æóÚóáóì ÇáúÃóæøóáö íõÔúÊóÑóØõ ßóæúäõ ÇáúÞöØóÇÑö (ßóÇáúÚóÇÏóÉö)
æóÞóÏøóÑõæåõ ÈöÊöÓúÚóÉò æóÎóÇáóÝó ÇÈúäõ ÇáÕøóáóÇÍö ÝóÞóÏøóÑóåõ
ÈöÓóÈúÚóÉò æóÞóÇáó: Åäøó ÇáúÃóæøóáó ÊóÕúÍöíÝñ (Ýóáóæú ÒóÇÏó Úóáóì
ÊöÓúÚóÉò ÌóÇÒó) Ãóíú ßóÇäó ÇáÒøóÇÆöÏõ ãõÍúÑóÒðÇ (Ýöí ÇáÕøóÍúÑóÇÁö áóÇ)
Ýöí (ÇáúÚõãúÑóÇäö) æóÞöíáó ÛóíúÑõ ãõÍúÑóÒò ãõØúáóÞðÇ æóåõæó ãóÇ
ÇÞúÊóÖóÇåõ ßóáóÇãõ ÇáúãöäúåóÇÌö ßóÃóÕúáöåö æóÚóáóíúåö ÇÞúÊóÕóÑó
ÇáÔøóÑúÍõ ÇáÕøóÛöíÑõ æóÞöíáó áóÇ íóÊóÞóíøóÏõ ÈöÚóÏóÏò æóãóÇ ÐóßóÑóåõ
ÊóæóÓøõØñ äóÞóáóåõ ÇáúÃóÕúáõ Úóäú ÇáÓøóÑóÎúÓöíøö æóÕóÍøóÍóåõ æóÞóÇáó
ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ: áóãú íóÚúÊóÈöÑú Ðóáößó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ æóáóÇ ßóËöíÑñ ãöäú
ÇáúÃóÕúÍóÇÈö ãöäúåõãú ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò æóÃóÊúÈóÇÚõåõ¡
æóÇáÊøóÞúíöíÏõ ÈöÇáÊøöÓúÚö Ãóæú ÇáÓøóÈúÚö áóíúÓó ÈöãõÚúÊóãóÏò æóÐóßóÑó
ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÇáÒøóÑúßóÔöíøõ äóÍúæóåõ Ëõãøó ÞóÇáóÇ æóÓóÈóÈõ
ÇÖúØöÑóÇÈöåöãú Ýöí ÇáúÚóÏóÏö ÇÖúØöÑóÇÈõ ÇáúÚõÑúÝö Ýöíåö ÝóÇáúÃóÔúÈóåõ
ÇáÑøõÌõæÚõ Ýöí ßõáøö ãóßóÇä Åáóì ÚõÑúÝöåö æóÈöåö ÕóÑøóÍó ÕóÇÍöÈõ
ÇáúæóÇÝöí (æóãóÇ ÛóÇÈó Úóäú äóÙóÑöåö) Ýöí ÇáÓøóÇÆöÑóÉö (ÝóáóíúÓó
ÈöãõÍúÑóÒò) ßóãóÇ Ýöí ÇáÓøóÇÆöãóÉö Ýöí ÇáúãóÑúÚóì (æóáöáóÈóäöåóÇ æóãóÇ
ÚóáóíúåóÇ) ãöäú ÕõæÝò æóæóÈóÑò æóãóÊóÇÚò æóÛóíúÑöåóÇ (ÍõßúãõåóÇ) Ýöí
ÇáúÅöÍúÑóÇÒö æóÚóÏóãöåö áóßöäú áóæú ÍóáóÈó ãöäú ÇËúäóíúäö ÝóÃóßúËóÑó
ÍóÊøóì ÈóáóÛó äöÕóÇÈðÇ ÝóÝöíåö æóÌúåóÇäö ÐóßóÑóåõãóÇ ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ
æóÇáÑøõæíóÇäöíøõ ÃóÍóÏõåõãóÇ áóÇ íõÞúØóÚõº áöÃóäøóåóÇ ÓóÑöÞóÇÊñ ãöäú
ÅÍúÑóÇÒòº áöÃóäøó ßõáøó ÖóÑúÚò ÍöÑúÒñ áöáóÈóäöåö æóËóÇäöíåöãóÇ íõÞúØóÚõº
áöÃóäøó ÇáúãõÑóÇÍó ÍöÑúÒñ æóÇÍöÏñ áöÌóãöíÚöåóÇ ÞóÇáó ÇáÑøõæíóÇäöíøõ
æóåõæó ÇÎúÊöíóÇÑõ ÌóãóÇÚóÉò ãöäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ
æóíóÃúÊöí ãöËúáõåõ Ýöí ÌóÒøö ÇáÕøõæÝö æóäóÍúæöåö ÞóÇáó æóíóäúÈóÛöí Ãóäú
íóßõæäó ãóÍóáøõ ÇáúÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ÇáÏøóæóÇÈøõ áöæóÇÍöÏò Ãóæú
ãõÔúÊóÑóßóÉð Ãóíú ÝóÅöäú áóãú Êóßõäú ßóÐóáößó ÞõØöÚó ÈöÇáËøóÇäöí (æóÞóÏú
íõÓúÊóÛúäóì) ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ÓóíøóÑóåóÇ (Ýöí ÇáÓøõæÞö) æóäóÍúæöåö (ÈöäóÙóÑö
ÇáúãóÇÑøóÉö) Úóäú äóÙóÑöåö
(æóÊõÍúÑóÒõ ÇáúÅöÈöáõ ÇáúãõÚóÞøóáóÉõ) ÇáúæóÌúåõ Þóæúáõ ÇáúÃóÕúáö
ÇáúãóÚúÞõæáóÉõ (Ýöí ÇáúãõäóÇÎö) ÈöÍóÇÑöÓò æóáóæú (ÈöÇáäøóÇÆöãö) º
áöÃóäøó Ýöí ÍöáøöåóÇ ãóÇ íõæÞöÙõåõ (æóÛóíúÑõåóÇ ÈöÇáúãõáóÇÍöÙö) áóåóÇ
æóÝöí äõÓúÎóÉò ÈöÇáúãõáóÇÍóÙóÉö (æóÞóÏú íõÌúÒöÆõ) ÍóÇÑöÓñ (æóÇÍöÏñ Ýöí
Ûóäóãò Ýöí ÇáÕøóÍúÑóÇÁö Ïõæäó ÇáúÚõãúÑóÇäö¡ æóÇáúÞóÈúÑõ Ýöí) ÈóíúÊò
ãõÍúÑóÒñ Ãóæú (ãóÞúÈóÑóÉò) Ýöí ÚöãóÇÑóÉò æóáóæú (ÈöÌóäúÈö ÇáúÈóáóÏö áóÇ
Ýöí ãóÝóÇÒóÉò) Ãóæú ÚöãóÇÑóÉò ÛóíúÑö ãõÍúÑóÒóÉò (ÍöÑúÒñ áöáúßóÝóäö
ÇáÔøóÑúÚöíøö) áöáúÚóÇÏóÉö ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãóäúÝöíøöº áöÃóäøó ÇáÓøóÇÑöÞó
ÍöíäóÆöÐò íóÃúÎõÐõ ãöäú ÛóíúÑö ÎóØóÑò æóáóÇ íóÍúÊóÇÌõ Åáóì ÇäúÊöåóÇÒö
ÝõÑúÕóÉò¡ æóÇáÊøóÕúÑöíÍõ ÈöÇáÊøóÑúÌöíÍö Ýöíåö ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö (áóÇ
ÛóíúÑöåö) Ãóíú ÛóíúÑö ÇáÔøóÑúÚöíøö ßóÃóäú ÒóÇÏó Úóáóì ÎóãúÓóÉö ÃóËúæóÇÈò
ÝóáóíúÓó ÇáÒøóÇÆöÏõ ÈöãõÍúÑóÒò ÈöÇáúÞóÈúÑö ÅáøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÞóÈúÑõ
ÈöÈóíúÊò ãõÍúÑóÒò¡ ÝóÅöäøóåõ ãõÍúÑóÒñ Èöåö ÃóÈõæ ÇáúÝóÑóÌö ÇáÑøóÇÒöíø
æóáóæú ÛóÇáóì Ýöí ÇáúßóÝóäö ÈöÍóíúËõ ÌóÑóÊú ÇáúÚóÇÏóÉõ Ãóäú áóÇ íõÎóáøóì
ãöËúáõåõ ÈöáóÇ ÍóÇÑöÓò áóãú íõÞúØóÚú ÓóÇÑöÞõåõ æóÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáúßóÝóäõ
ãõÍúÑóÒðÇ ÈöÇáúÞóÈúÑö (ÝóíõÞúØóÚõ ÈöÅöÎúÑóÇÌöåö ãöäú ÌóãöíÚö ÇáúÞóÈúÑö)
Åáóì ÎóÇÑöÌöåö áóÇ ãöäú ÇááøóÍúÏö Åáóì ÝóÖóÇÁö ÇáúÞóÈúÑö æóÊóÑóßóåõ
Ëóãøó áöÎóæúÝò Ãóæú ÛóíúÑöåöº áöÃóäøóåõ áóãú íõÎúÑöÌúåõ ãöäú ÊóãóÇãö
ÍöÑúÒöåö æóÚóØóÝó Úóáóì ÇáúßóÝóäö Þóæúáóåõ (áóÇ áöÛóíúÑöåö) ÈöÃóäú
ÏõÝöäó ãóÚó ÇáúãóíøöÊö ÛóíúÑõ ÇáúßóÝóäö ÝóáóíúÓó ÈöãõÍúÑóÒò ßóãóÇ ãóÑøó
Ýöí ÇáÒøóÇÆöÏö Úóáóì ÇáúßóÝóäö ÇáÔøóÑúÚöíøö æóåóÐóÇ ãóÝúåõæãñ ãöãøóÇ
ÚõØöÝó Úóáóíúåö Èóáú ÏóÇÎöáñ Ýöí Þóæúáöåö áóÇ ÛóíúÑõåõ.
(æóáóæú ßõÝøöäó) ÇáúãóíøöÊõ (ãöäú ÇáÊøóÑößóÉö ÝóäõÈöÔó) ÞóÈúÑõåõ
æóÃõÎöÐó ãöäúåõ (ØóÇáöÈ Èöåö ÇáúæóÑóËóÉõ) ãóäú ÃóÎóÐóåõº áöÃóäøóåõ
ãöáúßõåõãú æóÅöäú ÞõÏøöãó Èöåö ÇáúãóíøöÊõ ßóÞóÖóÇÁö Ïóíúäöåö (æóáóæú
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ æóÊóÑúÌöíÍõ ÇáúÃóæøóáö ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö) ÃóÔóÇÑó Åáóì
ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ æóÎóÇáóÝó ÇÈúäõ ÇáÕøóáóÇÍö ÝóÞóÏøóÑóåõ ÈöÓóÈúÚóÉò
ÅáóÎú) ÇÚúÊóÑóÖóåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ÈöÃóäøó ÇáúãóäúÞõæáó ÊöÓúÚóÉñ
ÈöÇáËøóÇÁö ÇáúãõËóäøóÇÉö Ýöí Ãóæøóáöåö æóåõæó ãóÇ ÐóßóÑóåõ
ÇáúÝõæÑóÇäöíøõ Ýöí ßöÊóÇÈóíúåö æóäóÞóáóåõ Úóäúåõ ÇáúÚöãúÑóÇäöíøõ æóßóÐóÇ
ÞóÇáóåõ ÇáúÈóÛóæöíø æóÇáúÛóÒóÇáöíøõ Ýöí ÇáúæóÌöíÒö æóÇáúæóÓöíØö
æóäóÓóÈóåõ Ýöí ÇáúÈóÓöíØö Åáóì ÇáúÃóÕúÍóÇÈö æóßóÐóÇ ÑóÃóíúÊå Ýöí
ÇáÊøóÑúÛöíÈö ÈöÎóØøö ãõÄóáøöÝöåö æóÚóáóíúåö ÌóÑóì ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ
æóÇáäøóæóæöíøõ Ýöí ÇáúãõÍóÑøóÑö æóÇáúãöäúåóÇÌö æóÕóÏøóÑóÇ Èöåö
ßóáóÇãóåõãóÇ Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö æóÇáÔøóÑúÍö ÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáÕøóáóÇÍö æóæóÞóÚó
Ýöí ÈóÚúÖö äõÓóÎö ÇáúæóÓöíØö æóÃóÞúÕóì ÚóÏóÏö ÇáúÞöØóÇÑö ÊöÓúÚóÉñ
ÈöÇáúãõËóäøóÇÉö Ýöí Ãóæøóáöåö¡ æóÇáÕøóÍöíÍõ ÓóÈúÚóÉñ ÈöÇáúãõæóÍøóÏóÉö
ÈóÚúÏó ÇáÓøöíäö æóÚóáóíúåö ÇáúÚõÑúÝõ ÇåÜ æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ áóß Ãóäøó
ÇáúãóäúÞõæáó Ýöí ÇáúßõÊõÈö ÊöÓúÚóÉñ ÈöÇáÊøóÇÁö Ýöí Ãóæøóáöåö æóæóÞóÚó
Ýöí ÈóÚúÖö äõÓóÎö ÇáúæóÌöíÒö æóÇáúæóÓöíØö æóÇáäøöåóÇíóÉö ÓóÈúÚóÉñ¡
ÝóÅöäú ßóÇäó ÚõãúÏóÉõ ÇÈúäö ÇáÕøóáóÇÍö Ðóáößó æóåõæó ÇáÙøóÇåöÑõ ÝóáóíúÓó
ÈöÔóíúÁò ãöäú ÍóíúËõ ÇáäøóÞúáõ áöãóÇ äóÞóáúäóÇåõ æóÇáÓøóÈúÚóÉõ
ÈöÇáÓøöíäö Ýöí ÃóæøóáöåóÇ ÊóÍúÑöíÝñ ãöäú ÇáäøõÓøóÇÎö ÝóÇÚúáóãúåõ Û
(Þóæúáõåõ æóãóÇ ÐóßóÑóåõ ÊóæóÓøõØñ äóÞóáóåõ ÇáúÃóÕúáõ Úóäú
ÇáÓøóÑóÎúÓöíøö æóÕóÍøóÍóåõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ
æóËóÇäöíåöãóÇ íõÞúØóÚõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ ÞóÇáó
æóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó ãóÍóáøõ ÇáúÎöáóÇÝö ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì
ÊóÕúÍöíÍöåö
(Þóæúáõåõ ÇáúæóÌúåõ ÊóÚúÈöíÑõ Þóæúáö ÇáúÃóÕúáö ÇáúãóÚúÞõæáóÉõ) ÊóÚúÈöíÑõ
ÇáúãõÕóäøöÝö ÈöÇáúãõÚóÞøóáóÉö ÈöÇáÊøóÔúÏöíÏö ÕóÍöíÍñ ÝóÞóÏú ÞóÇáó
ÇáúÌóæúåóÑöíøõ Ýöí ÕöÍóÇÍöåö: ÚóÞóáúÊ ÇáúÅöÈöáó ãöäú ÇáúÚõÞøóÇáö ÔõÏøöÏó
áöáúßóËúÑóÉö ÞóÇáó æóåõäøó ãõÚóÞøóáóÇÊñ Ýöí ÇáúÝöäóÇÁö (Þóæúáõåõ
æóÇáúÞóÈúÑõ Ýöí ãóÞúÈóÑóÉò ÈöÌóäúÈö ÇáúÈóáóÏö ÅáóÎú) ÃóØúáóÞó
ÇáÔøóíúÎóÇäö ÇáúÞóÈúÑó ÇáøóÐöí Ýöí ÇáúãóÞúÈóÑóÉö æóÞóíøóÏóåõ
ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ ÈöÃóäú íóßõæäó ÇáúÞóÈúÑõ ÚóãöíÞðÇ Úóáóì ãóÚúåõæÏö
ÇáúÞõÈõæÑö ÝóÅöäú áóãú íóßõäú ÚóãöíÞðÇ ßóÇäó ÏóÝúäõåõ ÞóÑöíÈðÇ ãöäú
ÙóÇåöÑö ÇáúÃóÑúÖö áóãú íõÞúØóÚú æóíóäúÈóÛöí ÇÔúÊöÑóÇØõ ßóæúäö ÇáúÞóÈúÑö
ãõÍúÊóÑóãðÇ ÍóÊøóì æóáóæú ÏõÝöäó Ýöí ÃóÑúÖò ãóÛúÕõæÈóÉò ÝóÓóÑóÞó ãöäúåõ
áóãú íõÞúØóÚú áöÃóäøóåõ ãõÓúÊóÍöÞøõ ÇáäøóÈúÔö ÔóÑúÚðÇ æóáóÇ ÈõÏøó ãöäú
ßóæúäö ÇáúãóíøöÊö ãõÍúÊóÑóãðÇ áöíóÎúÑõÌó ÇáúÍóÑúÈöíøõ æóáóãú íóÐúßõÑõæåõ
(Þóæúáõåõ æóåóÐóÇ ÅÐóÇ ÃóÎúÑóÌóåõ æóÍúÏóåõ) Ýóáóæú ÃóÎúÑóÌó ÇáúãóíøöÊó
ÈößóÝóäöåö ÝóÝöí ÇáúÞóØúÚö æóÌúåóÇäö ÍóßóÇåõãóÇ ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ
æóÞóÖöíøóÉõ ãóÇ ÓóíóÃúÊöí Ýöí ÚóÏóãö ÇáúÞóØúÚö ÈöÓóÑöÞóÉö ÇáúÍõÑøö
ÇáúÚóÇÞöáö æóÚóáóíúåö ËöíóÇÈõåõ Ãóäú íóßõæäó åõäóÇ ßóÐóáößó
ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ (Þóæúáõåõ ÍöÑúÒñ áöáúßóÝóäö ÇáÔøóÑúÚöíøö) ÇáØøóíøöÈö
ÇáúãóÓúäõæäö ßóÇáúßóÝóäö æóÇáúãöÖúÑóÈóÉö æóÇáúæöÓóÇÏóÉö æóÛóíúÑöåöãóÇ
ßóÇáÒøóÇÆöÏö æóÇáØøöíÈö ÇáÒøóÇÆöÏö Úóáóì ãóÇ íõÓúÊóÍóÈøõ ßóÐóáößó ÞóÇáó
ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ æóÇáÊøóÇÈõæÊõ ÇáøóÐöí íõÏúÝóäõ Ýöíåö ßóÇáúÃóßúÝóÇäö
ÇáÒøóÇÆöÏóÉö æóÌóÒóãó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ ÈöÃóäøóåõ áóÇ ÞóØúÚó Ýöí
ÇáÊøóÇÈõæÊö áöáäøóåúíö Úóäúåõ æóÝöíåö ÑóãúÒñ Åáóì Ãóäøóåõ áóæú ÏóÚóÊú
Åáóíúåö ÍóÇÌóÉñ Ãóäøóåõ íóßõæäõ ßóÇáúßóÝóäö ÇáúÌóÇÆöÒö ÝóíõÞúØóÚõ Èöåö
ÍóíúËõ íõÞúØóÚõ ÈöÇáúßóÝóäö.
(Þóæúáõåõ ÝóáóíúÓó ÇáÒøóÇÆöÏõ) Ãóíú Úóáóì ÇáúÎóãúÓóÉö ÇáúÃóËúæóÇÈö
ÇáøóÊöí Êóáöí ÇáúãóíøöÊó (Þóæúáõåõ ÞóÇáó ÃóÈõæ ÇáúÝóÑóÌö ÇáÑøóÇÒöíø
ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ áöÃóäøóåõ ãöáúßõåõãú) æóÞöíáó
íóÈúÞóì Úóáóì ãöáúßö ÇáúãóíøöÊö áöÍóÇÌóÊöåö Åáóíúåö¡ æóÅöäú ßóÇäó áóÇ
íóËúÈõÊõ áóåõ Çáúãöáúßõ ÇÈúÊöÏóÇÁð ßóãóÇ íóÈúÞóì ÇáÏøóíúäõ Úóáóíúåö
æóÅöäú áóãú íóËúÈõÊú ÇÈúÊöÏóÇÁð ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ Þóæúáõåõ æóÅöäú
ßóÇäó áóÇ íóËúÈõÊõ áóåõ Çáúãöáúßõ ÇÈúÊöÏóÇÁð ãóãúäõæÚñ ÝóÞóÏú íóËúÈõÊõ
áóåõ Çáúãöáúßõ ÇÈúÊöÏóÇÁð ÝöíãóÇ ÌóÑóì ÓóÈóÈõåõ Ýöí ÍóíóÇÊöåö ãöäú
äóÕúÈö ÔóÈóßóÉò æóäóÍúæöåóÇ íóÞóÚõ ÝöíåóÇ ÇáÕøóíúÏõ ÈóÚúÏó æóÝóÇÊöåö
æóÞóæúáõåõ Ýöí ÇáÏøóíúäö: Åäøóåõ áóÇ íóËúÈõÊõ ÇÈúÊöÏóÇÁð ãóãúäõæÚñ
ÝóÞóÏú íóËúÈõÊõ ÅÐóÇ ßóÇäó áóåõ ÓóÈóÈñ ÓóÇÈöÞñ ãöäú ÑóÏøò ÈöÚóíúÈò
æóÊóÑóÏøò Ýöí ÈöÆúÑò ÍóÝóÑóåóÇ ÚõÏúæóÇäðÇ æóäóÍúæö Ðóáößó. ÇåÜ.
(Þóæúáõåõ ßóÞóÖóÇÁö Ïóíúäöåö) ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ åóÐóÇ ÇáÊøóÔúÈöíåõ
ÛóíúÑõ ãõÓúÊóÞöíãò áöÃóäøó ÇáúæóÑóËóÉó íóÒõæáõ
(4/145)
Ãóßóáóåõ) Ãóíú ÇáúãóíøöÊó (ÓóÈõÚñ) ÞóÇáó
Ýöí ÇáúÃóÕúáö Ãóæú ÐóåóÈó Èöåö Óóíúáñ æóÈóÞöíó ÇáúßóÝóäõ (ÇÞúÊóÓóãõæÇ
ÇáúßóÝóäó) áöÐóáößó (æóáóæú ßóÝøóäóåõ ÃóÌúäóÈöíøñ Ãóæú ÓóíøöÏñ) ãöäú
ãóÇáöåö Ãóæú ßõÝøöäó ãöäú ÈóíúÊö ÇáúãóÇáö (Ýóåõæó) Ãóíú ÇáúßóÝóäõ
(ßóÇáúÚóÇÑöíøóÉö áöáúãóíøöÊö) ÞóÇáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõº áöÃóäøó äóÞúáó
Çáúãöáúßö Åáóíúåö ÛóíúÑõ ãõãúßöäòº áöÃóäøóåõ áóÇ íóãúáößõ ÇÈúÊöÏóÇÁð
ÝóßóÇäó ÇáúãõßóÝøöäõ ãõÚóÈøöÑó ÅÚóÇÑóÉò áóÇ ÑõÌõæÚó áóåõ ÝöíåóÇ
ßóÅöÚóÇÑóÉö ÇáúÃóÑúÖö áöáÏøóÝúäö (ÝóíõÞúØóÚõ Èöåö ÛóíúÑõ ÇáúãõÚóÈøöÑö)
æóÝöí äõÓúÎóÉò ÛóíúÑõ ÇáúãõßóÝøöäö¡ æóÇáúÎóÕúãõ Ýöíåö ÇáúãóÇáößõ Ýöí
ÇáúÃõæáóíóíúäö¡ æóÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÇáËøóÇáöËóÉö (æóÅöäú ÓõÑöÞó ÇáúßóÝóäõ)
æóÖóÇÚó æóáóãú ÊõÞúÓóãú ÇáÊøóÑößóÉõ (ÃóÈúÏóáó) áõÒõæãðÇ (ãöäú
ÇáÊøóÑößóÉö) æóÅöäú ßóÇäó ÇáúßóÝóäõ ãöäú ÛóíúÑö ãóÇáöåö¡ ÝóÅöäú áóãú
íóßõäú ÊóÑößóÉñ Ýóßóãóäú ãóÇÊó æóáóÇ ÊóÑößóÉó áóåõ (Ýóáóæú ÞõÓöãóÊú
Ëõãøó ÓõÑöÞó) ÇáúßóÝóäõ (áóãú íóáúÒóãúåõãú) ÅÈúÏóÇáõåõ Èóáú íõÓúÊóÍóÈøõ
ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÅöäøóãóÇ íóÙúåóÑõ åóÐóÇ ÅÐóÇ ßõÝøöäó ÃóæøóáðÇ Ýöí
ÇáËøóáóÇËóÉö ÇáøóÊöí åöíó ÍóÞøñ áóåõ¡ ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÊóæóÞøóÝõ
ÇáÊøóßúÝöíäõ ÈöåóÇ Úóáóì ÑöÖóÇ ÇáúæóÑóËóÉö ÃóãøóÇ áóæú ßóÝøóäó ãöäúåóÇ
ÈöæóÇÍöÏò ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóáúÒóãóåõãú ÊóßúÝöíäõåõ ãöäú ÊóÑößóÊöåö
ÈöËóÇäò æóËóÇáöËò¡ æóÇáúÎóãúÓóÉõ áöáúãóÑúÃóÉö ßóÇáËøóáóÇËóÉö áöáÑøóÌõáö
(æóÊóäúÖöíÖõ ÇáúÍöÌóÇÑóÉö) Ãóíú ÌóãúÚõåóÇ (Úóáóíúåö) Ãóíú ÇáúãóíøöÊö
æóåõæó Úóáóì æóÌúåö ÇáúÃóÑúÖö (ÚöäúÏó ÊóÚóÐøõÑö ÇáúÍóÝúÑö ßóÇáÏøóÝúäö)
áöáÖøóÑõæÑóÉö ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ áóãú íóÊóÚóÐøóÑú ÇáúÍóÝúÑõ ÞóÇáó
ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóíõÔúÈöåõ Ãóäú Êóßõæäó ÇáúÝóÓóÇÞöí ÇáúãóÚúÑõæÝóÉõ
ßóÈóíúÊö ÞóæóÏò ÍóÊøóì ÅÐóÇ áóãú Êóßõäú Ýöí ÍöÑúÒò æóáóÇ áóåóÇ ÍóÇÝöÙñ
ÝóáóÇ ÞóØúÚó ÈöÓóÑöÞóÉö ÇáúßóÝóäö ãöäúåóÇ¡ ÝóÅöäøó ÇááøöÕøó áóÇ íóáúÞóì
ÚóäóÇÁð Ýöí ÇáäøóÈúÔö ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÞóÈúÑö ÇáúãõÍúßóãö Úóáóì ÇáúÚóÇÏóÉö.
(æóáóíúÓó ÇáúÈóÍúÑõ ÍöÑúÒðÇ áößóÝóäö) ÇáúãóíøöÊö (ÇáúãóØúÑõæÍö Ýöíåö)
ÝóáóÇ íõÞúØóÚõ ÂÎöÐõåõº áöÃóäøóåõ ÙóÇåöÑñ Ýóåõæó ßóãóÇ áóæú æóÖóÚó
ÇáúãóíøöÊó Úóáóì ÔóÝöíÑö ÇáúÞóÈúÑö æóÃóÎóÐó ßóÝóäóåõ (æóáóæú ÛóÇÕó) Ýöí
ÇáúãóÇÁö¡ ÝóÅöäøóåõ áóíúÓó ÍöÑúÒðÇ áóåõ ÝóáóÇ íõÞúØóÚõ ÂÎöÐõåõ ÃóíúÖðǺ
áöÃóäøó ØóÑúÍóåõ Ýöí ÇáúãóÇÁö áóÇ íõÚóÏøõ ÅÍúÑóÇÒðÇ ßóãóÇ áóæú ÊóÑóßóåõ
Úóáóì æóÌúåö ÇáúÃóÑúÖö æóÛóíøóÈóÊúåõ ÇáÑøöíÍõ ÈöÇáÊøõÑóÇÈö ÞóÇáó Ýöí
ÇáúÃóÕúáö æóÞóÏú íóÊóæóÞøóÝõ Ýöíåö
(æóíõÞúØóÚõ ÈöÓóÑöÞóÊöåö ãöäú ÏóÇÑöåö ÇáøóÊöí ÃóÌøóÑóåóÇ ãóÇ
áöáúãõÓúÊóÃúÌöÑö æóÖúÚõåõ ÝöíåóÇ) º áöÃóäøóåõ ÓóÑóÞóåõ ãöäú ÍöÑúÒò
ãõÍúÊóÑóãò ÈöáóÇ ÔõÈúåóÉò ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóíúÓó áöáúãõÓúÊóÃúÌöÑö æóÖúÚõåõ
ÝöíåóÇ ßóÃóäú ÇÓúÊóÃúÌóÑó ÃóÑúÖðÇ áöáÒøöÑóÇÚóÉö ÝóÃóæóì ÅáóíúåóÇ
ãóÇÔöíóÉð ãóËóáðÇ æóíõÄúÎóÐõ ãöäú åóÐóÇ Ãóäøóåõ áóæú ÓóÑóÞó ãöäúåóÇ
ÈóÚúÏó ÝóÑóÇÛö ãõÏøóÉö ÇáúÅöÌóÇÑóÉö áóãú íõÞúØóÚú áóßöäú ÔóÈøóåóåõ ÇÈúäõ
ÇáÑøöÝúÚóÉö ÈöãóÓúÃóáóÉö ÇáúÚóÇÑöíøóÉö ÇáúÂÊöíóÉö æóÞóÖöíøóÊõåõ Ãóäøóåõ
íõÞúØóÚõ æóÝöíåö ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÛóíúÑõåõ äóÙóÑñ (æóßóÐóÇ)
íõÞúØóÚõ ÈöÓóÑöÞóÊöåö ãöäú ÏóÇÑöåö ÝöíãóÇ (áóæú ÃóÚóÇÑóåóÇ) áöÛóíúÑöåö
ãóÇ áöáúãõÓúÊóÚöíÑö æóÖúÚõåõ ÝöíåóÇ áöãóÇ ãóÑøó æóÅöäøóãóÇ íóÌõæÒõ áóåõ
ÇáÏøõÎõæáõ ÅÐóÇ ÑóÌóÚó æóãöËúáõåõ áóæú ÃóÚóÇÑó ÚóÈúÏðÇ áöÍöÝúÙö ãóÇáö
Ãóæú ÑóÚúíö Ûóäóãò Ëõãøó ÓóÑóÞó ãóÇ íóÍúÝóÙõåõ ÚóÈúÏõåõ ßóãóÇ ÕóÑøóÍó
Èöåö ÇáúÃóÕúáõ æóãóÓúÃóáóÊóÇ ÇáúÅöÌóÇÑóÉö¡ æóÇáúÅöÚóÇÑóÉö ÚõáöãóÊóÇ
ãöãøóÇ ãóÑøó ÃóæóÇÆöáó ÇáÔøóÑúØö ÇáËøóÇäöí áóßöäøó ÊóÞúíöíÏóåõãóÇ ÈöãóÇ
ÐõßöÑó ÅäøóãóÇ Úõáöãó åõäóÇ¡ Ýóáóæú ÐóßóÑóåõ Ëõãøó ßóÇäó Ãóæúáóì
æóÃóÎúÕóÑó æóÐößúÑõåõ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö
(æó) íõÞúØóÚõ ÈöÓóÑöÞóÊöåö (ãöäú ÏóÇÑò ÇÔúÊóÑóÇåóÇ ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö)
æóÞóÈúáó ÊóÓúáöíãö ÇáËøóãóäö (áóÇ ÈóÚúÏó ÊóÓúáöíãö ÇáËøóãóäö) º áöÃóäøó
áöáúÈóÇÆöÚö ÞóÈúáó ÊóÓúáöíãöåö ÍóÞøó ÇáúÍóÈúÓö ÝóÃóÔúÈóåó
ÇáúãõÓúÊóÃúÌöÑó ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÈóÚúÏóåõ æóÞóÖöíøóÊõåõ Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó
ÇáËøóãóäõ ãõÄóÌøóáðÇ áóãú íõÞúØóÚú æóåõæó ÙóÇåöÑñ (æóáóæú ÓóÑóÞó
ÇáúÃóÌúäóÈöíøõ ãóÛúÕõæÈðÇ) Ãóæú äóÍúæóåõ (áóãú íõÞúØóÚú) º áöÃóäøó
ãóÇáößóåõ áóãú íóÑúÖó ÈöÅöÍúÑóÇÒöåö ÈöÍöÑúÒö ÛóÇÕöÈöåö ÝóßóÃóäøóåõ
ÛóíúÑõ ãõÍúÑóÒò æóÓóæóÇÁñ ÃóÚóáöãó Ãóäøóåõ ãóÛúÕõæÈñ Ãóãú áóÇ (æóßóÐóÇ)
áóÇ íõÞúØóÚõ (ãóäú ÃõÐöäó áóåõ Ýöí ÇáÏøõÎõæáö) Åáóì ÏóÇÑöåö Ãóæú
ÛóíúÑöåóÇ (áöÍóÇÌóÉò) ßóÔöÑóÇÁö ãóÊóÇÚò (ÝóÓóÑóÞó) æóÞóÏú ÏóÎóáó
áöÍóÇÌóÊöåö áóÇ áöáÓøóÑöÞóÉö ßóãóÇ áóÇ íõÞúØóÚõ ÈöÓóÑöÞóÉö ËöíóÇÈö
ÇáúÍóãøóÇãö ÅÐóÇ ÏóÎóáó áöíóÛúÊóÓöáó Úóáóì ãóÇ íóÃúÊöí ÈóíóÇäõåõ æóÞöíáó
íõÞúØóÚõ¡ æóÇáÊøóÑúÌöíÍõ åõäóÇ ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö ÃóÎúÐðÇ ãöãøóÇ íóÃúÊöí
ÞõÈóíúáó ÇáÑøõßúäö ÇáËøóÇáöËö æóãöäú åóÐóÇ ÇáúÂÊöí ÃõÎöÐó ãöäúåõ
ÇáÊøóÞúíöíÏõ ÈöãóÇ ÐóßóÑúÊå
(æóíõÞúØóÚõ ÈöÇáØøóÚóÇãö) Ãóíú ÈöÓóÑöÞóÊöåö (Ýöí) Òóãóäö (ÇáúãóÌóÇÚóÉö)
Åäú æõÌöÏó æóáóæú ÚóÒöíÒðÇ ÈöËóãóäò ÛóÇáò æóåõæó æóÇÌöÏñ áóåõ (áóÇ Åäú
ÚóÒøó) Ãóíú Þóáøó æõÌõæÏõåõ (æóáóãú íóÞúÏöÑú) åõæó (Úóáóíúåö) ÝóáóÇ
íõÞúØóÚõº áöÃóäøóåõ ßóÇáúãõÖúØóÑøö æóÚóáóíúåö íõÍúãóáõ ãóÇ ÌóÇÁó Úóäú
ÚõãóÑó - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - áóÇ ÞóØúÚó Ýöí ÚóÇãö ÇáúãóÌóÇÚóÉö
ÓóæóÇÁñ ÃóÎóÐó ÈöÞóÏúÑö ÍóÇÌóÊöåö Ãóãú ÃóßúËóÑóº áöÃóäøó áóåõ åóÊúßó
ÇáúÍöÑúÒö áöÅöÍúíóÇÁö äóÝúÓöåö ÕóÑøóÍó Èöåö ÇáÑøõæíóÇäöíøõ
(ÇáÑøõßúäõ ÇáËøóÇáöËõ ÇáÓøóÑöÞóÉõ æóåöíó) ÇáúÃóÎúÐõ áöãóÇáö ÇáúÛóíúÑö
(ÎõÝúíóÉð) ãöäú ÍöÑúÒö ãöËúáöåö ßóãóÇ ãóÑøó (ÝóáóÇ íõÞúØóÚõ ãõÎúÊóáöÓñ)
æóåõæó ãóäú íóÚúÊóãöÏõ ÇáúåóÑóÈó (æó) áóÇ (ãõäúÊóåöÈñ) æóåõæó ãóäú
íóÚúÊóãöÏõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
ãõáúßõåõãú ÈöÞóÖóÇÁö ÇáÏøóíúäö ÈöÎöáóÇÝö ÊóßúÝöíäö ÇáúãóíøöÊö æóßóÇäó
ÇáúãõäóÇÓöÈõ Ãóäú íóÞõæáó æóáóßöäú íõÞóÏøóãõ ÇáúãóíøöÊõ áöÊóÚóáøõÞö
ÍóÞøöåö ÈöÐóáößó ÃóíúÖðÇ æóåóÐóÇ ãöáúßñ íóãúÊóäöÚõ Úóáóì ÇáúãóÇáößö
Ýöíåö ÌóãöíÚõ ÇáÊøóÕóÑøõÝóÇÊö Ýöí ÇáúÍóÇáö æóáóßöäú ÞóÏú íõãúßöäõ
ÇáÊøóÕóÑøõÝõ Ýöíåö ÝöíãóÇ áóæú Ãóßóáó ÇáÓøóÈõÚõ ÇáúãóíøöÊó Ãóæú ÐóåóÈó
Èöåö ÇáÓøóíúáõ æóäóÍúæõåõ æóáóÇ äóÙöíÑó áóåõ Ýöí ÇáúÃóãúáóÇßö æóáöåóÐóÇ
ÐóåóÈó ÈóÚúÖõ ÇáúÃóÕúÍóÇÈö Åáóì Ãóäøó ÇáúæóÇÑöËó áóÇ ãöáúßó áóåõ ÅÐú áóÇ
ÊóÕóÑøõÝó áóåõ æóåóÐóÇ ÞóÑöíÈñ ãöäú ÇáúãõæÕöí ÈöãóäúÝóÚóÊöåö ÃóÈóÏðÇ
ÝóÅöäøó ÈóÚúÖóåõãú ÞóÇáó áóÇ ãöáúßó Ýöíåö áöáúæóÇÑöËö áöÚóÏóãö
ÊóÕóÑøõÝöåö Ýöíåö. ÇåÜ. (Þóæúáõåõ ÃóãøóÇ áóæú ßõÝøöäó ãöäúåóÇ ÈöæóÇÍöÏò
ÝóíóäúÈóÛöí ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ æóÇáúÎóãúÓóÉõ
áöáúãóÑúÃóÉö ßóÇáËøóáóÇËóÉö áöáÑøóÌõáö) áóíúÓó ßóÐóáößó ÅÐú áöáúæóÇÑöËö
ÇáúãóäúÚõ ãöäú ÇáÒøóÇÆöÏö Úóáóì ÇáËøóáóÇËö ÝöíåóÇ
(Þóæúáõåõ æóíõÞúØóÚõ ÈöÓóÑöÞóÊöåö ãöäú ÏóÇÑöåö ÇáøóÊöí ÃóÌúÑóÇåóÇ ãóÇ
áöáúãõÓúÊóÃúÌöÑö æóÖúÚõåõ ÝöíåóÇ) Ôóãóáó ãóÇ áóæú ËóÈóÊó áóåõ ÇáúÎöíóÇÑõ
Ýöí ÝóÓúÎöåóÇ ÈöÅöÝúáóÇÓö ÇáúãõÓúÊóÃúÌöÑö (Þóæúáõåõ æóíõÄúÎóÐõ ãöäú
åóÐóÇ Ãóäøóåõ áóæú ÓóÑóÞó ãöäúåóÇ ÈóÚúÏó ÝóÑóÇÛö ãõÏøóÉö ÇáúÅöÌóÇÑóÉö
ÅáóÎú) ÇÚúáóãú Ãóäøó Ýöí ãóÚúäóì ÏóæóÇãö ÇáúÅöÌóÇÑóÉö æóÇáúÚóÇÑöíøóÉö
ãóÇ ÅÐóÇ ÇäúÊóÞóÖóÊóÇ áóßöäú áóãú íóÊóãóßøóäú ÇáúãõÓúÊóÃúÌöÑõ
æóÇáúãõÓúÊóÚöíÑõ ãöäú ÇáöÇäúÊöÞóÇáö æóÇáÊøóÝúÑöíÛö ÝóÃóãøóÇ ÈóÚúÏó
ÇáÊøóãóßøõäö æóÇáÊøóÝúÑöíØö Ýöí ÇáöÇäúÊöÞóÇáö ÝóáóÇ ÞóØúÚó Úóáóì
ÇáúãóÇáößö Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö áöÃóäøóåõãóÇ ÕóÇÑóÇ ÛóÇÕöÈóíúäö ÝóÏóÎóáó
Ðóáößó Ýöí Þóæúáöåöãú æóáóæú ÛóÕóÈó ÍöÑúÒðÇ áóãú íõÞúØóÚú ãóÇáößõåõ Û
Úõáöãó ãöäú ÊóÚúáöíáöåö ÇáúÞóØúÚõ ÈößóæúäöåöãóÇ ÛóÇÕöÈóíúäö æóãöäú
Þóæúáöåö: Åäøó Ýöí ãóÚúäóì ÏóæóÇãö ÇáúÅöÌóÇÑóÉö æóÇáúÚóÇÑöíøóÉö ãóÇ ÅÐóÇ
ÇäúÊóÞóÖóÊóÇ áóßöäú áóãú íóÊóãóßøóäú ÇáúãõÓúÊóÃúÌöÑõ æóÇáúãõÓúÊóÚöíÑõ
ãöäú ÇáöÇäúÊöÞóÇáö æóÇáÊøóÝúÑöíÛö ÃóäøóåõãóÇ ÅÐóÇ áóãú íóÚúáóãóÇ
ÈöÇäúÞöÖóÇÁö ÇáúÅöÌóÇÑóÉö æóÇáúÚóÇÑöíøóÉö ßóÇäó Ýöí ãóÚúäóì ÏóæóÇãöåóÇ
áöÃóäøóåõãóÇ áóãú íõÝóÑøöØóÇ (Þóæúáõåõ áóßöäú ÔóÈøóåóåõ ÇÈúäõ
ÇáÑøöÝúÚóÉö ÈöãóÓúÃóáóÉö ÇáúÚóÇÑöíøóÉö ÇáúÂÊöíóÉö) Ãóíú ÍóÊøóì íóÌúÑöíó
Ýöí ÞóØúÚö ÇáúãõÄóÌøöÑö ÍöíäóÆöÐò ÇáúÎöáóÇÝõ Ýöí ÞóØúÚö ÇáúãõÚöíÑö
(Þóæúáõåõ æóÝöíåö ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ) æóÛóíúÑõåõ äóÙóÑñ ÃóÔóÇÑó
Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ áöãóÇ ãóÑøó) Ýóáóæú ÃóÚóÇÑóåõ ÞóãöíÕðÇ
ÝóáóÈöÓóåõ ÝóØóÑøó ÇáúãõÚöíÑõ ÌóíúÈóåõ æóÃóÎóÐó ÇáúãóÇáó ÞõØöÚó ÞóÇáó
ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóäóÞúÈõ ÇáúÌöÏóÇÑö ßóØóÑøö ÇáúÌóíúÈö ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ
(Þóæúáõåõ æóÞóÖöíøóÊõåõ Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó ÇáËøóãóäõ ãõÄóÌøóáðÇ ÅáóÎú)
ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(ãóÈúÍóËõ ÇáÑøõßúäö ÇáËøóÇáöËö ÇáÓøóÑöÞóÉõ)
(4/146)
ÇáúÞõæøóÉó¡ æóÇáúÛóáóÈóÉó (æó) áóÇ
(ãõæÏóÚñ ÌóÍóÏó) ÇáúæóÏöíÚóÉó áöÎóÈóÑö «áóíúÓó Úóáóì ÇáúãõÎúÊóáöÓö¡
æóÇáúãõäúÊóåöÈö¡ æóÇáúÎóÇÆöäö ÞóØúÚñ» ÑóæóÇåõ ÇáÊøöÑúãöÐöíøõ æóÕóÍøóÍóåõ
æóÝõÑøöÞó ãöäú ÍóíúËõ ÇáúãóÚúäóì Èóíúäóåõãú æóÈóíúäó ÇáÓøóÇÑöÞö ÈöÃóäøó
ÇáÓøóÇÑöÞó íóÃúÎõÐõ ÇáúãóÇáó ÎõÝúíóÉð æóáóÇ íóÊóÃóÊøóì ãóäúÚõåõ ÝóÔõÑöÚó
ÇáúÞóØúÚõ ÒóÌúÑðÇ áóåõ æóåóÄõáóÇÁö íóÞúÕöÏõæäóåõ ÚöíóÇäðÇ Ýóíõãúßöäõ
ãóäúÚõåõãú ÈöÇáÓøõáúØóÇäö æóÛóíúÑöåö ßóÐóÇ ÞóÇáóåõ ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ
æóÛóíúÑõåõ æóÝöí ßóæúäö ÇáúÎóÇÆöäö íóÞúÕöÏõ ÇáúÃóÎúÐó ÚöíóÇäðÇ æóÞúÝóÉñ
(æóÝöíåö ËóáóÇËóÉõ ÃóØúÑóÇÝò: ÇáúÃóæøóáõ Ýöí ÅÈúØóÇáö ÇáúÍöÑúÒö¡ Ýóáóæú
äóÞóÈó Ýöí áóíúáóÉò æóÓóÑóÞó æóÝöí ÃõÎúÑóì ÞõØöÚó) ßóãóÇ áóæú äóÞóÈó Ýöí
ÃóæøóáöåóÇ æóÓóÑóÞó Ýöí ÂÎöÑöåóÇ (ÅáøóÇ Åäú ßóÇäó ÇáäøóÞúÈõ ÙóÇåöÑðÇ)
íóÑóÇåõ ÇáØøóÇÑöÞõæäó (Ãóæú Úóáöãó Èöåö ÇáúãóÇáößõ) ÝóáóÇ íõÞúØóÚõ
áöÇäúÊöåóÇßö ÇáúÍöÑúÒö ÝóÕóÇÑó ßóãóÇ áóæú ÓóÑóÞóåõ ÛóíúÑõåõ æóÅöäøóãóÇ
ÞõØöÚó Ýöí äóÙöíÑöåö ãöãøóÇ áóæú ÃóÎúÑóÌó ÇáäøöÕóÇÈó ÏóÝóÚóÇÊò ßóãóÇ
ãóÑøóº áöÃóäøóåõ Ëóãøó Êóãøóãó ÇáÓøóÑöÞóÉó æóåõäóÇ ÇÈúÊóÏóÃóåóÇ (æóÅöäú
äóÞóÈó æóÇÍöÏñ æóÃóÎúÑóÌó ÂÎóÑõ) ÇáäøöÕóÇÈó æóáóæú Ýöí ÇáúÍóÇáö (áóãú
íõÞúØóÚóÇ) Ãóíú áóãú íõÞúØóÚú æóÇÍöÏñ ãöäúåõãóǺ áöÃóäøó ÇáúÃóæøóáó áóãú
íóÓúÑöÞú¡ æóÇáËøóÇäöí ÃóÎóÐó ãöäú ÛóíúÑö ÍöÑúÒò æóíóÖúãóäõ ÇáúÃóæøóáõ
ÇáúÌöÏóÇÑó¡ æóÇáËøóÇäöí ãóÇ ÃóÎóÐóåõ äóÚóãú Åäú ÈóáóÛó ãóÇ ÃóÎúÑóÌóåõ
ÇáúÃóæøóáõ ãöäú ÂáóÉö ÇáúÌöÏóÇÑö äöÕóÇÈðÇ ÞõØöÚó ßóãóÇ Úõáöãó ãöãøóÇ
ãóÑøó ÅáøóÇ Ãóäú íõÞóÇáó ÃóÎúÐõ ÇáúÂáóÉö ÛóíúÑõ ãóÞúÕõæÏò¡ ÝóÅöäú Óóáöãó
ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÞóÕúÏö áóÒöãó Ãóäú íõÞóÇáó Åäú ÞóÕóÏó ÓóÑöÞóÉó ÇáúÂáóÉö
ãóÚó ãóÇ Ýöí ÇáúÍöÑúÒö ÞõØöÚó ÈöÇáúÂáóÉö æóÍúÏóåóÇ æóÅöäú áóãú íóÏúÎõáú
æóáóÇ íõØúáóÞõ ÇáúÞóæúáõ ÈöÃóäøóåõ ÅÐóÇ áóãú íóÏúÎõáú áóãú íõÞúØóÚú
ÐóßóÑó Ðóáößó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ¡ æóÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøóåõ áóÇ íõÚúÊóÈóÑõ
ÇáúÞóÕúÏõ æóíõÑóÇÏõ ÈöÞóæúáöåöãú: áöÃóäøó ÇáúÃóæøóáó áóãú íóÓúÑöÞú
Ãóäøóåõ áóãú íóÓúÑöÞú ãóÇ Ýöí ÇáúÍöÑúÒö (æóÅöäú ßóÇäó) ÇáúãóÇáõ
(ãõÍúÑóÒðÇ ÈöãõáóÇÍöÙò) áóåõ ÞóÑöíÈò ãöäú ÇáäøóÞöíÈö (áóÇ äóÇÆöãò ÞõØöÚó
ÇáúÂÎöÐõ) áóåõ ÈöÎöáóÇÝöåö Ýöí ÇáäøóÇÆöãö ßóäóÙöíÑöåö Ýöíãóäú äóÇãó Ýöí
ÇáÏøóÇÑö æóÈóÇÈõåóÇ ãóÝúÊõæÍñ
(æóÅöäú äóÞóÈóÇ) Ãóíú ÇËúäóÇäö ÇáúÍöÑúÒó (æóÃóÎúÑóÌó ÃóÍóÏõåõãóÇ)
ÇáúãóÇáó æóáóæú ÔóÏøóåõ Úóáóíúåö ÇáúÂÎóÑõ (Ãóæú ÚóßúÓõåõ) ÈöÃóäú äóÞóÈó
æóÇÍöÏñ æóÃóÎúÑóÌó ãóÚó ÇáúÂÎóÑö (ÞõØöÚó ÇáúÌóÇãöÚõ Èóíúäó ÇáúÅöÎúÑóÇÌö¡
æóÇáäøóÞúÈö) ÝóÞóØú Åäú ÈóáóÛó äóÕöíÈõåõ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö äöÕóÇÈðÇ ßóãóÇ
ÕóÑøóÍó Èöåö ÇáÑøõæíóÇäöíøõ (æóáóæú ÞóÑøóÈóåõ ÃóÍóÏõ ÇáäøóÇÞöÈóíúäö Åáóì
ÇáäøóÞúÈö Ãóæú Åáóì ÇáúÈóÇÈö æóÃóÎúÑóÌóåõ ÇáúÂÎóÑõ ÞõØöÚó ÇáúãõÎúÑöÌõ)
ÝóÞóØúº áöÃóäøóåõ ÇáúãõÎúÑöÌõ áóåõ ãöäú ÇáúÍöÑúÒö (æóÅöäú äóÞóÈóÇ
æóÃóÎúÑóÌó ÃóÍóÏõåõãóÇ ËõáõËó ÏöíäóÇÑò¡ æóÇáúÂÎóÑõ ÓõÏõÓóåõ ÞõØöÚó
ÕóÇÍöÈõ ÇáËøõáõËö) º áöÃóäøóåõ ÓóÑóÞó ÑõÈúÚó ÏöíäóÇÑò Èóáú ÃóßúËóÑó
Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö (æóáóæú ÃóÎúÑóÌó ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ áóÈöäóÇÊò
ÝóãõÔúÊóÑößóÇäö Ýöí ÇáäøóÞúÈö) ÝóáóÇ íõÔúÊóÑóØõ ÝöíãóÇ íóÍúÕõáõ Èöåö
ÇáöÇÔúÊöÑóÇßõ Ãóäú íóÃúÎõÐó ÂáóÉð æóÇÍöÏóÉð æóíóÓúÊóÚúãöáóÇåóÇ ãóÚðÇ
ÈöÎöáóÇÝö äóÙöíÑöåö Ýöí ÇáöÇÔúÊöÑóÇßö Ýöí ÞóØúÚö ÇáúíóÏöº áöÃóäøó
ÇáäøóÞúÈó ÐóÑöíÚóÉñ Åáóì ÇáúãóÞúÕõæÏö æóáóÇ ÓóÑöÞóÉó Ýöí äóÝúÓöåö
ÈöÎöáóÇÝö äóÙöíÑöåö ÇáúãóÐúßõæÑö (æóáóæú æóÖóÚóåõ ÃóÍóÏõåõãóÇ æóÓóØó
ÇáäøóÞúÈö) æóáóãú íõäóÇæöáúåõ ÇáúÂÎóÑõ (Ãóæú äóÇæóáóåõ áöÂÎóÑó åõäóÇßó)
Ãóíú Ýöí æóÓóØö ÇáäøóÞúÈö ÝóÃóÎóÐóåõ (æóÃóÎúÑóÌóåõ áóãú íõÞúØóÚóÇ) Ãóíú
áóãú íõÞúØóÚú æóÇÍöÏñ ãöäúåõãóÇ æóÅöäú ÈóáóÛó ÇáúãóÇáõ äöÕóÇÈóíúäöº
áöÃóäøó ÇáÏøóÇÎöáó áóãú íõÎúÑöÌúåõ ãöäú ÊóãóÇãö ÇáúÍöÑúÒö¡ æóÇáúÎóÇÑöÌó
áóãú íóÃúÎõÐúåõ ãöäúåõ ÝóÕóÇÑó ßóãóÇ áóæú äóÞóÈó ÃóÍóÏõåõãóÇ æóæóÖóÚó
ÇáúãóÇáó ÈöæóÓóØö ÇáäøóÞúÈö æóÃóÎóÐóåõ ÇáúÂÎóÑõ æóÎóÑóÌó ÈöæóÓúØö
ÇáäøóÞúÈö ãóÇ áóæú æóÖóÚóåõ ÎóÇÑöÌóåõ ÝóÃóÎóÐóåõ ÇáúÂÎóÑõ Ãóæú äóÇæóáóåõ
áóåõ ÎóÇÑöÌóåõ¡ ÝóÅöäøó ÇáÏøóÇÎöáó íõÞúØóÚõ (æóÅöäú ÑóÈóØóåõ áöÔóÑöíßöåö
ÇáúÎóÇÑöÌö ÝóÌóÑøóåõ ÞõØöÚó ÇáúÎóÇÑöÌõ) Ïõæäó ÇáÏøóÇÎöáö æóÚóáóíúåöãóÇ
ÇáÖøóãóÇäõ ßóãóÇ ÕóÑøóÍó Èöåö ÇáúÃóÕúáõ
(æóíõÞúØóÚõ ÇáúÃóÚúãóì ÈöÓóÑöÞóÉö ãóÇ Ïóáøóåõ Úóáóíúåö ÇáÒøóãöäõ) æóÅöäú
Íóãóáóåõ æóÏóÎóáó Èöåö ÇáúÍöÑúÒó áöíóÏõáøóåõ Úóáóì ÇáúãóÇáö æóÎóÑóÌó
Èöåöº áöÃóäøóåõ ÇáÓøóÇÑöÞõ (æó) íõÞúØóÚõ (ÇáÒøóãöäõ ÈöãóÇ ÃóÎúÑóÌóåõ¡
æóÇáúÃóÚúãóì ÍóÇãöáñ áöáÒøóãöäö) áöÐóáößó æóÅöäøóãóÇ áóãú íõÞúØóÚú
ÇáúÃóÚúãóìº áöÃóäøóåõ áóíúÓó ÍóÇãöáðÇ áöáúãóÇáö æóáöåóÐóÇ áóæú ÍóáóÝó
áóÇ íóÍúãöáõ ØóÈóÞðÇ ÝóÍóãóáó ÑóÌõáðÇ ÍóÇãöáðÇ ØóÈóÞðÇ áóãú íóÍúäóËú
æóßóÇáÒøóãöäö ÛóíúÑõåõ ßóãóÇ Ýõåöãó ÈöÇáúÃóæúáóì æóÕóÑøóÍó Èöåö
ÇáúÃóÕúáõ æóáóæú ÞóÇáó ÍóÇãöáñ áóåõ ßóÇäó ÃóÎúÕóÑó (æóÝóÊúÍõ ÇáúÈóÇÈö¡
æóÇáúÞõÝúáö) ÈößóÓúÑò Ãóæú ÛóíúÑöåö (æóÊóÓóæøõÑõ ÇáúÍóÇÆöØö) Ãóíú ßõáøñ
ãöäúåóÇ (ßóÇáäøóÞúÈö) ÝöíãóÇ ãóÑøó
(ÇáØøóÑóÝõ ÇáËøóÇäöí Ýöí) æõÌõæåö (ÇáäøóÞúáö) áöáúãóÇáö (ÝóÅöäú ÌóÑøóåõ
ãöäú ÇáúÍöÑúÒö ÈöãöÍúÌóäò) Ãóæú äóÍúæöåö ßóßöáóÇÈò (Ãóæú Ñóãóì ãöäúåõ
Åáóì ÎóÇÑöÌò) Úóäúåõ (ÞõØöÚó æóáóæú ÖóÇÚó) Ãóæú áóãú íóÏúÎõáú åõæó
ÇáúÍöÑúÒó ÅÐú ÇáäøóÙóÑõ áöáúÅöÎúÑóÇÌö áóÇ áöáúßóíúÝöíøóÉö¡ æóÇáúãöÍúÌóäõ
ÚóÕðÇ ãóÍúäöíøóÉõ ÇáÑøóÃúÓö (æóÅöäú ÇÈúÊóáóÚó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ æóáóÇ ãõæÏóÚñ ÌóÍóÏó ÇáúæóÏöíÚóÉó) áöÃóäøóåõ áóÇ ÈõÏøó Ãóäú
íóÓúÈöÞó ÇáúÌóÍúÏõ ÅÐúäñ Ýöí æóÖúÚö ÇáúíóÏö Ýóåõæó ãõÞóÕøöÑñ Ýöí
æóÖúÚöåö ÚöäúÏóåõ ÝóÃóÔúÈóåó æóÖúÚóåõ Ýöí ÛóíúÑö ÍöÑúÒò æóáöÃóäøóåõ áóãú
íõæÌóÏú ãöäúåõ ÃóßúËóÑõ ãöäú ÍóÈúÓöåö Úóäú ãóÇáößöåö æóÇáúßóÐöÈõ Ýöí
ÌõÍõæÏöåö æóáóíúÓó æóÇÍöÏñ ãöäúåõãóÇ ãõæÌöÈðÇ áöáúÞóØúÚö æóãóÇ Ñõæöíó
«Úóäú ÇãúÑóÃóÉò ãóÎúÒõæãöíøóÉò ßóÇäóÊú ÊóÓúÊóÚöíÑõ ÇáúãóÊóÇÚó
ÝóÊóÌúÍóÏõåõ ÝóÃóãóÑó ÈöåóÇ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -
ÝóÞõØöÚóÊú íóÏõåóÇ» ¡ ÝóÌóæóÇÈõåõ Ãóäøóåõ Ñõæöíó Ýöí ÇáúÍóÏöíËö ÃóäøóåóÇ
ÓóÑóÞóÊú ÝóÞóØóÚóåóÇ æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö ãóÇ Ýöí ÇáÕøóÍöíÍóíúäö «Ãóäøó
ÞõÑóíúÔðÇ Ãóåóãøóåõãú ÔóÃúäõ ÇáúãóÎúÒõæãöíøóÉö ÇáøóÊöí ÓóÑóÞóÊú» Åáóì
ÂÎöÑö ÇáúÍóÏöíËö ÝóÇáúÚóÇÑöíøóÉõ æóÇáúÌóÍúÏõ ÅäøóãóÇ ÐõßöÑóÇ
áöáÊøóÚúÑöíÝö ÝóÅöäøóåóÇ ÇõÔúÊõåöÑóÊú ÈöÐóáößó áóÇ ÃóäøóåõãóÇ ÓóÈóÈõ
ÇáúÞóØúÚö (Þóæúáõåõ æóÝöí ßóæúäö ÇáúÎóÇÆöäö íóÞúÕöÏõ ÇáúÃóÎúÐó ÚöíóÇäðÇ
æóÞúÝóÉñ) ÌóæóÇÈõåõ Ãóäøó ÇáúÃóÎúÐó ÚöíóÇäðÇ æóÇÖöÍñ Ýöíåö ÃóíúÖðÇ
ßóÃóÎúÐöåö ÇáúæóÏöíÚóÉó ÇáøóÊöí ÎóÇäó ÝöíåóÇ ÝóÅöäøóåõ áóíúÓó
ÈöÎõÝúíóÉò.
(Þóæúáõåõ æóÅöäú äóÞóÈó æóÇÍöÏñ æóÃóÎúÑóÌó ÂÎóÑõ áóãú íõÞúØóÚóÇ) ÞóÇáó
ÇáúÞóÇÖöí ÍõÓóíúäñ áóæú äóÞóÈó ãöäú ÌóÇäöÈò æóÛóíúÑõåõ ãöäú ÌóÇäöÈò
æóÃóÎóÐó ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ äöÕóÇÈðÇ æóåõæó áóÇ íóÚúáóãõ ÈöÕõäúÚö
ÕóÇÍöÈöåö ÞõØöÚó ãóäú äóÞóÈó ÃóæøóáðÇ ÝóÞóØú æóÅöäú æóÞóÚó ÇáäøóÞúÈóÇäö
ãóÚðÇ ÞõØöÚóÇ æóÅöÐóÇ ÃóÎúÑóÌó ßõáøñ ãöäúåõãóÇ ãóÇ ÓóÑóÞóåõ ãöäú äóÞúÈö
ÕóÇÍöÈöåö ßóÇäó ßóãóÇ áóæú äóÞóÈó æóÇÍöÏñ æóÃóÎúÑóÌó ÇáúãóÇáó ãöäú
ÇáúÈóÇÈö æóáóæú åóÊóßó ÇáúÍöÑúÒó æóÇÎúÊóÝóì Ýöíåö ÝóÌóÇÁó ÕóÇÍöÈõåõ
ÈöãóÊóÇÚò æóÖóÚóåõ Ýöíåö ÝóÃóÎóÐóåõ ÇáúãõÎúÊóÝöí ÎõÝúíóÉð æóÎóÑóÌó Èöåö
ÝóáóÇ ÞóØúÚó áöÃóäøó ÇáúãóÇáó ÍóÕóáó Ýöí ÇáúÍöÑúÒö ÈóÚúÏó åóÊúßöåö
ÞóÇáóåõ ÇáúÞóÝøóÇáõ
(Þóæúáõåõ äóÚóãú Åäú ÈóáóÛó ãóÇ ÃóÎúÑóÌóåõ ÇáúÃóæøóáõ ãöäú ÂáóÉö
ÇáúÌöÏóÇÑö äöÕóÇÈðÇ ÞõØöÚó) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ
æóÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøóåõ áóÇ íõÚúÊóÈóÑõ ÇáúÞóÕúÏõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(Þóæúáõåõ Ãóæú Ñóãóì ãöäúåõ Åáóì ÎóÇÑöÌò Úóäúåõ ÞõØöÚó) áóÇ ÝóÑúÞó
Èóíúäó Ãóäú íóÑúãöíóåõ ãöäú ÇáäøóÞúÈö Ãóæú ÇáúÈóÇÈö Ãóæú ãöäú ÝóæúÞö
ÇáúÌöÏóÇÑö æóáóÇ Èóíúäó Ãóäú íóÃúÎõÐóåõ ÈóÚúÏó ÇáÑøóãúíö Ãóæú áóÇ Ãóæú
íóÃúÎõÐóåõ ÛóíúÑõåõ æóáóÇ Èóíúäó Ãóäú íóÊúáóÝó ÈöÇáÑøóãúíö ßóÇáÒøõÌóÇÌö
æóÇáúÎóÒóÝö Ãóæú áóÇ¡ æóáóÇ Èóíúäó Ãóäú íóÞóÚó Ýöí ãóåúáóßóÉò ãöäú ãóÇÁò
Ãóæú äóÇÑò Ãóæú áóÇ Úóáöãó ÈöÐóáößó Ãóãú Ìóåöáóåõ æóáóÇ Èóíúäó Ãóäú
íóÊúáóÝó ÇáúãóÑúãöíøõ ÞóÈúáó ÎõÑõæÌö ÇáÓøóÇÑöÞö ãöäú ÇáúÍöÑúÒö Ãóæú
ÈóÚúÏóåõ¡ æóßóÊóÈó ÃóíúÖðÇ: áóæú ÑóãóÇåõ ÝóÇÍúÊóÑóÞó Ãóæú ÛóÑöÞó ÝóÚóäú
ÇÈúäö ÇáúãóÑúÒõÈóÇäö Ãóäøóåõ íõÞúØóÚõ æóåóÐóÇ åõæó ÇáúÃóÕóÍøõ æóÞóÇáó
ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ: Åäøóåõ ÇáÕøóÍöíÍõ æóÚóäú ÇÈúäö ÇáúÞóØøóÇäö áóÇ æóÍóßóì
Ðóáößó ÇáÏøóÇÑöãöíøõ æóÞóÇáó ÚöäúÏöí: Åäú ÑóãóÇåõ áöáäøóÇÑö æóÇáúãóÇÁö
ÚóÇáöãðÇ ÝóáóÇ æóÅöäú ÞóÕóÏó ÅÎúÑóÇÌóåõ áöÃóÎúÐöåö ÞõØöÚó æóÑóÌøóÍóåõ
ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ Ýöí ÊóÕúÍöíÍöåö æóÞóÇáó áóãú ÃóÑó åóÐóÇ ÇáúÝóÑúÚó
áöÛóíúÑöåö æóÞóÇáó áóæú ÑóãóÇåõ ÝóÇäúßóÓóÑó ÝóÚóáóì Þóæúáö ÇÈúäö
ÇáúÞóØøóÇäö ÊõÚúÊóÈóÑõ ÞöíãóÊõåõ ãóßúÓõæÑðÇ æóÇÈúäõ ÇáúãóÑúÒõÈóÇäö
ÕóÍöíÍðÇ¡ æóÞóÇáó: Åäú ÃóÎóÐóåõ ÑóÌõáñ ÞóÈúáó Ãóäú íóÞóÚó Úóáóì
ÇáúÃóÑúÖö ÞõØöÚó ÇáÑøóÇãöí Ïõæäó ÇáúÂÎöÐö
(4/147)
ÌóæúåóÑóÉð) ãóËóáðÇ Ýöí ÇáúÍöÑúÒö
(æóÎóÑóÌó) ãöäúåõ (ÞõØöÚó Åäú ÎóÑóÌóÊú ãöäúåõ) ÈóÚúÏõ áöÈóÞóÇÆöåóÇ
ÈöÍóÇáöåóÇ ÝóÃóÔúÈóåó ãóÇ áóæú ÃóÎúÑóÌóåóÇ Ýöí Ýöíåö Ãóæú æöÚóÇÁò¡
ÝóÅöäú áóãú ÊóÎúÑõÌú ãöäúåõ ÝóáóÇ ÞóØúÚó áöÇÓúÊöåúáóÇßöåóÇ Ýöí ÇáúÍöÑúÒö
ßóãóÇ áóæú Ãóßóáó ÇáúãóÓúÑõæÞó æóßóÐóÇ áóæú ÎóÑóÌóÊú ãöäúåõ áóßöäú
äóÞóÕóÊú ÞöíãóÊõåóÇ ÍóÇáó ÇáúÎõÑõæÌö Úóäú ÑõÈúÚö ÏöíäóÇÑò ßóãóÇ äóÈøóåó
Úóáóíúåö ÇáúÈóÇÑöÒöíøõ (æóÅöäú ÊóÖóãøóÎó ÈöØöíÈò) Ýöí ÇáúÍöÑúÒö
(æóÎóÑóÌó) ãöäúåõ (áóãú íõÞúØóÚú æóáóæú ÌõãöÚó ãöäú ÌöÓúãöåö äöÕóÇÈñ)
ãöäúåõº áöÃóäøó ÇÓúÊöÚúãóÇáóåõ íõÚóÏøõ ÅÊúáóÇÝðÇ áóåõ ßóÇáØøóÚóÇãö
æóåóÐóÇ Úõáöãó ãöäú Þóæúáöåö ÞóÈúáõ æóÅöäú ÃóÎóÐó äöÕóÇÈðÇ æóÃóÊúáóÝó
ÈóÚúÖóåõ Ýöí ÇáúÍöÑúÒö áóãú íõÞúØóÚú æóãóÇ ÐóßóÑóåõ Ýöí ÕõæÑóÉö ÌóãúÚö
ÇáäøöÕóÇÈö åõæó ãóÇ ÕóÍøóÍóåõ ÇáúÃóÕúáõ ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ æóáóãú
ÃóÞöÝú Úóáóíúåö Ýöí ÊóÕúäöíÝò æóÇáÑøóÇÝöÚöíøõ äóÞóáó ÇáúæóÌúåóíúäö Úóäú
ÇáÓøóÑóÎúÓöíøõ æóåõãóÇ Ýöí ÊóåúÐöíÈö ÇáúÈóÛóæöíø æóßóÇÝöí
ÇáúÎõæóÇÑöÒúãöíøó æóÊóÚúáöíÞóÉö ÇáúÞóÇÖöí æóÇáúÞóÇÖöí ÞóÇáó: ÇáúÃóÕóÍøõ
æõÌõæÈõ ÇáúÞóØúÚö æóáóÇ ÊóæóÞøõÝó ÚöäúÏóäóÇ Ýöí ÇáúÞóØúÚö Èöåö (æóÅöäú
ÎóÑóÌó) ÇáúãóÇáõ (ÈöæóÖúÚöåö) áóåõ (Ýöí ãóÇÁò ÌóÇÑò) Ýöí ÇáúÍöÑúÒö
(ÞõØöÚó) º áöÃóäøóåõ ÃóÎúÑóÌóåõ ãöäú ÇáúÍöÑúÒö ÈöÝöÚúáöåö (Ãóæú) Ýöí
ãóÇÁò (æóÇÞöÝò Ýóãóäú ÎóÑóÌó) ÇáúãóÇáõ (ÈöÊóÍúÑöíßöåö) ÞõØöÚó áöÐóáößó
ÓóæóÇÁñ ÃóßóÇäó ÇáúãõÍóÑøößõ áóåõ åõæó Ãóãú ÛóíúÑóåõ äóÚóãú Åäú ßóÇäó
ÛóíúÑõåõ ÛóíúÑó ãõãóíøöÒò Ãóæú ãõÚúÊóÞöÏðÇ æõÌõæÈó ØóÇÚóÉö ÂãöÑöåö
æóÞóÏú ÃóãóÑóåõ ÇáúæóÇÖöÚõ ÈöÐóáößó ÝóÇáúÞóØúÚõ Úóáóì ÇáúÂãöÑö
ßóäóÙöíÑöåö ÝöíãóÇ áóæú äóÞóÈó ÇáúÍöÑúÒó Ëõãøó ÃóãóÑó ãóäú åõæó ßóÐóáößó
ÈöÅöÎúÑóÇÌö ãóÇ Ýöíåö ÝóÃóÎúÑóÌóåõ (æóáóæú ÎóÑóÌó) ãöäúåõ (ÈöÇäúÝöÌóÇÑò
Ãóæú ãóÒöíÏö) Óóíúáò Ãóæú äóÍúæöåö (ÝóáóÇ) íõÞúØóÚõ áöÎõÑõæÌöåö ÈöÛóíúÑö
ÝöÚúáöåö
(æóÅöäú Ñóãóì) ËóãóÑó ÔóÌóÑò ÈöÍöÌóÇÑóÉö Ãóæú äóÍúæöåóÇ Ãóæú ÈöÏõÎóÇäö
äóÇÑò ÃóÏúÎóáóåóÇ (ãöäú ÎóÇÑöÌö ÇáúÈõÓúÊóÇäö ÝóÊóÓóÇÞóØó ÇáËøóãóÑõ Ýöí
ÇáúãóÇÁö æóÎóÑóÌó) ãöäú ÇáúÌóÇäöÈö ÇáúÂÎóÑö (ÝóáóÇ ÞóØúÚó) áöÚóÏóãö
ÇÓúÊöíáóÇÆöåö Úóáóíúåö (æóÅöäú ÚóÑøóÖóåõ áöÑöíÍò ãóæúÌõæÏóÉò) ÈöæóÖúÚöåö
Úóáóì ØóÑóÝö ÇáäøóÞúÈö Ãóæú ÛóíúÑöåö (ÝóÃóÎúÑóÌóÊúåõ) ãöäú ÇáúÍöÑúÒö
(ÞõØöÚó) æóáóÇ ÃóËóÑó áöãõÚóÇæóäóÊöåóÇ ßóãóÇ ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóãúäóÚõ
ÍöíäóÆöÐò æõÌõæÈó ÇáúÞöÕóÇÕö æóÍöáøó ÇáÕøóíúÏö (áóÇ Åäú ÍóÏóËóÊú) ÈóÚúÏó
ÊóÚúÑöíÖöåö áóåóÇ ÝóÃóÎúÑóÌóÊúåõ ÝóáóÇ ÞóØúÚó ßóãóÇ Ýöí ÒöíóÇÏóÉö
ÇáúãóÇÁö (æóÅöäú æóÖóÚóåõ) Ýöí ÇáúÍöÑúÒö (Úóáóì ÏóÇÈøóÉò ÓóÇÆöÑóÉò Ãóæú
æóÇÞöÝóÉò æóÓóíøóÑóåóÇ) ÈöÓóæúÞò Ãóæú ÞóæúÏò Ãóæú ÊóØúíöíÑò ÍóÊøóì
ÎóÑóÌóÊú Èöåö (ÞõØöÚó) º áöÃóäøóåõ ÃóÎúÑóÌóåõ ãöäú ÇáúÍöÑúÒö ÈöÝöÚúáöåö
(æóÅöáøóÇ) ÈöÃóäú áóãú Êóßõäú ÓóÇÆöÑóÉð æóáóÇ ÓóíøóÑóåóÇ Èóáú ÓóÇÑóÊú
ÈöäóÝúÓöåóÇ æóáóæú ÝóæúÑðÇ (ÝóáóÇ) íõÞúØóÚõº áöÃóäøó áóåóÇ ÇÎúÊöíóÇÑðÇ
Ýöí ÇáÓøóíúÑö¡ æóÇáúæõÞõæÝö ÝóíóÕöíÑõ Ðóáößó ÔõÈúåóÉð ÏóÇÑöÆóÉð
áöáúÞóØúÚö (æóáóæú ÃóÎúÑóÌó ÔóÇÉð Ïõæäó ÇáäøöÕóÇÈö ÝóÊóÈöÚóÊúåóÇ
ÓóÎúáóÊóÇåõ) Ãóæú ÃõÎúÑóì (Ýóßóãøóáó) ÈöåóÇ (ÇáäøöÕóÇÈó áóãú íõÞúØóÚú)
áöÐóáößó ÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóÕúáö æóÝöí ÏõÎõæáö ÇáÓøóÎúáóÉö Ýöí ÖóãóÇäöåö
æóÌúåóÇäö ÇäúÊóåóì¡ æóÇáÙøóÇåöÑõ ÇáúãóäúÚõº áöÃóäøóåóÇ ÓóÇÑóÊú
ÈöäóÝúÓöåóÇ æóãöËúáõåóÇ ÛóíúÑõåóÇ ãöãøóÇ ÊóÈöÚó ÇáÔøóÇÉó (æóáóæú äóÞóÈó)
ÍöÑúÒðÇ (æóÃóãóÑó ÃóÚúÌóãöíøðÇ Ãóæú ÕóÈöíøðÇ ÛóíúÑó ãõãóíøöÒò)
ÈöÅöÎúÑóÇÌö ÇáúãóÇáö (ÝóÃóÎúÑóÌó ÞõØöÚó ÇáúÂãöÑõ) º áöÃóäøó ÃóãúÑóåõ
ßóÊóÓúíöíÑö ÇáÏøóÇÈøóÉö¡ æóÇáúãóÃúãõæÑõ ÂáóÉñ áóåõ æóáóæú ÞóÇáó Ãóæú
ÛóíúÑó ãõãóíøöÒò ßóÇäó ÃóÚóãøó (Ãóæú ãõãóíøöÒðÇ Ãóæú ÞöÑúÏðÇ ÝóáóÇ)
ÞóØúÚóº áöÃóäøóåõ áóíúÓó ÂáóÉð áóåõ æóáöÃóäøó áöáúÍóíóæóÇäö ÇÎúÊöíóÇÑðÇ
(æóÅöäú ÓóÑóÞó ãöäú ÍöÑúÒò ÚóÈúÏðÇ ÛóíúÑó ãõãóíøöÒò áöÕöÛóÑò Ãóæú
ÚõÌúãóÉò) Ãóæú Ìõäõæäò (ÞõØöÚó) ßóÓóÇÆöÑö ÇáúÃóãúæóÇáö (æóÍöÑúÒõåõ
ÝöäóÇÁõ ÇáÏøóÇÑö) æóäóÍúæõåõ ÅÐóÇ áóãú íóßõäú ÇáúÝöäóÇÁõ ãóØúÑõæÞðÇ
ÞóÇáóåõ ÇáúÅöãóÇãõ (ÓóæóÇÁñ Íóãóáóåõ) ÇáÓøóÇÑöÞõ (Ãóæú ÏóÚóÇåõ
ÝóÃóÌóÇÈóåõ) º áöÃóäøóåõ ßóÇáúÈóåöíãóÉö ÊõÓóÇÞõ Ãóæú ÊõÞóÇÏõ (æóßóÐóÇ)
Åäú ÓóÑóÞóåõ (ãõãóíøöÒðÇ ÓóßúÑóÇäðÇ ÃóæóäóÇÆöãðÇ Ãóæú ãóÖúÈõæØðÇ)
íõÞúØóÚõ ÓóÇÑöÞõåõ ßóÛóíúÑö ÇáúãõãóíøöÒö¡ æóÓóßúÑóÇäõ ãóãúäõæÚõ
ÇáÕøóÑúÝö ÝóßóÇäó íóäúÈóÛöí áóåõ Ãóäú íóÊúÈóÚó ÃóÕúáóåõ Ýöí ÍóÐúÝö
ÃóáöÝöåö áóßöäøóåõ ÕóÑóÝóåõ áöáÊøóäóÇÓõÈö (æóáóæú ÃóßúÑóåóåõ) Ãóíú
ÇáúãõãóíøöÒó (ÝóÎóÑóÌó) ãöäú ÇáúÍöÑúÒö (ÝóßóÐóáößó) Ãóíú íõÞúØóÚõ ßóãóÇ
áóæú ÓóÇÞó ÇáúÈóåöíãóÉó ÈöÇáÖøóÑúÈö æóáöÃóäøó ÇáúÞõæøóÉó ÇáøóÊöí åöíó
ÇáúÍöÑúÒõ ÞóÏú ÒóÇáóÊú ÈöÇáúÞóåúÑö (áóÇ) Åäú ÃóÎúÑóÌóåõ (ÈöÎóÏöíÚóÉò)
ÝóáóÇ íõÞúØóÚõº áöÃóäøóåóÇ ÎöíóÇäóÉñ áóÇ ÓóÑöÞóÉñ (ÝóÅöäú Íóãóáó
ÚóÈúÏðÇ) ãõãóíøöÒðÇ (ÞóæöíøðÇ) Úóáóì ÇáöÇãúÊöäóÇÚö (äóÇÆöãðÇ) Ãóæú
ÓóßúÑóÇäó (ÝóÝöí ÇáúÞóØúÚö ÊóÑóÏøõÏñ) º áöÃóäøó ãöËúáó åóÐóÇ ÇáúÚóÈúÏö
ãõÍúÑóÒñ ÈöÞõæøóÊöåö æóÌóÑóì Úóáóì ÚóÏóãö ÇáúÞóØúÚö ÇáúÛóÒóÇáöíøõ Ýöí
æóÌöíÒöåö¡ æóÇáúãóäúÞõæáõ ÇáúÞóØúÚõ ÕóÑøóÍó Èöåö ÇáúÞóÇÖöíóÇäö ÃóÈõæ
ÇáØøóíøöÈö æóÍõÓóíúäñ æóÇÈúäõ ÇáÕøóÈøóÇÛö æóÇáúÈóÛóæöíøõ æóÇáÔøóÇÔöíøõ
æóÇáúÚöãúÑóÇäöíøõ æóÛóíúÑõåõãú æóåõæó äóÙöíÑõ ãóÇ ãóÑøó Ýöí Ãõãøö
ÇáúæóáóÏö (áóÇ) Åäú Íóãóáóåõ (ãõÓúÊóíúÞöÙðÇ) ÝóáóÇ íõÞúØóÚõº áöÃóäøóåõ
ãõÍúÑóÒñ ÈöÞõæøóÊöåö æóåöíó ãóÚóåõ (æóáóæú ÊóÛóÝøóáó ãõáóÇÍöÙðÇ
ãóÊóÇÚóåõ ÍóíúËõ áóÇ ÛóæúËó) Ãóíú áóÇ ãõÛöíËó íõÓúÊóÛóÇËõ Èöåö ÔóÎúÕñ
(ÃóÖúÚóÝõ ãöäúåõ) æóÃóÎóÐó ÇáúãóÊóÇÚó æóáóæú Úóáöãó Èöåö ÇáúãõáóÇÍöÙõ
áóØóÑóÏóåõ (áóÇ ÃóÞúæóì) ãöäúåõ (ÞõØöÚó) áöÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÍõßúãö
ÈöÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÂÎöÐöíäó ßóãóÇ íóÎúÊóáöÝõ ÃóÕúáõ ÇáúÅöÍúÑóÇÒö
ÈöÇÎúÊöáóÇÝö ÃóÕúäóÇÝö ÇáúÃóãúæóÇáö (æóáóæú ÓóÑóÞó ÍõÑøðÇ) æóáóæú
äóÇÆöãðÇ Ãóæú (ØöÝúáðÇ Úóáóíúåö ÞöáóÇÏóÉñ) Ãóæú ÛóíúÑõåóÇ ãöäú Íõáöíøöåö
Ãóæú ãóáóÇÈöÓöåö (Ëõãøó äóÒóÚóåóÇ) ãöäúåõ (áóãú íõÞúØóÚú) ÞóÇáó Ýöí
ÇáúÃóÕúáöº áöÃóäøó ÇáúÍõÑøó áóíúÓó ÈöãóÇáò
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ åõæó ãóÇ ÕóÍøóÍóåõ ÇáúÃóÕúáõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(Þóæúáõåõ æóÅöäú æóÖóÚóåõ Úóáóì ÏóÇÈøóÉò ÓóÇÆöÑóÉò) Ãóíú áöÊóÎúÑõÌó ãöäú
ÇáúÍöÑúÒö ÃóãøóÇ áóæú ßóÇäóÊú ãõÊóÑóÏøöÏóÉð Ýöí ÌóæóÇäöÈöåö ÝóæóÖóÚóåõ
ÚóáóíúåóÇ Ëõãøó ÚóÑóÖó áóåóÇ ÇáúÎõÑõæÌõ ÝóÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøóåõ áóÇ ÞóØúÚó
(Þóæúáõåõ æóÅöáøóÇ ÈöÃóäú áóãú Êóßõäú ÓóÇÆöÑóÉð) æóáóÇ ÓóíøóÑóåóÇ Èóáú
ÓóÇÑóÊú ÈöäóÝúÓöåóÇ æóáóæú ÝóæúÑðÇ ÝóáóÇ íõÞúØóÚú ÅáóÎú ÞóÇáó
ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ æóãóÍóáøõåõ ÝöíãóÇ ÅÐóÇ áóãú íóÓúÊóæúáö ÚóáóíúåóÇ
æóßóÇäó ÇáúÈóÇÈõ ãóÝúÊõæÍðÇ¡ ÝóÅöäú ÇÓúÊóæúáóì ÚóáóíúåóÇ æóßóÇäó
ÇáúÈóÇÈõ ãõÛúáóÞðÇ ÝóÝóÊóÍóåõ áóåóÇ ÝóáóÇ ÊóæóÞøõÝó Ýöí æõÌõæÈö
ÇáúÞóØúÚöº áöÃóäøóåóÇ ÕóÇÑóÊú ÊóÍúÊó íóÏöåö ãöäú Íöíäö ÇáöÇÓúÊöíáóÇÁö
æóáóãøóÇ ÝóÊóÍó áóåóÇ ÇáúÈóÇÈó æóåöíó ÊóÍúãöáõåõ ÝóÎóÑóÌóÊú ßóÇäó
ÇáúÅöÎúÑóÇÌõ ãóäúÓõæÈðÇ Åáóíúåö ÞóÇáó: æóÞóÖöíøóÉõ åóÐóÇ Ãóäøóåõ áóæú
ßóÇäóÊú ÇáÏøóÇÈøóÉõ áóåõ Ãóæú ãõÓúÊóÃúÌóÑóÉð ãóÚóåõ Ãóæú ãõÓúÊóÚóÇÑóÉð
æóÎóÑóÌóÊú æóåõæó ãóÚóåóÇ íõÞúØóÚõº áöÃóäøóåóÇ ÊóÍúÊó íóÏöåö ÝóÝöÚúáõåóÇ
ãóäúÓõæÈñ Åáóíúåö æóáöåóÐóÇ áóæú ÃóÊúáóÝóÊú ÔóíúÆðÇ ÈöíóÏöåóÇ Ãóæú
ÑöÌúáöåóÇ æóåõæó ãóÚóåóÇ ßóÇäó ÖóÇãöäðÇ áóåóÇ ÝóßóÐóáößó íóßõæäõ
ÓóÇÑöÞðÇ áöãóÇ ÎóÑóÌóÊú Èöåö æóåõæó ãóÚóåóÇ æóáóãú ÃóÑó ãóäú ÊóÚóÑøóÖó
áöÐóáößó ÇåÜ áóÇ íõÞúØóÚõ Ýöí ãóÓóÇÆöáö ÇáúÃóÑúÈóÚö¡ æóÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó
ÇáÖøóãóÇäö æóÇáúÞóØúÚö ÙóÇåöÑñ (Þóæúáõåõ æóÇáÙøóÇåöÑõ ÇáúãóäúÚõº
áöÃóäøóåóÇ ÓóÇÑóÊú ÈöäóÝúÓöåóÇ ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÊóÈó
Úóáóíúåö: ÞóÏú ÑóÌøóÍóåõ Ýöí ÃóÕúáö ÇáÑøóæúÖóÉö Ýöí ÇáúÛóÕúÈö æóÌóÒóãó
Èöåö ÇáúãõÕóäøöÝõ Ëõãøó (Þóæúáõåõº áöÃóäøó ÃóãúÑóåõ ßóÊóÓúíöíÑö
ÇáÏøóÇÈøóÉö ÅáóÎú) ÝóÃóÔúÈóåó ãóÇ áóæú ÃóÎúÑóÌóåõ ÈöãöÍúÌóäò ãóÚóåõ
æóáöåóÐóÇ íóÌöÈõ ÇáúÞöÕóÇÕõ Úóáóì ÂãöÑöåö ÈöÇáúÞóÊúáö (Þóæúáõåõ
æóáöÃóäøó áöáúÍóíóæóÇäö ÇÎúÊöíóÇÑðÇ) ÇõÓúÊõÔúßöáó ÈöãóÇ ÅÐóÇ Úóáöãóåõ
áöáúÞóÊúáö Ëõãøó ÃóÑúÓóáóåõ Úóáóì ÅäúÓóÇäò ÝóÞóÊóáóåõ¡ ÝóÅöäøóåõ
íóÖúãóäõåõ æóÝõÑøöÞó ÈöÃóäøó ÇáúÍóÏøó ÅäøóãóÇ íóÌöÈõ ÈöÇáúãõÈóÇÔóÑóÉö
Ïõæäó ÇáÓøóÈóÈö ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÞóÊúáö ÝÓ
(Þóæúáõåõ áóßöäøóåõ ÕóÑóÝóåõ áöáÊøóäóÇÓõÈö) ÕóÑúÝõåõ áõÛóÉõ Èóäöí
ÃóÓóÏòº áöÃóäøóåõãú íóÞõæáõæäó Ýöí ãõÄóäøóËöåö ÓóßúÑóÇäóÉõ (Þóæúáõåõ
æóåõæó äóÙöíÑõ ãóÇ ãóÑøó) Ýöí Ãõãøö ÇáúæóáóÏö Ýóåõæó ÇáúãóÐúåóÈõ
(4/148)
æóãóÇ ãóÚóåõ Ýöí íóÏöåö æóãõÍúÑóÒñ Èöåö
æóáóãú íõÎúÑöÌúåõ ãöäú ÍöÑúÒöåö æóÞóÖöíøóÊõåõ Ãóäøóåõ áóæú äóÒóÚó ãöäúåõ
ÇáúãóÇáó ÞõØöÚó áöÅöÎúÑóÇÌöåö ãöäú ÍöÑúÒöåö ÝóÞóæúáõ ÇáúãõÕóäøöÝö ãöäú
ÒöíóÇÏóÊöåö Ëõãøó äóÒóÚóåóÇ ãöäú ÊóÕóÑøõÝöåö áóßöäú äóÞóáó
ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ Úóäú ÇáÒøóÈöíáöíøö Ãóäøó ãóÍóáøó ÇáúÎöáóÇÝö ÅÐóÇ äóÒóÚó
ãöäúåõ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ ÞóØúÚó ÞóØúÚðÇ ÝóÚóáóíúåö ßóÇäó íóäúÈóÛöí
áöáúãõÕóäøöÝö Ãóäú íóÞõæáó æóÅöäú äóÒóÚóåóÇ
æóÇáúÃóæúÌóåõ ãóÇ ÇÞúÊóÖóÇåõ ßóáóÇãõåõãú æóÕóÑøóÍó Èöåö ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ
æóÇáÑøõæíóÇäöíøõ Ãóäøóåõ Åäú äóÒóÚóåóÇ ãöäúåõ ÎöÝúíóÉð Ãóæú ãõÌóÇåóÑóÉð
æóáóãú íõãúßöäúåõ ãóäúÚõåõ ãöäú ÇáäøóÒúÚö ÞõØöÚó æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ (æóáóæú
ÌóÑøó ÈóÚöíÑðÇ ãöäú ÞóÇÝöáóÉò Úóáóíúåö ÃóãúÊöÚóÊõåõ æóÚóÈúÏñ äóÇÆöãñ áóÇ
ÍõÑøñ) ÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóÕúáö æóÌóÚóáóåõ ÈöãóÖúíóÚóÉò (ÞõØöÚó) º áöÃóäøó
ÇáúÈóÚöíÑó ÈöãóÇ Úóáóíúåö ãóÓúÑõæÞñ ÈöÎöáóÇÝöåö Ýöí ÇáúÍõÑøö æóáóæú
äóÇÆöãðǺ áöÃóäøó ÇáúÈóÚöíÑó ÈöãóÇ Úóáóíúåö ãöäú ÇáúãóÊóÇÚö Ýöí íóÏö
ÇáúÍõÑøö æóãöËúáõåõ ÇáúãõßóÇÊóÈõ¡ æóÇáúãõÈóÚøóÖõ ßóãóÇ Úõáöãó ãöãøóÇ
ãóÑøó æóÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú áóãú íóÌúÚóáúåõ ÈöãóÖúíóÚóÉò ßóÃóäú ÌóÚóáóåõ
ÈöÞóÇÝöáóÉò ÃõÎúÑóì Ãóæú ÈóáóÏò æóÝöíåö äóÙóÑñ æóáóÚóáøó ÇáúãõÕóäøöÝó
ÍóÐóÝó ãóÇ äóÞóáúÊå Úóäú ÇáúÃóÕúáö áöåóÐóÇ æóÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ßóÇäó
ÇáúÚóÈúÏõ ãõÓúÊóíúÞöÙðÇ æóåõæó ÞóÇÏöÑñ Úóáóì ÇáöÇãúÊöäóÇÚö ÞóÇáó
ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ æóáóÇ ÍóÇÌóÉó áöÐößúÑö ÇáúÃóãúÊöÚóÉöº áöÃóäøó ÇáúÈóÚöíÑó
æóÇáúÚóÈúÏó ãóÓúÑõæÞóÇäö äóÚóãú Åäú Íóãóáó ÇáúÚóÈúÏó Úóáóì ÇáúÞóæöíøö
ÝóáóÇ ÈõÏøó ãöäú ÐößúÑöåóÇ ÇäúÊóåóì æóÝöí ßóæúäöåö áóÇ ÈõÏøó ãöäú
ÐößúÑöåóÇ ÍöíäóÆöÐò äóÙóÑñº áöÃóäøó ÇáúÈóÚöíÑó ãóÓúÑõæÞñ (æóÅöäú ÓóÑóÞó
ÞöáóÇÏóÉð) ãóËóáðÇ ãõÚóáøóÞóÉð (Úóáóì ÕóÛöíÑò) æóáóæú ÍõÑøðÇ (Ãóæú
ßóáúÈò ãõÍúÑóÒóíúäö Ãóæú) ÓóÑóÞóåóÇ (ãóÚó ÇáúßóáúÈö ÞõØöÚó) æóÍöÑúÒõ
ÇáúÍõÑøö ÇáÕøóÛöíÑö ÍöÑúÒõ ÇáúÚóÈúÏö ÇáÕøóÛöíÑö (æóÍöÑúÒõ ÇáúßóáúÈö
ÍöÑúÒõ ÇáÏøóæóÇÈøö)
(ÇáØøóÑóÝõ ÇáËøóÇáöËõ Ýöí) ÇáúãóÍóáøö (ÇáúãóäúÞõæáö Åáóíúåö) ÇáúãóÇáõ
ÇáúãóÓúÑõæÞõ (ÝóáóÇ ÞóØúÚó ÈöÇáäøóÞúáö) áóåõ (Åáóì ÕóÍúäö ÇáÏøóÇÑö)
ÇáúãõÞúÝóáóÉö (ãöäú ÈóíúÊò ãóÝúÊõæÍò) º áöÃóäøó ÕóÍúäóåóÇ Åäú áóãú
íóßõäú ÍöÑúÒðÇ áöáúãóÇáö ÝóáóíúÓó ÇáúãóÇáõ ãõÍúÑóÒðÇ Ýöí äóÝúÓöåöº
áöÃóäøó ÇáúÈóíúÊó ÇáúãóÝúÊõæÍó ßóÇáúÚóÑúÕóÉö æóÅöáøóÇ Ýóåõæó ßóãóÇ áóæú
äóÞóáóåõ ãöäú ÒóÇæöíóÉò Åáóì ÃõÎúÑóì ãöäú ÇáúÍöÑúÒö (ÝóÅöäú ßóÇäó
ÇáúÈóíúÊõ ãõÞúÝóáðÇ æóÈóÇÈõ ÇáÏøóÇÑö ãóÝúÊõæÍñ ÞõØöÚó) º áöÃóäøóåõ
ÃóÎúÑóÌóåõ ãöäú ÍöÑúÒöåö Åáóì ãóÍóáøö ÇáÖøóíóÇÚö (Ãóæú ßóÇäóÇ
ãóÝúÊõæÍóíúäö æóáóÇ ÍóÇÝöÙó) Ëóãøó (Ãóæú ãõÛúáóÞóíúäö ÝóáóÇ) íõÞúØóÚõ
áöÚóÏóãö ÇáúÅöÍúÑóÇÒö Ýöí ÇáúÃõæáóì æóÚóÏóãö ÅÎúÑóÇÌöåö Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö
ãöäú ÊóãóÇãö ÍöÑúÒöåö ßóãóÇ áóæú ÃóÎúÑóÌóåõ ãöäú ÇáÕøõäúÏõæÞö Åáóì
ÇáúÈóíúÊö (åóÐóÇ ÅÐóÇ ÝóÊóÍóåõ) Ãóíú ÈóÇÈó ÇáÏøóÇÑö (ÛóíúÑõ ÇáÓøóÇÑöÞö¡
ÝóÅöäú ÝóÊóÍóåõ ÇáÓøóÇÑöÞõ Ýóåõæó Ýöí ÍóÞøöåö ÇáúãõÛúáóÞö) ÍóÊøóì áóÇ
íõÞúØóÚóº áöÃóäøóåõ áóãú íõÎúÑöÌúåõ ãöäú ÊóãóÇãö ÇáúÍöÑúÒö æóÅöáøóÇ
áóÒöãó Ãóäú áóÇ íõÞúØóÚó ÈóÚúÏó ÅÎúÑóÇÌöåö ÇáúãóÇáóº áöÃóäøóåõ
ÃóÎúÑóÌóåõ ãöäú ÛóíúÑö ÍöÑúÒöåö (æóÅöäú ÃóÎúÑóÌó ÃóÌúäóÈöíøñ ãöäú)
ÍöÑúÒò (ãõÔúÊóÑóßò) Èóíúäó ÌóãóÇÚóÉò (ßóÇáúÎóÇäö) ¡ æóÇáÑøöÈóÇØö (ãóÇ
ÓóÑóÞóåõ ãöäú ÍöÑúÒö ãöËúáöåö ßóÇáÕøóÍúäö) Åáóì ÎóÇÑöÌöåö (ÞõØöÚó) ßóãóÇ
áóæú ÃóÎúÑóÌóåõ ãöäú ãõÎúÊóÕøò ÈöæóÇÍóÉò (Ãóæú) ÃóÎóÐóåõ (ãöäú ÍõÌúÑóÉò)
Ãóíú áöáúÎóÇäö (æóÃóÎúÑóÌóåõ Åáóì ÇáÕøóÍúäö ÝóÑúÞñ Èóíúäó Ãóäú íóßõæäó
ÈóÇÈõ ÇáúÎóÇäö ãóÝúÊõæÍðÇ Ãóæú ãõÛúáóÞðÇ ßóãóÇ ãóÑøó) Ýöí ÇáÏøóÇÑö ãóÚó
ÇáúÈóíúÊö æóÞöíáó íõÞúØóÚõ Èößõáøö ÍóÇáòº áöÃóäøó ÇáÕøóÍúäó áóíúÓó
ÍöÑúÒðÇ áöÕóÇÍöÈö ÇáúÈóíúÊö Èóáú ãõÔúÊóÑóßñ Èóíúäó ÇáÓøõßøóÇäö Ýóåõæó
ßóÇáÓøößøóÉö ÇáúãõÔúÊóÑóßóÉö Èóíúäó ÃóåúáöåóÇ¡ æóÇáÊøóÑúÌöíÍõ ãöäú
ÒöíóÇÏóÊöåö æóÈöåö ÕóÑøóÍó ÇáúãöäúåóÇÌõ ßóÃóÕúáöåö¡ æóÇáÔøóÑúÍõ
ÇáÕøóÛöíÑõ.
æóäóÞóáóåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ¡ æóÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ÇáËøóÇäöí Úóäú
ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó æóÈóÚúÖö ÇáúÎõÑóÇÓóÇäöíøöíäó ÞóÇáóÇ: æóåõæó
ÇáúãõÎúÊóÇÑõ¡ æóÇáÊøóÚúÈöíÑõ ÈöÃóæú ÝöíãóÇ ÐõßöÑó æóäóÍúæöåö ßóËöíÑñ Ýöí
ßóáóÇãö ÇáúÝõÞóåóÇÁö æóåõæó ÈöãóÚúäóì ÇáúæóÇæöº áöÃóäøó Èóíúäó áóÇ
ÊóÏúÎõáõ ÅáøóÇ Úóáóì ãõÊóÚóÏøöÏò (æóÅöäú ÓóÑóÞó ÃóÍóÏõ ÓõßøóÇäöåö) Ãóíú
ÇáúãõÔúÊóÑóßö (ãöäú ÇáÕøóÍúäö Ãóæú ãöäú ÍõÌúÑóÉò ãóÝúÊõæÍóÉò áóãú
íõÞúØóÚú) º áöÃóäøóåõ ÃóÎóÐó ãóÇ áóíúÓó ãõÍúÑóÒðÇ Úóäúåõ áöÔóÑößóÊöåö
Ýöí ÇáÕøóÍúäö Ýöí ÇáúÃõæáóì æóÝóÊúÍö ÇáúÈóÇÈö Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö (Ãóæú)
ãöäú ÍõÌúÑóÉò (ãõÛúáóÞóÉò ÞõØöÚó ÈöÇáúÅöÎúÑóÇÌö) ãöäúåóÇ æóáóæú (Åáóì
ÇáÕøóÍúäö) ¡ æóÇáÕøóÍúäõ Ýöí ÍóÞøö ÇáÓøõßøóÇäö ßóÓößøóÉò ãõäúÓóÏøóÉò
ÈöÇáúÅöÖóÇÝóÉö Åáóì ÇáÏøõæÑö æóÓóæóÇÁñ ÃóßóÇäó ÈóÇÈõ ÇáúãõÔúÊóÑóßö
ãóÝúÊõæÍðÇ Ãóãú ãõÛúáóÞðÇ ßóäóÙöíÑöåö ÝöíãóÇ áóæú ßóÇäó Úóáóì ÇáÓøößøóÉö
ÈóÇÈñ (æóÅöäú ÓóÑóÞó ÇáÖøóíúÝõ) ãöäú ãóßóÇäö ãóÖöíÝöåö (Ãóæú ÇáúÌóÇÑõ
ãöäú ÍóÇäõæÊö ÌóÇÑöåö¡ æóÇáúãõÛúÊóÓöáõ ãöäú ÇáúÍóãøóÇãö) æóÅöäú ÏóÎóáó
áöíóÓúÑöÞó (Ãóæú ÇáúãõÔúÊóÑöí ãöäú ÇáÏøõßøóÇäö ÇáúãóØúÑõæÞö) áöáäøóÇÓö
(ãóÇ áóíúÓó ãõÍúÑóÒðÇ Úóäúåõ áóãú íõÞúØóÚú) Úóáóì ÇáúÞóÇÚöÏóÉö Ýöí
ÓóÑöÞóÉö Ðóáößó (æóÅöäú ÏóÎóáó ÇáúÍóãøóÇãó áöíóÓúÑöÞó) ÞóÇáó ÇÈúäõ
ÇáÑøöÝúÚóÉö Ãóæú áöíóÛúÊóÓöáó æóáóãú íóÛúÊóÓöáú (ÝóÊóÛóÝøóáó
ÍóãøóÇãöíøðÇ) Ãóæú ÛóíúÑóåõ (ÇõÓúÊõÍúÝöÙó) ãóÊóÇÚðÇ ÝóÍóÝöÙóåõ
(ÝóÃóÎúÑóÌó ÇáúãóÊóÇÚó) ãöäú ÇáúÍóãøóÇãö (ÞõØöÚó) ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú
áóãú íõÓúÊóÍúÝóÙú Ãóæú ÇõÓúÊõÍúÝöÙó Ýóáóãú íóÍúÝóÙú áöäóæúãò Ãóæú
ÅÚúÑóÇÖò Ãóæú ÛóíúÑöåö Ãóæú áóãú íóßõäú ÍóÇÝöÙñ
(ÇáÑøõßúäõ ÇáËøóÇáöËõ ÇáÓøóÇÑöÞõ æóÔóÑúØõåõ ÇáÊøóßúáöíÝõ¡
æóÇáöÇÎúÊöíóÇÑõ¡ æóÇáöÇáúÊöÒóÇãõ) ¡ æóÇáúÚöáúãõ ÈöÇáÊøóÍúÑöíãö
(ÝóíõÞúØóÚõ ÓóßúÑóÇäõ ÈöãõÍóÑøóãò) Ãóíú ÈöÔõÑúÈö ãõÍóÑøóãò (ÓóÑóÞó)
åóÐóÇ ÝóÑúÚõåõ Úóáóì ãóÇ ÚöäúÏóåõ ãöäú Ãóäøó ÇáÓøóßúÑóÇäó ãõßóáøóÝñ
æóÞóÏú ÊóßóÑøóÑó Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ ãõßóáøóÝò æóÅöäøóãóÇ ÞõØöÚóº áöÃóäøóåõ
ßóÇáúãõßóáøóÝö æóåõæó ÈóÇÈõ ÎöØóÇÈö ÇáúæóÖúÚö (æóáóÇ ÞóØúÚó) Úóáóì
ÕóÈöíøò æóãóÌúäõæäò áöÑóÝúÚö ÇáúÞóáóãö ÚóäúåõãóÇ áóßöäøóåõãóÇ
íõÚóÒøóÑóÇäö Åäú ßóÇäóÇ ãõãóíøöÒóíúäö æóáóÇ Úóáóì ãõßúÑóåò áöÔõÈúåóÉö
ÇáúÅößúÑóÇåö ÇáÏøóÇÝöÚóÉö áöáúÍóÏøö æóáóÇ (Úóáóì ÍóÑúÈöíøò) áöÚóÏóãö
ÇáúÊöÒóÇãöåö ÇáúÃóÍúßóÇãó æóáóÇ Úóáóì ÌóÇåöáò áöÚõÐúÑöåö (æóíõÞúØóÚõ
Ðöãøöíøñ ÈöãóÇáò ãõÓúáöãò ßóÚóßúÓöåö) ÈöÌóÇãöÚö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ ÝóÞóæúáõ ÇáúãõÕóäøöÝö ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö Ëõãøó äóÒóÚóåóÇ ãöäú
ÊóÕóÑøõÝöåö) ÃóÝóÇÏó ÊóÚúÈöíÑõåõ ÈöËõãøó äóÒóÚóåóÇ ÚóØúÝðÇ Úóáóì ÓóÑóÞó
Åäú äóÒóÚóåóÇ ãöäúåõ ÈóÚúÏó ÅÎúÑóÇÌöåö ãöäú ÇáúÍöÑúÒö æóåõæó ãóÍúãóáõ
ßóáóÇãö ÇáÒøóÈöíáöíøö æóÃóãøóÇ ãóÇ ÇÞúÊóÖóÇåõ ßóáóÇãõ ÃóÕúáöåö
ÝóãóÍóáøõåõ Ýöí äóÒúÚöåóÇ ãöäúåõ ÞóÈúáó ÅÎúÑóÇÌöåö ãöäú ÇáúÍöÑúÒö ÝóáóÇ
ãõÎóÇáóÝóÉó ÈóíúäóåõãóÇ ÝóÊóÕóÑøõÝõåõ ÍóÓóäñ (Þóæúáõåõ áóßöäú äóÞóáó
ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ Úóäú ÇáÒøóÈöíáöíøö Ãóäøó ãóÍóáøó ÇáúÎöáóÇÝö ÅáóÎú) ÞóÇáó
ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ æóíóÊóÚóíøóäõ Ãóäú íóßõæäó ãõÑóÇÏõåõ ãóÇ ÅÐóÇ äóÒóÚóåóÇ
ÈóÚúÏó ÇáúÅöÎúÑóÇÌö ãöäú ÇáúÍöÑúÒö ÇåÜ æóáöåóÐóÇ ÒóÇÏó ÇáúãõÕóäøöÝõ
Þóæúáóåõ: Ëõãøó äóÒóÚóåóÇ æóÇÍúÊóÑóÒó Èöåö ÚóãøóÇ áóæú äóÒóÚóåóÇ ãöäúåõ
Ýöí ÍöÑúÒöåóÇ ÞóÈúáó ÅÎúÑóÇÌöåö¡ ÝóÅöäøóåõ íõÞúØóÚõ æóãóÍóáøõåõ ÃóíúÖðÇ
ãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ÇáúÞöáóÇÏóÉõ Ãóæú äóÍúæõåóÇ ãöãøóÇ íóáöíÞõ
ÈöÇáÕøóÈöíøö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÝóæúÞó ãóÇ íóáöíÞõ Èöåö æóÃóÎóÐóåõ ãöäú
ÍöÑúÒö ÇáúÍõáöíøö æóÇáËøöíóÇÈö ÞõØöÚó ÞóØúÚðÇ ÐóßóÑóåõ Ýöí ÇáúßöÝóÇíóÉö
(Þóæúáõåõ æóÝöíåö äóÙóÑñ æóáóÚóáøó ÇáúãõÕóäøöÝó ÍóÐóÝó ãóÇ äóÞóáúÊõåõ
Úóäú ÇáúÃóÕúáö áöåóÐóÇ) ÐößúÑõ ÇáúÃóÕúáö ÇáúãóÖúíóÚóÉó æóÇáúÃóãúÊöÚóÉó
ãöËóÇáñ¡ æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúãöäúåóÇÌö æóáóæú äóÇãó ÚóÈúÏñ Úóáóì ÈóÚöíÑò
ÝóÞóÇÏóåõ æóÃóÎúÑóÌóåõ Úóäú ÇáúÞóÇÝöáóÉö ÞõØöÚó Ãóíú áöÃóäøóåõ ßóÇäó
ãõÍúÑóÒðÇ ÈöÇáúÞóÇÝöáóÉö
(Þóæúáõåõ æóÚóÏóãõ ÅÎúÑóÇÌöåö Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö ãöäú ÊóãóÇãö ÍöÑúÒöåö) º
áöÃóäøó ÛóáúÞó ÇáÏøóÇÑö ãóÒöíÏõ ÅíËóÇÞò áöáúãóÇáö ÇáøóÐöí Ýöí ÇáúÈóíúÊö
Ýóåõæó ÊóÊöãøóÉõ ÇáúÍöÑúÒö (Þóæúáõåõ ßóãóÇ áóæú ÃóÎúÑóÌóåõ ãöäú
ÇáÕøõäúÏõæÞö Åáóì ÇáúÈóíúÊö ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÇáÕøóÍúäõ ÍöÑúÒðÇ
áöáúãóäúÞõæáö Ãóãú áóÇ Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö (Þóæúáõåõ ÞóÇáó ÇÈúäõ
ÇáÑøöÝúÚóÉö Ãóæú áöíóÛúÊóÓöáó æóáóãú íóÛúÊóÓöáú) ãóÇ ÞóÇáóåõ ÇÈúäõ
ÇáÑøöÝúÚóÉö ÖóÚöíÝñ ÝóáóÇ ÞóØúÚó Ýöíåö
(ÇáÑøõßúäõ ÇáËøóÇáöËõ) (Þóæúáõåõ æóÇáúÚöáúãõ ÈöÇáÊøóÍúÑöíãö) ÃóÔóÇÑó
Åáóíúåö ÇáúÝóÇÑöÞöíøõ ÝöíãóÇ áóæú ÃóãóÑó ÃóÚúÌóãöíøðÇ ÈöÇáÓøóÑöÞóÉö
ÝóáóÇ íõÞúØóÚõº áöÃóäøóåõ íóÚúÊóÞöÏõ ÅÈóÇÍóÊóåõ æóáöáöÇÚúÊöÞóÇÏö ÃóËóÑñ
Ýöí ÅÓúÞóÇØö ÇáúÍõÏõæÏö Ñ Û (Þóæúáõåõ æóÞóÏú ÊóÞóÑøóÑó Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ
ãõßóáøóÝò) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(4/149)
Ãóäøó ßõáøðÇ ãöäúåõãóÇ ãõáúÊóÒöãñ
áöáúÃóÍúßóÇãö æóíõÞúØóÚõ ÃóíúÖðÇ ÈöãóÇáö Ðöãøöíøò (æóßóÐóÇ íõÍóÏøõ Åäú
Òóäóì) æóáóæú ÈöÛóíúÑö ãõÓúáöãóÉò (æóÅöäú áóãú íóÑúÖó) ÈöÍõßúãöäóÇ Ýöí
ÇáÕøõæÑóÊóíúäö ÈóÚúÏó ÇáÑøóÝúÚö ÅáóíúäóÇ (Åäú ÃóáúÒóãúäóÇ) äóÍúäõ
(ÍóÇßöãóäóÇ ÇáúÍõßúãó Èóíúäóåõãú) æóåõæó ÇáúãóÌúÒõæãõ Èöåö Ýöí
ÇáúãõÓúáöãóÉö¡ æóÇáÑøóÇÌöÍõ Ýöí ÛóíúÑöåóÇ¡ æóÇáúãóÓúÃóáóÉõ ÊóÞóÏøóãóÊú
Ýöí ÈóÇÈö äößóÇÍö ÇáúãõÔúÑößö (ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãõÚóÇåóÏö) ÇáÔøóÇãöáö
áöáúãõÓúÊóÃúãóäö ãóäú ÅÐóÇ Òóäóì áóÇ íõÍóÏøõº áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ
ãõáúÊóÒöãò áöáúÃóÍúßóÇãö ßóÇáúÍóÑúÈöíøö ãóÚó Ãóäøó Ðóáößó ãóÍúÖõ ÍóÞøö
Çááøóåö ÊóÚóÇáóì (æóáóÇ íõÞúØóÚõ ãõÚóÇåóÏñ æó) áóÇ (ãõÓúÊóÃúãóäñ)
ÈöÓóÑöÞóÉö ãóÇáö ÛóíúÑöåöãóÇ æóÅöäú ÔõÑöØó ÞóØúÚõåõãóÇ ÈöåóÇ (æóáóÇ
íõÞúØóÚõ áóåõãóÇ) ÈöÓóÑöÞóÉö ãóÇáöåöãóÇ áöÐóáößó (æóáóÇ íóäúÊóÞöÖõ
ÚóåúÏõåõ) Ãóíú ßõáøò ãöäúåõãóÇ (ÈöÇáÓøóÑöÞóÉö ÅáøóÇ Ãóäú ÔõÑöØó)
Úóáóíúåö ÇäúÊöÞóÇÖõ ÚóåúÏöåö ÈöåóÇ¡ æóÇáÊøóÑúÌöíÍõ åõäóÇ ãöäú
ÒöíóÇÏóÊöåö ÃóÎúÐðÇ ãöãøóÇ íóÃúÊöí Ãóæú ÃóÎøóÑó ÇáúÌöÒúíóÉó¡ æóÚöÈóÇÑóÉõ
ÇáúÃóÕúáö: æóÝöí ÇäúÊöÞóÇÖö ÚóåúÏö ÇáúãõÚóÇåóÏö ÈöÇáÓøóÑöÞóÉö ÃóæúÌõåñ
ËóÇáöËõåóÇ Åäú ÔõÑöØó Úóáóíúåö Ãóäú áóÇ íóÓúÑöÞó ÇäúÊóÞóÖó æóÅöáøóÇ
ÝóáóÇ
(ÇáúÈóÇÈõ ÇáËøóÇäöí) (ÝöíãóÇ ÊóËúÈõÊõ Èöåö ÇáÓøóÑöÞóÉõ) (æóãöËúáõåóÇ
ÇáúãõÍóÇÑóÈóÉõ) ÇáÊøóÕúÑöíÍõ ÈöåóÐóÇ ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö (æóåõæó) Ãóíú ãóÇ
íóËúÈõÊõ Èöåö ÇáÓøóÑöÞóÉõ ÃõãõæÑñ (ËóáóÇËóÉñ: ÇáúÃóæøóáõ íóãöíäõ
ÇáÑøóÏøö¡ Ýóáóæú äóßóáó ÇáÓøóÇÑöÞõ) Úóäú Çáúíóãöíäö (æóÍóáóÝó
ÇáúãõÏøóÚöí) íóãöíäõ ÇáÑøóÏøö (ÞõØöÚó) º áöÃóäøó Çáúíóãöíäó
ÇáúãóÑúÏõæÏóÉó ßóÇáúÅöÞúÑóÇÑö Ãóæú ÇáúÈóíøöäóÉö æóßõáøñ ãöäúåõãóÇ
íõÞúØóÚõ Èöåö æóåóÐóÇ ãóÇ ÑóÌøóÍóåõ ÇáúãöäúåóÇÌõ ßóÃóÕúáöåö æóÑóÌøóÍóåõ
ÇáúÃóÕúáõ åõäóÇ æóÝöíãóÇ ãóÑøó Ýöí ÇáÔøóÑúØö ÇáËøóÇäöí áóßöäøóåõ ÕóÍøóÍó
Ýöí ÇáÏøóÚóÇæóì æóÊóÈöÚóåõ ÇáúãõÕóäøöÝõ Ãóäøóåõ áóÇ íõÞúØóÚõº áöÃóäøóåõ
ÍóÞøñ áöáøóåö ÊóÚóÇáóì æóåõæó áóÇ íóËúÈõÊõ ÈöÇáúãóÑúÏõæÏóÉö ßóãóÇ áóæú
ÞóÇáó ÃóßúÑóåó ÝõáóÇäõ ÃóãóÊöí Úóáóì ÇáÒøöäóÇ ÝóÃóäúßóÑó æóäóßóáó
ÝóÍóáóÝó ÇáúãõÏøóÚöí¡ ÝóÅöäøóåõ íóËúÈõÊõ ÇáúãóåúÑõ Ïõæäó ÍóÏøö ÇáÒøöäóÇ
æóáöÃóäøó Çáúíóãöíäó ÇáúãóÑúÏõæÏóÉó ßóÇáúÅöÞúÑóÇÑö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö¡
æóÇáÓøóÇÑöÞõ ÅÐóÇ ÃóäúßóÑó ãóÇ ÃóÞóÑøó Èöåö áóÇ íõÞúØóÚõ æóåóÐóÇ ÞóÏú
ÃóäúßóÑó æóÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ: Åäøó åóÐóÇ åõæó ÇáúãõÚúÊóãóÏõ áöäóÕøö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóËúÈõÊõ ÞóØúÚõ ÇáÓøóÇÑöÞö ÅáøóÇ
ÈöÔóÇåöÏóíúäö Ãóæú ÅÞúÑóÇÑöåö æóÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÛóíúÑõåõ Ãóäøóåõ
ÇáúãóÐúåóÈõ ÇáøóÐöí ÃóæúÑóÏóåõ ÇáúÚöÑóÇÞöíøõæäó æóÈóÚúÖõ
ÇáúÎõÑóÇÓóÇäöíøöíäó
(ÇáËøóÇäöí ÇáúÅöÞúÑóÇÑõ ÝóíõÞúØóÚõ Èöåö) ÇáúãõÞöÑøõ ÈöÇáÓøóÑöÞóÉö
áöÎóÈóÑö «ãóäú ÃóÈúÏóì áóäóÇ ÕóÝúÍóÊóåõ ÃóÞóãúäóÇ Úóáóíúåö ÇáúÍóÏøó»
åóÐóÇ (Åäú Èóíøóäó ÇáÓøóÑöÞóÉó¡ æóÇáúãóÓúÑõæÞó ãöäúåõ) æóÞóÏúÑó
ÇáúãóÓúÑõæÞó ßóãóÇ íõÄúÎóÐõ ãöäú ßóáóÇãö ÇáúÃóÕúáö (æóÇáúÍöÑúÒó
ÈöÊóÚúíöíäò Ãóæú æóÕúÝò) áóåõ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ áóãú íõÚóíøöäú Ðóáößóº
áöÃóäøóåõ ÞóÏú íóÙõäøõ ÛóíúÑó ÇáÓøóÑöÞóÉö ÇáúãõæÌöÈóÉö áöáúÞóØúÚö
ÓóÑöÞóÉð ãõæÌöÈóÉð áóåõ æóÓóíóÃúÊöí äóÙöíÑõ Ðóáößó Ýöí ÇáÔøõåõæÏö
(æóÓóÞóØó ÇáúÞóØúÚõ ÈöÇáÑøõÌõæÚö Úóäú ÇáÓøóÑöÞóÉö¡ æóÇáúãõÍóÇÑóÈóÉö)
Ãóíú Úóäú ÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÈöåöãóÇ (æóáóæú) ßóÇäó ÇáÑøõÌõæÚõ (Ýöí ÃóËúäóÇÁö
ÇáúÞóØúÚö) ßóãóÇ íóÓúÞõØõ ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ ÈöÇáÑøõÌõæÚö æóÑóæóì ÃóÈõæ
ÏóÇæõÏ æóÛóíúÑõåõ «Ãóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÃõÊöíó
ÈöÓóÇÑöÞò ÝóÞóÇáó ãóÇ ÅÎóÇáõßó ÓóÑóÞúÊ ÞóÇáó Èóáóì ÓóÑóÞúÊ ÝóÃóãóÑó Èöåö
ÝóÞõØöÚó» æóáóæúáóÇ Ãóäøó ÇáÑøõÌõæÚó ãóÞúÈõæáñ áóãóÇ ßóÇäó áöáúÍóËøö
Úóáóíúåö ãóÚúäðì (Ýóáóæú ÈóÞöíó) ãöäú ÇáúÞóØúÚö ÈóÚúÏó ÇáÑøõÌõæÚö (ãóÇ
íóÖõÑøõ ÅÈúÞóÇÄõåõ ÞóØóÚó) åõæó (áöäóÝúÓöåö) áöÆóáøóÇ íóÊóÃóÐøóì Èöåö
(æóáóÇ íóÌöÈõ Úóáóì ÇáúÅöãóÇãö ÞóØúÚõåõ) º áöÃóäøóåõ ÊóÏóÇæò æóÎóÑóÌó
ÈöÇáúÞóØúÚö ÇáúãóÇáõ ÝóáóÇ íóÓúÞõØõ ÇáÑøõÌõæÚõº áöÃóäøóåõ ÍóÞøõ ÂÏóãöíøò
(ÝóÑúÚóÇäö) áóæú ÃóÞóÑøó ÈöÇáÓøóÑöÞóÉö Ëõãøó ÑóÌóÚó Ëõãøó ßóÐøóÈó
ÑõÌõæÚóåõ ÞóÇáó ÇáÏøóÇÑöãöíøõ áóÇ íõÞúØóÚõ æóáóæú ÃóÞóÑøó ÈöåöãóÇ Ëõãøó
ÃõÞöíãóÊú Úóáóíúåö ÇáúÈóíøöäóÉõ Ëõãøó ÑóÌóÚó ÞóÇáó ÇáúÞóÇÖöí ÓóÞóØó
Úóäúåõ ÇáúÞóØúÚõ Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍöº áöÃóäøó ÇáËøõÈõæÊó ßóÇäó
ÈöÇáúÅöÞúÑóÇÑö æóÊóÞóÏøóãó äóÙöíÑõåõ Ýöí ÇáÒøöäóÇ Úóäú ÇáúãóÇæóÑúÏöíøö
(æóÅöäú ÑóÌóÚó ÃóÍóÏõ ÇáúãõÞöÑøöíäó) ÈöÇáÓøóÑöÞóÉö Úóäú ÅÞúÑóÇÑöåö Ïõæäó
ÇáúÂÎóÑö (ÞõØöÚó ÇáúÂÎóÑõ) ÝóÞóØú (Ýóáóæú ÃóÞóÑøó) æóÇÍöÏñ (ÈöÅößúÑóÇåö
ÃóãóÉò Úóáóì ÇáÒøöäóÇ) Ãóæú ÈöÇáÒøöäóÇ ÈöåóÇ ÈöáóÇ ÅßúÑóÇåò (ÍõÏøó
æóÅöäú ÛóÇÈó ÓóíøöÏõåóÇ) º áöÃóäøó ÇáúÍóÏøó áóÇ íóÊóæóÞøóÝõ Úóáóì
ØóáóÈöåöº áöÃóäøóåõ ãóÍúÖõ ÍóÞøò áöáøóåö ÊóÚóÇáóì (ÝóÅöäú ÑóÌóÚó
ÇáÓøóíøöÏõ) ãöäú ÛóíúÈóÊöåö (æóÞóÇáó ßõäúÊ ãóáøóßúÊå ÅíøóÇåóÇ) ÈöÈóíúÚò
Ãóæú ÛóíúÑöåö (æóÃóäúßóÑó) åÜ ÇáúãõÞöÑøõ (áóãú íóÓúÞõØú ÇáúÍóÏøõ) ÅÐú
áóæú ÓóÞóØó áóãú íõÓúÊóæúÝó Ýöí ÛóíúÈóÊöåö (æóßóÐóÇ) áóÇ íóÓúÞõØõ (Åäú
ÞóÇáó ÃóÈóÍúÊåóÇ) áóåõ (æóÅöäú áóãú íõäúßöÑú) º áöÃóäøóåóÇ áóÇ ÊõÈóÇÍõ
áöáúæóØúÁö æóÈöåóÐóÇ ÝóÇÑóÞó ãóÓúÃóáóÉó ÓóÑöÞóÉö ãóÇáö ÇáúÛóÇÆöÈö
ÇáúÂÊöíóÉö ÞóÇáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ äóÞúáðÇ Úóäú ÇáúÅöãóÇãö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãõÚóÇåóÏö) íóÌõæÒõ Ýöí ÇáúãõÚóÇåóÏö ÝóÊúÍõ
ÇáúåóÇÁö æóßóÓúÑõåóÇ
[ÇáúÈóÇÈõ ÇáËøóÇäöí ÝöíãóÇ ÊóËúÈõÊõ Èöåö ÇáÓøóÑöÞóÉõ]
(Þóæúáõåõ æóåõæó ËóáóÇËóÉñ) ÇáÓøóíøöÏõ ÈöÚöáúãöåö íóÞúÖöí Úóáóì ÚóÈúÏöåö
ßóãóÇ ÓóÈóÞó Ýöí ÇáÒøöäóÇ (Þóæúáõåõ Ýóáóæú äóßóáó ÇáÓøóÇÑöÞõ æóÍóáóÝó
ÇáúãõÏøóÚöí ÞõØöÚó) Ýöí ÈóÚúÖö ÇáäøõÓóÎö ÇáúãõÚúÊóãóÏóÉö áóãú íõÞúØóÚú
æóåõæó ãóÇ ÚóÒóÇåõ Åáóíúåö ÊöáúãöíÐõåõ ÇáúÝóÊóì æóåõæó ÇáÑøóÇÌöÍõ
æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúãõÕóäøöÝö Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáÏøóÚóÇæóì æóíóËúÈõÊõ
ÈöÇáúãóÑúÏõæÏóÉö ÇáúãóÇáõ Ïõæäó ÇáúÞóØúÚö ßóãóÇ ãóÑøó Ýöí ÇáÓøóÑöÞóÉö
(Þóæúáõåõº áöÃóäøóåõ ÍóÞøõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóåõæó áóÇ íóËúÈõÊõ
ÈöÇáúãóÑúÏõæÏóÉö) Ãóíú áöÃóäøóåõ ãöäú ÍõÞõæÞö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì
ÇáúãóÍúÖóÉö ÇáøóÊöí áóÇ ÊóÏúÎõáõåóÇ ÇáúÃóíúãóÇäõ Ýöí ÅËúÈóÇÊò æóáóÇ
ÅäúßóÇÑò ÝóÕóÇÑóÊú Çáúíóãöíäõ ãóÞúÕõæÑóÉð Úóáóì ÇáúÛõÑúãö Ïõæäó
ÇáúÞóØúÚö ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÃóäóÇ ÃóÚúÌóÈõ ãöäú äóÞúáö ÇáúÅöãóÇãö
Ðóáößó Úóäú ÇáúÃóÕúÍóÇÈö æóãõÊóÇÈóÚóÉö ÇáúÛóÒóÇáöíøö áóåõ¡ æóÞóÏú
ÃóÔóÇÑóÇ ÌóãöíÚðÇ Åáóì ÇÓúÊöÔúßóÇáöåö æóÙóäøóÇåõ ãóÍóáøó æöÝóÇÞò
æóÅöäøóãóÇ åõæó æóÌúåñ ÔóÇÐøñ áöÈóÚúÖö ÇáúãóÑóÇæöÒóÉö Úóáóì Ãóäøó Ýöí
ËõÈõæÊöåö æóÞúÝóÉñ¡ ÝóÅöäú ËóÈóÊó Ýóåõæó ÔóÇÐøñ äóÞúáðÇ æóãóÚúäðì
æóáóÚóáøóåõ ãõäúÊóÒóÚñ ãöäú ÇáúæóÌúåö ÇáÖøóÚöíÝö ÇáÏøóÇÆöÑö Ýöí ßóáóÇãö
ÇáúÃóÕúÍóÇÈö Ãóäøó Çáúíóãöíäó ÇáúãóÑúÏõæÏóÉó ÊóÊóÚóÏøóì Åáóì ËóÇáöËò
Úóáóì Ãóäøó Ýöí ÇäúÊöÒóÇÚöåö ãöäúåõ äóÙóÑðÇ ÃóíúÖðÇ¡ ÝóÅöäøó Ðóáößó Ýöí
ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó ÇáúãóÍúÖóÉö æóÞóÏú æóÇÝóÞó ÇáúÅöãóÇãõ
ÇáúÛóÒóÇáöíøõ Ýöí äóÙöíÑö ÇáúãóÓúÃóáóÉö Ýöí ÇáÒøöäóÇ ÈöÃóãóÉö ÇáúÛóíúÑö
æóÃóäøóåóÇ ßóåóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉö (Þóæúáõåõ áöäóÕøö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö) Ãóíú
Ýöí ÇáúÃõãøö æóÇáúãõÎúÊóÕóÑö æóÞóæúáõåõ Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóËúÈõÊõ ÅáóÎú
ÍóíúËõ ÞóÇáó áóÇ íõÞóÇãõ Úóáóì ÓóÇÑöÞò æóáóÇ ãõÍóÇÑöÈò ÍóÏøñ ÅáøóÇ ãöäú
ÃóÍóÏö æóÌúåóíúäö ÅãøóÇ ÔóÇåöÏóÇäö æóÅöãøóÇ ÇáöÇÚúÊöÑóÇÝõ
(Þóæúáõåõ æóÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÛóíúÑõåõ: Åäøóåõ ÇáúãóÐúåóÈõ) Ãóíú
æóÇáÕøóæóÇÈõ æóíõÄóíøöÏõåõ Ãóäøó ÇáúÌóÇäöíó ÅÐóÇ ÃóäúßóÑó ÍóíóÇÉó
ÇáúãóÌúäöíøö Úóáóíúåö ÍóÇáó ÇáúÌöäóÇíóÉö ÕõÏøöÞó Çáúæóáöíøõ Èöíóãöíäöåö
æóæóÌóÈóÊú ÇáÏøöíóÉõ áóÇ ÇáúÞöÕóÇÕõ Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö áöáÔøõÈúåóÉö ãóÚó
Ãóäøóåõ ÍóÞøõ ÂÏóãöíøò ÝóÍóÞøõ Çááøóåö ÇáúãóÈúäöíøõ Úóáóì ÇáúãõÓóÇãóÍóÉö
Ãóæúáóì ÈöÃóäú áóÇ íóËúÈõÊó ÈöÇáúíóãöíäö (ÊóäúÈöíåñ)
áóÇ íóÞúØóÚõ ÇáÓøóÇÑöÞó ÇáúÍõÑøó Ãóæú ÇáúãõÈóÚøóÖó Ãóæú ÇáúãõßóÇÊóÈó
ÅáøóÇ ÇáúÅöãóÇãõ Ãóæú ãóäú ÝóæøóÖó Åáóíúåö ÇáúÅöãóÇãõº áöÃóäøóåõ æóÅöäú
ÊóÚóáøóÞó Èöåö ÍóÞøõ ÇáúÂÏóãöíøö áöÍöÝúÙö ãóÇáöåö ÝóÇáúãõÛóáøóÈõ Ýöíåö
ÍóÞøõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ æóÇáúÅöãóÇãõ åõæó ÇáäøóÇÆöÈõ Ýöíåö æóáóãú íõÞóãú
ÍóÏøñ Ýöí ÚóåúÏöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÅáøóÇ
ÈöÅöÐúäöåö æóßóÐóÇ Ýöí ÚóåúÏö ÇáúÎõáóÝóÇÁö ãöäú ÈóÚúÏöåö
(Þóæúáõåõ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ áóãú íõÚóíøöäú Ðóáößó ÅáóÎú) ÞóÇáó
ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ áóÇ íóÈúÚõÏõ Ãóäú áóÇ íõÔúÊóÑóØó ÇáÊøóÝúÕöíáõ ãöäú
ÇáúãõÞöÑøö ÇáúÚóÇáöãö ÇáúãõæóÇÝöÞö áöáúÞóÇÖöí Ýöí ÇáúãóÐúåóÈö
[ÝóÑúÚ ÃóÞóÑøó ÈöÇáÓøóÑöÞóÉö Ëõãøó ÑóÌóÚó Ëõãøó ßóÐøóÈó ÑõÌõæÚóåõ]
(Þóæúáõåõ ÍõÏøó æóÅöäú ÛóÇÈó ÓóíøöÏõåóÇ) ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ: áóÇ
íóÈúÚõÏõ Ãóäú íõÞóÇáó: Åäøó ÇáúãõÞöÑøó áóæú ßóÇäó ãöäú æóÑóËóÉö
ÇáÓøóíøöÏö Ãóäøóåõ íõÄóÎøóÑõ ÇáúÍóÏøõ Åáóì ÇáúÚöáúãö ÈöÍóíóÇÊöåö ÍóÇáó
ÇáÒøöäóÇ áöÇÍúÊöãóÇáö Ãóäøóåõ ãóÇÊó ãöäú ÞóÈúáõ Ýóíóßõæäõ ÞóÏú æóØöÆó
ãöáúßóåõ áóÇ ÓöíøóãóÇ ÅÐóÇ ØóÇáóÊú ÇáúÛóíúÈóÉõ æóÇäúÞóØóÚó ÎóÈóÑõåõ
æóÞóæúáõåõ ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóáóÇ íóÈúÚõÏõ ÅáóÎú ÃóÔóÇÑó Åáóì
ÊóÕúÍöíÍöåö
(4/150)
æóÚóáóì ÞöíóÇÓö ãóÇ ÐóßóÑóåõ Ýöí
ÇáúÈóíúÚö íóäúÈóÛöí Ãóäú áóÇ íóÓúÞõØó Úóäúåõ ÇáúÍóÏøõ ÅÐóÇ ÃóÞóÑøó
ÈöæóÞúÝö ÇáúÌóÇÑöíóÉö Úóáóíúåö æóßóÐøóÈóåõ ÒóÇÏó Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö ÞõáúÊ
áóíúÓó ÇáúæóÞúÝõ ßóÇáúÈóíúÚö¡ ÝóÅöäøóåõ íóÕöÍøõ ÈöáóÇ ÞóÈõæáò Úóáóì
ÇáúãõÎúÊóÇÑö (æóáóæú ÃóÞóÑøó) ÈöáóÇ ÏóÚúæóì (ÈöÓóÑöÞóÉò áöÛóÇÆöÈò) Ãóæú
ÔóåöÏó ÈöåóÇ ÔõåõæÏõ ÍöÓúÈóÉò (áóãú íõÞúØóÚú ÍóÊøóì íóÞúÏóãó) ãöäú
ÛóíúÈóÊöåö æóíõØóÇáöÈóåõº áöÃóäøóåõ ÑõÈøóãóÇ ÃóÈóÇÍó áóåõ ÇáúãóÇáó
æóáöÃóäøó ÇáúÞóØúÚó ãõÊóÚóáøöÞõ ÍóÞøö ÇáúÂÏóãöíøöº áöÃóäøóåõ ÔõÑöÚó
ÍöÝúÙðÇ áöãóÇáöåö æóÇÔúÊõÑöØó ÍõÖõæÑõåõ æóÝöí ãóÚúäóì ÍõÖõæÑöåö ÍõÖõæÑõ
æóßöíáöåö Ýöí Ðóáößó ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÛóíúÑõåõ (æóåóáú
íõÍúÈóÓõ) ÇáúãõÞöÑøõ ÍóÊøóì íóÞúÏóãó ÇáúÛóÇÆöÈõ ßóãóäú ÃóÞóÑøó ÈöÞöÕóÇÕò
áöÛóÇÆöÈò Ãóæú ÕóÈöíøò Ãóæú áóÇ íõÍúÈóÓõ ÅáøóÇ Åäú ÞóÕõÑóÊú ÇáúãóÓóÇÝóÉõ
æóÊõæõÞøöÚó ÞõÏõæãõåõ Úóáóì ÞõÑúÈòº áöÃóäøó ÇáúÍóÏøó ãóÈúäöíøñ Úóáóì
ÇáúãóÇåöáóÉö Ãóæú íõÍúÈóÓõ Åäú ßóÇäóÊú ÇáúÚóíúäõ ÊóÇáöÝóÉð áöáúÛõÑúãö
æóÅöäú ßóÇäóÊú ÈóÇÞöíóÉð ÃõÎöÐóÊú ãöäúåõ Ëõãøó íõÝóÑøóÞõ Èóíúäó Øõæáö
ÇáúãóÓóÇÝóÉö æóÞöÕóÑöåóÇ (Ýöíåö æõÌõæåñ) ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ÙóÇåöÑõ
äóÕøö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí ÇáúÃõãøõ ÇáúÃóæøóáõ æóÞóÇáó ÇáúÅöãóÇãõ: Åäøóåõ
ÇáÙøóÇåöÑõ ÚöäúÏó ÇáúÃóÕúÍóÇÈö ÞõáúÊ æóÈöåö ÌóÒóãó ÕóÇÍöÈõ ÇáúÃóäúæóÇÑö
(ÝóÅöäú ÃóÞóÑøó áóåõ) Ãóíú ÇáúÛóÇÆöÈõ (ÈöÛóÕúÈò) áöãóÇáò (áóãú
íõØóÇáöÈúåõ ÇáúÍóÇßöãõ) Èöåö ÅÐú áóíúÓó áóåõ ÇáúãõØóÇáóÈóÉõ ÈöãóÇáö
ÇáúÛóÇÆöÈö ÝóáóÇ íóÍúÈöÓõåõ ÈöÎöáóÇÝö ÇáÓøóÇÑöÞöº áöÃóäøó áóåõ Ãóäú
íõØóÇáöÈóåõ ÈöÇáúÞóØúÚö Ãóíú Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö (ÅáøóÇ Åäú ãóÇÊó)
ÇáúÛóÇÆöÈõ Úóäú ÇáúãóÇáö (æóÎóáøóÝóåõ áöØöÝúáò æóäóÍúæöåö) ÝóáöáúÍóÇßöãö
Ãóäú íõØóÇáöÈó ÇáúãõÞöÑøó Èöåö æóíóÍúÈöÓóåõ æóåóÐóÇ ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö
Úóáóì ÇáÑøóæúÖóÉö
(ÝóÑúÚñ áóæú ÃóÞóÑøó ÚóÈúÏñ ÈöÓóÑöÞóÉö Ïõæäó ÇáäøöÕóÇÈö áóãú íõÞúÈóáú)
ÅáøóÇ Åäú ÕóÏøóÞóåõ ÇáÓøóíøöÏõ (Ãóæú ÈöäöÕóÇÈò ÞõØöÚó) ßóÅöÞúÑóÇÑöåö
ÈöÌöäóÇíóÉò ÊõæÌöÈõ ÞöÕóÇÕðÇ (æóáóãú íóËúÈõÊú ÇáúãóÇáõ) æóÅöäú ßóÇäó
ÈöíóÏöåöº áöÃóäøóåõ ÅÞúÑóÇÑñ Úóáóì ÓóíøöÏöåö áöÊóÚóáøõÞö ÇáúÛõÑúãö
ÈöÑóÞóÈóÊöåö Åäú ÊóáöÝó ÇáúãóÇáõ æóÇäúÊöÒóÇÚõåõ ãöäúåõ Åäú ÈóÞöíó
æóåóÐóÇ ÊóÞóÏøóãó Ýöí ÇáúÅöÞúÑóÇÑö
(ÝóÑúÚñ áöáúÞóÇÖöí ÇáÊøóÚúÑöíÖõ áóåõ) Ãóíú áöãóäú ÇõÊøõåöãó (Ýöí) ÈóÇÈö
(ÇáúÍõÏõæÏö) ÈöãóÇ íõæÌöÈõ ÔóíúÆðÇ ãöäúåóÇ (ÈöÃóäú íõäúßöÑó) ãóÇ
ÇõÊøõåöãó Èöåö ãöäúåóÇ ÓóÊúÑðÇ áöáúÞóÈöíÍö æóáöÎóÈóÑö ÇáÊøöÑúãöÐöíøö
æóÛóíúÑöåö «ãóäú ÓóÊóÑó ãõÓúáöãðÇ ÓóÊóÑóåõ Çááøóåõ Ýöí ÇáÏøõäúíóÇ¡
æóÇáúÂÎöÑóÉö» (Åäú áóãú íóßõäú ÈóíøöäóÉñ) ¡ ÝóÅöäú ßóÇäóÊú áóãú íóÌõÒú
áóåõ ÇáÊøóÚúÑöíÖõ ÈöÐóáößó áöãóÇ Ýöíåö ãöäú ÊóßúÐöíÈö ÇáÔøõåõæÏö (æó)
áóåõ ÇáÊøóÚúÑöíÖõ áöãóäú ÃóÞóÑøó áóåõ ÈöåóÇ (ÈöÇáÑøõÌõæÚö Úóäú
ÇáúÅöÞúÑóÇÑö) æóÅöäú ßóÇäó ÚóÇáöãðÇ ÈöÌóæóÇÒö ÇáÑøõÌõæÚö áöãóÇ ãóÑøó
ÂäöÝðÇ æóáöÎóÈóÑö ãóÇÚöÒò ÇáÓøóÇÈöÞö Ýöí ÈóÇÈö ÇáÒøöäóÇ ÞóÇáó
ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ÞóÇáõæÇ åóÐóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúãõÞöÑøõ ÌóÇåöáðÇ ÈöæõÌõæÈö
ÇáúÍóÏøö ÈöÃóäú ÃóÓúáóãó ÞóÑöíÈðÇ Ãóæú äóÔóÃó ÈöÈóÇÏöíóÉò ÈóÚöíÏóÉò Úóäú
ÇáúÚõáóãóÇÁö æóÅöÐóÇ ÚóÑóÖó áóåõ¡ ÝóÅöäøóãóÇ íóÚúÑöÖõ (ÈöãóÇ) Ãóíú
ÈöÑõÌõæÚò (áóÇ íõÓúÞöØõ ÍóÞøó ÇáúÛóíúÑö) ãöäú ÚõÞõæÈóÉò æóÛóíúÑöåóÇ áóÇ
ÈöãóÇ íõÓúÞöØõåõ ÍóÊøóì áóÇ íóÚúÑöÖó Ýöí ÇáÓøóÑöÞóÉö ÈöãóÇ íõÓúÞöØõ
ÇáúÛõÑúãó æóÅöäøóãóÇ íóÓúÚóì Ýöí ÏóÝúÚö ÇáúÞóØúÚö ßóãóÇ Ãóäøóåõ Ýöí
ÍõÏõæÏö Çááøóåö íõÓúÊóÍóÈøõ ÇáÓøóÊúÑõ æóÝöí ÍõÞõæÞö ÇáúÚöÈóÇÏö íóÌöÈõ
ÇáúÅöÙúåóÇÑõ (æóáóÇ íóÞõæáõ) áóåõ (ÇÑúÌöÚú) Úóäú ÇáúÅöÞúÑóÇÑö Ãóæú
äóÍúæöåö ãöäú ÕóÑóÇÆöÍö ÇáÑøõÌõæÚö ßóÇÌúÍóÏúåõº áöÃóäøóåõ ÃóãúÑñ
ÈöÇáúßóÐöÈö æóãóÇ Ñõæöíó ãöäú «Ãóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóãó - ÞóÇáó áöáÓøóÇÑöÞö ÃóÓóÑóÞúÊ Þõáú áóÇ» áóãú íóÕöÍøó (Èóáú)
íóÞõæáõ áóåõ Ýöí ÇáÒøöäóÇ (áóÚóáøóß áóÇãóÓúÊ Ãóæú) Ýöí ÔõÑúÈö ÇáúÎóãúÑö
áóÚóáøóß (ãóÇ ÚóáöãúÊå ÎóãúÑðÇ Ãóæú) Ýöí ÇáÓøóÑöÞóÉö áóÚóáøóß (ÓóÑóÞúÊ
ãöäú ÛóíúÑö ÍöÑúÒò æóäóÍúæöåö) Ãóíú äóÍúæó ßõáøò ãöäúåõãóÇ äóÍúæõ
áóÚóáøóß ÝóÇÎóÐúÊó Ãóæú ÞóÈøóáúÊ Ãóæú áóãú ÊóÚúáóãúåõ ãõÓúßöÑðÇ Ãóæú
ÛóÕóÈúÊ Ãóæú ÃóÎóÐúÊ ÈöÅöÐúäö ÇáúãóÇáößö æóÞóÏú æóÑóÏó ÈóÚúÖõ Ðóáößó Ýöí
ÇáúÃóÎúÈóÇÑ (æóáóÇ íõÓúÊóÍóÈøõ) áóåõ (ÇáÊøóÚúÑöíÖõ) º áöÃóäøóåõ - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÊóÑóßó ÇáÊøóÚúÑöíÖó Ýöí ÃóßúËóÑö
ÇáúÃóæúÞóÇÊö (æóáóæú ÚóÑøóÖó áöáÔøõåõæÏö ÈöÇáÊøóæóÞøõÝö) Ýöí
ÇáÔøóåóÇÏóÉö ÈöÍõÏõæÏö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì (ÌóÇÒó ÈöÍóÓóÈö ÇáúãóÕúáóÍóÉö)
Ýöí ÇáÓøóÊúÑö¡ ÝóÅöäú ÇäúÊóÝóÊú áóãú íóÌõÒú
(ÇáËøóÇáöËõ ÇáÔøóåóÇÏóÉõ ÝóíóËúÈõÊõ ÇáúãóÇáõ ÈöÔóÇåöÏò æóÇãúÑóÃóÊóíúäö
Ãóæú)
ÔóÇåöÏò (æóíóãöíäò æóáóÇ íóËúÈõÊõ ÇáúÞóØúÚõ ÅáøóÇ ÈöÔóÇåöÏóíúäö) ÝóáóÇ
íóËúÈõÊõ ÈöãóÇ ÐõßöÑó ßóÓóÇÆöÑö ÇáúÚõÞõæÈóÇÊö æóåóÐóÇ ßóãóÇ íóËúÈõÊõ
Èöåö ÇáúÛóÕúÈõ ÇáúãõÚóáøóÞõ Úóáóíúåö ÇáØøóáóÇÞõ Ãóæú ÇáúÚöÊúÞõ
ÏõæäóåõãóÇ æóíõÎóÇáöÝõ ãóÇ áóæú ÔóåöÏó ÈöÇáúÞóÊúáö ÇáúÚóãúÏö ÑóÌõáñ
æóÇãúÑóÃóÊóÇäö ÍóíúËõ áóÇ íóÌöÈõ ÇáúÞöÕóÇÕõ æóáóÇ ÇáÏøöíóÉõº áöÃóäøó
ÇáÏøöíóÉó ÈóÏóáñ Úóäú ÇáúÞóÊúáö¡ æóÇáúÛõÑúãõ åõäóÇ áóíúÓó ÈóÏóáðÇ Úóäú
ÇáúÞóØúÚö æóæóÕóÝó ÇáÔøóÇåöÏóíúäö ÈöÞóæúáöåö (íõÈóíøöäóÇäö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ æóÚóáóì ÞöíóÇÓö ãóÇ ÐõßöÑó Ýöí ÇáúÈóíúÚö íóäúÈóÛöí Ãóäú áóÇ
íóÓúÞõØó Úóäúåõ ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÊóÈó Úóáóíúåö Èóáú
ÇáúÃóÕóÍøõ Ãóäøóåõ íõÍóÏøõ ÈöæóØúÁö ÇáúÃóãóÉö ÇáúãóæúÞõæÝóÉö Úóáóíúåö
(Þóæúáõåõ æóÝöí ãóÚúäóì ÍõÖõæÑöåö ÍõÖõæÑõ æóßöíáöåö Ýöí Ðóáößó ÅáóÎú)
ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ æóåóáú íõÍúÈóÓõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì
ÊóÕúÍöíÍöåö (ÝóÑúÚñ)
ÓõÆöáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ ÚóãøóÇ ÅÐóÇ ÓóÑóÞó ãóÇáó ÓóÝöíåò åóáú íóßúÝöí Ýöí
ÇáúÞóØúÚö ØóáóÈõ Çáúæóáöíøö ÝóÃóÌóÇÈó ÈöÃóäøó ÇáúãõÚúÊóãóÏó Ýöí Ðóáößó
ÚöäúÏöí Ãóäøóåõ íóßúÝöí ØóáóÈõ Çáúæóáöíøö ãöäú ÃóÈò Ãóæú ÌóÏøò Ãóæú
æóÕöíøò Ãóæú Þóíøöãò¡ ÝóÅöÐóÇ ØóáóÈó Çáúæóáöíøõ ÞõØöÚó ßóãóÇ Ýöí
Çáúæóßöíáö (Þóæúáõåõ æóÈöåö ÌóÒóãó ÕóÇÍöÈõ ÇáúÃóäúæóÇÑö) æóåõæó
ÇáúÃóÕóÍøõ
[ÝóÑúÚñ ÃóÞóÑøó ÚóÈúÏñ ÈöÓóÑöÞóÉö Ïõæäó ÇáäøöÕóÇÈö]
(Þóæúáõåõ ÞóÇáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ÞóÇáõæÇ åóÐóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúãõÞöÑøõ
ÌóÇåöáðÇ ÅáóÎú) æóÃóÓúÞóØóåõ Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö æóÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ
ãóÚúäóÇåõ Ãóäú íóßõæäó ÌóÇåöáðÇ ÈöÃóäøó ÍóÏøó Çááøóåö íõäúÏóÈõ Åáóì
ÓöÊúÑö ãõæÌöÈöåö æóÃóäøóåõ íóÓúÞõØõ ÈöÑõÌõæÚöåö¡ ÝóÅöäøó ÚöÈóÇÑóÉó
ÇáäøóÕøö Ýöí ÇáúãõÎúÊóÕóÑö æóáóæú ÇÏøóÚóì Úóáóì ÑóÌõáò ãöäú Ãóåúáö
ÇáúÌóåóÇáóÉö ÈöÇáúÍóÏøö áóãú ÃóÑó ÈóÃúÓðÇ Ãóäú íõÚóÑøöÖó áóåõ ÈöÃóäú
íóÞõæáó áóÚóáøóåõ áóãú íóÓúÑöÞú æóÔóÑóÍóåõ ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò Ýöí
ÊóÚúáöíÞöåö ÈöÃóäú íóßõæäó ãöãøóäú áóÇ íóÚúÑöÝõ Ãóäøóåõ ãóäúÏõæÈñ Åáóì
ÓóÊúÑö Ðóáößó æóÃóäøóåõ ÅÐóÇ ÇÚúÊóÑóÝó Èöåö ÝóËóÈóÊó Úóáóíúåö ÓóÞóØó
ÈöÑõÌõæÚöåö æóÔóÑóÍóåõ ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ Úóáóì Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÇáúÌóåúáõ
ÈöæõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö æóÇÓúÊóÈúÚóÏóåõ ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ Ëõãøó ÃóæúÑóÏó Úóáóì
äóÝúÓöåö Ãóäøó ÇáúÝóÑúÞó Èóíúäó ÇáúÌóÇåöáö ÈöÌóæóÇÒö ÇáÑøõÌõæÚö
æóÚóÏóãöåö æóÌúåñ ÖóÚöíÝñ æóÞóÏú ÐóßóÑóåõ Ýöí ÇáÔøóÑúÍö æóÇáÑøóæúÖóÉö
ËóÇáöËõ ÇáúÃóæúÌõåö Ëõãøó ÃóÌóÇÈó Úóäúåõ ÈöÃóäøóåõ ÖóÚöíÝñ Ýöí ØóÑöíÞóÉö
ÇáúÅöãóÇãö ÇáøóÐöí íóÍúßöí ËóáóÇËóÉó ÃóæúÌõåò æóíóäúÞõáõ Úóäú
ÇáúÌõãúåõæÑö Ãóäøóåõ áóÇ íõÚóÑøöÖõ ÈóÚúÏó ÇáúÅöÞúÑóÇÑö æóÃóãøóÇ Ýöí
ÇáØøóÑöíÞóÉö ÇáøóÊöí ÍóßóÇåóÇ ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ Úóäú ÚóÇãøóÉö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö¡
ÝóÅöäøóåõ ãõÊóÚóíøöäñ ÝöíåóÇ æóáóÒöãó ãöäú ÅÓúÞóÇØö åóÐóÇ ÇáúÞóíúÏö Ýöí
ÇáÑøóæúÖóÉö Úóäú ÚóÇãøóÉö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö Ãóäú íóßõæäó ÇáËøóÇáöËõ ÖóÚöíÝðÇ
ãõØúáóÞðÇ æóáóíúÓó ßóÐóáößó Èóáú åõæó ÖóÚöíÝñ Ýöí ØóÑöíÞóÉö ÇáúÅöãóÇãö
æóåõæó ÇáúãóÌúÒõæãõ Èöåö Ýöí ØóÑöíÞóÉö ÛóíúÑöåö (Þóæúáõåõ æóáóÇ íóÞõæáõ
áóåõ ÇÑúÌöÚú) ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ áóãú íõÕóÑøöÍõæÇ ÈöÃóäøó Ðóáößó áóÇ
íóÌõæÒõ Ãóæú Ãóäøóåõ ãóßúÑõæåñ æóÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøó ãõÑóÇÏóåõãú
ÇáúÃóæøóáõ. ÇåÜ. æóÌóÒóãó Èöåö ÈóÚúÖõåõãú (Þóæúáõåõ Ãóæú Ýöí ÇáÓøóÑöÞóÉö
áóÚóáøóß ÓóÑóÞúÊ ÅáóÎú) áóæú ÑóÌóÚó ÈóÚúÏó ÞóØúÚö ÈóÚúÖö ÇáúíóÏö ÓóÞóØó
ÇáúÈóÇÞöí¡ ÝóÅöäú ÑõÌöíó ÈõÑúÄõåõ æóÅöáøóÇ ÝóáöáúãóÞúØõæÚö ÞóØúÚõ
ÇáúÈóÇÞöí æóáóÇ íóáúÒóãõ ÇáúÅöãóÇãó¡ ÝóÅöäøóåõ ÊóÏóÇæò (Þóæúáõåõ æóáóÇ
íõÓúÊóÍóÈøõ áóåõ ÇáÊøóÚóÑøõÖõ) æóÅöäú äóÞóáó Ýöí ÇáúÈóÍúÑö Úóäú ÚóÇãøóÉö
ÇáúÃóÕúÍóÇÈö Ãóäøóåõ íõÓúÊóÍóÈøõ (Þóæúáõåõ ÌóÇÒó ÈöÍóÓóÈö ÇáúãóÕúáóÍóÉö)
äóÚóãú Åäú ÊóÑóÊøóÈó Úóáóì ÊóæóÞøõÝöåöãú Úóäú ÇáÔøóåóÇÏóÉö ÍóÏøñ Úóáóì
ÇáúÛóíúÑö áóãú íóÌõÒú ÇáÊøóÚúÑöíÖõ æóáóÇ ÇáÊøóæóÞøõÝõ
(Þóæúáõåõ íõÈóíøöäóÇäö ÇáÓøóÇÑöÞó ÈöÅöÔóÇÑóÉò Åáóíúåö) ¡ ÝóÅöäú ÛóÇÈó
ÝóÈöÇÓúãöåö æóäóÓóÈöåö (ÊóäúÈöíåñ)
áóÇ ÊõÓúãóÚõ ÇáÔøóåóÇÏóÉõ ÇáúãõØúáóÞóÉõ Ýöí äóÍúæö ËóáóÇËöíäó ãóÓúÃóáóÉð
(Þóæúáõåõ æóÞöíóÇÓõåõ ÇÔúÊöÑóÇØõ Ðóáößó Ýöí ÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÈöÇáÓøóÑöÞóÉö)
ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(4/151)
ÇáÓøóÇÑöÞó¡ æóÇáúãóÓúÑõæÞó ãöäúåõ)
æóÞóÏúÑó ÇáúãóÓúÑõæÞö ßóãóÇ íõÄúÎóÐõ ãöäú ßóáóÇãö ÇáúÃóÕúáö
(æóÇáúÍöÑúÒó) ÈöÊóÚúíöíäò Ãóæú æóÕúÝò ßóäóÙöíÑöåö ÝöíãóÇ ãóÑøó Ýöí
ÇáúãõÞöÑøö ÈöÇáÓøóÑöÞóÉö (æó) íõÔúÊóÑóØõ (Ãóäú íóÞõæáó) ÇáÔøóÇåöÏõ (áóÇ
ÃóÚúáóãõ áóåõ Ýöíåö ÔõÈúåóÉð) æóÞöíóÇÓõåõ ÇÔúÊöÑóÇØõ Ðóáößó Ýöí
ÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÈöÇáÓøóÑöÞóÉö (æóÅöäú ÔóåöÏó) áóåõ (æóÇÍöÏñ ÈöËóæúÈò
ÃóÈúíóÖó) Ãóíú ÈöÓóÑöÞóÊöåö (æóÂÎóÑõ ÈöÃóÓúæóÏó Ýóáóåõ Ãóäú íóÍúáöÝó
ãóÚó ÃóÍóÏöåöãóÇ æóáóåõ) ãóÚó Ðóáößó (Ãóäú íóÏøóÚöíó) ÇáËøóæúÈó
(ÇáúÂÎóÑó æóíóÍúáöÝó ãóÚó ÔóÇåöÏöåö æóÇÓúÊóÍóÞøóåõãóÇ) Ãóíú
ÇáËøóæúÈóíúäöº áöÃóäøó Ðóáößó ãöãøóÇ íóËúÈõÊõ ÈöÇáÔøóÇåöÏö¡ æóÇáúíóãöíäö
ßóãóÇ ãóÑøó (æóáóÇ ÞóØúÚó) áöÇÎúÊöáóÇÝö ÇáÔøóÇåöÏóíúäö (Ãóæú) ÔóåöÏó
(ÇËúäóÇäö) ÈöÓóÑöÞóÉò (æóÇËúäóÇäö) ÈöÓóÑöÞóÉò
(ÝóÅöäú áóãú íóÊóæóÇÑóÏóÇ Úóáóì Úóíúäò æóÇÍöÏóÉò) ßóÇáúãöËóÇáö
ÇáÓøóÇÈöÞö æóßóãóÇ áóæú ÔóåöÏó ÇËúäóÇäö ÈöÓóÑöÞóÉö ßöíÓò ÛõÏúæóÉð
æóÇËúäóÇäö ÈöÓóÑöÞóÉö ßöíÓò ÚóÔöíøóÉð (ËóÈóÊó ÇáúÞóØúÚõ¡ æóÇáúãóÇáóÇäö)
áöÊóãóÇãö ÇáúÍõÌøóÊóíúäö (æóÅöäú ÊóæóÇÑóÏóÇ Úóáóì Úóíúäò æóÇÍöÏóÉò)
æóÇÎúÊóáóÝó ÇáúæóÞúÊõ ßóÃóäú ÔóåöÏó ÇËúäóÇäö ÈöÓóÑöÞóÉö ßóÐóÇ ÛõÏúæóÉð
æóÇËúäóÇäö ÈöÓóÑöÞóÊöåö ÚóÔöíøóÉð (ÊóÚóÇÑóÖóÊóÇ) ÝóíóÊóÓóÇÞóØóÇäö æóÝöí
ÕõæÑóÉö ÔóåóÇÏóÉö ÇáúæóÇÍöÏö¡ æóÇáúæóÇÍöÏö áóÇ íõÞóÇáõ ÊóÚóÇÑóÖóÊóǺ
áöÃóäøó ÇáúÍõÌøóÉó áóÇ ÊóÊöãøõ (æóÅöäú ÔóåöÏó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÈößöíÓò¡
æóÇáúÂÎóÑõ ÈößöíÓóíúäö ËóÈóÊó ÇáúßöíÓõ æóÞõØöÚó Èöåö) ÇáÓøóÇÑöÞõ (Åäú
ÈóáóÛó äöÕóÇÈðÇ æóÅöäú ÔóåöÏó ÈöËóæúÈò æóåõæó ÊóÇáöÝñ) æóÞóÏú (Þóæøóãóåõ
ÃóÍóÏõåõãóÇ äöÕóÇÈðÇ¡ æóÇáúÂÎóÑõ äöÕúÝóåõ ËóÈóÊó ÇáäøöÕúÝõ)
áöÇÊøöÝóÇÞöåöãóÇ Úóáóíúåö (æóáóåõ Ãóäú íóÍúáöÝó ãóÚó ÇáúÂÎóÑö) Ãóíú
ÇáÔøóÇåöÏö ÈöÇáäøöÕóÇÈö (áöáúÈóÇÞöí) ãöäúåõ Ãóíú áöÃóÎúÐöåö (æóáóÇ
ÞóØúÚó) Úóáóì ÇáÓøóÇÑöÞö æóáóæú ÔóåöÏó ÇËúäóÇäö ÈöÓóÑöÞóÊöåö
æóÞóæøóãóÇåõ ÈöäöÕóÇÈò æóÂÎóÑóÇäö ÈöåóÇ æóÞóæøóãóÇåõ ÈöäöÕúÝöåö ËóÈóÊó
ÇáäøöÕúÝõ æóáóÇ ÞóØúÚó ßóãóÇ ÕóÑøóÍó Èöåö ÇáúÃóÕúáõ æóÞóÏú íóÔúãóáõåõ
ßóáóÇãõ ÇáúãõÕóäøöÝö ÈöÌóÚúáö ÃóáöÝö " ÔóåöÏóÇ " ÑóÇÌöÚðÇ Åáóì ßõáøò
ãöäú æóÇÍöÏò æóæóÇÍöÏò æóÇËúäóíúäö æóÇËúäóíúäö
(æóáóæú ÔóåöÏó ÈöÓóÑöÞóÉö ãóÇáö) ÔóÎúÕò (ÛóÇÆöÈò) Ãóæú ÍóÇÖöÑò (ÍöÓúÈóÉð
ÞõÈöáóÊú) ÔóåóÇÏóÊõåõãóÇ ÊóÛúáöíÈðÇ áöÍóÞøö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì (æóáóÇ
ÞóØúÚó) Úóáóì ÇáÓøóÇÑöÞö (ÍóÊøóì íõØóÇáöÈó ÇáúãóÇáößõ) Ãóíú íóÏøóÚöíó
ÈöãóÇáöåö ßóãóÇ ãóÑøó (æóÊõÚóÇÏõ ÇáÔøóåóÇÏóÉõ) ÈóÚúÏó ÏóÚúæóÇåõ
(áöáúãóÇáö) Ãóíú áöËõÈõæÊöåöº áöÃóäøó ÔóåóÇÏóÉó ÇáúÍöÓúÈóÉö áóÇ ÊõÞúÈóáõ
Ýöí ÇáúãóÇáö (áóÇ) áöËõÈõæÊö (ÇáúÞóØúÚö) º áöÃóäøóåõ ËóÈóÊó ÈöÔóåóÇÏóÉö
ÇáúÍöÓúÈóÉö ÝóÈöÞóØúÚò ÈóÚúÏó ãõØóÇáóÈóÊöåöº áöÃóäøóÇ ÞóÏú ÓóãöÚúäóÇ
ÇáÔøóåóÇÏóÉó ÃóæøóáðÇ æóÅöäøóãóÇ ÇäúÊóÙóÑúäóÇ áöÊóæóÞøõÚö ÙõåõæÑö
ãõÓúÞöØò æóáóãú íóÙúåóÑú (æóÝöí ÍóÈúÓöåö ãóÇ Ýöí ÍóÈúÓö ÇáúãõÞöÑøö
ÈöÓóÑöÞóÉö ãóÇáö ÛóÇÆöÈò ãöäú ÊóÑóÏøõÏò) Ãóíú æõÌõæåò ÊóÞóÏøóãó
ÈóíóÇäõåóÇ æóÈóíóÇäõ ÇáÑøóÇÌöÍö ãöäúåóÇ (æóáóæú ÓóÑóÞó ãóÇáó ÕóÈöíøò
Ãóæú ãóÌúäõæäò) Ãóæú ÓóÝöíåò ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ (ÝóáóÇ ÞóØúÚó ÍóÊøóì
íóÈúáõÛó Ãóæú íõÝöíÞó) Ãóæú íóÑúÔõÏó áöÇÍúÊöãóÇáö Ãóäú íõÞöÑøó áóåõ
ÈöÃóäøóåõ ãóÇáößñ áöãóÇ ÓóÑóÞóåõ ßóÇáúÛóÇÆöÈö
(ÇáúÈóÇÈõ ÇáËøóÇáöËõ) (Ýöí ÇáúæóÇÌöÈö) Úóáóì ÇáÓøóÇÑöÞö (æóåõæó ÖóãóÇäõ
ÇáúãóÇáö) æóÅöäú ßóÇäó ÝóÞöíÑðÇ ÝóíóáúÒóãõåõ ÑóÏøõåõ Åäú ßóÇäó ÈóÇÞöíðÇ
æóÈóÏóáõåõ Åäú ßóÇäó ÊóÇáöÝðÇ áöÎóÈóÑö ÃóÈöí ÏóÇæõÏ «Úóáóì ÇáúíóÏö ãóÇ
ÃóÎóÐóÊú ÍóÊøóì ÊõÄóÏøöíóåõ» æóáöÃóäøó ÇáúÞóØúÚó áöáøóåö ÊóÚóÇáóì¡
æóÇáÖøóãóÇäó áöáúÂÏóãöíøö ÝóáóÇ íóãúäóÚõ ÃóÍóÏõåõãóÇ ÇáúÂÎóÑó (æóÞóØúÚõ
íóÏöåö Çáúíõãúäóì) ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ÝóÇÞúØóÚõæÇ ÃóíúÏöíóåõãóÇ} [ÇáãÇÆÏÉ:
38] æóÞõÑöÆó ÔóÇÐøðÇ ÝóÇÞúØóÚõæÇ ÃóíúãóÇäóåõãóÇ¡ æóÇáúÞöÑóÇÁóÉõ
ÇáÔøóÇÐøóÉõ ßóÎóÈóÑö ÇáúæóÇÍöÏö Ýöí ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌö ÈöåóÇ ßóãóÇ ãóÑøó
(æóáóæú) ßóÇäóÊú ÇáúíóÏõ (ÒóÇÆöÏóÉó ÇáúÃóÕóÇÈöÚö Ãóæú ÝóÇÞöÏóÊóåóÇ) Ãóæú
ãóÞúØõæÚóÉó ÇáúÈóÚúÖö áöÚõãõæãö ÇáúÂíóÉö æóáöÃóäøó ÇáúÛóÑóÖó
ÇáÊøóäúßöíáõ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÞóæóÏö¡ ÝóÅöäøóåõ ãóÈúäöíøñ Úóáóì
ÇáúãõãóÇËóáóÉö ßóãóÇ ãóÑøó æóÚõáöãó ãöäú ßóáóÇãöåö ãóÇ ÕóÑøóÍó Èöåö
ÃóÕúáõåõ Ãóäøóåõ áóæú ÓóÑóÞó ãöÑóÇÑðÇ æóáóãú íõÞúØóÚú ÇõßúÊõÝöíó
ÈöÞóØúÚö íóãöíäöåö Úóäú ÇáúÌóãöíÚö áöÇÊøöÍóÇÏö ÇáÓøóÈóÈö ßóãóÇ áóæú
Òóäóì Ãóæú ÔóÑöÈó ãöÑóÇÑðÇ íõßúÊóÝóì ÈöÍóÏøò æóÇÍöÏò æóÓóÊóÃúÊöí
ÇáúÃõæáóì Ýöí ÇáúÈóÇÈö ÇáúÂÊöí æóÅöäøóãóÇ ÊóÚóÏøóÏóÊú ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ
ÝöíãóÇ áóæú áóÈöÓó Ãóæú ÊóØóíøóÈó Ýöí ÇáúÅöÍúÑóÇãö Ýöí ãóÌóÇáöÓó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ æóáóÇ ÞóØúÚó áöÇÎúÊöáóÇÝö ÇáÔøóÇåöÏóíúäö) º áöÃóäøóåóÇ
ÔóåóÇÏóÉñ Úóáóì ÇáúÝöÚúáö æóáóãú íóÊøóÝöÞóÇ Úóáóíúåö
(Þóæúáõåõ æóáóæú ÔóåöÏóÇ ÈöÓóÑöÞóÉö ãóÇáö ÛóÇÆöÈò ÅáóÎú) Ãóíú ÈöÎöáóÇÝö
ãóÇ áóæú ÔóåöÏó ÃóÑúÈóÚóÉñ ÈöÇáÒøöäóÇ ÈöÌóÇÑöíóÉö ÛóÇÆöÈò¡ ÝóÅöäøóåõ
íõÍóÏøõ æóáóÇ íõäúÊóÙóÑõ ÍõÖõæÑõ ÇáúÛóÇÆöÈö ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ
ÇáúÝóÑúÞõ ÚöäúÏöí Ãóäøó ÇáÔøóåóÇÏóÉó Ýöí ÇáÓøóÑöÞóÉö ÞóÏú ÊóÖóãøóäóÊú
ãóÇáðÇ áöãõÓúÊóÍöÞøò áóãú ÊóÕúÏõÑú ãöäúåõ ÏóÚúæóì æóáóÇ ãöäú æóßöíáöåö
ÝóßóÇäóÊú ÇáúÈóíøöäóÉõ ÛóíúÑó ãõÞúÊóÖöíóÉò áöáËøõÈõæÊö ÇáúãõØúáóÞö
æóáöåóÐóÇ ÅÐóÇ ÍóÖóÑó ÝóáóÇ ÈõÏøó ãöäú ÅÚóÇÏóÉö ÇáÔøóåóÇÏóÉö áöáúãóÇáö
æóÃóãøóÇ ÇáÔøóåóÇÏóÉõ ÈöÇáÒøöäóÇ ÝóáóíúÓó Ýöíåö ÊóÚóáøõÞõ ãóÇáò
ÈöÛóÇÆöÈò ÝóáöåóÐóÇ áóãú íõäúÊóÙóÑú ÍõÖõæÑõåõ æóíõÍóÏøõ¡ ÝóÅöäú Þöíáó
íóÑöÏõ Úóáóì Ðóáößó ãóÇ áóæú ÞóÇáó ÇáÔøõåõæÏõ Ýöí ÔóåóÇÏóÊöåöãú Åäøóåõ
Òóäóì ÈöÃóãóÉö ÝõáóÇäò æóåöíó ãõßúÑóåóÉñ ÞõáúäóÇ ÇáúÅößúÑóÇåõ ãõäúÝóÕöáñ
Úóäú ÇáÒøöäóÇ ÈöÎöáóÇÝö ÇáÓøóÑöÞóÉö äóÝúÓöåóÇ (Þóæúáõåõ æóáóÇ ÞóØúÚó
ÍóÊøóì íõØóÇáöÈó ÇáúãóÇáößõ) ÞóÇáó ÇáäøóÇÔöÑöíøõ æóáóæú ÞóØóÚóåóÇ
ÇáúÅöãóÇãõ ÞóÈúáó ÇáØøóáóÈö ÝóáóÇ ÖóãóÇäó Úóáóíúåö æóÅöäú ÓóÑóì Åáóì
ÇáäøóÝúÓö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö (Þóæúáõåõ æóáóæú ÓóÑóÞó ãóÇáó ÕóÈöíøò Ãóæú
ãóÌúäõæäò Ãóæú ÓóÝöíåò ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ ÝóáóÇ ÞóØúÚó ÅáóÎú) ÇÓúÊóËúäóì
ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ ãöäú Ðóáößó ÇáÓøóÝöíåó æóÞóÇáó íõÞúØóÚõ ÈöØóáóÈö
æóáöíøöåö ÇáúãóÇáóº áöÃóäøó ÇáÓøóÝöíåó áóæú ÞóÇáó ÃóÈóÍúÊ ÇáúãóÇáó
áöáÓøóÇÑöÞö áóãú íõÄóËøöÑú ÔóíúÆðÇ æóÞóÇáó åóÐóÇ åõæó ÇáøóÐöí
ÊóÞúÊóÖöíåö ÇáúÞóæóÇÚöÏõ ÞóÇáó æóÃóãøóÇ ãóÇ Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö æóÃóÕúáöåóÇ
Úóäú ÇÈúäö ßóÌøò ãöäú ÇäúÊöÙóÇÑö ÈõáõæÛö ÇáÕøóÈöíøö æóÅöÝóÇÞóÉö
ÇáúãóÌúäõæäö ÚöäúÏó ÓóÑöÞóÉö ãóÇáóíúåöãóÇ ÅÐóÇ ÇäúÊóÙóÑúäóÇ ÍõÖõæÑó
ÇáúÛóÇÆöÈö Ýóåõæó ÛóíúÑõ ãõÚúÊóãóÏò áöÊóÚóÐøõÑö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ãöäúåõãóÇ
ÝóíõßúÊóÝóì ÈöØóáóÈö Çáúæóáöíøö. ÇåÜ.
æóÐóßóÑó äóÍúæóåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ Ýöí ÇáÕøóÈöíøö æóÇáúãóÌúäõæäö ÝóÞóÇáó
íóäúÈóÛöí Ãóäú íóÞõæãó Çáúæóáöíøõ Ãóæú ÇáúÍóÇßöãõ ãóÞóÇãóåõãóÇ Ýöí
Ðóáößó ßóãóÇ íóÞõæãõ ÇáúÅöãóÇãõ ãóÞóÇãó ÇáúãõÓúáöãöíäó ÝöíãóÇ ÓõÑöÞó
ãöäú ãóÇáö ÈóíúÊö ÇáúãóÇáö ÅÐóÇ ÝõÑöÒó áöØóÇÆöÝóÉò æóÅöáøóÇ
ÝóÇáÊøóÃúÎöíÑõ Åáóì ÇáúÈõáõæÛö æóÇáúÅöÝóÇÞóÉö íõÄóÏøöí Åáóì ÖóíóÇÚö
ÇáúÍóÞøö ÞóÇáó æóåóáú ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÇáÊøóÃúÎöíÑö åõäóÇ ÊóÃúÎöíÑõ
ÇáúÞóØúÚö áóÇ ÊóÃúÎöíÑõ ØóáóÈö ÇáúãóÇáö æóÅöáøóÇ Ýóåõæó ãõÔúßöáñ æóáóÇ
ÓöíøóãóÇ ãóÚó ØõÝõæáöíøóÉö ÇáÕøóÈöíøö æóÚóÏóãö ÑóÌóÇÁö ÅÝóÇÞóÉö
ÇáúãóÌúäõæäö ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÛóÇÆöÈö ÇáúãõÊóæóÞøóÚö ÚóæúÏõåõ æóÞóæúáõ
ÇáúÈõáúÞöíäöíøö áöÊóÚóÐøõÑö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ãöäúåõãóÇ Ãóíú ÍóÇáóÉó ÇáÕøöÈóÇ
æóÇáúÌõäõæäö ÞóÈúáó ÇáÓøóÑöÞóÉö ÕóÍöíÍñ áóßöäú ÅäøóãóÇ íóÊöãøõ Ïóáöíáõåõ
áóæú ÊóæóÞøóÝó ÓõÞõæØõ ÇáúÞóØúÚö Úóáóì ÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÞóÈúáó ÇáÓøóÑöÞóÉö
æóáóíúÓó ßóÐóáößó¡ ÝóÅöäøóåõ íóÓúÞõØõ ÈöÇáúÅöÈóÇÍóÉö ÈóÚúÏóåóÇ æóÞóÈúáó
ÇáÑøóÝúÚö Åáóì ÇáúÍóÇßöãö ÝóÇáúÈõáõæÛõ æóÇáúÅöÝóÇÞóÉõ ßóÞõÏõæãö
ÇáúÛóÇÆöÈö (Þóæúáõåõ Ãóæú ÓóÝöíåñ ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì
ÊóÕúÍöíÍöåö
[ÇáúÈóÇÈõ ÇáËøóÇáöËõ Ýöí ÇáúæóÇÌöÈö Úóáóì ÇáÓøóÇÑöÞö]
(ÇáúÈóÇÈõ ÇáËøóÇáöËõ Ýöí ÇáúæóÇÌöÈö)
(Þóæúáõåõ æóÞóØúÚõ íóÏöåö Çáúíõãúäóì) áóæú ßóÇäó ÇáÓøóÇÑöÞõ äöÖúæðÇ
ÈöÍóíúËõ íõÎúÔóì ãóæúÊõåõ ÈöÇáúÞóØúÚö æóáóÇ íõÑúÌóì ÈõÑúÄõåõ æóÞõØöÚó
Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö æóÈöåö ÞóØóÚó ÞóÇØöÚõæäó æóíõÄóÎøóÑõ ÇáúÞóØúÚõ
áöáúãóÑóÖö ÇáúãóÑúÌõæøö ÇáÒøóæóÇáö (Þóæúáõåõ Ãóæú ãóÞúØõæÚóÉó ÇáúÈóÚúÖö)
ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóíõÔúÈöåõ Ãóäú íõÞóÇáó Ãóäøóåõ áóæú ÐóåóÈó
ãõÚúÙóãõ ÇáúßóÝøö æóáóãú íóÈúÞó ãöäúåóÇ ÅáøóÇ ÔóíúÁñ íóÓöíÑñ áóÇ
ÊõÞúØóÚõ áóåõ ÃóÕúáðÇ Ãóäøóåõ áóÇ íóßúÝöí æóíóßõæäõ ßóÇáúÚóÏóãö ÞóØúÚðÇ
ÇåÜ ÞóÇáó ÔóíúÎõäóÇ ÞóÇáó Ýöí ÇáúÅöÓúÚóÇÏö æóåõæó ãõÊøóÌóåñ æóÞóæúáõåõ
ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóíõÔúÈöåõ ÅáóÎú ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(4/152)
ãóÚó ÇÊøöÍóÇÏö ÇáÓøóÈóÈöº áöÃóäøó ÝöíåóÇ
ÍóÞøðÇ áöÂÏóãöíøòº áöÃóäøóåõ ÊõÕúÑóÝõ Åáóíúåö Ýóáóãú ÊóÊóÏóÇÎóáú
ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÍóÏøö (ÝóÅöäú ÚóÇÏó) Ãóíú ÓóÑóÞó ËóÇäöíðÇ ÈóÚúÏó ÞóØúÚö
íõãúäóÇåõ (ÝóÑöÌúáõåõ ÇáúíõÓúÑóì¡ ÝóÅöäú ÚóÇÏó) ËóÇáöËðÇ (ÝóíóÏõåõ)
ÇáúíõÓúÑóì (ÝóÅöäú ÚóÇÏó) ÑóÇÈöÚðÇ (ÝóÑöÌúáõåõ Çáúíõãúäóì) .
Ñóæóì ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ «Ãóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÇáó
ÇáÓøóÇÑöÞõ: Åäú ÓóÑóÞó ÝóÇÞúØóÚõæÇ íóÏóåõ Ëõãøó Åäú ÓóÑóÞó ÝóÇÞúØóÚõæÇ
ÑöÌúáóåõ Ëõãøó Åäú ÓóÑóÞó ÝóÇÞúØóÚõæÇ íóÏóåõ Ëõãøó Åäú ÓóÑóÞó
ÝóÇÞúØóÚõæÇ ÑöÌúáóåõ» æóÞõÏøöãóÊú ÇáúíóÏõº áöÃóäøóåõãóÇ ÇáúÂÎöÐóÉõ
æóÞõÏøöãóÊú ÇáúíóÏõ Çáúíõãúäóìº áöÃóäøó ÇáúÈóØúÔó ÈöåóÇ ÃóÞúæóì ÝóßóÇäó
ÇáúÈõÏóÇÁóÉõ ÈöåóÇ ÃóÑúÏóÚó æóÅöäøóãóÇ ÞõØöÚó ãöäú ÎöáóÇÝò áöÆóáøóÇ
íóÝõæÊó ÌöäúÓõ ÇáúãóäúÝóÚóÉö Úóáóíúåö ÝóÊóÖúÚõÝó ÍóÑóßóÊõåõ ßóãóÇ Ýöí
ÞóØúÚö ÇáØøóÑöíÞö (ÝóÅöäú ÚóÇÏó) ÎóÇãöÓðÇ (ÚõÒøöÑó) ßóãóÇ áóæú ÓóÞóØóÊú
ÃóØúÑóÇÝõåõ ÃóæøóáðÇ æóáóÇ íõÞúÊóáõ æóãóÇ Ñóæóì ãöäú «Ãóäøóåõ - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÊúáõåõ» ãóäúÓõæÎñ Ãóæú ãõÄóæøóáñ
ÈöÞóÊúáöåö áöÇÓúÊöÍúáóÇáò Ãóæú äóÍúæöåö Èóáú ÖóÚøóÝóåõ ÇáÏøóÇÑóÞõØúäöíøõ
æóÛóíúÑõåõ æóÞóÇáó ÇÈúäõ ÚóÈúÏö ÇáúÈóÑøö: Åäøóåõ ãõäúßóÑñ áóÇ ÃóÕúáó
áóåõ (æóíõãóÏøõ ÇáúÚõÖúæõ ÍóÊøóì íóäúÎóáöÚó) ÊóÓúåöíáðÇ áöáúÞóØúÚö Ëõãøó
íõÞúØóÚõ (ãöäú ÇáúßõæÚö) Ýöí ÇáúíóÏö (Ãóæú) ßóÚúÈö (ÇáÓøóÇÑöÞö) Ýöí
ÇáÑøöÌúáö áöáúÃóãúÑö Èöåö Ýöí ÓóÇÑöÞö ÑöÏóÇÁö ÕóÝúæóÇäó Ýöí ÇáúÃóæøóáö
æóáöÝöÚúáö ÚõãóÑó Ýöí ÇáËøóÇäöí ßóãóÇ ÑóæóÇåõ ÇÈúäõ ÇáúãõäúÐöÑö
æóÛóíúÑõåõ (æóíõÞúØóÚõ ÈöãóÇÖò) Ãóíú ÍóÇÏøò ÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóÕúáö
æóáúíóßõäú ÇáúãóÞúØõæÚõ ÌóÇáöÓðÇ æóíõÖúÈóØõ áöÆóáøóÇ íóÊóÍóÑøóßó
(æóíõÍúÓóãõ ÚóÞöíÈóåõ) Ãóíú ÇáúÞóØúÚö ÈöÃóäú íõÛúãóÓó ãóÍóáøõåõ
(ÈöÏõåúäò) ãöäú ÒóíúÊò Ãóæú ÛóíúÑöåö (ãóÛúáöíøò) áöÊóäúÓóÏøó ÃóÝúæóÇåõ
ÇáúÚõÑõæÞö æóÎóÕøóåõ ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ ÈöÇáúÍóÖóÑöíøö ÞóÇáó: æóÃóãøóÇ
ÇáúÈóÏúæöíøõ ÝóíõÍúÓóãõ ÈöÇáäøóÇÑöº áöÃóäøóåõ ÚóÇÏóÊõåõãú æóÞóÇáó Ýöí
ÞóÇØöÚö ÇáØøóÑöíÞö æóÅöÐóÇ ÞõØöÚó ÍõÓöãó ÈöÇáÒøóíúÊö ÇáúãóÛúáöíøö
æóÈöÇáäøóÇÑö ÈöÍóÓóÈö ÇáúÚõÑúÝö ÝöíåöãóÇ ÇäúÊóåóì ÝóÏóáøó Úóáóì
ÇÚúÊöÈóÇÑö ÚóÇÏóÉö Êöáúßó ÇáäøóÇÍöíóÉö æóíóÝúÚóáõ ÇáúãóÞúØõæÚõ Ðóáößó
(ÇÓúÊöÍúÈóÇÈðÇ áóÇ æõÌõæÈðÇ) .
æóíõÓúÊóÍóÈøõ áöáúÅöãóÇãö ÇáúÃóãúÑõ Èöåö ÚóÞöÈó ÇáúÞóØúÚö áöÎóÈóÑö
ÇáúÍóÇßöãö «Ãóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÇáó Ýöí
ÓóÇÑöÞò: ÇÐúåóÈõæÇ Èöåö ÝóÇÞúØóÚõæåõ Ëõãøó ÇÍúÓöãõæåõ» æóÅöäøóãóÇ áóãú
íóÌöÈúº áöÃóäøó Ýöíåö ãóÒöíÏó Ãóáóãò¡ æóÇáúãõÏóÇæóÇÉõ ÈöãöËúáö åóÐóÇ áóÇ
ÊóÌöÈõ ÈöÍóÇáò äóÚóãú Åäú ÃóÏøóì ÊóÑúßõåõ Åáóì ÇáúåóáóÇßö áöÊóÚóÐøõÑö
ÝöÚúáöåö ãöäú ÇáúãóÞúØõæÚö ÈöÌõäõæäò Ãóæú äóÍúæöåö áóãú íóÌõÒú ÊóÑúßõåõ
ÞóÇáóåõ ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ æóÛóíúÑõåõ (áöãóÕúáóÍóÊöåö) Ãóíú ÇáÓøóÇÑöÞöº
áöÃóäøóåõ ÍóÞøñ áóåõ áóÇ ÊóÊöãøóÉñ áöáúÍóÏøöº áöÃóäøó ÇáúÛóÑóÖó ãöäúåõ
ÏóÝúÚõ ÇáúåóáóÇßö Úóäúåõ ÈöäóÒúÝö ÇáÏøóãö ÝóáóÇ íõÝúÚóáõ ÅáøóÇ
ÈöÅöÐúäöåö¡ æóãõÄúäóÊõåõ Úóáóíúåö ßóÃõÌúÑóÉö ÇáúÌóáøóÇÏö æóÎóÇáóÝó
ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ ÝóÞóÇáó ÇáúãóÚúÑõæÝõ Ýöí ÇáØøóÑöíÞóíúäö ÃóäøóåóÇ Ýöí
ÈóíúÊö ÇáúãóÇáö æóÐóßóÑó äóÍúæóåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÚóáóì ÇáúÃóæøóáö
ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ æóÛóíúÑõåõ ãóÍóáøõåõ ÅÐóÇ áóãú íõäóÕøöÈú ÇáúÅöãóÇãõ
ãóäú íõÞöíãõ ÇáúÍõÏõæÏó æóíóÑúÒõÞõåõ ãöäú ÇáúãóÕóÇáöÍö æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ
ãõÄúäóÉó Úóáóì ÇáúãóÞúØõæÚö (æóíõÚóáøóÞõ) ÇáúÚõÖúæõ ÇáúãóÞúØõæÚõ (Ýöí
ÚõäõÞöåö ÓóÇÚóÉð) äóÏúÈðÇ áöáÒøóÌúÑö¡ æóÇáÊøóäúßöíáö æóÞóÏú ÃóãóÑó Èöåö
- Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÑóæóÇåõ ÇáÊøöÑúãöÐöíøõ æóÍóÓøóäóåõ
(ÝóÑúÚñ áóæú ßóÇäó áóåõ ßóÝøóÇäö) Úóáóì ãöÚúÕóãöåö (ÞõØöÚóÊú
ÇáúÃóÕúáöíøóÉõ) ãöäúåõãóÇ Åäú ÊóãóíøóÒóÊú æóÃóãúßóäó ÇÓúÊöíÝóÇÄõåóÇ
ÈöÏõæäö ÇáÒøóÇÆöÏóÉö æóÅöáøóÇ ÝóíõÞúØóÚóÇäö æóãóÇ ÐõßöÑó ÝöíãóÇ ÅÐóÇ
ÊóãóíøóÒóÊú åõæó ãóÇ ÇÎúÊóÇÑóåõ ÇáúÅöãóÇãõ ÈóÚúÏó Ãóäú äóÞóáó Úóäú
ÇáúÃóÕúÍóÇÈö ÞóØúÚóåõãóÇ ãõØúáóÞðǺ áöÃóäøó ÇáÒøóÇÆöÏóÉó ßóÇáúÃõÕúÈõÚö
ÇáÒøóÇÆöÏóÉö æóãóÇ ÇÎúÊóÇÑóåõ ÇáúÅöãóÇãõ åõæó ÇáÑøóÇÌöÍõ (Ýóáóæú ÚóÇÏó)
æóÓóÑóÞó ËóÇäöíðÇ (æóÞóÏú ÕóÇÑóÊú ÇáÒøóÇÆöÏóÉõ ÃóÕúáöíøóÉð) ÈöÃóäú
ÕóÇÑóÊú ÈóÇØöÔóÉð (Ãóæú ßóÇäóÊóÇ) Ãóíú ÇáúßóÝøóÇäö (ÃóÕúáöíøóÊóíúäö)
æóÞõØöÚóÊú ÅÍúÏóÇåõãóÇ Ýöí ÓóÑöÞóÉò (ÞõØöÚóÊú ÇáËøóÇäöíóÉõ) æóáóÇ
íõÞúØóÚóÇäö ÈöÓóÑöÞóÉò æóÇÍöÏóÉò ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÅöÕúÈóÚö ÇáÒøóÇÆöÏóÉö ÅÐú
áóÇ íóÞóÚõ ÚóáóíúåöãóÇ ÇÓúãõ íóÏò (æóíõÞúØóÚõ ÑöÌúáõ ãóäú ÓóÞóØóÊú
ßóÝøõåõ ÞóÈúáó ÇáÓøóÑöÞóÉö) ÈöÂÝóÉò Ãóæú ÞóæóÏò Ãóæú ÌöäóÇíóÉò ßóãóÇ
áóæú ÞõØöÚóÊú ÈöÓóÑöÞóÉò ÃõÎúÑóì (áóÇ) ÑöÌúáõ ãóäú ÓóÞóØóÊú ßóÝøõåõ
(ÈóÚúÏóåóÇ Èóáú íóÓúÞõØõ ÞóØúÚõåóÇ) º áöÃóäøó ÇáúÞóØúÚó ÊóÚóáøóÞó
ÈöÚóíúäöåóÇ æóÞóÏú ÝóÇÊóÊú ÞóÇáó ÇáúÞóÇÖöí æóÛóíúÑõåõ ßóÐóÇ áóæú ÔõáøóÊú
ÈóÚúÏó ÇáÓøóÑöÞóÉö æóÎöíÝó ãöäú ÞóØúÚöåóÇ ÊóáóÝõ ÇáäøóÝúÓö æóßõáøñ ãöäú
ÇáúßóÝøö¡ æóÇáÑøöÌúáö ÕóÇÏöÞñ ÈöÇáúíóãöíäö¡ æóÇáúíóÓóÇÑö (ßóíóÏò
ÔóáøóÇÁó) ÞóÈúáó ÇáÓøóÑöÞóÉö (ÎöíÝó ãöäú ÞóØúÚöåóÇ Ãóäú áóÇ íóßõÝøó
ÇáÏøóãõ) Ãóíú íóäúÞóØöÚó ÈöÞóæúáö Ãóåúáö ÇáúÎöÈúÑóÉö¡ ÝóÅöäøóåóÇ áóÇ
ÊõÞúØóÚõ (áóßöäú Ýöí) ãóÓúÃóáóÉö (ÇáÔøóáøóÇÁö ÊõÞúØóÚõ ÑöÌúáõåõ) ßóãóÇ
áóæú ÓóÞóØóÊú íóÏõåõ ÞóÈúáó ÇáÓøóÑöÞóÉö (æóÞóÇØöÚõ íóãöíäö ÇáÓøóÇÑöÞö
ÈöáóÇ ÅÐúäò) ãöäú ÇáúÅöãóÇãö (áóÇ íóÖúãóäõ) ÈöÓóÈóÈöåóÇ ÔóíúÆðÇ (æóÅöäú
ãóÇÊó) ÈöÇáÓøöÑóÇíóÉöº áöÃóäøóåóÇ ãõÓúÊóÍóÞøóÉõ ÇáúÞóØúÚö æóãóÇ
ÊóæóáøóÏó ãöäú ÞóØúÚöåóÇ ÊóæóáøóÏó ãöäú ãõÓúÊóÍóÞøò (Èóáú íõÚóÒøóÑõ)
áöÇÝúÊöíóÇÊöåö Úóáóì ÇáúÅöãóÇãö (¡ ÝóÅöäú ÃóÎúÑóÌó) ÇáÓøóÇÑöÞõ
(áöáúÌóáøóÇÏö íóÓóÇÑóåõ ÝóÞóØóÚóåóÇ ÓõÆöáó ÇáúÌóáøóÇÏõ¡ ÝóÅöäú ÞóÇáó:
ÙóäóäúÊåóÇ Çáúíóãöíäó Ãóæú ÃóäøóåóÇ ÊõÌúÒöÆõ) ÚóäúåóÇ æóÍóáóÝó
(áóÒöãóÊúåõ ÇáÏøöíóÉõ æóÃóÌúÒóÃóÊúåõ) Úóäú ÞóØúÚö Çáúíóãöíäö (Ãóæú)
ÞóÇáó (ÚóáöãúÊåóÇ ÇáúíóÓóÇÑó æóÃóäøóåóÇ áóÇ ÊõÌúÒöÆõ áóÒöãóåõ ÇáúÞöÕóÇÕõ
Åäú áóãú íóÞúÕöÏú ÇáúãõÎúÑöÌõ ÈóÏóáóåóÇ) Úóäú Çáúíóãöíäö (Ãóæú
ÅÈóÇÍóÊóåóÇ) æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ ßóãóÇ ãóÑøó Ýöí ÇáúÌöäóÇíóÇÊö æóÝöí äõÓúÎóÉò
æóÅöÈóÇÍóÊóåóÇ æóÈöåö ÚóÈøóÑó ÇáúÃóÕúáõ Ýóåõæó ÚóØúÝõ ÊóÝúÓöíÑò¡
æóÇáúæóÇæõ ÈöãóÚúäóì Ãóæú (æóáóãú ÊõÌúÒöåö) Ãóíú ÇáúíóÓóÇÑõ Úóäú
Çáúíóãöíäö æóãóÇ ÐóßóÑóåõ ãöäú Ãóäøó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ: ÝóÅöäú ÚóÇÏó ÝóÑöÌúáõåõ ÇáúíõÓúÑóì) ÅäøóãóÇ ÊõÞúØóÚõ ÇáÑøöÌúáõ
ÇáúíõÓúÑóì Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö ÅÐóÇ ÈóÑöÆóÊú íóÏõåõ æóÅöáøóÇ ÝóíõÄóÎøóÑõ
ÇáúÞóØúÚõ áöáúÈõÑúÁö áöÆóáøóÇ ÊõÝúÖöíó ÇáúãõæóÇáóÇÉõ Åáóì ÇáúÅöåúáóÇßö
æóßóÊóÈó ÃóíúÖðÇ æóÇáúãóÚúäóì Ýöí åóÐóÇ ÇáÊøóÑúÊöíÈö ßóãóÇ ÞóÇáóåõ
ÇáúÞóÝøóÇáõ ÇÚúÊöãóÇÏõ ÇáÓøóÇÑöÞö Ýöí ÇáÓøóÑöÞóÉö Úóáóì ÇáúÈóØúÔö
æóÇáúãóÔúí¡ ÝóÅöäøóåõ ÈöíóÏöåö íóÃúÎõÐõ æóÈöÑöÌúáöåö íóäúÞõáõ
ÝóÊóÚóáøóÞó ÇáúÞóØúÚõ ÈöåóÇ æóÅöäøóãóÇ ÞõØöÚó Ýöí ÇáËøóÇáöËóÉö
íóÓóÇÑõåõº áöÃóäøó ÇÚúÊöãóÇÏó ÇáÓøóÑöÞóÉö Úóáóì ÇáúÈóØúÔö æóáóãú íóßõäú
ÈõÏøñ ãöäú ÊóÝúæöíÊöåö ÃóÍóÏó ÌöäúÓóíú ÇáúãóäúÝóÚóÉö ÝóÞõÏøöãó Ýöíåö
ÇáúÃóåóãøõ æóáöåóÐóÇ ÈõÏöÆó ÃóæøóáðÇ ÈöÇáúíóÏö (Þóæúáõåõ¡ ÝóÅöäú ÚóÇÏó
ÎóÇãöÓðÇ ÚõÒøöÑó) ÝóáóÇ íõÚóÒøóÑõ ãóÚó ÇáúÞóØúÚö æóÚóäú ÇáúÝõæÑóÇäöíøö
Ãóäøóåõ íõÚóÒøóÑõ ãóÚóåõ ÞóÇáó ãõÌóáøöíøñ Åäú ÃóÑóÇÏó Èöåö ÊóÚúáöíÞó
ÇáúãóÞúØõæÚóÉö Ýöí ÚõäõÞöåö ÝóÍóÓóäñ æóÅöáøóÇ Ýóåõæó ãõäúÝóÑöÏñ Èöåö
(Þóæúáõåõ áöáúÃóãúÑö Èöåö Ýöí ÓóÇÑöÞö ÑöÏóÇÁö ÕóÝúæóÇäó ÅáóÎú) Ñóæóì
ÇáúÈóíúåóÞöíøõ Úóäú ÃóÈöí ÈóßúÑò æóÚõãóÑó ÃóäøóåõãóÇ ÞóÇáóÇ ÅÐóÇ ÓóÑóÞó
ÇáÓøóÇÑöÞõ ÝóÇÞúØóÚõæÇ íóÏóåõ ãöäú ÇáúßõæÚö (Þóæúáõåõ ãóÛúáöíøò) ÈöÖóãøö
Çáúãöíãö
(Þóæúáõåõ æóÅöáøóÇ ÝóÊõÞúØóÚóÇäö) ÞóÇáó ÔóíúÎõäóÇ ÞóØúÚõåõãóÇ ÈöÓóÑöÞóÉò
æóÇÍöÏóÉò ãóãúäõæÚñ (Þóæúáõåõ æóáóÇ ÊõÞúØóÚóÇäö ÈöÓóÑöÞóÉò æóÇÍöÏóÉò) ¡
ÝóÅöäú áóãú íõãúßöäú ÞóØúÚõ ÅÍúÏóÇåõãóÇ ÇäúÊóÞóáó Åáóì ãóÇ ÈóÚúÏóåõãóÇ
ßóãóäú íóÏõåõ ÔóáøóÇÁó áóÇ íóäúÞóØöÚõ ÏóãõåóÇ (Þóæúáõåõ áóßöäú Ýöí
ãóÓúÃóáóÉö ÇáÔøóáøóÇÁö ÊõÞúØóÚõ ÑöÌúáõåõ) ÞóÇáó ÔóíúÎõäóÇ ÍóÇÕöáõåõ Åäú
ßóÇäóÊú ÔóáøóÇÁó ÍóÇáó ÊóæóÌøõåö ÇáúÞóØúÚö ÚóáóíúåóÇ æóÎöíÝó ãöäú
ÞóØúÚöåóÇ ÊóáóÝõ ÇáäøóÝúÓö ÇäúÊóÞóáó áöãóÇ ÈóÚúÏóåóÇ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú
ØóÑóÃó ÚóáóíúåóÇ ÇáÔøóáóáõ ÈóÚúÏó Ðóáößó ÝóíóÓúÞõØõ ÇáúÞóØúÚõ ÃóÕúáðÇ
(Þóæúáõåõ¡ ÝóÅöäú ÃóÎúÑóÌó áöáúÌóáøóÇÏö íóÓóÇÑóåõ ÝóÞóØóÚóåóÇ ÓõÆöáó
ÇáúÌóáøóÇÏõ ÅáóÎú) åóÐöåö ÇáØøóÑöíÞóÉõ ãõÔúßöáóÉñ ÌöÏøðǺ áöÃóäøóåõ
ÌóÚóáó Úóáóì ÇáúÞóÇØöÚö ÇáÏøöíóÉó Ýöí ÕõæÑóÉö Ùóäøö ÇáúÅöÌúÒóÇÁö Ãóæú
ÃóäøóåóÇ Çáúíóãöíäõ æóÊóÞóÚõ Úóäú ÞóØúÚö ÇáÓøóÑöÞóÉö æóåõæó ÚóÌöíÈñ
ÝóßóæúäõåóÇ Úóäú ÞóØúÚö ÇáÓøóÑöÞóÉö íóÞúÊóÖöí ÃóäøóåóÇ ÛóíúÑõ
ãóÖúãõæäóÉò æóßóæúäõåóÇ ãóÖúãõæäóÉð íóÞúÊóÖöí Ãóäú áóÇ ÊõÌúÒöÆó Úóäú
ÇáÓøóÑöÞóÉö
(4/153)
ÇáúÌóáøóÇÏó íõÓúÃóáõ ØóÑöíÞóÉñ ÍóßóÇåóÇ ÇáúÃóÕúáõ æóÍóßóì ãóÚóåóÇ
ØóÑöíÞóÉð ÃõÎúÑóì Ãóäøóåõ Åäú ÞóÇáó ÇáúãõÎúÑöÌõ ÙóäóäúÊåóÇ Çáúíóãöíäó
Ãóæú ÃóäøóåóÇ ÊõÌúÒöÆõ ÃóÌúÒóÃóÊúåõ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ ÝóÇáÊøóÑúÌöíÍõ
áöáúÃõæáóì ãöäú ÒöíóÇÏóÉö ÇáúãõÕóäøöÝö æóßóáóÇãõ ÇáúÃóÕúáö íõæãöÆõ
Åáóíúåö áóßöäú ÕóÍøóÍó ÇáúÅöÓúäóæöíøõ ÇáËøóÇäöíóÉó æóÞóÇáó ßóÐóÇ
ÕóÍøóÍóåóÇ ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ÂÎöÑö ÈóÇÈö ÇÓúÊöíÝóÇÁö ÇáúÞöÕóÇÕö
æóÇáäøóæóæöíøõ Ýöí ÊóÕúÍöíÍöåö æóãóÇ äóÞóáóåõ Úóäú ÇáÑøóÇÝöÚöíøö ãõäöÚó
ÈöÃóäøó ÇáÑøóÇÝöÚöíøó áóãú íóÐúßõÑú Ëóãøó ÇáäøóÙóÑó Åáóì ÇáúãõÎúÑöÌö
æóáóÇ Åáóì ÇáúÞóÇØöÚö ÃóÕúáðÇ Èóáú ÃóØúáóÞó Ãóäøó ÙóÇåöÑó ÇáúãóÐúåóÈö
ÅÌúÒóÇÁõ ÇáúíóÓóÇÑö Úóäú Çáúíóãöíäö
(ßöÊóÇÈõ ÞóÇØöÚö ÇáØøóÑöíÞö) ÇáúÃóÕúáõ Ýöíåö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÅöäøóãóÇ
ÌóÒóÇÁõ ÇáøóÐöíäó íõÍóÇÑöÈõæäó Çááøóåó æóÑóÓõæáóåõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 33]
ÇáúÂíóÉó ÞóÇáó ÃóßúËóÑõ ÇáúÚõáóãóÇÁö: äóÒóáóÊú Ýöí ÞõØøóÇÚö ÇáØøóÑöíÞö
áóÇ Ýöí ÇáúßõÝøóÇÑö æóÇÍúÊóÌøõæÇ áóåõ ÈöÞóæúáöåö {ÅöáÇ ÇáøóÐöíäó ÊóÇÈõæÇ
ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú ÊóÞúÏöÑõæÇ Úóáóíúåöãú} [ÇáãÇÆÏÉ: 34] ÇáúÂíóÉó ÅÐú
ÇáúãõÑóÇÏõ ÇáÊøóæúÈóÉõ Úóäú ÞóØúÚö ÇáØøóÑöíÞö æóáóæú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ
ÇáúßõÝøóÇÑó áóßóÇäóÊú ÊóæúÈóÊõåõãú ÈöÇáúÅöÓúáóÇãö æóåõæó ÏóÇÝöÚñ
áöáúÚõÞõæÈóÉö ÞóÈúáó ÇáúÞõÏúÑóÉö æóÈóÚúÏóåóÇ æóÞóØúÚõ ÇáØøóÑöíÞö åõæó
ÇáúÈõÑõæÒõ áöÃóÎúÐö ãóÇáò Ãóæú áöÞóÊúáò Ãóæú ÅÑúÚóÇÈò ãõßóÇÈóÑóÉð
ÇÚúÊöãóÇÏðÇ Úóáóì ÇáÔøóæúßóÉö ãóÚó ÇáúÈõÚúÏö Úóäú ÇáúÛóæúËö ßóãóÇ
ÓóíóÃúÊöí (æóÝöíåö ÃóØúÑóÇÝñ) ËóáóÇËóÉñ (ÇáúÃóæøóáõ Ýöí ÕöÝóÊöåöãú
æóåõãú ßõáøõ ãõáúÊóÒöãò) áöáúÃóÍúßóÇãö æóáóæú ÐöãøöíøðÇ æóãõÑúÊóÏøðÇ
ßóãóÇ Ýöí ÇáÓøóÇÑöÞö ÎöáóÇÝðÇ áöãóÇ ÇÞúÊóÖóÇåõ ÊóÞúíöíÏõ ÇáúÃóÕúáö
ÈöÇáúãõÓúáöãö ãöäú ÅÎúÑóÇÌöåóÇ æóáöãóÇ ÃóØúáóÞóåõ ãöäú Ãóäøó ÇáúßõÝøóÇÑó
áóíúÓõæÇ ÈöÞõØøóÇÚò (ãõßóáøóÝò ÃóÎóÐó ÇáúãóÇáó ÈöÞõæøóÉò æóÛóáóÈóÉò Ýöí)
ÍóÇáóÉö (ÇáúÈõÚúÏö Úóäú) ãóÍóáøö (ÇáúÛóæúËö) áöÈõÚúÏö ÇáÓøõáúØóÇäö
æóÃóÚúæóÇäöåö Ãóæú áöÖóÚúÝöåö æóÎóÑóÌó ÈöÇáúãõáúÊóÒöãö ÇáúÍóÑúÈöíøõ¡
æóÇáúãõÚóÇåóÏõ æóÈöÇáúãõßóáøóÝö ÛóíúÑõåõ Ãóíú ÅáøóÇ ÇáÓøóßúÑóÇäó æóÈöãóÇ
ÈóÚúÏóåõ ÇáúÃóÎúÐõ ÈöÛóíúÑö ÞõæøóÉò Ãóæú Ýöí ÇáúÞõÑúÈö ãöäú ÇáúÛóæúËö
ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí ÈóÚúÖõ Ðóáößó æóÅöäøóãóÇ ÇõÚúÊõÈöÑó ÈõÚúÏõåõ Úóäú
ÇáúÛóæúËö áöíóÊóãóßøóäó ãöäú ÇáöÇÓúÊöíáóÇÁö¡ æóÇáúÞóåúÑö ãõÌóÇåóÑóÉð.
(ÝóÅöäú ÇÓúÊóÓúáóãó áóåõãú ÇáúÞóÇÏöÑõæäó Úóáóì ÏóÝúÚöåöãú) ÍóÊøóì
ÞõÊöáõæÇ Ãóæú ÃõÎöÐóÊú ÃóãúæóÇáõåõãú (ÝóãõäúÊóåöÈõæäó) áóÇ ÞõØøóÇÚñ
æóÅöäú ßóÇäõæÇ ÖóÇãöäöíäó áöãóÇ ÃóÎóÐõæåõº áöÃóäøó ãóÇ ÝóÚóáõæåõ áóãú
íóÕúÏõÑú Úóäú ÔóæúßóÊöåöãú Èóáú Úóäú ÊóÝúÑöíØö ÇáúÞóÇÝöáóÉö (Ãóæú ßóÇäó
ÇáúÞóÇÕöÏõæäó) áöÞóØúÚö ÇáØøóÑöíÞö (Þóáöíáöíäó ÇÚúÊöãóÇÏõåõãú Úóáóì
ÇáúåóÑóÈö) ÈöÑóßúÖö ÇáúÎóíúáö Ãóæú äóÍúæöåóÇ Ãóæú ÇáúÚóÏúæö Úóáóì
ÇáúÃóÞúÏóÇãö (íóÎúÊóØöÝõæäó ãöäú) ÞóÇÝöáóÉò (ßóËöíÑöíäó ÝóãõÎúÊóáöÓõæäó)
áóÇ ÞõØøóÇÚñ áöãóÇ ÐóßöÑõ æóÇáúãóÚúäóì Ýöí Ðóáößó Ãóäøó ÇáúãõÚúÊóãöÏó
Úóáóì ÇáÔøóæúßóÉö áóíúÓó áóåõ ÏóÇÝöÚñ ãöäú ÇáúÞóÇÝöáóÉö ÝóÛõáøöÙóÊú
ÚõÞõæÈóÊõåõ ÑóÏúÚðÇ áóåõ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãõäúÊóåöÈö¡ æóÇáúãõÎúÊóáöÓö
(Ýóáóæú ÞóåóÑõæåõãú) æóáóæú (ãóÚó ÇáúÞöáøóÉö) Ãóíú ãóÚó ßóæúäöåöãú
Þóáöíáöíäó (ÝóÞõØøóÇÚñ) áöÇÚúÊöãóÇÏöåöãú ÇáÔøóæúßóÉó (ÝóáóÇ íõÚóÏøõæäó)
Ãóíú ÇáúÞóÇÝöáóÉõ (ãõÞóÕøöÑöíäóº áöÃóäøó ÇáúÞóÇÝöáóÉó áóÇ ÊóÌúÊóãöÚõ
ßóáöãóÊõåõãú) æóáóÇ íóÖúÈöØõåõãú ãõØóÇÚñ æóáóÇ ÚóÒúãó áóåõãú Úóáóì
ÇáúÞöÊóÇáö (æóáóæú ÏóÎóáõæÇ) Ãóíú ÌóãóÇÚóÉñ (ÇáÏøóÇÑó áóíúáðÇ) Úóáóì
ÕóÇÍöÈöåóÇ (æóãóäóÚõæåõ ÇáöÇÓúÊöÛóÇËóÉó) ÈöÃóäú ÎóæøóÝõæåõ ÈöÇáúÞóÊúáö
Ãóæú äóÍúæöåö (Ãóæú ÃóÛóÇÑõæÇ Úóáóì ÈóáóÏò æóáóæú áóíúáðÇ) ãóÚó
ÇáúÈõÚúÏö Úóäú ÇáúÛóæúËö (ÝóÞõØøóÇÚñ) ÓóæóÇÁñ ÃóßóÇäõæÇ ãöäú ÇáúÈóáóÏö
Ãóãú áóÇ ßóãóÇ áóæú ßóÇäõæÇ ÈöÈóÑöíøóÉò æóáöÃóäøó ÇáúãóäúÚó ãöäú
ÇáöÇÓúÊöÛóÇËóÉö ßóÇáúÈõÚúÏö Úóäú ãóÍóáøö ÇáúÛóæúËö (æóáóÇ íõÔúÊóÑóØõ)
Ýöí ÞóÇØöÚö ÇáØøóÑöíÞö (ÓöáóÇÍñ æóÐõßõæÑóÉñ æóÚóÏóÏñ Èóáú ÇáúæóÇÍöÏõ)
æóáóæú ÃõäúËóì¡ æóÇáúÎóÇÑöÌõ ÈöÛóíúÑö ÓöáóÇÍò (ÞóÇØöÚñ Åäú ÛóáóÈó) Ãóíú
Åäú ßóÇäó áóåõ ÞõæøóÉñ íóÛúáöÈõ ÈöåóÇ ÇáúÌóãóÇÚóÉó æóáóæú ÈöÇááøóßúÒö¡
æóÇáÖøóÑúÈö ÈöÌóãúÚö ÇáúßóÝøö æóÞöíáó áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÂáóÉò¡
æóÇáÊøóÕúÑöíÍõ ÈöÇáÊøóÑúÌöíÍö ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö (æóÇáúãõÑóÇåöÞõæäó)
æóãöËúáõåõãú ÓóÇÆöÑõ ÛóíúÑö ÇáúãõßóáøóÝöíäó ßóÇáúãóÌóÇäöíäö (áóÇ
ÚõÞõæÈóÉó Úóáóíúåöãú æóíóÖúãóäõæäó ÇáäøóÝúÓó¡ æóÇáúãóÇáó) ßóãóÇ áóæú
ÃóÊúáóÝõæÇ Ýöí ÛóíúÑö åóÐóÇ ÇáúÍóÇáö
(ÇáØøóÑóÝõ ÇáËøóÇäöí Ýöí ÚõÞõæÈóÊöåöãú Ýóãóäú ÃóÎóÇÝó ÇáØøóÑöíÞó æóáóãú
íóÃúÎõÐú) ãóÇáðÇ æóáóÇ äóÝúÓðÇ (Ãóæú ßóÇäó ÑöÏúÁð) áöáúÞóÇØöÚö Ãóíú
ÚóæúäðÇ áóåõ ßóÃóäú ßóËõÑó ÌóãúÚõåõ Ãóæú ÃóÎóÇÝó ÇáÑøõÝúÞóÉó (ÚõÒøöÑó
ÈöÍóÈúÓò Ãóæú äóÍúæöåö) ßóÊóÛúÑöíÈò ßóãóÇ Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÌóÑóÇÆöãö
ÇáøóÊöí áóÇ ÍóÏøó Ýöíåö æóíóãúÊóÏøõ ÇáúÍóÈúÓõ æóäóÍúæõåõ Åáóì Ãóäú
ÊóÙúåóÑó ÊóæúÈóÊõåõ¡ æóÇáúÍóÈúÓõ Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖöÚöåö Ãóæúáóìº
áöÃóäøóåõ ÃóÍúæóØõ æóÃóÈúáóÛõ Ýöí ÇáÒøóÌúÑö (æóÅöäú ÃóÎóÐó äöÕóÇÈðÇ
ãöãøóäú íõÍúÑöÒõåõ ÞõØöÚóÊú íóÏõåõ Çáúíõãúäóì æóÑöÌúáõåõ ÇáúíõÓúÑóì¡
ÝóÅöäú ÚóÇÏó) ËóÇäöíðÇ æóÃóÎóÐó Ðóáößó (ÝóÚóßúÓõåõ) Ãóíú ÝóÊõÞúØóÚõ
íóÏõåõ ÇáúíõÓúÑóì æóÑöÌúáõåõ Çáúíõãúäóì áöáúÂíóÉö ÇáÓøóÇÈöÞóÉö
æóÅöäøóãóÇ ÞõØöÚó ãöäú ÎöáóÇÝò áöãóÇ ãóÑøó Ýöí ÇáÓøóÑöÞóÉö æóÞõØöÚóÊú
Çáúíóãöíäõ áöáúãóÇáö ßóÇáÓøóÑöÞóÉö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ áóßöäú ÕóÍøóÍó ÇáúÅöÓúäóæöíøõ ÇáËøóÇäöíóÉó) åöíó
ÇáúãõÑóÌøóÍóÉõº áöÃóäøó ÇáúÚöÈúÑóÉó Ýöí ÇáúÃóÏóÇÁö ÅäøóãóÇ åõæó ÈöÞóÕúÏö
ÇáÏøóÇÝöÚö (Þóæúáõåõ æóÇáäøóæóæöíøõ Ýöí ÊóÕúÍöíÍöåö) ÝóÞóÇáó: æóÅöäøóåõ
ÅÐóÇ æóÌóÈó ÞóØúÚõ íóãöíäöåö ÝóÞóØóÚó ÇáúÌóáøóÇÏõ íóÓóÇÑóåõ ÚóãúÏðÇ Ãóæú
ÓóåúæðÇ ÃóÌúÒóÃóÊú Úóäú Çáúíóãöíäö æóáóÇ ÞöÕóÇÕó Úóáóì ÇáúÞóÇØöÚö æóáóÇ
ÏöíóÉó æóãõÞúÊóÖóÇåõ ÈöÚõãõæãöåö ÊóÕúÍöíÍõ ÇáúÅöÌúÒóÇÁö ÝöíãóÇ ÅÐóÇ
ÞóØóÚó ÇáúÌóáøóÇÏõ ãöäú ÛóíúÑö ÅÎúÑóÇÌö ÇáÓøóÇÑöÞö æóáóíúÓó ßóÐóáößó
ÇÊøöÝóÇÞðÇ æóÝöíãóÇ ÅÐóÇ ÞóÇáó ÇáúãõÎúÑöÌõ ÚóáöãúÊ ÃóäøóåóÇ ÇáúíóÓóÇÑõ
æóÃóäøóåóÇ áóÇ ÊõÌúÒöÆõ æóáóíúÓó ßóÐóáößó ÃóíúÖðÇ æóßóáóÇãõ
ÇáÑøóÇÝöÚöíøö Ýöí ÇáúÞöÕóÇÕö íóÞúÊóÖöí Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó Ýöí ÇáÕøõæÑóÉö
ÇáËøóÇäöíóÉö Èóíúäó Ãóäú íóßõæäó ÇáúÅöÎúÑóÇÌõ Úóáóì ÞóÕúÏö ÍõÓúÈóÇäöåóÇ
Úóäú Çáúíóãöíäö Ãóãú áóÇ æóåõæó æóÇÖöÍñº áöÃóäøó åóÐóÇ ÇáúÞóÕúÏó ãóÚó
Úöáúãöåö ÈöÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÞóÚõ áóÇ ÃóËóÑó áóåõ |