ÑæÖÉ
ÇáØÇáÈíä æÚãÏÉ ÇáãÝÊíä Ø ÇáãßÊÈ ÇáÅÓáÇãí ßöÊóÇÈõ ÕóáóÇÉö ÇáúÌõãõÚóÉö
Ýöíåö ËóáóÇËóÉñ ÃóÈúæóÇÈò:
[ÇáúÈóÇÈõ ÇáúÃóæøóáõ]
Ýöí ÔõÑõæØöåóÇ
ÇÚúáóãú Ãóäøó ÕóáóÇÉó ÇáúÌõãõÚóÉö ÝóÑúÖõ Úóíúäò. æóÍóßóì ÇÈúäõ ßóÌøò
æóÌúåðÇ: ÃóäøóåóÇ ÝóÑúÖõ ßöÝóÇíóÉò. æóÍõßöíó ÞóæúáðÇ¡ æóÛóáøóØõæÇ
ÍóÇßöíóåõ¡ ÞóÇáó ÇáÑøõæíóÇäöíøõ: áóÇ íóÌõæÒõ ÍößóÇíóÉõ åóÐóÇ Úóäö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -. æóÇÚúáóãú Ãóäøó ÇáúÌõãõÚóÉó
ßóÇáúÝóÑóÇÆöÖö ÇáúÎóãúÓö Ýöí ÇáúÃóÑúßóÇäö æóÇáÔøõÑõæØö ; ÅöáøóÇ ÃóäøóåóÇ
ÊóÎúÊóÕøõ ÈöËóáóÇËóÉö ÃóÔúíóÇÁó.
ÃóÍóÏõåóÇ: ÇÔúÊöÑóÇØõ ÃõãõæÑò ÒóÇÆöÏóÉò áöÕöÍøóÊöåóÇ. æóÇáËøóÇäöí:
ÇÔúÊöÑóÇØõ ÃõãõæÑò ÒóÇÆöÏóÉò áöæõÌõæÈöåóÇ. æóÇáËøóÇáöËõ: ÂÏóÇÈñ ÊõÔúÑóÚõ
ÝöíåóÇ. æóåóÐóÇ ÇáúÈóÇÈõ áöÔõÑõæØö ÇáÕøöÍøóÉö. æóåöíó ÓöÊøóÉñ:
ÇáúÃóæøóáõ: ÇáúæóÞúÊõ: ÝóáóÇ ÊõÞúÖóì ÇáúÌõãõÚóÉõ Úóáóì ÕõæÑóÊöåóÇ
ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö¡ æóæóÞúÊõåóÇ: æóÞúÊõ ÇáÙøõåúÑö. æóáóæú ÎóÑóÌó ÇáúæóÞúÊõ¡
Ãóæú ÔóßøõæÇ Ýöí ÎõÑõæÌöåö¡ áóãú íóÔúÑóÚõæÇ ÝöíåóÇ. æóáóæú ÈóÞöíó ãöäó
ÇáúæóÞúÊö ãóÇ áóÇ íóÓóÚõ ÎõØúÈóÊóíúäö æóÑóßúÚóÊóíúäö íõÞúÊóÕóÑõ ÝöíåöãóÇ
Úóáóì ãóÇ áóÇ ÈõÏøó ãöäúåõ¡ áóãú íóÔúÑóÚõæÇ ÝöíåóÇ¡ Èóáú íõÕóáøõæäó
ÇáÙøõåúÑó. äóÕøó Úóáóíúåö Ýöí «ÇáúÃõãøö» . æóáóæú ÔóÑóÚõæÇ ÝöíåóÇ Ýöí
ÇáúæóÞúÊö¡ æóæóÞóÚó ÈóÚúÖõåóÇ ÎóÇÑöÌóåõ¡ ÝóÇÊóÊö ÇáúÌõãõÚóÉõ ÞóØúÚðÇ¡
æóæóÌóÈó Úóáóíúåöãú ÅöÊúãóÇãõåóÇ ÙõåúÑðÇ Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈö. æóÝöíåö
Þóæúáñ ãõÎóÑøóÌñ: Ãóäøóåõ íóÌöÈõ ÇÓúÊöÆúäóÇÝõ ÇáÙøõåúÑö. ÝóÚóáóì
ÇáúãóÐúåóÈö¡ íõÓöÑøõ ÈöÇáúÞöÑóÇÁóÉö ãöäú ÍöíäóÆöÐò¡
(2/3)
æóáóÇ íóÍúÊóÇÌõ Åöáóì ÊóÌúÏöíÏö äöíøóÉö
ÇáÙøõåúÑö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö. æóÅöäú ÞõáúäóÇ ÈöÇáúãõÎóÑøóÌö¡ Ýóåóáú
ÊóÈúØõáõ ÕóáóÇÊõåõ¡ Ãóãú ÊóäúÞóáöÈõ äóÝúáðÇ¿ ÞóæúáóÇäö ãóÐúßõæÑóÇäö Ýöí
äóÙóÇÆöÑöåö¡ ÊóÞóÏøóãóÇ Ýöí Ãóæøóáö «ÕöÝóÉö ÇáÕøóáóÇÉö» æóáóæú Ôóßøó
åóáú ÎóÑóÌó ÇáúæóÞúÊõ æóåõæó Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö¿ ÃóÊóãøóåóÇ ÌõãõÚóÉð Úóáóì
ÇáÕøóÍöíÍö¡ æóÙõåúÑðÇ Úóáóì ÇáËøóÇäöí. æóáóæú ÞóÇãó ÇáúãóÓúÈõæÞõ ÇáøóÐöí
ÃóÏúÑóßó ÑóßúÚóÉð áöíóÃúÊöíó ÈöÇáËøóÇäöíóÉö¡ ÝóÎóÑóÌó ÇáúæóÞúÊõ ÞóÈúáó
ÓóáóÇãöåö¡ ÃóÊóãøóåóÇ ÙõåúÑðÇ Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö¡ æóÌõãõÚóÉð Úóáóì
ÇáËøóÇäöí. æóáóæú Óóáøóãó ÇáúÅöãóÇãõ æóÇáúÞóæúãõ ÇáÊøóÓúáöíãóÉó
ÇáúÃõæáóì Ýöí ÇáúæóÞúÊö¡ æóÇáËøóÇäöíóÉó ÎóÇÑöÌóåõ¡ ÕóÍøóÊú ÌõãõÚóÊõåõãú.
æóáóæú Óóáøóãó ÇáúÅöãóÇãõ ÇáúÃõæáóì ÎóÇÑöÌó ÇáúæóÞúÊö¡ ÝóÇÊóÊú ÌõãõÚóÉõ
ÇáúÌóãöíÚö. æóáóæú Óóáøóãó ÇáúÅöãóÇãõ æóÈóÚúÖõ ÇáúãóÃúãõæãöíäó ÇáúÃõæáóì
Ýöí ÇáúæóÞúÊö¡ æóÓóáøóãóåóÇ ÈóÚúÖõ ÇáúãóÃúãõæãöíäó ÎóÇÑöÌóåõ¡ Ýóãóäú
ÓóáøóãóåóÇ ÎóÇÑöÌóåõ¡ ÝóÙóÇåöÑõ ÇáúãóÐúåóÈö ÈõØúáóÇäõ ÕóáóÇÊöåöãú.
æóÃóãøóÇ ÇáúÅöãóÇãõ æóãóäú Óóáøóãó ãóÚóåõ Ýöí ÇáúæóÞúÊö¡ ÝóÅöäú ÈóáóÛõæÇ
ÚóÏóÏðÇ ÊóÕöÍøõ Èöåöãõ ÇáúÌõãõÚóÉõ¡ ÕóÍøóÊú áóåõãú¡ æóÅöáøóÇ Ýóåõæó
ÔóÈöíåñ ÈöãóÓúÃóáóÉö ÇáöÇäúÝöÖóÇÖö. Ëõãøó ÓóáóÇãõåõ æóÓóáóÇãõåõãú
ÎóÇÑöÌó ÇáúæóÞúÊö¡ Åöäú ßóÇäó ãóÚó ÇáúÚöáúãö ÈöÇáúÍóÇáö¡ ÊóÚóÐøóÑó
ÈöäóÇÁõ ÇáÙøõåúÑö Úóáóíúåö ÞóØúÚðÇ¡ áöÈõØúáóÇäö ÇáÕøóáóÇÉö¡ ÅöáøóÇ Ãóäú
íõÛóíøöÑõæÇ ÇáäøöíøóÉó Åöáóì ÇáäøóÝúáö æóíõÓóáøöãõæÇ¡ ÝóÝöíåö ãóÇ
ÓóÈóÞó. æóÅöäú ßóÇäó Úóäú Ìóåúáò ãöäúåõ¡ áóãú ÊóÈúØõáú ÕóáóÇÊõåõ. æóåóáú
íóÈúäöí¡ Ãóãú íóÓúÊóÃúäöÝõ¿ Ýöíåö ÇáúÎöáóÇÝõ ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇåõ.
ÇáÔøóÑúØõ ÇáËøóÇäöí: ÏóÇÑõ ÇáúÅöÞóÇãóÉö¡ ÝóíõÔúÊóÑóØõ áöÕöÍøóÉö
ÇáúÌõãõÚóÉö ÏóÇÑõ ÇáúÅöÞóÇãóÉö¡ æóåöíó ÇáúÃóÈúäöíóÉõ ÇáøóÊöí
íóÓúÊóæúØöäõåóÇ ÇáúÚóÏóÏõ ÇáøóÐöíäó íõÕóáøõæäó ÇáúÌõãõÚóÉó¡ ÓóæóÇÁñ
Ýöíåö ÇáúÈöáóÇÏõ¡ æóÇáúÞõÑóì¡ æóÇáúÃóÓúÑóÇÈõ ÇáøóÊöí íóÊøóÎöÐõåóÇ
æóØóäðÇ¡ æóÓóæóÇÁñ Ýöíåö ÇáúÈöäóÇÁõ ãöäú ÍóÌóÑò¡ Ãóæú Øöíäò¡ Ãóæú
ÎóÔóÈò. æóÃóãøóÇ Ãóåúáõ ÇáúÎöíóÇãö ÇáäøóÇÒöáõæäó Ýöí ÇáÕøóÍúÑóÇÁö¡
æóíóÊóäóÞøóáõæäó Ýöí ÇáÔøöÊóÇÁö æóÛóíúÑöåö¡ ÝóáóÇ ÊóÕöÍøõ ÌõãõÚóÊõåõãú
ÝöíåóÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäõæÇ áóÇ íõÝóÇÑöÞõæäóåóÇ ÔöÊóÇÁð æóáóÇ ÕóíúÝðÇ¡
ÝóÇáúÃóÙúåóÑõ ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÕöÍøõ. æóÇáËøóÇäöí: ÊóÕöÍøõ æóÊóÌöÈõ.
æóáóæö ÇäúåóÏóãóÊú ÃóÈúäöíóÉõ ÇáúÞóÑúíóÉö¡ Ãóæö ÇáúÈóáóÏö¡ ÝóÃóÞóÇãó
ÃóåúáõåóÇ Úóáóì ÇáúÚöãóÇÑóÉö¡ áóÒöãóåõãõ ÇáúÌõãõÚóÉõ ÝöíåóÇ¡ ÓóæóÇÁñ
ßóÇäõæÇ Ýöí ãóÙóÇáøò¡ Ãóæú ÛóíúÑöåóÇ¡ áöÃóäøóåõ ãóÍóáøõ ÇáöÇÓúÊöíØóÇäö.
æóáóÇ íõÔúÊóÑóØõ ÅöÞóÇãóÊõåóÇ Ýöí ãóÓúÌöÏò¡ æóáóÇ Ýöí ßõäøò¡ Èóáú
íóÌõæÒõ Ýöí ÝóÖóÇÁò ãóÚúÏõæÏò ãöäú ÎöØøóÉö ÇáúÈóáóÏö¡ ÝóÃóãøóÇ
ÇáúãóæúÖöÚõ ÇáúÎóÇÑöÌõ Úóäö ÇáúÈóáóÏö ÇáøóÐöí ÅöÐóÇ ÇäúÊóåóì Åöáóíúåö
ÇáúÎóÇÑöÌõ áöáÓøóÝóÑö ÞóÕóÑó¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÅöÞóÇãóÉõ ÇáúÌõãõÚóÉö Ýöíåö.
(2/4)
ÇáÔøóÑúØõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú áóÇ íóÓúÈöÞó
ÇáúÌõãõÚóÉó¡ æóáóÇ íõÞóÇÑöäõåóÇ ÃõÎúÑóì. ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ - ÑóÍöãóåõ
Çááøóåõ -: æóáóÇ íóÌúãóÚõ Ýöí ãöÕúÑó - æóÅöäú ÚóÙõãó¡ æóßóËõÑóÊú
ãóÓóÇÌöÏõåõ - ÅöáøóÇ Ýöí ãóæúÖöÚò æóÇÍöÏò. æóÃóãøóÇ ÈóÛúÏóÇÏõ¡ ÝóÞóÏú
ÏóÎóáóåóÇ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - æóåõãú íõÞöíãõæäó
ÇáúÌõãõÚóÉó Ýöí ãóæúÖöÚóíúäö. æóÞöíáó: Ýöí ËóáóÇËóÉò¡ Ýóáóãú íõäúßöÑú
Úóáóíúåöãú. æóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí ÃóãúÑöåóÇ Úóáóì ÃóæúÌõåò.
ÃóÕóÍøõåóÇ: Ãóäøóåõ ÅöäøóãóÇ ÌóÇÒóÊö ÇáÒøöíóÇÏóÉõ ÝöíåóÇ Úóáóì ÌõãõÚóÉò¡
áöÃóäøóåóÇ ÈóáúÏóÉñ ßóÈöíÑóÉñ íóÔõÞøõ ÇÌúÊöãóÇÚõåõãú Ýöí ãóæúÖöÚò
æóÇÍöÏò¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ ÊóÌõæÒõ ÇáÒøöíóÇÏóÉõ Úóáóì ÇáúÌõãõÚóÉö
ÇáúæóÇÍöÏóÉö Ýöí ÌóãöíÚö ÇáúÈöáóÇÏö¡ ÅöÐóÇ ßóËõÑó ÇáäøóÇÓõ æóÚóÓõÑó
ÇÌúÊöãóÇÚõåõãú¡ æóÈöåóÐóÇ ÞóÇáó ÃóÈõæ ÇáúÚóÈøóÇÓö¡ æóÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó¡
æóåõæó ÇáøóÐöí ÇÎúÊóÇÑóåõ ÃóßúËóÑõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ÊóÕúÑöíÍðÇ æóÊóÚúÑöíÖðÇ.
æóãöãøóäú ÑóÌøóÍóåõ: ÇáúÞóÇÖöí ÇÈúäõ ßóÌøò¡ æóÇáúÍóäøóÇØöíøõ -
ÈöÇáúÍóÇÁö ÇáúãõåúãóáóÉö ÇáúãóÝúÊõæÍóÉö¡ æóÊóÔúÏöíÏö Çáäøõæäö -
æóÇáúÞóÇÖöí ÇáÑøõæíóÇäöíøõ¡ æóÇáúÛóÒøóÇáöíøõ. æóÇáËøóÇäöí: ÅöäøóãóÇ
ÌóÇÒóÊö ÇáÒøöíóÇÏóÉõ ÝöíåóÇ¡ áöÃóäøó äóåúÑóåóÇ íóÍõæáõ Èóíúäó
ÌóÇäöÈóíúåóÇ ÝóíóÌúÚóáõåóÇ ßóÈóáúÏóÊóíúäö. ÞóÇáóåõ ÃóÈõæ ÇáØøóíøöÈö
ÇÈúäõ ÓóáóãóÉó. æóÚóáóì åóÐóÇ áóÇ íõÞóÇãõ Ýöí ßõáøö ÌóÇäöÈò ÅöáøóÇ
ÌõãõÚóÉñ. Ýóßõáøõ ÈóáóÏò ÍóÇáó Èóíúäó ÌóÇäöÈóíúåö äóåúÑñ íõÍúæöÌõ Åöáóì
ÇáÓøöÈóÇÍóÉö¡ Ýóåõæó ßóÈóÛúÏóÇÏó. æóÇÚúÊõÑöÖó Úóáóíúåö¡ ÈöÃóäøóåõ áóæú
ßóÇäó ÇáúÌóÇäöÈóÇäö ßóÈóáóÏóíúäö¡ áóÞóÕóÑó ãóäú ÚóÈóÑó ãöäú ÃóÍóÏöåöãóÇ
Åöáóì ÇáúÂÎóÑö¡ æóÇáúÊóÒóãó ÇÈúäõ ÓóáóãóÉó ÇáúãóÓúÃóáóÉó¡ æóÌóæøóÒó
ÇáúÞóÕúÑó. æóÇáËøóÇáöËõ: ÅöäøóãóÇ ÌóÇÒóÊö ÇáÒøöíóÇÏóÉõ¡ áöÃóäøóåóÇ
ßóÇäóÊú ÞõÑðì ãõÊóÝóÑøöÞóÉð¡ Ëõãøó ÇÊøóÕóáóÊö ÇáúÃóÈúäöíóÉõ¡ ÝóÃõÌúÑöíó
ÚóáóíúåóÇ ÍõßúãõåóÇ ÇáúÞóÏöíãõ¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóÌõæÒõ ÊóÚóÏøõÏõ
ÇáúÌõãõÚóÉö Ýöí ßõáøö ÈóáóÏò åóÐóÇ ÔóÃúäõåõ. æóÇÚúÊóÑóÖó Úóáóíúåö ÃóÈõæ
ÍóÇãöÏò ÈöãóÇ ÇÚúÊóÑóÖó Úóáóì ÇáËøóÇäöí. æóíõÌóÇÈõ ÈöãóÇ ÃõÌöíÈó Ýöí
ÇáËøóÇäöí. æóÃóÔóÇÑó Åöáóì åóÐóÇ ÇáúÌóæóÇÈö ÕóÇÍöÈõ «ÇáÊøóÞúÑöíÈö» .
æóÇáÑøóÇÈöÚõ: Ãóäøó ÇáÒøöíóÇÏóÉó áóÇ ÊóÌõæÒõ ÈöÍóÇáò¡ æóÅöäøóãóÇ áóãú
íõäúßöÑö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ¡ áöÃóäøó ÇáúãóÓúÃóáóÉó ÇÌúÊöåóÇÏöíøóÉñ¡ æóáóíúÓó
áöãõÌúÊóåöÏò Ãóäú íõäúßöÑó Úóáóì ÇáúãõÌúÊóåöÏöíäó. æóåóÐóÇ ÙóÇåöÑõ äóÕøö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - ÇáúãõÊóÞóÏøöãõ. æóÇÞúÊóÕóÑó Úóáóíúåö
ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò æóØóÈóÞóÊõåõ¡ áóßöäøó ÇáúãõÎúÊóÇÑó ÚöäúÏó
ÇáúÃóßúËóÑöíäó ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ. æóÍóíúËõ ãóäóÚúäóÇ ÇáÒøöíóÇÏóÉó Úóáóì
ÌõãõÚóÉò¡ ÝóÚóÞóÏõæÇ ÌõãõÚóÊóíúäö¡ Ýóáóåõ ÕõæóÑñ.
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú ÊóÓúÈöÞó ÅöÍúÏóÇåõãóÇ Ýóåöíó ÇáÕøóÍöíÍóÉõ.
æóÇáËøóÇäöíóÉõ: ÈóÇØöáóÉñ. æóÈöãó íõÚúÑóÝõ ÇáÓøóÈúÞõ¿ Ýöíåö ËóáóÇËóÉõ
ÃóæúÌõåò. ÃóÕóÍøõåóÇ: ÈöÇáúÅöÍúÑóÇãö. æóÇáËøóÇäöí: ÈöÇáÓøóáóÇãö.
æóÇáËøóÇáöËõ:
(2/5)
ÈöÇáÔøõÑõæÚö Ýöí ÇáúÎõØúÈóÉö¡ æóáóãú
íóÍúßö ÃóßúËóÑõ ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó åóÐóÇ ÇáËøóÇáöËó. ÝóÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ
ÈöÇáúÃóæøóáö¡ ÝóÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ ÈöÇáúÝóÑóÇÛö ãöäú ÊóßúÈöíÑóÉö
ÇáúÅöÍúÑóÇãö. Ýóáóæú ÓóÈóÞóÊú ÅöÍúÏóÇåõãóÇ ÈöåóãúÒóÉö ÇáÊøóßúÈöíÑóÉö¡
æóÇáúÃõÎúÑóì ÈöÇáÑøóÇÁö ãöäúåóÇ¡ ÝóÇáÕøóÍöíÍóÉõ åöíó ÇáÓøóÇÈöÞóÉõ
ÈöÇáÑøóÇÁö¡ Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö. æóÚóáóì ÇáËøóÇäöí: ÇáÓøóÇÈöÞóÉõ
ÈöÇáúåóãúÒóÉö. Ëõãøó Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÃóæúÌõåö¡ áóæú ÓóÈóÞóÊú
ÅöÍúÏóÇåõãóÇ¡ æóßóÇäó ÇáÓøõáúØóÇäõ ãóÚó ÇáúÃõÎúÑóì¡ ÝóÇáúÃóÙúåóÑõ Ãóäøó
ÇáÓøóÇÈöÞóÉó åöíó ÇáÕøóÍöíÍóÉõ¡ æóáóÇ ÃóËóÑó áöáÓøõáúØóÇäö. æóÇáËøóÇäöí:
Ãóäøó ÇáøóÊöí ãóÚóåóÇ ÇáÓøõáúØóÇäõ¡ åöíó ÇáÕøóÍöíÍóÉõ. æóáóæú ÏóÎóáóÊú
ØóÇÆöÝóÉñ Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö¡ ÝóÃõÎúÈöÑõæÇ Ãóäøó ØóÇÆöÝóÉð ÓóÈóÞóÊúåõãú
ÈöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ¡ ÇÓúÊõÍöÈøó áóåõãõ ÇÓúÊöÆúäóÇÝõ ÇáÙøõåúÑö. æóåóáú áóåõãú
Ãóäú íõÊöãøõæåóÇ ÙõåúÑðÇ¿ Ýöíåö ÇáúÎöáóÇÝõ ÇáÓøóÇÈöÞõ¡ ÝöíãóÇ ÅöÐóÇ
ÎóÑóÌó ÇáúæóÞúÊõ æóåõãú Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö.
ÇáÕøõæÑóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú ÊóÞóÚó ÇáúÌõãõÚóÊóÇäö ãóÚðÇ¡
ÝóÈóÇØöáóÊóÇäö¡ æóÊõÓúÊóÃúäóÝõ ÌõãõÚóÉñ Åöäú æóÓöÚó ÇáúæóÞúÊõ.
ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ãóäú íõÔúßöáó ÇáúÍóÇáõ¡ æóáóÇ íóÏúÑöí ÇÞúÊóÑóäóÊóÇ¡ Ãóãú
ÓóÈóÞóÊú ÅöÍúÏóÇåõãóÇ¡ ÝóíõÚöíÏõæäó ÇáúÌõãõÚóÉó ÃóíúÖðÇ¡ áöÃóäøó
ÇáúÃóÕúáó ÚóÏóãõ ÌõãõÚóÉò ãõÌóÒøóÆóÉò. ÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö:
æóÞóÏú Íóßóãó ÇáúÃóÆöãøóÉõ ÈöÃóäøóåõãú ÅöÐóÇ ÃóÚóÇÏõæÇ ÇáúÌõãõÚóÉó¡
ÈóÑöÆóÊú ÐöãøóÊõåõãú. æóÝöíåö ÅöÔúßóÇáñ áöÇÍúÊöãóÇáö ÊóÞóÏøõãö
ÅöÍúÏóÇåõãóÇ¡ ÝóáóÇ ÊóÕöÍøõ ÃõÎúÑóì¡ æóáóÇ ÊóÈúÑóÃõ ÐöãøóÊõåõãú ÈöåóÇ.
ÝóÓóÈöíáõ ÇáúíóÞöíäö: Ãóäú íõÞöíãõæÇ ÌõãõÚóÉð¡ Ëõãøó íõÕóáøõæÇ ÙõåúÑðÇ.
ÇáÑøóÇÈöÚóÉõ: Ãóäú ÊóÓúÈöÞó ÅöÍúÏóÇåõãóÇ ÈöÚóíúäöåóÇ¡ Ëõãøó ÊóáúÊóÈöÓõ¡
ÝóáóÇ ÊóÈúÑóÃõ æóÇÍöÏóÉñ ãöäó ÇáØøóÇÆöÝóÊóíúäö Úóäö ÇáúÚõåúÏóÉö¡
ÎöáóÇÝðÇ áöáúãõÒóäöíøö. Ëõãøó ãóÇÐóÇ Úóáóíúåöãú¿ Ýöíåö ØóÑöíÞóÇäö.
ÇáúãóÐúåóÈõ: Ãóäøó Úóáóíúåöãõ ÇáÙøõåúÑó. æóÇáËøóÇäöí: Úóáóì
ÇáúÞóæúáóíúäö Ýöí ÇáÕøõæÑóÉö ÇáúÎóÇãöÓóÉö¡ æóÈöåö ÞóØóÚó
ÇáúÚöÑóÇÞöíøõæäó.
ÇáúÎóÇãöÓóÉõ: Ãóäú ÊóÓúÈöÞó ÅöÍúÏóÇåõãóÇ æóáóÇ íóÊóÚóíøóäó¡ ÈöÃóäú
ÓóãöÚó ãóÑöíÖóÇäö¡ Ãóæú ãõÓóÇÝöÑóÇäö¡ ÊóßúÈöíÑóÊóíúäö ãõÊóáóÇÍöÞóÊóíúäö
æóåõãóÇ ÎóÇÑöÌó ÇáúãóÓúÌöÏóíúäö¡ ÝóÃóÎúÈóÑóÇåõãú ÈöÇáúÍóÇáö æóáóãú
íóÚúÑöÝóÇ ÇáúãõÊóÞóÏøöãóÉó¡ ÝóáóÇ ÊóÈúÑóÃõ æóÇÍöÏóÉñ ãöäúåõãóÇ Úóäö
ÇáúÚõåúÏóÉö¡ ÎöáóÇÝðÇ áöáúãõÒóäöíøö ÃóíúÖðÇ. æóãóÇÐóÇ Úóáóíúåöãú¿
ÞóæúáóÇäö. ÃóÙúåóÑõåõãóÇ Ýöí «ÇáúæóÓöíØö» : Ãóäøóåõãú íóÓúÊóÃúäöÝõæäó
ÇáúÌõãõÚóÉó. æóÇáËøóÇäöí: íõÕóáøõæäó ÇáÙøõåúÑó. ÞóÇáó ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ:
æóåõæó ÇáúÞöíóÇÓõ.
(2/6)
ÞõáúÊõ: ÇáËøóÇäöí ÃóÕóÍøõ¡ æóÕóÍøóÍóåõ
ÇáúÃóßúËóÑõæäó. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -
ÞóÇáó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ ÇáúÚöÑóÇÞöíøõæäó: áóæú ßóÇäó ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÅöÍúÏóì
ÇáØøóÇÆöÝóÊóíúäö Ýöí ÇáÕøõæóÑö ÇáúÃóÑúÈóÚö ÇáúÃóÎöíÑóÉö¡ ÊóÑóÊøóÈó Úóáóì
ÇáÕøõæÑóÉö ÇáúÃõæáóì. ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ: ÇáøóÊöí ÝöíåóÇ ÇáúÅöãóÇãõ åöíó
ÇáÕøóÍöíÍóÉõ ãóÚó ÇáúÚöáúãö ÈöÊóÃóÎøõÑöåóÇ¡ ÝóåõäóÇ Ãóæúáóì¡ æóÅöáøóÇ
ÝóáóÇ ÃóËóÑó áöÍõÖõæÑöåö.
ÇáÔøóÑúØõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: ÇáúÚóÏóÏõ. ÝóáóÇ ÊóäúÚóÞöÏõ ÇáúÌõãõÚóÉõ ÈöÃóÞóáøó
ãöäú ÃóÑúÈóÚöíäó¡ åóÐóÇ åõæó ÇáúãóÐúåóÈõ ÇáÕøóÍöíÍõ ÇáúãóÔúåõæÑõ.
æóäóÞóáó ÕóÇÍöÈõ «ÇáÊøóáúÎöíÕö» ÞóæúáðÇ Úóäö ÇáúÞóÏöíãö: ÃóäøóåóÇ
ÊóäúÚóÞöÏõ ÈöËóáóÇËóÉò: ÅöãóÇãò¡ æóãóÃúãõæãóíúäö. æóáóãú íõËúÈöÊúåõ
ÚóÇãøóÉõ ÇáúÃóÕúÍóÇÈö. æóíõÔúÊóÑóØõ Ýöí ÇáúÃóÑúÈóÚöíäó: ÇáÐøõßõæÑóÉõ¡
æóÇáÊøóßúáöíÝõ¡ æóÇáúÍõÑøöíøóÉõ¡ æóÇáúÅöÞóÇãóÉõ Úóáóì ÓóÈöíáö
ÇáÊøóæóØøõäö. æóÕöÝóÉõ ÇáÊøóæóØøõäö: Ãóäú áóÇ íóÙúÚóäõæÇ Úóäú Ðóáößó
ÇáúãóæúÖöÚö ÔöÊóÇÁð æóáóÇ ÕóíúÝðÇ¡ ÅöáøóÇ áöÍóÇÌóÉò. Ýóáóæú ßóÇäõæÇ
íóäúÒöáõæäó Ýöí Ðóáößó ÇáúãóæúÖöÚö ÕóíúÝðÇ¡ æóíóÑúÊóÍöáõæäó ÔöÊóÇÁð¡
Ãóæú ÚóßúÓóåõ¡ ÝóáóíúÓõæÇ ãõÓúÊóæúØöäöíäó ; ÝóáóÇ ÊóäúÚóÞöÏõ Èöåöãú.
æóÝöí ÇäúÚöÞóÇÏöåóÇ ÈöÇáúãõÞöíãö ÇáøóÐöí áóãú íóÌúÚóáö ÇáúãóæúÖöÚó
æóØóäðÇ áóåõ ÎöáóÇÝñ äóÐúßõÑõåõ Ýöí ÇáúÈóÇÈö ÇáËøóÇäöí - Åöäú ÔóÇÁó
Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì -. æóÊóäúÚóÞöÏõ ÈöÇáúãóÑúÖóì Úóáóì ÇáúãóÔúåõæÑö. æóÝöí
Þóæúáò ÔóÇÐøò: áóÇ ÊóäúÚóÞöÏõ Èöåöãú¡ ßóÇáúÚóÈöíÏö. ÝóÚóáóì åóÐóÇ¡
ÕöÝóÉõ ÇáÕøöÍøóÉö ÔóÑúØñ ÎóÇãöÓñ. Ëõãøó ÇáÕøóÍöíÍõ¡ Ãóäøó ÇáúÅöãóÇãó
ãöäú ÌõãúáóÉö ÇáúÃóÑúÈóÚöíäó. æóÇáËøóÇäöí: íõÔúÊóÑóØõ Ãóäú íóßõæäó
ÒóÇÆöÏðÇ Úóáóì ÇáúÃóÑúÈóÚöíäó. æóÍóßóì ÇáÑøõæíóÇäöíøõ åóÐóÇ ÇáúÎöáóÇÝó
Þóæúáóíúäö. ÇáËøóÇäöí ÇáúÞóÏöíãõ.
ÝóÑúÚñ
ÇáúÚóÏóÏõ ÇáúãõÚúÊóÈóÑõ Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö - æóåõæó ÇáúÃóÑúÈóÚõæäó -
ãõÚúÊóÈóÑñ Ýöí ÇáúßóáöãóÇÊö ÇáúæóÇÌöÈóÉö ãöäó ÇáúÎõØúÈóÊóíúäö¡
æóÇÓúÊöãóÇÚö ÇáúÞóæúãö áóåóÇ. Ýóáóæú ÍóÖóÑó ÇáúÚóÏóÏõ¡ Ëõãøó ÇäúÝóÖøõæÇ
ßõáøõåõãú¡ Ãóæú ÈóÚúÖõåõãú¡ æóÈóÞöíó Ïõæäó ÃóÑúÈóÚöíäó¡ ÝóÊóÇÑóÉð
íóäúÞõÕõæäó ÞóÈúáó ÇáúÎõØúÈóÉö¡ æóÊóÇÑóÉð ÝöíåóÇ¡ æóÊóÇÑóÉð ÈóÚúÏóåóÇ¡
æóÊóÇÑóÉð Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö¡ ÝóÅöäö ÇäúÝóÖøõæÇ ÞóÈúáó ÇÝúÊöÊóÇÍö
ÇáúÎõØúÈóÉö¡ áóãú íõÈúÊóÏóÃú ÈöåóÇ ÍóÊøóì íóÌúÊóãöÚó ÃóÑúÈóÚõæäó¡
(2/7)
æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÃóËúäóÇÆöåóÇ¡ ÝóáóÇ
ÎöáóÇÝó Ãóäøó ÇáÑøõßúäó ÇáúãóÃúÊöíøó Èöåö Ýöí ÛóíúÈóÊöåöãú ÛóíúÑõ
ãóÍúÓõæÈò¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅöÐóÇ äóÞóÕó ÇáúÚóÏóÏõ Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö¡ ÝóÅöäøó
ÝöíåóÇ ÎöáóÇÝðÇ¡ áöÃóäøó ßõáøðÇ íõÕóáøöí áöäóÝúÓöåö¡ ÝóÓõæãöÍó ÈöäóÞúÕö
ÇáúÚóÏóÏö ÝöíåóÇ. æóÇáúÎóØöíÈõ áóÇ íóÎúØõÈõ áöäóÝúÓöåö¡ ÅöäøóãóÇ
ÇáúÛóÑóÖõ: ÇÓúÊöãóÇÚõ ÇáäøóÇÓö¡ ÝóãóÇ ÌóÑóì æóáóÇ ãõÓúÊóãöÚó ÝóÇÊó Ýöíåö
ÇáúÛóÑóÖõ¡ Ýóáóãú íõÍúÊóãóáú. Ëõãøó Åöäú ÚóÇÏõæÇ ÞóÈúáó Øõæáö ÇáúÝóÕúáö¡
Èóäóì Úóáóì ÎõØúÈóÊöåö¡ æóÈóÚúÏó Øõæáöåö¡ ÞóæúáóÇäö íõÚóÈøóÑõ ÚóäúåõãóÇ
ÈöÃóäøó ÇáúãõæóÇáóÇÉó Ýöí ÇáúÎõØúÈóÉö æóÇÌöÈóÉñ¡ Ãóãú áóÇ¿
æóÇáúÃóÙúåóÑõ: ÃóäøóåóÇ æóÇÌöÈóÉñ¡ ÝóíóÌöÈõ ÇáöÇÓúÊöÆúäóÇÝõ.
æóÇáËøóÇäöí: ÛóíúÑõ æóÇÌöÈóÉò ÝóíóÈúäöí. æóÈóäóì ÌóãóÇÚóÉñ
ÇáúÞóæúáóíúäö¡ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÎõØúÈóÊóíúäö ÈóÏóáñ ãöäó ÇáÑøóßúÚóÊóíúäö
ÝóíóÌöÈõ ÇáöÇÓúÊöÆúäóÇÝõ¡ Ãóãú áóÇ¡ ÝóáóÇ æóáóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó ÝóæóÇÊö
ÇáúãõæóÇáóÇÉö ÈöÚõÐúÑò Ãóæú ÈöÛóíúÑöåö. æóáóæú áóãú íóÚõÏö
ÇáúÃóæøóáõæäó¡ æóÇÌúÊóãóÚó ÈóÏóáóåõãú ÃóÑúÈóÚõæäó¡ æóÌóÈó ÇÓúÊöÆúäóÇÝõ
ÇáúÎõØúÈóÉö ; ØóÇáó ÇáúÝóÕúáõ Ãóãú ÞóÕõÑó. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÇäúÝóÖøõæÇ
ÈóÚúÏó ÝóÑóÇÛö ÇáúÎõØúÈóÉö¡ ÝóÅöäú ÚóÇÏõæÇ ÞóÈúáó Øõæáö ÇáúÝóÕúáö¡
Õóáøóì ÇáúÌõãõÚóÉó ÈöÊöáúßó ÇáúÎõØúÈóÉö. æóÅöäú ÚóÇÏõæÇ ÈóÚúÏó Øõæáöåö¡
ÝóÝöí ÇÔúÊöÑóÇØö ÇáúãõæóÇáóÇÉö Èóíúäó ÇáúÎõØúÈóÉö æóÇáÕøóáóÇÉö
ÞóæúáóÇäö. ÇáúÃóÙúåóÑõ: ÇáöÇÔúÊöÑóÇØõ. ÝóáóÇ íõãúßöäõ ÇáÕøóáóÇÉõ
ÈöÊöáúßó ÇáúÎõØúÈóÉö. æóÚóáóì ÇáËøóÇäöí: íõÕóáøöí ÈöåóÇ. Ëõãøó äóÞóáó
ÇáúãóÇÒöäöíøõ Ãóäøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó ÞóÇáó: ÃóÍúÈóÈúÊõ Ãóäú ÊóÈúÊóÏöÆó
ÇáúÎõØúÈóÉõ¡ Ëõãøó íõÕóáøöí ÇáúÌõãõÚóÉó¡ ÝóÅöäú áóãú íóÝúÚóáú¡ Õóáøóì
Èöåöãõ ÇáÙøõåúÑó. æóÇÎúÊóáóÝó ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ Ýöí ãóÚúäóÇåõ¡ ÝóÞóÇáó ÇÈúäõ
ÓõÑóíúÌò¡ æóÇáúÞóÝøóÇáõ¡ æóÇáúÃóßúËóÑõæäó: íóÌöÈõ Ãóäú íõÚöíÏó
ÇáúÎõØúÈóÉó¡ æóíõÕóáøöíó Èöåöãõ ÇáúÌõãõÚóÉó áöÊóãóßøõäöåö. ÞóÇáõæÇ:
æóáóÝúÙõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö: ÃóæúÌóÈúÊõ¡ æóáóßöäøóåõ ÕõÍøöÝó. æóãöäúåõãú ãóäú
ÞóÇáó: ÃóÑóÇÏó ÈöÃóÍúÈóÈúÊõ: ÃóæúÌóÈúÊõ. ÞóÇáõæÇ: æóÞóæúáõåõ: Õóáøóì
Èöåöãõ ÇáÙøõåúÑó¡ ãóÍúãõæáñ Úóáóì ãóÇ ÅöÐóÇ ÖóÇÞó ÇáúæóÞúÊõ. æóÞóÇáó
ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó: áóÇ íóÌöÈõ ÅöÚóÇÏóÉõ ÇáúÎõØúÈóÉö¡ áóßöäú íõÓúÊóÍóÈøõ¡
æóÊóÌöÈõ ÇáúÌõãõÚóÉõ áöáúÞõÏúÑóÉö. æóÞóÇáó ÃóÈõæ Úóáöíøò Ýöí
«ÇáúÅöÝúÕóÇÍö» : áóÇ ÊóÌöÈõ ÅöÚóÇÏóÉõ ÇáúÎõØúÈóÉö¡ æóáóÇ ÇáúÌõãõÚóÉõ¡
æóáóßöäú íõÓúÊóÍóÈøóÇäö ÚóãóáðÇ ÈöÙóÇåöÑö ÇáäøóÕøö. æóÏóáöíáõ ÇáËøóÇäöí
æóÇáËøóÇáöËö Ýöí ÊóÑúßö ÇáúÎõØúÈóÉö¡ ÎóæúÝõ ÇáöÇäúÝöÖóÇÖö ËóÇäöíðÇ¡
ÝóÓóÞóØóÊú ÈöåóÐóÇ ÇáúÚõÐúÑö¡ æóÍóÕóáó ÎöáóÇÝñ Ýöí æõÌõæÈö ÅöÞóÇãóÉö
ÇáúÌõãõÚóÉö¡ ßóãóÇ ÇÎúÊóÕóÑóåõ ÇáúÛóÒøóÇáöíøõ¡ ÝóÞóÇáó: Åöäú ÔóÑóØúäóÇ
ÇáúãõæóÇáóÇÉó¡ æóáóãú ÊõÚóÏö ÇáúÎõØúÈóÉõ¡ ÃóÊóãøó ÇáúãõäúÝóÖøõæäó.
æóåóáú íóÃúËóãõ ÇáúÎóØöíÈõ¿ ÞóæúáóÇäö.
(2/8)
ÞõáúÊõ: ÇáúÃóÕóÍøõ Þóæúáõ ÇÈúäö ÓõÑóíúÌò¡
æóãõÊóÇÈöÚöíåö¡ æóÃóäøó ÇáúÎóØöíÈó íóÃúËóãõ ÅöÐóÇ áóãú íõÚöÏú¡ -
æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
æóÓóæóÇÁñ ØóÇáó ÇáúÝóÕúáõ æóÇáúÎóØöíÈõ ÓóÇßöÊñ¡ Ãóæú ãõÓúÊóãöÑøñ Ýöí
ÇáúÎõØúÈóÉö¡ Ëõãøó áóãøóÇ ÚóÇÏõæÇ ÃóÚóÇÏó ãóÇ ÌóÑóì ãöäú æóÇÌöÈöåóÇ Ýöí
ÍóÇáö ÇáöÇäúÝöÖóÇÖö. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÃóÍúÑóãó ÈöÇáúÚóÏóÏö ÇáúãõÚúÊóÈóÑö¡
Ëõãøó ÍóÖóÑó ÃóÑúÈóÚõæäó ÂÎóÑõæäó æóÃóÍúÑóãõæÇ¡ Ëõãøó ÇäúÝóÖøó
ÇáúÃóæøóáõæäó¡ ÝóáóÇ íóÖõÑøõ¡ Èóáú íõÊöãøõ ÇáúÌõãõÚóÉó¡ ÓóæóÇÁñ ßóÇäó
ÇááøóÇÍöÞõæäó ÓóãöÚõæÇ ÇáúÎõØúÈóÉó¡ Ãóãú áóÇ. ÞóÇáó ÅöãóÇãõ
ÇáúÍóÑóãóíúäö: æóáóÇ íóãúÊóäöÚõ ÚöäúÏöí Ãóäú íõÞóÇáó: íõÔúÊóÑóØõ ÈóÞóÇÁõ
ÃóÑúÈóÚöíäó ÓóãöÚõæÇ ÇáúÎõØúÈóÉó¡ ÝóáóÇ ÊóÓúÊóãöÑøõ ÇáúÌõãõÚóÉõ ÅöÐóÇ
ßóÇäó ÇááøóÇÍöÞõæäó áóãú íóÓúãóÚõæåóÇ. ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÇäúÝóÖøõæÇ
æóáóÍöÞó ÃóÑúÈóÚõæäó Úóáóì ÇáöÇÊøöÕóÇáö¡ ÝóÞóÏú ÞóÇáó Ýöí (ÇáúæóÓöíØö) :
ÊóÓúÊóãöÑøõ ÇáúÌõãõÚóÉõ. áóßöäú íõÔúÊóÑóØõ åõäóÇ Ãóäú íóßõæäó
ÇááøóÇÍöÞõæäó ÓóãöÚõæÇ ÇáúÎõØúÈóÉó. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÇäúÝóÖøõæÇ ÝóäóÞóÕó
ÇáúÚóÏóÏõ Ýöí ÈóÇÞöí ÇáÕøóáóÇÉö¡ ÝóÝöíåö ÎóãúÓóÉõ ÃóÞúæóÇáò ãóäúÕõæÕóÉò
æóãõÎóÑøóÌóÉò. ÃóÙúåóÑõåóÇ: ÊóÈúØõáõ ÇáúÌõãõÚóÉõ æóíõÔúÊóÑóØõ ÇáúÚóÏóÏõ
Ýöí ÌóãöíÚöåóÇ. ÝóÚóáóì åóÐóÇ¡ áóæú ÃóÍúÑóãó ÇáúÅöãóÇãõ¡ æóÊóÈóØøóÃó
ÇáúãõÞúÊóÏõæäó¡ Ëõãøó ÃóÍúÑóãõæÇ¡ ÝóÅöäú ÊóÃóÎøóÑó ÊóÍóÑøõãõåõãú Úóäú
ÑõßõæÚöåö¡ ÝóáóÇ ÌõãõÚóÉó. æóÅöäú áóãú íóÊóÃóÎøóÑõæÇ Úóäú ÑõßõæÚöåö¡
ÝóÞóÇáó ÇáúÞóÝøóÇáõ: ÊóÕöÍøõ ÇáúÌõãõÚóÉõ. æóÞóÇáó ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ
ãõÍóãøóÏò: íõÔúÊóÑóØõ Ãóäú áóÇ íóØõæáó ÇáúÝóÕúáõ Èóíúäó ÅöÍúÑóÇãöåö
æóÅöÍúÑóÇãöåöãú. æóÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö: ÇáÔøóÑúØõ Ãóäú
íóÊóãóßøóäõæÇ ãöäú ÅöÊúãóÇãö ÇáúÝóÇÊöÍóÉö¡ ÝóÅöÐóÇ ÍóÕóáó Ðóáößó¡ áóãú
íóÖõÑøó ÇáúÝóÕúáõ¡ æóåóÐóÇ åõæó ÇáúÃóÕóÍøõ ÚöäúÏó ÇáúÛóÒøóÇáöíøö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Åöäú ÈóÞöíó ÇËúäóÇäö ãóÚó ÇáúÅöãóÇãö¡ ÃóÊóãøó
ÇáúÌõãõÚóÉó¡ æóÅöáøóÇ ÈóØóáóÊú. æóÇáËøóÇáöËõ: Åöäú ÈóÞöíó ãóÚóåõ
æóÇÍöÏñ¡ áóãú ÊóÈúØõáú¡ æóåóÐöåö ÇáËøóáóÇËóÉõ ãóäúÕõæÕóÉñ. ÇáúÃóæøóáóÇäö
Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö. æóÇáËøóÇáöËõ: ÇáúÞóÏöíãó. æóíõÔúÊóÑóØõ Ýöí ÇáúæóÇÍöÏö
æóÇáöÇËúäóíúäö: ßóæúäõåõãóÇ ÈöÕöÝóÉö ÇáúßóãóÇáö. æóÞóÇáó ÕóÇÍöÈõ
«ÇáÊøóÞúÑöíÈö» : Ýöí ÇÔúÊöÑóÇØö ÇáúßóãóÇáö ÇÍúÊöãóÇáñ¡ áöÃóäøóÇ
ÇßúÊóÝóíúäóÇ ÈöÇÓúãö ÇáúÌóãóÇÚóÉö.
ÞõáúÊõ: åóÐóÇ ÇáöÇÍúÊöãóÇáõ ÍóßóÇåõ ÕóÇÍöÈõ «ÇáúÍóÇæöí» æóÌúåðÇ
ãõÍóÞøóÞðÇ áöÃóÕúÍóÇÈöäóÇ¡ ÍóÊøóì áóæú ÈóÞöíó
(2/9)
ÕóÈöíøóÇäö¡ Ãóæú ÕóÈöíøñ¡ ßóÝóì.
æóÇáÕøóÍöíÍõ: ÇÔúÊöÑóÇØõ ÇáúßóãóÇáö. ÞóÇáó Ýöí «ÇáäøöåóÇíóÉö» :
ÇÍúÊöãóÇáõ ÕóÇÍöÈö «ÇáÊøóÞúÑöíÈö» ÛóíúÑõ ãõÚúÊóÏøò Èöåö. - æóÇááøóåõ
ÃóÚúáóãõ - æóÇáÑøóÇÈöÚõ: áóÇ ÊóÈúØõáõ æóÅöäú ÈóÞöíó æóÇÍöÏñ.
æóÇáúÎóÇãöÓõ: Åöäú ßóÇäó ÇáöÇäúÝöÖóÇÖõ Ýöí ÇáÑøóßúÚóÉö ÇáúÃõæáóì
ÈóØóáóÊö ÇáúÌõãõÚóÉõ. æóÅöäú ßóÇäó ÈóÚúÏóåóÇ¡ áóãú ÊóÈúØõáú¡ æóíõÊöãøõ
ÇáúÅöãóÇãõ ÇáúÌõãõÚóÉó æóÍúÏóåõ¡ æóßóÐóÇ ãóäú ãóÚóåõ Åöäú ÈóÞöíó ãóÚóåõ
ÃóÍóÏñ.
ÇáÔøóÑúØõ ÇáúÎóÇãöÓõ: ÇáúÌóãóÇÚóÉõ. ÝóáóÇ ÊóÕöÍøõ ÇáúÌõãõÚóÉõ
ÈöÇáúÚóÏóÏö ÝõÑóÇÏóì. æóÔõÑõæØõ ÇáúÌóãóÇÚóÉö: Úóáóì ãóÇ ÓóÈóÞó Ýöí
ÛóíúÑö ÇáúÌõãõÚóÉö. æóáóÇ íõÔúÊóÑóØõ ÍõÖõæÑõ ÇáÓøõáúØóÇäö¡ æóáóÇ
ÅöÐúäõåõ ÝöíåóÇ. æóÍóßóì Ýöí (ÇáúÈóíóÇäö) ÞóæúáðÇ ÞóÏöíãðÇ: ÃóäøóåóÇ áóÇ
ÊóÕöÍøõ ÅöáøóÇ ÎóáúÝó ÇáúÅöãóÇãö¡ Ãóæú ãóäú ÃóÐöäó áóåõ¡ æóåõæó ÔóÇÐøñ
ãõäúßóÑñ. Ëõãøó áöÅöãóÇãö ÇáúÌõãõÚóÉö ÃóÍúæóÇáñ.
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóßõæäó ÚóÈúÏðÇ¡ Ãóæú ãõÓóÇÝöÑðÇ¡ ÝóÅöäú Êóãøó Èöåö
ÇáúÚóÏóÏõ¡ áóãú ÊóÕöÍøó ÇáúÌõãõÚóÉõ¡ æóÅöäú Êóãøó ÈöÛóíúÑöåö¡ ÕóÍøóÊú
Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈö. æóÞöíáó: æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: ÇáÕøöÍøóÉõ.
æóÇáËøóÇäöí: ÇáúÈõØúáóÇäõ. åóÐóÇ ÅöÐóÇ ÕóáøóíóÇ ÇáúÌõãõÚóÉó ÞóÈúáó Ãóäú
íõÕóáøöíóÇ ÇáÙøõåúÑó. ÝóÅöäú ßóÇäóÇ ÕóáøóíóÇ ÙõåúÑó íóæúãöåöãóÇ¡ ÝóåõãóÇ
ãõÊóäóÝøöáóÇäö ÈöÇáúÌõãõÚóÉö. æóÝöí ÇáúÌõãõÚóÉö ÎóáúÝóåõãóÇ ãóÇ íóÃúÊöí
Ýöí ÇáúãõÊóäóÝøöáö.
ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó ÕóÈöíøðÇ¡ Ãóæú ãõÊóäóÝøöáðÇ¡ ÝóÅöäú
Êóãøó ÇáúÚóÏóÏõ Èöåö¡ áóãú ÊóÕöÍøó¡ æóÅöäú Êóãøó Ïõæäóåõ¡ ÕóÍøóÊú Úóáóì
ÇáúÃóÙúåóÑö ÚöäúÏó ÇáúÃóßúËóÑöíäó. æóÇÊøóÝóÞõæÇ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÌóæóÇÒó
Ýöí ÇáúãõÊóäóÝøöáö ÃóÙúåóÑõ ãöäúåõ Ýöí ÇáÕøóÈöíøö ; áöÃóäøóåõ ãöäú
Ãóåúáö ÇáúÝóÑúÖö æóáóÇ äóÞúÕó Ýöíåö.
ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íõÕóáøõæÇ ÇáúÌõãõÚóÉó ÎóáóÝó ãóäú íõÕóáøöí
ÕõÈúÍðÇ¡ Ãóæú ÚóÕúÑðÇ¡ ÝóßóÇáúãõÊóäóÝøöáö. æóÞöíáó: ÊóÕöÍøõ ÞóØúÚðÇ¡
áöÃóäøóåõ íõÕóáøöí ÝóÑúÖðÇ. æóáóæú ÕóáøóæúÇ ÎóáúÝó ãõÓóÇÝöÑò íóÞúÕõÑõ
ÇáÙøõåúÑó¡ ÌóÇÒó Åöäú ÞõáúäóÇ: Åöäøó ÇáúÌõãõÚóÉó ÙõåúÑñ ãóÞúÕõæÑóÉñ.
æóÅöäú ÞõáúäóÇ: ÕóáóÇÉñ Úóáóì ÍöíóÇáöåóÇ¡ ÝóßóÇáÕøõÈúÍö.
ÇáúÍóÇáõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: ÅöÐóÇ ÈóÇäó ÇáúÅöãóÇãõ ÈóÚúÏó ÇáÕøóáóÇÉö ÌõäõÈðÇ
Ãóæú ãõÍúÏöËðÇ¡ ÝóÅöäú Êóãøó ÇáúÚóÏóÏõ Èöåö¡ áóãú ÊóÕöÍøó. æóÅöäú Êóãøó
Ïõæäóåõ¡ ÝóÇáúÃóÙúåóÑõ: ÇáÕøöÍøóÉõ. äóÕøó Úóáóíúåö Ýöí (ÇáúÃõãøö) ¡
(2/10)
æóÕóÍøóÍóåõ ÇáúÚöÑóÇÞöíøõæäó¡ æóÃóßúËóÑõ
ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ. æóÇáËøóÇäöí: áóÇ ÊóÕöÍøõ¡ áöÃóäøó ÇáúÌóãóÇÚóÉó ÔóÑúØñ¡
æóÇáúÅöãóÇãõ ÛóíúÑõ ãõÕóáøò¡ ÈöÎöáóÇÝö ÓóÇÆöÑö ÇáÕøóáóæóÇÊö¡ ÝóÅöäøó
ÇáúÌóãóÇÚóÉó ÝöíåóÇ áóíúÓóÊú ÔóÑúØðÇ. æóÛóÇíóÊõåõ Ãóäøóåõãú ÕóáøóæúåóÇ
ÝõÑóÇÏóì. æóÇáúãóäúÚõ åõäóÇ ÃóÞúæóì ãöäúåõ Ýöí ãóÓúÃóáóÉö ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö
ÈöÇáÕøóÈöíøö. æóÞóÇáó ÇáúÃóßúËóÑõæäó ÇáúãõÑóÌøöÍõæäó áöáúÃóæøóáö: áóÇ
äõÓóáøöãõ Ãóäøó ÍóÏóËó ÇáúÅöãóÇãö íóãúäóÚõ ÕöÍøóÉó ÇáúÌóãóÇÚóÉö¡
æóËõÈõæÊó ÍõßúãöåóÇ Ýöí ÍóÞøö ÇáúãóÃúãõæãö ÇáúÌóÇåöáö ÈöÍóÇáöåö.
æóÞóÇáõæÇ: áóÇ íóãúäóÚõ äóíúáó ÝóÖöíáóÉö ÇáúÌóãóÇÚóÉö Ýöí ÓóÇÆöÑö
ÇáÕøóáóæóÇÊö¡ æóáóÇ ÛóíúÑõåõ ãöäú ÃóÍúßóÇãö ÇáúÌóãóÇÚóÉö. æóÚóáóì
ÇáúÃóÙúåóÑö¡ ÞóÇáó ÕóÇÍöÈõ (ÇáúÈóíóÇäö) : áóæú Õóáøóì ÇáúÌõãõÚóÉó
ÈöÃóÑúÈóÚöíäó¡ ÝóÈóÇäó Ãóäøó ÇáúãóÃúãõæãöíäó ãõÍúÏöËõæäó¡ ÕóÍøóÊú
ÕóáóÇÉõ ÇáúÅöãóÇãö. ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ÈóÇäõæÇ ÚóÈöíÏðÇ¡ Ãóæú äöÓóÇÁð¡
ÝóÅöäøó Ðóáößó ãöãøóÇ íóÓúåõáõ ÇáöÇØøöáóÇÚõ Úóáóíúåö. æóÞöíóÇÓõ ãóäú
íóÐúåóÈõ Åöáóì ÇáúãóäúÚö: Ãóäú áóÇ ÊóÕöÍøó ÌõãõÚóÉõ ÇáúÅöãóÇãö
áöÈõØúáóÇäö ÇáúÌóãóÇÚóÉö.
ÇáúÍóÇáõ ÇáúÎóÇãöÓõ: ÅöÐóÇ ÞóÇãó ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÛóíúÑö ÇáúÌõãõÚóÉö Åöáóì
ÑóßúÚóÉò ÒóÇÆöÏóÉò ÓóåúæðÇ¡ ÝóÇÞúÊóÏóì Èöåö ÅöäúÓóÇäñ ÝöíåóÇ¡ æóÃóÏúÑóßó
ÌóãöíÚó ÇáÑøóßúÚóÉö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÚóÇáöãðÇ ÈöÓóåúæöåö¡ áóãú ÊóäúÚóÞöÏú
ÕóáóÇÊõåõ Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö. æóÅöäú ßóÇäó ÌóÇåöáðÇ¡ ÍõÓöÈóÊú áóåõ
ÇáÑøóßúÚóÉõ¡ æóíóÈúäöí ÚóáóíúåóÇ ÈóÚúÏó ÓóáóÇãö ÇáúÅöãóÇãö æóÅöäú áóãú
Êóßõäú Êöáúßó ÇáÑøóßúÚóÉõ ãóÍúÓõæÈóÉð áöáúÅöãóÇãö ßóÇáúãõÍúÏöËö.
ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ÈóÇäó ÇáúÅöãóÇãõ ßóÇÝöÑðÇ¡ Ãóæö ÇãúÑóÃóÉð¡
áöÃóäøóåõãóÇ áóíúÓóÇ ÃóåúáðÇ áöáúÅöãóÇãóÉö ÈöÍóÇáò. æóÚóáóì ÇáúæóÌúåö
ÇáËøóÇäöí: áóÇ ÊóäúÚóÞöÏõ ÇáÕøóáóÇÉõ¡ æóáóÇ ÊõÍúÓóÈõ åóÐöåö ÇáÑøóßúÚóÉõ
áöáúãóÃúãõæãö. Ýóáóæú ÌóÑóì åóÐóÇ Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö¡ ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ: Ýöí
ÛóíúÑö ÇáúÌõãõÚóÉö áóÇ íõÏúÑößõ Èöåö ÇáÑøóßúÚóÉó¡ áóãú íõÏúÑößú Èöåö
åõäóÇ ÇáúÌõãõÚóÉó¡ æóáóÇ ÊõÍúÓóÈõ Úóäö ÇáÙøõåúÑö ÃóíúÖðÇ¡ æóÅöäú
ÞõáúäóÇ: íõÏúÑößõåóÇ Ýöí ÛóíúÑö ÇáúÌõãõÚóÉö¡ Ýóåóáú ÊõÍúÓóÈõ åóÐöåö
ÇáÑøóßúÚóÉõ Úóäö ÇáúÌõãõÚóÉö¿ æóÌúåóÇäö ÈöäóÇÁð Úóáóì ÇáúÞóæúáóíúäö Ýöí
ÇáúãõÍúÏöËö. æóÇÎúÊóÇÑó ÇÈúäõ ÇáúÍóÏøóÇÏö: ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊõÍúÓóÈõ.
æóÇÚúáóãú Ãóäøó ÇáúÃóÕúÍóÇÈó áóãú íóÐúßõÑõæÇ Ýöí ÇáúãõÍúÏöËö ÅöÐóÇ áóãú
ÊóÍúÕõáö ÇáúÌõãõÚóÉõ: Ãóäøó ÕóáóÇÉó ÇáúãõÞúÊóÏöí Èöåö ãõäúÚóÞöÏóÉñ¡
æóÃóäøó ÇáúãóÃúÊöíøó Èöåö íõÍúÓóÈõ Úóäö ÇáÙøõåúÑö¡ ÍóÊøóì áóæú ÊóÈóíøóäó
ÇáúÍóÇáõ ÞóÈúáó ÓóáóÇãö ÇáúÅöãóÇãö Ãóæú ÈóÚúÏóåõ Úóáóì ÞõÑúÈò¡
íõÊöãøõåóÇ ÙõåúÑðÇ ÅöÐóÇ ÌóæøóÒúäóÇ ÈöäóÇÁó ÇáÙøõåúÑö Úóáóì ÇáúÌõãõÚóÉö.
æóãõÞúÊóÖóì ÇáÊøóÓúæöíóÉö Èóíúäó ÇáúÝóÕúáóíúäö: ÇáöÇäúÚöÞóÇÏõ
æóÇáöÇÍúÊöÓóÇÈõ Úóäö ÇáÙøõåúÑö.
(2/11)
ÝóÑúÚñ
ÅöÐóÇ ÃóÏúÑóßó ÇáúãóÓúÈõæÞõ ÑõßõæÚó ÇáúÅöãóÇãö Ýöí ËóÇäöíóÉö
ÇáúÌõãõÚóÉö¡ ßóÇäó ãõÏúÑößðÇ áöáúÌõãõÚóÉö. ÝóÅöÐóÇ Óóáøóãó ÇáúÅöãóÇãõ¡
ÃóÊóì ÈöËóÇäöíóÉò¡ æóÅöÐóÇ ÃóÏúÑóßóåõ ÈóÚúÏó ÑõßõæÚöåóÇ¡ áóãú íõÏúÑößö
ÇáúÌõãõÚóÉó¡ æóíóÞõæãõ ÈóÚúÏó ÓóáóÇãö ÇáúÅöãóÇãö Åöáóì ÃóÑúÈóÚò
áöáÙøõåúÑö¡ æóßóíúÝó íóäúæöí åóÐóÇ ÇáúãõÏúÑößõ ÈóÚúÏó ÇáÑøõßõæÚö¿
æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: íóäúæöí ÇáúÌõãõÚóÉó ãõæóÇÝóÞóÉð áöáúÅöãóÇãö.
æóÇáËøóÇäöí: ÇáÙøõåúÑó¡ áöÃóäøóåóÇ ÇáúÍóÇÕöáóÉõ. Ýóáóæú Õóáøóì ãóÚó
ÇáúÅöãóÇãö ÑóßúÚóÉð¡ Ëõãøó ÞóÇãó ÝóÕóáøóì ÃõÎúÑóì¡ æóÚóáöãó Ýöí
ÇáÊøóÔóåøõÏö Ãóäøóåõ ÊóÑóßó ÓóÌúÏóÉð ãöäú ÅöÍúÏóì ÇáÑøóßúÚóÊóíúäö¡
äóÙóÑó¡ Åöäú ÚóáöãóåóÇ ãöäó ÇáËøóÇäöíóÉö¡ Ýóåõæó ãõÏúÑößñ áöáúÌõãõÚóÉö¡
ÝóíóÓúÌõÏõ ÓóÌúÏóÉð¡ æóíõÚöíÏõ ÇáÊøóÔóåøõÏó¡ æóíóÓúÌõÏõ áöáÓøóåúæö
æóíõÓóáøöãõ. æóÅöäú ÚóáöãóåóÇ ãöäó ÇáúÃõæáóì¡ Ãóæú Ôóßøó¡ áóãú íóßõäú
ãõÏúÑößðÇ áöáúÌõãõÚóÉö¡ æóÍóÕóáóÊú áóåõ ÑóßúÚóÉñ ãöäó ÇáÙøõåúÑö. æóáóæú
ÃóÏúÑóßóåõ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö¡ æóÔóßøó åóáú ÓóÌóÏó ãóÚóåõ ÓóÌúÏóÉð¡ Ãóãú
ÓóÌúÏóÊóíúäö¿ ÝóÅöäú áóãú íõÓóáøöãö ÇáúÅöãóÇãõ¡ ÓóÌóÏó ÈóÚúÏó ÓóÌúÏóÉò
ÃõÎúÑóì¡ æóßóÇäó ãõÏúÑößðÇ áöáúÌõãõÚóÉö. æóÅöäú Óóáøóãó ÇáúÅöãóÇãõ¡ áóãú
íõÏúÑößö ÇáúÌõãõÚóÉó¡ ÝóíóÓúÌõÏõ æóíõÊöãøõ ÇáÙøõåúÑó. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ
ÃóÏúÑóßó Ýöí ÛóíúÑö ÇáúÌõãõÚóÉö ÇáúÅöãóÇãó Ýöí ÑõßõæÚò ÛóíúÑö ãóÍúÓõæÈò¡
ßóÑõßõæÚö ÇáúÅöãóÇãö ÇáúãõÍúÏöËö¡ æóÑõßõæÚö ÇáúÅöãóÇãö ÇáÓøóÇåöí
ÈöÒöíóÇÏóÉö ÑóßúÚóÉò¡ æóÞõáúäóÇ: Åöäøóåõ áóæú ÃóÏúÑóßóåóÇ ßõáøóåóÇ¡
ÍõÓöÈóÊú¡ ÝóæóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: áóÇ íóßõæäõ ãõÏúÑößðÇ áöáÑøóßúÚóÉö.
æóÇáËøóÇäöí: íõÏúÑößõåóÇ. Ýóáóæú ÃóÏúÑóßó ÑõßõæÚó ËóÇäöíóÉö ÇáúÌõãõÚóÉö¡
ÝóÈóÇäó ÇáúÅöãóÇãõ ãõÍúÏöËðÇ¡ æóÞõáúäóÇ: áóæú ÃóÏúÑóßó ÇáÑøóßúÚóÉó
ÈößóãóÇáöåóÇ ãóÚó ÇáúãõÍúÏöËö Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö ÍõÓöÈóÊú¡ ÝóÚóáóì åóÐóíúäö
ÇáúæóÌúåóíúäö¡ ÇáúÃóÕóÍøõ: áóÇ íõÏúÑößõ ÇáúÌõãõÚóÉó.
(2/12)
ÝóÕúáñ
ÅöÐóÇ ÎóÑóÌó ÇáúÅöãóÇãõ Úóäö ÇáÕøóáóÇÉö ÈöÍóÏóËò ÊóÚóãøóÏóåõ¡ Ãóæú
ÓóÈóÞóåõ¡ Ãóæú ÈöÓóÈóÈö ÛóíúÑöåö¡ Ãóæú ÈöáóÇ ÓóÈóÈò¡ ÝóÅöäú ßóÇäó Ýöí
ÛóíúÑö ÇáúÌõãõÚóÉö¡ ÝóÝöí ÌóæóÇÒö ÇáöÇÓúÊöÎúáóÇÝö ÞóæúáóÇäö.
ÃóÙúåóÑõåõãóÇ ÇáúÌóÏöíÏõ: íóÌõæÒõ. æóÇáúÞóÏöíãõ: áóÇ íóÌõæÒõ. æóáóäóÇ
æóÌúåñ: Ãóäøóåõ íóÌõæÒõ ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò Ýöí ÛóíúÑö ÇáúÌõãõÚóÉö. æóÅöäøóãóÇ
ÇáúÞóæúáóÇäö Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö¡ æóÇáúãóÐúåóÈõ: ØóÑúÏõ ÇáúÞóæúáóíúäö Ýöí
ÌóãöíÚö ÇáÕøóáóæóÇÊö. ÝóÅöäú áóãú äõÌóæøöÒú ÇáöÇÓúÊöÎúáóÇÝó¡ ÃóÊóãøó
ÇáúÞóæúãõ ÕóáóÇÊóåõãú ÝõÑóÇÏóì. æóÅöäú ÌóæøóÒúäóÇåõ¡ ÝóíõÔúÊóÑóØõ ßóæúäõ
ÇáúÎóáöíÝóÉö ÕóÇáöÍðÇ áöÅöãóÇãóÉö ÇáúÞóæúãö. Ýóáóæö ÇÓúÊóÎúáóÝó
áöÅöãóÇãóÉö ÇáÑøöÌóÇáö ÇãúÑóÃóÉð¡ Ýóåõæó áóÛúæñ¡ æóáóÇ ÊóÈúØõáõ
ÕóáóÇÊõåõãú ÅöáøóÇ Ãóäú íóÞúÊóÏõæÇ ÈöåóÇ. ÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö:
æóíõÔúÊóÑóØõ ÍõÕõæáõ ÇáöÇÓúÊöÎúáóÇÝö Úóáóì ÞõÑúÈò. Ýóáóæú ÝóÚóáõæÇ Úóáóì
ÇáöÇäúÝöÑóÇÏö ÑõßúäðÇ ; ÇãúÊóäóÚó ÇáöÇÓúÊöÎúáóÇÝõ ÈóÚúÏóåõ. æóåóáú
íõÔúÊóÑóØõ ßóæúäõ ÇáúÎóáöíÝóÉö ãöãøóäö ÇÞúÊóÏóì ÈöÇáúÅöãóÇãö ÞóÈúáó
ÍóÏóËöåö¿ ÞóÇáó ÇáúÃóßúËóÑõæäó ãöäó ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó¡ æóÛóíúÑöåöãú: Åöäö
ÇÓúÊóÎúáóÝó Ýöí ÇáÑøóßúÚóÉö ÇáúÃõæáóì Ãóæö ÇáËøóÇáöËóÉö ãöäó
ÇáÑøõÈóÇÚöíøóÉö ãóäú áóãú íóÞúÊóÏö Èöåö ÌóÇÒó¡ áöÃóäøóåõ áóÇ
íõÎóÇáöÝõåõãú Ýöí ÇáÊøóÑúÊöíÈö¡ æóÅöäö ÇÓúÊóÎúáóÝóåõ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö¡
Ãóæö ÇáúÃóÎöíÑóÉö¡ áóãú íóÌõÒú¡ áöÃóäøóåõ íóÍúÊóÇÌõ Åöáóì ÇáúÞöíóÇãö¡
æóíóÍúÊóÇÌõæäó Åöáóì ÇáúÞõÚõæÏö. æóÃóØúáóÞó ÌóãóÇÚóÉñ ÇÔúÊöÑóÇØó ßóæúäö
ÇáúÎóáöíÝóÉö ãöãøóäö ÇÞúÊóÏóì Èöåö. æóÈöåö ÞóØóÚó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö¡
æóÒóÇÏó ÝóÞóÇáó: áóæú ÃóãóÑó ÇáúÅöãóÇãõ ÃóÌúäóÈöíøðÇ ÝóÊóÞóÏøóãó¡ áóãú
íóßõäú ÎóáöíÝóÉð¡ Èóáú ÚóÇÞöÏñ áöäóÝúÓöåö ÕóáóÇÉð¡ ÌóÇÒó Úóáóì ÊóÑúÊöíÈö
äóÝúÓöåö ÝöíåóÇ. Ýóáóæö ÇÞúÊóÏóì Èöåö ÇáúÞóæúãõ¡ Ýóåõæó ÇÞúÊöÏóÇÁõ
ãõäúÝóÑöÏöíäó Ýöí ÃóËúäóÇÁö ÇáÕøóáóÇÉö. æóÞóÏú ÓóÈóÞó ÇáúÎöáóÇÝõ Ýöíåö
Ýöí ãóæúÖöÚöåö¡ áöÃóäøó ÞõÏúæóÊóåõãõ ÇäúÞóØóÚóÊú ÈöÎõÑõæÌö ÇáúÅöãóÇãö
Úóäö ÇáÕøóáóÇÉö. æóáóÇ íõÔúÊóÑóØõ ßóæúäõ ÇáúÎóáöíÝóÉö ãõÞúÊóÏöíðÇ Ýöí
ÇáúÃõæáóì¡ Èóáú íóÌõæÒõ ÇÓúÊöÎúáóÇÝõ ÇáúãóÓúÈõæÞö. Ëõãøó Úóáóíúåö
ãõÑóÇÚóÇÉõ äóÙúãö ÕóáóÇÉö ÇáúÅöãóÇãö¡ ÝóíóÞúÚõÏõ Ýöí ãóæúÖöÚö ÞõÚõæÏöåö¡
æóíóÞõæãõ Ýöí ãóæúÖöÚö ÞöíóÇãöåö¡ ßóãóÇ ßóÇäó íóÝúÚóáõ áóæú áóãú
íóÎúÑõÌú Úóäö ÇáÕøóáóÇÉö¡ ÍóÊøóì áóæú áóÍöÞó ÇáúÅöãóÇãó Ýöí ËóÇäöíóÉö
ÇáÕøõÈúÍö¡ Ëõãøó ÃóÍúÏóËó ÇáúÅöãóÇãõ ÝöíåóÇ¡ æóÇÓúÊóÎúáóÝóåõ ; ÞóäóÊó
æóÞóÚóÏó ÝöíåóÇ áöáÊøóÔóåøõÏö¡ Ëõãøó íóÞúäõÊõ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö
áöäóÝúÓöåö. æóáóæú ÓóåóÇ
(2/13)
ÞóÈúáó ÇÞúÊöÏóÇÆöåö¡ Ãóæú ÈóÚúÏóåõ¡
ÓóÌóÏó Ýöí ÂÎöÑö ÕóáóÇÉö ÇáúÅöãóÇãö¡ æóÃóÚóÇÏó Ýöí ÂÎöÑö ÕóáóÇÉö
äóÝúÓöåö Úóáóì ÇáúÃóÙúåóÑö. æóÅöÐóÇ ÊóãøóÊú ÕóáóÇÉõ ÇáúÅöãóÇãö¡ ÞóÇãó
áöÊóÏóÇÑõßö ãóÇ Úóáóíúåö. æóåõãú ÈöÇáúÎöíóÇÑö¡ Åöäú ÔóÇÁõæÇ ÝóÇÑóÞõæåõ
æóÓóáøóãõæÇ¡ æóÅöäú ÔóÇÁõæÇ ÕóÈóÑõæÇ ÌõáõæÓðÇ áöíõÓóáøöãõæÇ ãóÚóåõ.
åóÐóÇ ßõáøõåõ ÅöÐóÇ ÚóÑóÝó ÇáúãóÓúÈõæÞõ äóÙúãó ÕóáóÇÉö ÇáúÅöãóÇãö¡
ÝóÅöäú áóãú íóÚúÑöÝú¡ ÝóÞóæúáóÇäö. æóÞöíáó: æóÌúåóÇäö.
ÞõáúÊõ: ÃóÑúÌóÍõåõãóÇ ÏóáöíáðÇ: Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ. æóÞóÇáó ÇáÔøóíúÎõ
ÃóÈõæ Úóáöíøò ÇáÓøöäúÌöíøõ: ÃóÕóÍøõåõãóÇ: ÌóæóÇÒõåõ. - æóÇááøóåõ
ÃóÚúáóãõ -
ÝóÅöäú ÌóæøóÒúäóÇ¡ ÑóÇÞóÈó ÇáúÞóæúãó ÅöÐóÇ ÃóÊóãøó ÇáÑøóßúÚóÉó¡ ÝóÅöäú
åóãøõæÇ ÈöÇáúÞöíóÇãö¡ ÞóÇãó¡ æóÅöáøóÇ ÞóÚóÏó. æóÓóåúæõ ÇáúÎóáöíÝóÉö
ÞóÈúáó ÍóÏóËö ÇáúÅöãóÇãö¡ íóÍúãöáõåõ ÇáúÅöãóÇãõ. æóÓóåúæõåõ ÈóÚúÏóåõ
íóÞúÊóÖöí ÇáÓøõÌõæÏó Úóáóíúåö æóÚóáóì ÇáúÞóæúãö. æóÓóåúæõ ÇáúÞóæúãö
ÞóÈúáó ÍóÏóËö ÇáúÅöãóÇãö æóÈóÚúÏó ÇáöÇÓúÊöÎúáóÇÝö¡ ãóÍúãõæáñ¡
æóÈóíúäóåõãóÇ ÛóíúÑõ ãóÍúãõæáò¡ Èóáú íóÓúÌõÏõ ÇáÓøóÇåöí ÈóÚúÏó ÓóáóÇãö
ÇáúÎóáöíÝóÉö. åóÐóÇ ßõáøõåõ Ýöí ÛóíúÑö ÇáúÌõãõÚóÉö.
ÃóãøóÇ ÇáöÇÓúÊöÎúáóÇÝõ Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö¡ ÝóÝöíåö ÇáúÞóæúáóÇäö. ÝóÅöäú
áóãú äõÌóæøöÒúåõ: ÝóÇáúãóÐúåóÈõ Ãóäøóåõ Åöäú ÃóÍúÏóËó Ýöí ÇáúÃõæáóì¡
ÃóÊóãøó ÇáúÞóæúãõ ÕóáóÇÊóåõãú ÙõåúÑðÇ. æóÅöäú ÃóÍúÏóËó Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö¡
ÃóÊóãøóåóÇ ÌõãõÚóÉð ãóäú ÃóÏúÑóßó ãóÚóåõ ÑóßúÚóÉð. æóáóäóÇ Þóæúáñ:
Ãóäøóåõãú íõÊöãøõæäóåóÇ ÌõãõÚóÉð Ýöí ÇáúÍóÇáóíúäö. æóæóÌúåñ: Ãóäøóåõãú
íõÊöãøõæäóåóÇ ÙõåúÑðÇ Ýöí ÇáúÍóÇáóíúäö. æóÅöäú ÌóæøóÒúäóÇ
ÇáöÇÓúÊöÎúáóÇÝó¡ äõÙöÑó¡ Åöäö ÇÓúÊóÎúáóÝó ãóäú áóãú íóÞúÊóÏö Èöåö¡ áóãú
íóÕöÍøó¡ æóáóãú íóßõäú áöÐóáößó ÇáúÎóáöíÝóÉö Ãóäú íõÕóáøöíó ÇáúÌõãõÚóÉó¡
áöÃóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ ÇÈúÊöÏóÇÁõ ÌõãõÚóÉò ÈóÚúÏó ÌõãõÚóÉò. æóÝöí ÕöÍøóÉö
ÙõåúÑö åóÐóÇ ÇáúÎóáöíÝóÉö ÎöáóÇÝñ ãóÈúäöíøñ Úóáóì Ãóäøó ÇáÙøõåúÑó åóáú
ÊóÕöÍøõ ÞóÈúáó ÝóæóÇÊö ÇáúÌõãõÚóÉö¡ Ãóãú áóÇ¿ ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ: áóÇ
ÊóÕöÍøõ¡ Ýóåóáú ÊóÈúÞóì äóÝúáðÇ¿ Ýöíåö ÇáúÞóæúáóÇäö. ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ: áóÇ
ÊóÈúÞóì ÝóÇÞúÊóÏóì Èöåö ÇáúÞóæúãõ¡ ÈóØóáóÊú ÕóáóÇÊõåõãú. ÝóÅöäú
ÕóÍøóÍúäóÇåóÇ æóßóÇäó Ðóáößó Ýöí ÇáÑøóßúÚóÉö ÇáúÃõæáóì¡ ÝóáóÇ ÌõãõÚóÉó
áóåõãú. æóÝöí ÕöÍøóÉö ÇáÙøõåúÑö ÎöáóÇÝñ ãóÈúäöíøñ Úóáóì ÕöÍøóÉö
ÇáÙøõåúÑö ÈöäöíøóÉö ÇáúÌõãõÚóÉö. æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÇáÑøóßúÚóÉö
ÇáËøóÇäöíóÉö æóÇÞúÊóÏóæúÇ Èöåö¡ ßóÇäó åóÐóÇ ÇÞúÊöÏóÇÁð ØóÇÑöÆðÇ Úóáóì
ÇáöÇäúÝöÑóÇÏö. æóÝöíåö ÇáúÎöáóÇÝõ ÇáúÌóÇÑöí Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáÕøóáóæóÇÊö.
æóÝöíåö ÔóíúÁñ
(2/14)
ÂÎóÑõ¡ æóåõæó ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ Ýöí
ÇáúÌõãõÚóÉö Èöãóäú íõÕóáøöí ÇáÙøõåúÑó¡ Ãóæö ÇáäøóÇÝöáóÉó¡ æóÝöíåö
ÇáúÎöáóÇÝõ ÇáúãõÊóÞóÏøöãõ. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÇÓúÊóÎúáóÝó ãóäö ÇÞúÊóÏóì Èöåö
ÞóÈúáó ÇáúÍóÏóËö¡ ÝóíóäúÙõÑõ¡ Åöäú áóãú íóÍúÖõÑö ÇáúÎõØúÈóÉó¡
ÝóæóÌúåóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóÕöÍøõ ÇÓúÊöÎúáóÇÝõåõ¡ ßóãóÇ áóæö
ÇÓúÊóÎúáóÝó ÈóÚúÏó ÇáúÎõØúÈóÉö ãóäú áóãú íóÍúÖõÑúåóÇ áöíõÕóáøöíó Èöåöãú¡
ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ. æóÃóÕóÍøõåõãóÇ: ÇáúÌóæóÇÒõ. æóäóÞóáó
ÇáÕøóíúÏóáóÇäöíøõ Ýöí åóÐóÇ ÇáúÎöáóÇÝö Þóæúáóíúäö: ÇáúãóäúÚó Úóäö
ÇáúÈõæóíúØöíøö¡ æóÇáúÌóæóÇÒó Úóäú ÃóßúËóÑö ÇáúßõÊõÈö. æóÇáúÎöáóÇÝõ Ýöí
ãõÌóÑøóÏö ÍõÖõæÑö ÇáúÎõØúÈóÉö. æóáóÇ íõÔúÊóÑóØõ ÇÓúÊöãóÇÚõåóÇ ÈöáóÇ
ÎöáóÇÝò¡ æóÕóÑøóÍó Èöåö ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ. æóÅöäú ßóÇäó ÍóÖóÑó ÇáúÎõØúÈóÉó¡
Ãóæú áóãú íóÍúÖõÑúåóÇ¡ æóÌóæøóÒúäóÇ ÇÓúÊöÎúáóÇÝóåõ¡ äõÙöÑó¡ Åöäö
ÇÓúÊóÎúáóÝó ãóäú ÃóÏúÑóßó ãóÚóåõ ÇáÑøóßúÚóÉó ÇáúÃõæáóì¡ ÌóÇÒó æóÊóãøóÊú
áóåõãõ ÇáúÌõãõÚóÉõ¡ ÓóæóÇÁñ ÃóÍúÏóËó ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÇáúÃõæáóì Ãóãö
ÇáËøóÇäöíóÉö. æóÝöí æóÌúåò ÔóÇÐøò ÖóÚöíÝò: Ãóäøó ÇáúÎóáöíÝóÉó íõÕóáøöí
ÇáÙøõåúÑó¡ æóÇáúÞóæúãó íõÕóáøõæäó ÇáúÌõãõÚóÉó. æóÅöäö ÇÓúÊóÎúáóÝó ãóäú
ÃóÏúÑóßóåõ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö¡ ÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö: Åöäú ÞõáúäóÇ:
áóÇ íóÌõæÒõ ÇÓúÊöÎúáóÇÝõ ãóäú áóãú íóÍúÖõÑö ÇáúÎõØúÈóÉó¡ áóãú íóÌõÒö
ÇÓúÊöÎúáóÇÝõ åóÐóÇ ÇáúãóÓúÈõæÞö¡ æóÅöáøóÇ ÝóÞóæúáóÇäö. ÃóÙúåóÑõåõãóÇ -
æóÈöåö ÞóØóÚó ÇáúÃóßúËóÑõæäó - ÇáúÌóæóÇÒõ. ÝóÚóáóì åóÐóÇ¡ íõÕóáøõæäó
ÇáúÌõãõÚóÉó. æóÝöí ÇáúÎóáöíÝóÉö æóÌúåóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÊöãøõåóÇ
ÌõãõÚóÉð. æóÇáËøóÇäöí¡ æóåõæó ÇáÕøóÍöíÍõ ÇáúãóäúÕõæÕõ: áóÇ íõÊöãøõåóÇ
ÌõãõÚóÉð. ÝóÚóáóì åóÐóÇ¡ íõÊöãøõåóÇ ÙõåúÑðÇ Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈö. æóÞöíáó:
ÞóæúáóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÊöãøõåóÇ ÙõåúÑðÇ. æóÇáËøóÇäöí: áóÇ. ÝóÚóáóì
åóÐóÇ¡ åóáú ÊóÈúØõáõ¡ Ãóãú ÊóäúÞóáöÈõ äóÝúáðÇ¿ ÞóæúáóÇäö. ÝóÅöäú
ÃóÈúØóáúäóÇåóÇ¡ ÇãúÊóäóÚó ÇÓúÊöÎúáóÇÝõ ÇáúãóÓúÈõæÞö. æóÅöÐóÇ ÌóæøóÒúäóÇ
ÇáöÇÓúÊöÎúáóÇÝó¡ æóÇáúÎóáöíÝóÉõ ãóÓúÈõæÞñ¡ íõÑóÇÚöí äóÙúãó ÕóáóÇÉö
ÇáúÅöãóÇãö¡ ÝóíóÌúáöÓõ ÅöÐóÇ Õóáøóì ÑóßúÚóÉð æóíóÊóÔóåøóÏõ¡ ÝóÅöÐóÇ
ÈóáóÛó ãóæúÖöÚó ÇáÓøóáóÇãö¡ ÃóÔóÇÑó Åöáóì ÇáúÞóæúãö¡ æóÞóÇãó Åöáóì
ÑóßúÚóÉò ÃõÎúÑóì Åöäú ÞõáúäóÇ: Åöäøóåõ ãõÏúÑößñ áöáúÌõãõÚóÉö¡ æóÅöáóì
ËóáóÇËò Åöäú ÞõáúäóÇ: ÕóáóÇÊõåõ ÙõåúÑñ. æóÇáúÞóæúãõ ÈöÇáúÎöíóÇÑö Åöäú
ÔóÇÁõæÇ ÝóÇÑóÞõæåõ æóÓóáøóãõæÇ¡ æóÅöäú ÔóÇÁõæÇ ËóÈóÊõæÇ ÌóÇáöÓöíäó
ÍóÊøóì íõÓóáøöãó Èöåöãú. æóáóæú ÏóÎóáó ãóÓúÈõæÞñ æóÇÞúÊóÏóì Èöåö Ýöí
(2/15)
ÇáÑøóßúÚóÉö ÇáËøóÇäöíóÉö ÇáøóÊöí
ÇÓúÊóÎúáóÝó ÝöíåóÇ¡ ÕóÍøóÊú áóåõ ÇáúÌõãõÚóÉõ æóÅöäú áóãú ÊóÕöÍøó
áöáúÎóáöíÝóÉö¡ äóÕøó Úóáóíúåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -. ÞóÇáó
ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ: åõæó ÊóÝúÑöíÚñ Úóáóì ÕöÍøóÉö ÇáúÌõãõÚóÉö ÎóáúÝó ãõÕóáøöí
ÇáÙøõåúÑö. æóÊóÕöÍøõ ÌõãõÚóÉõ ÇáøóÐöíäó ÃóÏúÑóßõæÇ ãóÚó ÇáúÅöãóÇãö
ÇáúÃóæøóáö ÑóßúÚóÉð Èößõáøö ÍóÇáò¡ áöÃóäøóåõãú áóæö ÇäúÝóÑóÏõæÇ
ÈöÇáÑøóßúÚóÉö ÇáËøóÇäöíóÉö¡ ßóÇäõæÇ ãõÏúÑößöíäó áöáúÌõãõÚóÉö¡ ÝóáóÇ
íóÖõÑøõ ÇÞúÊöÏóÇÄõåõãú ÝöíåóÇ ÈöãõÕóáøöí ÇáÙøõåúÑö Ãóæö ÇáäøóÝúáö.
ÝóÑúÚñ
åóáú ÊõÔúÊóÑóØõ äöíøóÉõ ÇáúÞõÏúæóÉö ÈöÇáúÎóáöíÝóÉö Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö
æóÛóíúÑöåóÇ ãöäó ÇáÕøóáóæóÇÊö¿ æóÌúåóÇäö. ÇáúÃóÕóÍøõ: áóÇ íõÔúÊóÑóØõ.
æóÇáËøóÇäöí: íõÔúÊóÑóØõ¡ áöÃóäøóåõãú ÈöÍóÏóËö ÇáúÃóæøóáö ÕóÇÑõæÇ
ãõäúÝóÑöÏöíäó. æóÅöÐóÇ áóãú íóÓúÊóÎúáöÝö ÇáúÅöãóÇãõ¡ ÞóÏøóãó ÇáúÞóæúãõ
æóÇÍöÏðÇ ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö. æóáóæú ÊóÞóÏøóãó æóÇÍöÏñ ÈöäóÝúÓöåö¡ ÌóÇÒó¡
æóÊóÞúÏöíãõ ÇáúÞóæúãö Ãóæúáóì ãöäó ÇÓúÊöÎúáóÇÝö ÇáúÅöãóÇãö¡ áöÃóäøóåõãõ
ÇáúãõÕóáøõæäó. ÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö: æóáóæú ÞóÏøóãó ÇáúÅöãóÇãõ
æóÇÍöÏðÇ¡ æóÇáúÞóæúãõ ÂÎóÑó¡ ÝóÃóÙúåóÑõ ÇáöÇÍúÊöãóÇáóíúäö: Ãóäøó ãóäú
ÞóÏøóãóåõ ÇáúÞóæúãõ Ãóæúáóì. Ýóáóæú áóãú íóÓúÊóÎúáöÝö ÇáúÅöãóÇãõ¡ æóáóÇ
ÇáúÞóæúãõ¡ æóáóÇ ÊóÞóÏøóãó ÃóÍóÏñ¡ ÝóÇáúÍõßúãõ ãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ
ÊóÝúÑöíÚðÇ Úóáóì ãóäúÚö ÇáöÇÓúÊöÎúáóÇÝö. ÞóÇáó ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ: æóíóÌöÈõ
Úóáóì ÇáúÞóæúãö ÊóÞúÏöíãõ æóÇÍöÏò Åöäú ßóÇäó ÎõÑõæÌõ ÇáúÅöãóÇãö Ýöí
ÇáÑøóßúÚóÉö ÇáúÃõæáóì æóáóãú íóÓúÊóÎúáöÝú. æóÅöäú ßóÇäó Ýöí
ÇáËøóÇäöíóÉö¡ áóãú íóÌöÈö ÇáÊøóÞúÏöíãõ¡ æóáóåõãõ ÇáöÇäúÝöÑóÇÏõ ÈöåóÇ
ßóÇáúãóÓúÈõæÞö. æóÞóÏú ÍóßóíúäóÇ Ýöí ÇáÕøõæÑóÊóíúäö ÎöáóÇÝðÇ¡ ÊóÝúÑöíÚðÇ
Úóáóì ãóäúÚö ÇáöÇÓúÊöÎúáóÇÝö¡ ÝóíóÊøóÌöåõ Úóáóíúåö ÇáúÎöáóÇÝõ Ýöí
æõÌõæÈö ÇáÊøóÞúÏöíãö æóÚóÏóãöåö.
(2/16)
ÝóÑúÚñ åóÐóÇ ßõáøõåõ ÅöÐóÇ ÃóÍúÏóËó Ýöí
ÃóËúäóÇÁö ÇáÕøóáóÇÉö. Ýóáóæú ÃóÍúÏóËó Èóíúäó ÇáúÎõØúÈóÉö æóÇáÕøóáóÇÉö¡
ÝóÃóÑóÇÏó Ãóäú íóÓúÊóÎúáöÝó ãóäú íõÕóáøöí¡ Åöäú ÌóæøóÒúäóÇ
ÇáöÇÓúÊöÎúáóÇÝó Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö ÌóÇÒó¡ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ¡ Èóáú Åöäö
ÇÊøóÓóÚó ÇáúæóÞúÊõ¡ ÎóØóÈó Èöåöãú ÂÎóÑõ æóÕóáøóì¡ æóÅöáøóÇ ÕóáøóæõÇ
ÇáÙøõåúÑó. æóÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÇáúÃóÕúÍóÇÈö: Åöäú ÌóæøóÒúäóÇ ÇáöÇÓúÊöÎúáóÇÝó
Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö¡ ÝóåõäóÇ Ãóæúáóì¡ æóÅöáøóÇ ÝóÝöíåö ÇáúÎöáóÇÝõ. æóÚóßóÓó
ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ãõÍóãøóÏò ÝóÞóÇáó: Åöäú áóãú äõÌóæøöÒúåõ Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö¡
ÝóåõäóÇ Ãóæúáóì¡ æóÅöáøóÇ ÝóÝöíåö ÇáúÎöáóÇÝõ. æóÇáúãóÐúåóÈõ:
ÇÓúÊöæóÇÄõåõãóÇ. Ëõãøó ÅöÐóÇ ÌóæøóÒúäóÇ¡ ÝóÔóÑúØõåõ Ãóäú íóßõæäó
ÇáúÎóáöíÝóÉõ ÓóãöÚó ÇáúÎõØúÈóÉó¡ Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈö¡ æóÈöåö ÞóØóÚó
ÇáúÌõãúåõæÑõ¡ áöÃóäøó ãóäú áóãú íóÓúãóÚú¡ áóíúÓó ãöäú Ãóåúáö
ÇáúÌõãõÚóÉö. æóáöåóÐóÇ¡ áóæú ÈóÇÏóÑó ÃóÑúÈóÚõæäó ãöäó ÇáÓøóÇãöÚöíäó
ÈóÚúÏó ÇáúÎõØúÈóÉö¡ ÝóÚóÞóÏõæÇ ÇáúÌõãõÚóÉó¡ ÇäúÚóÞóÏóÊú áóåõãú¡
ÈöÎöáóÇÝö ÛóíúÑöåöãú. æóÅöäøóãóÇ íóÕöíÑõ ÛóíúÑõ ÇáÓøóÇãöÚö ãöäú Ãóåúáö
ÇáúÌõãõÚóÉö¡ ÅöÐóÇ ÏóÎóáó Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö. æóÍóßóì ÕóÇÍöÈõ (ÇáÊøóÊöãøóÉö)
æóÌúåóíúäö Ýöí ÇÓúÊöÎúáóÇÝö ãóäú áóãú íóÓúãóÚú. æóáóæú ÃóÍúÏóËó Ýöí
ÃóËúäóÇÁö ÇáúÎõØúÈóÉö¡ æóÔóÑúØõäóÇ ÇáØøóåóÇÑóÉõ ÝöíåóÇ¡ Ýóåóáú íóÌõæÒõ
ÇáöÇÓúÊöÎúáóÇÝõ¿ Åöäú ãóäóÚúäóÇåõ Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö¡ ÝóåõäóÇ Ãóæúáóì¡
æóÅöáøóÇ¡ ÝóÇáÕøóÍöíÍõ ÌóæóÇÒõåõ ßóÇáÕøóáóÇÉö.
ÝóÑúÚñ
áóæú Õóáøóì ãóÚó ÇáúÅöãóÇãö ÑóßúÚóÉð ãöäó ÇáúÌõãõÚóÉö¡ Ëõãøó ÝóÇÑóÞóåõ
ÈöÚõÐúÑò¡ Ãóæú ÈöÛóíúÑöåö¡ æóÞõáúäóÇ: áóÇ ÊóÈúØõáõ ÇáÕøóáóÇÉõ
ÈöÇáúãõÝóÇÑóÞóÉö¡ ÃóÊóãøóåóÇ ÌõãõÚóÉð ßóãóÇ áóæú ÃóÍúÏóËó ÇáúÅöãóÇãõ.
(2/17)
ÝóÑúÚñ
ÅöÐóÇ ÊóãøóÊú ÕóáóÇÉõ ÇáúÅöãóÇãö¡ æóáóãú ÊóÊöãøó ÕóáóÇÉõ
ÇáúãóÃúãõæãöíäó¡ ÝóÃóÑóÇÏõæÇ ÇÓúÊöÎúáóÇÝó ãóäú íõÊöãøõ Èöåöãú¡ Åöäú áóãú
äõÌóæøöÒú ÇáöÇÓúÊöÎúáóÇÝó áöáúÅöãóÇãö¡ áóãú íóÌõÒú áóåõãú¡ æóÅöáøóÇ
ÝóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö¡ ÈöÃóäú ßóÇäõæÇ ãóÓúÈõæÞöíäó¡ áóãú íóÌõÒú¡
áöÃóäøó ÇáúÌõãõÚóÉó áóÇ ÊóäúÔóÃõ ÈóÚúÏó ÌõãõÚóÉò. æóÅöäú ßóÇäó Ýöí
ÛóíúÑöåóÇ¡ ÈöÃóäú ßóÇäõæÇ ãóÓúÈõæÞöíäó¡ Ãóæú ãõÞöíãöíäó¡ æóåõæó
ãõÓóÇÝöÑñ¡ ÝóÇáúÃóÕóÍøõ: ÇáúãóäúÚõ¡ áöÃóäøó ÇáúÌóãóÇÚóÉó ÍóÕóáóÊú¡
æóÅöÐóÇ ÃóÊóãøõæåóÇ ÝõÑóÇÏóì äóÇáõæÇ ÝóÖúáóåóÇ.
ÝóÕúáñ
ÅöÐóÇ ãóäóÚóÊúåõ ÇáÒøóÍúãóÉõ Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö ÇáÓøõÌõæÏó Úóáóì ÇáúÃóÑúÖö
ãóÚó ÇáúÅöãóÇãö Ýöí ÇáÑøóßúÚóÉö ÇáúÃõæáóì¡ äõÙöÑó¡ Åöäú Ãóãúßóäóåõ Ãóäú
íóÓúÌõÏó Úóáóì ÙóåúÑö ÅöäúÓóÇäò¡ Ãóæú ÑöÌúáöåö¡ áóÒöãóåõ Ðóáößó¡ Úóáóì
ÇáÕøóÍöíÍö ÇáøóÐöí ÞóØóÚó Èöåö ÇáúÌõãúåõæÑõ. æóÝöíåö æóÌúåñ ÔóÇÐøñ:
íóÊóÎóíøóÑõ¡ Åöäú ÔóÇÁó ÓóÌóÏó Úóáóì ÇáÙøóåúÑö¡ æóÅöäú ÔóÇÁó ÕóÈóÑó
áöíóÓúÌõÏó Úóáóì ÇáúÃóÑúÖö. Ëõãøó ÞóÇáó ÌóãóÇåöíÑõ ÇáúÃóÕúÍóÇÈö:
ÅöäøóãóÇ íóÓúÌõÏõ Úóáóì ÙóåúÑö ÛóíúÑöåö¡ ÅöÐóÇ ÞóÏóÑó Úóáóì ÑöÚóÇíóÉö
åóíúÆóÉö ÇáÓøóÇÌöÏöíäó¡ ÈöÃóäú íóßõæäó Úóáóì ãóæúÖöÚò ãõÑúÊóÝöÚò. ÝóÅöäú
áóãú íóßõäú¡ ÝóÇáúãóÃúÊöíøõ Èöåö áóíúÓó ÈöÓõÌõæÏò. æóÝöíåö æóÌúåñ
ÖóÚöíÝñ: Ãóäøóåõ áóÇ íóÖõÑøõ ÇÑúÊöÝóÇÚõ ÇáÙøóåúÑö¡ æóÇáúÎõÑõæÌõ Úóäú
åóíúÆóÉö ÇáÓøóÇÌöÏöíäó áöáúÚõÐúÑö. æóÅöÐóÇ Êóãóßøóäó ãöäó ÇáÓøõÌõæÏö
Úóáóì ÙóåúÑö ÛóíúÑöåö Ýóáóãú íóÓúÌõÏú¡ Ýóåõæó ÊóÎóáøõÝñ ÈöÛóíúÑö ÚõÐúÑò
Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö. æóÚóáóì ÇáËøóÇäöí: ÈöÚõÐúÑò. æóáóæú áóãú íóÊóãóßøóäú
ãöäó ÇáÓøõÌõæÏö Úóáóì ÇáúÃóÑúÖö æóáóÇ Úóáóì ÇáÙøóåúÑö¡ ÝóÃóÑóÇÏó Ãóäú
íóÎúÑõÌó Úóäö ÇáúãõÊóÇÈóÚóÉö áöåóÐóÇ ÇáúÚõÐúÑö¡ æóíõÊöãøóåóÇ ÙõåúÑðÇ¡
ÝóÝöí ÕöÍøóÊöåóÇ ÞóæúáóÇäö¡ áöÃóäøóåóÇ ÙõåúÑñ ÞóÈúáó ÝóæóÇÊö
ÇáúÌõãõÚóÉö. ÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö: æóíóÙúåóÑõ ãóäúÚõåõ ãöäó
ÇáöÇäúÝöÑóÇÏö¡ áöÃóäøó ÅöÞóÇãóÉó ÇáúÌõãõÚóÉö æóÇÌöÈóÉñ¡ ÝóÇáúÎõÑõæÌõ
ãöäúåóÇ ÚóãúÏðÇ ãóÚó ÊóæóÞøõÚö ÅöÏúÑóÇßöåóÇ
(2/18)
áóÇ æóÌúåó áóåõ. ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÏóÇãó
Úóáóì ÇáúãõÊóÇÈóÚóÉö¡ ÝóãóÇ íóÕúäóÚõ¿ Ýöíåö ÃóæúÌõåñ¡ ÇáÕøóÍöíÍõ:
Ãóäøóåõ íóäúÊóÙöÑõ ÇáÊøóãóßøõäó. æóÇáËøóÇäöí: íõæãöÆõ ÇáÓøõÌõæÏó ÃóÞúÕóì
ãóÇ íõãúßöäõåõ ßóÇáúãóÑöíÖö. æóÇáËøóÇáöËõ: íóÊóÎóíøóÑõ ÈóíúäóåõãóÇ.
ÝóÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ: ÈöÇáÕøóÍöíÍö¡ Ýóáóåõ ÍóÇáóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÊóãóßøóäõ
ãöäó ÇáÓøõÌõæÏö ÞóÈúáó ÑõßõæÚö ÇáúÅöãóÇãö Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö. æóÇáËøóÇäöí:
áóÇ íóÊóãóßøóäõ Åöáóì ÑõßõæÚöåö. ÝóÝöí ÇáúÍóÇáö ÇáúÃóæøóáö íóÓúÌõÏõ
ÚöäúÏó Êóãóßøõäöåö¡ ÝóÅöÐóÇ ÝóÑóÛó ãöäú ÓõÌõæÏöåö¡ ÝóáöáúÅöãóÇãö
ÃóÍúæóÇáñ ÃóÑúÈóÚóÉñ.
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóßõæäó ÈóÚúÏõ Ýöí ÇáúÞöíóÇãö¡ ÝóíóÝúÊóÊöÍõ
ÇáúÞöÑóÇÁóÉó¡ ÝóÅöäú ÃóÊóãøóåóÇ ÑóßóÚó ãóÚóåõ¡ æóÌóÑóì Úóáóì
ãõÊóÇÈóÚóÊöåö¡ æóáóÇ ÈóÃúÓó ÈöåóÐóÇ ÇáÊøóÎóáøõÝö áöáúÚõÐúÑö. æóÅöäú
ÑóßóÚó ÇáúÅöãóÇãõ ÞóÈúáó ÅöÊúãóÇãöåóÇ¡ Ýóåóáú áóåõ Íõßúãõ ÇáúãóÓúÈõæÞö¿
æóÌúåóÇäö. æóÞóÏú ÈóíøóäøóÇ Íõßúãó ÇáúãóÓúÈõæÞö Ýöí ÈóÇÈö (ÕóáóÇÉö
ÇáúÌóãóÇÚóÉö) .
ÞõáúÊõ: ÃóÕóÍøõåõãóÇ ÚöäúÏó ÇáúÌõãúåõæÑö: áóåõ Íõßúãõåõ. - æóÇááøóåõ
ÃóÚúáóãõ -
ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöí: áöáúÅöãóÇãö Ãóäú íóßõæäó Ýöí ÇáÑøõßõæÚö.
ÝóÇáúÃóÕóÍøõ ÚöäúÏó ÇáúÌõãúåõæÑö: Ãóäøóåõ íóÏóÚõ ÇáúÞöÑóÇÁóÉó¡
æóíóÑúßóÚõ ãóÚóåõ¡ áöÃóäøóåõ áóãú íõÏúÑößú ãóÍóáøóåóÇ¡ ÝóÓóÞóØóÊú Úóäúåõ
ßóÇáúãóÓúÈõæÞö. æóÇáËøóÇäöí: íóáúÒóãõåõ ÞöÑóÇÁóÊõåóÇ¡ æóíóÓúÚóì æóÑóÇÁó
ÇáúÅöãóÇãö¡ æóåõæó ãõÊóÎóáøöÝñ ÈöÚõÐúÑò.
ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóßõæäó ÝóÇÑöÛðÇ ãöäó ÇáÑøõßõæÚö æóáóãú
íõÓóáøöãú¡ ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ Ýöí ÇáúÍóÇáö ÇáËøóÇäöí: åõæó ßóÇáúãóÓúÈõæÞö¡
ÊóÇÈöÚñ ÇáúÅöãóÇãó ÝöíãóÇ åõæó Ýöíåö¡ æóáóÇ íóßõæäõ ãóÍúÓõæÈðÇ áóåõ¡
Èóáú íóÞõæãõ ÚöäúÏó ÓóáóÇãö ÇáúÅöãóÇãö Åöáóì ÑóßúÚóÉò ËóÇäöíóÉò. æóÅöäú
ÞõáúäóÇ: áóíúÓó åõæó ßóÇáúãóÓúÈõæÞö¡ ÇÔúÊóÛóáó ÈöÊóÑúÊöíÈö ÕóáóÇÉö
äóÝúÓöåö. æóÞöíáó: íóÊóÚóíøóäõ ãõÊóÇÈóÚóÉõ ÇáúÅöãóÇãö ÞóØúÚðÇ.
ÇáúÍóÇáõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: Ãóäú íóßõæäó ÇáúÅöãóÇãõ ãõÊóÍóáøöáðÇ ãöäú
ÕóáóÇÊöåö¡ ÝóáóÇ íóßõæäõ ãõÏúÑößðÇ áöáúÌõãõÚóÉö¡ áöÃóäøóåõ áóãú íóÊöãøó
áóåõ ÑóßúÚóÉñ ÞóÈúáó ÓóáóÇãö ÇáúÅöãóÇãö¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ÑóÝóÚó
ÑóÃúÓóåõ ãöäó ÇáÓøõÌõæÏö¡ Ëõãøó Óóáøóãó ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÇáúÍóÇáö. ÞóÇáó
ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö: æóÅöÐóÇ ÌóæøóÒúäóÇ áóåõ ÇáÊøóÎóáøõÝó¡
æóÃóãóÑúäóÇåõ ÈöÇáúÌóÑóíóÇäö Úóáóì ÊóÑúÊöíÈö ÕóáóÇÉö äóÝúÓöåö¡
ÝóÇáúæóÌúåõ Ãóäú íóÞúÊóÕöÑó Úóáóì ÇáúÝóÑóÇÆöÖö¡ ÝóÚóÓóÇåõ íõÏúÑößõ
ÇáúÅöãóÇãó¡ æóíõÍúÊóãóáõ Ãóäú íóÌõæÒó ÇáúÅöÊúíóÇäõ ÈöÇáÓøõäóäö ãóÚó
ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑö Úóáóì ÇáúæóÓóØö ãöäúåóÇ. ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöí áöáúãóÃúãõæãö:
Ãóäú áóÇ íóÊóãóßøóäó ãöäó ÇáÓøõÌõæÏö ÍóÊøóì ÑóßóÚó ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí
ÇáËøóÇäöíóÉö¡ æóÝöíåö
(2/19)
ÞóæúáóÇäö. ÃóÙúåóÑõåõãóÇ: íõÊóÇÈöÚõåõ
ÝóíóÑúßóÚõ ãóÚóåõ. æóÇáËøóÇäöí: áóÇ íóÑúßóÚõ ãóÚóåõ Èóáú íóÓúÌõÏõ¡
æóíõÑóÇÚöí ÊóÑúÊöíÈó ÕóáóÇÉö äóÝúÓöåö. ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ ÈöÇáúÃóæøóáö¡
ÝóÊóÇÑóÉð íõæóÇÝöÞõ ãóÇ ÃóãóÑúäóÇåõ¡ æóÊóÇÑóÉð íõÎóÇáöÝõ. ÝóÅöäú æóÇÝóÞó
æóÑóßóÚó ãóÚóåõ¡ ÝóÃóíøõ ÇáÑøõßõæÚóíúäö íóÍúÊóÓöÈõ¿ æóÌúåóÇäö. æóÞöíáó:
ÞóæúáóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ ÚöäúÏó ÇáúÃóÕúÍóÇÈö: ÈöÇáÑøõßõæÚö ÇáúÃóæøóáö.
æóÇáËøóÇäöí: ÈöÇáËøóÇäöí. ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ: ÈöÇáËøóÇäöí¡ ÍóÕóáóÊú áóåõ
ÇáÑøóßúÚóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ ÈößóãóÇáöåóÇ. ÝóÅöÐóÇ Óóáøóãó ÇáúÅöãóÇãõ¡ Öóãøó
ÅöáóíúåóÇ ÃõÎúÑóì¡ æóÊóãøóÊú ÌõãõÚóÉð ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò. æóÅöäú ÞõáúäóÇ:
ÈöÇáúÃóæøóáö¡ ÍóÕóáóÊú ÑóßúÚóÉð ãõáóÝøóÞóÉð ãöäú ÑõßõæÚö ÇáúÃõæáóì¡
æóÓõÌõæÏö ÇáËøóÇäöíóÉö. æóÝöí ÅöÏúÑóÇßö ÇáúÌõãõÚóÉö ÈöÇáúãõáóÝøóÞóÉö¡
æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: ÊõÏúÑóßõ. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÎóÇáóÝó ãóÇ ÃóãóÑúäóÇåõ¡
ÝóÇÔúÊóÛóáó ÈöÇáÓøõÌõæÏö æóÊóÑúÊöíÈö äóÝúÓöåö¡ ÝóÅöäú ÝóÚóáó Ðóáößó ãóÚó
Úöáúãöåö ÈöÃóäøó æóÇÌöÈóåõ ÇáúãõÊóÇÈóÚóÉõ¡ æóáóãú íóäúæö ãõÝóÇÑóÞóÊóåõ¡
ÈóØóáóÊú ÕóáóÇÊõåõ¡ æóíóáúÒóãõåõ ÇáúÅöÍúÑóÇãõ ÈöÇáúÌõãõÚóÉö Åöäú
Ãóãúßóäóåõ ÅöÏúÑóÇßõ ÇáúÅöãóÇãö Ýöí ÇáÑøõßõæÚö. æóÅöäú äóæóì
ãõÝóÇÑóÞóÊóåõ¡ ÝóÞóÏú ÃóÎúÑóÌó äóÝúÓóåõ Úóäö ÇáúãõÊóÇÈóÚóÉö ÈöÛóíúÑö
ÚõÐúÑò. æóÝöí ÈõØúáóÇäö ÇáÕøóáóÇÉö Èöåö¡ ÞóæúáóÇäö ÓóÈóÞóÇ. ÝóÅöäú áóãú
ÊóÈúØõáú¡ áóãú ÊóÕöÍøó ÌõãõÚóÊõåõ. æóÝöí ÕöÍøóÉö ÙõåúÑöåö ÎöáóÇÝñ
ãóÈúäöíøñ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÌõãõÚóÉó ÅöÐóÇ ÊóÚóÐøóÑó ÅöÊúãóÇãõåóÇ¡ åóáú
íóÌõæÒõ ÅöÊúãóÇãõåóÇ ÙõåúÑðÇ¿ æóÚóáóì Ãóäøó ÇáÙøõåúÑó åóáú ÊóÕöÍøõ
ÞóÈúáó ÝóæóÇÊö ÇáúÌõãõÚóÉö¿ æóÅöäú ÝóÚóáó Ðóáößó äóÇÓöíðÇ Ãóæú ÌóÇåöáðÇ¡
ÝóãóÇ ÃóÊóì Èöåö ãöäó ÇáÓøõÌõæÏö¡ áóÇ íõÚúÊóÏøõ Èöåö¡ æóáóÇ ÊóÈúØõáõ
ÕóáóÇÊõåõ. Ëõãøó Åöäú ÝóÑóÛó æóÇáúÅöãóÇãõ ÈóÚúÏõ Ýöí ÇáÑøõßõæÚö¡
áóÒöãóåõ ãõÊóÇÈóÚóÊõåõ. ÝóÅöäú ÊóÇÈóÚóåõ æóÑóßóÚó ãóÚóåõ¡ ÝóÇáÊøóÝúÑöíÚõ
ßóãóÇ ÓóÈóÞó áóæú áóãú íóÓúÌõÏú¡ æóÅöäú áóãú íóÑúßóÚú ãóÚóåõ¡ Ãóæú ßóÇäó
ÇáúÅöãóÇãõ ÝóÑóÛó ãöäó ÇáÑøõßõæÚö¡ äóÙóÑó¡ Åöäú ÑóÇÚóì ÊóÑúÊöíÈó
äóÝúÓöåö¡ ÈöÃóäú ÞóÇãó ÈóÚúÏó ÇáÓøóÌúÏóÊóíúäö¡ æóÞóÑóÃó¡ æóÑóßóÚó¡
æóÓóÌóÏó¡ ÝóÇáúãóÝúåõæãõ ãöäú ßóáóÇãö ÇáúÃóßúËóÑöíäó Ãóäøóåõ áóÇ
íõÚúÊóÏøõ áóåõ ÈöÔóíúÁò ãöãøóÇ íóÃúÊöí Èöåö Úóáóì ÛóíúÑö ÇáúãõÊóÇÈóÚóÉö.
æóÅöÐóÇ Óóáøóãó ÇáúÅöãóÇãõ¡ ÓóÌóÏó ÓóÌúÏóÊóíúäö áöÊóãóÇãö ÇáÑøóßúÚóÉö¡
æóáóÇ íóßõæäõ ãõÏúÑößðÇ áöáúÌõãõÚóÉö¡ áöÃóäøó Úóáóì åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö
ÇáøóÐöí Úóáóíúåö ÇáÊøóÝúÑöíÚõ¡ äóÃúãõÑõåõ ÈöÇáúãõÊóÇÈóÚóÉö Èößõáøö
ÍóÇáò. æóßóãóÇ áóÇ íõÍúÓóÈõ áóåõ ÇáÓøõÌõæÏõ æóÇáúÅöãóÇãõ ÑóÇßöÚñ¡
áößóæúäö ÝóÑúÖöåö ÇáúãõÊóÇÈóÚóÉó¡ æóÌóÈó Ãóäú áóÇ íõÍúÓóÈó æóÇáúÅöãóÇãõ
Ýöí Ñõßúäò ÈóÚúÏó ÇáÑøõßõæÚö. æóÞóÇáó ÇáÕøóíúÏóáóÇäöíøõ¡ æóÅöãóÇãõ
ÇáúÍóÑóãóíúäö¡ æóÇáúÛóÒøóÇáöíøõ: ÅöÐóÇ ÝóÚóáó åóÐóÇ ÇáúãóÐúßõæÑó¡ Êóãøó
áóåõ ãöäúåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ ÑóßúÚóÉñ¡ áóßöäú ÝöíåóÇ äõÞúÕóÇäóÇäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇáÊøóáúÝöíÞõ¡ ÝóÅöäøó ÑõßõæÚóåóÇ ãöäó ÇáúÃõæáóì¡
æóÓõÌõæÏóåóÇ ãöäó
(2/20)
ÇáËøóÇäöíóÉö¡ æóÝöí ÇáúãõáóÝøóÞóÉö
ÇáúÎöáóÇÝõ. æóÇáËøóÇäöí: äóÞúÕõåóÇ ÈöÇáúÞõÏúæóÉö ÇáúÍõßúãöíøóÉö¡
ÝóÅöäøóåõ áóãú íõÊóÇÈöÚö ÇáúÅöãóÇãó Ýöí ãõÚúÙóãö ÑóßúÚóÊöåö ãõÊóÇÈóÚóÉð
ÍöÓøöíøóÉð¡ Èóáú ÍõßúãöíøóÉð. æóÝöí ÅöÏúÑóÇßö ÇáúÌõãõÚóÉö ÈöÇáÑøóßúÚóÉö
ÇáúÍõßúãöíøóÉö¡ æóÌúåóÇäö¡ ßóÇáúãõáóÝøóÞóÉö¡ ÃóÕóÍøõåõãóÇ: ÇáúÅöÏúÑóÇßõ¡
æóáóíúÓó ÇáúÎöáóÇÝõ Ýöí ãõØúáóÞö ÇáúÞõÏúæóÉö ÇáúÍõßúãöíøóÉö¡ ÝóÅöäøó
ÇáÓøõÌõæÏó Ýöí ÍóÇáö ÞöíóÇãö ÇáúÅöãóÇãö¡ áóíúÓó Úóáóì ÍóÞöíÞóÉö
ÇáúãõÊóÇÈóÚóÉö¡ æóáóÇ ÎöáóÇÝó Ãóäøó ÇáúÌõãõÚóÉó ÊõÏúÑóßõ Èöåö. åóÐóÇ
ßõáøõåõ ÅöÐóÇ ÌóÑóì Úóáóì ÊóÑúÊöíÈö äóÝúÓöåö ÈóÚúÏó ÝóÑóÇÛöåö ãöäó
ÇáÓøóÌúÏóÊóíúäö ÇááøóÊóíúäö áóãú íõÚúÊóÏøó ÈöåöãóÇ. ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ
ÝóÑóÛó ãöäúåõãóÇ æóÇáúÅöãóÇãõ ÓóÇÌöÏñ¡ ÝóÊóÇÈóÚóåõ Ýöí ÓóÌúÏóÊóíúåö¡
ÝóåóÐóÇ åõæó ÇáøóÐöí äóÃúãõÑõåõ Èöåö Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáóÉö Úóáóì åóÐóÇ
ÇáúÞóæúáö¡ ÝóÊõÍúÓóÈóÇäö áóåõ¡ æóíóßõæäõ ÇáúÍóÇÕöáõ ÑóßúÚóÉð
ãõáóÝøóÞóÉð¡ æóÅöäú æóÌóÏó ÇáúÅöãóÇãó Ýöí ÇáÊøóÔóåøõÏö¡ æóÇÝóÞóåõ.
ÝóÅöÐóÇ Óóáøóãó¡ ÓóÌóÏó ÓóÌúÏóÊóíúäö æóÊóãøóÊú áóåõ ÇáÑøóßúÚóÉõ¡ æóáóÇ
ÌõãõÚóÉó áóåõ¡ áöÃóäøóåõ áóãú íóÊöãøó áóåõ ÑóßúÚóÉñ æóÇáúÅöãóÇãõ Ýöí
ÇáÕøóáóÇÉö. æóßóÐóÇ íóÝúÚóáõ áóæú æóÌóÏóåõ ÞóÏú Óóáøóãó. åóÐóÇ ßõáøõåõ
ÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ: íõÊóÇÈöÚõ ÇáúÅöãóÇãó. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ: áóÇ
íõÊóÇÈöÚõåõ Èóáú íóÓúÌõÏõ æóíõÑóÇÚöí ÊóÑúÊöíÈó äóÝúÓöåö¡ Ýóáóåõ
ÍóÇáóÇäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íõÎóÇáöÝó ãóÇ ÃóãóÑúäóÇåõ¡ ÝóíóÑúßóÚõ ãóÚó ÇáúÅöãóÇãö.
ÝóÅöäú ÊóÚóãøóÏó¡ ÈóØóáóÊú ÕóáóÇÊõåõ¡ æóíóáúÒóãõåõ Ãóäú íõÍúÑöãó
ÈöÇáúÌõãõÚóÉö Åöäú Ãóãúßóäóåõ ÅöÏúÑóÇßõ ÇáúÅöãóÇãö Ýöí ÇáÑøõßõæÚö¡
æóÅöäú ßóÇäó äóÇÓöíðÇ¡ Ãóæú ÌóÇåöáðÇ íóÚúÊóÞöÏõ Ãóäøó ÇáúæóÇÌöÈó
Úóáóíúåö ÇáÑøõßõæÚó ãóÚó ÇáúÅöãóÇãö¡ áóãú ÊóÈúØõáú ÕóáóÇÊõåõ¡ æóáóãú
íõÚúÊóÏøó ÈöÑõßõæÚöåö. ÝóÅöÐóÇ ÓóÌóÏó ãóÚóåõ ÈóÚúÏó ÇáÑøõßõæÚö¡ ÍõÓöÈóÊú
áóåõ ÇáÓøóÌúÏóÊóÇäö Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö¡ æóÚóáóì ÇáÔøóÇÐøö áóÇ íõÚúÊóÏøõ
ÈöåöãóÇ. ÝóÚóáóì ÇáÕøóÍöíÍö ÊóÍúÕõáõ ÑóßúÚóÉñ ãõáóÝøóÞóÉñ. æóÝöí
ÇáúÅöÏúÑóÇßö ÈöåóÇ ÇáúæóÌúåóÇäö.
ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íõæóÇÝöÞó ãóÇ ÃóãóÑúäóÇåõ ÝóíóÓúÌõÏõ¡ ÝóåóÐöåö
ÞõÏúæóÉñ ÍõßúãöíøóÉñ. æóÝöí ÇáúÅöÏúÑóÇßö ÈöåóÇ¡ ÇáúæóÌúåóÇäö. ÝóÅöÐóÇ
ÝóÑóÛó ãöäó ÇáÓøõÌõæÏö¡ ÝóáöáúÅöãóÇãö ÍóÇáóÇäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó ÝóÇÑöÛðÇ ãöäó ÇáÑøõßõæÚö¡ ÅöãøóÇ Ýöí
ÇáÓøõÌõæÏö¡ æóÅöãøóÇ Ýöí ÇáÊøóÔóåøõÏö¡ ÝóæóÌúåóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÌúÑöí
Úóáóì ÊóÑúÊöíÈö äóÝúÓöåö¡ ÝóíóÞõæãõ¡ æóíóÞúÑóÃõ¡ æóíóÑúßóÚõ.
æóÃóÕóÍøõåõãóÇ: íóáúÒóãõåõ ãõÊóÇÈóÚóÉõ ÇáúÅöãóÇãö ÝöíãóÇ åõæó Ýöíåö¡
ÝóÅöÐóÇ Óóáøóãó ÇáúÅöãóÇãõ¡ ÇÔúÊóÛóáó ÈöÊóÏóÇÑõßö ãóÇ Úóáóíúåö¡
æóÈöåóÐóÇ
(2/21)
ÞóØóÚó ßóËöíÑñ ãöäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ
ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó æóÛóíúÑöåöãú. ÝóÚóáóì åóÐóÇ¡ áóæú ßóÇäó ÇáúÅöãóÇãõ
ÚöäúÏó ÝóÑóÇÛöåö ãöäó ÇáÓøõÌõæÏö ÞóÏú åóæóì áöáÓøõÌõæÏö ÝóÊóÇÈóÚóåõ¡
ÝóÞóÏú æóÇáóì Èóíúäó ÃóÑúÈóÚö ÓóÌóÏóÇÊò: Ýóåóáö ÇáúãóÍúÓõæÈõ áöÅöÊúãóÇãö
ÇáÑøóßúÚóÉö ÇáúÃõæáóì¡ ÇáÓøóÌúÏóÊóÇäö ÇáúÃõæáóíóÇäö¡ Ãóãö
ÇáúÃõÎúÑóíóÇäö¿ æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: ÇáúÃõæáóíóÇäö. æóÇáËøóÇäöí:
ÇáúÃõÎúÑóíóÇäö. ÝóÚóáóì åóÐóÇ¡ íóÚõæÏõ ÇáúÎöáóÇÝõ Ýöí ÇáúãõáóÝøóÞóÉö.
ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöí: áöáúÅöãóÇãö Ãóäú íóßõæäó ÑóÇßöÚðÇ ÈóÚúÏõ. Ýóåóáú
Úóáóíúåö ãõÊóÇÈóÚóÊõåõ¡ æóÊóÓúÞõØõ Úóäúåõ ÇáúÞöÑóÇÁóÉõ ßóÇáúãóÓúÈõæÞö¿
Ãóæú íóÔúÊóÛöáõ ÈöÊóÑúÊöíÈö ÕóáóÇÉö äóÝúÓöåö ÝóíóÞúÑóÃõ¿ æóÌúåóÇäö ßóãóÇ
ÐóßóÑúäóÇ ÊóÝúÑöíÚðÇ Úóáóì ÇáúÞóæúáö ÇáúÃóæøóáö. ÝóÚóáóì ÇáúÃóæøóáö¡
íõÓóáøöãõ ãóÚóåõ¡ æóÊóÊöãøõ ÌõãõÚóÊõåõ. æóÚóáóì ÇáËøóÇäöí: íóÞúÑóÃõ
æóíóÓúÚóì áöíóáúÍóÞóåõ¡ æóåõæó ãõÏúÑößñ áöáúÌõãõÚóÉö.
ÝóÑúÚñ
ÅöÐóÇ áóãú íóÊóãóßøóäö ÇáúãóÒúÍõæãõ ãöäó ÇáÓøõÌõæÏö ÍóÊøóì ÓóÌóÏó
ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö¡ ÊóÇÈóÚóåõ Ýöí ÇáÓøõÌõæÏö ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò.
ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ: ÇáúæóÇÌöÈõ ãõÊóÇÈóÚóÉõ ÇáúÅöãóÇãö¡ ÝóÇáúÍóÇÕöáõ ÑóßúÚóÉñ
ãõáóÝøóÞóÉñ¡ æóÅöáøóÇ ÝóÛóíúÑõ ãõáóÝøóÞóÉò. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ áóãú
íóÊóãóßøóäú ãöäó ÇáÓøõÌõæÏö ÍóÊøóì ÊóÔóåøóÏó ÇáúÅöãóÇãõ ÝóíóÓúÌõÏõ.
Ëõãøó Åöäú ÃóÏúÑóßó ÇáúÅöãóÇãó ÞóÈúáó ÇáÓøóáóÇãö¡ ÃóÏúÑóßó ÇáúÌõãõÚóÉó¡
æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ.
ÞõáúÊõ: ÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö: áóæú ÑóÝóÚó ÇáúãóÒúÍõæãõ ÑóÃúÓóåõ
ãöäó ÇáÓøóÌúÏóÉö ÇáËøóÇäöíóÉö¡ ÝóÓóáøóãó ÇáúÅöãóÇãõ ÞóÈúáó Ãóäú
íóÚúÊóÏöáó ÇáúãóÒúÍõæãõ¡ ÝóÝöíåö ÇÍúÊöãóÇáñ. ÞóÇáó: æóÇáÙøóÇåöÑõ:
Ãóäøóåõ ãõÏúÑößñ áöáúÌõãõÚóÉö. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáÒøöÍóÇãõ Ýöí ÓõÌõæÏö ÇáÑøóßúÚóÉö ÇáËøóÇäöíóÉö¡
æóÞóÏú Õóáøóì ÇáúÃõæáóì ãóÚó ÇáúÅöãóÇãö¡ ÝóíóÓúÌõÏõ ãóÊóì Êóãóßøóäó
ÞóÈúáó ÓóáóÇãö ÇáúÅöãóÇãö¡ Ãóæú ÈóÚúÏóåõ¡ æóÌõãõÚóÊõåõ ÕóÍöíÍóÉñ. ÝóÅöäú
ßóÇäó ãóÓúÈõæÞðÇ¡ áóÍöÞóåõ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö. ÝóÅöäú Êóãóßøóäó ÞóÈúáó
ÓóáóÇãö ÇáúÅöãóÇãö¡ ÓóÌóÏó æóÃóÏúÑóßó ÑóßúÚóÉð ãöäó ÇáúÌõãõÚóÉö¡
æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ ÌõãõÚóÉó áóåõ.
ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÒõÍöãó Úóäú ÑõßõæÚö ÇáúÃõæáóì ÍóÊøóì ÑóßóÚó ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí
ÇáËøóÇäöíóÉö¡
(2/22)
ÝóíóÑúßóÚõ. ÞóÇáó ÇáúÃóßúËóÑõæäó:
æóíõÚúÊóÏøõ áóåõ ÈöÇáÑøóßúÚóÉö ÇáËøóÇäöíóÉö¡ æóÊóÓúÞõØõ ÇáúÃõæáóì.
æóãöäúåõãú ãóäú ÞóÇáó: ÇáúÍóÇÕöáõ ÑóßúÚóÉñ ãõáóÝøóÞóÉñ.
ÝóÑúÚñ
ÅöÐóÇ ÚóÑóÖóÊú ÍóÇáóÉñ Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö ÊóãúäóÚõ ãöäú æõÞõæÚöåóÇ ÌõãõÚóÉð
Ýöí ÕõæóÑö ÇáÒøöÍóÇãö æóÛóíúÑöåóÇ¡ Ýóåóáú ÊóÊöãøõ ÕóáóÇÊõåõ ÙõåúÑðÇ¿
ÞóæúáóÇäö íóÊóÚóáøóÞóÇäö ÈöÃóÕúáò. æóåõæó: Ãóäøó ÇáúÌõãõÚóÉó ÙõåúÑñ
ãóÞúÕõæÑóÉñ¡ Ãóãú ÕóáóÇÉñ Úóáóì ÍöíóÇáöåóÇ¿ æóÝöíåö ÞóæúáóÇäö
ÇÞúÊóÖóÇåõãóÇ ßóáóÇãõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö.
ÞõáúÊõ: ÃóÙúåóÑõåõãóÇ: ÕóáóÇÉñ ÈöÍöíóÇáöåóÇ. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ: ÙõåúÑñ ãóÞúÕõæÑóÉñ¡ ÝóÅöÐóÇ ÝóÇÊó ÈóÚúÖõ ÔõÑõæØö
ÇáúÌõãõÚóÉö¡ ÃóÊóãøóåóÇ ÙõåúÑðÇ ßóÇáúãõÓóÇÝöÑö ÅöÐóÇ ÝóÇÊó ÔóÑúØõ
ÞóÕúÑöåö. æóÅöäú ÞõáúäóÇ: ÝóÑúÖñ Úóáóì ÍöíóÇáöåö¡ Ýóåóáú íõÊöãøõåóÇ¿
æóÌúåóÇäö. æóÇáÕøóÍöíÍõ ãõØúáóÞðÇ: Ãóäøóåõ íõÊöãøõåóÇ ÙõåúÑðÇ. áóßöäú
åóáú íõÔúÊóÑóØõ Ãóäú íóÞúÕöÏó ÞóáúÈóåóÇ ÙõåúÑðÇ¡ Ãóãú ÊóäúÞóáöÈõ
ÈöäóÝúÓöåóÇ ÙõåúÑðÇ¿ æóÌúåóÇäö Ýöí (ÇáäøöåóÇíóÉö) .
ÞõáúÊõ: ÇáúÃóÕóÍøõ: áóÇ íõÔúÊóÑóØõ¡ æóåõæó ãõÞúÊóÖóì ßóáóÇãö
ÇáúÌõãúåõæÑö. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
æóÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ: áóÇ íõÊöãøõåóÇ ÙõåúÑðÇ¡ Ýóåóáú ÊóÈúØõáõ¡ Ãóãú ÊóÈúÞóì
äóÝúáðÇ¿ Ýöíåö ÇáúÞóæúáóÇäö ÇáÓøóÇÈöÞóÇäö Ýöíãóäú Õóáøóì ÇáÙøõåúÑó
ÞóÈúáó ÇáÒøóæóÇáö æóäóÙóÇÆöÑóåóÇ. ÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö: Þóæúáõ
ÇáúÈóØóáóÇäö¡ áóÇ íóäúÊóÙöãõ ÊóÝúÑöíÚõåõ ÅöÐóÇ ÃóãóÑúäóÇåõ Ýöí ÕõæÑóÉö
ÇáÒøöÍóÇãö ÈöÔóíúÁò ÝóÇãúÊóËóáó¡ Ýóáúíóßõäú Ðóáößó ãóÎúÕõæÕðÇ ÈöãóÇ
ÅöÐóÇ ÎóÇáóÝó.
(2/23)
ÝóÑúÚñ
ÇáÊøóÎóáøõÝõ ÈöÇáäøöÓúíóÇäö¡ åóáú åõæó ßóÇáÊøóÎóáøõÝö ÈöÇáÒøöÍóÇãö¿
Þöíáó: Ýöíåö æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: äóÚóãú¡ áöÚõÐúÑöåö. æóÇáËøóÇäöí:
áóÇ áöäõÏõæÑöåö æóÊóÝúÑöíØöåö. æóÇáúãóÝúåõæãõ ãöäú ßóáóÇãö
ÇáúÃóßúËóÑöíäó Ãóäøó Ýöíåö ÊóÝúÕöíáðÇ. ÝóÅöäú ÊóÃóÎøóÑó ÓõÌõæÏõåõ Úóäú
ÓóÌúÏóÊóíö ÇáúÅöãóÇãö ÈöÇáäøöÓúíóÇäö Ëõãøó ÓóÌóÏó Ýöí ÍóÇáö ÞöíóÇãö
ÇáúÅöãóÇãö ÝóÍõßúãõåõ ßóÇáÒøöÍóÇãö¡ æóßóÐóÇ áóæú ÊóÃóÎøóÑó áöãóÑóÖò.
æóÅöäú ÈóÞöíó ÐóÇåöáðÇ ÍóÊøóì ÑóßóÚó ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö¡
ÝóØóÑöíÞóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: ßóÇáúãóÒúÍõæãö¡ ÝóíóÑúßóÚõ ãóÚóåõ Úóáóì
Þóæúáò¡ æóíõÑóÇÚöí ÊóÑúÊöíÈó äóÝúÓöåö Ýöí Þóæúáò.
æóÇáØøóÑöíÞõ ÇáËøóÇäöí: íóÊúÈóÚõåõ ÞóæúáðÇ æóÇÍöÏðÇ¡ áöÃóäøóåõ ãõÞóÕøöÑñ
ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÊóÑúßõ ÇáúãõÊóÇÈóÚóÉö. ÞóÇáó ÇáÑøõæíóÇäöíøõ: åóÐóÇ
ÇáØøóÑöíÞõ ÃóÙúåóÑõ.
ÝóÑúÚñ
ÇáÒøöÍóÇãõ íóÌúÑöí Ýöí ÌóãöíÚö ÇáÕøóáóæóÇÊö¡ æóÅöäøóãóÇ íóÐúßõÑõæäóåõ
Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö¡ áöÃóäøó ÇáÒøóÍúãóÉó ÝöíåóÇ ÃóßúËóÑõ¡ æóáöÃóäøóåõ
íóÌúÊóãöÚõ ÝöíåóÇ æõÌõæåñ ãóäö ÇáúÅöÔúßóÇáö áóÇ íóÌúÑöí Ýöí ÛóíúÑöåóÇ¡
ãöËúáó ÇáúÎöáóÇÝö Ýöí ÅöÏúÑóÇßö ÇáúÌõãõÚóÉö ÈöÇáúãõáóÝøóÞóÉö¡
æóÇáúÍõßúãöíøóÉö æóÈöäóÇÆöåóÇ Úóáóì ÃóäøóåóÇ ÙõåúÑñ ãóÞúÕõæÑóÉñ¡ Ãóãú
áóÇ¿ æóáöÃóäøó ÇáúÌóãóÇÚóÉó ÝöíåóÇ ÔóÑúØñ¡ æóáóÇ íõãúßöäõ ÇáúãõÝóÇÑóÞóÉõ
ãóÇ ÏóÇãó íóÊóæóÞøóÚõ ÅöÏúÑóÇßó ÇáúÌõãõÚóÉö¡ ÈöÎöáóÇÝö ÓóÇÆöÑö
ÇáÕøóáóæóÇÊö. ÅöÐóÇ ÚóÑóÝúÊó Ðóáößó¡ ÝóÅöÐóÇ ÒõÍöãó Ýöí ÓóÇÆöÑö
ÇáÕøóáóæóÇÊö¡ Ýóáóãú íõãúßöäúåõ ÇáÓøõÌõæÏõ ÍóÊøóì ÑóßóÚó ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí
ÇáËøóÇäöíóÉö¡ ÝóÇáúãóÐúåóÈõ: Ãóäøóåõ Úóáóì ÇáúÞóæúáóíúäö. æóÞöíáó:
íóÑúßóÚõ ãóÚóåõ ÞóØúÚðÇ. æóÞöíáó: íõÑóÇÚöí ÊóÑúÊöíÈó äóÝúÓöåö ÞóØúÚðÇ.
ÇáÔøóÑúØõ ÇáÓøóÇÏöÓõ: ÇáúÎõØúÈóÉõ. Ýóãöäú ÔóÑóÇÆöØö ÇáúÌõãõÚóÉö:
ÊóÞúÏöíãõ ÎõØúÈóÊóíúäö. æóÃóÑúßóÇäõ ÇáúÎõØúÈóÉö ÎóãúÓóÉñ. ÃóÍóÏõåóÇ:
ÍóãúÏõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ æóíóÊóÚóíøóäõ áóÝúÙõ ÇáúÍóãúÏö. æóÇáËøóÇäöí:
ÇáÕøóáóÇÉõ
(2/24)
Úóáóì ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -¡ æóíóÊóÚóíøóäõ áóÝúÙõ ÇáÕøóáóÇÉö. æóÍõßöíó Ýöí
(ÇáäøöåóÇíóÉö) Úóäú ßóáóÇãö ÈóÚúÖö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö: ãóÇ íõæåöãõ ÃóäøóåõãóÇ
áóÇ íóÊóÚóíøóäóÇäö¡ æóáóãú íóäúÞõáúåõ æóÌúåðÇ ãóÌúÒõæãðÇ Èöåö.
ÇáËøóÇáöËõ: ÇáúæóÕöíøóÉõ ÈöÇáÊøóÞúæóì¡ æóåóáú íóÊóÚóíøóäõ áóÝúÙõ
ÇáúæóÕöíøóÉö¿ æóÌúåóÇäö. ÇáÕøóÍöíÍõ ÇáúãóäúÕõæÕõ: áóÇ íóÊóÚóíøóäõ.
ÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö: æóáóÇ ÎöáóÇÝó Ãóäøóåõ áóÇ íóßúÝöí
ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ Úóáóì ÇáÊøóÍúÐöíÑö ãöäó ÇáöÇÛúÊöÑóÇÑö ÈöÇáÏøõäúíóÇ
æóÒóÎóÇÑöÝöåóÇ¡ ÝóÅöäøó Ðóáößó ÞóÏú íóÊóæóÇÕóì Èöåö ãõäúßöÑõæ
ÇáÔøóÑóÇÆöÚö¡ Èóáú áóÇ ÈõÏøó ãöäó ÇáúÍóãúáö Úóáóì ØóÇÚóÉö Çááøóåö
ÊóÚóÇáóì¡ æóÇáúãóäúÚö ãöäó ÇáúãóÚóÇÕöí. æóáóÇ íóÌöÈõ Ýöí ÇáúãóæúÚöÙóÉö
ßóáóÇãñ Øóæöíáñ¡ Èóáú áóæú ÞóÇáó: ÃóØöíÚõæÇ Çááøóåó ßóÝóì¡ æóÃóÈúÏóì
ÇáúÅöãóÇãõ Ýöíåö ÇÍúÊöãóÇáðÇ¡ æóáóÇ ÊóÑóÏøõÏó Ýöí Ãóäøó ßóáöãóÊóíö
ÇáúÍóãúÏö¡ æóÇáÕøóáóÇÉö¡ ßóÇÝöíóÊóÇäö.
æóáóæú ÞóÇáó: æóÇáÕøóáóÇÉõ Úóáóì ãõÍóãøóÏò¡ Ãóæú Úóáóì ÇáäøóÈöíøö¡ Ãóæú
ÑóÓõæáö Çááøóåö¡ ßóÝóì. æóáóæú ÞóÇáó: ÇáúÍóãúÏõ áöáÑøóÍúãóäö¡ Ãóæö
ÇáÑøóÍöíãö¡ ÝóãõÞúÊóÖóì ßóáóÇãö ÇáúÛóÒøóÇáöíøö: Ãóäøóåõ áóÇ íóßúÝöíåö¡
æóáóãú ÃóÑóåõ ãóÓúØõæÑðÇ¡ æóáóíúÓó åõæó ÈöÈóÚöíÏò ßóãóÇ Ýöí ßóáöãóÉö
ÇáÊøóßúÈöíÑö. Ëõãøó åóÐöåö ÇáúÃóÑúßóÇäõ ÇáËøóáóÇËóÉõ¡ áóÇ ÈõÏøó ãöäúåóÇ
Ýöí ßõáøö æóÇÍöÏóÉò ãöäó ÇáúÎõØúÈóÊóíúäö.
æóáóäóÇ æóÌúåñ: Ãóäøó ÇáÕøóáóÇÉó Úóáóì ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ýöí ÅöÍúÏóÇåõãóÇ ßóÇÝöíóÉñ¡ æóåõæó ÔóÇÐøñ.
ÇáÑøóÇÈöÚõ: ÇáÏøõÚóÇÁõ áöáúãõÄúãöäöíäó¡ æóåõæó Ñõßúäñ Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö.
æóÇáËøóÇäöí: áóÇ íóÌöÈõ¡ æóÍõßöíó Úóäú äóÕøöåö Ýöí (ÇáúÅöãúáóÇÁö) .
æóÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ ÈöÇáÕøóÍöíÍö¡ Ýóåõæó ãóÎúÕõæÕñ ÈöÇáËøóÇäöíóÉö. Ýóáóæú
ÏóÚóÇ Ýöí ÇáúÃõæáóì áóãú íõÍúÓóÈú¡ æóíóßúÝöí ãóÇ íóÞóÚõ Úóáóíúåö
ÇáöÇÓúãõ.
ÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö: æóÃóÑóì Ãóäøóåõ íóÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó
ãõÊóÚóáøöÞðÇ ÈöÃõãõæÑö ÇáúÂÎöÑóÉö¡ æóÃóäøóåõ áóÇ ÈóÃúÓó ÈöÊóÎúÕöíÕöåö
ÈöÇáÓøóÇãöÚöíäó¡ ÈöÃóäú íóÞõæáó: ÑóÍöãóßõãõ Çááøóåõ.
ÇáúÎóÇãöÓõ: ÞöÑóÇÁóÉõ ÇáúÞõÑúÂäö. æóåöíó Ñõßúäñ Úóáóì ÇáúãóÔúåõæÑö.
æóÞöíáó: Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö. æóÇáËøóÇäöí: áóíúÓóÊú ÈöÑõßúäò¡ Èóáú
ãõÓúÊóÍóÈøóÉñ. ÝóÚóáóì ÇáúÃóæøóáö ÃóÞóáøõåóÇ ÂíóÉñ¡ äóÕøó Úóáóíúåö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -¡ ÓóæóÇÁñ ßóÇäóÊú æóÚúÏðÇ¡ Ãóæú
æóÚöíÏðÇ¡ Ãóæú ÍõßúãðÇ¡ Ãóæú ÞöÕøóÉð.
ÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö: æóáóÇ íóÈúÚõÏõ ÇáöÇßúÊöÝóÇÁõ ÈöÔóØúÑö ÂíóÉò
ØóæöíáóÉò. æóáóÇ Ôóßøó Ãóäøóåõ áóæú ÞóÇáó: (Ëõãøó äóÙóÑó)
[ÇáúãõÏøóËøöÑö: 21] áóãú íóßúÝö¡ æóÅöäú ÚõÏøó ÂíóÉð¡ Èóáú íõÔúÊóÑóØõ
ßóæúäõåóÇ ãõÝúåöãóÉð. æóÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöí ãóÍóáøö ÇáúÞöÑóÇÁóÉö Úóáóì
ËóáóÇËóÉö ÃóæúÌõåò. ÃóÕóÍøõåóÇ æóäóÕøó Úóáóíúåö Ýöí (ÇáúÃõãøö) : ÊóÌöÈõ
Ýöí ÅöÍúÏóÇåõãóÇ áóÇ ÈöÚóíúäöåóÇ. æóÇáËøóÇäöí: ÊóÌöÈõ ÝöíåöãóÇ.
æóÇáËøóÇáöËõ: ÊóÌöÈõ Ýöí ÇáúÃóæøóáö ÎóÇÕøóÉð¡ æóåõæó ÙóÇåöÑõ äóÕøöåö Ýöí
(ÇáúãõÎúÊóÕóÑö) : æóíõÓúÊóÍóÈøõ Ãóäú íóÞúÑóÃó Ýöí ÇáúÎõØúÈóÉö ÓõæÑóÉó
(Þ) .
(2/25)
ÞõáúÊõ: ÞóÇáó ÇáÏøóÇÑöãöíøõ: íõÓúÊóÍóÈøõ
Ãóäú Êóßõæäó ÞöÑóÇÁóÉõ (Þ) Ýöí ÇáúÎõØúÈóÉö ÇáúÃõæáóì. æóÇáúãõÑóÇÏõ
ÞöÑóÇÁóÊõåóÇ ÈößóãóÇáöåóÇ¡ áöÇÔúÊöãóÇáöåóÇ Úóáóì ÃóäúæóÇÚö ÇáúãóæóÇÚöÙö.
- æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
æóáóæú ÞóÑóÃó ÂíóÉó ÓóÌúÏóÉò¡ äóÒóáó æóÓóÌóÏó. Ýóáóæú ßóÇäó ÇáúãöäúÈóÑõ
ÚóÇáöíðÇ¡ áóæú äóÒóáó áóØóÇáó ÇáúÝóÕúáõ¡ áóãú íóäúÒöáú¡ áóßöäú íóÓúÌõÏõ
Úóáóíúåö Åöäú Ãóãúßóäóåõ¡ æóÅöáøóÇ ÊóÑóßó ÇáÓøõÌõæÏó. Ýóáóæú äóÒóáó
æóØóÇáó ÇáúÝóÕúáõ¡ ÝóÝöíåö ÇáúÎöáóÇÝõ ÇáúãõÊóÞóÏøöãõ Ýöí ÇáúãõæóÇáóÇÉö.
æóáóÇ ÊóÏúÎõáõ ÇáúÞöÑóÇÁóÉõ Ýöí ÇáúÃóÑúßóÇäö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö. ÍóÊøóì áóæú
ÞóÑóÃó ÂíóÉð ÝöíåóÇ ãóæúÚöÙóÉñ¡ æóÞóÕóÏó ÅöíÞóÇÚóåóÇ Úóäö ÇáúÌöåóÊóíúäö¡
áóãú íõÌúÒöÆú¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÃúÊöíó ÈöÂíóÇÊò ÊóÔúÊóãöáõ Úóáóì
ÇáúÃóÑúßóÇäö ÇáúãóØúáõæÈóÉö¡ áöÃóäøó Ðóáößó áóÇ íõÓóãøóì ÎõØúÈóÉð.
æóáóæú ÃóÊóì ÈöÈóÚúÖöåóÇ Ýöí Ööãúäö ÂíóÉò áóãú íóãúÊóäöÚú.
æóåóáú íõÔúÊóÑóØõ ßóæúäõ ÇáúÎõØúÈóÉö ßõáøöåóÇ ÈöÇáúÚóÑóÈöíøóÉö¿
æóÌúåóÇäö. ÇáÕøóÍöíÍõ: ÇÔúÊöÑóÇØõåõ¡ ÝóÅöäú áóãú íóßõäú Ýöíåöãú ãóäú
íõÍúÓöäõ ÇáúÚóÑóÈöíøóÉó¡ ÎóØóÈó ÈöÛóíúÑöåóÇ. æóíóÌöÈõ Ãóäú íóÊóÚóáøóãó
ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõã õ ÇáúÎõØúÈóÉó ÇáúÚóÑóÈöíøóÉó¡ ßóÇáúÚóÇÌöÒö Úóäö
ÇáÊøóßúÈöíÑö ÈöÇáúÚóÑóÈöíøóÉö. ÝóÅöäú ãóÖóÊú ãõÏøóÉõ ÅöãúßóÇäö
ÇáÊøóÚóáøõãö æóáóãú íóÊóÚóáøóãõæÇ¡ ÚóÕóæúÇ ßõáøõåõãú¡ æóáóÇ ÌõãõÚóÉó
áóåõãú.
ÝóÑúÚñ
ÔõÑõæØõ ÇáúÎõØúÈóÉö ÓöÊøóÉñ:
ÃóÍóÏõåóÇ: ÇáúæóÞúÊõ. æóåõæó ãóÇ ÈóÚúÏó ÇáÒøóæóÇáö¡ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ
ÊóÞúÏöíãõ ÔóíúÁò ãöäúåóÇ Úóáóíúåö.
ÇáËøóÇäöí: ÊóÞúÏöíãõ ÇáúÎõØúÈóÊóíúäö Úóáóì ÇáÕøóáóÇÉö.
ÇáËøóÇáöËõ: ÇáúÞöíóÇãõ ÝöíåöãóÇ ãóÚó ÇáúÞõÏúÑóÉö¡ ÝóÅöäú ÚóÌóÒó Úóäö
ÇáúÞöíóÇãö¡ ÝóÇáúÃóæúáóì Ãóäú íóÓúÊóäöíÈó. æóáóæú ÎóØóÈó ÞóÇÚöÏðÇ Ãóæú
ãõÖúØóÌöÚðÇ áöáúÚóÌúÒö¡ ÌóÇÒó ßóÇáÕøóáóÇÉö. æóíóÌõæÒõ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ
Èöåö¡ ÓóæóÇÁñ ÞóÇáó: áóÇ ÃóÓúÊóØöíÚõ¡ Ãóæú ÓóßóÊó¡ áöÃóäøó ÇáÙøóÇåöÑó
Ãóäøóåõ ÅöäøóãóÇ ÞóÚóÏó áöÚóÌúÒöåö¡ ÝóÅöäú ÈóÇäó Ãóäøóåõ ßóÇäó ÞóÇÏöÑðÇ¡
Ýóåõæó ßóãóÇ áóæú ÈóÇäó ÇáúÅöãóÇãõ ÌõäõÈðÇ¡ æóáóäóÇ æóÌúåñ: Ãóäøóåõ
ÊóÕöÍøõ ÇáúÎõØúÈóÉõ ÞóÇÚöÏðÇ ãóÚó ÇáúÞõÏúÑóÉö Úóáóì ÇáúÞöíóÇãö æóåõæó
ÔóÇÐøñ.
(2/26)
ÇáÑøóÇÈöÚõ: ÇáúÌõáõæÓõ ÈóíúäóåõãóÇ¡
æóÊóÌöÈõ ÇáØøõãóÃúäöíäóÉõ Ýöíåö¡ Ýóáóæú ÎóØóÈó ÞóÇÚöÏðÇ áöÚóÌúÒöåö¡ áóãú
íóÖúØóÌöÚú ÈóíúäóåõãóÇ áöáúÝóÕúáö¡ Èóáú íóÝúÕöáõ ÈóíúäóåõãóÇ ÈöÓóßúÊóÉò¡
æóÇáÓøóßúÊóÉõ æóÇÌöÈóÉñ Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö. æóáóäóÇ æóÌúåñ ÔóÇÐøñ: Ãóäøó
ÇáúÞóÇÆöãó ÃóíúÖðÇ íóßúÝöíåö ÇáúÝóÕúáõ ÈóíúäóåõãóÇ ÈöÓóßúÊóÉò.
ÇáúÎóÇãöÓõ: åóáú íõÔúÊóÑóØõ Ýöí ÕöÍøóÉö ÇáúÎõØúÈóÉö ÇáØøóåóÇÑóÉõ Úóäö
ÇáúÍóÏóËö æóÇáäøóÌóÓö Ýöí ÇáúÈóÏóäö æóÇáËøóæúÈö æóÇáúãóßóÇäö æóÓóÊúÑõ
ÇáúÚóæúÑóÉö¿ ÞóæúáóÇäö. ÇáúÌóÏöíÏõ: ÇÔúÊöÑóÇØõ ßõáøö Ðóáößó. Ëõãøó
Þöíáó: ÇáúÎöáóÇÝõ ãóÈúäöíøñ Úóáóì ÃóäøóåõãóÇ ÈóÏóáñ ãöäó
ÇáÑøóßúÚóÊóíúäö¡ Ãóãú áóÇ¿ æóÞöíáó: Úóáóì Ãóäøó ÇáúãõæóÇáóÇÉó Ýöí
ÇáúÎõØúÈóÉö ÔóÑúØñ¡ Ãóãú áóÇ¿ ÝóÅöäú ÔóÑóØúäóÇ ÇáúãõæóÇáóÇÉó¡ ÔóÑóØúäóÇ
ÇáØøóåóÇÑóÉó¡ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ. Ëõãøó ÞóÇáó ÕóÇÍöÈõ (ÇáÊøóÊöãøóÉö) :
íóØøóÑöÏõ ÇáúÎöáóÇÝõ Ýöí ÇÔúÊöÑóÇØö ÇáØøóåóÇÑóÉö Úóäö ÇáúÍóÏóËö
ÇáúÃóÕúÛóÑö æóÇáúÌóäóÇÈóÉö¡ æóÎóÕøóåõ ÕóÇÍöÈõ (ÇáÊøóåúÐöíÈö) ÈöÇáúÍóÏóËö
ÇáúÃóÕúÛóÑö¡ ÞóÇáó: ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌõäõÈõ¡ ÝóáóÇ ÊõÍúÓóÈõ ÎõØúÈóÊõåõ
ÞóæúáðÇ æóÇÍöÏðÇ¡ áöÃóäøó ÇáúÞöÑóÇÁóÉó ÔóÑúØñ¡ æóáóÇ ÊõÍúÓóÈõ ÞöÑóÇÁóÉõ
ÇáúÌõäõÈö¡ æóåóÐóÇ ÃóæúÖóÍõ.
ÞõáúÊõ: ÇáÕøóÍöíÍõ¡ Ãóæö ÇáÕøóæóÇÈõ¡ Þóæúáõ ÕóÇÍöÈö (ÇáÊøóÊöãøóÉö)
æóÞóÏú ÌóÒóãó Èöåö ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ Ýöí (ÇáúãõÍóÑøóÑö) æóÞóØóÚó ÇáÔøóíúÎõ
ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò¡ æóÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ¡ æóÂÎóÑõæäó: ÈöÃóäøóåõ áóæú ÈóÇäó
áóåõãú ÈóÚúÏó ÝóÑóÇÛö ÇáúÌõãõÚóÉö Ãóäøó ÅöãóÇãóåõãú ßóÇäó ÌõäõÈðÇ¡
ÃóÌúÒóÃóÊúåõãú. æóäóÞóáõåõ ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò¡ æóÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ¡
æóÇáúÃóÕúÍóÇÈõ Úóäú äóÕøöåö Ýöí (ÇáúÃõãøö) . - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
Ëõãøó ÅöÐóÇ ÔóÑóØúäóÇ ÇáØøóåóÇÑóÉó¡ ÝóÓóÈóÞóåõ ÍóÏóËñ Ýöí ÇáúÎõØúÈóÉö¡
áóãú íõÚúÊóÏøó ÈöãóÇ íóÃúÊöí Èöåö Ýöí ÍóÇáö ÇáúÍóÏóËö. æóÝöí ÈöäóÇÁö
ÛóíúÑöåö Úóáóíúåö ÇáúÎöáóÇÝõ ÇáøóÐöí ÓóÈóÞó. Ýóáóæú ÊóØóåøóÑó æóÚóÇÏó¡
æóÌóÈó ÇáöÇÓúÊöÆúäóÇÝõ¡ æóÅöäú ØóÇáó ÇáúÝóÕúáõ æóÔóÑóØúäóÇ
ÇáúãõæóÇáóÇÉó¡ ÝóÅöäú áóãú íóØõáú¡ Ãóæú áóãú äóÔúÑõØö ÇáúãõæóÇáóÇÉó¡
ÝóæóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: ÇáöÇÓúÊöÆúäóÇÝõ.
ÇáÓøóÇÏöÓõ: ÑóÝúÚõ ÇáÕøóæúÊö¡ Ýóáóæú ÎóØóÈó ÓöÑøðÇ ÈöÍóíúËõ áóãú
íõÓúãöÚú ÛóíúÑóåõ¡ áóãú ÊõÍúÓóÈú Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö ÇáúãóÚúÑõæÝö. æóÝöí
æóÌúåò: ÊõÍúÓóÈõ æóåõæó ÛóáóØñ. ÝóÚóáóì ÇáÕøóÍöíÍö¡ ÇáÔøóÑúØõ Ãóäú
íõÓúãöÚó ÃóÑúÈóÚöíäó ãöäú Ãóåúáö ÇáúßóãóÇáö. Ýóáóæú ÑóÝóÚó ÕóæúÊóåõ
ÞóÏúÑó ãóÇ íóÈúáõÛõ¡ æóáóßöäú ßóÇäõæÇ ßõáøõåõãú
(2/27)
Ãóæú ÈóÚúÖõåõãú ÕõãøðÇ¡ ÝóæóÌúåóÇäö.
ÇáÕøóÍöíÍõ: áóÇ ÊóÕöÍøõ¡ ßóãóÇ áóæú ÈóÚõÏõæÇ. æóÇáËøóÇäöí: ÊóÕöÍøõ¡
ßóãóÇ áóæú ÍóáóÝó áóÇ íõßóáøöãõ ÝõáóÇäðÇ¡ Ýóßóáøóãóåõ ÈöÍóíúËõ íóÓúãóÚõ¡
Ýóáóãú íóÓúãóÚú áöÕóãóãöåö¡ ÍóäöËó¡ æóßóãóÇ áóæú ÓóãöÚõæÇ ÇáúÎõØúÈóÉó¡
æóáóãú íóÝúåóãõæÇ ãóÚúäóÇåóÇ¡ ÝóÅöäøóåóÇ ÊóÕöÍøõ.
æóíóäúÈóÛöí áöáúÞóæúãö Ãóäú íõÞúÈöáõæÇ ÈöæõÌõæåöåöãú Åöáóì ÇáúÅöãóÇãö¡
æóíõäúÕöÊõæÇ¡ æóíóÓúãóÚõæÇ. æóÇáúÅöäúÕóÇÊõ: åõæó ÇáÓøõßõæÊõ.
æóÇáöÇÓúÊöãóÇÚõ: åõæó ÔóÛúáõ ÇáÓøóãúÚö ÈöÇáÓøóãóÇÚö. æóåóáö ÇáúÅöäúÕóÇÊõ
ÝóÑúÖñ¡ æóÇáúßóáóÇãõ ÍóÑóÇãñ¿ Ýöíåö ÞóæúáóÇäö. ÇáúÞóÏöíãõ æó
(ÇáúÅöãúáóÇÁõ) : æõÌõæÈõ ÇáúÅöäúÕóÇÊö¡ æóÊóÍúÑöíãõ ÇáúßóáóÇãö.
æóÇáúÌóÏöíÏõ: Ãóäøóåõ ÓõäøóÉñ¡ æóÇáúßóáóÇãõ áóíúÓó ÈöÍóÑóÇãò. æóÞöíáó:
íóÌöÈõ ÇáúÅöäúÕóÇÊõ ÞóØúÚðÇ. æóÇáúÌõãúåõæÑõ ÃóËúÈóÊõæÇ ÇáúÞóæúáóíúäö.
æóåóáú íóÍúÑõãõ ÇáúßóáóÇãõ Úóáóì ÇáúÎóØöíÈö¿ Ýöíåö ØóÑöíÞóÇäö.
ÇáúãóÐúåóÈõ: áóÇ íóÍúÑõãõ ÞóØúÚðÇ. æóÇáËøóÇäöí: Úóáóì ÇáúÞóæúáóíúäö.
Ëõãøó ÌóãöíÚõ åóÐóÇ ÇáúÎöáóÇÝö Ýöí ÇáúßóáóÇãö ÇáøóÐöí áóÇ íóÊóÚóáøóÞõ
Èöåö ÛóÑóÖñ ãõåöãøñ äóÇÌöÒñ. ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÑóÃóì ÃóÚúãóì íóÞóÚõ Ýöí
ÈöÆúÑò¡ Ãóæú ÚóÞúÑóÈðÇ ÊóÏöÈøõ Úóáóì ÅöäúÓóÇäò¡ ÝóÃóäúÐóÑóåõ¡ Ãóæú
Úóáøóãó ÅöäúÓóÇäðÇ ÔóíúÆðÇ ãöäó ÇáúÎóíúÑö¡ Ãóæú äóåóÇåõ Úóäú ãõäúßóÑò¡
ÝóåóÐóÇ áóíúÓó ÈöÍóÑóÇãò ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò. äóÕøó Úóáóíúåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ -
ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -¡ æóÇÊøóÝóÞó ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ Úóáóì ÇáÊøóÕúÑöíÍö Èöåö.
áóßöäú íõÓúÊóÍóÈøõ Ãóäú íóÞúÊóÕöÑó Úóáóì ÇáúÅöÔóÇÑóÉö¡ æóáóÇ íóÊóßóáøóãó
ãóÇ Ãóãúßóäó ÇáöÇÓúÊöÛúäóÇÁõ Úóäúåõ. åóÐóÇ ßõáøõåõ Ýöí ÇáúßóáóÇãö Ýöí
ÃóËúäóÇÁö ÇáúÎõØúÈóÉö.
æóíóÌõæÒõ ÇáúßóáóÇãõ ÞóÈúáó ÇÈúÊöÏóÇÁö ÇáúÅöãóÇãö ÈöÇáúÎõØúÈóÉö¡
æóÈóÚúÏó ÇáúÝóÑóÇÛö ãöäúåõãóÇ. ÝóÃóãøóÇ Ýöí ÇáúÌõáõæÓö Èóíúäó
ÇáúÎõØúÈóÊóíúäö¡ ÝóØóÑöíÞóÇäö¡ ÞóØóÚó ÕóÇÍöÈõ (ÇáúãõåóÐøóÈö)
æóÇáúÛóÒøóÇáöíøõ¡ ÈöÇáúÌóæóÇÒö. æóÃóÌúÑóì ÇáúãóÍóÇãöáöíøõ¡ æóÇÈúäõ
ÇáÕøóÈøóÇÛö¡ æóÂÎóÑõæäó Ýöíåö ÇáúÎöáóÇÝó.
æóíóÌõæÒõ áöáÏøóÇÎöáö Ýöí ÃóËúäóÇÁö ÇáúÎõØúÈóÉö¡ Ãóäú íóÊóßóáøóãó ãóÇ
áóãú íóÃúÎõÐú áöäóÝúÓöåö ãóßóÇäðÇ. æóÇáúÞóæúáóÇäö ÝöíãóÇ ÈóÚúÏó
ÞõÚõæÏöåö.
ÝóÑúÚñ
ÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ ÈöÇáúÞóÏöíãö¡ ÝóíóäúÈóÛöí áöáÏøóÇÎöáö Ýöí ÃóËúäóÇÁö
ÇáúÎõØúÈóÉö¡ Ãóäú áóÇ íõÓóáøöãó¡ ÝóÅöäú Óóáøóãó¡ ÍóÑõãóÊú ÅöÌóÇÈóÊõåõ
ÈöÇááøóÝúÙö¡ æóíõÓúÊóÍóÈøõ ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö ßóãóÇ Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö. æóÝöí
ÊóÔúãöíÊö
(2/28)
ÇáúÚóÇØöÓö ËóáóÇËóÉõ ÃóæúÌõåò¡ ÇáÕøóÍöíÍõ
ÇáúãóäúÕõæÕõ: ÊóÍúÑöíãõåõ¡ ßóÑóÏøö ÇáÓøóáóÇãö. æóÇáËøóÇäöí:
ÇÓúÊöÍúÈóÇÈõåõ. æóÇáËøóÇáöËõ: íóÌõæÒõ æóáóÇ íõÓúÊóÍóÈøõ. æóáóäóÇ æóÌúåñ:
Ãóäøóåõ íóÑõÏøõ ÇáÓøóáóÇãóº áöÃóäøóåõ æóÇÌöÈñ¡ æóáóÇ íõÔóãøöÊö
ÇáúÚóÇØöÓóº áöÃóäøóåõ ÓõäøóÉñ. ÝóáóÇ íõÊúÑóßõ áóåóÇ ÇáúÅöäúÕóÇÊõ
ÇáúæóÇÌöÈõ. æóÝöí æõÌõæÈö ÇáúÅöäúÕóÇÊö Úóáóì ãóäú áóÇ íóÓúãóÚõ
ÇáúÎõØúÈóÉó¡ æóÌúåóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóÌöÈõ. æóíõÓúÊóÍóÈøõ Ãóäú
íóÔúÊóÛöáó ÈöÇáÐøößúÑö¡ æóÇáÊøöáóÇæóÉö. æóÃóÕóÍøõåõãóÇ: íóÌöÈõ¡ äóÕøó
Úóáóíúåö æóÞóØóÚó Èöåö ßóËöíÑõæäó. æóÞóÇáõæÇ: ÇáúÈóÚöíÏõ ÈöÇáúÎöíóÇÑö
Èóíúäó ÇáúÅöäúÕóÇÊö¡ æóÈóíúäó ÇáÐøößúÑö æóÇáÊøöáóÇæóÉö. æóíóÍúÑõãõ
Úóáóíúåö ßóáóÇãõ ÇáúÂÏóãöíøöíäó¡ ßóãóÇ íóÍúÑõãõ Úóáóì ÇáúÞóÑöíÈö. åóÐóÇ
ÊóÝúÑöíÚñ Úóáóì ÇáúÞóÏöíãö. ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ ÈöÇáúÌóÏöíÏö¡
ÝóíóÌõæÒõ ÑóÏøõ ÇáÓøóáóÇãö¡ æóÇáÊøóÔúãöíÊõ ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò. Ëõãøó Ýöí
ÑóÏøö ÇáÓøóáóÇãö ËóáóÇËóÉõ ÃóæúÌõåò. ÃóÕóÍøõåóÇ ÚöäúÏó ÕóÇÍöÈö
(ÇáÊøóåúÐöíÈö) : æõÌõæÈõåõ. æóÇáËøóÇäöí: ÇÓúÊöÍúÈóÇÈõåõ. æóÇáËøóÇáöËõ:
ÌóæóÇÒõåõ ÈöáóÇ ÇÓúÊöÍúÈóÇÈò. æóÞóØóÚó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö¡ ÈöÃóäøóåõ
áóÇ íóÌöÈõ ÇáÑøóÏøõ. æóÇáúÃóÕóÍøõ: ÇÓúÊöÍúÈóÇÈõ ÇáÊøóÔúãöíÊö. æóÍóíúËõ
ÍóÑøóãúäóÇ ÇáúßóáóÇãó ÝóÊóßóáøóãó¡ ÃóËöãó¡ æóáóÇ ÊóÈúØõáõ ÌõãõÚóÊõåõ
ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò.
ÝóÑúÚñ
ÞóÇáó ÇáúÛóÒøóÇáöíøõ: åóáú íóÍúÑõãõ ÇáúßóáóÇãõ Úóáóì ãóäú ÚóÏóÇ
ÇáúÃóÑúÈóÚöíäó¿ Ýöíåö ÇáúÞóæúáóÇäö. æóåóÐóÇ ÇáÊøóÞúÏöíÑõ ÈóÚöíÏñ Ýöí
äóÝúÓöåö¡ æóãõÎóÇáöÝñ áöãóÇ äóÞóáóåõ ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ. ÃóãøóÇ ÈõÚúÏõåõ Ýöí
äóÝúÓöåö¡ ÝóáöÃóäøó ßóáóÇãóåõ ãóÝúÑõæÖñ Ýöí ÇáÓøóÇãöÚöíäó áöáúÎõØúÈóÉö.
æóÅöÐóÇ ÍóÖóÑó ÌóãóÇÚóÉñ íóÒöíÏõæäó Úóáóì ÃóÑúÈóÚöíäó¡ ÝóáóÇ íõãúßöäõ
Ãóäú íõÞóÇáó: ÊóäúÚóÞöÏõ ÇáúÌõãõÚóÉõ ÈöÃóÑúÈóÚöíäó ãöäúåõãú Úóáóì
ÇáÊøóÚúíöíäö¡ ÝóíóÍúÑõãõ ÇáúßóáóÇãõ Úóáóíúåöãú ÞóØúÚðÇ. æóÇáúÎöáóÇÝõ Ýöí
ÍóÞøö ÇáúÈóÇÞöíäó¡ Èóáö ÇáúæóÌúåõ: ÇáúÍõßúãõ ÈöÇäúÚöÞóÇÏö ÇáúÌõãõÚóÉö
Èöåöãú¡ Ãóæú ÈöÃóÑúÈóÚöíäó ãöäúåõãú áóÇ Úóáóì ÇáÊøóÚúíöíäö. æóÃóãøóÇ
ãõÎóÇáóÝóÊõåõ áöäóÞúáö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö¡ ÝóÅöäøóßó áóÇ ÊóÌöÏõ áöáúÃóÕúÍóÇÈö
ÅöáøóÇ ÅöØúáóÇÞó Þóæúáóíúäö Ýöí ÇáÓøóÇãöÚöíäó¡ æóæóÌúåóíúäö Ýöí ÍóÞøö
ÛóíúÑöåöãú ßóãóÇ ÓóÈóÞó.
(2/29)
ÝóÑúÚñ
ÅöÐóÇ ÕóÚöÏó ÇáúÎóØöíÈõ ÇáúãöäúÈóÑó¡ ÝóíóäúÈóÛöí áöãóäú áóíúÓó Ýöí
ÕóáóÇÉò ãöäó ÇáúÍóÇÖöÑöíäó¡ ÃóáøóÇ íóÝúÊóÊöÍóåóÇ¡ ÓóæóÇÁñ ßóÇäó Õóáøóì
ÇáÓøõäøóÉó¡ Ãóãú áóÇ¡ æóãóäú ßóÇäó Ýöí ÕóáóÇÉò ÎóÝøóÝóåóÇ¡ æóÇáúÝóÑúÞõ
Èóíúäó ÇáúßóáóÇãö - ÍóíúËõ ÞõáúäóÇ: áóÇ ÈóÃúÓó Èöåö¡ æóÅöäú ÕóÚöÏó
ÇáúãöäúÈóÑó ãóÇ áóãú ÊóÈúÊóÏöÆö ÇáúÎõØúÈóÉõ - æóÈóíúäó ÇáÕøóáóÇÉö Ãóäøó
ÞóØúÚó ÇáúßóáóÇãö åóíøöäñ ãóÊóì ÇÈúÊóÏóÃó ÇáúÎóØöíÈõ ÇáúÎõØúÈóÉó¡
ÈöÎöáóÇÝö ÇáÕøóáóÇÉö¡ ÝóÅöäøóåõ ÞóÏú íóÝõæÊõ ÓóãóÇÚõ Ãóæøóáö ÇáúÎõØúÈóÉö
Åöáóì Ãóäú íõÊöãøóåóÇ.
ÞõáúÊõ: æóÓóæóÇÁñ Ýöí ÇáúãóäúÚö ãöäó ÇÝúÊöÊóÇÍö ÇáÕøóáóÇÉö Ýöí ÍóÇáö
ÇáúÎõØúÈóÉö ãóäú íóÓúãóÚõåóÇ¡ æóÛóíúÑõåõ. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
æóáóæú ÏóÎóáó Ýöí ÃóËúäóÇÁö ÇáúÎõØúÈóÉö¡ ÇÓúÊõÍöÈøó áóåõ Ãóäú íõÕóáøöíó
ÇáÊøóÍöíøóÉó¡ æóíõÎóÝøöÝóåóÇ. Ýóáóæú ßóÇäó ãóÇ Õóáøóì ÇáÓøõäøóÉó¡
ÕóáøóÇåóÇ æóÍóÕóáóÊö ÇáÊøóÍöíøóÉõ. æóáóæú ÏóÎóáó æóÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÂÎöÑö
ÇáúÎõØúÈóÉö¡ áóãú íõÕóáøö¡ áöÆóáøóÇ íóÝõæÊóåõ Ãóæøóáõ ÇáúÌõãõÚóÉö ãóÚó
ÇáúÅöãóÇãö¡ æóÓóæóÇÁñ Ýöí ÇÓúÊöÍúÈóÇÈö ÇáÊøóÍöíøóÉö. ÞõáúäóÇ: íóÌöÈõ
ÇáúÅöäúÕóÇÊõ¡ Ãóãú áóÇ¿
ÝóÑúÚñ
Ýöí ÃõãõæÑò ÇÎúÊõáöÝó Ýöí ÅöíÌóÇÈöåóÇ Ýöí ÇáúÎõØúÈóÉö.
ãöäúåóÇ: ßóæúäõåóÇ ÈöÇáúÚóÑóÈöíøóÉö¡ æóÊóÞóÏøóãó ÈóíóÇäõåõ.
æóãöäúåóÇ: äöíøóÉõ ÇáúÎõØúÈóÉö æóÝóÑúÖöíøóÊõåóÇ¡ ÇÔúÊóÑóØóåõãóÇ
ÇáúÞóÇÖöí ÍõÓóíúäñ.
æóãöäúåóÇ: ÇáÊøóÑúÊöíÈõ Èóíúäó ÇáúßóáöãóÇÊö ÇáËøóáóÇËö¡ ÝóÃóæúÌóÈó
ÕóÇÍöÈõ (ÇáÊøóåúÐöíÈö) æóÛóíúÑõåõ¡ Ãóäú íóÈúÏóÃó ÈöÇáúÍóãúÏö¡ Ëõãøó
ÇáÕøóáóÇÉö¡ Ëõãøó ÇáúæóÕöíøóÉö. æóáóÇ ÊóÑúÊöíÈó Èóíúäó ÇáúÞöÑóÇÁóÉö
æóÇáÏøõÚóÇÁö¡ æóáóÇ ÈóíúäóåõãóÇ
(2/30)
æóÈóíúäó ÛóíúÑöåöãóÇ. æóÞóØóÚó ÕóÇÍöÈõ
(ÇáúÚõÏøóÉö) æóÂÎóÑõæäó: ÈöÃóäøóåõ áóÇ íóÌöÈõ Ýöí ÔóíúÁò ãöäó
ÇáúÃóáúÝóÇÙö ÃóÕúáðÇ. ÞóÇáõæÇ: áóßöäøó ÇáúÃóÝúÖóáó ÇáÑøöÚóÇíóÉõ.
ÞõáúÊõ: ÞóØóÚó ÕóÇÍöÈõ (ÇáúÍóÇæöí) æóßóËöíÑõæäó ãöäó ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó¡
ÈöÃóäøóåõ áóÇ íóÌöÈõ ÇáÊøóÑúÊöíÈõ æóäóÞóáóåõ Ýöí (ÇáúÍóÇæöí) Úóäú äóÕøö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -¡ æóåõæó ÇáúÃóÕóÍøõ. - æóÇááøóåõ
ÃóÚúáóãõ -.
ÝóÑúÚñ
Ýöí Óõäóäö ÇáúÎõØúÈóÉö
ÝóãöäúåóÇ: Ãóäú íóßõæäó Úóáóì ãöäúÈóÑò¡ æóÇáÓøõäøóÉõ Ãóäú íóßõæäó
ÇáúãöäúÈóÑõ Úóáóì íóãöíäö ÇáúãóæúÖöÚö ÇáøóÐöí íõÕóáøöí Ýöíåö ÇáúÅöãóÇãõ.
æóíõßúÑóåõ ÇáúãöäúÈóÑõ ÇáúßóÈöíÑõ ÇáøóÐöí íõÖóíøöÞõ Úóáóì ÇáúãõÕóáøöíäó¡
ÅöÐóÇ áóãú íóßõäö ÇáúãóÓúÌöÏõ ãõÊøóÓöÚõ ÇáúÎöØøóÉö¡ ÝóÅöäú áóãú íóßõäú
ãöäúÈóÑñ¡ ÎóØóÈó Úóáóì ãóæúÖöÚò ãõÑúÊóÝöÚò.
æóãöäúåóÇ: Ãóäú íõÓóáøöãó Úóáóì ãóäú ÚöäúÏó ÇáúãöäúÈóÑö ÅöÐóÇ ÇäúÊóåóì
Åöáóíúåö.
æóãöäúåóÇ: ÅöÐóÇ ÈóáóÛó Ýöí ÕõÚõæÏöåö ÇáÏøóÑóÌóÉó ÇáøóÊöí Êóáöí ãóæúÖöÚó
ÇáúÞõÚõæÏö¡ æóíõÓóãøóì Ðóáößó ÇáúãóæúÖöÚõ: ÇáúãõÓúÊóÑóÇÍó¡ ÃóÞúÈóáó
Úóáóì ÇáäøóÇÓö ÈöæóÌúåöåö¡ æóÓóáøóãó Úóáóíúåöãú.
æóãöäúåóÇ: Ãóäú íóÌúáöÓó ÈóÚúÏó ÇáÓøóáóÇãö Úóáóì ÇáúãõÓúÊóÑóÇÍö.
æóãöäúåóÇ: Ãóäøóåõ ÅöÐóÇ ÌóáóÓó¡ ÇÔúÊóÛóáó ÇáúãõÄóÐøöäõ ÈöÇáúÃóÐóÇäö¡
æóíõÏöíãõ ÇáúÅöãóÇãõ ÇáúÌõáõæÓó Åöáóì ÝóÑóÇÛö ÇáúãõÄóÐøöäö. ÞóÇáó
ÕóÇÍöÈõ (ÇáúÅöÝúÕóÇÍö) æóÇáúãóÍóÇãöáöíøõ: ÇáúãõÓúÊóÍóÈøõ¡ Ãóäú íóßõæäó
ÇáúãõÄóÐøöäõ áöáúÌõãõÚóÉö æóÇÍöÏðÇ. æóÃóÔóÇÑó Åöáóíúåö ÇáúÛóÒøóÇáöíøõ¡
æóÝöí ßóáóÇãö ÈóÚúÖö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö¡ ÅöÔúÚóÇÑñ ÈöÇÓúÊöÍúÈóÇÈö ÊóÚúÏöíÏö
ÇáúãõÄóÐøöäöíäó.
æóãöäúåóÇ: Ãóäú Êóßõæäó ÇáúÎõØúÈóÉõ ÈóáöíÛóÉð ÛóíúÑó ãõÄóáøóÝóÉò ãöäó
ÇáúßóáöãóÇÊö ÇáúãõÈúÊóÐóáóÉö¡ æóáóÇ ãöäó ÇáúßóáöãóÇÊö ÇáúÛóÑöíÈóÉö
ÇáúæóÍúÔöíøóÉö¡ Èóáú ÞóÑöíÈóÉð ãöäó ÇáúÃóÝúåóÇãö.
(2/31)
æóãöäúåóÇ: Ãóäú áóÇ íõØóæøöáóåóÇ æóáóÇ
íõÎóÝøöÝóåóÇ¡ Èóáú Êóßõæäõ ãõÊóæóÓøöØóÉð.
æóãöäúåóÇ: Ãóäú íóÓúÊóÏúÈöÑó ÇáúÞöÈúáóÉó¡ æóíóÓúÊóÞúÈöáó ÇáäøóÇÓó Ýöí
ÎõØúÈóÊóíúåö¡ æóáóÇ íóáúÊóÝöÊó íóãöíäðÇ æóáóÇ ÔöãóÇáðÇ. æóáóæú ÎóØóÈó
ãõÓúÊóÏúÈöÑó ÇáäøóÇÓö¡ ÌóÇÒó Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö. æóÚóáóì ÇáËøóÇäöí: áóÇ
íõÌúÒöÆõåõ.
ÞõáúÊõ: æóØóÑóÏó ÇáÏøóÇÑöãöíøõ åóÐóÇ ÇáúæóÌúåó¡ ÝöíãóÇ ÅöÐóÇ
ÇÓúÊóÏúÈóÑõæåõ¡ Ãóæú ÎóÇáóÝõæåõ¡ æóåõæó ÇáúåóíúÆóÉõ ÇáúãóÔúÑõæÚóÉõ Ýöí
Ðóáößó. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
æóãöäúåóÇ: Ãóäøóåõ íõÓúÊóÍóÈøõ Ãóäú íóßõæäó ÌõáõæÓõåõ Èóíúäó
ÇáúÎõØúÈóÊóíúäö ÞóÏúÑó ÓõæÑóÉö (ÇáúÅöÎúáóÇÕö) äóÕøó Úóáóíúåö. æóÝöíåö
æóÌúåñ: Ãóäøóåõ íóÌöÈõ åóÐóÇ ÇáúÞóÏúÑõ æóÍõßöíó Úóäú äóÕøöåö.
æóãöäúåóÇ: Ãóäú íóÚúÊóãöÏó Úóáóì ÓóíúÝò¡ Ãóæú ÚóÕðÇ¡ Ãóæú äóÍúæöåöãóÇ.
ÞóÇáó Ýöí (ÇáÊøóåúÐöíÈö) : íóÞúÈöÖõåõ ÈöíóÏöåö ÇáúíõÓúÑóì. æóáóãú
íóÐúßõÑö ÇáúÃóßúËóÑõæäó ÈöÃóíøóÊöåöãóÇ íóÞúÈöÖõåõ.
ÞõáúÊõ: ÞóÇáó ÇáúÞóÇÖöí ÍõÓóíúäñ Ýöí ÊóÚúáöíÞöåö ßóãóÇ ÞóÇáó Ýöí
(ÇáÊøóåúÐöíÈö) . - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -: æóíóÔúÛóáõ íóÏóåõ ÇáúÃõÎúÑóì
ÈöÍóÑúÝö ÇáúãöäúÈóÑö¡ ÝóÅöäú áóãú íóÌöÏú ÔóíúÆðÇ¡ Óóßøóäó íóÏóíúåö
æóÌóÓóÏóåõ¡ ÈöÃóäú íóÌúÚóáó Çáúíõãúäóì Úóáóì ÇáúíõÓúÑóì¡ Ãóæú
íõÞöÑøóåõãóÇ ãõÑúÓóáóÊóíúäö. æóÇáúÛóÑóÖõ¡ Ãóäú íóÎúÔóÚó¡ æóáóÇ íóÚúÈóËó
ÈöåöãóÇ.
æóãöäúåóÇ: Ãóäøóåõ íóäúÈóÛöí áöáúÞóæúãö Ãóäú íõÞúÈöáõæÇ Úóáóì ÇáúÎóØöíÈö
ãõÓúÊóãöÚöíäó¡ áóÇ íóÔúÊóÛöáõæäó ÈöÔóíúÁò ÂÎóÑó¡ ÍóÊøóì íõßúÑóåõ
ÇáÔøõÑúÈõ áöáÊøóáóÐøõÐö¡ æóáóÇ ÈóÃúÓó Èöåö áöáúÚóØóÔö¡ áóÇ áöáúÎóØöíÈö¡
æóáóÇ áöáúÞóæúãö.
æóãöäúåóÇ: Ãóäú íóÃúÎõÐó Ýöí ÇáäøõÒõæáö ÈóÚúÏó ÇáúÝóÑóÇÛö¡ æóíóÃúÎõÐó
ÇáúãõÄóÐøöäõ Ýöí ÇáúÅöÞóÇãóÉö¡ æóíóÈúÊóÏöÑó áöíóÈúáõÛó ÇáúãöÍúÑóÇÈó ãóÚó
ÝóÑóÇÛö ÇáúãõÞöíãö.
ÞõáúÊõ: íõßúÑóåõ Ýöí ÇáúÎõØúÈóÉö ÃõãõæÑñ ÇÈúÊóÏóÚóåóÇ ÇáúÌóåóáóÉõ.
ãöäúåóÇ: ÇáúÊöÝóÇÊõåõãú Ýöí ÇáúÎõØúÈóÉö ÇáËøóÇäöíóÉö¡ æóÇáÏøóÞøõ Úóáóì
ÏóÑóÌö ÇáúãöäúÈóÑö Ýöí ÕõÚõæÏöåö¡ æóÇáÏøõÚóÇÁõ ÅöÐóÇ ÇäúÊóåóì Åöáóì
ÕõÚõæÏöåö ÞóÈúáó Ãóäú íóÌúáöÓó. æóÑõÈøóãóÇ ÊóæóåøóãõæÇ ÃóäøóåóÇ ÓóÇÚóÉõ
ÇáúÅöÌóÇÈóÉö¡ æóåóÐóÇ Ìóåúáñ¡ ÝóÅöäøó ÓóÇÚóÉó ÇáúÅöÌóÇÈóÉö ÅöäøóãóÇ åöíó
ÈóÚúÏó ÌõáõæÓöåö¡ ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí - Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì -.
æóãöäúåóÇ: ÇáúãõÌóÇÒóÝóÉõ Ýöí ÃóæúÕóÇÝö ÇáÓøóáóÇØöíäö Ýöí ÇáÏøõÚóÇÁö
áóåõãú. æóÃóãøóÇ ÃóÕúáõ ÇáÏøõÚóÇÁö
(2/32)
áöáÓøõáúØóÇäö¡ ÝóÞóÏú ÐóßóÑó ÕóÇÍöÈõ
(ÇáúãõåóÐøóÈö) æóÛóíúÑõåõ: Ãóäøóåõ ãóßúÑõæåñ. æóÇáöÇÎúÊöíóÇÑõ: Ãóäøóåõ
áóÇ ÈóÃúÓó Èöåö ÅöÐóÇ áóãú íóßõäú Ýöíåö ãõÌóÇÒóÝóÉñ Ýöí æóÕúÝöåö¡ æóáóÇ
äóÍúæõ Ðóáößó¡ ÝóÅöäøóåõ íõÓúÊóÍóÈøõ ÇáÏøõÚóÇÁõ ÈöÕóáóÇÍö æõáóÇÉö
ÇáúÃóãúÑö.
æóãöäúåóÇ: ãõÈóÇáóÛóÊõåõãú Ýöí ÇáúÅöÓúÑóÇÚö Ýöí ÇáúÎõØúÈóÉö
ÇáËøóÇäöíóÉö. æóÃóãøóÇ ÇáöÇÍúÊöÈóÇÁõ æóÇáúÅöãóÇãõ íóÎúØõÈõ¡ ÝóÞóÇáó
ÕóÇÍöÈõ (ÇáúÈóíóÇäö) : áóÇ íõßúÑóåõ. æóÇáÕøóÍöíÍõ: Ãóäøóåõ ãóßúÑõæåñ.
ÝóÞóÏú ÕóÍøó Ýöí (Óõäóäö ÃóÈöí ÏóÇæõÏó) æóÇáÊøöÑúãöÐöíøö¡ Ãóäøó ÑóÓõæáó
Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -¡ äóåóì Úóäö ÇáöÇÍúÊöÈóÇÁö
æóÇáúÅöãóÇãõ íóÎúØõÈõ) ¡ ÞóÇáó ÇáÊøöÑúãöÐöíøõ: ÍóÏöíËñ ÍóÓóäñ. æóÞóÇáó
ÇáúÎóØøóÇÈöíøõ ãöäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: äóåóì Úóäúåõ¡ áöÃóäøóåõ íóÌúáöÈõ
Çáäøóæúãó ÝóíõÚóÑøöÖõ ØóåóÇÑóÊóåõ áöáäøóÞúÖö¡ æóíóãúäóÚõåõ ÇÓúÊöãóÇÚó
ÇáúÎõØúÈóÉö. æóíõÓúÊóÍóÈøõ ÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáúãöäúÈóÑõ æóÇÓöÚðÇ¡ Ãóäú
íóÞõæãó Úóáóì íóãöíäöåö¡ ÞóÇáóåõ ÇáúÞóÇÖöí ÍõÓóíúäñ¡ æóÕóÇÍöÈõ
(ÇáÊøóåúÐöíÈö) .
æóíõßúÑóåõ áöáúÎóØöíÈö Ãóäú íõÔöíÑó ÈöíóÏöåö. ÞóÇáó Ýöí (ÇáÊøóåúÐöíÈö) :
íõÓúÊóÍóÈøõ Ãóäú íóÎúÊöãó ÇáúÎõØúÈóÉó ÈöÞóæúáöåö: ÃóÓúÊóÛúÝöÑõ Çááøóåó
áöí æóáóßõãú. æóÐóßóÑó ÕóÇÍöÈóÇ (ÇáúÚõÏøóÉö) æó (ÇáúÈóíóÇäö) : Ãóäøóåõ
íõÓúÊóÍóÈøõ áöáúÎóØöíÈö ÅöÐóÇ æóÕóáó ÇáúãöäúÈóÑó¡ Ãóäú íõÕóáøöíó
ÊóÍöíøóÉó ÇáúãóÓúÌöÏö¡ Ëõãøó íóÕúÚóÏóåõ. æóåóÐóÇ ÇáøóÐöí ÞóÇáóÇåõ
ÛóÑöíÈñ æóÔóÇÐøñ æóãóÑúÏõæÏñ¡ ÝóÅöäøóåõ ÎöáóÇÝõ ÙóÇåöÑö ÇáúãóäúÞõæáö
Úóäú ÝöÚúáö ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -¡
æóÇáúÎõáóÝóÇÁö ÇáÑøóÇÔöÏöíäó¡ æóãóäú ÈóÚúÏóåõãú. æóáóæú ÃõÛúãöíó Úóáóì
ÇáúÎóØöíÈö¡ ÞóÇáó Ýöí (ÇáÊøóåúÐöíÈö) Ýöí ÈöäóÇÁö ÛóíúÑöåö Úóáóì
ÎõØúÈóÊöåö¡ ÇáúÞóæúáóÇäö Ýöí ÇáöÇÓúÊöÎúáóÇÝö Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö¡ ÝóÅöäú áóãú
äõÌóæøöÒúåõ¡ ÇÓúÊõÄúäöÝóÊö ÇáúÎõØúÈóÉõ¡ æóÅöäú ÌóæøóÒúäóÇåõ¡ ÇÔúÊõÑöØó
Ãóäú íóßõæäó ÇáøóÐöí íóÈúäöí ÓóãöÚó Ãóæøóáó ÇáúÎõØúÈóÉö.
åóÐóÇ ßóáóÇãõåõ Ýöí (ÇáÊøóåúÐöíÈö) . æóÇáúãõÎúÊóÇÑõ¡ Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ
ÇáúÈöäóÇÁõ åõäóÇ. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
(2/33)
ÇáúÈóÇÈõ ÇáËøóÇäöí
Ýöíãóäú ÊóáúÒóãõåõ ÇáúÌõãõÚóÉõ
áöæõÌõæÈöåóÇ ÎóãúÓóÉõ ÔõÑõæØò:
ÃóÍóÏõåóÇ: ÇáÊøóßúáöíÝõ¡ ÝóáóÇ ÌõãõÚóÉó Úóáóì ÕóÈöíøò æóáóÇ ãóÌúäõæäò.
ÞõáúÊõ: æóÇáúãõÛúãóì Úóáóíúåö¡ ßóÇáúãóÌúäõæäö¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáÓøóßúÑóÇäö¡
ÝóÅöäøóåõ íóáúÒóãõåõ ÞóÖóÇÄõåóÇ ÙõåúÑðÇ ßóÛóíúÑöåóÇ. - æóÇááøóåõ
ÃóÚúáóãõ -.
ÇáËøóÇäöí: ÇáúÍõÑøöíøóÉõ¡ ÝóáóÇ ÌõãõÚóÉó Úóáóì ÚóÈúÏò Þöäøò¡ Ãóæú
ãõÏóÈøóÑò¡ Ãóæú ãóßóÇÊóÈò.
ÞõáúÊõ: æóíõÓúÊóÍóÈøõ ÅöÐóÇ ÃóÐöäó ÇáÓøóíøöÏõ ÍõÖõæÑóåóÇ¡ æóáóÇ íóÌöÈõ.
- æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
ÇáËøóÇáöËõ: ÇáÐøõßõæÑóÉõ¡ ÝóáóÇ ÌõãõÚóÉó Úóáóì ÇãúÑóÃóÉò æóáóÇ ÎõäúËóì.
ÇáÑøóÇÈöÚõ: ÇáúÅöÞóÇãóÉõ¡ ÝóáóÇ ÌõãõÚóÉó Úóáóì ãõÓóÇÝöÑò¡ áóßöäú
íõÓúÊóÍóÈøõ áóåõ¡ æóáöáúÚóÈúÏö¡ æóáöáÕøóÈöíøö¡ ÍõÖõæÑõåóÇ ÅöÐóÇ
Ãóãúßóäó.
ÇáúÎóÇãöÓõ: ÇáÕøöÍøóÉõ¡ ÝóáóÇ ÌõãõÚóÉó Úóáóì ãóÑöíÖò¡ æóáóæú ÝóÇÊóÊú
ÈöÊóÎóáøõÝöåö áöäõÞúÕóÇäö ÇáúÚóÏóÏö. Ëõãøó ãóäú áóÇ ÊóÌöÈõ Úóáóíúåö¡ áóÇ
ÊóäúÚóÞöÏõ Èöåö ÅöáøóÇ ÇáúãóÑöíÖõ. æóÝöíåö ÃóíúÖðÇ Þóæúáñ ÔóÇÐøñ¡
ÞóÏøóãúäóÇåõ Ýöí ÇáÔøóÑúØö ÇáÑøóÇÈöÚö áöáúÌõãõÚóÉö. æóÝöí ãóÚúäóì
ÇáúãóÑóÖö¡ ÃóÚúÐóÇÑñ ÊóÃúÊöí ÞóÑöíÈðÇ - Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì -¡
æóáóßöäú ÊóäúÚóÞöÏõ áöÌóãöíÚöåöãú¡ æóíõÌúÒöíåöãú Úóäö ÇáÙøõåúÑö ÅöáøóÇ
ÇáúãóÌúäõæäõ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÝöÚúáõåõ. Ëõãøó ÅöÐóÇ ÍóÖóÑó ÇáÕøöÈúíóÇäõ
æóÇáäøöÓóÇÁõ¡ æóÇáúÚóÈöíÏõ¡ æóÇáúãõÓóÇÝöÑõæäó ÇáúÌóÇãöÚó¡ Ýóáóåõãõ
ÇáöÇäúÕöÑóÇÝõ¡ æóíõÕóáøõæäó ÇáÙøõåúÑó. æóÎóÑøóÌó ÕóÇÍöÈõ (ÇáÊøóáúÎöíÕö)
æóÌúåðÇ Ýöí ÇáúÚóÈúÏö¡ Ãóäøóåõ íóáúÒóãõåõ ÇáúÌõãõÚóÉõ ÅöÐóÇ ÍóÖóÑó.
æóÞóÇáó Ýöí (ÇáäøöåóÇíóÉö) : æóåóÐóÇ ÛóáóØñ ÈöÇÊøöÝóÇÞö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúãóÑöíÖõ¡ ÝóÞóÏú ÃóØúáóÞó ßóËöíÑõæäó Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ áóåõ
ÇáöÇäúÕöÑóÇÝõ ÈóÚúÏó ÍõÖõæÑöåö¡ Èóáú ÊóáúÒóãõåõ ÇáúÌõãõÚóÉõ. æóÞóÇáó
(2/34)
ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö: Åöäú ÍóÖóÑó ÞóÈúáó
ÇáúæóÞúÊö¡ Ýóáóåõ ÇáöÇäúÕöÑóÇÝõ¡ æóÅöäú ÏóÎóáó ÇáúæóÞúÊõ æóÞóÇãóÊö
ÇáÕøóáóÇÉõ¡ áóÒöãóÊúåõ ÇáúÌõãõÚóÉõ. ÝóÅöäú ßóÇäó íóÊóÎóáøóáõ Òóãóäñ
Èóíúäó ÏõÎõæáö ÇáúæóÞúÊö¡ æóÇáÕøóáóÇÉö¡ ÝóÅöäú áóãú íóáúÍóÞúåõ ãóÒöíÏõ
ãóÔóÞøóÉò Ýöí ÇáöÇäúÊöÙóÇÑö¡ áóÒöãóåõ¡ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ¡ æóåóÐóÇ
ÇáÊøóÝúÕöíáõ ÍóÓóäñ¡ æóáóÇ íóÈúÚõÏõ Ãóäú íóßõæäó ßóáóÇãõ ÇáúãõØúáöÞöíäó
ãõäóÒøóáðÇ Úóáóíúåö. æóÃóáúÍóÞõæÇ ÈöÇáúãóÑúÖóì ÃóÕúÍóÇÈó ÇáúÃóÚúÐóÇÑö
ÇáúãõáúÍóÞóÉö ÈöÇáúãóÑóÖö¡ æóÞóÇáõæÇ: ÅöÐóÇ ÍóÖóÑõæÇ¡ áóÒöãóÊúåõãõ
ÇáúÌõãõÚóÉõ. æóáóÇ íóÈúÚõÏõ Ãóäú íóßõæäõæÇ Úóáóì ÇáÊøóÝúÕöíáö
ÇáúãóÐúßõæÑö ÃóíúÖðÇ¡ Åöäú áóãú íóÒöÏú ÖóÑóÑõ ÇáúãóÚúÐõæÑö ÈöÇáÕøóÈúÑö
Åöáóì ÅöÞóÇãóÉö ÇáúÌõãõÚóÉö¡ ÝóÇáúÃóãúÑõ ßóÐóáößó¡ æóÅöáøóÇ Ýóáøóåõ
ÇáöÇäúÕöÑóÇÝõ æóÅöÞóÇãóÉõ ÇáÙøõåúÑö Ýöí ãóäúÒöáöåö. åóÐóÇ ßõáøõåõ ÅöÐóÇ
áóãú íóÔúÑóÚõæÇ Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö¡ ÝóÅöäú ÃóÍúÑóãó ÇáøóÐöíäó áóÇ
ÊóáúÒóãõåõãõ ÇáúÌõãõÚóÉõ ÈöÇáúÌõãõÚóÉö¡ Ëõãøó ÃóÑóÇÏõæÇ ÇáöÇäúÕöÑóÇÝó¡
ÞóÇáó Ýöí (ÇáúÈóíóÇäö) : áóÇ íóÌõæÒõ Ðóáößó áöáúãõÓóÇÝöÑö æóÇáúãóÑöíÖö¡
æóÝöí ÇáúÚóÈúÏö æóÇáúãóÑúÃóÉö æóÌúåóÇäö ÍóßóÇåõãóÇ ÇáÕøóíúãóÑöíøõ.
ÞõáúÊõ: ÇáúÃóÕóÍøõ¡ Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ áóåõãóÇ¡ áöÃóäøó ÕóáóÇÊóåõãóÇ
ÇäúÚóÞóÏóÊú Úóäú ÝóÑúÖöåöãóÇ¡ ÝóíóÊóÚóíøóäõ ÅöÊúãóÇãõåóÇ. æóÞóÏú
ÞóÏøóãúäóÇ Ãóäøó ãóäú ÏóÎóáó Ýöí ÝóÑúÖò áöÃóæøóáö ÇáúæóÞúÊö¡ áóÒöãóåõ
ÅöÊúãóÇãõåõ Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈö æóÇáúãóäúÕõæÕö¡ ÝóåõäóÇ Ãóæúáóì. -
æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
ÝóÑúÚñ
ßõáøõ ãóÇ Ãóãúßóäó ÊóÕóæøõÑõåõ Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö ãöäó ÇáúÃóÚúÐóÇÑö
ÇáúãõÑóÎøóÕóÉö Ýöí ÊóÑúßö ÇáúÌóãóÇÚóÉö¡ íõÑóÎøóÕõ Ýöí ÊóÑúßö
ÇáúÌõãõÚóÉö. ÃóãøóÇ ÇáúæóÍúáõ ÇáÔøóÏöíÏõ¡ ÝóÝöíåö ËóáóÇËóÉõ ÃóæúÌõåò.
ÇáÕøóÍöíÍõ: Ãóäøóåõ ÚõÐúÑñ Ýöí ÊóÑúßö ÇáúÌõãõÚóÉö æóÇáúÌóãóÇÚóÉö.
æóÇáËøóÇäöí: áóÇ. æóÇáËøóÇáöËõ: Ýöí ÇáúÌóãóÇÚóÉö Ïõæäó ÇáúÌõãõÚóÉö.
ÍóßóÇåõ ÕóÇÍöÈõ (ÇáúÚõÏøóÉö) æóÞóÇáó: Èöåö ÃóÝúÊóì ÃóÆöãøóÉõ
ØóÈóÑöÓúÊóÇäó. ÃóãøóÇ ÇáÊøóãúÑöíÖõ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó áöáúãóÑöíÖö ãóäú
íóÊóÚóåøóÏõåõ¡ æóíóÞõæãõ ÈöÃóãúÑöåö¡ äõÙöÑó¡ Åöäú ßóÇäó ÞóÑöíÈðÇ æóåõæó
ãõÔúÑöÝñ Úóáóì ÇáúãóæúÊö¡
(2/35)
Ãóæú ÛóíúÑõ ãõÔúÑöÝò áóßöäú íóÓúÊóÃúäöÓõ
Èöåö¡ Ýóáóåõ ÇáÊøóÎóáøõÝõ Úóäö ÇáúÌõãõÚóÉö æóíóÍúÖõÑõ ÚöäúÏóåõ¡ æóÅöäú
áóãú íóßõäö ÇÓúÊöÆúäóÇÓñ¡ ÝóáóíúÓó áóåõ ÇáÊøóÎóáøõÝõ Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö.
æóÅöäú ßóÇäó ÃóÌúäóÈöíøðÇ¡ áóãú íóÌõÒö ÇáÊøóÎóáøõÝõ ÈöÍóÇáò.
æóÇáúãóãúáõæßõ¡ æóÇáÒøóæúÌóÉõ¡ æóßõáøõ ãóäú áóåõ ãõÕóÇåóÑóÉñ¡
æóÇáÕøóÏöíÞõ¡ ßóÇáúÞóÑöíÈö. æóÅöäú áóãú íóßõäú áöáúãóÑöíÖö ãõÊóÚóåøöÏñ¡
ÝóÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö: Åöäú ßóÇäó íóÎóÇÝõ Úóáóíúåö ÇáúåóáóÇßó
áóæú ÛóÇÈó Úóäúåõ¡ Ýóåõæó ÚõÐúÑñ¡ ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÇáúãóÑöíÖõ ÞóÑöíÈðÇ¡
Ãóæú ÃóÌúäóÈöíøðÇ¡ áöÃóäøó ÅöäúÞóÇÐó ÇáúãõÓúáöãö ãöäó ÇáúåóáóÇßö¡ ÝóÑúÖõ
ßöÝóÇíóÉò¡ æóÅöäú ßóÇäó íóáúÍóÞõåõ ÖóÑóÑñ ÙóÇåöÑñ áóÇ íóÈúáõÛõ ÏóÝúÚõåõ
ãóÈúáóÛó ÝõÑõæÖö ÇáúßöÝóÇíóÇÊö¡ ÝóÝöíåö ÃóæúÌõåñ. ÃóÕóÍøõåóÇ: Ãóäøóåõ
ÚõÐúÑñ ÃóíúÖðÇ. æóÇáËøóÇäöí: áóÇ.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøóåõ ÚõÐúÑñ Ýöí ÇáúÞóÑöíÈö Ïõæäó ÇáúÃóÌúäóÈöíøö. æóáóæú
ßóÇäó áóåõ ãõÊóÚóåøöÏñ¡ áóßöäú áóãú íóÝúÑõÛú áöÎöÏúãóÊöåö¡
áöÇÔúÊöÛóÇáöåö ÈöÔöÑóÇÁö ÇáúÃóÏúæöíóÉö¡ Ãóæö ÇáúßóÝóäö¡ æóÍóÝúÑö
ÇáúÞóÈúÑö ÅöÐóÇ ßóÇäó ãóäúÒõæáðÇ Èöåö¡ Ýóåõæó ßóãóÇ áóæú áóãú íóßõäú
ãõÊóÚóåøöÏñ.
ÝóÑúÚñ
íóÌöÈõ Úóáóì ÇáÒøóãöäö ÇáúÌõãõÚóÉõ ÅöÐóÇ æóÌóÏó ãóÑúßõæÈðÇ¡ ãöáúßðÇ Ãóæú
ÈöÅöÌóÇÑóÉò¡ Ãóæú ÅöÚóÇÑóÉò æóáóãú íóÔõÞøó Úóáóíúåö ÇáÑøõßõæÈõ¡ æóßóÐóÇ
ÇáÔøóíúÎõ ÇáÖøóÚöíÝõ. æóíóÌöÈõ Úóáóì ÇáúÃóÚúãóì ÅöÐóÇ æóÌóÏó ÞóÇÆöÏðÇ
ãõÊóÈóÑøöÚðÇ¡ Ãóæú ÈöÃõÌúÑóÉò¡ æóáóåõ ãóÇáñ¡ æóÅöáøóÇ ÝóÞóÏú ÃóØúáóÞó
ÇáúÃóßúËóÑõæäó: ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÌöÈõ Úóáóíúåö. æóÞóÇáó ÇáúÞóÇÖöí
ÍõÓóíúäñ: Åöäú ßóÇäó íõÍúÓöäõ ÇáúãóÔúíó ÈöÇáúÚóÕóÇ ãöäú ÛóíúÑö ÞóÇÆöÏò¡
áóÒöãóåõ.
ÝóÑúÚñ
ãóäú ÈóÚúÖõåõ ÍõÑøñ æóÈóÚúÖõåõ ÚóÈúÏñ¡ áóÇ ÌõãõÚóÉó Úóáóíúåö¡ æóÝöíåö
æóÌúåñ ÔóÇÐøñ: Ãóäøóåõ ÅöÐóÇ ßóÇäó Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ÓóíøöÏöåö
ãõåóÇíóÃóÉñ¡ áóÒöãóåõ ÇáúÌõãõÚóÉõ ÇáúæóÇÞöÚóÉõ Ýöí äóæúÈóÊöåö¡ æóáóÇ
ÊóäúÚóÞöÏõ Èöåö ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò.
(2/36)
ÝóÑúÚñ
ÇáúÛóÑöíÈõ ÅöÐóÇ ÞóÇãó ÈöÈóáóÏò¡ æóÇÊøóÎóÐóåõ æóØóäðÇ¡ ÕóÇÑó áóåõ Íõßúãõ
Ãóåúáöåö Ýöí æõÌõæÈö ÇáúÌõãõÚóÉö æóÇäúÚöÞóÇÏöåóÇ Èöåö¡ æóÅöäú áóãú
íóÊøóÎöÐúåõ æóØóäðÇ¡ Èóáú ÚóÒúãõåõ ÇáÑøõÌõæÚõ Åöáóì ÈóáóÏöåö ÈóÚúÏó
ãõÏøóÉò - íóÎúÑõÌõ ÈöåóÇ ãöäú ßóæúäöåö ãõÓóÇÝöÑðÇ - ÞóÕöíÑóÉò¡ Ãóæú
ØóæöíáóÉò¡ ßóÇáÊøóÇÌöÑö¡ æóÇáúãõÊóÝóÞøöåö¡ áóÒöãóåõ ÇáúÌõãõÚóÉõ¡ æóáóÇ
ÊóäúÚóÞöÏõ Èöåö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö.
ÝóÑúÚñ
ÇáúÞóÑúíóÉõ ÅöÐóÇ ßóÇäó ÝöíåóÇ ÃóÑúÈóÚõæäó ãöäú Ãóåúáö ÇáúßóãóÇáö¡
áóÒöãóåõãõ ÇáúÌõãõÚóÉõ. ÝóÅöäú ÃóÞóÇãõæåóÇ Ýöí ÞóÑúíóÊöåöãú¡ ÝóÐóÇßó.
æóÅöäú ÏóÎóáõæÇ ÇáúãöÕúÑó ÝóÕóáøóæúåóÇ Ýöíåö¡ ÓóÞóØó ÇáúÝóÑúÖõ Úóäúåõãú¡
æóßóÇäõæÇ ãõÓöíÆöíäó¡ áöÊóÚúØöíáöåöãõ ÇáúÌõãõÚóÉó Ýöí ÞóÑúíóÊöåöãú.
æóÝöíåö æóÌúåñ: Ãóäøóåõãú ÛóíúÑõ ãõÓöíÆöíäó¡ áöÃóäøó ÃóÈóÇ ÍóäöíÝóÉó áóÇ
íõÌóæøöÒõ ÌõãõÚóÉð Ýöí ÞóÑúíóÉò¡ ÝóÝöíãóÇ ÝóÚóáõæåõ¡ ÎõÑõæÌñ ãöäó
ÇáúÎöáóÇÝö¡ æóåõæó ÖóÚöíÝñ.
æóÅöäú áóãú íóßõäú ÝöíåóÇ ÃóÑúÈóÚõæäó ãöäú Ãóåúáö ÇáúßóãóÇáö¡ Ýóáóåõãú
ÍóÇáóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÈúáõÛõåõãõ ÇáäøöÏóÇÁõ ãöäú ãóæúÖöÚò ÊõÞóÇãõ
Ýöíåö ÌõãõÚóÉñ ãöäú ÈóáóÏò¡ Ãóæú ÞóÑúíóÉò¡ ÝóÊóÌöÈõ Úóáóíúåöãõ
ÇáúÌõãõÚóÉõ. æóÇáúãõÚúÊóÈóÑõ äöÏóÇÁõ ãõÄóÐøöäò ÚóÇáöí ÇáÕøóæúÊö íóÞöÝõ
Úóáóì ØóÑóÝö ÇáúÈóáóÏö ãöäó ÇáúÌóÇäöÈö ÇáøóÐöí íóáöí Êöáúßó ÇáúÞóÑúíóÉó¡
æóíõÄóÐøöäõ Úóáóì ÚóÇÏóÊöåö¡ æóÇáúÃóÕúæóÇÊõ åóÇÏöÆóÉñ¡ æóÇáÑøöíóÇÍõ
ÑóÇßöÏóÉñ. ÝóÅöÐóÇ ÓóãöÚó ÕóæúÊóåõ ãöäó ÇáúÞóÑúíóÉö ãóäú ÃóÕúÛóì
Åöáóíúåö¡ æóáóãú íóßõäú ÃóÕóãøó¡ æóáóÇ ÌóÇæóÒó ÓóãúÚõåõ ÍóÏøó
ÇáúÚóÇÏóÉö¡ æóÌóÈóÊö ÇáúÌõãõÚóÉõ Úóáóì ÃóåúáöåóÇ.
æóÝöí æóÌúåò: ÇáúãõÚúÊóÈóÑõ Ãóäú íóÞöÝó ÇáúãõÄóÐøöäõ Ýöí æóÓóØö
ÇáúÈóáóÏö¡ æóæóÌúåñ íóÞöÝõ Ýöí ÇáúãóæúÖöÚö ÇáøóÐöí ÊõÞóÇãõ Ýöíåö
ÇáúÌõãõÚóÉõ. æóåóáú íõÚúÊóÈóÑõ Ãóäú íóÞöÝó Úóáóì ãóæúÖöÚò ÚóÇáò
ßóãóäóÇÑóÉò Ãóæú ÓõæÑò¿ æóÌúåóÇäö. ÞóÇáó ÇáúÃóßúËóÑõæäó: áóÇ íõÚúÊóÈóÑõ.
æóÞóÇáó ÇáúÞóÇÖöí ÃóÈõæ ÇáØøóíøöÈö: ÓóãöÚúÊõ ÔõíõæÎóäóÇ íóÞõæáõæäó:
(2/37)
áóÇ íõÚúÊóÈóÑõ ÅöáøóÇ ÈöØóÈóÑöÓúÊóÇäó¡
ÝóÅöäøóåóÇ Èóíúäó ÃóÔúÌóÇÑò æóÛöíóÇÖò ÊóãúäóÚõ ÈõáõæÛó ÇáÕøóæúÊö. ÃóãøóÇ
ÅöÐóÇ ßóÇäóÊú ÞóÑúíóÉð Úóáóì ÞõáøóÉö ÌóÈóáò íóÓúãóÚõ ÃóåúáõåóÇ
ÇáäøöÏóÇÁó áöÚõáõæøöåóÇ¡ ÈöÍóíúËõ áóæú ßóÇäóÊú Úóáóì ÇÓúÊöæóÇÁö
ÇáúÃóÑúÖö áóãóÇ ÓóãöÚõæÇ¡ Ãóæú ßóÇäóÊú ÞóÑúíóÉð Ýöí æóåúÏóÉò ãöäó
ÇáúÃóÑúÖö áóÇ íóÓúãóÚõ ÃóåúáõåóÇ ÇáäøöÏóÇÁó áöÇäúÎöÝóÇÖöåóÇ¡ ÈöÍóíúËõ
áóæú ßóÇäóÊú Úóáóì ÇÓúÊöæóÇÁò áóÓóãöÚõæÇ¡ ÝóæóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ
æóÈöåö ÞóÇáó ÇáúÞóÇÖöí ÃóÈõæ ÇáØøóíøöÈö: áóÇ ÊóÌöÈõ ÇáúÌõãõÚóÉõ Ýöí
ÇáÕøõæÑóÉö ÇáúÃõæáóì¡ æóÊóÌöÈõ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö¡ ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÊóÞúÏöíÑö
ÇáöÇÓúÊöæóÇÁö. æóÇáËøóÇäöí: æóÈöåö ÞóÇáó ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò:
ÚóßúÓõåõ¡ ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöäóÝúÓö ÇáÓøóãóÇÚö. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ áóãú íóÈúáõÛö
ÇáäøöÏóÇÁõ Ãóåúáó ÇáúÞóÑúíóÉö¡ ÝóáóÇ ÌõãõÚóÉó Úóáóíúåöãú. æóÃóãøóÇ
Ãóåúáõ ÇáúÎöíóÇãö ÅöÐóÇ áóÒöãõæÇ ãóæúÖöÚðÇ¡ æóáóãú íõÝóÇÑöÞõæåõ¡
æóÞõáúäóÇ: áóÇ íõÕóáøõæäó ÇáúÌõãõÚóÉó ãóæúÖöÚóåõãú¡ Ýóåõãú ßóÃóåúáö
ÇáúÞõÑóì. æóÅöÐóÇ áóãú íóÈúáõÛõæÇ ÃóÑúÈóÚöíäó¡ Åöäú ÓóãöÚõæÇ ÇáäøöÏóÇÁó¡
áóÒöãóÊúåõãõ ÇáúÌõãõÚóÉõ¡ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ.
ÞõáúÊõ: æóÅöÐóÇ ÓóãöÚó Ãóåúáõ ÇáúÞóÑúíóÉö ÇáäøóÇÞöÕõæäó Úóäö
ÇáúÃóÑúÈóÚöíäó ÇáäøöÏóÇÁó ãöäú ÈóáóÏóíúäö¡ ÝóÃóíøõåõãóÇ ÍóÖóÑõæÇ ÌóÇÒó¡
æóÇáúÃóæúáóì ÍõÖõæÑõ ÃóßúËóÑöåöãóÇ ÌóãóÇÚóÉð. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
ÝóÑúÚñ
ÇáúÚõÐúÑõ ÇáúãõÈöíÍõ ÊóÑúßó ÇáúÌõãõÚóÉö íõÈöíÍõåõ æóÅöäú ØóÑóÃó ÈóÚúÏó
ÇáÒøóæóÇáö¡ ÅöáøóÇ ÇáÓøóÝóÑõ¡ ÝóÅöäøóåõ íóÍúÑõãõ ÅöäúÔóÇÄõåõ ÈóÚúÏó
ÇáÒøóæóÇáö. æóåóáú íóÌõæÒõ ÈóÚúÏó ÇáúÝóÌúÑö æóÞóÈúáó ÇáÒøóæóÇáö¿
ÞóæúáóÇäö. ÞóÇáó Ýöí ÇáúÞóÏöíãö æóÍóÑúãóáóÉõ: íóÌõæÒõ. æóÝöí ÇáúÌóÏöíÏö:
áóÇ íóÌõæÒõ¡ æóåõæó ÇáúÃóÙúåóÑõ ÚöäúÏó ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó. æóÞöíáó:
íóÌõæÒõ ÞóæúáðÇ æóÇÍöÏðÇ. åóÐóÇ Ýöí ÇáÓøóÝóÑö ÇáúãõÈóÇÍö. ÃóãøóÇ
ÇáØøóÇÚóÉõ æóÇÌöÈðÇ ßóÇäó ßóÇáúÍóÌøö¡ Ãóæú ãóäúÏõæÈðÇ¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ
ÈóÚúÏó ÇáÒøóæóÇáö¡ æóÃóãøóÇ ÞóÈúáóåõ¡ ÝóÞóØóÚó ßóËöíÑñ ãöäú ÃóÆöãøóÊöäóÇ
ÈöÌóæóÇÒöåö. æóãõÞúÊóÖóì ßóáóÇãö ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó¡ Ãóäøóåõ Úóáóì
ÇáúÎöáóÇÝö ßóÇáúãõÈóÇÍö. æóÍóíúËõ ÞõáúäóÇ: íóÍúÑõãõ¡ Ýóáóåõ ÔóÑúØóÇäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú áóÇ íóäúÞóØöÚó Úóäö ÇáÑøõÝúÞóÉö¡ æóáóÇ íóäóÇáõåõ
ÖóÑóÑñ Ýöí ÊóÎóáøõÝöåö áöáúÌõãõÚóÉö. ÝóÅöäö ÇäúÞóØóÚó¡ æóÝóÇÊó ÓóÝóÑõåõ
ÈöÐóáößó¡ Ãóæú äóÇáóåõ ÖóÑóÑñ¡ Ýóáóåõ ÇáúÎõÑõæÌõ ÈóÚúÏó ÇáÒøóæóÇáö ÈöáóÇ
ÎöáóÇÝò.
(2/38)
ßóÐóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ. æóÞóÇáó
ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ÍóÇÊöãò ÇáúÞóÒúæöíäöíøõ: Ýöí ÌóæóÇÒöåö ÈóÚúÏó ÇáÒøóæóÇáö
áöÎóæúÝö ÇáöÇäúÞöØóÇÚö Úóäö ÇáÑøõÝúÞóÉö¡ æóÌúåóÇäö.
ÇáÔøóÑúØõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú áóÇ íõãúßöäóåõ ÕóáóÇÉõ ÇáúÌõãõÚóÉö Ýöí
ãóäúÒöáöåö¡ Ãóæú ØóÑöíÞöåö. ÝóÅöäú ÃóãúßóäóÊú¡ ÝóáóÇ ãóäúÚó ÈöÍóÇáò.
ÞõáúÊõ: ÊóÍúÑöíãõ ÇáÓøóÝóÑö ÇáúãõÈóÇÍö¡ æóÇáØøóÇÚóÉö ÞóÈúáó ÇáÒøóæóÇáö¡
æóÍóíúËõ ÍóÑøóãúäóÇåõ ÈóÚúÏó ÇáÒøóæóÇáö¡ ÝóÓóÇÝóÑó¡ ßóÇäó ÚóÇÕöíðÇ¡
ÝóáóÇ íóÊóÑóÎøóÕõ ãóÇ áóãú ÊóÝõÊö ÇáúÌõãõÚóÉõ. Ëõãøó ÍóíúËõ ßóÇäó
ÝóæóÇÊõåóÇ¡ íóßõæäõ ÇÈúÊöÏóÇÁõ ÓóÝóÑöåö¡ ÞóÇáóåõ ÇáúÞóÇÖöí ÍõÓóíúäñ¡
æóÕóÇÍöÈõ (ÇáÊøóåúÐöíÈö) æóåõæó ÙóÇåöÑñ. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
ÝóÑúÚñ
ÇáúãóÚúÐõæÑõæäó Ýöí ÊóÑúßö ÇáúÌõãõÚóÉö¡ ÖóÑúÈóÇäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÊóæóÞøóÚõ ÒóæóÇáó ÚõÐúÑöåö¡ ßóÇáúÚóÈúÏö¡ æóÇáúãóÑöíÖõ
íóÊóæóÞøóÚõ ÇáúÎöÝøóÉó¡ ÝóíõÓúÊóÍóÈøõ áóåõ ÊóÃúÎöíÑõ ÇáÙøõåúÑö Åöáóì
ÇáúíóÃúÓö ãöäú ÅöÏúÑóÇßö ÇáúÌõãõÚóÉö¡ áöÇÍúÊöãóÇáö Êóãóßøõäöåö ãöäúåóÇ.
æóíóÍúÕõáõ ÇáúíóÃúÓõ ÈöÑóÝúÚö ÇáúÅöãóÇãö ÑóÃúÓóåõ ãöäó ÇáÑøõßõæÚö
ÇáËøóÇäöí Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö. æóÚóáóì ÇáÔøóÇÐøö: íõÑóÇÚóì ÊóÕóæøõÑõ
ÇáúÅöÏúÑóÇßö Ýöí ÍóÞøö ßõáøö æóÇÍöÏò¡ ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó ãóäúÒöáõåõ ÈóÚöíÏðÇ¡
ÝóÇäúÊóåóì ÇáúæóÞúÊõ Åöáóì ÍóÏøö áóæú ÃóÎóÐó Ýöí ÇáÓøóÚúíö áóãú íõÏúÑößö
ÇáúÌõãõÚóÉó¡ ÍóÕóáó ÇáúÝóæóÇÊõ Ýöí ÍóÞøöåö.
ÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: ãóäú áóÇ íóÑúÌõæ ÒóæóÇáó ÚõÐúÑöåö ßóÇáúãóÑúÃóÉö¡
æóÇáÒøóãöäö¡ ÝóÇáúÃóæúáóì Ãóäú íõÕóáøöíó ÇáÙøõåúÑó Ýöí Ãóæøóáö
ÇáúæóÞúÊö¡ áöÝóÖöíáóÉö ÇáúÃóæøóáöíøóÉö.
ÞõáúÊõ: åóÐóÇ ÇÎúÊöíóÇÑõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ÇáúÎõÑóÇÓóÇäöíøöíäó¡ æóåõæó
ÇáúÃóÕóÍøõ. æóÞóÇáó ÇáúÚöÑóÇÞöíøõæäó: åóÐóÇ ÇáÖøóÑúÈõ ßóÇáúÃóæøóáö¡
ÝóíõÓúÊóÍóÈøõ áóåõãú ÊóÃúÎöíÑõ ÇáÙøõåúÑö¡ áöÃóäøó ÇáúÌõãõÚóÉó ÕóáóÇÉõ
ÇáúßóÇãöáöíäó ÝóÞõÏøöãóÊú.
æóÇáöÇÎúÊöíóÇÑõ ÇáÊøóæóÓøõØõ. ÝóíõÞóÇáõ: Åöäú ßóÇäó åóÐóÇ ÇáÔøóÎúÕõ
ÌóÇÒöãðÇ ÈöÃóäøóåõ áóÇ íóÍúÖõÑõ ÇáúÌõãõÚóÉó
(2/39)
æóÅöäú Êóãóßøóäó ãöäúåóÇ¡ ÇÓúÊõÍöÈøó
ÊóÞúÏöíãõ ÇáÙøõåúÑö. æóÅöäú ßóÇäó áóæú Êóãóßøóäó¡ Ãóæú äóÔöØó ÍóÖóÑóåóÇ¡
ÇÓúÊõÍöÈøó ÇáÊøóÃúÎöíÑõ¡ ßóÇáÖøóÑúÈö ÇáúÃóæøóáö. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
æóÅöÐóÇ ÇÌúÊóãóÚó ãóÚúÐõæÑõæäó¡ ÇÓúÊõÍöÈøó áóåõãõ ÇáúÌóãóÇÚóÉõ Ýöí
ÙõåúÑöåöãú Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö. ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -:
æóÇÓúÊõÍöÈøó áóåõãú ÅöÎúÝóÇÁõ ÇáúÌóãóÇÚóÉö áöÆóáøóÇ íõÊøóåóãõæÇ. ÞóÇáó
ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ: åóÐóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäó ÚõÐúÑõåõãú ÎóÝöíøðÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó
ÙóÇåöÑðÇ¡ ÝóáóÇ ÊõåúãóÉó. æóãöäúåõãú ãóäö ÇÓúÊóÍóÈøó ÇáúÅöÎúÝóÇÁó
ãõØúáóÞðÇ. Ëõãøó ÅöÐóÇ Õóáøóì ÇáúãóÚúÐõæÑõ ÇáÙøõåúÑó ÞóÈúáó ÝóæóÇÊö
ÇáúÌõãõÚóÉö¡ ÕóÍøóÊú ÙõåúÑõåõ. Ýóáóæú ÒóÇáó ÚõÐúÑõåõ æóÊóãóßøóäó ãöäó
ÇáúÌõãõÚóÉö¡ áóãú ÊóáúÒóãúåõ¡ ÅöáøóÇ Ýöí ÇáúÎõäúËóì ÅöÐóÇ Õóáøóì
ÇáÙøõåúÑó¡ Ëõãøó ÈóÇäó ÑóÌõáðÇ¡ æóÊóãóßøóäó ãöäó ÇáúÌõãõÚóÉö¡
ÝóÊóáúÒóãõåõ. æóÇáúãõÓúÊóÍóÈøõ áöåóÄõáóÇÁö¡ ÍõÖõæÑõ ÇáúÌõãõÚóÉö ÈóÚúÏó
ÝöÚúáöåöãõ ÇáÙøõåúÑó. ÝóÅöäú ÕóáøóæõÇ ÇáúÌõãõÚóÉó¡ ÝóÝóÑúÖõåõãõ
ÇáÙøõåúÑõ Úóáóì ÇáúÃóÙúåóÑö.
æóÚóáóì ÇáËøóÇäöí: íóÍúÊóÓöÈõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÈöãóÇ ÔóÇÁó. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ
ÒóÇáó ÇáúÚõÐúÑõ Ýöí ÃóËúäóÇÁö ÇáÙøõåúÑö¡ ÝóÞóÇáó ÇáúÞóÝøóÇáõ: åõæó
ßóÑõÄúíóÉö ÇáúãõÊóíóãøöãö ÇáúãóÇÁó Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö. æóåóÐóÇ íóÞúÊóÖöí
ÎöáóÇÝðÇ Ýöí ÈõØúáóÇäö ÇáÙøõåúÑö¡ ßóÇáúÎöáóÇÝö Ýöí ÈõØúáóÇäö ÕóáóÇÉö
ÇáúãõÊóíóãøöãö. æóÐóßóÑó ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ãõÍóãøóÏò æóÌúåóíúäö åõäóÇ.
æóÇáúãóÐúåóÈõ¡ ÇÓúÊöãúÑóÇÑõ ÕöÍøóÉö ÇáÙøõåúÑö. æóåóÐóÇ ÇáúÎöáóÇÝõ¡
ÊóÝúÑöíÚñ Úóáóì ÅöÈúØóÇáö ÙõåúÑö ÛóíúÑö ÇáúãóÚúÐõæÑö ÅöÐóÇ ÕóáøóÇåóÇ
ÞóÈúáó ÝóæóÇÊö æóÞúÊö ÇáúÌõãõÚóÉö. ÝóÅöäú áóãú äõÈúØöáúåóÇ¡
ÝóÇáúãóÚúÐõæÑõ Ãóæúáóì.
ÝóÑúÚñ
ãóäú áóÇ ÚõÐúÑó áóåõ¡ ÅöÐóÇ Õóáøóì ÇáÙøõåúÑó ÞóÈúáó ÝóæóÇÊö ÇáúÌõãõÚóÉö¡
áóãú ÊóÕöÍøó ÙõåúÑõåõ Úóáóì ÇáúÌóÏöíÏö¡ æóåõæó ÇáúÃóÙúåóÑõ¡ æóÊóÕöÍøõ
Úóáóì ÇáúÞóÏöíãö¡ Ëõãøó ÞóÇáó ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ: ÇáúÞóæúáóÇäö ãóÈúäöíøóÇäö
Úóáóì Ãóäøó ÇáúÝóÑúÖó ÇáúÃóÕúáöíøó íóæúãó ÇáúÌõãõÚóÉö ãóÇÐóÇ¿
ÝóÇáúÌóÏöíÏõ: Ãóäøóåõ ÇáúÌõãõÚóÉõ. æóÇáúÞóÏöíãõ: Ãóäøóåõ ÇáÙøõåúÑõ¡
æóÃóäøó ÇáúÌõãõÚóÉó ÈóÏóáñ. Ëõãøó ÞóÇáó ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøõ:
áóæú ÊóÑóßó ÌóãöíÚõ Ãóåúáö ÇáúÈóáúÏóÉö ÇáúÌõãõÚóÉó¡ æóÕóáøóæõÇ
ÇáÙøõåúÑó¡ ÃóËöãõæÇ ßõáøõåõãú¡ æóÕóÍøóÊú ÙõåúÑõåõãú Úóáóì ÇáúÞóæúáóíúäö.
æóÅöäøó ÇáúÎöáóÇÝó Ýöí ÊóÑúßö
(2/40)
ÂÍóÇÏöåöãõ ÇáúÌõãõÚóÉó ãóÚó ÅöÞóÇãóÊöåóÇ
ÈöÌóãóÇÚóÉò. æóÇáÕøóÍöíÍõ ÇáøóÐöí ÞóÇáóåõ ÛóíúÑõåõ: Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó¡
æóÃóäøó ÙõåúÑóåóÇ áóÇ ÊóÕöÍøõ Úóáóì ÇáúÌóÏöíÏö¡ áöÃóäøóåõãú ÕóáøóæúåóÇ
æóÝóÑúÖõ ÇáúÌõãõÚóÉö ãõÊóæóÌøöåñ Åöáóíúåöãú. ÝóÅöÐóÇ ÝóÑøóÚúäóÇ Úóáóì
ÇáúÌóÏöíÏö Ýöí ÃóÕúáö ÇáúãóÓúÃóáóÉö¡ ÝóÇáúÃóãúÑõ ÈöÍõÖõæÑö ÇáúÌõãõÚóÉö
ÞóÇÆöãñ. ÝóÅöäú ÍóÖóÑóåóÇ¡ ÝóÐóÇßó¡ æóÅöäú ÝóÇÊóÊú¡ ÞóÖóì ÇáÙøõåúÑó.
æóåóáú íóßõæäõ ãóÇ ÝóÚóáóåõ ÃóæøóáðÇ ÈóÇØöáðÇ¡ Ãóãú ÊóäúÞóáöÈõ äóÝúáðÇ¿
Ýöíåö ÇáúÞóæúáóÇäö Ýöí äóÙóÇÆöÑöåö.
æóÅöäú ÞõáúäóÇ ÈöÇáúÞóÏöíãö¡ ÝóÇáúãóÐúåóÈõ æóÇáøóÐöí ÞóØóÚó Èöåö
ÇáúÃóßúËóÑõæäó: Ãóäøó ÇáúÃóãúÑó ÈöÍõÖõæÑö ÇáúÌõãõÚóÉö ÞóÇÆöãñ ÃóíúÖðÇ.
æóãóÚúäóì ÕöÍøóÉö ÇáÙøõåúÑö¡ ÇáöÇÚúÊöÏóÇÏõ ÈöåóÇ Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö¡
ÈöÍóíúËõ áóæú ÝóÇÊóÊö ÇáúÌõãõÚóÉõ ÃóÌóÒóÃóÊúåõ.
æóÞöíáó: Ýöí ÓõÞõæØö ÇáúÃóãúÑö ÈöÍõÖõæÑö ÇáúÌõãõÚóÉö¡ ÞóæúáóÇäö.
æóÈöåóÐóÇ ÞóØóÚó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö¡ æóÇáúÛóÒøóÇáöíøõ. ÝóÅöäú
ÞõáúäóÇ: áóÇ íóÓúÞõØõ ÇáúÃóãúÑõ¡ Ãóæú ÞõáúäóÇ: íóÓúÞõØõ¡ ÝóÕóáøóì
ÇáúÌõãõÚóÉó¡ ÝóÝöí ÇáúÝóÑúÖö ãöäúåõãóÇ ØóÑöíÞóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ:
ÇáúÝóÑúÖõ ÃóÍóÏõåõãóÇ áóÇ ÈöÚóíúäöåö¡ æóíóÍúÊóÓöÈõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì
ÈöãóÇ ÔóÇÁó ãöäúåõãóÇ. æóÇáØøóÑöíÞõ ÇáËøóÇäöí: Ýöíåö ÃóÑúÈóÚóÉõ
ÃóÞúæóÇáò. ÃóÍóÏõåóÇ: ÇáúÝóÑúÖõ: ÇáÙøõåúÑõ. æóÇáËøóÇäöí: ÇáúÌõãõÚóÉõ.
æóÇáËøóÇáöËõ: ßöáóÇåõãóÇ ÝóÑúÖñ. æóÇáÑøóÇÈöÚõ: ÃóÍóÏõåõãóÇ áóÇ
ÈöÚóíúäöåö¡ ßóÇáØøóÑöíÞö ÇáúÃóæøóáö. åóÐóÇ ßõáøõåõ ÅöÐóÇ Õóáøóì
ÇáÙøõåúÑó ÞóÈúáó ÝóæóÇÊö ÇáúÌõãõÚóÉö. ÝóÅöäú ÕóáøóÇåóÇ ÈóÚúÏó ÑõßõæÚö
ÇáúÅöãóÇãö Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö¡ æóÞóÈúáó ÓóáóÇãöåö¡ ÝóÞóÇáó ÇÈúäõ
ÇáÕøóÈøóÇÛö: ÙóÇåöÑõ ßóáóÇãö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÈõØúáóÇäõåóÇ¡ íóÚúäöí Úóáóì
ÇáúÌóÏöíÏö. æóãöäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ãóäú ÌóæøóÒóåóÇ. æóÅöÐóÇ ÇãúÊóäóÚó
Ãóåúáõ ÇáúÈóáúÏóÉö ÌóãöíÚðÇ ãöäó ÇáúÌõãõÚóÉö¡ æóÕóáøóæõÇ ÇáÙøõåúÑó¡
ÝóÇáúÝóæóÇÊõ ÈöÎõÑõæÌö ÇáúæóÞúÊö Ãóæú ÖöíÞöåö¡ ÈöÍóíúËõ áóÇ íóÓóÚõ
ÅöáøóÇ ÇáÑøóßúÚóÊóíúäö.
(2/41)
ÇáúÈóÇÈõ ÇáËøóÇáöËõ
Ýöí ßóíúÝöíøóÉö ÅöÞóÇãóÉö ÇáúÌõãõÚóÉö ÈóÚúÏó ÔóÑóÇÆöØöåóÇ
ÇáúÌõãõÚóÉõ ÑóßúÚóÊóÇäö ßóÛóíúÑöåóÇ Ýöí ÇáúÃóÑúßóÇäö¡ æóÊóãúÊóÇÒõ
ÈöÃõãõæÑò ãóäúÏõæÈóÉò.
ÃóÍóÏõåóÇ: ÇáúÛõÓúáõ íóæúãó ÇáúÌõãõÚóÉö ÓõäøóÉñ¡ æóæóÞúÊõåõ ÈóÚúÏó
ÇáúÝóÌúÑö Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈö. æóÇäúÝóÑóÏó Ýöí (ÇáäøöåóÇíóÉö) ÈöÍößóÇíóÉö
æóÌúåò: Ãóäøóåõ íõÌúÒöÆõ ÞóÈúáó ÇáúÝóÌúÑö ßóÛõÓúáö ÇáúÚöíÏö¡ æóåõæó
ÔóÇÐøñ ãõäúßóÑñ. æóíõÓúÊóÍóÈøõ ÊóÞúÑöíÈõ ÇáúÛõÓúáö ãöäó ÇáÑøóæóÇÍö Åöáóì
ÇáúÌõãõÚóÉö. Ëõãøó ÇáÕøóÍöíÍõ: ÅöäøóãóÇ íõÓúÊóÍóÈøõ áöãóäú íóÍúÖõÑõ
ÇáúÌõãõÚóÉó. æóÇáËøóÇäöí: íõÓúÊóÍóÈøõ áößõáøö ÃóÍóÏò ßóÛõÓúáö ÇáúÚöíÏö.
ÝóÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ ÈöÇáÕøóÍöíÍö¡ Ýóåõæó ãõÓúÊóÍóÈøñ áößõáøö ÍóÇÖöÑò¡
ÓóæóÇÁñ ãóäú ÊóÌöÈõ Úóáóíúåö¡ æóÛóíúÑõåõ.
ÞõáúÊõ: æóÝöíåö æóÌúåñ: Ãóäøóåõ ÅöäøóãóÇ íõÓúÊóÍóÈøõ áöãóäú ÊóÌöÈõ
Úóáóíúåö æóÍóÖóÑóåóÇ¡ æóæóÌúåñ áöãóäú ÊóÌöÈõ Úóáóíúåö æóÅöäú áóãú
íóÍúÖõÑúåóÇ áöÚõÐúÑò. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
æóáóæú ÃóÍúÏóËó ÈóÚúÏó ÇáúÛõÓúáö¡ áóãú íóÈúØõáö ÇáúÛõÓúáõ¡
ÝóíóÊóæóÖøóÃõ.
ÞõáúÊõ: æóßóÐóÇ áóæú ÃóÌúäóÈó ÈöÌöãóÇÚò Ãóæú ÛóíúÑöåö¡ áóÇ íóÈúØõáõ¡
ÝóíóÛúÊóÓöáõ áöáúÌóäóÇÈóÉö. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
ÞóÇáó ÇáÕøóíúÏóáóÇäöíøõ¡ æóÚóÇãøóÉõ ÇáúÃóÕúÍóÇÈö: ÅöÐóÇ ÚóÌóÒó Úóäö
ÇáúÛõÓúáö áöäóÝóÇÏö ÇáúãóÇÁö ÈóÚúÏó ÇáúæõÖõæÁö¡ Ãóæú áöÞõÑõæÍò Ýöí
ÈóÏóäöåö¡ Êóíóãøóãó æóÍóÇÒó ÇáúÝóÖöíáóÉó. ÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö:
åóÐóÇ ÇáøóÐöí ÞóÇáõæåõ¡ åõæó ÇáÙøóÇåöÑõ¡ æóÝöíåö ÇÍúÊöãóÇáñ. æóÑóÌøóÍó
ÇáúÛóÒøóÇáöíøõ åóÐóÇ ÇáöÇÍúÊöãóÇáó.
(2/42)
ÝóÑúÚñ: ãöäó ÇáúÃóÛúÓóÇáö ÇáúãóÓúäõæäóÉö¡
ÃóÛúÓóÇáõ ÇáúÍóÌøö¡ æóÛõÓúáõ ÇáúÚöíÏóíúäö¡ æóíóÃúÊöí Ýöí ãóæóÇÖöÚöåóÇ -
Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì -. æóÃóãøóÇ ÇáúÛõÓúáõ ãöäú ÛõÓúáö
ÇáúãóíøöÊö¡ ÝóÝöíåö ÞóæúáóÇäö. ÇáúÞóÏöíãõ: Ãóäøóåõ æóÇÌöÈñ¡ æóßóÐóÇ
ÇáúæõÖõæÁõ ãöäú ãóÓøöåö. æóÇáúÌóÏöíÏõ: ÇÓúÊöÍúÈóÇÈõåõ¡ æóåõæó
ÇáúãóÔúåõæÑõ. ÝóÚóáóì åóÐóÇ¡ ÛõÓúáõ ÇáúÌõãõÚóÉö¡ æóÇáúÛõÓúáõ ãöäú ÛõÓúáö
ÇáúãóíøöÊö¡ ÂßóÏõ ÇáúÃóÛúÓóÇáö ÇáúãóÓúäõæäóÉö¡ æóÃóíøõåõãóÇ ÂßóÏõ¿
ÞóæúáóÇäö. ÇáúÌóÏöíÏõ: ÇáúÛõÓúáõ ãöäú ÛõÓúáö ÇáúãóíøöÊö ÂßóÏõ.
æóÇáúÞóÏöíãõ: ÛõÓúáõ ÇáúÌõãõÚóÉö æóåõæó ÇáÑøóÇÌöÍõ ÚöäúÏó ÕóÇÍöÈö
(ÇáÊøóåúÐöíÈö) ¡ æóÇáÑøõæíóÇäöíøö¡ æóÇáúÃóßúËóÑöíäó. æóÑóÌøóÍó ÕóÇÍöÈõ
(ÇáúãõåóÐøóÈö) æóÂÎóÑõæäó ÇáúÌóÏöíÏó. æóÝöí æóÌúåò: åõãóÇ ÓóæóÇÁñ.
ÞõáúÊõ: ÇáÕøóæóÇÈõ¡ ÇáúÌóÒúãõ ÈöÊóÑúÌöíÍö ÛõÓúáö ÇáúÌõãõÚóÉö¡ áößóËúÑóÉö
ÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÇáÕøóÍöíÍóÉö Ýöíåö. æóÝöíåóÇ ÇáúÍóËøõ ÇáúÚóÙöíãõ Úóáóíúåö¡
ßóÞóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -: (ÛõÓúáõ ÇáúÌõãõÚóÉö
æóÇÌöÈñ) æóÞóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -: (ãóäú ÌóÇÁó
ãöäúßõãú Åöáóì ÇáúÌõãõÚóÉö ÝóáúíóÛúÊóÓöáú) . æóÃóãøóÇ ÇáúÛõÓúáõ ãöäú
ÛõÓúáö ÇáúãóíøöÊö¡ Ýóáóãú íóÕöÍøó Ýöíåö ÔóíúÁñ ÃóÕúáðÇ. Ëõãøó ãöäú
ÝóæóÇÆöÏö ÇáúÎöáóÇÝö¡ æóáóæú ÍóÖóÑó ÅöäúÓóÇäñ ãóÚóåõ ãóÇÁñ¡ íóÏúÝóÚõåõ
áöÃóÍúæóÌö ÇáäøóÇÓö æóåõäóÇßó ÑóÌõáóÇäö¡ ÃóÍóÏõåõãóÇ íõÑöíÏõåõ áöÛõÓúáö
ÇáúÌõãõÚóÉö¡ æóÇáúÂÎóÑõ áöáúÛõÓúáö ãöäú ÛõÓúáö ÇáúãóíøöÊö. - æóÇááøóåõ
ÃóÚúáóãõ -.
æóÃóãøóÇ ÇáúßóÇÝöÑõ ÅöÐóÇ ÃóÓúáóãó¡ ÝóÅöäú ßóÇäó æóÌóÈó Úóáóíúåö ÛõÓúáñ
ÈöÌóäóÇÈóÉò¡ Ãóæú ÍóíúÖò¡ áóÒöãóåõ ÇáúÛõÓúáõ æóáóÇ íõÌúÒöÆõåõ ÛõÓúáõåõ
Ýöí ÇáúßõÝúÑö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö¡ ßóãóÇ ÓóÈóÞó Ýöí ãóæúÖöÚöåö. æóÅöáøóÇ¡
ÇÓúÊõÍöÈøó áóåõ ÇáúÛõÓúáõ áöáúÅöÓúáóÇãö. æóÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáúãõäúÐöÑö:
íóÌöÈõ. æóæóÞúÊõ ÇáúÛõÓúáö¡ ÈóÚúÏó ÇáúÅöÓúáóÇãö Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö¡
æóÚóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáÖøóÚöíÝö: íóÛúÊóÓöáõ ÞóÈúáó ÇáúÅöÓúáóÇãö.
ÞõáúÊõ: åóÐóÇ ÇáúæóÌúåõ ÛóáóØñ ÕóÑöíÍñ¡ æóÇáúÚóÌóÈõ ãöãøóäú ÍóßóÇåõ¡
ÝóßóíúÝó Èöãóäú ÞóÇáóåõ¡
(2/43)
æóÞóÏú ÃóÔúÈóÚúÊõ ÇáúÞóæúáó Ýöí
ÅöÈúØóÇáöåö æóÇáÔøóäóÇÚóÉö Úóáóì ÞóÇÆöáöåö Ýöí (ÔóÑúÍö ÇáúãõåóÐøóÈö)
æóßóíúÝó íõÄúãóÑõ ÈöÇáúÈóÞóÇÁö Úóáóì ÇáúßõÝúÑö áöíóÝúÚóáó ÛõÓúáðÇ áóÇ
íóÕöÍøõ ãöäúåõ¿ ! - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
æóãöäó ÇáúÃóÛúÓóÇáö ÇáúãóÓúäõæäóÉö¡ ÇáúÛõÓúáõ áöáúÅöÝóÇÞóÉö ãöäó
ÇáúÌõäõæäö æóÇáúÅöÛúãóÇÁö. æóÞóÏú ÊóÞóÏøóãó Ýöí ÈóÇÈö ÇáúÛõÓúáö
ÍößóÇíóÉð æóÌúåñ Ýöí æõÌõæÈöåöãóÇ. æóÇáÕøóÍöíÍõ: ÃóäøóåõãóÇ ÓõäøóÉñ.
æóãöäúåóÇ: ÇáúÛõÓúáõ ãöäó ÇáúÍöÌóÇãóÉö¡ æóÇáúÎõÑõæÌõ ãöäó ÇáúÍóãøóÇãö.
ÐóßóÑó ÕóÇÍöÈõ (ÇáÊøóáúÎöíÕö) Úóäö ÇáúÞóÏöíãö ÇÓúÊöÍúÈóÇÈóåõãóÇ¡
æóÇáúÃóßúËóÑõæäó áóãú íóÐúßõÑõæåõãóÇ. ÞóÇáó ÕóÇÍöÈõ (ÇáÊøóåúÐöíÈö) :
Þöíáó: ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÛõÓúáö ÇáúÍóãøóÇãö¡ ÅöÐóÇ ÊóäóæøóÑó. ÞóÇáó:
æóÚöäúÏöí Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó Èöåö Ãóäú íóÏúÎõáó ÇáúÍóãøóÇãó ÝóíóÚúÑóÞõ¡
ÝóíõÓúÊóÍóÈøõ Ãóäú áóÇ íóÎúÑõÌó ãöäú ÛóíúÑö ÛõÓúáò.
ÞõáúÊõ: æóÞöíáó: ÇáúÛõÓúáõ ãöäó ÇáúÍóãøóÇãö¡ åõæó Ãóäú íóÕõÈøó Úóáóíúåö
ãóÇÁð ÚöäúÏó ÅöÑóÇÏóÊöåö ÇáúÎõÑõæÌó ÊóäóÙøõÝðÇ¡ ßóãóÇ ÇÚúÊóÇÏóåõ
ÇáúÎóÇÑöÌõæäó ãöäúåõ. æóÇáúãõÎúÊóÇÑõ: ÇáúÌóÒúãõ ÈöÇÓúÊöÍúÈóÇÈö ÇáúÛõÓúáö
ãöäó ÇáúÍöÌóÇãóÉö æóÇáúÍóãøóÇãö. ÝóÞóÏú äóÞóáó ÕóÇÍöÈõ (ÌóãúÚö
ÇáúÌóæóÇãöÚö) Ýöí ãóäúÕõæÕóÇÊö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ãóäøóåõ ÞóÇáó: ÃõÍöÈøõ
ÇáúÛõÓúáó ãöäó ÇáúÍöÌóÇãóÉö æóÇáúÍóãøóÇãö¡ æóßõáøö ÃóãúÑò ÛóíøóÑó
ÇáúÌóÓóÏó¡ æóÃóÔóÇÑó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ¡ Åöáóì Ãóäøó ÍößúãóÊóåõ¡ Ãóäøó Ðóáößó
íõÛóíøöÑõ ÇáúÌóÓóÏó æóíõÖúÚöÝõåõ¡ æóÇáúÛõÓúáõ íóÔõÏøõåõ æóíõäúÚöÔõåõ.
ÞóÇáó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ: íõÓúÊóÍóÈøõ ÇáúÛõÓúáõ áößõáøö ÇÌúÊöãóÇÚò¡ æóÝöí
ßõáøö ÍóÇáò ÊõÛóíøöÑõ ÑóÇÆöÍóÉó ÇáúÈóÏóäö. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
ÇáúÃóãúÑõ ÇáËøóÇäöí: ÇÓúÊöÍúÈóÇÈõ ÇáúÈõßõæÑö Åöáóì ÇáúÌóÇãöÚö¡
æóÇáÓøóÇÚóÉõ ÇáúÃõæáóì ÃóÝúÖóáõ ãöäó ÇáËøóÇäöíóÉö¡ Ëõãøó ÇáËøóÇáöËóÉõ
ÝóãóÇ ÈóÚúÏóåóÇ. æóÊõÚúÊóÈóÑõ ÇáÓøóÇÚóÇÊõ ãöäú ØõáõæÚö ÇáúÝóÌúÑö Úóáóì
ÇáúÃóÕóÍøö. æóÚóáóì ÇáËøóÇäöí: ãöäú ØõáõæÚö ÇáÔøóãúÓö. æóÇáËøóÇáöËõ:
ãöäó ÇáÒøóæóÇáö. Ëõãøó¡ áóíúÓó ÇáúãõÑóÇÏõ Úóáóì ÇáúÃóæúÌõåö
(2/44)
ÈöÇáÓøóÇÚóÇÊö ÇáúÃóÑúÈóÚö æóÇáúÚöÔúÑöíäó¡
Èóáú ÊóÑúÊöíÈõ ÇáÏøóÑóÌóÇÊö¡ æóÝóÖúáõ ÇáÓøóÇÈöÞö Úóáóì ÇáøóÐöí íóáöíåö¡
áöÆóáøóÇ íóÓúÊóæöíó Ýöí ÇáúÝóÖöíáóÉö ÑóÌõáóÇäö ÌóÇÁóÇ Ýöí ØóÑóÝóíú
ÓóÇÚóÉò.
æóÇáúÃóãúÑõ ÇáËøóÇáöËõ: ÇáÊøóÒóíøõäõ¡ ÝóíõÓúÊóÍóÈøõ ÇáÊøóÒóíøõäõ
áöáúÌõãõÚóÉö¡ ÈöÃóÎúÐö ÇáÔøóÚúÑö¡ æóÇáÙøõÝõÑö¡ æóÇáÓøöæóÇßö¡ æóÞóØúÚö
ÇáÑøóÇÆöÍóÉö ÇáúßóÑöíåóÉö¡ æóíóáúÈóÓõ ÃóÍúÓóäó ÇáËøöíóÇÈö¡ æóÃóæúáóÇåóÇ
ÇáúÈöíÖõ. ÝóÅöäú áóÈöÓó ãóÕúÈõæÛðÇ¡ ÝóãóÇ ÕõÈöÛó ÛóÒúáõåõ¡ Ëõãøó äõÓöÌó
ßóÇáúÈõÑúÏö¡ áóÇ ãóÇ ÕõÈöÛó ãóäúÓõæÌðÇ.
æóíõÓúÊóÍóÈõ Ãóäú íóÊóØóíøóÈó ÈöÃóØúíóÈö ãóÇ ÚöäúÏóåõ¡ æóíõÓúÊóÍóÈøó
Ãóäú íóÒöíÏó ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÍõÓúäö ÇáúåóíúÆóÉö¡ æóíóÊóÚóãøóãó¡
æóíóÑúÊóÏöíó. æóíõÓúÊóÍóÈøõ áößõáøö ãóäú ÞóÕóÏó ÇáúÌõãõÚóÉó¡ ÇáúãóÔúíõ
Úóáóì ÓóßöíäóÉò ãóÇ áóãú íóÖöÞö ÇáúæóÞúÊõ¡ æóáóÇ íóÓúÚóì ÅöáóíúåóÇ¡
æóáóÇ Åöáóì ÛóíúÑöåóÇ ãöäó ÇáÕøóáóæóÇÊö¡ æóáóÇ íóÑúßóÈõ Ýöí ÌõãõÚóÉò¡
æóáóÇ ÚöíÏò¡ æóáóÇ ÌöäóÇÒóÉò¡ æóáóÇ ÚöíóÇÏóÉö ãóÑöíÖò¡ ÅöáøóÇ áöÚõÐúÑò.
æóÅöÐóÇ ÑóßöÈó¡ ÓóíøóÑóåóÇ Úóáóì Óõßõæäò.
ÇáúÃóãúÑõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: íõÓúÊóÍóÈøõ Ãóäú íóÞúÑóÃó Ýöí ÇáÑøóßúÚóÉö
ÇáúÃõæáóì ãöäú ÕóáóÇÉö ÇáúÌõãõÚóÉö ÈóÚúÏó (ÇáúÝóÇÊöÍóÉö) : ÓõæÑóÉó
(ÇáúÌõãõÚóÉö) . æóÝöí ÇáËøóÇäöíóÉö: (ÇáúãõäóÇÝöÞöíäó) . æóÝöí Þóæúáò
ÞóÏöíãò: Åöäøóåõ íóÞúÑóÃõ Ýöí ÇáúÃõæáóì: (ÓóÈøöÍö ÇÓúãó ÑóÈøößó
ÇáúÃóÚúáóì) . æóÝöí ÇáËøóÇäöíóÉö: (åóáú ÃóÊóÇßó ÍóÏöíËõ ÇáúÛóÇÔöíóÉö)
ÞõáúÊõ: ÚóÌóÈñ ãöäó ÇáúÅöãóÇãö ÇáÑøóÇÝöÚöíøö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -¡
ßóíúÝó ÌóÚóáó ÇáúãóÓúÃóáóÉó ÐóÇÊó Þóæúáóíúäö¡ ÞóÏöíãò æóÌóÏöíÏò¿ !
æóÇáÕøóæóÇÈõ: ÃóäøóåõãóÇ ÓõäøóÊóÇäö. ÝóÞóÏú ËóÈóÊó ßõáøõ Ðóáößó Ýöí
(ÕóÍöíÍö ãõÓúáöãò) ãöäú ÝöÚúáö ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóãó -¡ ÝóßóÇäó íóÞúÑóÃõ åóÇÊóíúäö Ýöí æóÞúÊò¡ æóåóÇÊóíúäö Ýöí
æóÞúÊò. æóãöãøóÇ íõÄóíøöÏõ ãóÇ ÐóßóÑúÊõåõ¡ Ãóäøó ÇáÑøóÈöíÚó - ÑóÍöãóåõ
Çááøóåõ -¡ æóåõæó ÑóÇæöí ÇáúßõÊõÈö ÇáúÌóÏöíÏóÉö ÞóÇáó: ÓóÃóáúÊõ
ÇáÔøóÇÝöÚöíøó - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - Úóäú Ðóáößó¡ ÝóÐóßóÑó Ãóäøóåõ
íóÎúÊóÇÑõ (ÇáúÌõãõÚóÉó) æó (ÇáúãõäóÇÝöÞöíäó) æóáóæú ÞóÑóÃó (ÓóÈøöÍú) æó
(åóáú ÃóÊóÇßó) ßóÇäó ÍóÓóäðÇ. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
Ýóáóæú äóÓöíó ÓõæÑóÉó (ÇáúÌõãõÚóÉö) Ýöí ÇáúÃõæáóì¡ ÞóÑóÃóåóÇ ãóÚó
(ÇáúãõäóÇÝöÞöíäó) Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö¡ æóáóæú ÞóÑóÃó (ÇáúãõäóÇÝöÞöíäó) Ýöí
ÇáúÃõæáóì¡ ÞóÑóÃó (ÇáúÌõãõÚóÉó) Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö.
ÞõáúÊõ: æóáóÇ íõÚöíÏõ (ÇáúãõäóÇÝöÞöíäó) Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö. æóÞóæúáõåõ:
áóæú äóÓöíó (ÇáúÌõãõÚóÉó) Ýöí ÇáúÃõæáóì¡ ãóÚúäóÇåõ: ÊóÑóßóåóÇ¡ ÓóæóÇÁñ
ßóÇäó äóÇÓöíðÇ¡ Ãóæú ÚóÇãöÏðÇ¡ Ãóæú ÌóÇåöáðÇ. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
(2/45)
ÝóÑúÚñ: íóäúÈóÛöí áöáÏøóÇÎöáö Ãóäú
íóÍúÊóÑöÒó Úóäú ÊóÎóØøöí ÑöÞóÇÈö ÇáäøóÇÓö ÅöáøóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäó ÅöãóÇãðÇ¡
Ãóæú ßóÇäó Èóíúäó íóÏóíúåö ÝõÑúÌóÉñ áóÇ íóÕöáõåóÇ ÈöÛóíúÑö ÊóÎóØøò.
æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÞöíãó ÃóÍóÏðÇ áöíóÌúáöÓó ãóæúÖöÚóåõ¡ æóíóÌõæÒõ Ãóäú
íóÈúÚóËó ãóäú íóÃúÎõÐõ áóåõ ãóæúÖöÚðÇ¡ ÝóÅöÐóÇ ÌóÇÁó íõäóÍøöí
ÇáúãóÈúÚõæËó. æóÅöäú ÝõÑöÔó áöÑóÌõáò ËóæúÈñ¡ ÝóÌóÇÁó ÂÎóÑõ¡ áóãú íóÌõÒú
Ãóäú íóÌúáöÓó Úóáóíúåö¡ æóáóåõ Ãóäú íõäóÍøöíóåõ æóíóÌúáöÓó ãóßóÇäóåõ.
ÞóÇáó Ýöí (ÇáúÈóíóÇäö) : æóáóÇ íóÑúÝóÚõåõ¡ áöÆóáøóÇ íóÏúÎõáó Ýöí
ÖóãóÇäöåö. æóíõÓúÊóÍóÈøõ áöãóäú ÍóÖóÑó ÞóÈúáó ÇáúÎõØúÈóÉö Ãóäú
íóÔúÊóÛöáó ÈöÐößúÑö Çááøóåö - ÚóÒøó æóÌóáøó -. æóÞöÑóÇÁóÉö ÇáúÞõÑúÂäö¡
æóÇáÕøóáóÇÉö Úóáóì ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó
-¡ æóíõÓúÊóÍóÈøõ ÇáúÅößúËóÇÑõ ãöäúåóÇ íóæúãó ÇáúÌõãõÚóÉö¡ æóáóíúáóÉó
ÇáúÌõãõÚóÉö. æóíõßúËöÑõ ÇáÏøõÚóÇÁó íóæúãóåóÇ¡ ÑóÌóÇÁó Ãóäú íõÕóÇÏöÝó
ÓóÇÚóÉó ÇáúÅöÌóÇÈóÉö.
ÞõáúÊõ: ÇÎúÊõáöÝó Ýöí ÓóÇÚóÉö ÇáúÅöÌóÇÈóÉö Úóáóì ãóÐóÇåöÈó ßóËöíÑóÉò.
æóÇáÕøóæóÇÈõ ãöäúåóÇ: ãóÇ ËóÈóÊó Ýöí (ÕóÍöíÍö ãõÓúáöãò) Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó
- Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÇáó: åöíó ãóÇ Èóíúäó Ãóäú
íóÌúáöÓó ÇáúÅöãóÇãõ Åöáóì Ãóäú ÊõÞúÖóì ÇáÕøóáóÇÉõ. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ
-.
æóíõÓúÊóÍóÈøõ ÞöÑóÇÁóÉõ ÓõæÑóÉö (ÇáúßóåúÝö) íóæúãóåóÇ æóáóíúáóÊóåóÇ.
æóáóÇ íóÕöáõ ÕóáóÇÉó ÇáúÌõãõÚóÉö ÈöÕóáóÇÉò¡ Èóáú íóÝúÕöáõ ÈöÇáÊøóÍóæøõáö
Åöáóì ãóßóÇäò¡ Ãóæú ÈößóáóÇãò æóäóÍúæöåö.
(2/46)
ÝóÑúÚñ: íõßúÑóåõ ÇáúÈóíúÚõ ÈóÚúÏó
ÇáÒøóæóÇáö¡ æóÞóÈúáó ÇáÕøóáóÇÉö. ÝóÅöÐóÇ ÙóåóÑó ÇáúÅöãóÇãõ Úóáóì
ÇáúãöäúÈóÑö¡ æóÔóÑóÚó ÇáúãõÄóÐøöäõ Ýöí ÇáúÃóÐóÇäö¡ ÍóÑõãó ÇáúÈóíúÚõ.
æóáóæú ÊóÈóÇíóÚó ÇËúäóÇäö ÃóÍóÏõåõãóÇ ãöäú Ãóåúáö ÝóÑúÖö ÇáúÌõãõÚóÉö
Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö¡ ÃóËöãóÇ ÌóãöíÚðÇ. æóáóÇ íõßúÑóåõ ÇáúÈóíúÚõ ÞóÈúáó
ÇáÒøóæóÇáö. æóÅöÐóÇ ÍóÑõãó ÝóÈóÇÚó¡ ÕóÍøó ÈóíúÚõåõ.
ÞõáúÊõ: ÛóíúÑõ ÇáúÈóíúÚö ãöäó ÇáÕøóäóÇÆöÚö æóÇáúÚõÞõæÏö æóÛóíúÑöåóÇ Ýöí
ãóÚúäóì ÇáúÈóíúÚö. æóáóæú ÃõÐøöäó ÞóÈúáó ÌõáõæÓö ÇáúÅöãóÇãö Úóáóì
ÇáúãöäúÈóÑö¡ áóãú íóÍúÑõãö ÇáúÈóíúÚõ. æóÍóíúËõ ÍóÑøóãúäóÇ ÇáúÈóíúÚó¡
Ýóåõæó Ýöí ÍóÞøö ãóäú ÌóáóÓó áóåõ Ýöí ÛóíúÑö ÇáúãóÓúÌöÏö. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ
ÓóãöÚó ÇáäøöÏóÇÁó¡ ÝóÞóÇãó íóÞúÕöÏõ ÇáúÌõãõÚóÉó¡ ÝóÈóÇíóÚó Ýöí ØóÑöíÞöåö
æóåõæó íóãúÔöí¡ Ãóæú ÞóÚóÏó Ýöí ÇáúÌóÇãöÚö æóÈóÇÚó¡ ÝóáóÇ íóÍúÑõãõ.
ÕóÑøóÍó Èöåö ÕóÇÍöÈõ (ÇáÊøóÊöãøóÉö) æóåõæó ÙóÇåöÑñ¡ áöÃóäøó ÇáúãóÞúÕõæÏó
Ãóäú áóÇ íóÊóÃóÎøóÑó Úóäö ÇáÓøóÚúíö Åöáóì ÇáúÌõãõÚóÉö¡ áóßöäøó ÇáúÈóíúÚó
Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö ãóßúÑõæåñ íóæúãó ÇáúÌõãõÚóÉö æóÛóíúÑöåö¡ Úóáóì
ÇáúÃóÙúåóÑö. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
ÝóÑúÚñ: áóÇ ÈóÃúÓó Úóáóì ÇáúÚóÌóÇÆöÒö ÍõÖõæÑõ ÇáúÌõãõÚóÉö ÅöÐóÇ ÃóÐöäó
ÃóÒúæóÇÌõåõäøó¡ æóíóÍúÊóÑöÒúäó Úóäö ÇáØøöíÈö æóÇáÊøóÒóíøõäö.
ÞõáúÊõ: íõßúÑóåõ Ãóäú íõÔóÈøößó Èóíúäó ÃóÕóÇÈöÚöåö¡ Ãóæú íóÚúÈóËó ÍóÇáó
ÐóåóÇÈöåö Åöáóì ÇáúÌõãõÚóÉö æóÇäúÊöÙóÇÑöåö áóåóÇ¡ æóßóÐóáößó ÓóÇÆöÑõ
ÇáÕøóáóæóÇÊö. ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí (ÇáúÃõãøö) æóÇáúÃóÕúÍóÇÈõ: ÅöÐóÇ
ÞóÚóÏó ÅöäúÓóÇäñ Ýöí
(2/47)
ÇáúÌóÇãöÚö Ýöí ãóæúÖöÚö ÇáúÅöãóÇãö¡ Ãóæú
Ýöí ØóÑöíÞö ÇáäøóÇÓö¡ ÃõãöÑó ÈöÇáúÞöíóÇãö. æóßóÐóÇ áóæú ÞóÚóÏó
æóæóÌúåõåõ Åöáóì ÇáäøóÇÓö æóÇáúãóßóÇäõ ÖóíøöÞñ¡ ÃõãöÑó ÈöÇáÊøóÍóæøõáö¡
æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ. ÞóÇáó Ýöí (ÇáúÈóíóÇäö) : æóÅöÐóÇ ÞóÑóÃó ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí
ÇáúÎõØúÈóÉö (Åöäøó Çááøóåó æóãóáóÇÆößóÊóåõ íõÕóáøõæäó Úóáóì ÇáäøóÈöíøö.
. .) [ÇáúÃóÍúÒóÇÈö: 56] ÌóÇÒó áöáúãõÓúÊóãöÚö Ãóäú íõÕóáøöíó Úóáóì
ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóíóÑúÝóÚó ÈöåóÇ
ÕóæúÊóåõ. - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
(2/48)
|