ÑæÖÉ
ÇáØÇáÈíä æÚãÏÉ ÇáãÝÊíä Ø ÇáãßÊÈ ÇáÅÓáÇãí ßöÊóÇÈõ ÕóáóÇÉö ÇáúÌóãóÇÚóÉö
ÇÚúáóãú Ãóäøó ÃóÑúßóÇäó ÇáÕøóáóÇÉö æóÔõÑõæØöåóÇ¡ áóÇ ÊóÎúÊóáöÝõ
ÈöÇáúÌóãóÇÚóÉö æóÇáöÇäúÝöÑóÇÏö¡ áóßöäøó ÇáúÌóãóÇÚóÉó ÃóÝúÖóáõ.
ÝóÇáúÌóãóÇÚóÉõ ÝóÑúÖõ Úóíúäò Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö¡ æóÃóãøóÇ Ýöí ÛóíúÑöåóÇ
ãöäó ÇáúãóßúÊõæÈóÇÊö¡ ÝóÝöíåóÇ ÃóæúÌõåñ. ÇáúÃóÕóÍøõ: ÃóäøóåóÇ ÝóÑúÖõ
ßöÝóÇíóÉò. æóÇáËøóÇäöí: ÓõäøóÉñ. æóÇáËøóÇáöËõ: ÝóÑúÖõ Úóíúäò ÞóÇáóåõ
ãöäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ¡ ÇÈúäõ ÇáúãõäúÐöÑö¡ æóÇÈúäõ ÎõÒóíúãóÉó. æóÞöíáó:
Åöäøóåõ Þóæúáñ áöáÔøóÇÝöÚöíøö ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ. ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ: ÝóÑúÖõ
ßöÝóÇíóÉò¡ ÝóÅöäö ÇãúÊóäóÚó Ãóåúáõ ÞóÑúíóÉò ãöäú ÅöÞóÇãóÊöåóÇ¡
ÞóÇÊóáóåõãõ ÇáúÅöãóÇãõ¡ æóáóãú íóÓúÞõØö ÇáúÍóÑóÌõ ÅöáøóÇ ÅöÐóÇ
ÃóÞóÇãõæåóÇ¡ ÈöÍóíúËõ íóÙúåóÑõ åóÐóÇ ÇáÔøöÚóÇÑõ Èóíúäóåõãú. ÝóÝöí
ÇáúÞóÑúíóÉö ÇáÕøóÛöíÑóÉö íóßúÝöí ÅöÞóÇãóÊõåóÇ Ýöí ãóæúÖöÚò¡ æóÝöí
ÇáúßóÈöíÑóÉö¡ æóÇáúÈöáóÇÏö¡ ÊõÞóÇãõ Ýöí ÇáúãóÍóÇáøö. Ýóáóæú ÃóØúÈóÞõæÇ
Úóáóì ÅöÞóÇãóÊöåóÇ Ýöí ÇáúÈõíõæÊö¡ ÞóÇáó ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó: áóÇ íóÓúÞõØõ
ÇáúÝóÑúÖõ. æóÎóÇáóÝóåõ ÈóÚúÖõåõãú¡ ÅöÐóÇ ÙóåóÑóÊú Ýöí ÇáúÃóÓúæóÇÞö.
æóÅöäú ÞõáúäóÇ: ÅöäøóåóÇ ÓõäøóÉñ ÝóÊóÑóßõæåóÇ¡ áóãú íõÞóÇÊóáõæÇ Úóáóì
ÇáúÃóÕóÍøö.
ÞõáúÊõ: Þóæúáõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÃóÕóÍøõ. æóáóæú ÃóÞóÇãó ÇáúÌóãóÇÚóÉó
ØóÇÆöÝóÉñ íóÓöíÑóÉñ ãöäú Ãóåúáö ÇáúÈóáóÏö¡ æóÃóÙúåóÑõæåóÇ Ýöí ßõáøö
ÇáúÈóáóÏö¡ æóáóãú íóÍúÖõÑúåóÇ ÌõãúåõæÑõ ÇáúãõÞöíãöíäó ÈöÇáúÈóáóÏö¡
ÍóÕóáóÊö ÇáúÌóãóÇÚóÉõ¡ æóáóÇ ÅöËúãó Úóáóì ÇáúãõÊóÎóáøöÝöíäó. ßóãóÇ ÅöÐóÇ
Õóáøóì Úóáóì ÇáúÌöäóÇÒóÉö ØóÇÆöÝóÉñ íóÓöíÑóÉñ. æóÃóãøóÇ Ãóåúáõ
ÇáúÈóæóÇÏöí¡ ÝóÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö: ÚöäúÏöí Ýöíåöãú äóÙóÑñ¡
ÝóíóÌõæÒõ Ãóäú íõÞóÇáó: áóÇ íóÊóÚóÑøóÖõæäó áöåóÐóÇ ÇáúÝóÑúÖö¡ æóíóÌõæÒõ
Ãóäú íõÞóÇáó: íóÊóÚóÑøóÖõæäó áóåõ ÅöÐóÇ ßóÇäõæÇ ÓóÇßöäöíäó. ÞóÇáó: æóáóÇ
Ôóßøó Ãóäøó ÇáúãõÓóÇÝöÑöíäó áóÇ íóÊóÚóÑøóÖõæäó áöåóÐóÇ ÇáúÝóÑúÖö¡
æóßóÐóÇ ÅöÐóÇ Þóáøó ÚóÏóÏõ ÓóÇßöäöí ÞóÑúíóÉò. åóÐóÇ ßóáóÇãõ ÇáúÅöãóÇãö.
(1/339)
æóÇáúãõÎúÊóÇÑõ Ãóäøó Ãóåúáó ÇáúÈóæóÇÏöí
ÇáÓøóÇßöäöíäó¡ ßóÃóåúáö ÇáúÞóÑúíóÉö¡ áöáúÍóÏöíËö ÇáÕøóÍöíÍö ãóÇ ãöäú
ËóáóÇËóÉò Ýöí ÞóÑúíóÉò¡ Ãóæú ÈóÏúæò¡ áóÇ ÊõÞóÇãõ Ýöíåöãõ ÇáÕøóáóÇÉõ¡
ÅöáøóÇ ÞóÏö ÇÓúÊóÍúæóÐó Úóáóíúåöãõ ÇáÔøóíúØóÇäõ) . æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
åóÐóÇ Íõßúãõ ÇáÑøöÌóÇáö. æóÃóãøóÇ ÇáäøöÓóÇÁõ¡ ÝóáóÇ ÊõÝúÑóÖõ Úóáóíúåöäøó
ÇáúÌóãóÇÚóÉõ¡ áóÇ ÝóÑúÖó Úóíúäò¡ æóáóÇ ßöÝóÇíóÉò. æóáóßöäú íõÓúÊóÍóÈøõ
áóåõäøó. Ëõãøó Ýöíåö æóÌúåóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: ßóÇÓúÊöÍúÈóÇÈöåóÇ
áöáÑøöÌóÇáö. æóÃóÕóÍøõåõãóÇ: áóÇ íóÊóÃóßøóÏõ Ýöí ÍóÞøöåöäøó¡
ßóÊóÃóßøõÏöåóÇ Ýöí ÍóÞøö ÇáÑøöÌóÇáö. ÝóáóÇ íõßúÑóåõ áóåõäøó ÊóÑúßõåóÇ¡
æóíõßúÑóåõ ÊóÑúßõåóÇ áöáÑøöÌóÇáö¡ ãóÚó ÞóæúáöäóÇ: åöíó áóåõãú ÓõäøóÉñ.
æóÇáúãõÓúÊóÍóÈøõ Ãóäú ÊóÞöÝó ÅöãóÇãóÊõåõäøó æóÓóØóåõäøó¡
æóÌóãóÇÚóÊõåõäøó Ýöí ÇáúÈõíõæÊö ÃóÝúÖóáõ. ÝóÅöäú ÃóÑóÏúäó ÍõÖõæÑó
ÇáúãóÓúÌöÏö ãóÚó ÇáÑøöÌóÇáö¡ ßõÑöåó áöáÔøóæóÇÈøö¡ Ïõæäó ÇáúÚóÌóÇÆöÒö.
æóÅöãóÇãóÉõ ÇáÑøöÌóÇáö áóåõäøó¡ ÃóÝúÖóáõ ãöäú ÅöãóÇãóÉö ÇáäøöÓóÇÁö¡
áóßöäú áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÎúáõæó Èöåöäøó ÛóíúÑõ ãóÍúÑóãò.
ÞõáúÊõ: ÇáúÎöáóÇÝõ Ýöí ßóæúäö ÇáúÌóãóÇÚóÉö ÝóÑúÖó ßöÝóÇíóÉò¡ Ãóãú
Úóíúäò¡ Ãóãú ÓõäøóÉð¡ åõæó Ýöí ÇáúãóßúÊõæÈóÇÊö ÇáúãõÄóÏøóíóÇÊö¡ ÃóãøóÇ
ÇáúãóäúÐõæÑóÉõ¡ ÝóáóÇ íõÔúÑóÚõ ÝöíåóÇ ÇáúÌóãóÇÚóÉõ. æóÞóÏú ÐóßóÑóåõ
ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ÃóËúäóÇÁö ßóáóÇãöåö Ýöí ÈóÇÈö ÇáúÂÐóÇäö Ýöí ãóÓúÃóáóÉö
áóÇ íõÄóÐøóäõ áöãóäúÐõæÑóÉò. æóÃóãøóÇ ÇáúãóÞúÖöíøóÉõ¡ ÝóáóíúÓóÊö
ÇáúÌóãóÇÚóÉõ ÝöíåóÇ ÝóÑúÖó Úóíúäò¡ æóáóÇ ßöÝóÇíóÉò ÞóØúÚðÇ¡ æóáóßöäøóåóÇ
ÓõäøóÉñ ÞóØúÚðÇ. æóÝöí ÇáÕøóÍöíÍö: Ãóäøó ÑóÓõæáó Çááøóåö Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóãó Õóáøóì ÈöÃóÕúÍóÇÈöåö ÇáÕøõÈúÍó ÌóãóÇÚóÉð Íöíäó
ÝóÇÊóÊúåõãú ÈöÇáúæóÇÏöí. æóÃóãøóÇ ÇáúÞóÖóÇÁõ ÎóáúÝó ÇáúÃóÏóÇÁö
æóÚóßúÓõåõ¡ ÝóÌóÇÆöÒñ ÚöäúÏóäóÇ¡ ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ
ÊóÚóÇáóì. áóßöäøó ÇáúÃóæúáóì ÇáöÇäúÝöÑóÇÏõ áöáúÎõÑõæÌö ãöäú ÎöáóÇÝö
ÇáúÚõáóãóÇÁö. æóÃóãøóÇ ÇáäøóæóÇÝöáõ¡ ÝóÞóÏú ÓóÈóÞó Ýöí ÈóÇÈö ÕóáóÇÉö
ÇáÊøóØóæøõÚö ãóÇ íõÔúÑóÚõ Ýöíåö ÇáúÌóãóÇÚóÉõ¡ ãöäúåóÇ¡ æóãóÇ áóÇ
íõÔúÑóÚõ. æóãóÚúäóì Þóæúáöåöãú: áóÇ íõÔúÑóÚõ¡ áóÇ ÊõÓúÊóÍóÈøõ Ýóáóæú
Õõáøöíó åóÐóÇ ÇáäøóæúÚõ ÌóãóÇÚóÉð ÌóÇÒó¡ æóáóÇ íõÞóÇáõ ãóßúÑõæåñ¡ ÝóÞóÏú
ÊóÙóÇåóÑóÊö ÇáúÃóÍóÇÏöíËõ ÇáÕøóÍöíÍóÉõ Úóáóì Ðóáößó. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(1/340)
ÝóÕúáñ
ÅöÐóÇ Õóáøóì ÇáÑøóÌõáõ Ýöí ÈóíúÊöåö ÈöÑóÝöíÞöåö¡ Ãóæú ÒóæúÌóÊöåö¡ Ãóæú
æóáóÏöåö¡ ÍóÇÒó ÝóÖöíáóÉó ÇáúÌóãóÇÚóÉö¡ áóßöäøóåóÇ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö
ÃóÝúÖóáõ. æóÍóíúËõ ßóÇäó ÇáúÌóãúÚõ ãöäó ÇáúãóÓóÇÌöÏö ÃóßúËóÑó Ýóåõæó
ÃóÝúÖóáõ. æóáóæú ßóÇäó ÈöÞõÑúÈöåö ãóÓúÌöÏñ Þóáöíáõ ÇáúÌóãúÚö¡
æóÈöÇáúÈõÚúÏö ãóÓúÌöÏñ ßóËöíÑõ ÇáúÌóãúÚö¡ ÝóÇáúÈóÚöíÏõ ÃóÝúÖóáõ¡ ÅöáøóÇ
Ýöí ÍóÇáóÊóíúäö. ÅöÍúÏóÇåõãóÇ: Ãóäú ÊóÊóÚóØøóáó ÌóãóÇÚóÉõ ÇáúÞóÑöíÈö
ÈöÚõÏõæáöåö Úóäúåõ¡ áößóæúäöåö ÅöãóÇãðÇ¡ Ãóæú íóÍúÖõÑó ÇáäøóÇÓõ
ÈöÍõÖõæÑöåö¡ ÝóÇáúÞóÑöíÈõ ÃóÝúÖóáõ. æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó ÅöãóÇãõ
ÇáúÈóÚöíÏö ãõÈúÊóÏöÚðÇ¡ ßóÇáúãõÚúÊóÒöáöíøö æóÛóíúÑöåö¡ ÞóÇáó
ÇáúãóÍóÇãöáöíøõ æóÛóíúÑõåõ: æóßóÐóÇ áóæú ßóÇäó ÇáúÅöãóÇãõ ÍóäóÝöíøðÇ¡
áöÃóäøóåõ áóÇ íóÚúÊóÞöÏõ æõÌõæÈó ÈóÚúÖö ÇáúÃóÑúßóÇäö¡ Èóáú ÞóÇáó ÃóÈõæ
ÅöÓúÍóÇÞó: ÇáÕøóáóÇÉõ ãõäúÝóÑöÏðÇ ÃóÝúÖóáõ ãöäó ÇáÕøóáóÇÉö ÎóáúÝó
ÇáúÍóäóÝöíøö æóåóÐóÇ ÊóÝúÑöíÚñ Úóáóì ÕöÍøóÉö ÇáÕøóáóÇÉö ÎóáúÝó
ÇáúÍóäóÝöíøö. æóáóäóÇ æóÌúåñ: Ãóäøó ÑöÚóÇíóÉó ãóÓúÌöÏö ÇáúÌöæóÇÑö
ÃóÝúÖóáõ Èößõáøö ÍóÇáò.
ÝóÑúÚñ
ÅöÐóÇ ÃóÏúÑóßó ÇáúãóÓúÈõæÞõ ÇáúÅöãóÇãó ÞóÈúáó ÇáÓøóáóÇãö¡ ÃóÏúÑóßó
ÝóÖöíáóÉó ÇáúÌóãóÇÚóÉö Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö ÇáøóÐöí ÞóØóÚó Èöåö
ÇáúÌõãúåõæÑõ. æóÞóÇáó ÇáúÛóÒóÇáöíøõ: áóÇ íõÏúÑößõ ÅöáøóÇ ÈöÅöÏúÑóÇßö
ÑóßúÚóÉò. æóåõæó ÔóÇÐøñ ÖóÚöíÝñ.
ÝóÑúÚñ
íõÓúÊóÍóÈøõ ÇáúãõÍóÇÝóÙóÉõ Úóáóì ÅöÏúÑóÇßö ÇáÊøóßúÈöíÑóÉö ÇáúÃõæáóì ãóÚó
ÇáúÅöãóÇãö. æóÝöíãóÇ íõÏúÑößõåóÇ Èöåö ÃóæúÌõåñ: ÃóÕóÍøõåóÇ ÈöÃóäú
íóÔúåóÏó ÊóßúÈöíÑóÉó ÇáúÅöãóÇãö¡ æóíóÔúÊóÛöáó ÚóÞöÈóåóÇ ÈöÚóÞúÏö
ÕóáóÇÊöåö. ÝóÅöäú ÃóÎøóÑó áóãú íõÏúÑößúåóÇ. æóÇáËøóÇäöí: ÈöÃóäú íõÏúÑößó
ÇáÑøõßõæÚó ÇáúÃóæøóáó. æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íõÏúÑößó ÔóíúÆðÇ ãöäó
(1/341)
ÇáúÞöíóÇãö. æóÇáÑøóÇÈöÚõ: Ãóäú íóÔúÛóáóåõ
ÃóãúÑñ Ïõäúíóæöíøñ áóãú íõÏúÑößú ÈöÇáÑøõßõæÚö. æóÅöäú ãóäóÚóåõ ÚõÐúÑñ¡
Ãóæú ÓóÈóÈñ áöáÕøóáóÇÉö¡ ßóÇáØøóåóÇÑóÉö ÃóÏúÑóßó Èöåö.
ÞõáúÊõ: æóÐóßóÑó ÇáúÞóÇÖöí ÍõÓóíúäñ æóÌúåðÇ ÎóÇãöÓðÇ: Ãóäøóåõ
íõÏúÑößõåóÇ ãóÇ áóãú íóÔúÑóÚö ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÇáúÝóÇÊöÍóÉö. ÞóÇáó
ÇáúÛóÒóÇáöíøõ Ýöí (ÇáúÈóÓöíØö) Ýöí ÇáúæóÌúåö ÇáËøóÇäöí: æóÇáËøóÇáöËõ¡
åõãóÇ Ýöíãóäú áóãú íóÍúÖõÑú ÅöÍúÑóÇãó ÇáúÅöãóÇãö¡ ÝóÃóãøóÇ ãóäú ÍóÖóÑó
æóÃóÎøóÑó¡ ÝóÞóÏú ÝóÇÊóÊúåõ ÝóÖöíáóÉõ ÇáÊøóßúÈöíÑóÉö æóÅöäú ÃóÏúÑóßó
ÇáÑøóßúÚóÉó. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ. æóáóæú ÎóÇÝó ÝóæúÊó åóÐöåö
ÇáÊøóßúÈöíÑóÉö¡ ÝóÞóÏú ÞóÇáó ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó: íõÓúÊóÍóÈøõ Ãóäú íõÓúÑöÚó¡
áöíõÏúÑößóåóÇ¡ æóÇáÕøóÍöíÍõ ÇáøóÐöí ÞóØóÚó Èöåö ÇáúÌóãóÇåöíÑõ: Ãóäøóåõ
áóÇ íõÓúÑöÚõ¡ Èóáú íóãúÔöí ÈöÓóßöíäóÉò¡ ßóãóÇ áóæú áóãú íóÎóÝú
ÝóæúÊóåóÇ.
ÝóÕúáñ
íõÓúÊóÍóÈøõ áöáúÅöãóÇãö Ãóäú íõÎóÝøöÝó ÇáÕøóáóÇÉó ãöäú ÛóíúÑö ÊóÑúßö
ÇáúÃóÈúÚóÇÖö æóÇáúåóíúÆóÇÊö. ÝóÅöäú ÑóÖöíó ÇáúÞóæúãõ ÈöÇáÊøóØúæöíáö
æóßóÇäõæÇ ãõäúÍóÕöÑöíäó¡ áóÇ íóÏúÎõáõ Ýöíåöãú ÛóíúÑõåõãú¡ ÝóáóÇ ÈóÃúÓó
ÈöÇáÊøóØúæöíáö. æóáóæú Øóæøóáó ÇáúÅöãóÇãõ Ýóáóåõ ÃóÍúæóÇáñ. ãöäúåóÇ:
Ãóäú íõÕóáøöíó Ýöí ãóÓúÌöÏö ÓõæÞò¡ Ãóæú ãóÍóáøóÉò ÝóíõØóæøöáó áöíóáúÍóÞó
ÂÎóÑõæäó ÊóßúËõÑõ Èöåöãõ ÇáúÌóãóÇÚóÉõ¡ ÝóåóÐóÇ ãóßúÑõæåñ. æóãöäúåóÇ:
Ãóäú íóÄõãøó Ýöí ãóÓúÌöÏò íóÍúÖõÑõåõ ÑóÌõáñ ÔóÑöíÝñ¡ ÝóíõØóæøöáó
áöíóáúÍóÞó ÇáÔøóÑöíÝõ¡ ÝóíõßúÑóåõ ÃóíúÖðÇ. æóãöäúåóÇ: Ãóäú íõÍöÓøó Ýöí
ÕóáóÇÊöåö ÈöãóÌöíÁö ÑóÌõáò íõÑöíÏõ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁó Èöåö. ÝóÅöäú ßóÇäó
ÇáúÅöãóÇãõ ÑóÇßöÚðÇ¡ Ýóåóáú íóäúÊóÙöÑõåõ áöíõÏúÑößó ÇáÑøõßõæÚó¿ Ýöíåö
ÞóæúáóÇäö: ÃóÙúåóÑõåõãóÇ ÚöäúÏó ÅöãóÇãö ÇáúÍóÑóãóíúäö¡ æóÂÎóÑöíäó: áóÇ
íóäúÊóÙöÑõåõ¡ æóÇáËøóÇäöí: íóäúÊóÙöÑõåõ ÈöÔóÑúØö Ãóäú áóÇ íóÝúÍõÔó
ÇáÊøóØúæöíáõ
(1/342)
¡ æóÃóäú íóßõæäó ÇáúãóÓúÈõæÞõ ÏóÇÎöáó
ÇáúãóÓúÌöÏö Íöíäó ÇáöÇäúÊöÙóÇÑö. ÝóÅöäú ßóÇäó ÎóÇÑöÌóåõ áóãú
íóäúÊóÙöÑúåõ ÞóØúÚðÇ æóÈöÔóÑúØö Ãóäú íõÞúÕóÏó Èöåö ÇáÊøóÞóÑøõÈõ Åöáóì
Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ ÝóÅöäú ÞóÕóÏó ÇáÊøóæóÏøõÏó æóÇÓúÊöãóÇáóÊóåõ ÝóáóÇ
íóäúÊóÙöÑõåõ ÞóØúÚðÇ. æóåóÐóÇ ãóÚúäóì Þóæúáöåöãú: áóÇ íõãóíøöÒõ Èóíúäó
ÏóÇÎöáò æóÏóÇÎöáò. æóÞöíáó: Åöäú ÚóÑóÝó ÇáÏøóÇÎöáó ÈöÚóíúäöåö áóãú
íóäúÊóÙöÑúåõ¡ æóÅöáøóÇ ÇäúÊóÙóÑóåõ. æóÞöíáó: Åöäú ßóÇäó ãõáóÇÒöãðÇ
áöáúÌóãóÇÚóÉö¡ ÇäúÊóÙóÑóåõ¡ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ. æóÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöí
ßóíúÝöíøóÉö ÇáúÞóæúáóíúäö. ÝóÞóÇáó ãõÚúÙóãõ ÇáúÃóÕúÍóÇÈö: áóíúÓó
ÇáúÞóæúáóÇäö Ýöí ÇÓúÊöÍúÈóÇÈö ÇáöÇäúÊöÙóÇÑö¡ Èóáú ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõßúÑóåõ¡
æóÃóÙúåóÑõåõãóÇ: áóÇ íõßúÑóåõ. æóÞöíáó: ÃóÍóÏõåõãóÇ¡ íõÓúÊóÍóÈøõ.
æóÇáËøóÇäöí: áóÇ íõÓúÊóÍóÈøõ. æóÞöíáó: ÃóÍóÏõåõãóÇ íõÓúÊóÍóÈøõ.
æóÇáËøóÇäöí: íõßúÑóåõ. æóÞöíáó: áóÇ íóäúÊóÙöÑõåõ ÞóæúáðÇ æóÇÍöÏðÇ.
æóÅöäøóãóÇ ÇáúÞóæúáóÇäö Ýöí ÇáöÇäúÊöÙóÇÑö Ýöí ÇáúÞöíóÇãö. æóÞöíáó: Åöäú
áóãú íóÖõÑøó ÇáöÇäúÊöÙóÇÑõ ÈöÇáúãóÃúãõæãöíäó¡ æóáóãú íóÔõÞøó Úóáóíúåöãú¡
ÇäúÊóÙóÑó ÞóØúÚðÇ¡ æóÅöáøóÇ ÝóÝöíåö ÇáúÞóæúáóÇäö. æóÍóíúËõ ÞõáúäóÇ: áóÇ
íóäúÊóÙöÑõ ÝóÇäúÊóÙóÑó áóãú ÊóÈúØõáú ÕóáóÇÊõåõ Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈö.
æóÞöíáó: Ýöí ÈõØúáóÇäöåóÇ ÞóæúáóÇäö. æóáóæú ÃóÍóÓøó ÈöÇáÏøóÇÎöáö Ýöí
ÇáÊøóÔóåøõÏö ÇáúÃóÎöíÑö Ýóåõæó ßóÇáÑøõßõæÚö. æóÅöäú ÃóÍóÓøó Èöåö Ýöí
ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÑúßóÇäö ßóÇáúÞöíóÇãö æóÇáÓøõÌõæÏö¡ æóÛóíúÑöåöãóÇ¡ áóãú
íóäúÊóÙöÑúåõ Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈö ÇáøóÐöí ÞóØóÚó Èöåö ÇáúÌõãúåõæÑõ.
æóÞöíáó: åõæó ßóÇáÑøõßõæÚö. æóÞöíáó: ÇáúÞöíóÇãõ ßóÇáÑøõßõæÚö¡ Ïõæäó
ÛóíúÑöåö. æóÍóíúËõ ÞõáúäóÇ: áóÇ íóäúÊóÙöÑõ¡ ÝóÝöí ÇáúÈõØúáóÇäö ãóÇ
ÓóÈóÞó.
ÞõáúÊõ: ÇáúãóÐúåóÈõ Ãóäøóåõ íõÓúÊóÍóÈøõ ÇäúÊöÙóÇÑõåõ Ýöí ÇáÑøõßõæÚö
æóÇáÊøóÔóåøõÏö ÇáúÃóÎöíÑö ÈöÇáÔøõÑõæØö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö¡ æóíõßúÑóåõ Ýöí
ÛóíúÑöåöãóÇ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÝóÕúáñ
ãóäú Õóáøóì ÕóáóÇÉð ãöäó ÇáúÎóãúÓö ãõäúÝóÑöÏðÇ Ëõãøó ÃóÏúÑóßó ÌóãóÇÚóÉð
íõÕóáøõæäóåóÇ¡ ÇÓúÊõÍöÈøó Ãóäú íõÚöíÏóåóÇ ãóÚóåõãú. æóáóäóÇ æóÌúåñ
ÔóÇÐøñ ãõäúßóÑñ: Ãóäøóåõ íõÚöíÏõ ÇáÙøõåúÑó æóÇáúÚöÔóÇÁó ÝóÞóØú.
æóæóÌúåñ:
(1/343)
íõÚöíÏõåõãóÇ ãóÚó ÇáúãóÛúÑöÈö. æóáóæú
Õóáøóì ÌóãóÇÚóÉð Ëõãøó ÃóÏúÑóßó ÌóãóÇÚóÉð ÃõÎúÑóì¡ ÝóÇáúÃóÕóÍøõ ÚöäúÏó
ÌóãóÇåöíÑö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö: íõÓúÊóÍóÈøõ ÇáúÅöÚóÇÏóÉõ ßóÇáúãõäúÝóÑöÏö.
æóÇáËøóÇäöí: áóÇ. ÝóÚóáóì åóÐóÇ ÊõßúÑóåõ ÅöÚóÇÏóÉõ ÇáÕøõÈúÍö æóÇáúÚóÕúÑö
Ïõæäó ÛóíúÑöåöãóÇ. æóÇáËøóÇáöËõ: Åöäú ßóÇäó Ýöí ÇáúÌóãóÇÚóÉö
ÇáËøóÇäöíóÉö ÒöíóÇÏóÉõ ÝóÖöíáóÉò áößóæúäö ÇáúÅöãóÇãö ÃóÚúáóãó Ãóæú
ÃóæúÑóÚó¡ Ãóæö ÇáúÌóãúÚö ÃóßúËóÑó¡ Ãóæö ÇáúãóßóÇäö ÃóÔúÑóÝó¡ ÇÓúÊõÍöÈøó
ÇáúÅöÚóÇÏóÉõ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ. æóÇáÑøóÇÈöÚõ: íõÓúÊóÍóÈøõ ÅöÚóÇÏóÉõ ãóÇ
ÚóÏóÇ ÇáÕøõÈúÍó æóÇáúÚóÕúÑó. æóÅöÐóÇ ÇÓúÊóÍúÈóÈúäóÇ ÇáúÅöÚóÇÏóÉó áöãóäú
Õóáøóì ãõäúÝóÑöÏðÇ¡ Ãóæú ÌóãóÇÚóÉð¡ ÝóÝöí ÝóÑúÖöåö ÞóæúáóÇäö¡
æóæóÌúåóÇäö. ÃóÙúåóÑõ ÇáúÞóæúáóíúäö æóåõæó ÇáúÌóÏöíÏõ ÝóÑúÖõåõ
ÇáúÃõæáóì. æóÇáúÞóÏöíãõ: ÝóÑúÖõåõ ÅöÍúÏóÇåõãóÇ áóÇ ÈöÚóíúäöåóÇ.
æóÇááøóåõ ÊóÚóÇáóì íóÍúÊóÓöÈõ ÈöãóÇ ÔóÇÁó ãöäúåõãóÇ¡ æóÑõÈøóãóÇ Þöíáó:
íóÍúÊóÓöÈõ ÈöÃóßúãóáöåöãóÇ. æóÃóÍóÏõ ÇáúæóÌúåóíúäö ßöáóÇåõãóÇ ÝóÑúÖñ.
æóÇáËøóÇäöí: Åöäú Õóáøóì ãõäúÝóÑöÏðÇ¡ ÝóÇáúÝóÑúÖõ ÇáËøóÇäöíóÉõ
áößóãóÇáöåóÇ. Ëõãøó Åöäú ÝóÑøóÚúäóÇ Úóáóì ÛóíúÑö ÇáúÌóÏöíÏö¡ äóæóì
ÇáúÝóÑúÖó Ýöí ÇáúãóÑøóÉö ÇáËøóÇäöíóÉö. æóÅöäú ßóÇäóÊö ÇáÕøóáóÇÉõ
ãóÛúÑöÈðÇ ÃóÚóÇÏóåóÇ ßóÇáúãóÑøóÉö ÇáúÃõæáóì. æóÅöäú ÝóÑøóÚúäóÇ Úóáóì
ÇáúÌóÏöíÏö¡ ÝóæóÌúåóÇäö. ÇáúÃóÕóÍøõ ÇáøóÐöí ÞóÇáóåõ ÇáúÃóßúËóÑõæäó:
íóäúæöí ÈöåóÇ ÇáúÝóÑúÖó ÃóíúÖðÇ. æóÇáËøóÇäöí: ÇÎúÊóÇÑóåõ ÅöãóÇãõ
ÇáúÍóÑóãóíúäö: íóäúæöí ÇáÙøõåúÑó æóÇáúÚóÕúÑó. æóáóÇ íóÊóÚóÑøóÖõ
áöáúÝóÑúÖö ÝóÅöäú ßóÇäóÊö ÇáÕøóáóÇÉõ ãóÛúÑöÈðÇ. ÝóÇáÕøóÍöíÍõ: Ãóäøóåõ
íõÚöíÏõåóÇ ßóÇáúãóÑøóÉö ÇáúÃõæáóì. æóÇáËøóÇäöí: íõÓúÊóÍóÈøõ Ãóäú íóÞõæãó
Åöáóì ÑóßúÚóÉò ÃõÎúÑóì ÅöÐóÇ Óóáøóãó ÇáúÅöãóÇãõ.
ÞõáúÊõ: ÇáÑøóÇÌöÍõ: ÇÎúÊöíóÇÑõ ÅöãóÇãö ÇáúÍóÑóãóíúäö. æóíõÓúÊóÍóÈøõ
áöãóäú Õóáøóì ÅöÐóÇ ÑóÃóì ãóäú íõÕóáøöí Êöáúßó ÇáúÝóÑöíÖóÉó æóÍúÏóåõ¡
Ãóäú íõÕóáøöíóåóÇ ãóÚóåõ áöíóÍúÕõáó áóåõ ÝóÖöíáóÉõ ÇáúÌóãóÇÚóÉö.
æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÝóÕúáñ
áóÇ ÑõÎúÕóÉó Ýöí ÊóÑúßö ÇáúÌóãóÇÚóÉö¡ ÓóæóÇÁð ÞõáúäóÇ ÓõäøóÉñ¡ Ãóæú
ÝóÑúÖõ ßöÝóÇíóÉò ÅöáøóÇ ãöäú ÚõÐúÑò ÚóÇãøò Ãóæú ÎóÇÕøò¡ Ýóãöäó
ÇáúÚóÇãøö: ÇáúãóØóÑõ áóíúáðÇ ßóÇäó Ãóæú äóåóÇÑðÇ. æóãöäúåõ ÇáÑøöíÍõ
ÇáúÚóÇÕöÝóÉõ Ýöí Çááøóíúáö Ïõæäó ÇáäøóåóÇÑö. æóÈóÚúÖõ ÇáúÃóÕúÍóÇÈö
íóÞõæáõ: ÇáÑøöíÍõ ÇáúÚóÇÕöÝóÉõ Ýöí ÇááøóíúáóÉö ÇáúãõÙúáöãóÉö¡ æóáóíúÓó
(1/344)
Ðóáößó Úóáóì ÓóÈöíáö ÇÔúÊöÑóÇØö
ÇáÙøõáúãóÉö. æóãöäúåõ ÇáúæóÍúáõ ÇáÔøóÏöíÏõ æóÓóíóÃúÊöí Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö
Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì. æóãöäúåõ¡ ÇáÓøóãõæãõ¡ æóÔöÏøóÉõ ÇáúÍóÑøö
Ýöí ÇáÙøõåúÑö. ÝóÅöäú ÃóÞóÇãõæÇ ÇáúÌóãóÇÚóÉó æóáóãú íõÈúÑöÏõæÇ¡ Ãóæú
ÃóÈúÑóÏõæÇ¡ Ãóæú ÈóÞöíó ÇáúÍóÑøõ ÇáÔøóÏöíÏõ¡ Ýóáóåõ ÇáÊøóÎóáøõÝõ Úóäö
ÇáúÌóãóÇÚóÉö. æóãöäúåõ ÔöÏøóÉõ ÇáúÈóÑúÏö ÓóæóÇÁð Ýöí Çááøóíúáö
æóÇáäøóåóÇÑö.
æóãöäó ÇáúÃóÚúÐóÇÑö ÇáúÎóÇÕøóÉö: ÇáúãóÑóÖõ¡ æóáóÇ íõÔúÊóÑóØõ ÈõáõæÛõåõ
ÍóÏøðÇ íõÓúÞöØõ ÇáúÞöíóÇãó Ýöí ÇáúÝóÑöíÖóÉö¡ Èóáú íõÚúÊóÈóÑõ Ãóäú
íóáúÍóÞóåõ ãóÔóÞøóÉñ ßóãóÔóÞøóÉö ÇáúãóÇÔöí Ýöí ÇáúãóØóÑö.
æóãöäúåóÇ: Ãóäú íóßõæäó ãõãóÑøóÖðÇ¡ æóíóÃúÊöí ÊóÝúÕöíáõåõ Ýöí
(ÇáúÌõãõÚóÉö) Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì.
æóãöäúåóÇ: Ãóäú íóÎóÇÝó Úóáóì äóÝúÓöåö¡ Ãóæú ãóÇáöåö¡ Ãóæú Úóáóì ãóäú
íóáúÒóãõåõ ÇáÐøóÈøõ Úóäúåõ ãöäú ÓõáúØóÇäò¡ Ãóæú ÛóíúÑöåö¡ ãöãøóäú
íóÙúáöãõåõ¡ Ãóæú íóÎóÇÝõ ãöäú ÛóÑöíãò íóÍúÈöÓõåõ¡ Ãóæú íõáóÇÒöãõåõ
æóåõæó ãõÚúÓöÑñ¡ Ýóáóåõ ÇáÊøóÎóáøõÝõ. æóáóÇ ÚöÈúÑóÉó ÈöÇáúÎóæúÝö ãöãøóäú
íõØóÇáöÈõåõ ÈöÍóÞøò åõæó ÙóÇáöãñ Ýöí ãóäúÚöåö¡ Èóáú Úóáóíúåö ÇáúÍõÖõæÑõ
æóíõæóÝøöíåö Ðóáößó ÇáúÍóÞøó. æóíóÏúÎõáõ Ýöí ÇáúÎóæúÝö Úóáóì ÇáúãóÇáö¡
ãóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäó ÎõÈúÒõåõ Ýöí ÇáÊøóäøõæÑö¡ Ãóæú ÞöÏúÑõåõ Úóáóì ÇáäøóÇÑö¡
æóáóíúÓó åõäóÇßó ãóäú íóÊóÚóåøóÏõåõãóÇ.
æóãöäúåóÇ: Ãóäú íóßõæäó Úóáóíúåö ÞöÕóÇÕñ áóæú ÙóÝóÑó Èöåö ÇáúãõÓúÊóÍöÞøõ
áöÞóÊúáöåö¡ æóßóÇäó íóÑúÌõæ ÇáúÚóÝúæó ãóÌøóÇäðÇ¡ Ãóæú Úóáóì ãóÇáò áóæú
ÛóíøóÈó æóÌúåóåõ ÃóíøóÇãðÇ¡ Ýóáóåõ ÇáÊøóÎóáøõÝõ ÈöÐóáößó. æóÝöí
ãóÚúäóÇåõ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö Ïõæäó ÍóÏøö ÇáÒøöäóÇ¡ æóãóÇ áóÇ íóÞúÈóáõ
ÇáúÚóÝúæó. æóÇÓúÊóÔúßóáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö ÌóæóÇÒó ÇáÊøóÛóíøõÈö
áöãóäú Úóáóíúåö ÞöÕóÇÕñ.
æóãöäúåóÇ: Ãóäú íõÏóÇÝöÚó ÃóÍóÏó ÇáúÃóÎúÈóËóíúäö Ãóæö ÇáÑøöíÍó.
æóÊõßúÑóåõ ÇáÕøóáóÇÉõ Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáö¡ Èóáú íõÓúÊóÍóÈøõ Ãóäú
íõÝóÑøöÛó äóÝúÓóåõ¡ Ëõãøó íõÕóáøöí æóÅöäú ÝóÇÊóÊö ÇáúÌóãóÇÚóÉõ. Ýóáóæú
ÎóÇÝó ÝóæúÊó ÇáúæóÞúÊö¡ ÝóæóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: íõÞóÏøöãõ ÇáÕøóáóÇÉó.
æóÇáËøóÇäöí: ÇáúÃóæúáóì Ãóäú íóÞúÖöíó ÍóÇÌóÊóåõ æóÅöäú ÝóÇÊó ÇáúæóÞúÊõ¡
Ëõãøó íóÞúÖöí. æóáóäóÇ æóÌúåñ ÔóÇÐøñ: Ãóäøóåõ ÅöÐóÇ ÖóÇÞó Úóáóíúåö
ÇáúÃóãúÑõ ÈöÇáúãõÏóÇÝóÚóÉö¡ æóÓóáóÈóÊú ÎõÔõæÚóåõ¡ ÈóØóáóÊú ÕóáóÇÊõåõ.
ÞóÇáóåõ ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ÒóíúÏò¡ æóÇáúÞóÇÖöí ÍõÓóíúäñ.
æóãöäúåóÇ: Ãóäú íóßõæäó Èöåö ÌõæÚñ¡ Ãóæú ÚóØóÔñ ÔóÏöíÏñ¡ æóÍóÖóÑó
ÇáØøóÚóÇãõ æóÇáÔøóÑóÇÈõ¡
(1/345)
æóÊóÇÞóÊú äóÝúÓõåõ Åöáóíúåö¡ ÝóíóÈúÏóÃõ
ÈöÇáúÃóßúáö æóÇáÔøõÑúÈö. ÞóÇáó ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ: æóáóíúÓó ÇáúãõÑóÇÏõ Ãóäú
íóÓúÊóæúÝöíó ÇáÔøöÈóÚó¡ Èóáú íóÃúßõáõ áõÞóãðÇ íóßúÓöÑõ ÍöÏøóÉó ÌõæÚöåö.
ÅöáøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÇáØøóÚóÇãõ ãöãøóÇ íõÄúÊóì Úóáóíúåö ãóÑøóÉð
æóÇÍöÏóÉð¡ ßóÇáÓøóæöíÞö¡ æóÇááøóÈóäö. ÝóÅöäú ÎóÇÝó ÝóæúÊó ÇáúæóÞúÊö áóæö
ÇÔúÊóÛóáó¡ ÝóæóÌúåóÇäö¡ ßóãõÏóÇÝóÚóÉö ÇáúÃóÎúÈóËóíúäö.
æóãöäúåóÇ: Ãóäú íóßõæäó ÚóÇÑöíðÇ áóÇ áöÈóÇÓó áóåõ¡ ÝóíõÚúÐóÑõ Ýöí
ÇáÊøóÎóáøõÝö¡ ÓóæóÇÁð æóÌóÏó ãóÇ íóÓúÊõÑõ ÇáúÚóæúÑóÉó¡ Ãóãú áóÇ.
æóãöäúåóÇ: Ãóäú íõÑöíÏó ÇáÓøóÝóÑó æóÊóÑúÊóÍöáó ÇáÑøõÝúÞóÉõ.
æóãöäúåóÇ: Ãóäú íóßõæäó äóÇÔöÏó ÖóÇáøóÉò íóÑúÌõæ ÇáÙøóÝóÑó¡ Åöäú ÊóÑóßó
ÇáúÌóãóÇÚóÉó¡ Ãóæú æóÌóÏó ãóäú ÛóÕóÈó ãóÇáóåõ¡ æóÃóÑóÇÏó ÇÓúÊöÑúÏóÇÏóåõ
ãöäúåõ.
æóãöäúåóÇ: Ãóäú íóßõæäó Ãóßóáó ÈóÕóáðÇ Ãóæú ßõÑøóÇËðÇ Ãóæú äóÍúæóåõãóÇ¡
æóáóãú íõãúßöäúåõ ÅöÒóÇáóÉõ ÇáÑøóÇÆöÍóÉö ÈöÛóÓúáò æóãõÚóÇáóÌóÉò¡ ÝóÅöäú
ßóÇäó ãóØúÈõæÎðÇ ÝóáóÇ.
æóãöäúåóÇ: ÛóáóÈóÉõ Çáäøóæúãö.
ÞõáúÊõ: ÃóãøóÇ ÇáËøóáúÌõ¡ ÝóÅöäú Èóáøó ÇáËøóæúÈó ÝóÚõÐúÑñ¡ æóÅöáøóÇ
ÝóáóÇ. ÞóÇáó Ýöí (ÇáúÍóÇæöí) : æóÇáÒøóáúÒóáóÉõ ÚõÐúÑñ. æóÇááøóåõ
ÃóÚúáóãõ.
ÈóÇÈõ ÕöÝóÉö ÇáúÃóÆöãøóÉö
ÕöÝóÉõ ÇáúÃóÆöãøóÉö ÖóÑúÈóÇäö: ãóÔúÑõæØóÉñ æóãõÓúÊóÍóÈøóÉñ. ÝóÃóãøóÇ
ÇáúãóÔúÑõæØóÉõ ÝóÕóáóÇÉõ ÇáúÅöãóÇãö ÊóÇÑóÉð Êóßõæäõ ÈóÇØöáóÉð Ýöí
ÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáúÅöãóÇãö æóÇáúãóÃúãõæãö¡ æóÊóÇÑóÉð Êóßõæäõ ÕóÍöíÍóÉð.
ÝóÇáúÃóæøóáõ ßóÕóáóÇÉö ÇáúãõÍúÏöËö¡ æóÇáúÌõäõÈö¡ æóãóäú Úóáóì ËóæúÈöåö
äóÌóÇÓóÉñ
(1/346)
æóäóÍúæö Ðóáößó¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ áöãóäú
Úóáöãó ÍóÇáóåõ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ Èöåö¡ æóßóÐóáößó ÇáúßóÇÝöÑõ áóÇ íóÌõæÒõ
ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ Èöåö. æóáóæú Õóáøóì áóãú íóÕöÑú ÈöÇáÕøóáóÇÉö ãõÓúáöãðÇ
Úóáóì ÇáúãóÔúåõæÑö. æóÇáËøóÇäöí: ÅöÐóÇ Õóáøóì Ýöí ÏóÇÑö ÇáúÍóÑúÈö ÕóÇÑó
ãõÓúáöãðÇ. åóÐóÇ ÅöÐóÇ áóãú íõÓúãóÚõ ãöäúåõ ßóáöãóÊóÇ ÇáÔøóåóÇÏóÊóíúäö¡
ÝóÅöäú ÓõãöÚóÊóÇ Íõßöãó ÈöÅöÓúáóÇãöåö Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö. ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ
ßóÇäóÊú ÕóáóÇÉõ ÇáúÅöãóÇãö ÕóÍöíÍóÉð Ýöí ÇÚúÊöÞóÇÏöåö Ïõæäó ÇÚúÊöÞóÇÏö
ÇáúãóÃúãõæãö¡ Ãóæú ÈöÇáúÚóßúÓö¡ Ýóáóåõ ÕõæÑóÊóÇäö: ÅöÍúÏóÇåõãóÇ: Ãóäú
íóßõæäó Ðóáößó áöÇÎúÊöáóÇÝöåöãóÇ Ýöí ÇáúÝõÑõæÚö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏöíøóÉö.
ÈöÃóäú ãóÓøó ÇáúÍóäóÝöíøõ ÝóÑúÌóåõ æóÕóáøóì æóáóãú íóÊóæóÖøóÃú¡ Ãóæú
ÊóÑóßó ÇáöÇÚúÊöÏóÇáó¡ Ãóæö ÇáØøõãóÃúäöíäóÉó¡ Ãóæú ÞóÑóÃó ÛóíúÑó
ÇáúÝóÇÊöÍóÉö¡ ÝóÝöí ÕöÍøóÉö ÕóáóÇÉö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÎóáúÝóåõ æóÌúåóÇäö.
ÞóÇáó ÇáúÞóÝøóÇáõ: íóÕöÍøõ. æóÞóÇáó ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò: áóÇ
íóÕöÍøõ. æóåóÐóÇ åõæó ÇáúÃóÕóÍøõ ÚöäúÏó ÇáúÃóßúËóÑöíäó. æóÈöåö ÞóØóÚó
ÇáÑøõæíóÇäöíøõ Ýöí (ÇáúÍöáúíóÉö) æóÇáúÛóÒóÇáöíøõ Ýöí (ÇáúÝóÊóÇæóì) .
æóáóæú Õóáøóì Úóáóì æóÌúåò áóÇ íõÕóÍøöÍõåõ¡ æóÇáÔøóÇÝöÚöíøõ íõÕóÍøöÍõåõ¡
ÈöÃóäö ÇÍúÊóÌóãó¡ æóÕóáøóì¡ ÝóÚöäúÏó ÇáúÞóÝøóÇáö: áóÇ íóÕöÍøõ ÇÞúÊöÏóÇÁõ
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Èöåö. æóÚöäúÏó ÃóÈöí ÍóÇãöÏò: íóÕöÍøõ¡ ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ
ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáúãóÃúãõæãö. æóÞóÇáó ÇáúÃóæúÏóäöíøõ¡ æóÇáúÍóáöíãöíøõ ãöäú
ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: ÅöÐóÇ Ãóãøó æóáöíøõ ÇáúÃóãúÑö¡ Ãóæú äóÇÆöÈõåõ ÝóÊóÑóßó
ÇáúÈóÓúãóáóÉó. æóÇáúãóÃúãõæãõ íóÑóì æõÌõæÈóåóÇ¡ ÕóÍøóÊú ÕóáóÇÊõåõ
ÎóáúÝóåõ ÚóÇáöãðÇ ßóÇäó Ãóæú ÚóÇãøöíøðÇ¡ æóáóíúÓó áóåõ ÇáúãõÝóÇÑóÞóÉõ
áöãóÇ Ýöíåö ãöäó ÇáúÝöÊúäóÉö¡ æóåóÐóÇ ÍóÓóäñ. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÍóÇÝóÙó
ÇáúÍóäóÝöíøõ Úóáóì ÌóãöíÚö ãóÇ íóÚúÊóÞöÏõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ æõÌõæÈóåõ
æóÇÔúÊöÑóÇØóåõ¡ ÝóíóÕöÍøõ ÇÞúÊöÏóÇÁõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Èöåö Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö
ÇáøóÐöí ÞóØóÚó Èöåö ÇáúÌõãúåõæÑõ. æóÞóÇáó ÇáúÃõÓúÊóÇÐõ ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó
ÇáúÃóÓúÝóÑóÇíöíäöíøõ: áóÇ íóÕöÍøõ. æóáóæú Ôóßøó¡ åóáú ÃóÊóì
ÈöÇáúæóÇÌöÈóÇÊö¡ Ãóãú áóÇ¿ ÝóÇáúÃóÕóÍøõ: Ãóäøóåõ ßóãóÇ ÅöÐóÇ Úóáöãó
ÅöÊúíóÇäóåõ ÈöåóÇ. æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ßóãóÇ ÅöÐóÇ Úóáöãó ÊóÑúßóåóÇ¡
ÝóÇáúÍóÇÕöáõ Ýöí ÇÞúÊöÏóÇÁö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÈöÇáúÍóäóÝöíøö¡ ÃóÑúÈóÚóÉõ
ÃóæúÌõåò. ÃóÍóÏõåóÇ: ÇáÕøöÍøóÉõ. æóÇáËøóÇäöí: ÇáúÈõØúáóÇäõ.
æóÇáúÃóÕóÍøõ: Åöäú ÍóÇÝóÙó Úóáóì ÇáúæóÇÌöÈóÇÊö Ãóæú ÔóßóßúäóÇ ÕóÍøó.
æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ. æóÇáÑøóÇÈöÚõ: Åöäú ÍóÇÝóÙó ÕóÍøó. æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ. æóáóæö
ÇÞúÊóÏóì ÇáúÍóäóÝöíøõ ÈöÇáÔøóÇÝöÚöíøö¡ ÝóÕóáøóì ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Úóáóì
æóÌúåò íóÕöÍøõ ÚöäúÏóåõ¡ æóáóÇ íóÕöÍøõ ÚöäúÏó ÇáúÍóäóÝöíøö¡ ÈöÃóäö
ÇÍúÊóÌóãó¡ ÝóÝöí ÕöÍøóÉö ÇÞúÊöÏóÇÆöåö
(1/347)
ÇáúÎöáóÇÝõ. æóÅöÐóÇ ÕóÍøóÍúäóÇ ÇÞúÊöÏóÇÁó
ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÇáúÂÎóÑö¡ ÝóÕóáøóì ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÇáÕøõÈúÍó ÎóáúÝó
ÍóäóÝöíøò¡ æóãóßóËó ÇáúÍóäóÝöíøõ ÈóÚúÏó ÇáÑøõßõæÚö ÞóáöíáðÇ¡
æóÃóãúßóäóåõ Ãóäú íóÞúäõÊó Ýöíåö ÝóÚóáó¡ æóÅöáøóÇ ÊóÇÈóÚóåõ. æóíóÓúÌõÏõ
áöáÓøóåúæö¡ Åöäö ÇÚúÊóÈóÑúäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏó ÇáúãóÃúãõæãö¡ æóÅöäö
ÇÚúÊóÈóÑúäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏó ÇáúÅöãóÇãö ÝóáóÇ. æóáóæú Õóáøóì ÇáúÍóäóÝöíøõ
ÎóáúÝó ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÇáÕøõÈúÍó¡ ÝóÊóÑóßó ÇáúÅöãóÇãõ ÇáúÞõäõæÊó ÓóÇåöíðÇ¡
æóÓóÌóÏó áöáÓøóåúæö¡ ÊóÇÈóÚóåõ ÇáúãóÃúãõæãõ¡ æóÅöäú ÊóÑóßó ÇáúÅöãóÇãõ
ÓõÌõæÏó ÇáÓøóåúæö¡ ÓóÌóÏó ÇáúãóÃúãõæãõ Åöäö ÇÚúÊóÈóÑúäóÇ ÇÚúÊöÞóÇÏó
ÇáúÅöãóÇãö¡ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ.
ÇáÕøõæÑóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú áóÇ íóßõæäó áöÇÎúÊöáóÇÝöåöãóÇ Ýöí
ÇáúÝõÑõæÚö¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ áöãóäú íóÚúÊóÞöÏõ ÈõØúáóÇäó ÕóáóÇÉö ÛóíúÑöåö
Ãóäú íóÞúÊóÏöíó Èöåö¡ ßóÑóÌõáóíúäö ÇÎúÊóáóÝó ÇÌúÊöåóÇÏõåõãóÇ Ýöí
ÇáúÞöÈúáóÉö¡ Ãóæú Ýöí ÅöäóÇÁóíúäö: ØóÇåöÑò¡ æóäóÌöÓò¡ Ýóáóæú ßóËõÑóÊö
ÇáúÂäöíóÉõ æóÇáúãõÌúÊóåöÏõæäó¡ æóÇÎúÊóáóÝõæÇ ÈöÃóäú ßóÇäóÊú ËóáóÇËóÉð:
ØóÇåöÑóÇäö¡ æóäóÌöÓñ¡ ÝóÙóäøó ßõáøõ ÑóÌõáò ØóåóÇÑóÉó æóÇÍöÏò ÝóÍóÓúÈõ¡
æóÃóãøó ßõáøõ æóÇÍöÏò Ýöí ÕóáóÇÉò ÝóËóáóÇËóÉõ ÃóæúÌõåò¡ ÇáÕøóÍöíÍõ:
Þóæúáõ ÇÈúäö ÇáúÍóÏøóÇÏö æóÇáúÃóßúËóÑöíäó: ÊóÕöÍøõ áößõáøö æóÇÍöÏò ãóÇ
Ãóãøó Ýöíåö¡ æóÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ ÇáúÃóæøóáõ íõÈúØöáõ ÇáËøóÇäöí. æóÇáËøóÇäöí:
Þóæúáõ ÕóÇÍöÈö (ÇáÊøóáúÎöíÕö) : áóÇ íóÕöÍøõ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ ÃóÕúáðÇ.
æóÇáËøóÇáöËõ: Þóæúáõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö: íóÕöÍøõ
ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ ÇáúÃóæøóáõ Åöäö ÇÞúÊóÕóÑó Úóáóíúåö. ÝóÅöäö ÇÞúÊóÏóì
ËóÇäöíðÇ¡ áóÒöãóåõ ÅöÚóÇÏóÊõåõãóÇ. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ Ùóäøó ØóåóÇÑóÉó
ÇËúäóíúäö¡ ÝóíóÕöÍøõ ÇÞúÊöÏóÇÄõåõ ãõÓúÊóÚúãöáó ÇáúãóÙúäõæäö ØóåóÇÑóÊõåõ
ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò. æóáóÇ íóÕöÍøõ ÈöÇáËøóÇáöËö ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò. æóáóæú ßóÇäóÊö
ÇáúÂäöíóÉõ ÎóãúÓóÉð¡ æóÇáäøóÌöÓõ ãöäúåóÇ æóÇÍöÏñ¡ ÝóÙóäøó ßõáøõ æóÇÍöÏò
ØóåóÇÑóÉó æóÇÍöÏò¡ æóáóãú íóÙõäøó ÔóíúÆðÇ ãöäó ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö¡ æóÃóãøó
ßõáøõ æóÇÍöÏò Ýöí ÕóáóÇÉò¡ ÝóÚöäúÏó ÕóÇÍöÈö (ÇáÊøóáúÎöíÕö)
æóÇáúãóÑúæóÒöíøö: íóÌöÈõ Úóáóíúåöãú ÅöÚóÇÏóÉõ ãóÇ ÇÞúÊóÏóæúÇ Èöåö.
æóÚöäúÏó ÇÈúäö ÇáúÍóÏøóÇÏö: íóÌöÈõ ÅöÚóÇÏóÉõ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö ÇáúÃóÎöíÑö
ÝóÞóØú. æóÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÇáúÃóÕúÍóÇÈö: åóÐöåö ÇáúÃóæúÌõåõ ÅöäøóãóÇ åöíó
ÝöíãóÇ ÅöÐóÇ ÓõãöÚó ÕóæúÊñ ãöäú ÎóãúÓóÉö ÃóäúÝõÓò æóÊóäóÇßóÑõæåõ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÂäöíóÉõ: ÝóáóÇ ÊõÈúØöáõ ÅöáøóÇ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁó ÇáúÃóÎöíÑó
ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò. æóáóæú ßóÇäó ÇáäøóÌöÓõ ãöäó ÇáúÂäöíóÉö ÇáúÎóãúÓóÉö
ÇËúäóíúäö¡ ÕóÍøóÊú ÕóáóÇÉõ ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãú ÎóáúÝó ÇËúäóíúäö¡
æóÈóØóáóÊú ÎóáúÝó ÇËúäóíúäö. æóáóæú ßóÇäó ÇáäøóÌöÓõ ËóáóÇËóÉð¡ ÕóÍøóÊú
ÎóáúÝó æóÇÍöÏò ÝóÍóÓúÈõ. åóÐóÇ Þóæúáõ ÇÈúäö ÇáúÍóÏøóÇÏö¡ æóáóÇ íóÎúÝóì
Þóæúáõ ÇáúÂÎóÑöíäó.
(1/348)
ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú Êóßõæäó ÕóáóÇÉõ
ÇáúÅöãóÇãö ÕóÍöíÍóÉð Ýöí ÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáúÅöãóÇãö æóÇáúãóÃúãõæãö¡ ÝóÊóÇÑóÉð
íõÛúäöí Úóäö ÇáúÞóÖóÇÁö¡ æóÊóÇÑóÉð áóÇ íõÛúäöí. ÝóÅöäú áóãú ÊõÛúäö
ßóãóäú áóãú íóÌöÏú ãóÇÁð æóáóÇ ÊõÑóÇÈðÇ¡ áóãú íóÌõÒö ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ Èöåö
áöáúãõÊóæóÖøöÆö æóáóÇ áöáúãõÊóíóãøöãö ÇáøóÐöí áóÇ íóÞúÖöí. æóåóáú
íóÌõæÒõ áöãóäú åõæó Ýöí ãöËúáö ÍóÇáöåö¿ æóÌúåóÇäö. ÇáÕøóÍöíÍõ: áóÇ.
æóãöËúáõåõ: ÇáúãõÞöíãõ ÇáúãõÊóíóãøöãõ áöÚóÏóãö ÇáúãóÇÁö¡ æóãóäú
Ãóãúßóäóåõ Ãóäú íóÊóÚóáøóãó ÇáúÝóÇÊöÍóÉó Ýóáóãú íóÊóÚóáøóãú Ëõãøó Õóáøóì
áöÍõÑúãóÉö ÇáúæóÞúÊö¡ æóÇáúÚóÇÑöí¡ æóÇáúãóÑúÈõæØõ Úóáóì ÎóÔóÈóÉò ÅöÐóÇ
ÃóæúÌóÈúäóÇ Úóáóíúåöãõ ÇáúÅöÚóÇÏóÉó. æóÅöäú ÃóÛúäóÊú Úóäö ÇáúÞóÖóÇÁö.
ÝóÅöäú ßóÇäó ãóÃúãõæãðÇ¡ áóãú íóÕöÍøó ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ Èöåö. æóáóæú ÑóÃóì
ÑóÌõáóíúäö íõÕóáøöíóÇäö ÌóãóÇÚóÉð¡ æóÔóßøó ÃóíøõåõãóÇ ÇáúÅöãóÇãõ¡ áóãú
íóÌõÒö ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ ÈöæóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÍóÊøóì íóÊóÈóíøóäó ÇáúÅöãóÇãõ.
æóáóæö ÇÚúÊóÞóÏó ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäó ÇáúãõÕóáøöíäó Ãóäøóåõ ãóÃúãõæãñ¡
áóãú ÊóÕöÍøó ÕóáóÇÊõåõãóÇ. æóÅöäö ÇÚúÊóÞóÏó Ãóäøóåõ ÅöãóÇãñ¡ ÕóÍøóÊú.
æóáóæú Ôóßøó ßõáøõ æóÇÍöÏò Ãóäøóåõ ÅöãóÇãñ¡ Ãóãú ãóÃúãõæãñ¡ ÈóØóáóÊú
ÕóáóÇÊõåõãóÇ. æóÅöäú Ôóßøó ÃóÍóÏõåõãóÇ¡ ÈóØóáóÊú ÕóáóÇÊõåõ. æóÃóãøóÇ
ÇáúÂÎóÑõ¡ ÝóÅöäú Ùóäøó Ãóäøóåõ ÅöãóÇãñ ÕóÍøóÊú¡ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ. æóÅöäú
ßóÇäó ÛóíúÑó ãóÃúãõæãò¡ ÝóÊóÇÑóÉð íõÎöáøõ ÈöÇáúÞöÑóÇÁóÉö¡ æóÊóÇÑóÉð áóÇ
íõÎöáøõ¡ ÝóÅöäú ÃóÎóáøó ÈöÃóäú ßóÇäó ÃõãøöíøðÇ¡ ÝóÝöí ÕöÍøóÉö ÇÞúÊöÏóÇÁö
ÇáúÞóÇÑöÆö Èöåö ËóáóÇËóÉõ ÃóÞúæóÇáò. ÇáúÌóÏöíÏõ ÇáúÃóÙúåóÑõ: áóÇ
ÊóÕöÍøõ. æóÇáúÞóÏöíãõ: Åöäú ßóÇäóÊú ÓöÑøöíøóÉð ÕóÍøó¡ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ.
æóÇáËøóÇáöËõ: ãõÎóÑøóÌñ Ãóäøóåõ íóÕöÍøõ ãõØúáóÞðÇ. åóßóÐóÇ äóÞóáó
ÇáúÌõãúåõæÑõ. æóÃóäúßóÑó ÈóÚúÖõåõãõ ÇáËøóÇáöËó¡ æóÚóßóÓó ÇáúÛóÒóÇáöíøõ¡
ÝóÌóÚóáó ÇáËøóÇäöíó ËóÇáöËðÇ¡ æóÇáËøóÇáöËó ËóÇäöíðÇ¡ æóÇáÕøóæóÇÈõ:
ÇáúÃóæøóáõ.
ÞõáúÊõ: åóÐöåö ÇáúÃóÞúæóÇáõ ÌóÇÑöíóÉñ ÓóæóÇÁð Úóáöãó ÇáúãóÃúãõæãõ ßóæúäó
ÇáúÅöãóÇãö ÃõãøöíøðÇ¡ Ãóãú áóÇ åóßóÐóÇ ÞóÇáóåõ ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò¡
æóÛóíúÑõåõ. æóåõæó ãõÞúÊóÖóì ÅöØúáóÇÞö ÇáúÌõãúåõæÑö. æóÞóÇáó ÕóÇÍöÈõ
(ÇáúÍóÇæöí) : ÇáúÃóÞúæóÇáõ ÅöÐóÇ áóãú íóÚúáóãú ßóæúäóåõ ÃõãøöíøðÇ¡
ÝóÅöäú Úóáöãó áóãú íóÕöÍøó ÞóØúÚðÇ¡ æóÇáÕøóÍöíÍõ Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó.
æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÇáúÃõãøöíøö: ãóäú áóÇ íõÍúÓöäõ ÇáúÝóÇÊöÍóÉó Ãóæú
ÈóÚúÖóåóÇ¡ áöÎóÑóÓò Ãóæú ÛóíúÑöåö¡ ÝóíóÏúÎõáõ Ýöíåö ÇáúÃóÑóÊøõ. æóåõæó
ÇáøóÐöí íõÏúÛöãõ ÍóÑúÝðÇ ÈöÍóÑúÝò Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖöÚö ÇáúÅöÏúÛóÇãö.
æóÞóÇáó Ýöí (ÇáÊøóåúÐöíÈö) :
(1/349)
åõæó ÇáøóÐöí íõÈúÏöáõ ÇáÑøóÇÁó
ÈöÇáÊøóÇÁö. æóÇáúÃóáúËóÛõ: æóåõæó ÇáøóÐöí íõÈúÏöáõ ÍóÑúÝðÇ ÈöÍóÑúÝò¡
ßóÇáÓøöíäö ÈöÇáËøóÇÁö¡ æóÇáÑøóÇÁö ÈöÇáúÛóíúäö¡ æóãóäú Ýöí áöÓóÇäöåö
ÑóÎóÇæóÉñ ÊóãúäóÚõåõ ÇáÊøóÔúÏöíÏó. æóÇÚúáóãú Ãóäøó ÇáúÎöáóÇÝó
ÇáúãóÐúßõæÑó Ýöí ÇÞúÊöÏóÇÁö ÇáúÞóÇÑöÆö ÈöÇáúÃõãøöíøö åõæó Ýöíãóäú áóãú
íõØóÇæöÚúåõ áöÓóÇäõåõ¡ Ãóæú ØóÇæóÚóåõ æóáóãú íóãúÖö Òóãóäñ íõãúßöäõ
ÇáÊøóÚóáøõãõ Ýöíåö. ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ãóÖóì Òóãóäñ æóÞóÕøóÑó ÈöÊóÑúßö
ÇáÊøóÚóáøõãö¡ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ Èöåö ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò¡ áöÃóäøó
ÕóáóÇÊóåõ ÍöíäóÆöÐò ãóÞúÖöíøóÉñ¡ ßóÕóáóÇÉö ãóäú áóãú íóÌöÏú ãóÇÁð æóáóÇ
ÊõÑóÇÈðÇ. æóíóÕöÍøõ ÇÞúÊöÏóÇÁõ Ãõãøöíøò ÈöÃõãøöíøò ãöËúáöåö. æóáóæú
ÍóÖóÑó ÑóÌõáóÇäö¡ ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ íõÍúÓöäõ ÈóÚúÖó ÇáúÝóÇÊöÍóÉö
Åöäú ßóÇäó ãóÇ íõÍúÓöäõåõ ÐóÇ¡ íõÍúÓöäõåõ ÐóÇßó¡ ÌóÇÒó ÇÞúÊöÏóÇÁõ ßõáøö
æóÇÍöÏò ÈöÕóÇÍöÈöåö¡ æóÅöäú ÃóÍúÓóäó ßõáøõ æóÇÍöÏò ÛóíúÑó ãóÇ íõÍúÓöäõåõ
ÇáúÂÎóÑõ¡ ÝóÇÞúÊöÏóÇÁõ ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÇáúÂÎóÑö¡ ßóÇÞúÊöÏóÇÁö ÇáúÞóÇÑöÆö
ÈöÇáúÃõãøöíøö. æóÚóáóíúåö íõÎóÑøóÌõ ÇáúÃóÑóÊøõ ÈöÇáúÃóáúËóÛö¡ æóÚóßúÓõåõ
áöÃóäøó ßõáøó æóÇÍöÏò ÞóÇÑöÆñ ãóÇ áóÇ íõÍúÓöäõåõ ÕóÇÍöÈõåõ. æóÊõßúÑóåõ
ÅöãóÇãóÉõ ÇáÊøóãúÊóÇãö¡ æóÇáúÝóÃúÝóÇÁö¡ æóÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ íóÕöÍøõ ÈöåöãóÇ.
ÞõáúÊõ: ÇáÊøóãúÊóÇãõ¡ ãóäú íõßóÑøöÑõ ÇáÊøóÇÁó¡ æóÇáúÝóÃúÝóÇÁõ¡ ãóäú
íõßóÑøöÑõ ÇáúÝóÇÁó¡ æóíóÊóÑóÏøóÏõ ÝöíåóÇ¡ æóåõæó ÈöåóãúÒóÊóíúäö ÈóÚúÏó
ÇáúÝóÇÁóíúäö¡ ÈöÇáúãóÏøö Ýöí ÂÎöÑöåö. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóÊõßúÑóåõ ÅöãóÇãóÉõ ãóäú íóáúÍóäõ Ýöí ÇáúÞöÑóÇÁóÉö Ëõãøó íõäúÙóÑõ: Åöäú
ßóÇäó áóÍúäðÇ áóÇ íõÛóíøöÑõ ÇáúãóÚúäóì ßóÑóÝúÚö ÇáúåóÇÁö ãöäó ÇáúÍóãúÏõ
áöáøóåö¡ ÕóÍøóÊú ÕóáóÇÊõåõ¡ æóÕóáóÇÉõ ãóäö ÇÞúÊóÏóì Èöåö. æóÅöäú ßóÇäó
íõÛóíøöÑõ ßóÖóãøö ÊóÇÁö ÃóäúÚóãúÊó Úóáóíúåöãú Ãóæú ßóÓúÑöåóÇ¡
ÊõÈúØöáõåõ. ßóÞóæúáöåö: ÇáÕøöÑóÇØó ÇáúãõÓúÊóÞöíäó. ÝóÅöäú ßóÇäó
íõØóÇæöÚõåõ áöÓóÇäõåõ¡ æóíõãúßöäõåõ ÇáÊøóÚóáøõãõ¡ áóÒöãóåõ Ðóáößó.
ÝóÅöäú ÞóÕøóÑó æóÖóÇÞó ÇáúæóÞúÊõ Õóáøóì æóÞóÖóì¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ
ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ Èöåö. æóÅöäú áóãú íõØóÇæöÚúåõ áöÓóÇäõåõ¡ Ãóæú áóãú íóãúÖö
ãóÇ íõãúßöäõ ÇáÊøóÚóáøõãõ Ýöíåö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÇáúÝóÇÊöÍóÉö¡
ÝóÕóáóÇÉõ ãöËúáöåö ÎóáúÝóåõ ÕóÍöíÍóÉñ¡ æóÕóáóÇÉõ ÕóÍöíÍö ÇááøöÓóÇäö
ÎóáúÝóåõ ÕóáóÇÉõ ÞóÇÑöÆò ÎóáúÝó Ãõãøöíøò. æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÛóíúÑö
ÇáúÝóÇÊöÍóÉö¡ ÕóÍøóÊú ÕóáóÇÊõåõ¡ æóÕóáóÇÉõ ãóäú ÎóáúÝóåõ ÞóÇáó ÅöãóÇãõ
ÇáúÍóÑóãóíúäö: æóáóæú Þöíáó: áóíúÓó áöåóÐóÇ ÇááøóÇÍöäö ÞöÑóÇÁóÉñ ÛóíúÑõ
ÇáúÝóÇÊöÍóÉö ãöãøóÇ íóáúÍóäõ Ýöíåö¡ áóãú íóßõäú ÈóÚöíÏðÇ¡ áöÃóäøóåõ
íóÊóßóáøóãõ ÈöãóÇ áóíúÓó ÈöÞõÑúÂäò ÈöáóÇ ÖóÑõæÑóÉò¡ ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ áóãú
íõÎöáøó ÇáúÅöãóÇãõ ÈöÇáúÞöÑóÇÁóÉö ÝóÅöäú ßóÇäó ÑóÌõáðÇ¡ ÕóÍøó ÇÞúÊöÏóÇÁõ
ÇáÑøöÌóÇáö æóÇáäøöÓóÇÁö Èöåö¡ æóÅöäú ßóÇäóÊö ÇãúÑóÃóÉñ¡ ÕóÍøó
(1/350)
ÇÞúÊöÏóÇÁõ ÇáäøöÓóÇÁö ÈöåóÇ¡ æóáóãú
íóÕöÍøó ÇÞúÊöÏóÇÁõ ÇáÑøöÌóÇáö æóáóÇ ÇáúÎõäúËóì. æóÅöäú ßóÇäó ÎõäúËóì¡
ÌóÇÒó ÇÞúÊöÏóÇÁõ ÇáúãóÑúÃóÉö Èöåö. æóáóÇ íóÌõæÒõ ÇÞúÊöÏóÇÁõ ÇáÑøóÌõáö
æóáóÇ ÎõäúËóì ÂÎóÑó Èöåö.
ÝóÑúÚñ
ÍóíúËõ ÍóßóãúäóÇ ÈöÕöÍøóÉö ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö ÝóáóÇ ÈóÃúÓó Ãóäú íóßõæäó
ÇáúÅöãóÇãõ ãõÊóíóãøöãðÇ¡ Ãóæú ãóÇÓöÍó ÎõÝøò¡ æóÇáúãóÃúãõæãõ ãõÊóæóÖøöÆðÇ
ÛóÇÓöáðÇ ÑöÌúáóåõ. æóíóÌõæÒõ ÇÞúÊöÏóÇÁõ ÇáÓøóáöíãö ÈöÓóáöÓö ÇáúÈóæúáö¡
æóÇáØøóÇåöÑóÉö ÈöÇáúãõÓúÊóÍóÇÖóÉö ÛóíúÑö ÇáúãõÊóÍóíøöÑóÉö Úóáóì
ÇáúÃóÕóÍøö. ßóãóÇ íóÌõæÒõ ÞóØúÚðÇ Èöãóäö ÇÓúÊóäúÌóì ÈöÇáúÃóÍúÌóÇÑö¡
æóãóäú Úóáóì ËóæúÈöåö¡ Ãóæú ÈóÏóäöåö äóÌóÇÓóÉñ ãóÚúÝõæøñ ÚóäúåóÇ.
æóíóÕöÍøõ ÕóáóÇÉõ ÇáúÞóÇÆöãö ÎóáúÝó ÇáúÞóÇÚöÏö¡ Ãóæö ÇáúÞóÇÆöãö
æóÇáúÞóÇÚöÏö ÎóáúÝó ÇáúãõÖúØóÌóÚö.
ÝóÑúÚñ
ÌóãöíÚõ ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ÝöíãóÇ ÅöÐóÇ ÚóÑóÝó ÇáúãóÃúãõæãõ ÍóÇáó ÇáúÅöãóÇãö
Ýöí ÇáÕøöÝóÇÊö ÇáúãóÔúÑõæØóÉö æõÌõæÏðÇ æóÚóÏóãðÇ. ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ Ùóäøó
ÔóíúÆðÇ¡ ÝóÈóÇäó ÎöáóÇÝõåõ¡ Ýóáóåõ ÕõæóÑñ: ãöäúåóÇ: ÅöÐóÇ ÇÞúÊóÏóì
ÑóÌõáñ ÈöÎõäúËóì ãõÔúßöáò¡ æóÌóÈó ÇáúÞóÖóÇÁõ¡ Ýóáóæú áóãú íóÞúÖö ÍóÊøóì
ÈóÇäó ÇáúÎõäúËóì ÑóÌõáðÇ¡ áóãú íóÓúÞõØö ÇáúÞóÖóÇÁõ Úóáóì ÇáúÃóÙúåóÑö.
æóíóÌúÑöí ÇáúÞóæúáóÇäö ÝöíãóÇ ÅöÐóÇ ÇÞúÊóÏóì ÎõäúËóì ÈöÇãúÑóÃóÉò¡ æóáóãú
íóÞúÖö ÍóÊøóì ÈóÇäó ÇãúÑóÃóÉð¡ æóÝöíãóÇ ÅöÐóÇ ÇÞúÊóÏóì ÎõäúËóì
ÈöÎõäúËóì¡ æóáóãú íóÞúÖö ÇáúãóÃúãõæãõ ÍóÊøóì ÈóÇäó ÇãúÑóÃóÉð
æóÇáúÅöãóÇãõ ÑóÌõáðÇ.
æóãöäúåóÇ: áóæö ÇÞúÊóÏóì Èöãóäú Ùóäøóåõ ãõÊóØóåøöÑðÇ¡ ÝóÈóÇäó ÈóÚúÏó
ÇáÕøóáóÇÉö ãõÍúÏöËðÇ Ãóæú ÌõäõÈðÇ¡ ÝóáóÇ ÞóÖóÇÁó Úóáóì ÇáúãóÃúãõæãö.
æóáóäóÇ Þóæúáñ: Åöäú ßóÇäó ÇáúÅöãóÇãõ ÚóÇáöãðÇ ÈöÍóÏóËöåö¡ áóÒöãó
ÇáúãóÃúãõæãõ ÇáúÞóÖóÇÁó æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ. æóÇáúãóÔúåõæÑõ ÇáúãóÚúÑõæÝõ
ÇáøóÐöí ÞóØóÚó Èöåö ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ: Ãóäú áóÇ ÞóÖóÇÁó ãõØúáóÞðÇ.
ÞõáúÊõ: åóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ ÇáÔøóÇÐøõ äóÞóáóåõ ÕóÇÍöÈõ (ÇáÊøóáúÎöíÕö) ÞóÇáó
ÇáúÞóÝøóÇáõ Ýöí ÔóÑúÍö
(1/351)
(ÇáÊøóáúÎöíÕö) ÞóÇáó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ: åóÐóÇ
ÇáäøóÞúáõ ÛóáóØñ. æóáóÇ íóÎúÊóáöÝõ ãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö¡ Ãóäøóåõ áóÇ
ÅöÚóÇÏóÉó Úóáóì ÇáúãóÃúãõæãö ãõØúáóÞðÇ¡ æóÅöäøóãóÇ Íóßóì ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ
ãóÐúåóÈó ãóÇáößò: Ãóäøóåõ ÊóÌöÈõ ÇáúÅöÚóÇÏóÉõ Åöäú ÊóÚóãøóÏó ÇáúÅöãóÇãõ¡
æóáóíúÓó ãóÐúåóÈðÇ áóåõ. æóÇáÕøóæóÇÈõ: ÅöËúÈóÇÊõ ÇáúÞóæúáö ßóãóÇ
äóÞóáóåõ ÕóÇÍöÈõ (ÇáÊøóáúÎöíÕö) æóÞóÏú äóÕøó Úóáóíúåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí
(ÇáúÈõæóíúØöíøö) . æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
åóÐóÇ ÅöÐóÇ áóãú íóÚúÑöÝö ÇáúãóÃúãõæãõ ÍóÏóËó ÇáúÅöãóÇãö ÃóÕúáðÇ. ÝóÅöäú
Úóáöãó æóáóãú íóÊóÝóÑøóÞóÇ¡ æóáóãú íóÊóæóÖøóÃú Ëõãøó ÇÞúÊóÏóì Èöåö
äóÇÓöíðÇ¡ æóÌóÈóÊö ÇáúÅöÚóÇÏóÉõ ÞóØúÚðÇ. æóåóÐóÇ ßõáøõåõ Ýöí ÛóíúÑö
ÕóáóÇÉö ÇáúÌõãõÚóÉö. ÝóÅöäú ßóÇäó ÝöíåóÇ¡ ÝóÝöíåö ßóáóÇãñ íóÃúÊöí Ýöí
ÈóÇÈöåóÇ Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì.
æóãöäúåóÇ: áóæö ÇÞúÊóÏóì Èöãóäú Ùóäøóåõ ÞóÇÑöÆðÇ ÝóÈóÇäó ÃõãøöíøðÇ¡
æóÞõáúäóÇ: áóÇ ÊóÕöÍøõ ÕóáóÇÉõ ÇáúÞóÇÑöÆö ÎóáúÝó ÇáúÃõãøöíøö¡ ÝóÝöí
ÇáúÅöÚóÇÏóÉö æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: ÊóÌöÈõ. ÞóØóÚó Èöåö Ýöí
(ÇáÊøóåúÐöíÈö) ¡ æóåõæó ãõÞúÊóÖóì ßóáóÇãö ÇáúÃóßúËóÑöíäó¡ ÓóæóÇÁð
ßóÇäóÊö ÇáÕøóáóÇÉõ ÓöÑøöíøóÉð¡ Ãóæú ÌóåúÑöíøóÉð. æóáóæö ÇÞúÊóÏóì Èöãóäú
áóÇ íóÚúÑöÝõ ÍóÇáóåõ Ýöí ÌóåúÑöíøóÉò¡ Ýóáóãú íóÌúåóÑú¡ æóÌóÈóÊö
ÇáúÅöÚóÇÏóÉõ. äóÕøó Úóáóíúåö Ýöí (ÇáúÃõãøö) æóÞóÇáóåõ ÇáúÚöÑóÇÞöíøõæäó¡
áöÃóäøó ÇáÙøóÇåöÑó Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó ÞóÇÑöÆðÇ áóÌóåóÑó. Ýóáóæú Óóáøóãó
æóÞóÇáó: ÃóÓúÑóÑúÊõ æóäóÓöíÊõ ÇáúÌóåúÑó¡ áóãú ÊóÌöÈö ÇáúÅöÚóÇÏóÉõ áóßöäú
ÊõÓúÊóÍóÈøõ. æóáóæú ÈóÇäó Ýöí ÃóËúäóÇÁö ÇáÕøóáóÇÉö ÐõßõæÑóÉõ ÇáúÎõäúËóì¡
ÝóÝöí ÈõØúáóÇäö ÕóáóÇÉö ÇáúãóÃúãõæãö ÇáÑøóÌõáö¡ ÇáúÞóæúáóÇäö¡ ßóãóÇ
ÈóÚõÏó ÇáúÝóÑóÇÛõ. æóáóæú ÈóÇäó Ýöí ÃóËúäóÇÆöåóÇ ßóæúäõåõ ÌõäõÈðÇ¡ Ãóæú
ãõÍúÏöËðÇ¡ ÝóáóÇ ÞóÖóÇÁó æóíóÌöÈõ Ãóäú íóäúæöíó ÇáúãõÝóÇÑóÞóÉó Ýöí
ÇáúÍóÇáö¡ æóíóÈúäöíó. æóáóæú ÈóÇäó ÃõãøöíøðÇ¡ æóÞõáúäóÇ: áóÇ ÊóÌöÈõ
ÇáúÅöÚóÇÏóÉõ¡ ÝóßóÇáúãõÍúÏöËö æóÅöáøóÇ ÝóßóÇáúÎõäúËóì.
æóãöäúåóÇ áóæö ÇÞúÊóÏóì Èöãóäú Ùóäøóåõ ÑóÌõáðÇ¡ ÝóÈóÇäó ÇãúÑóÃóÉð Ãóæú
ÎõäúËóì¡ æóÌóÈóÊö ÇáúÅöÚóÇÏóÉõ. æóÞöíáó: áóÇ ÊóÌöÈõ ÅöÐóÇ ÈóÇäó ÎõäúËóì
æóåõæó ÔóÇÐøñ. æóáóæú Ùóäøóåõ ãõÓúáöãðÇ¡ ÝóÈóÇäó ßóÇÝöÑðÇ íóÊóÙóÇåóÑõ
ÈößõÝúÑöåö ßóÇáúíóåõæÏöíøö¡ æóÌóÈó ÇáúÞóÖóÇÁõ. æóÅöäú ßóÇäó íõÎúÝöíåö
æóíõÙúåöÑõ ÇáúÅöÓúáóÇãó¡ ßóÇáÒøöäúÏöíÞö¡ æóÇáúãõÑúÊóÏøö¡ áóãú íóÌöÈö
ÇáúÞóÖóÇÁõ Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö.
ÞõáúÊõ: åóÐóÇ ÇáøóÐöí ÕóÍøóÍóåõ åõæó ÇáúÃóÞúæóì ÏóáöíáðÇ. áóßöäøó
ÇáøóÐöí ÕóÍøóÍóåõ ÇáúÌõãúåõæÑõ¡ æõÌõæÈõ ÇáúÞóÖóÇÁö. æóãöãøóäú ÕóÍøóÍóåõ
ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò¡ æóÇáúãóÍóÇãöáöíøõ¡ æóÇáúÞóÇÖöí ÃóÈõæ
ÇáØøóíøöÈö¡
(1/352)
æóÇáÔøóíúÎõ äóÕúÑñ ÇáúãóÞúÏöÓöíøõ¡
æóÕóÇÍöÈóÇ (ÇáúÍóÇæöí) æó (ÇáúÚõÏøóÉö) æóÛóíúÑõåõãú æóäóÞóáóåõ ÇáÔøóíúÎõ
ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò Úóäú äóÕøö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ. ÞóÇáó
ÕóÇÍöÈõ (ÇáúÍóÇæöí) : æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóÚóÇãøóÉõ
ÃóÕúÍóÇÈöåö. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóáóæú ÈóÇäó Úóáóì ÈóÏóäö ÇáúÅöãóÇãö Ãóæú ËóæúÈöåö äóÌóÇÓóÉñ¡ ÝóÅöäú
ßóÇäóÊú ÎóÝöíøóÉð¡ Ýóåõæó ßóãóäú ÈóÇäó ãõÍúÏöËðÇ¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú
ÙóÇåöÑóÉð¡ ÝóÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö: ÚöäúÏöí Ýöíåö ÇÍúÊöãóÇáñ¡
áöÃóäøóåõ ãöäú ÌöäúÓö ãóÇ íóÎúÝóì.
ÞõáúÊõ: æóÞóØóÚó ÕóÇÍöÈõ (ÇáÊøóÊöãøóÉö) æó (ÇáÊøóåúÐöíÈö) æóÛóíúÑöåöãóÇ¡
ÈöÃóäøó ÇáäøóÌóÇÓóÉó ßóÇáúÍóÏóËö. æóáóãú íõÝóÑøöÞõæÇ Èóíúäó ÇáúÎöÝúíóÉö
æóÛóíúÑöåóÇ¡ æóÃóÔóÇÑó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö¡ Åöáóì ÃóäøóåóÇ ÅöÐóÇ
ßóÇäóÊú ÙóÇåöÑóÉð¡ Ýóåöíó ßóãóÓúÃóáóÉö ÇáÒøöäúÏöíÞö. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ: áóÇ íóÌöÈõ ÇáúÞóÖóÇÁõ ÅöÐóÇ ÈóÇäó ßóÇÝöÑðÇ¡ Ãóæö
ÇãúÑóÃóÉð.
ÞõáúÊõ: æóáóæú ÈóÇäó ãóÌúäõæäðÇ¡ æóÌóÈóÊö ÇáúÅöÚóÇÏóÉõ Úóáóì
ÇáúãóÃúãõæãö. Ýóáóæú ßóÇäó áóåõ ÍóÇáóÉõ Ìõäõæäò æóÍóÇáóÉõ ÅöÝóÇÞóÉò¡
Ãóæú ÍóÇáõ ÅöÓúáóÇãò æóÍóÇáõ ÑöÏøóÉò¡ æóÇÞúÊóÏóì Èöåö æóáóãú íóÏúÑö Ýöí
Ãóíøö ÍóÇáóíúåö ßóÇäó¡ ÝóáóÇ ÅöÚóÇÏóÉó áóßöäú íõÓúÊóÍóÈøõ. æóáóæú Õóáøóì
ÎóáúÝó ãóäú íóÌúåóáõ ÅöÓúáóÇãóåõ¡ ÝóáóÇ ÅöÚóÇÏóÉó¡ áóßöäú íõÓúÊóÍóÈøõ.
æóáóæú Õóáøóì ÎóáúÝó ãóäú ÃóÓúáóãó¡ ÝóÞóÇáó ÈóÚúÏó ÇáúÝóÑóÇÛö: áóãú
Ãóßõäú ÃóÓúáóãúÊõ ÍóÞöíÞóÉð¡ Ãóæú ÃóÓúáóãúÊõ Ëõãøó ÇÑúÊóÏóÏúÊõ¡ ÝóáóÇ
ÅöÚóÇÏóÉó. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÝóÑúÚñ
íóÕöÍøõ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ ÈöÇáÕøóÈöíøö ÇáúãõãóíøöÒö Ýöí ÇáúÝóÑúÖö
æóÇáäøóÝúáö¡ æóáóßöäøó ÇáúÈóÇáöÛó Ãóæúáóì ãöäúåõ. æóíóÕöÍøõ ÈöÇáúÚóÈúÏö
ÈöáóÇ ßóÑóÇåóÉò¡ áóßöäøó ÇáúÍõÑøó Ãóæúáóì¡ åóÐóÇ ÅöÐóÇ ÃóãøóÇ Ýöí ÛóíúÑö
ÇáúÌõãõÚóÉö. æóÅöãóÇãóÉõ ÇáúÃóÚúãóì ÕóÍöíÍóÉñ¡ æóåõæó æóÇáúÈóÕöíÑõ
ÓóæóÇÁñ Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö ÇáúãóäúÕõæÕö ÇáøóÐöí ÞóØóÚó
(1/353)
Èöåö ÇáúÌõãúåõæÑõ. æóÇáËøóÇäöí:
ÇáúÈóÕöíÑõ Ãóæúáóì¡ æóÇÎúÊóÇÑóåõ ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó ÇáÔøöíÑóÇÒöíøõ.
æóÇáËøóÇáöËõ: ÇáúÃóÚúãóì Ãóæúáóì¡ ÞóÇáóåõ ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó
ÇáúãóÑúæóÒöíøõ¡ æóÇÎúÊóÇÑóåõ ÇáúÛóÒóÇáöíøõ.
ÝóÕúáñ Ýöí ÇáÕøöÝóÇÊö ÇáúãõÓúÊóÍóÈøóÉö Ýöí ÇáúÅöãóÇãö
ÇáúÃóÓúÈóÇÈõ ÇáøóÊöí íóÊóÑóÌøóÍõ ÈöåóÇ ÇáúÅöãóÇãõ ÓöÊøóÉñ: ÇáúÝöÞúåõ¡
æóÇáúÞöÑóÇÁóÉõ¡ æóÇáúæóÑóÚõ¡ æóÇáÓøöäøõ¡ æóÇáäøóÓóÈõ¡ æóÇáúåöÌúÑóÉõ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÝöÞúåõ æóÇáúÞöÑóÇÁóÉõ¡ ÝóÙóÇåöÑóÇäö.
æóÃóãøóÇ ÇáúæóÑóÚõ¡ ÝóáóíúÓó ÇáúãõÑóÇÏõ ãöäúåõ ãõÌóÑøóÏó ÇáúÚóÏóÇáóÉö¡
Èóáú ãóÇ íóÒöíÏõ Úóáóíúåö ãöäú ÍõÓúäö ÇáÓøöíÑóÉö æóÇáúÚöÝøóÉö.
æóÃóãøóÇ ÇáÓøöäøõ¡ ÝóÇáúãõÚúÊóÈóÑõ Óöäøñ ãóÖóì Ýöí ÇáúÅöÓúáóÇãö¡ ÝóáóÇ
íõÞóÏøóãõ ÔóíúÎñ ÃóÓúáóãó Çáúíóæúãó¡ Úóáóì ÔóÇÈøò äóÔóÃó Ýöí
ÇáúÅöÓúáóÇãö¡ æóáóÇ Úóáóì ÔóÇÈøò ÃóÓúáóãó ÃóãúÓö. æóÇáÕøóÍöíÍõ: Ãóäøóåõ
áóÇ ÊõÚúÊóÈóÑõ ÇáÔøóíúÎõæÎóÉõ¡ Èóáö ÇáäøóÙóÑõ Åöáóì ÊóÝóÇæõÊö ÇáÓøöäøö¡
æóÃóÔóÇÑó ÈóÚúÖõåõãú Åöáóì ÇÚúÊöÈóÇÑöåóÇ.
æóÃóãøóÇ ÇáäøóÓóÈõ¡ ÝóäóÓóÈõ ÞõÑóíúÔò ãõÚúÊóÈóÑñ ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò. æóÝöí
ÛóíúÑöåöãú æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: íõÚúÊóÈóÑõ ßõáøõ äóÓóÈò íõÚúÊóÈóÑõ
Ýöí ÇáúßóÝóÇÁóÉö¡ ßóÇáúÚõáóãóÇÁö¡ æóÇáÕøõáóÍóÇÁö. ÝóÚóáóì åóÐóÇ
ÇáúåóÇÔöãöíøõ æóÇáúãõØøóáöÈöíøõ íõÞóÏøóãóÇäö Úóáóì ÓóÇÆöÑö ÞõÑóíúÔò¡
æóÓóÇÆöÑõ ÞõÑóíúÔò íõÞóÏøóãõæäó Úóáóì ÓóÇÆöÑö ÇáúÚóÑóÈö¡ æóÓóÇÆöÑõ
ÇáúÚóÑóÈö íõÞóÏøóãõæäó Úóáóì ÇáúÚóÌóãö. æóÇáËøóÇäöí: áóÇ íõÚúÊóÈóÑõ ãóÇ
ÚóÏóÇ ÞõÑóíúÔðÇ.
æóÃóãøóÇ ÇáúåöÌúÑóÉõ¡ ÝóíõÞóÏøóãõ ãóäú åóÇÌóÑó Åöáóì ÑóÓõæáö Çááøóåö
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó Úóáóì ãóäú áóãú íõåóÇÌöÑú. æóãóäú
ÊóÞóÏøóãóÊú åöÌúÑóÊõåõ Úóáóì ãóäú ÊóÃóÎøóÑóÊú. æóßóÐóáößó ÇáúåöÌúÑóÉõ
ÈóÚúÏó ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãöäú ÏóÇÑö
ÇáúÍóÑúÈö Åöáóì ÏóÇÑö ÇáúÅöÓúáóÇãö - ãõÚúÊóÈóÑóÉñ¡ æóÃóæúáóÇÏõ ãóäú
åóÇÌóÑó Ãóæú ÊóÞóÏøóãóÊú åöÌúÑóÊõåõ¡ ãõÞóÏøóãõæäó Úóáóì ÃóæúáóÇÏö
ÛóíúÑöåöãú.
(1/354)
æóíóÊóÝóÑøóÚõ Úóáóì åóÐöåö ÇáúãõÞóÏøöãóÉö
ãóÓóÇÆöáõ. ÝóÅöÐóÇ ÇÌúÊóãóÚó ÚóÏúáñ æóÝóÇÓöÞñ¡ ÝóÇáúÚóÏúáõ Ãóæúáóì
ÈöÇáúÅöãóÇãóÉö æóÅöäö ÇÎúÊóÕøó ÇáúÝóÇÓöÞõ ÈöÒöíóÇÏóÉö ÇáúÝöÞúåö
æóÇáúÞöÑóÇÁóÉö æóÓóÇÆöÑö ÇáúÎöÕóÇáö¡ Èóáú ÊõßúÑóåõ ÇáÕøóáóÇÉõ ÎóáúÝó
ÇáúÝóÇÓöÞö æóÊõßúÑóåõ ÃóíúÖðÇ ÎóáúÝó ÇáúãõÈúÊóÏöÚö ÇáøóÐöí áóÇ íõßóÝøóÑõ
ÈöÈöÏúÚóÊöåö. æóÃóãøóÇ ÇáøóÐöí íõßóÝøóÑõ ÈöÈöÏúÚóÊöåö¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ
ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ Èöåö. æóÍõßúãõåõ ãóÇ ÊóÞóÏøóãó Ýöí ÛóíúÑöåö ãöäó
ÇáúßõÝøóÇÑö. æóÚóÏøó ÕóÇÍöÈõ (ÇáúÅöÝúÕóÇÍö) ãóäú íóÞõæáõ ÈöÎóáúÞö
ÇáúÞõÑúÂäö¡ Ãóæú íóäúÝöí ÔóíúÆðÇ ãöäú ÕöÝóÇÊö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì -
ßóÇÝöÑðÇ. æóßóÐóÇ ÌóÚóáó ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò¡ æóãõÊóÇÈöÚõæåõ¡
æóÇáúãõÚúÊóÒöáóÉõ ãöãøóäú íõßóÝøóÑõ. æóÇáúÎóæóÇÑöÌõ áóÇ íõßóÝøóÑõæäó.
æóíõÍúßóì ÇáúÞóæúáõ ÈöÊóßúÝöíÑö ãóäú íóÞõæáõ ÈöÎóáúÞö ÇáúÞõÑúÂäö Úóäö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö. æóÃóØúáóÞó ÇáúÞóÝøóÇáõ æóßóËöíÑõæäó ãöäó ÇáúÃóÕúÍóÇÈö¡
ÇáúÞóæúáó ÈöÌóæóÇÒö ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö ÈöÃóåúáö ÇáúÈöÏóÚö¡ æóÃóäøóåõãú áóÇ
íõßóÝøóÑõæäó. ÞóÇáó ÕóÇÍöÈõ (ÇáúÚõÏøóÉö) : æóåõæó ÙóÇåöÑõ ãóÐúåóÈö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö.
ÞõáúÊõ: åóÐóÇ ÇáøóÐöí ÞóÇáóåõ ÇáúÞóÝøóÇáõ¡ æóÕóÇÍöÈõ (ÇáúÚõÏøóÉö) åõæó
ÇáÕøóÍöíÍõ Ãóæö ÇáÕøóæóÇÈõ. ÝóÞóÏú ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ:
ÃóÞúÈóáõ ÔóåóÇÏóÉó Ãóåúáö ÇáúÃóåúæóÇÁö¡ ÅöáøóÇ ÇáúÎóØøóÇÈöíøóÉó¡
áöÃóäøóåõãú íóÑóæúäó ÇáÔøóåóÇÏóÉó ÈöÇáÒøõæÑö áöãõæóÇÝöÞöíåöãú. æóáóãú
íóÒóáö ÇáÓøóáóÝõ æóÇáúÎóáóÝõ Úóáóì ÇáÕøóáóÇÉö ÎóáúÝó ÇáúãõÚúÊóÒöáóÉö¡
æóÛóíúÑöåöãú¡ æóãõäóÇßóÍóÊöåöãú¡ æóãõæóÇÑóËóÊöåöãú¡ æóÅöÌúÑóÇÁö
ÃóÍúßóÇãö ÇáúãõÓúáöãöíäó Úóáóíúåöãú. æóÞóÏú ÊóÃóæøóáó ÇáúÅöãóÇãõ
ÇáúÍóÇÝöÙõ ÇáúÝóÞöíåõ ÃóÈõæ ÈóßúÑò ÇáúÈóíúåóÞöíøõ¡ æóÛóíúÑõåõ ãöäú
ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ÇáúãõÍóÞøöÞöíäó¡ ãóÇ ÌóÇÁó Úóäö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóÛóíúÑöåö
ãöäó ÇáúÚõáóãóÇÁö¡ ãöäú ÊóßúÝöíÑö ÇáúÞóÇÆöáö ÈöÎóáúÞö ÇáúÞõÑúÂäö Úóáóì
ßõÝúÑóÇäö ÇáäøöÚóãö¡ áóÇ ßõÝúÑö ÇáúÎõÑõæÌö ãöäó ÇáúãöáøóÉö¡ æóÍóãóáóåõãú
Úóáóì åóÐóÇ ÇáÊøóÃúæöíáö ãóÇ ÐóßóÑúÊõåõ ãöäú ÅöÌúÑóÇÁö ÃóÍúßóÇãö
ÇáúãõÓúáöãöíäó Úóáóíúåöãú. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóÝöí ÇáúÃóæúÑóÚö ãóÚó ÇáúÃóÝúÞóåö æóÇáúÃóÞúÑóÃö æóÌúåóÇäö. ÞóÇáó
ÇáúÌõãúåõæÑõ: åõãóÇ ãõÞóÏøóãóÇäö Úóáóíúåö. æóÞóÇáó ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ
ãõÍóãøóÏò¡ æóÕóÇÍöÈõ (ÇáÊøóÊöãøóÉö) æó (ÇáÊøóåúÐöíÈö) : íõÞóÏøóãõ
ÚóáóíúåöãóÇ¡ æóÇáúÃóæøóáõ ÃóÕóÍøõ. æóáóæö ÇÌúÊóãóÚó ãóäú áóÇ íóÞúÑóÃõ
ÅöáøóÇ ãóÇ íóßúÝöí ÇáÕøóáóÇÉó æóáóßöäøóåõ ÕóÇÍöÈõ ÝöÞúåò ßóËöíÑò¡
(1/355)
æóÂÎóÑõ íõÍúÓöäõ ÇáúÞõÑúÂäó ßõáøóåõ
æóåõæó Þóáöíáõ ÇáúÝöÞúåö¡ ÝóÇáÕøóÍöíÍõ ÇáúãóäúÕõæÕõ ÇáøóÐöí ÞóØóÚó Èöåö
ÇáúÌóãóÇåöíÑõ: Ãóäøó ÇáúÃóÝúÞóåó Ãóæúáóì¡ æóÇáËøóÇäöí: åõãóÇ ÓóæóÇÁñ.
ÝóÃóãøóÇ ãóäú ÌóãóÚó ÇáúÝöÞúåó æóÇáúÞöÑóÇÁóÉó¡ Ýóåõæó ãõÞóÏøóãñ Úóáóì
ÇáúãõäúÝóÑöÏö ÈöÃóÍóÏöåöãóÇ ÞóØúÚðÇ. æóÇáúÝöÞúåõ æóÇáúÞöÑóÇÁóÉõ
íõÞóÏøóãõ ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ Úóáóì ÇáäøóÓóÈö æóÇáÓøöäøö
æóÇáúåöÌúÑóÉö. æóÚóäú ÈóÚúÖö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö Þóæúáñ ãõÎóÑøóÌñ: Ãóäøó
ÇáÓøöäøó íõÞóÏøóãõ Úóáóì ÇáúÝöÞúåö¡ æóåõæó ÔóÇÐøñ. æóÅöÐóÇ ÇÓúÊóæóíóÇ
Ýöí ÇáúÝöÞúåö æóÇáúÞöÑóÇÁóÉö¡ ÝóÝöíåö ØõÑõÞñ. ÞóÇáó ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ
ÍóÇãöÏò¡ æóÌóãóÇÚóÉñ: áóÇ ÎöáóÇÝó Ýöí ÊóÞúÏöíãö ÇáÓøöäøö æóÇáäøóÓóÈö
Úóáóì ÇáúåöÌúÑóÉö. Ýóáóæú ÊóÚóÇÑóÖó Óöäøñ æóäóÓóÈñ¡ ßóÔóÇÈøò ÞõÑóÔöíøò¡
æóÔóíúÎò ÛóíúÑö ÞõÑóÔöíøò¡ ÝóÇáúÌóÏöíÏõ: ÊóÞúÏöíãõ ÇáÔøóíúÎö¡
æóÇáúÞóÏöíãõ: ÇáÔøóÇÈøö. æóÑóÌøóÍó ÌóãóÇÚóÉñ åóÐóÇ ÇáúÞóÏöíãó¡ æóÚóßóÓó
ÕóÇÍöÈóÇ (ÇáÊøóÊöãøóÉö) æó (ÇáÊøóåúÐöíÈö) ÝóÞóÇáóÇ: ÇáúåöÌúÑóÉõ
ãõÞóÏøóãóÉñ Úóáóì ÇáäøóÓóÈö æóÇáÓøöäøö. æóÝöíåöãóÇ ÇáúÞóæúáóÇäö. æóÞóÇáó
ÂÎóÑõæäó¡ ãöäúåõãú ÕóÇÍöÈõ (ÇáúãõåóÐøóÈö) : ÇáúÌóÏöíÏõ: íõÞóÏøóãõ
ÇáÓøöäøõ¡ Ëõãøó ÇáäøóÓóÈõ¡ Ëõãøó ÇáúåöÌúÑóÉõ¡ æóÇáúÞóÏöíãõ: íõÞóÏøóãõ
ÇáäøöÓóÈõ¡ Ëõãøó ÇáúåöÌúÑóÉõ¡ Ëõãøó ÇáÓøöäøõ. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÊóÓóÇæóíóÇ
Ýöí ÌóãöíÚö ÇáÕøöÝóÇÊö ÇáúãóÐúßõæÑóÇÊö¡ ÝóíõÞóÏøóãõ ÈöäóÙóÇÝóÉö
ÇáËøóæúÈö æóÇáúÈóÏóäö Úóäö ÇáúÃóæúÓóÇÎö¡ æóÈöØóíøöÈö ÇáÕøóäúÚóÉö¡
æóÍõÓúäö ÇáÕøóæúÊö¡ æóãóÇ ÃóÔúÈóåóåóÇ ãöäó ÇáúÝóÖóÇÆöáö. æóÍóßóì
ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ Úóäú ÈóÚúÖö ãõÊóÞóÏøöãöí ÇáúÚõáóãóÇÁö¡ Ãóäøóåõãú ÞóÇáõæÇ:
íõÞóÏøóãõ ÃóÍúÓóäõåõãú. æóÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöí ãóÚúäóÇåõ. ÝóÞöíáó:
ÃóÍúÓóäõåõãú æóÌúåðÇ¡ æóÞöíáó: ÃóÍúÓóäõåõãú ÐößúÑðÇ Èóíúäó ÇáäøóÇÓö.
ÞóÇáó Ýöí (ÇáÊøóÊöãøóÉö) : ÊõÞóÏøóãõ äóÙóÇÝóÉõ ÇáËøóæúÈö¡ Ëõãøó ÍõÓúäõ
ÇáÕøóæúÊö¡ Ëõãøó ÍõÓúäõ ÇáÕøõæÑóÉö.
ÝóÑúÚñ
ÇáúæóÇáöí Ýöí ãóÍóáøö æöáóÇíóÊöåö¡ Ãóæúáóì ãöäú ÛóíúÑöåö¡ æóÅöäö
ÇÎúÊóÕøó Ðóáößó ÇáúÛóíúÑõ ÈöÇáúÎöÕóÇáö ÇáøóÐöí ÓóÈóÞóÊú. æóíõÞóÏøóãõ
ÇáúæóÇáöí Úóáóì ÅöãóÇãö ÇáúãóÓúÌöÏö æóãóÇáößö ÇáÏøóÇÑö æóäóÍúæöåöãóÇ¡
ÅöÐóÇ ÃóÐöäó
(1/356)
ÇáúãóÇáößõ Ýöí ÅöÞóÇãóÉö ÇáúÌóãóÇÚóÉö Ýöí
ãöáúßöåö. Ýóáóæú ÃóÐöäó ÇáúæóÇáöí Ýöí ÊóÞóÏøõãö ÛóíúÑöåö ÝóáóÇ ÈóÃúÓó.
Ëõãøó íõÑóÇÚóì Ýöí ÇáúæõáóÇÉö ÊóÝóÇæõÊõ ÇáÏøóÑóÌóÉö¡ ÝóÇáúÅöãóÇãõ
ÇáúÃóÚúÙóãõ¡ Ãóæúáóì ãöäú ÛóíúÑöåö¡ Ëõãøó ÇáúÃóÚúáóì ÝóÇáúÃóÚúáóì ãöäó
ÇáúæõáóÇÉö æóÇáúÍõßøóÇãö. æóáóäóÇ Þóæúáñ ÔóÇÐøñ: Ãóäøó ÇáúãóÇáößó
Ãóæúáóì ãöäó ÇáúæóÇáöí. æóÇáúãóÔúåõæÑõ¡ ÊóÞúÏöíãõ ÇáúæóÇáöí. æóáóæö
ÇÌúÊóãóÚó Þóæúãñ Ýöí ãóæúÖöÚò ãóãúáõæßò áóíúÓó Ýöíåöãú æóÇáò¡ ÝóÓóÇßöäõ
ÇáúãóæúÖöÚö ÈöÍóÞøò Ãóæúáóì ÈöÇáÊøóÞúÏöíãö æóÇáÊøóÞóÏøõãö ãöäó
ÇáúÃóÌóÇäöÈö¡ ÝóÅöäú áóãú íóßõäú ÃóåúáðÇ áöáÊøóÞóÏøõãö¡ Ýóåõæó Ãóæúáóì
ÈöÇáÊøóÞúÏöíãö¡ ÓóæóÇÁð ßóÇäó ÇáÓøóÇßöäõ ÚóÈúÏðÇ ÃóÓúßóäóåõ ÓóíøöÏõåõ¡
Ãóæú ÍõÑøðÇ ãóÇáößðÇ¡ Ãóæú ãõÓúÊóÚöíÑðÇ¡ Ãóæú ãõÓúÊóÃúÌöÑðÇ. æóáóæú
ßóÇäóÊö ÇáÏøóÇÑõ ãõÔúÊóÑóßóÉð Èóíúäó ÔóÎúÕóíúäö æóåõãóÇ ÍóÇÖöÑóÇäö¡ Ãóæú
ÃóÍóÏõåõãóÇ¡ æóÇáúãõÓúÊóÚöíÑõ ãöäó ÇáúÂÎóÑö¡ ÝóáóÇ íóÊóÞóÏøóãõ
ÛóíúÑõåõãóÇ ÅöáøóÇ ÈöÅöÐúäöåöãóÇ¡ æóáóÇ ÃóÍóÏõåõãóÇ ÅöáøóÇ ÈöÅöÐúäö
ÇáúÂÎóÑö. ÝóÅöäú áóãú íóÍúÖõÑú ÅöáøóÇ ÃóÍóÏõåõãóÇ¡ Ýóåõæó ÇáúÃóÍóÞøõ.
æóáóæö ÇÌúÊóãóÚó ãóÇáößõ ÇáÏøóÇÑö æóÇáúãõÓúÊóÃúÌöÑõ¡ ÝóÇáúÃóÕóÍøõ: Ãóäøó
ÇáúãõÓúÊóÃúÌöÑó Ãóæúáóì¡ æóÇáËøóÇäöí: ÇáúãóÇáößõ. æóáóæö ÇÌúÊóãóÚó
ÇáúãõÚöíÑõ æóÇáúãõÓúÊóÚöíÑõ¡ ÝóÇáúÃóÕóÍøõ: Ãóäøó ÇáúãõÚöíÑó Ãóæúáóì¡
æóÇáËøóÇäöí: ÇáúãõÓúÊóÚöíÑõ. æóáóæú ÍóÖóÑó ÇáÓøóíøöÏõ æóÚóÈúÏõåõ
ÇáÓøóÇßöäõ¡ ÝóÇáÓøóíøöÏõ Ãóæúáóì ÞóØúÚðÇ¡ ÓóæóÇÁð ÇáúãóÃúÐõæäõ áóåõ Ýöí
ÇáÊøöÌóÇÑóÉö æóÛóíúÑöåö. æóáóæú ÍóÖóÑó ÇáÓøóíøöÏõ æóÇáúãõßóÇÊóÈõ Ýöí
ÏóÇÑö ÇáúãõßóÇÊóÈö¡ ÝóÇáúãõßóÇÊóÈõ Ãóæúáóì. æóáóæú ÍóÖóÑó Þóæúãñ Ýöí
ãóÓúÌöÏò áóåõ ÅöãóÇãñ ÑóÇÊöÈñ¡ Ýóåõæó Ãóæúáóì ãöäú ÛóíúÑöåö. ÝóÅöäú áóãú
íóÍúÖõÑú ÅöãóÇãõåõ¡ ÇÓúÊõÍöÈøó Ãóäú íõÈúÚóËó Åöáóíúåö áöíóÍúÖõÑó. ÝóÅöäú
ÎöíÝó ÝóæóÇÊõ Ãóæøóáö ÇáúæóÞúÊö¡ ÇÓúÊõÍöÈøó Ãóäú íóÊóÞóÏøóãó ÛóíúÑõåõ.
ÞõáúÊõ: ÊóÞóÏøõãõ ÛóíúÑöåö ãõÓúÊóÍóÈøñ Åöäú áóãú íõÎóÝú ÝöÊúäóÉñ¡ ÝóÅöäú
ÎöíÝóÊú ÕóáøõæÇ ÝõÑóÇÏóì. æóíõÓúÊóÍóÈøõ áóåõãú Ãóäú íõÚöíÏõæÇ ãóÚóåõ
Åöäú ÍóÖóÑó ÈóÚúÏó Ðóáößó. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(1/357)
ÝóÕúáñ Ýöí ÔõÑõæØö ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö
æóÂÏóÇÈöåö
ÝóÃóãøóÇ ÇáÔøõÑõæØõ¡ ÝóÓóÈúÚóÉñ: ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú áóÇ íóÊóÞóÏøóãó
ÇáúãóÃúãõæãõ Úóáóì ÇáúÅöãóÇãö Ýöí ÌöåóÉö ÇáúÞöÈúáóÉö. ÝóÅöäú ÊóÞóÏøóãó
áóãú ÊóäúÚóÞöÏú ÕóáóÇÊõåõ Úóáóì ÇáúÌóÏöíÏö ÇáúÃóÙúåóÑö. æóáóæú ÊóÞóÏøóãó
Ýöí ÎöáóÇáöåóÇ ÈóØóáóÊú. æóÇáúÞóÏöíãõ: ÃóäøóåóÇ ÊóäúÚóÞöÏõ.
æóÇáúãõÓúÊóÍóÈøõ áöáúãóÃúãõæãö Ãóäú íóÊóÃóÎøóÑó Úóäú ãóæúÞöÝö ÇáúÅöãóÇãö
ÞóáöíáðÇ Åöäú ßóÇäó æóÍúÏóåõ. ÝóÅöäö ÇÆúÊóãøó ÇËúäóÇäö ÝóÕóÇÚöÏðÇ¡
ÇÕúØóÝøõæÇ ÎóáúÝóåõ. æóáóæú ÊóÓóÇæóì ÇáúÅöãóÇãõ æóÇáúãóÃúãõæãõ¡ ÕóÍøóÊú
ÕóáóÇÊõåõ. æóÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ Ýöí ÇáÊøóÞóÏøõãö æóÇáúãõÓóÇæóÇÉö ÈöÇáúÚóÞöÈö¡
Ýóáóæö ÇÓúÊóæóíóÇ Ýöí ÇáúÚóÞöÈö¡ æóÊóÞóÏøóãóÊú ÃóÕóÇÈöÚõ ÇáúãóÃúãõæãö¡
áóãú íóÖõÑøó. æóÅöäú ÊóÃóÎøóÑóÊú ÃóÕóÇÈöÚõ ÇáúãóÃúãõæãö Úóäú ÃóÕóÇÈöÚö
ÇáúÅöãóÇãö¡ æóÊóÞóÏøóãó ÚóÞöÈõåõ¡ ÝóÚóáóì ÇáúÞóæúáóíúäö. æóÞöíáó:
ÊóÕöÍøõ ÞóØúÚðÇ. æóÝöí ÇáúæóÓöíØö: Ãóäøó ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑó ÈöÇáúßóÚúÈö.
æóÇáÕøóÍöíÍõ: ÇáúÃóæøóáõ. åóÐóÇ Ýöíãóäú ÈóÚõÏó Úóäö ÇáúßóÚúÈóÉö. ÝóÅöäú
ÕóáøõæÇ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáúÍóÑóÇãö¡ ÝóÇáúãõÓúÊóÍóÈøõ Ãóäú íóÞöÝó
ÇáúÅöãóÇãõ ÎóáúÝó ÇáúãóÞóÇãö¡ æóíóÞöÝó ÇáäøóÇÓõ ãõÓúÊóÏöíÑöíäó
ÈöÇáúßóÚúÈóÉö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÈóÚúÖõåõãú ÃóÞúÑóÈó ÅöáóíúåóÇ¡ äõÙöÑó: Åöäú
ßóÇäó ãõÊóæóÌøöåðÇ Åöáóì ÇáúÌöåóÉö ÇáøóÊöí ÊóæóÌøóåó ÅöáóíúåóÇ
ÇáúÅöãóÇãõ¡ ÝóÝöíåö ÇáúÞóæúáóÇäöº ÇáúÞóÏöíãõ æóÇáúÌóÏöíÏõ¡ æóÅöäú ßóÇäó
ãõÊóæóÌøöåðÇ Åöáóì ÛóíúÑöåóÇ¡ ÝóÇáúãóÐúåóÈõ ÕöÍøóÉõ ÕóáóÇÉö ÇáúãóÃúãõæãö
ÞóØúÚðÇ. æóÞöíáó: Úóáóì ÇáúÞóæúáóíúäö. æóáóæú æóÞóÝó ÇáúÅöãóÇãõ
æóÇáúãóÃúãõæãõ ÏóÇÎöáó ÇáúßóÚúÈóÉö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó æóÌúåõ ÇáúãóÃúãõæãö
Åöáóì ÙóåúÑö ÇáúÅöãóÇãö¡ Ãóæú æóÌúåõåõ Åöáóì æóÌúåöåö¡ Ãóæú ÙóåúÑõåõ
Åöáóì ÙóåúÑöåö¡ æóáóíúÓó ÇáúãóÃúãõæãõ ÃóÞúÑóÈó Åöáóì ÇáúÌöÏóÇÑö¡ ÕóÍøó
ÇÞúÊöÏóÇÄõåõ¡ æóßóÐóÇ Åöäú ßóÇäó ÃóÞúÑóÈó Åöáóì ÇáúÌöÏóÇÑö Úóáóì
ÇáúãóÐúåóÈö. æóÞöíáó: Úóáóì ÇáúÞóæúáóíúäö. æóÅöäú ßóÇäó ÙóåúÑõåõ Åöáóì
æóÌúåö ÇáúÅöãóÇãö ÝóÚóáóì ÇáúÞóæúáóíúäö. æóáóæú æóÞóÝó ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí
ÇáúßóÚúÈóÉö¡ æóÇáúãóÃúãõæãõ ÎóÇÑöÌóåóÇ ÌóÇÒó¡ æóáóåõ ÇáÊøóæóÌøõåõ Åöáóì
Ãóíøö ÌöåóÉò ÔóÇÁó æóáóæú æóÞóÝóÇ ÈöÇáúÚóßúÓö¡ ÌóÇÒó ÃóíúÖðÇ¡ áóßöäú
Åöäú ÊóæóÌøóåó Åöáóì ÇáúÌöåóÉö ÇáøóÊöí ÊóæóÌøóåó ÅöáóíúåóÇ ÇáúÅöãóÇãõ¡
ÚóÇÏó ÇáúÞóæúáóÇäö.
(1/358)
ÝóÑúÚñ
ÅöÐóÇ áóãú íóÍúÖõÑú ãóÚó ÇáúÅöãóÇãö ÅöáøóÇ ÐóßóÑñ¡ ÝóáúíóÞöÝú Úóäú
íóãöíäöåö ÈóÇáöÛðÇ ßóÇäó Ãóæú ÕóÈöíøðÇ¡ æóáóæú æóÞóÝó Úóäú íóÓóÇÑöåö¡
Ãóæú ÎóáúÝóåõ¡ áóãú ÊóÈúØõáú ÕóáóÇÊõåõ. ÝóÅöäú ÌóÇÁó ãóÃúãõæãñ ÂÎóÑõ¡
æóÞóÝó Úóäú íóÓóÇÑöåö æóÃóÍúÑóãó. Ëõãøó Åöäú Ãóãúßóäó ÊóÞóÏøõãö
ÇáúÅöãóÇö æóÊóÃóÎøõÑö ÇáúãóÃúãõæãöíäó áöÓöÚóÉö ÇáúãóßóÇäö ãöäó
ÇáúÌóÇäöÈóíúäö - ÊóÞóÏøóãó Ãóæú ÊóÃóÎøóÑó¡ Ãóæú ÃóíøõåõãóÇ Ãóæúáóì¿
æóÌúåóÇäö. ÇáÕøóÍöíÍõ ÇáøóÐöí ÞóØóÚó Èöåö ÇáúÃóßúËóÑõæäó:
ÊóÃóÎøõÑõåõãóÇ. æóÇáËøóÇäöí: ÊóÞóÏøõãõåõ. ÞóÇáóåõ ÇáúÞóÝøóÇáõ¡ áöÃóäøóåõ
íõÈúÕöÑõ ãóÇ Èóíúäó íóÏóíúåö. ÝóÅöäú áóãú íõãúßöäú ÅöáøóÇ ÇáÊøóÞóÏøõãõ¡
Ãóæö ÇáÊøóÃóÎøõÑõ áöÖöíÞö ÇáúãóßóÇäö ãöäú ÃóÍóÏö ÇáúÌóÇäöÈóíúäö¡ ÝóÚóáó
Çáúãõãúßöäó¡ æóåóÐóÇ Ýöí ÇáúÞöíóÇãö. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ áóÍöÞó ÇáËøóÇäöí Ýöí
ÇáÊøóÔóåøõÏö¡ Ãóæö ÇáÓøõÌõæÏö¡ ÝóáóÇ ÊóÞóÏøõãó æóáóÇ ÊóÃóÎøõÑó ÍóÊøóì
íóÞõæãõæÇ. æóáóæú ÍóÖóÑó ãóÚóåõ Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö ÑóÌõáóÇäö¡ Ãóæú ÑóÌõáñ
æóÕóÈöíøñ¡ ÇÕúØóÝøóÇ ÎóáúÝóåõ. æóáóæú áóãú íóÍúÖõÑú ãóÚóåõ ÅöáøóÇ
ÅöäóÇËñ¡ ÕóÝøóåõäøó ÎóáúÝóåõ¡ ÓóæóÇÁñ ÇáúæóÇÍöÏóÉõ æóÌóãóÇÚóÊõåõäøó.
æóÅöäú ÍóÖóÑó ãóÚóåõ ÑóÌõáñ æóÇãúÑóÃóÉñ¡ ÞóÇãó ÇáÑøóÌõáõ Úóäú íóãöíäöåö¡
æóÇáúãóÑúÃóÉõ ÎóáúÝó ÇáÑøóÌõáö. æóÅöäú ÍóÖóÑó ãóÚóåõ ÇãúÑóÃóÉñ
æóÑóÌõáóÇäö¡ Ãóæú ÑóÌõáñ æóÕóÈöíøñ¡ ÞóÇãó ÇáÑøóÌõáóÇäö¡ Ãóæö ÇáÑøóÌõáõ
æóÇáÕøóÈöíøõ ÎóáúÝó ÇáúÅöãóÇãö ÕóÝøðÇ¡ æóÞóÇãóÊú åöíó ÎóáúÝóåõãóÇ.
æóÅöäú ßóÇäó ãóÚóåõ ÑóÌõáñ¡ æóÇãúÑóÃóÉñ¡ æóÎõäúËóì¡ æóÞóÝó ÇáÑøóÌõáõ
Úóäú íóãöíäöåö¡ æóÇáúÎõäúËóì ÎóáúÝóåõãóÇ¡ æóÇáúãóÑúÃóÉõ ÎóáúÝó
ÇáúÎõäúËóì. æóÅöäú ÍóÖóÑó ÑöÌóÇáñ æóÕöÈúíóÇäñ¡ æóÞóÝó ÇáÑøöÌóÇáõ ÎóáúÝó
ÇáúÅöãóÇãö Ýöí ÕóÝøò¡ Ãóæú ÕõÝõæÝò. æóÇáÕøöÈúíóÇäõ ÎóáúÝóåõãú¡ æóÝöí
æóÌúåò: íóÞöÝõ Èóíúäó ßõáøö ÑóÌõáóíúäö ÕóÈöíøñ áöíóÊóÚóáøóãõæÇ ÃóÝúÚóÇáó
ÇáÕøóáóÇÉö. æóáóæú ÍóÖóÑó ãóÚóåõãú äöÓóÇÁñ¡ ÃõÎøöÑó ÕóÝøõ ÇáäøöÓóÇÁö
Úóäö ÇáÕøöÈúíóÇäö. åóÐóÇ ßõáøõåõ ÅöÐóÇ áóãú íóßõäö ÇáÑøöÌóÇáõ ÚõÑóÇÉð¡
ÝóÅöäú ßóÇäõæÇ¡ æóÞóÝó ÅöãóÇãõåõãú æóÓóØóåõãú æóÕóÇÑõæÇ ÕóÝøðÇ. æóÃóãøóÇ
ÇáäøöÓóÇÁõ ÇáúÎõáøóÕõ¡ ÅöÐóÇ ÃóÞóãúäó ÌóãóÇÚóÉð¡ ÝóÞóÏú ÞóÏøóãúäóÇ Ýöí
ÈóÇÈö ÓóÊúÑö ÇáúÚóæúÑóÉö ßóíúÝó íóÞöÝúäó. æóÃóäøó ÅöãóÇãóÊóåõäøó ÊóÞöÝõ
æóÓóØóåõäøó.
(1/359)
ÞõáúÊõ: æóáóæú Õóáøóì ÎõäúËóì ÈöäöÓóÇÁò¡
ÊóÞóÏøóãó Úóáóíúåöäøó. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ. æóßõáøõ åóÐóÇ ÇÓúÊöÍúÈóÇÈñ¡
æóãõÎóÇáóÝóÊõåõ áóÇ ÊõÈúØöáõ ÇáÕøóáóÇÉó.
ÝóÑúÚñ
ÅöÐóÇ ÏóÎóáó ÑóÌõáñ æóÇáúÌóãóÇÚóÉõ Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö¡ ßõÑöåó Ãóäú íóÞöÝó
ãõäúÝóÑöÏðÇ¡ Èóáú Åöäú æóÌóÏó ÝõÑúÌóÉð¡ Ãóæú ÓöÚóÉð Ýöí ÇáÕøóÝøö¡
ÏóÎóáóåóÇ. æóáóåõ Ãóäú íóÎúÑöÞó ÇáÕøóÝøó ÅöÐóÇ áóãú íóßõäú Ýöíåö
ÝõÑúÌóÉñ æóßóÇäóÊú Ýöí ÕóÝøò ÞõÏøóÇãóåõ¡ áöÊóÞúÕöíÑöåöãú ÈöÊóÑúßöåóÇ.
Ýóáóæú áóãú íóÌöÏú Ýöí ÇáÕøóÝøö ÓöÚóÉð¡ ÝóæóÌúåóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÞöÝõ
ãõäúÝóÑöÏðÇ¡ æóáóÇ íóÌúÐöÈõ Åöáóì äóÝúÓöåö ÃóÍóÏðÇ¡ äóÕøó Úóáóíúåö Ýöí
(ÇáúÈõæóíúØöíøö) æóÇáËøóÇäöí - æóåõæó Þóæúáõ ÃóßúËóÑö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö:
íóÌõÑøõ Åöáóì äóÝúÓöåö æóÇÍöÏðÇ. æóíõÓúÊóÍóÈøõ áöáúãóÌúÑõæÑö Ãóäú
íõÓóÇÚöÏóåõ. æóÅöäøóãóÇ íóÌõÑøõåõ ÈóÚúÏó ÅöÍúÑóÇãöåö. æóáóæú æóÞóÝó
ãõäúÝóÑöÏðÇ¡ ÕóÍøóÊú ÕóáóÇÊõåõ.
ÇáÔøóÑúØõ ÇáËøóÇäöí: ÇáúÚöáúãõ ÈöÇáúÃóÝúÚóÇáö ÇáÙøóÇåöÑóÉö ãöäú ÕóáóÇÉö
ÇáúÅöãóÇãö. æóåóÐóÇ áóÇ ÈõÏøó ãöäúåõ äóÕøó Úóáóíúåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ¡
æóÇÊøóÝóÞó Úóáóíúåö ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ. Ëõãøó ÇáúÚöáúãõ ÞóÏú íóßõæäõ
ÈöãõÔóÇåóÏóÉö ÇáúÅöãóÇãö¡ Ãóæú ãõÔóÇåóÏóÉö ÈóÚúÖö ÇáÕøõÝõæÝö¡ æóÞóÏú
íóßõæäõ ÈöÓóãóÇÚö ÕóæúÊö ÇáúÅöãóÇãö¡ Ãóæú ÕóæúÊö ÇáúãõÊóÑúÌöãö Ýöí ÍóÞøö
ÇáúÃóÚúãóì æóÇáúÈóÕöíÑö ÇáøóÐöí áóÇ íõÔóÇåöÏõ áöÙõáúãóÉò Ãóæú ÛóíúÑöåóÇ¡
æóÞóÏú íóßõæäõ ÈöåöÏóÇíóÉö ÛóíúÑöåö ÅöÐóÇ ßóÇäó ÃóÚúãóì¡ Ãóæú ÃóÕóãøó
Ýöí ÙõáúãóÉò.
ÇáÔøóÑúØõ ÇáËøóÇáöËõ: ÇÌúÊöãóÇÚõ ÇáúÅöãóÇãö æóÇáúãóÃúãõæãö Ýöí
ÇáúãóæúÞöÝö. æóáóåõãóÇ ËóáóÇËóÉõ ÃóÍúæóÇáò. ÇáúÃóæøóáõ: ÅöÐóÇ ßóÇäóÇ Ýöí
ãóÓúÌöÏò¡ ÕóÍøó ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ¡ ÞóÑõÈóÊö ÇáúãóÓóÇÝóÉõ ÈóíúäóåõãóÇ Ãóãú
ÈóÚõÏóÊú áößöÈóÑö ÇáúãóÓúÌöÏö¡ æóÓóæóÇÁð ÇÊøóÍóÏó ÇáúÈöäóÇÁõ Ãóãö
ÇÎúÊóáóÝó¡ ßóÕóÍúäö ÇáúãóÓúÌöÏö¡ æóÕõÝøóÊöåö¡ Ãóæú ãóäóÇÑóÊöåö
æóÓöÑúÏóÇÈò Ýöíåö¡ Ãóæú ÓóØúÍöåö æóÓóÇÍóÊöåö¡ ÈöÔóÑúØö Ãóäú íóßõæäó
ÇáÓøóØúÍõ ãöäó ÇáúãóÓúÌöÏö¡ Ýóáóæú ßóÇäó ãóãúáõæßðÇ¡ Ýóåõæó ßóãöáúßò
ãõÊøóÕöáò ÈöÇáúãóÓúÌöÏö¡ æóÞóÝó ÃóÍóÏõåõãóÇ Ýöíåö¡ æóÇáúÂÎóÑõ Ýöí
ÇáúãóÓúÌöÏö. æóÓóíóÃúÊöí Ýöí ÇáúÞöÓúãö ÇáËøóÇáöËö Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ
ÊóÚóÇáóì. æóÔóÑúØõ ÇáúÈöäóÇÁóíúäö Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö¡ Ãóäú íóßõæäó
(1/360)
ÈóÇÈõ ÃóÍóÏöåöãóÇ äóÇÝöÐðÇ Åöáóì
ÇáúÂÎóÑö. æóÅöáøóÇ¡ ÝóáóÇ íõÚóÏøóÇäö ãóÓúÌöÏðÇ æóÇÍöÏðÇ. æóÅöÐóÇ ÍóÕóáó
åóÐóÇ ÇáÔøóÑúØõ¡ ÝóáóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó Ãóäú íóßõæäó ÇáúÈóÇÈõ ÈóíúäóåõãóÇ
ãóÝúÊõæÍðÇ¡ Ãóæú ãóÑúÏõæÏðÇ ãõÛúáóÞðÇ¡ Ãóæú ÛóíúÑó ãõÛúáóÞò. æóÝöí
æóÌúåò ÖóÚöíÝò: Åöäú ßóÇäó ãõÛúáóÞðÇ¡ áóãú íóÌõÒö ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ.
æóæóÌúåñ ãöËúáõåõ ÝöíãóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäó ÃóÍóÏõåõãóÇ Úóáóì ÇáÓøóØúÍö¡
æóÈóÇÈõ ÇáúãóÑúÞóì ãõÛúáóÞðÇ. æóáóæú ßóÇäóÇ Ýöí ãóÓúÌöÏóíúäö¡ íóÍõæáõ
ÈóíúäóåõãóÇ äóåúÑñ¡ Ãóæú ØóÑöíÞñ¡ Ãóæú ÍóÇÆöØõ ÇáúãóÓúÌöÏö ãöäú ÛóíúÑö
ÈóÇÈò äóÇÝöÐò ãöäú ÃóÍóÏöåöãóÇ Åöáóì ÇáúÂÎóÑö¡ Ýóåõæó ßóãóÇ ÅöÐóÇ æóÞóÝó
ÃóÍóÏõåõãóÇ Ýöí ãóÓúÌöÏò¡ æóÇáúÂÎóÑõ Ýöí ãöáúßò. æóÓóíóÃúÊöí Åöäú ÔóÇÁó
Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì. æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö äóåúÑñ¡ ÝóÅöäú ÍõÝöÑó
ÇáäøóåúÑõ ÈóÚúÏó ÇáúãóÓúÌöÏö¡ Ýóåõæó ãóÓúÌöÏñ ÝóáóÇ íóÖõÑøõ¡ æóÅöäú
ÍõÝöÑó ÞóÈúáó ãóÕöíÑöåö ãóÓúÌöÏðÇ¡ ÝóåõãóÇ ãóÓúÌöÏóÇäö ÛóíúÑõ
ãõÊøóÕöáóíúäö. ÞóÇáó ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ãõÍóãøóÏò: áóæú ßóÇäó Ýöí ÌöæóÇÑö
ÇáúãóÓúÌöÏö ãóÓúÌöÏñ ÂÎóÑõ ãõäúÝóÑöÏñ ÈöÅöãóÇãò¡ æóãõÄóÐøöäò¡
æóÌóãóÇÚóÉò¡ Ýóáößõáøö æóÇÍöÏò ãóÚó ÇáúÂÎóÑö Íõßúãõ Çáúãöáúßö
ÇáúãõÊøóÕöáö ÈöÇáúãóÓúÌöÏö. æóåóÐóÇ ßóÇáÖøóÇÈöØö ÇáúÝóÇÑöÞö Èóíúäó
ÇáúãóÓúÌöÏö æóÇáúãóÓúÌöÏóíúäö. ÝóÙóÇåöÑõåõ íóÞúÊóÖöí ÊóÛóÇíõÑó
ÇáúÍõßúãö¡ ÅöÐóÇ ÇäúÝóÑóÏó ÈöÇáúÃõãõæÑö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö¡ æóÅöäú ßóÇäó
ÈóÇÈõ ÃóÍóÏöåöãóÇ äóÇÝöÐðÇ Åöáóì ÇáúÂÎóÑö.
ÞõáúÊõ: ÇáøóÐöí ÕóÑøóÍó Èöåö ßóËöíÑõæäó¡ ãöäúåõãõ ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ
ÍóÇãöÏò¡ æóÕóÇÍöÈõ (ÇáÔøóÇãöáö) æó (ÇáÊøóÊöãøóÉö) ¡ æóÛóíúÑõåõãú: Ãóäøó
ÇáúãóÓóÇÌöÏó ÇáøóÊöí íõÝúÊóÍõ ÈóÚúÖõåóÇ Åöáóì ÈóÚúÖò¡ áóåóÇ Íõßúãõ
ãóÓúÌöÏò æóÇÍöÏò æóåõæó ÇáÕøóæóÇÈõ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóÃóãøóÇ ÑóÍúÈóÉõ ÇáúãóÓúÌöÏö¡ ÝóÚóÏøóåóÇ ÇáúÃóßúËóÑõæäó ãöäúåõ¡ æóáóãú
íóÐúßõÑõæÇ ÝóÑúÞðÇ Èóíúäó Ãóäú íóßõæäó ÈóíúäóåóÇ æóÈóíúäó ÇáúãóÓúÌöÏö
ØóÑöíÞñ Ãóãú áóÇ. æóÞóÇáó ÇÈúäõ ßóÌøò: Åöäö ÇäúÝóÕóáóÊú Ýóåöíó
ßóãóÓúÌöÏò ÂÎóÑó.
ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó Ýöí ÛóíúÑö ãóÓúÌöÏò¡ æóåõæó ÖóÑúÈóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó Ýöí ÝóÖóÇÁò ÝóíóÌõæÒõ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ¡ ÈöÔóÑúØö
Ãóäú áóÇ íóÒöíÏó ãóÇ ÈóíúäóåõãóÇ Úóáóì ËóáóÇËöãöÇÆóÉö ÐöÑóÇÚò ÊóÞúÑöíÈðÇ
Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö. æóÚóáóì ÇáËøóÇäöí: ÊóÍúÏöíÏñ. æóÇáÊøóÞúÑöíÈõ ãóÃúÎõæÐñ
ãöäó ÇáúÚõÑúÝö Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö¡ æóÞóæúáö ÇáúÌõãúåõæÑö. æóÚóáóì
ÇáËøóÇäöí: ãöãøóÇ Èóíúäó ÇáÕøóÝøóíúäö
(1/361)
Ýöí ÕóáóÇÉö ÇáúÎóæúÝö. æóáóæú æóÞóÝó
ÎóáúÝó ÇáúÅöãóÇãö ÕóÝøóÇäö¡ Ãóæú ÔóÎúÕóÇäö¡ ÃóÍóÏõåõãóÇ æóÑóÇÁó
ÇáúÂÎóÑö¡ ÝóÇáúãóÓóÇÝóÉõ ÇáúãóÐúßõæÑóÉõ ÊõÚúÊóÈóÑõ Èóíúäó ÇáÕøóÝøö
ÇáúÃóÎöíÑö¡ Ãóæö ÇáÕøóÝøö ÇáúÃóæøóáö¡ Ãóæö ÇáÔøóÎúÕö ÇáúÃóÎöíÑö
æóÇáúÃóæøóáö¡ æóáóæú ßóËõÑóÊö ÇáÕøõÝõæÝõ¡ æóÈóáóÛó ãóÇ Èóíúäó ÇáúÅöãóÇãö
æóÇáúÃóÎöíÑö ÝóÑúÓóÎðÇ ÌóÇÒó. æóÝöí æóÌúåò: íõÚúÊóÈóÑõ Èóíúäó ÇáúÅöãóÇãö
æóÇáÕøóÝøö ÇáúÃóÎöíÑö ÅöÐóÇ áóãú Êóßõäö ÇáÕøõÝõæÝõ ÇáúÞóÑöíÈóÉõ ãöäó
ÇáúÅöãóÇãö ãõÊøóÕöáóÉð Úóáóì ÇáúÚóÇÏóÉö. æóåóÐóÇ ÇáúæóÌúåõ ÔóÇÐøñ.
æóáóæú ÍóÇáó Èóíúäó ÇáúÅöãóÇãö æóÇáúãóÃúãõæãö¡ Ãóæö ÇáÕøóÝøóíúäö äóåúÑñ
íõãúßöäõ ÇáúÚõÈõæÑõ ãöäú ÃóÍóÏö ØóÑóÝóíúåö Åöáóì ÇáúÂÎóÑö ÈöáóÇ
ÓöÈóÇÍóÉò¡ ÈöÇáúæõËõæÈö¡ Ãóæö ÇáúÎóæúÖö¡ Ãóæö ÇáúÚõÈõæÑö Úóáóì ÌöÓúÑò -
ÕóÍøó ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ. æóÅöäú ßóÇäó íóÍúÊóÇÌõ Åöáóì ÓöÈóÇÍóÉò¡ Ãóæú ßóÇäó
ÈóíúäóåõãóÇ ÔóÇÑöÚñ ãóØúÑõæÞñ¡ áóãú íóÖõÑøó Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö. æóÓóæóÇÁñ
Ýöí ÇáúÍõßúãö ÇáúãóÐúßõæÑö¡ ßóÇäó ÇáúÝóÖóÇÁõ ãóæóÇÊðÇ Ãóæú æóÞúÝðÇ¡ Ãóæú
ãöáúßðÇ¡ Ãóæú ÈóÚúÖõåõ ãóæóÇÊðÇ¡ æóÈóÚúÖõåõ ãöáúßðÇ¡ Ãóæú ÈóÚúÖõåõ
æóÞúÝðÇ. æóÝöí æóÌúåò ÔóÇÐøò: íõÔúÊóÑóØõ Ýöí ÇáÓøóÇÍóÉö ÇáúãóãúáõæßóÉö
ÇÊøöÕóÇáõ ÇáÕøõÝõæÝö¡ æóÝöí æóÌúåò: íõÔúÊóÑóØõ Ðóáößó Åöäú ßóÇäóÊú
áöÔóÎúÕóíúäö¡ æóÇáÕøóÍöíÍõ Ãóäøóåõ áóÇ íõÔúÊóÑóØõ ãõØúáóÞðÇ. æóÓóæóÇÁñ
Ýöí åóÐóÇ ßõáøöåö ßóÇäó ÇáúÝóÖóÇÁõ ãóÍõæØðÇ Úóáóíúåö Ãóæú ãõÓóÞøóÝðÇ¡
ßóÇáúÈõíõæÊö ÇáúæóÇÓöÚóÉö Ãóæú ÛóíúÑó ãóÍõæØò.
ÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäóÇ Ýöí ÛóíúÑö ÝóÖóÇÁò ÝóÅöÐóÇ æóÞóÝó
ÃóÍóÏõåõãóÇ Ýöí ÕóÍúäö ÏóÇÑò Ãóæú ÕõÝøóÊöåóÇ æóÇáúÂÎóÑõ Ýöí ÈóíúÊò¡
ÝóãóæúÞöÝõ ÇáúãóÃúãõæãö ÞóÏú íóßõæäõ Úóäú íóãöíäö ÇáúÅöãóÇãö Ãóæú
íóÓóÇÑöåö¡ æóÞóÏú íóßõæäõ ÎóáúÝóåõ. æóÝöíåö ØóÑöíÞóÊóÇäö. ÅöÍúÏóÇåõãóÇ:
ÞóÇáóåóÇ ÇáúÞóÝøóÇáõ æóÃóÕúÍóÇÈõåõ¡ æóÇÈúäõ ßóÌøò¡ æóÍóßóÇåóÇ ÃóÈõæ
Úóáöíøò Ýöí (ÇáúÅöÝúÕóÇÍö) Úóäú ÈóÚúÖö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö: Ãóäøóåõ íõÔúÊóÑóØõ
ÝöíãóÇ ÅöÐóÇ æóÞóÝó ãöäú ÃóÍóÏö ÇáúÌóÇäöÈóíúäö¡ Ãóäú íóÊøóÕöáó ÇáÕøóÝøõ
ãöäó ÇáúÈöäóÇÁö ÇáøóÐöí Ýöíåö ÇáúÅöãóÇãõ¡ Åöáóì ÇáúÈöäóÇÁö ÇáøóÐöí Ýöíåö
ÇáúãóÃúãõæãõ¡ ÈöÍóíúËõ áóÇ ÊóÈúÞóì ÝõÑúÌóÉñ ÊóÓóÚõ æóÇÞöÝðÇ¡ ÝóÅöäú
ÈóÞöíóÊú ÝõÑúÌóÉñ áóÇ ÊóÓóÚõ æóÇÞöÝðÇ¡ áóãú íóÖõÑøó Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö.
æóáóæú ßóÇäó ÈóíúäóåõãóÇ ÚóÊóÈóÉñ ÚóÑöíÖóÉñ ÊóÓóÚõ æóÇÞöÝðÇ¡ ÇÔúÊõÑöØó
æõÞõæÝõ ãõÕóáøò ÝöíåóÇ æóÅöäú áóãú íõãúßöäö ÇáúæõÞõæÝõ ÚóáóíúåóÇ¡
ÝóÚóáóì ÇáúæóÌúåóíúäö Ýöí ÇáúÝõÑúÌóÉö ÇáúíóÓöíÑóÉö. æóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ
æóÞóÝó ÎóáúÝó ÇáúÅöãóÇãö¡ ÝóÝöí ÕöÍøóÉö ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö æóÌúåóÇäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇáúÈõØúáóÇäõ. æóÃóÕóÍøõåõãóÇ: ÇáúÌóæóÇÒõ ÅöÐóÇ ÇÊøóÕóáóÊö
ÇáÕøõÝõæÝõ æóÊóáóÇÍóÞóÊú. æóãóÚúäóì ÇÊøöÕóÇáöåóÇ¡ Ãóäú íóÞöÝó ÑóÌõáñ
Ãóæú ÕóÝøñ Ýöí ÂÎöÑö ÇáúÈöäóÇÁö
(1/362)
ÇáøóÐöí Ýöíåö ÇáúÅöãóÇãõ¡ æóÑóÌõáñ Ãóæú
ÕóÝøñ Ýöí Ãóæøóáö ÇáúÈöäóÇÁö ÇáøóÐöí Ýöíåö ÇáúãóÃúãõæãõ¡ ÈöÍóíúËõ áóÇ
íóßõæäõ ÈóíúäóåõãóÇ ÃóßúËóÑõ ãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóÐúÑõÚò. æóÇáËøóáóÇËõ
áöáÊøóÞúÑöíÈö. Ýóáóæú ÒóÇÏó ãóÇ áóÇ íóÊóÈóíøóäõ Ýöí ÇáúÍöÓøö ÈöáóÇ
ÐóÑúÚò áóãú íóÖõÑøó. æóåóÐóÇ ÇáúÞóÏúÑõ åõæó ÇáúãóÔúÑõæÚõ Èóíúäó
ÇáÕøóÝøóíúäö. æóÅöÐóÇ æõÌöÏó åóÐóÇ ÇáÔøóÑúØõ¡ Ýóáóæú ßóÇäó Ýöí ÈöäóÇÁö
ÇáúãóÃúãõæãö ÈóíúÊñ Úóäö Çáúíóãöíäö¡ Ãóæö ÇáÔøöãóÇáö¡ ÇÚúÊõÈöÑó
ÇáöÇÊøöÕóÇáõ ÈöÊóæóÇÕõáö ÇáúãóäóÇßöÈö. åóÐöåö ØóÑöíÞóÉñ. ÇáØøóÑöíÞóÉõ
ÇáËøóÇäöíóÉõ: ØóÑöíÞóÉõ ÃóÕúÍóÇÈö ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö¡
æóãõÚúÙóãö ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó¡ æóÇÎúÊóÇÑóåóÇ ÃóÈõæ Úóáöíøò ÇáØøóÈóÑöíøõ:
Ãóäøóåõ áóÇ íõÔúÊóÑóØõ ÇÊøöÕóÇáõ ÇáÕøóÝøö Ýöí Çáúíóãöíäö æóÇáúíóÓóÇÑö¡
æóáóÇ ÇÊøöÕóÇáõ ÇáÕøõÝõæÝö Ýöí ÇáúãóæóÇÞöÝö ÎóáúÝóåõ¡ Èóáö
ÇáúãõÚúÊóÈóÑõ: ÇáúÞõÑúÈõ æóÇáúÈõÚúÏõ Úóáóì ÇáÖøóÈúØö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöí
ÇáÕøóÍúÑóÇÁö.
ÞõáúÊõ: ÇáØøóÑöíÞóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: ÃóÕóÍøõ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
åóÐóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäó Èóíúäó ÇáúÈöäóÇÁóíúäö ÈóÇÈñ äóÇÝöÐñ ÝóæóÞóÝó
ÈöÍöÐóÇÆöåö ÕóÝøñ Ãóæú ÑóÌõáñ¡ Ãóæú áóãú íóßõäú ÌöÏóÇÑñ ÃóÕúáðÇ
ßóÇáÕøóÍúäö ãóÚó ÇáÕøõÝøóÉö¡ Ýóáóæú ÍóÇáó ÍóÇÆöáñ íóãúäóÚõ
ÇáöÇÓúÊöØúÑóÇÞó æóÇáúãõÔóÇåóÏóÉó¡ áóãú íóÕöÍøó ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ ÈöÇÊøöÝóÇÞö
ÇáØøóÑöíÞóÊóíúäö¡ æóÅöäú ãóäóÚó ÇáöÇÓúÊöØúÑóÇÞó Ïõæäó ÇáúãõÔóÇåóÏóÉö
ßóÇáúãõÔóÈøóßö¡ áóãú íóÕöÍøó Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö. æóÅöÐóÇ ÕóÍøó ÇÞúÊöÏóÇÁõ
ÇáúæóÇÞöÝö Ýöí ÇáúÈöäóÇÁö ÇáúÂÎóÑö¡ ÅöãøóÇ ÈöÔóÑúØò¡ æóÅöãøóÇ Ïõæäóåõ -
ÕóÍøóÊú ÕóáóÇÉõ ÇáÕøõÝõæÝö ÎóáúÝóåõ ÊóÈóÚðÇ áóåõ¡ æóÅöäú ßóÇäó
Èóíúäóåõãú æóÈóíúäó ÇáúÈöäóÇÁö ÇáøóÐöí Ýöíåö ÇáúÅöãóÇãõ ÌöÏóÇÑñ¡
æóÊóßõæäõ ÇáÕøõÝõæÝõ ãóÚó åóÐóÇ ÇáúæóÇÞöÝö ßóÇáúãóÃúãõæãöíäó ãóÚó
ÇáúÅöãóÇãö¡ ÍóÊøóì áóÇ ÊóÕöÍøõ ÕóáóÇÉõ ãóäú Èóíúäö íóÏóíúåö¡ Åöäú
ÊóÃóÎøóÑó Úóäú ÓóãúÊö ãóæúÞöÝö ÇáúÅöãóÇãö¡ ÅöÐú áóãú íõÌóæøóÒú ÊóÞóÏøõãõ
ÇáúãóÃúãõæãö Úóáóì ÇáúÅöãóÇãö. ÞóÇáó ÇáúÞóÇÖöí ÍõÓóíúäñ: æóáóÇ íóÌõæÒõ
Ãóäú íóÊóÞóÏøóãó ÊóßúÈöíÑõåõãú Úóáóì ÊóßúÈöíÑöåö. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ æóÞóÝó
ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÕóÍúäö ÇáÏøóÇÑö¡ æóÇáúãóÃúãõæãõ Ýöí ãóßóÇäò ÚóÇáò ãöäú
ÓóØúÍò¡ Ãóæú ØóÑóÝö ÕõÝøóÉò ãõÑúÊóÝöÚóÉò¡ Ãóæú ÈöÇáúÚóßúÓö¡ ÝóÈöãóÇÐóÇ
íóÍúÕõáõ ÇáöÇÊøöÕóÇáõ¿ æóÌúåóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ¡ Þóæúáõ ÇáÔøóíúÎö ÃóÈöí
ãõÍóãøóÏò: Åöäú ßóÇäó ÑóÃúÓõ ÇáúæóÇÞöÝö Ýöí ÇáÓøõÝúáö íõÍóÇÐöí ÑõßúÈóÉó
ÇáúæóÇÞöÝö Ýöí ÇáúÚõáõæøö ÕóÍøó ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ¡ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ.
æóÇáËøóÇäöí: æóåõæó ÇáÕøóÍöíÍõ ÇáøóÐöí ÞóØóÚó Èöåö ÇáúÌóãóÇåöíÑõ¡ Åöäú
ÍóÇÐóì ÑóÃóÓõ ÇáúÃóÓúÝóáö ÞóÏóãó ÇáúÃóÚúáóì ÕóÍøó¡ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ. ÞóÇáó
ÅöãóÇãõ
(1/363)
ÇáúÍóÑóãóíúäö: ÇáúÃóæøóáõ ãõÒóíøóÝñ áóÇ
æóÌúåó áóåõ¡ æóÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ¡ ÈöãõÚúÊóÏöáö ÇáúÞóÇãóÉö. ÍóÊøóì áóæú ßóÇäó
ÞóÕöíÑðÇ¡ Ãóæú ÞóÇÚöÏðÇ Ýóáóãú íõÍóÇÐö¡ æóáóæú ÞóÇãó Ýöíåö ãõÚúÊóÏöáõ
ÇáúÞóÇãóÉö¡ áóÍóÕóáóÊö ÇáúãõÍóÇÐóÇÉõ¡ ßóÝóì. æóÍóíúËõ áóÇ íóãúäóÚõ
ÇáöÇäúÎöÝóÇÖõ ÇáúÞõÏúæóÉó¡ æóßóÇäó ÈóÚúÖõ ÇáøóÐöíäó íóÍúÕõáõ Èöåöãõ
ÇáöÇÊøöÕóÇáõ Úóáóì ÓóÑöíÑò Ãóæú ãóÊóÇÚò¡ æóÈóÚúÖõåõãú Úóáóì ÇáúÃóÑúÖö
áóãú íóÖõÑøó. æóáóæú ßóÇäóÇ Ýöí ÇáúÈóÍúÑö æóÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÓóÝöíäóÉò
æóÇáúãóÃúãõæãõ Ýöí ÃõÎúÑóì æóåõãóÇ ãóßúÔõæÝóÊóÇäö ÝóÇáÕøóÍöíÍõ Ãóäøóåõ
íóÕöÍøõ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ ÅöÐóÇ áóãú íóÒöÏú ãóÇ ÈóíúäóåõãóÇ Úóáóì
ËóáóÇËöãöÇÆóÉö ÐöÑóÇÚò¡ ßóÇáÕøóÍúÑóÇÁö¡ æóÊóßõæäõ ÇáÓøóÝöíäóÊóÇäö
ßóÏößøóÊóíúäö Ýöí ÇáÕøóÍúÑóÇÁö¡ íóÞöÝõ ÇáúÅöãóÇãõ Úóáóì ÅöÍúÏóÇåõãóÇ¡
æóÇáúãóÃúãõæãõ Úóáóì ÇáúÃõÎúÑóì. æóÞóÇáó ÇáúÅöÕúØóÎúÑöíøõ: íõÔúÊóÑóØõ
Ãóäú Êóßõæäó ÓóÝöíäóÉõ ÇáúÅöãóÇãö ãóÔúÏõæÏóÉð ÈöÓóÝöíäóÉö ÇáúãóÃúãõæãö.
æóÇáúÌõãúåõæÑõ Úóáóì Ãóäøóåõ áóíúÓó ÈöÔóÑúØò. æóÅöäú ßóÇäóÊóÇ
ãõÓóÞøóÝóÊóíúäö ÝóåõãóÇ ßóÇáÏøóÇÑóíúäö¡ æóÇáÓøóÝöíäóÉõ ÇáøóÊöí ÝöíåóÇ
ÈõíõæÊñ¡ ßóÇáÏøóÇÑö ÐóÇÊö ÇáúÈõíõæÊö. æóÍõßúãõ ÇáúãóÏóÇÑöÓö
æóÇáÑøöÈóÇØóÇÊö æóÇáúÎóÇäóÇÊö Íõßúãõ ÇáÏøõæÑö. æóÇáÓøõÑóÇÏöÞóÇÊõ Ýöí
ÇáÕøóÍúÑóÇÁö¡ ßóÇáÓøóÝöíäóÉö ÇáúãóßúÔõæÝóÉö¡ æóÇáúÎöíóÇãõ ßóÇáúÈõíõæÊö.
ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóßõæäó ÃóÍóÏõåõãóÇ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö¡
æóÇáúÂÎóÑõ ÎóÇÑöÌóåõ¡ Ýóãöäú Ðóáößó Ãóäú íóÞöÝó ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ãóÓúÌöÏò¡
æóÇáúãóÃúãõæãõ Ýöí ãóæóÇÊò ãõÊøóÕöáò Èöåö. ÝóÅöäú áóãú íóßõäú
ÈóíúäóåõãóÇ ÍóÇÆöáñ ÌóÇÒó¡ ÅöÐóÇ áóãú ÊóÒöÏö ÇáúãóÓóÇÝóÉõ Úóáóì
ËóáóÇËöãöÇÆóÉö ÐöÑóÇÚò¡ æóíõÚúÊóÈóÑõ ãöäú ÂÎöÑö ÇáúãóÓúÌöÏö Úóáóì
ÇáúÃóÕóÍøö. æóÚóáóì ÇáËøóÇäöí¡ ãöäú ÂÎöÑö ÕóÝøò Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö. ÝóÅöäú
áóãú íóßõäú Ýöíåö ÅöáøóÇ ÇáúÅöãóÇãõ Ýóãöäú ãóæúÞöÝöåö. æóÚóáóì
ÇáËøóÇáöËö¡ ãöäú ÍóÑöíãö ÇáúãóÓúÌöÏö Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ÇáúãóæóÇÊö.
æóÍóÑöíãõåõ: ÇáúãóæúÖöÚõ ÇáúãõÊøóÕöáõ Èöåö¡ ÇáúãõåóíøóÃõ áöãóÕúáóÍóÊöåö¡
ßóÇäúÕöÈóÇÈö ÇáúãóÇÁö Åöáóíúåö¡ æóØóÑúÍö ÇáúÞöãóÇãóÇÊö Ýöíåö¡ æóáóæú
ßóÇäó ÈóíúäóåõãóÇ ÌöÏóÇÑõ ÇáúãóÓúÌöÏö¡ áóßöäøó ÇáúÈóÇÈó ÇáäøóÇÝöÐó
ÈóíúäóåõãóÇ ãóÝúÊõæÍñ¡ ÝóæóÞóÝó ÈöÍöÐóÇÆöåö ÌóÇÒó¡ æóáóæö ÇÊøóÕóáó ÕóÝøñ
ÈöÇáúæóÇÞöÝö Ýöí ÇáúãõÍóÇÐóÇÉö¡ æóÎóÑóÌõæÇ Úóäö ÇáúãõÍóÇÐóÇÉö ÌóÇÒó¡
æóáóæú áóãú íóßõäú Ýöí ÇáúÌöÏóÇÑö ÈóÇÈñ Ãóæú ßóÇäó æóáóãú íóÞöÝú
ÈöÍöÐóÇÆöåö Èóáú ÚóÏóáó Úóäúåõ¡ ÝóÇáÕøóÍöíÍõ ÇáøóÐöí Úóáóíúåö
ÇáúÌõãúåõæÑõ: Ãóäøóåõ íóãúäóÚõ ÕöÍøóÉó ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö. æóÞóÇáó ÃóÈõæ
ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøõ: áóÇ íóãúäóÚõ. æóÃóãøóÇ ÇáúÍóÇÆöáõ ÛóíúÑó
ÌöÏóÇÑö ÇáúãóÓúÌöÏö¡ ÝóíóãúäóÚõ ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò. æóáóæú ßóÇäó ÈóíúäóåõãóÇ
ÈóÇÈñ ãõÛúáóÞñ
(1/364)
Ýóåõæó ßóÇáúÌöÏóÇÑö¡ áöÃóäøóåõ íóãúäóÚõ
ÇáöÇÓúÊöØúÑóÇÞó æóÇáúãõÔóÇåóÏóÉó. æóÅöäú ßóÇäó ãóÑúÏõæÏðÇ ÛóíúÑó
ãõÛúáóÞò¡ Ýóåõæó ãóÇäöÚñ ãöäó ÇáúãõÔóÇåóÏóÉö Ïõæäó ÇáöÇÓúÊöØúÑóÇÞö¡ Ãóæú
ßóÇäó ÈóíúäóåõãóÇ ãõÔóÈøóßñ¡ Ýóåõæó ãóÇäöÚñ ãöäó ÇáöÇÓúÊöØúÑóÇÞö Ïõæäó
ÇáúãõÔóÇåóÏóÉö. ÝóÝöí ÇáÕøõæÑóÊóíúäö¡ æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ ÚöäúÏó
ÇáúÃóßúËóÑöíäó: Ãóäøóåõ ãóÇäöÚñ. åóÐóÇ ßõáøõåõ Ýöí ÇáúãóæóÇÊö. Ýóáóæú
æóÞóÝó ÇáúãóÃúãõæãõ Ýöí ÔóÇÑöÚò ãõÊøóÕöáò ÈöÇáúãóÓúÌöÏö¡ Ýóåõæó
ßóÇáúãóæóÇÊö Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö. æóÚóáóì ÇáËøóÇäöí íõÔúÊóÑóØõ ÇÊøöÕóÇáõ
ÇáÕøóÝøö ãöäó ÇáúãóÓúÌöÏö ÈöÇáØøóÑöíÞö. æóáóæú æóÞóÝó Ýöí ÍóÑöíãö
ÇáúãóÓúÌöÏö¡ ÝóÞóÏú ÐóßóÑó Ýöí (ÇáÊøóåúÐöíÈö) : Ãóäøóåõ ßóÇáúãóæóÇÊö¡
æóÐóßóÑó Ãóäøó ÇáúÝóÖóÇÁó ÇáúãõÊøóÕöáó ÈöÇáúãóÓúÌöÏö áóæú ßóÇäó
ãóãúáõæßðÇ¡ ÝóæóÞóÝó ÇáúãóÃúãõæãõ Ýöíåö¡ áóãú íóÕöÍøó ÇÞúÊöÏóÇÄõåõ
ÍóÊøóì íóÊøóÕöáó ÇáÕøóÝøõ ãöäó ÇáúãóÓúÌöÏö ÈöÇáúÝóÖóÇÁö. æóßóÐóáößó
íõÔúÊóÑóØõ ÇÊøöÕóÇáõ ÇáÕøóÝøö ãöäú ÓóØúÍö ÇáúãóÓúÌöÏö¡ ÈöÇáÓøóØúÍö
Çáúãóãúáõæßö¡ æóßóÐóáößó áóæú æóÞóÝó Ýöí ÏóÇÑò ãóãúáõæßóÉò ãõÊøóÕöáóÉò
ÈöÇáúãóÓúÌöÏö¡ íõÔúÊóÑóØõ ÇáöÇÊøöÕóÇáõ ÈöÃóäú íóÞöÝó æóÇÍöÏñ Ýöí ÂÎöÑö
ÇáúãóÓúÌöÏö ãõÊøóÕöáñ ÈöÚóÊóÈóÉö ÇáÏøóÇÑö¡ æóÂÎóÑõ Ýöí ÇáÏøóÇÑö
ãõÊøóÕöáñ ÈöÇáúÚóÊóÈóÉö ÈöÍóíúËõ áóÇ íóßõæäõ ÈóíúäóåõãóÇ ãóæúÞöÝõ
ÑóÌõáò. æóåóÐóÇ ÇáøóÐöí ÐóßóÑóåõ Ýöí ÇáúÝóÖóÇÁö ãõÔúßöáñ. æóíóäúÈóÛöí
Ãóäú íóßõæäó ßóÇáúãóæóÇÊö. æóÃóãøóÇ ãóÇ ÐóßóÑóåõ Ýöí ãóÓúÃóáóÉö
ÇáÏøóÇÑö¡ Ýóåõæó ÇáÕøóÍöíÍõ. æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøõ:
ÌöÏóÇÑõ ÇáúãóÓúÌöÏö áóÇ íóãúäóÚõ¡ ßóãóÇ ÞóÇáó Ýöí ÇáúãóæóÇÊö. æóÞóÇáó
ÃóÈõæ Úóáöíøò ÇáØøóÈóÑöíøõ: áóÇ íõÔúÊóÑóØõ ÇÊøöÕóÇáõ ÇáÕøõÝõæÝö ÅöÐóÇ
áóãú íóßõäú ÍóÇÆöáñ. æóíóÌõæÒõ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ ÅöÐóÇ ßóÇäó Ýöí ÍóÏøö
ÇáúÞõÑúÈö.
ÇáÔøóÑúØõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: äöíøóÉõ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö. Ýóãöäú ÔõÑõæØö
ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö: Ãóäú íóäúæöíó ÇáúãóÃúãõæãõ ÇáúÌóãóÇÚóÉó Ãóæö
ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁó¡ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ Êóßõæäõ ÕóáóÇÊõåõ ÕóáóÇÉó ÌóãóÇÚóÉò¡
æóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóÞúÑöäó åóÐöåö ÇáäøöíøóÉó ÈöÇáÊøóßúÈöíÑö ßóÓóÇÆöÑö ãóÇ
íóäúæöíåö¡ ÝóÅöäú ÊóÑóßó äöíøóÉó ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö¡ ÇäúÚóÞóÏóÊú ÕóáóÇÊõåõ
Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö. æóÚóáóì åóÐóÇ áóæú Ôóßøó Ýöí ÃóËúäóÇÁö ÕóáóÇÊöåö Ýöí
äöíøóÉö ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö äóÙóÑó Åöäú ÊóÐóßøóÑó ÞóÈúáó Ãóäú íõÍúÏöËó ÝöÚúáðÇ
Úóáóì ãõÊóÇÈóÚóÉö ÇáúÅöãóÇãö áóãú íóÖõÑøó¡ æóÅöäú ÊóÐóßøóÑó ÈóÚúÏó Ãóäú
ÃóÍúÏóËó ÝöÚúáðÇ Úóáóì ãõÊóÇÈóÚóÊöåö ÈóØóáóÊú ÕóáóÇÊõåõ¡ áöÃóäøóåõ Ýöí
ÍóÇáö ÇáÔøóßøö áóåõ Íõßúãõ ÇáúãõäúÝóÑöÏö¡ æóáóíúÓó áóåõ ÇáúãõÊóÇÈóÚóÉõ.
ÍóÊøóì áóæú ÚóÑóÖó åóÐóÇ ÇáÔøóßøõ Ýöí ÇáÊøóÔóåøõÏö ÇáúÃóÎöíÑö¡ áóÇ
íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞöÝó ÓóáóÇãõåõ Úóáóì ÓóáóÇãö ÇáúÅöãóÇãö. æóåóÐóÇ ÇáøóÐöí
ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ÈõØúáóÇäö ÕóáóÇÊöåö ÈöÇáúãõÊóÇÈóÚóÉö - åõæó ÅöÐóÇ
ÇäúÊóÙóÑó ÑõßõæÚóåõ æóÓõÌõæÏóåõ áöíóÑúßóÚó
(1/365)
æóíóÓúÌõÏó ãóÚóåõ. ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ
ÇÊøóÝóÞó ÇäúÞöÖóÇÁõ ÝöÚúáöåö¡ ãóÚó ÇäúÞöÖóÇÁö ÝöÚúáöåö ÝóåóÐóÇ áóÇ
íõÈúØöáõ ÞóØúÚðÇ. áöÃóäøóåõ áóÇ íõÓóãøóì ãõÊóÇÈóÚóÉð. æóÇáúãõÑóÇÏõ:
ÇáöÇäúÊöÙóÇÑõ ÇáúßóËöíÑõ. ÝóÃóãøóÇ ÇáúíóÓöíÑõ ÝóáóÇ íóÖõÑøõ. æóåóáú
ÊóÌöÈõ äöíøóÉõ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö¿ æóÌúåóÇäö. ÇáÕøóÍöíÍõ:
æóÌõæÈõåóÇ. æóÇáËøóÇäöí: áóÇ¡ áöÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÕöÍøõ ÅöáøóÇ ÈöÌóãóÇÚóÉò
Ýóáóãú íõÍúÊóÌú ÅöáóíúåóÇ.
ÝóÑúÚñ
áóÇ íóÌöÈõ Úóáóì ÇáúãóÃúãõæãö Ãóäú íõÚóíøöäó Ýöí äöíøóÊöåö ÇáúÅöãóÇãó¡
Èóáú íóßúÝöí äöíøóÉõ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö ÈöÇáúÅöãóÇãö ÇáúÍóÇÖöÑö¡ Ýóáóæú
Úóíøóäó ÝóÃóÎúØóÃó¡ ÈöÃóäú äóæóì ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁó ÈöÒóíúÏò¡ ÝóÈóÇäó
ÚóãúÑðÇ¡ áóãú ÊóÕöÍøó ÕóáóÇÊõåõ. ßóãóÇ áóæú Úóíøóäó ÇáúãóíøöÊó Ýöí
ÕóáóÇÉö ÇáúÌöäóÇÒóÉö æóÃóÎúØóÃó¡ áóÇ ÊóÕöÍøõ. æóáóæú äóæóì ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁó
ÈöÇáúÍóÇÖöÑö¡ æóÇÚúÊóÞóÏó ÒóíúÏðÇ ÝóßóÇäó ÛóíúÑóåõ¡ ÝóÝöí ÕöÍøóÊöåö
æóÌúåóÇäö. ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó åóÐóÇ ÇáúÝóÑóÓó ÝóßóÇäó ÈóÛúáðÇ.
ÞõáúÊõ: ÇáúÃóÑúÌóÍõ ÕöÍøóÉõ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÝóÑúÚñ
ÇÎúÊöáóÇÝõ äöíøóÉö ÇáúÅöãóÇãö æóÇáúãóÃúãõæãö ÝöíãóÇ íóÃúÊöíóÇäö Èöåö
ãöäó ÇáÕøóáóÇÉö¡ áóÇ íóãúäóÚõ ÕöÍøóÉó ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö¡ ÝóíóÌõæÒõ Ãóäú
íóÞúÊóÏöíó ÇáúãõÄóÏøöí ÈöÇáúÞóÇÖöí æóÚóßúÓõåõ¡ æóÇáúãõÝúÊóÑöÖõ
ÈöÇáúãõÊóäóÝøöáö æóÚóßúÓõåõ.
(1/366)
ÝóÑúÚñ
áóÇ íõÔúÊóÑóØõ áöÕöÍøóÉö ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö Ãóäú íóäúæöíó ÇáúÅöãóÇãõ
ÇáúÅöãóÇãóÉó¡ ÓóæóÇÁð ÇÞúÊóÏóì Èöåö ÇáÑøöÌóÇáõ Ãóæö ÇáäøöÓóÇÁõ. æóÍóßóì
ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö ÇáúÚóÈøóÇÏöíøõ Úóäú ÃóÈöí ÍóÝúÕò ÇáúÈóÇÈóÔóÇãöíøö¡
æóÇáúÞóÝøóÇáõ: Ãóäøóåõ ÊóÌöÈõ äöíøóÉõ ÇáúÅöãóÇãóÉö Úóáóì ÇáúÅöãóÇãö.
æóÃóÔúÚóÑó ßóáóÇãõåõ ÈöÃóäøóåõãóÇ íóÔúÊóÑöØóÇäöåóÇ Ýöí ÕöÍøóÉö
ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö¡ æóåóÐóÇ ÔóÇÐøñ ãõäúßóÑñ¡ æóÇáÕøóÍöíÍõ ÇáúãóÚúÑõæÝõ
ÇáøóÐöí ÞóØóÚó Èöåö ÇáúÌóãóÇåöíÑõ ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÌöÈõ. áóßöäú åóáú
Êóßõæäõ ÕóáóÇÊõåõ ÕóáóÇÉó ÌóãóÇÚóÉò íóäóÇáõ ÈöåóÇ ÝóÖöíáóÉó ÇáúÌóãóÇÚóÉö
ÅöÐóÇ áóãú íóäúæöåóÇ¿ æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: áóÇ íóäóÇáõåóÇ áöÃóäøóåõ
áóãú íóäúæöåóÇ. æóÞóÇáó ÇáúÞóÇÖöí ÍõÓóíúäñ: Ýöíãóäú Õóáøóì ãõäúÝóÑöÏðÇ¡
æóÇÞúÊóÏóì Èöåö ÌóãúÚñ æóáóãú íóÚúáóãú Èöåöãú¡ íóäóÇáõ ÝóÖöíáóÉó
ÇáúÌóãóÇÚóÉö¡ áöÃóäøóåõãú äóÇáõæåóÇ ÈöÓóÈóÈöåö¡ æóåóÐóÇ ßóÇáÊøóæóÓøõØö
Èóíúäó ÇáúæóÌúåóíúäö.
æóãöäú ÝóæóÇÆöÏö ÇáúæóÌúåóíúäö Ãóäøóåõ ÅöÐóÇ áóãú íóäúæö ÇáúÅöãóÇãóÉó
Ýöí ÕóáóÇÉö ÇáúÌõãõÚóÉö¡ åóáú ÊóÕöÍøõ ÌõãõÚóÊõåõ¿ ÇáúÃóÕóÍøõ: ÃóäøóåóÇ
áóÇ ÊóÕöÍøõ. æóáóæú äóæóì ÇáúÅöãóÇãóÉó æóÚóíøóäó Ýöí äöíøóÊöåö
ÇáúãõÞúÊóÏöíó ÝóÈóÇäó ÎöáóÇÝõåõ áóãú íóÖõÑøó¡ áöÃóäøó ÛóáóØóåõ áóÇ
íóÒöíÏõ Úóáóì ÊóÑúßöåóÇ.
ÇáÔøóÑúØõ ÇáúÎóÇãöÓõ: ÊóæóÇÝõÞõ äóÙúãö ÇáÕøóáóÇÊóíúäö Ýöí ÇáúÃóÝúÚóÇáö
æóÇáúÃóÑúßóÇäö¡ Ýóáóæö ÇÎúÊóáóÝóÊú ÕóáóÇÊóÇ ÇáúÅöãóÇãö æóÇáúãóÃúãõæãö
Ýöí ÇáúÃóÝúÚóÇáö ÇáÙøóÇåöÑóÉö¡ ÈöÃóäö ÇÞúÊóÏóì ãõÝúÊóÑöÖñ Èöãóäú
íõÕóáøöí ÌöäóÇÒóÉð¡ Ãóæú ßõÓõæÝðÇ¡ áóãú ÊóÕöÍøó Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö.
æóÊóÕöÍøõ Úóáóì ÇáËøóÇäöí¡ æóåõæó Þóæúáõ ÇáúÞóÝøóÇáö. ÝóÚóáóì åóÐóÇ
ÅöÐóÇ ÇÞúÊóÏóì ÈöãõÕóáøöí ÇáúÌöäóÇÒóÉö áóÇ íõÊóÇÈöÚõåõ Ýöí
ÇáÊøóßúÈöíÑóÇÊö æóÇáúÃóÐúßóÇÑö ÈóíúäóåóÇ¡ Èóáú ÅöÐóÇ ßóÈøóÑó ÇáúÅöãóÇãõ
ÇáËøóÇäöíóÉó¡ íóÊóÎóíøóÑõ Èóíúäó ÅöÎúÑóÇÌö äóÝúÓöåö ãöäó ÇáúãõÊóÇÈóÚóÉö¡
æóÈóíúäó ÇäúÊöÙóÇÑö ÓóáóÇãö ÇáúÅöãóÇãö. æóÅöÐóÇ ÇÞúÊóÏóì ÈöãõÕóáøöí
ÇáúßõÓõæÝö¡ ÊóÇÈóÚóåõ Ýöí ÇáÑøõßõæÚö ÇáúÃóæøóáö. Ëõãøó Åöäú ÔóÇÁó ÑóÝóÚó
ÑóÃóÓóåõ ãóÚóåõ æóÝóÇÑóÞóåõ¡ æóÅöäú ÔóÇÁó ÇäúÊóÙóÑóåõ. ÞóÇáó ÅöãóÇãõ
ÇáúÍóÑóãóíúäö: æóÅöäøóãóÇ ÞõáúäóÇ: íóäúÊóÙöÑõåõ Ýöí ÇáÑøõßõæÚö Åöáóì
Ãóäú íóÚõæÏó Åöáóíúåö ÇáúÅöãóÇãõ¡ æóíóÚúÊóÏöáõ ãóÚóåõ Úóäú ÑõßõæÚöåö
ÇáËøóÇäöí¡ æóáóÇ íóäúÊóÙöÑõåõ
(1/367)
ÈóÚúÏó ÇáÑøóÝúÚö áöãóÇ Ýöíåö ãöäú
ÊóØúæöíáö ÇáÑøõßúäö ÇáúÞóÕöíÑö. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÇÊøóÝóÞóÊö ÇáÕøóáóÇÊóÇäö
Ýöí ÇáúÃóÝúÚóÇáö ÇáÙøóÇåöÑóÉö ÝóíõäúÙóÑõ Åöäö ÇÊøóÝóÞó ÚóÏóÏõåõãóÇ
ßóÇáÙøõåúÑö ÎóáúÝó ÇáúÚóÕúÑö Ãóæö ÇáúÚöÔóÇÁö ÌóÇÒó ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁõ. æóÅöäú
ßóÇäó ÚóÏóÏõ ÑóßóÚóÇÊö ÇáúÅöãóÇãö ÃóÞóáøó ßóÇáÙøõåúÑö ÎóáúÝó ÇáÕøõÈúÍö
ÌóÇÒó. æóÅöÐóÇ ÊóãøóÊú ÕóáóÇÉõ ÇáúÅöãóÇãö¡ ÞóÇãó ÇáúãóÃúãõæãõ æóÃóÊóãøó
ÕóáóÇÉó äóÝúÓöåö ßóÇáúãóÓúÈõæÞö. æóíõÊóÇÈöÚõ ÇáúÅöãóÇãó Ýöí ÇáúÞõäõæÊö.
æóáóæú ÃóÑóÇÏó ãõÝóÇÑóÞóÊóåõ ÚöäúÏó ÇÔúÊöÛóÇáöåö ÈöÇáúÞõäõæÊö ÌóÇÒó.
æóÅöÐóÇ ÇÞúÊóÏóì Ýöí ÇáÙøõåúÑö ÈöÇáúãóÛúÑöÈö¡ æóÇäúÊóåóì ÇáúÅöãóÇãõ
Åöáóì ÇáúÌõáõæÓö ÇáúÃóÎöíÑö¡ ÊóÎóíøóÑó ÇáúãóÃúãõæãõ Ýöí ÇáúãõÊóÇÈóÚóÉö
æóÇáúãõÝóÇÑóÞóÉö ßóÇáúÞõäõæÊö. æóÅöäú ßóÇäó ÚóÏóÏõ ÑóßóÚóÇÊö
ÇáúãóÃúãõæãö ÃóÞóáøó ßóÇáÕøõÈúÍö ÎóáúÝó ÇáÙøõåúÑö¡ ÝóÇáúãóÐúåóÈõ
ÌóæóÇÒõåõ æóÞöíáó: ÞóæúáóÇäö¡ ÃóÙúåóÑõåõãóÇ: ÌóæóÇÒõåõ. æóÇáËøóÇäöí:
ÈõØúáóÇäõåõ. ÝóÅöÐóÇ ÕóÍøóÍúäóÇ¡ æóÞóÇãó ÇáúÅöãóÇãõ Åöáóì ÇáËøóÇáöËóÉö¡
ÊóÎóíøóÑó ÇáúãóÃúãõæãõ¡ Åöäú ÔóÇÁó ÝóÇÑóÞóåõ æóÓóáøóãó¡ æóÅöäú ÔóÇÁó
ÇäúÊóÙóÑóåõ áöíõÓóáøöãó ãóÚóåõ.
ÞõáúÊõ: ÇäúÊöÙóÇÑõåõ ÃóÝúÖóáõ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóÅöäú Ãóãúßóäóåõ Ãóäú íóÞúäõÊó Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö¡ ÈöÃóäú æóÞóÝó
ÇáúÅöãóÇãõ íóÓöíÑðÇ¡ ÞóäóÊó. æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ ÔóíúÁó Úóáóíúåö. æóáóåõ Ãóäú
íóÎúÑõÌó Úóäú ãõÊóÇÈóÚóÊöåö áöíóÞúäõÊó. æóáóæú Õóáøóì ÇáúãóÛúÑöÈó ÎóáúÝó
ÇáÙøõåúÑö¡ ÝóÅöÐóÇ ÞóÇãó ÇáúÅöãóÇãõ Åöáóì ÇáÑøóÇÈöÚóÉö¡ áóãú íõÊóÇÈöÚúåõ
Èóáú íõÝóÇÑöÞõåõ¡ æóíóÊóÔóåøóÏõ æóíõÓóáøöãõ. æóåóáú áóåõ Ãóäú íóÊúÑõßó
ÇáÊøóÔóåøõÏó æóíóäúÊóÙöÑóåõ¿ æóÌúåóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóåõ Ðóáößó ßóãóÇ
ÞõáúäóÇ Ýöí ÇáúãõÞúÊóÏöí ÈöÇáÕøõÈúÍö ÎóáúÝó ÇáÙøõåúÑö. æóÇáËøóÇäöí:
æóåõæó ÇáúãóÐúåóÈõ ÚöäúÏó ÅöãóÇãö ÇáúÍóÑóãóíúäö¡ áóíúÓó áóåõ Ðóáößó¡
áöÃóäøóåõ íõÍúÏöËõ ÊóÔóåøõÏðÇ áóãú íóÝúÚóáúåõ ÇáúÅöãóÇãõ. æóáóæú Õóáøóì
ÇáúÚöÔóÇÁó ÎóáúÝó ÇáÊøóÑóÇæöíÍö¡ ÌóÇÒó. ÝóÅöÐóÇ Óóáøóãó ÇáúÅöãóÇãõ ÞóÇãó
Åöáóì ÈóÇÞöí ÕóáóÇÊöåö¡ æóÇáúÃóæúáóì Ãóäøó íõÊöãøóåóÇ ãõäúÝóÑöÏðÇ.
Ýóáóæú ÞóÇãó ÇáúÅöãóÇãõ Åöáóì ÑóßúÚóÊóíúäö ÃõÎúÑóíóíúäö ãöäó
ÇáÊøóÑóÇæöíÍö¡ Ýóäóæóì ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁó Èöåö ËóÇäöíðÇ¡ ÝóÝöí ÌóæóÇÒöåö
ÇáúÞóæúáóÇäö¡ Ýöíãóäú ÃóÍúÑóãó ãõäúÝóÑöÏðÇ Ëõãøó ÇÞúÊóÏóì Ýöí
ÃóËúäóÇÆöåöãóÇ. æóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí ÇáúãõÞúÊóÏöí Èöãóäú
íõÕóáøöí ÇáúÚöíÏó Ãóæö ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁó¡ åóáú åõæó ßóãóäú íõÕóáøöí
ÇáÕøõÈúÍó¿ Ãóãú ßóãóäú íõÕóáøöí ÇáúÌöäóÇÒóÉó æóÇáúßõÓõæÝó¿ ÞõáúÊõ:
ÇáÕøóÍöíÍõ: Ãóäøóåõ ßóÇáÕøõÈúÍö¡ æóÈöåö ÞóØóÚó ÕóÇÍöÈõ (ÇáÊøóÊöãøóÉö) .
æóÅöÐóÇ ßóÈøóÑó ÇáúÅöãóÇãõ ÇáÊøóßúÈöíÑóÇÊö ÇáÒøóÇÆöÏóÉó¡ áóÇ íõÊóÇÈöÚõåõ
ÇáúãóÃúãõæãõ¡ ÝóÅöäú ÊóÇÈóÚóåõ áóãú íóÖõÑøóåõ¡ áöÃóäøó ÇáúÃóÐúßóÇÑó áóÇ
ÊóÖõÑøõ.
(1/368)
æóáóæú Õóáøóì ÇáúÚöíÏó ÎóáúÝó ÇáÕøõÈúÍö
ÇáúãóÞúÖöíøóÉö ÌóÇÒó¡ æóíõßóÈøöÑõ ÇáÊøóßúÈöíÑóÇÊö ÇáÒøóÇÆöÏóÉó.
æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÇáÔøóÑúØõ ÇáÓøóÇÏöÓõ: ÇáúãõæóÇÝóÞóÉõ. ÝóÅöÐóÇ ÊóÑóßó ÇáúÅöãóÇãõ ÔóíúÆðÇ
ãöäú ÃóÝúÚóÇáö ÇáÕøóáóÇÉö¡ äóÙóÑó Åöäú ÊóÑóßó ÝóÑúÖðÇ¡ ÝóÞóÇãó Ýöí
ãóæúÖöÚö ÇáúÞõÚõæÏö¡ Ãóæú ÈöÇáúÚóßúÓö æóáóãú íóÑúÌöÚú¡ áóãú íóÌõÒú
áöáúãóÃúãõæãö ãõÊóÇÈóÚóÊõåõ¡ áöÃóäøóåõ Åöäú ÊóÚóãøóÏó¡ ÝóÕóáóÇÊõåõ
ÈóÇØöáóÉñ¡ æóÅöäú ÓóåóÇ¡ ÝóÝöÚúáõåõ ÛóíúÑõ ãõÚúÊóÏøò Èöåö æóÅöäú áóãú
íõÈúØöáúåóÇ. æóáóæú ÊóÑóßó ÓõäøóÉð æóßóÇäó Ýöí ÇáöÇÔúÊöÛóÇáö ÈöåóÇ
ÊóÎóáøõÝñ ÝóÇÍöÔñ¡ ßóÓõÌõæÏö ÇáÊøöáóÇæóÉö¡ æóÇáÊøóÔóåøõÏö ÇáúÃóæøóáö¡
áóãú íóÃúÊö ÈöåóÇ ÇáúãóÃúãõæãõ¡ ÝóÅöäú ÝóÚóáóåóÇ ÈóØóáóÊú ÕóáóÇÊõåõ¡
æóáóæú ÊóÑóßó ÇáúÅöãóÇãõ ÓõÌõæÏó ÇáÓøóåúæö¡ ÃóÊóì Èöåö ÇáúãóÃúãõæãõ¡
áöÃóäøóåõ íóÝúÚóáõåõ ÈóÚúÏó ÇäúÞöØóÇÚö ÇáúÞõÏúæóÉö¡ æóáöÐóáößó íõÓóáøöãõ
ÇáÊóÓúáöíãóÉó ÇáËøóÇäöíóÉó ÅöÐóÇ ÊóÑóßóåóÇ ÇáúÅöãóÇãõ. ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ
ßóÇäó ÇáÊøóÎóáøõÝõ áóåóÇ íóÓöíÑðÇ¡ ßóÌóáúÓóÉö ÇáöÇÓúÊöÑóÇÍóÉö ÝóáóÇ
ÈóÃúÓó¡ ßóãóÇ áóÇ ÈóÃúÓó ÈöÒöíóÇÏóÊöåóÇ Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖöÚöåóÇ. æóßóÐóÇ
áóÇ ÈóÃúÓó ÈöÊóÎóáøõÝöåö áöáúÞõäõæÊö ÅöÐóÇ áóÍöÞóåõ Úóáóì ÞõÑúÈò¡ ÈöÃóäú
áóÍöÞóåõ Ýöí ÇáÓøóÌúÏóÉö ÇáúÃõæáóì.
ÇáÔøóÑúØõ ÇáÓøóÇÈöÚõ: ÇáúãõÊóÇÈóÚóÉõ¡ ÝóíóÌöÈõ Úóáóì ÇáúãóÃúãõæãö
ãõÊóÇÈóÚóÊõåõ¡ ÝóáóÇ íóÊóÞóÏøóãõ Ýöí ÇáúÃóÝúÚóÇáö. æóÇáúãõÑóÇÏõ ãöäó
ÇáúãõÊóÇÈóÚóÉö: Ãóäú íóÌúÑöíó Úóáóì ÃóËóÑö ÇáúÅöãóÇãö¡ ÈöÍóíúËõ íóßõæäõ
ÇÈúÊöÏóÇÄõåõ Èößõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåóÇ¡ ãõÊóÃóÎøöÑðÇ Úóäö ÇÈúÊöÏóÇÁö
ÇáúÅöãóÇãö Èöåö¡ æóãõÊóÞóÏøöãðÇ Úóáóì ÝóÑóÇÛöåö ãöäúåõ. Ýóáóæú ÎóÇáóÝó
Ýóáóåõ ÃóÍúæóÇáñ: ÇáúÃóæøóáõ: Ãóäú íõÞóÇÑöäóåõ¡ ÝóÅöäú ÞóÇÑóäóåõ Ýöí
ÊóßúÈöíÑóÉö ÇáúÅöÍúÑóÇãö Ãóæú Ôóßøó åóáú ÞóÇÑóäóåõ Ãóæú Ùóäøó Ãóäøóåõ
ÊóÃóÎøóÑó ÝóÈóÇäó ãõÞóÇÑóäóÊõåõ áóãú ÊóäúÚóÞöÏú. æóíõÔúÊóÑóØõ ÊóÃóÎøõÑõ
ÌóãöíÚö ÊóßúÈöíÑóÉö ÇáúãóÃúãõæãö¡ Úóäú ÌóãöíÚö ÊóßúÈöíÑóÉö ÇáúÅöãóÇãö.
æóíõÓúÊóÍóÈøõ áöáúÅöãóÇãö Ãóäú áóÇ íõßóÈøöÑó ÍóÊøóì íõÓóæøõæÇ
ÇáÕøõÝõæÝó¡ æóíóÃúãõÑõåõãú Èöåö ãõáúÊóÝöÊðÇ íóãöíäðÇ æóÔöãóÇáðÇ. æóÅöÐóÇ
ÝóÑóÛó ÇáúãõÄóÐøöäõ ãöäó ÇáúÅöÞóÇãóÉö¡ ÞóÇãó ÇáäøóÇÓõ ÝóÇÔúÊóÛóáõæÇ
ÈöÊóÓúæöíóÉö ÇáÕøõÝõæÝö. æóÃóãøóÇ ãóÇ ÚóÏóÇ ÇáÊøóßúÈöíÑó¡ ÝóÛóíúÑõ
ÇáÓøóáóÇãö ÊóÌõæÒõ ÇáúãõÞóÇÑóäóÉõ Ýöíåö¡ æóáóßöäú ÊõßúÑóåõ¡ æóÊóÝõæÊõ
ÈöåóÇ ÝóÖöíáóÉõ ÇáúÌóãóÇÚóÉö¡ æóÝöí ÇáÓøóáóÇãö æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ:
ÌóæóÇÒõåóÇ.
ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÊóÎóáøóÝó Úóäö ÇáúÅöãóÇãö¡ ÝóÅöäú ÊóÎóáøóÝó
ÈöÛóíúÑö ÚõÐúÑò¡ äóÙóÑó Åöäú
(1/369)
ÊóÎóáøóÝó ÈöÑõßúäò æóÇÍöÏò¡ áóãú ÊóÈúØõáú
ÕóáóÇÊõåõ Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö¡ æóÅöäú ÊóÎóáøóÝó ÈöÑõßúäóíúäö ÈóØóáóÊú
ÞóØúÚðÇ. æóãöäú ÕõæóÑö ÇáÊøóÎóáøõÝö ÈöÛóíúÑö ÚõÐúÑò¡ Ãóäú íóÑúßóÚó
ÇáúÅöãóÇãõ æóåõæó Ýöí ÞöÑóÇÁóÉö ÇáÓøõæÑóÉö¡ ÝóíóÔúÊóÛöáõ ÈöÅöÊúãóÇãöåóÇ¡
æóßóÐóÇ ÇáÊøóÎóáøõÝõ áöáöÇÔúÊöÛóÇáö ÈöÊóÓúÈöíÍóÇÊö ÇáÑøõßõæÚö
æóÇáÓøõÌõæÏö. æóÃóãøóÇ ÈóíóÇäõ ÕõæóÑö ÇáÊøóÎóáøõÝö ÈöÑõßúäò¡ ÝóíóÍúÊóÇÌõ
Åöáóì ãóÚúÑöÝóÉö ÇáÑøõßúäö ÇáØøóæöíáö æóÇáúÞóÕöíÑö¡ ÝóÇáúÞóÕöíÑõ:
ÇáöÇÚúÊöÏóÇáõ Úóäö ÇáÑøõßõæÚö¡ æóßóÐóÇ ÇáúÌõáõæÓõ Èóíúäó ÇáÓøóÌúÏóÊóíúäö
Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö. æóÇáØøóæöíáõ: ãóÇ ÚóÏóÇåõãóÇ. Ëõãøó ÇáØøóæöíáõ
ãóÞúÕõæÏñ Ýöí äóÝúÓöåö. æóÝöí ÇáúÞóÕöíÑö æóÌúåóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ:
ãóÞúÕõæÏñ Ýöí äóÝúÓöåö æóÈöåö ÞóÇáó ÇáúÃóßúËóÑõæäó¡ æóãóÇáó ÇáúÅöãóÇãõ
Åöáóì ÇáúÌóÒúãö Èöåö. æóÇáËøóÇäöí: áóÇ¡ Èóáú ÊóÇÈöÚñ áöÛóíúÑöåö. æóÈöåö
ÞóØóÚó Ýöí (ÇáÊøóåúÐöíÈö) . ÝóÅöÐóÇ ÑóßóÚó ÇáúÅöãóÇãõ¡ Ëõãøó ÑóßóÚó
ÇáúãóÃúãõæãõ æóÃóÏúÑóßóåõ Ýöí ÑõßõæÚöåö ÝóáóíúÓó åóÐóÇ ÊóÎóáøõÝðÇ
ÈöÑõßúäò¡ ÝóáóÇ ÊóÈúØõáõ Èöåö ÇáÕøóáóÇÉõ ÞóØúÚðÇ. Ýóáóæö ÇÚúÊóÏóáó
ÇáúÅöãóÇãõ¡ æóÇáúãóÃúãõæãõ ÈóÚúÏõ ÞóÇÆöãñ¡ ÝóÝöí ÈõØúáóÇäö ÕóáóÇÊöåö
æóÌúåóÇäö¡ ÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöí ãóÃúÎóÐöåöãóÇ¡ ÝóÞöíáó: ãóÃúÎóÐõåõãóÇ:
ÇáÊøóÑóÏøõÏõ Ýöí Ãóäøó ÇáöÇÚúÊöÏóÇáó Ñõßúäñ ãóÞúÕõæÏñ Ãóãú áóÇ¿ Åöäú
ÞõáúäóÇ: ãóÞúÕõæÏñ ÝóÞóÏú ÝóÇÑóÞó ÇáúÅöãóÇãõ ÑóßúäðÇ¡ æóÇÔúÊóÛóáó
ÈöÑõßúäò ÂÎóÑó ãóÞúÕõæÏò¡ ÝóÊóÈúØõáõ ÕóáóÇÉõ ÇáúãõÊóÎóáøöÝö. æóÅöäú
ÞõáúäóÇ: ÛóíúÑõ ãóÞúÕõæÏò Ýóåõæó ßóãóÇ áóæú áóãú íóÝúÑóÛú ãöäó
ÇáÑøõßõæÚö¡ áóÃóäøó ÇáøóÐöí åõæó Ýöíåö ÊóÈóÚñ áóåõ¡ ÝóáóÇ ÊóÈúØõáõ
ÕóáóÇÊõåõ. æóÞöíáó: ãóÃúÎóÐõåõãóÇ ÇáúæóÌúåóÇäö¡ Ýöí Ãóäøó ÇáÊøóÎóáøõÝó
ÈöÑõßúäò íõÈúØöáõ Ãóãú áóÇ¿ Åöäú ÞõáúäóÇ: íõÈúØöáõ ÝóÞóÏú ÊóÎóáøóÝó
ÈöÑõßúäö ÇáÑøõßõæÚö ÊóÇãøðÇ ÝóÊóÈúØõáõ ÕóáóÇÊõåõ¡ æóÅöäú ÞõáúäóÇ: áóÇ¡
ÝóãóÇ ÏóÇãó Ýöí ÇáöÇÚúÊöÏóÇáö¡ áóãú íõßúãöáö ÇáÑøõßúäó ÇáËøóÇäöíó¡ ÝóáóÇ
ÊóÈúØõáõ.
ÞõáúÊõ: ÇáúÃóÕóÍøõ áóÇ ÊóÈúØõáõ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóÅöÐóÇ åóæóì Åöáóì ÇáÓøõÌõæÏö æóáóãú íóÈúáõÛúåõ¡ æóÇáúãóÃúãõæãõ ÈóÚúÏõ
ÞóÇÆöãñ¡ ÝóÚóáóì ÇáúãóÃúÎóÐö ÇáúÃóæøóáö áóÇ ÊóÈúØõáõ ÕóáóÇÊõåõ¡
áöÃóäøóåõ áóãú íóÔúÑóÚú Ýöí Ñõßúäò ãóÞúÕõæÏò¡ æóÚóáóì ÇáËøóÇäöí:
ÊóÈúØõáõ¡ áöÃóäøó Ñõßúäó ÇáöÇÚúÊöÏóÇáö ÞóÏú Êóãøó. åóßóÐóÇ ÐóßóÑóåõ
ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö¡ æóÇáúÛóÒóÇáöíøõ. æóÞöíóÇÓõåõ Ãóäú íõÞóÇáó: ÅöÐóÇ
ÇÑúÊóÝóÚó Úóäú ÍóÏøö ÇáÑøõßõæÚö æóÇáúãóÃúãõæãõ ÈóÚúÏõ Ýöí ÇáúÞöíóÇãö
ÝóÞóÏú ÍóÕóáó ÇáÊøóÎóáøõÝõ ÈöÑõßúäò æóÅöäú áóãú íóÚúÊóÏöáö ÇáúÅöãóÇãõ
ÝóÊóÈúØõáõ ÇáÕøóáóÇÉõ ÚöäúÏó ãóäú íóÌúÚóáõ ÇáÊøóÎóáøõÝó ÈöÑõßúäò
ãõÈúØöáðÇ.
(1/370)
ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÇäúÊóåóì ÇáúÅöãóÇãõ Åöáóì
ÇáÓøõÌõæÏö¡ æóÇáúãóÃúãõæãõ ÈóÚúÏõ Ýöí ÇáúÞöíóÇãö ÝóÊóÈúØõáõ ÕóáóÇÊõåõ
ÞóØúÚðÇ. Ëõãøó ÅöÐóÇ ÇßúÊóÝóíúäóÇ ÈöÇÈúÊöÏóÇÁö Çáúåõæöíøö Úóäö
ÇáöÇÚúÊöÏóÇáö¡ æóÇÈúÊöÏóÇÁö ÇáöÇÑúÊöÝóÇÚö Úóäú ÍóÏøö ÇáÑøõßõæÚö¡
ÝóÇáÊøóÎóáøõÝõ ÈöÑõßúäóíúäö: åõæó Ãóäú íóÊöãøó áöáúÅöãóÇãö ÑõßúäóÇäö¡
æóÇáúãóÃúãõæãõ ÈóÚúÏõ ÝöíãóÇ ÞóÈúáóåõãóÇ¡ æóÈöÑõßúäò: åõæó Ãóäú íóÊöãøó
áöáúÅöãóÇãö ÇáÑøõßúäõ ÇáøóÐöí ÓóÈóÞó æóÇáúãóÃúãõæãõ ÈóÚúÏõ ÝöíãóÇ
ÞóÈúáóåõ¡ æóÅöäú áóãú íóßúÊóÝö ÈöÐóáößó ÝóáöáÊøóÎóáøõÝö ÔóÑúØñ ÂÎóÑõ¡
æóåõæó Ãóäú áóÇ íõáóÇÈöÓó - ãóÚó ÊóãóÇãöåöãóÇ Ãóæú ÊóãóÇãöåö - ÑõßúäðÇ
ÂÎóÑó. æóãõÞúÊóÖóì ßóáóÇãö ÕóÇÍöÈö (ÇáÊøóåúÐöíÈö) ÊóÑúÌöíÍõ ÇáúÈõØúáóÇäö
ÝöíãóÇ ÅöÐóÇ ÊóÎóáøóÝó ÈöÑõßúäò ßóÇãöáò ãóÞúÕõæÏò¡ ßóãóÇ ÅöÐóÇ
ÇÓúÊóãóÑøó Ýöí ÇáÑøõßõæÚö ÍóÊøóì ÇÚúÊóÏóáó ÇáúÅöãóÇãõ æóÓóÌóÏó. åóÐóÇ
ßõáøõåõ Ýöí ÇáÊøóÎóáøõÝö ÈöÛóíúÑö ÚõÐúÑò. ÃóãøóÇ ÇáúÃóÚúÐóÇÑõ
ÝóÃóäúæóÇÚñ ãöäúåóÇ: ÇáúÎóæúÝõ¡ æóÓóíóÃúÊöí Ýöí ÈóÇÈöåö Åöäú ÔóÇÁó
Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì.
æóãöäúåóÇ: Ãóäú íóßõæäó ÇáúãóÃúãõæãõ ÈóØöíÁó ÇáúÞöÑóÇÁóÉö¡ æóÇáúÅöãóÇãõ
ÓóÑöíÚóåóÇ¡ ÝóíóÑúßóÚõ ÞóÈúáó Ãóäú íõÊöãøó ÇáúãóÃúãõæãõ ÇáúÝóÇÊöÍóÉó¡
ÝóæóÌúåóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÊóÇÈöÚõåõ æóíóÓúÞõØõ Úóäö ÇáúãóÃúãõæãö
ÈóÇÞöíåóÇ. ÝóÚóáóì åóÐóÇ áóæö ÇÔúÊóÛóáó ÈöÅöÊúãóÇãöåóÇ¡ ßóÇäó
ãõÊóÎóáøöÝðÇ ÈöáóÇ ÚõÐúÑò. æóÇáÕøóÍöíÍõ ÇáøóÐöí ÞóØóÚó Èöåö ÕóÇÍöÈõ
(ÇáÊøóåúÐöíÈö) æóÛóíúÑõåõ¡ Ãóäøóåõ áóÇ íóÓúÞõØõ Èóáú Úóáóíúåö Ãóäú
íõÊöãøóåóÇ¡ æóíóÓúÚóì ÎóáúÝó ÇáúÅöãóÇãö Úóáóì äóÙúãö ÕóáóÇÊöåö ãóÇ áóãú
íóÓúÈöÞúåõ ÈöÃóßúËóÑó ãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóÑúßóÇäò ãóÞúÕõæÏóÉò¡ ÝóÅöäú ÒóÇÏó
Úóáóì ÇáËøóáóÇËóÉö ÝóæóÌúåóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÎúÑöÌõ äóÝúÓóåõ Úóäö
ÇáúãõÊóÇÈóÚóÉö áöÊóÚóÐøõÑö ÇáúãõæóÇÝóÞóÉö. æóÃóÕóÍøõåõãóÇ: áóåõ Ãóäú
íóÏõæãó Úóáóì ãõÊóÇÈóÚóÊöåö. æóÚóáóì åóÐóÇ æóÌúåóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ:
íõÑóÇÚöí äóÙúãó ÕóáóÇÊöåö¡ æóíóÌúÑöí Úóáóì ÃóËóÑöåö. æóÈöåóÐóÇ ÃóÝúÊóì
ÇáúÞóÝøóÇáõ. æóÃóÕóÍøõåõãóÇ: íõæóÇÝöÞõåõ ÝöíãóÇ åõæó Ýöíåö¡ Ëõãøó
íóÞúÖöí ãóÇ ÝóÇÊóåõ ÈóÚúÏó ÓóáóÇãö ÇáúÅöãóÇãö. æóåóÐóÇäó ÇáúæóÌúåóÇäö¡
ßóÇáúÞóæúáóíúäö Ýöí ãóÓúÃóáóÉö ÇáÒøöÍóÇãö. æóãöäúåóÇ ÃóÎúÐõ ÇáÊøóÞúÏöíÑö
ÈöËóáóÇËóÉö ÃóÑúßóÇäò ãóÞúÕõæÏóÉò¡ ÝóÅöäøó ÇáúÞóæúáóíúäö Ýöí ãóÓúÃóáóÉö
ÇáÒøöÍóÇãö¡ ÅöäøóãóÇ åõãóÇ ÅöÐóÇ ÑóßóÚó ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö.
æóÞóÈúáó Ðóáößó áóÇ íõæóÇÝöÞõåõ¡ æóÅöäøóãóÇ íóßõæäõ ÇáÊøóÎóáøõÝõ
ÞóÈúáóåõ ÈöÇáÓøóÌúÏóÊóíúäö æóÇáúÞöíóÇãö. æóáóãú íõÚúÊóÈóÑö ÇáúÌõáõæÓõ
Èóíúäó ÇáÓøóÌúÏóÊóíúäö Úóáóì ãóÐúåóÈö ãóäú íóÞõæáõ: åõæó ÛóíúÑõ
ãóÞúÕõæÏò¡ æóáóÇ íõÌúÚóáõ ÇáÊøóÎóáøõÝõ ÈöÛóíúÑö ÇáúãóÞúÕõæÏö ãõÄóËøöÑðÇ.
æóÃóãøóÇ ãóäú áóÇ íõÝóÑøöÞõ Èóíúäó ÇáúãóÞúÕõæÏö æóÛóíúÑöåö¡ Ãóæú
íõÝóÑøöÞõ æóíóÌúÚóáõ ÇáúÌõáõæÓó ãóÞúÕõæÏðÇ¡ Ãóæú ÑõßúäðÇ ØóæöíáðÇ¡
ÝóÇáúÞöíóÇÓõ Úóáóì ÃóÕúáöåö¡
(1/371)
ÇáÊøóÞúÏöíÑõ ÈöÃóÑúÈóÚóÉö ÃóÑúßóÇäò
ÃóÎúÐðÇ ãöäú ãóÓúÃóáóÉö ÇáÒøöÍóÇãö. æóáóæö ÇÔúÊóÛóáó ÇáúãóÃúãõæãõ
ÈöÏõÚóÇÁö ÇáöÇÓúÊöÝúÊóÇÍö¡ Ýóáóãú íõÊöãøó ÇáúÝóÇÊöÍóÉó áöÐóáößó ÝóÑóßóÚó
ÇáúÅöãóÇãõ¡ ÝóíõÊöãøõ ÇáúÝóÇÊöÍóÉó ßóÈóØöíÁö ÇáúÞöÑóÇÁóÉö. æóßóÇäó åóÐóÇ
Ýöí ÇáúãóÃúãõæãö ÇáúãõæóÇÝöÞö. ÃóãøóÇ ÇáúãóÓúÈõæÞõ ÅöÐóÇ ÃóÏúÑóßó
ÇáúÅöãóÇãó ÞóÇÆöãðÇ æóÎóÇÝó ÑõßõæÚóåõ¡ ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú áóÇ íóÞúÑóÃó
ÇáöÇÓúÊöÝúÊóÇÍó¡ Èóáú íõÈóÇÏöÑõ Åöáóì ÇáúÝóÇÊöÍóÉö¡ ÝóÅöäú ÑóßóÚó
ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÃóËúäóÇÁö ÇáúÝóÇÊöÍóÉö ÝóÃóæúÌõåñ. ÃóÍóÏõåóÇ: íóÑúßóÚõ
ãóÚóåõ æóÊóÓúÞõØõ ÈóÇÞöí ÇáúÝóÇÊöÍóÉö¡ æóÇáËøóÇäöí: íõÊöãøõåóÇ.
æóÃóÕóÍøõåóÇ: Ãóäøóåõ Åöäú áóãú íóÞúÑóÃú ÔóíúÆðÇ ãöäó ÇáöÇÓúÊöÝúÊóÇÍö¡
ÞóØóÚó ÇáúÝóÇÊöÍóÉó æóÑóßóÚó¡ æóíóßõæäõ ãõÏúÑößðÇ áöáÑøóßúÚóÉö. æóÅöäú
ÞóÑóÃó ÔóíúÆðÇ ãöäúåõ¡ áóÒöãóåõ ÈöÞóÏúÑöåö ãöäó ÇáúÝóÇÊöÍóÉö
áöÊóÞúÕöíÑöåö. æóåóÐóÇ åõæó ÇáúÃóÕóÍøõ ÚöäúÏó ÇáúÞóÝøóÇáö
æóÇáúãõÚúÊóÈóÑöíäó¡ æóÈöåö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÒóíúÏò. ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ: Úóáóíúåö
ÅöÊúãóÇãõ ÇáúÝóÇÊöÍóÉö¡ ÝóÊóÎóáøóÝó áöíóÞúÑóÃó ßóÇäó ÊóÎóáøõÝðÇ
ÈöÚõÐúÑò¡ ÝóÅöäú áóãú íõÊöãøóåóÇ æóÑóßóÚó ãóÚó ÇáúÅöãóÇãö¡ ÈóØóáóÊú
ÕóáóÇÊõåõ. æóÅöäú ÞõáúäóÇ: íóÑúßóÚõ ÝóÇÔúÊóÛóáó ÈöÅöÊúãóÇãöåóÇ¡ ßóÇäó
ãõÊóÎóáøöÝðÇ ÈöáóÇ ÚõÐúÑò. æóÅöäú ÓóÈóÞóåõ ÇáúÅöãóÇãõ ÈöÇáÑøõßõæÚö¡
æóÞóÑóÃó åóÐóÇ ÇáúãóÓúÈõæÞõ ÇáúÝóÇÊöÍóÉó¡ Ëõãøó áóÍöÞóåõ Ýöí
ÇáöÇÚúÊöÏóÇáö¡ áóãú íóßõäú ãõÏúÑößðÇ áöáÑøóßúÚóÉö. æóÇáúÃóÕóÍøõ: Ãóäøóåõ
áóÇ ÊóÈúØõáõ ÕóáóÇÊõåõ ÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ: ÇáÊøóÎóáøõÝõ ÈöÑõßúäò áóÇ íõÈúØöáõ
ßóãóÇ Ýöí ÛóíúÑö ÇáúãóÓúÈõæÞö. æóÇáËøóÇäöí: íõÈúØöáõ¡ áöÃóäøóåõ ÊóÑóßó
ãõÊóÇÈóÚóÉó ÇáúÅöãóÇãö ÝöíãóÇ ÝóÇÊóÊú Èöåö ÑóßúÚóÉñ¡ ÝóßóÇäó
ßóÇáÊøóÎóáøõÝö ÈöÑóßúÚóÉò.
æóãöäúåóÇ: ÇáÒøöÍóÇãõ¡ æóÓóíóÃúÊöí Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö¡ Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ
ÊóÚóÇáóì.
æóãöäúåóÇ: ÇáäøöÓúíóÇäõ. Ýóáóæú ÑóßóÚó ãóÚó ÇáúÅöãóÇãö Ëõãøó ÊóÐóßøóÑó
Ãóäøóåõ äóÓöíó ÇáúÝóÇÊöÍóÉó Ãóæú Ôóßøó Ýöí ÞöÑóÇÁóÊöåóÇ áóãú íóÌõÒú Ãóäú
íóÚõæÏó¡ áöÃóäøóåõ ÝóÇÊó ãóÍóáøõ ÇáúÞöÑóÇÁóÉö¡ ÝóÅöÐóÇ Óóáøóãó
ÇáúÅöãóÇãõ¡ ÞóÇãó æóÊóÏóÇÑóßó ãóÇ ÝóÇÊóåõ. æóáóæú ÊóÐóßøóÑó Ãóæú Ôóßøó
ÈóÚúÏó Ãóäú ÑóßóÚó ÇáúÅöãóÇãõ æóáóãú íóÑúßóÚú åõæó¡ áóãú ÊóÓúÞõØö
ÇáúÞöÑóÇÁóÉõ ÈöÇáäøöÓúíóÇäö. æóãóÇÐóÇ íóÝúÚóáõ¿ æóÌúåóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ:
íóÑúßóÚõ ãóÚóåõ¡ ÝóÅöÐóÇ Óóáøóãó ÇáúÅöãóÇãõ ÞóÇãó ÝóÞóÖóì ÑóßúÚóÉð¡
æóÃóÕóÍøõåõãóÇ: íõÊöãøõåóÇ¡ æóÈöåö ÃóÝúÊóì ÇáúÞóÝøóÇáõ. æóÚóáóì åóÐóÇ
ÊóÎóáøõÝõåõ ÊóÎóáøõÝõ ãóÚúÐõæÑò Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö¡ æóÚóáóì ÇáËøóÇäöí:
ÊóÎóáøõÝõ ÛóíúÑö ãóÚúÐõæÑò áöÊóÞúÕöíÑöåö ÈöÇáäøöÓúíóÇäö.
ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóÊóÞóÏøóãó Úóáóì ÇáúÅöãóÇãö ÈöÇáÑøõßõæÚö Ãóæú
ÛóíúÑöåö ãöäó ÇáúÃóÝúÚóÇáö ÇáÙøóÇåöÑóÉö
(1/372)
ÝóíóäúÙõÑõº Åöäú áóãú íóÓúÈöÞú ÈöÑõßúäò
ßóÇãöáò¡ ÈöÃóäú ÑóßóÚó ÞóÈúáó ÇáúÅöãóÇãö¡ Ýóáóãú íóÑúÝóÚú ÍóÊøóì ÑóßóÚó
ÇáúÅöãóÇãõ - áóãú ÊóÈúØõáú ÕóáóÇÊõåõ¡ ÚóãúÏðÇ ßóÇäó Ãóæú ÓóåúæðÇ. æóÝöí
æóÌúåò ÔóÇÐøò: ÊóÈúØõáõ Åöäú ÊóÚóãøóÏó. ÝóÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ: áóÇ ÊóÈúØõáõ¡
Ýóåóáú íóÚõæÏõ¿ æóÌúåóÇäö. ÇáúãóäúÕõæÕõ¡ æóÈöåö ÞóÇáó ÇáúÚöÑóÇÞöíøõæäó:
íõÓúÊóÍóÈøõ Ãóäú íóÚõæÏó Åöáóì ÇáúÞöíóÇãö æóíóÑúßóÚó ãóÚóåõ.
æóÇáËøóÇäöí: æóÈöåö ÞóØóÚó ÕóÇÍöÈóÇ (ÇáäøöåóÇíóÉö) æó (ÇáÊøóåúÐöíÈö) :
áóÇ íóÌõæÒõ ÇáúÚóæúÏõ¡ ÝóÅöäú ÚóÇÏó ÈóØóáóÊú ÕóáóÇÊõåõ¡ æóÅöäú ÝóÚóáóåõ
ÓóåúæðÇ ÝóÇáúÃóÕóÍøõ Ãóäøóåõ ãõÎóíøóÑñ Èóíúäó ÇáúÚóæúÏö æóÇáÏøóæóÇãö.
æóÇáËøóÇäöí: íóÌöÈõ ÇáúÚóæúÏõ¡ ÝóÅöäú áóãú íóÚõÏú ÈóØóáóÊú ÕóáóÇÊõåõ¡
æóÅöäú ÓóÈóÞó ÈöÑõßúäóíúäö ÝóÕóÇÚöÏðÇ ÈóØóáóÊú ÕóáóÇÊõåõ Åöäú ßóÇäó
ÚóÇãöÏðÇ ÚóÇáöãðÇ ÈöÊóÍúÑöíãöåö. æóÅöäú ßóÇäó ÓóÇåöíðÇ¡ Ãóæú ÌóÇåöáðÇ¡
áóãú ÊóÈúØõáú¡ áóßöäú áóÇ íõÚúÊóÏøõ ÈöÊöáúßó ÇáÑøóßúÚóÉö¡ ÝóíóÃúÊöí
ÈöåóÇ ÈóÚúÏó ÓóáóÇãö ÇáúÅöãóÇãö¡ æóáóÇ íóÎúÝóì ÈóíóÇäõ ÇáÊøóÞóÏøõãö
ÈöÑõßúäóíúäö ãöäú ÞöíóÇÓö ãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ Ýöí ÇáÊøóÎóáøõÝö. æóãóËøóáó
ÃóÆöãøóÊõäóÇ ÇáúÚöÑóÇÞöíøõæäó Ðóáößó ÈöãóÇ ÅöÐóÇ ÑóßóÚó ÞóÈúáó
ÇáúÅöãóÇãö¡ ÝóáóãøóÇ ÃóÑóÇÏó ÇáúÅöãóÇãõ Ãóäú íóÑúßóÚó ÑóÝóÚó ÝóáóãøóÇ
ÃóÑóÇÏó Ãóäú íóÑúÝóÚó ÓóÌóÏó Ýóáóãú íóÌúÊóãöÚóÇ Ýöí ÇáÑøõßõæÚö æóáóÇ Ýöí
ÇáöÇÚúÊöÏóÇáö¡ æóåóÐóÇ íõÎóÇáöÝõ Ðóáößó ÇáúÞöíóÇÓó¡ ÝóíóÌõæÒõ Ãóäú
íõÞóÏøöÑó ãöËúáóåõ Ýöí ÇáÊøóÎóáøõÝö¡ æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóÎõÕøó Ðóáößó
ÈöÇáÊøóÞóÏøõãö¡ áöÃóäøó ÇáúãõÎóÇáóÝóÉó Ýöíåö ÃóÝúÍóÔõ. æóÅöäú ÓóÈóÞó
ÈöÑõßúäò ãóÞúÕõæÏò¡ ÈöÃóäú ÑóßóÚó ÞóÈúáó ÇáúÅöãóÇãö¡ æóÑóÝóÚó
æóÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÇáúÞöíóÇãö Ëõãøó æóÞóÝó ÍóÊøóì ÑóÝóÚó ÇáúÅöãóÇãõ¡
æóÇÌúÊóãóÚóÇ Ýöí ÇáöÇÚúÊöÏóÇáö¡ ÝóÞóÇáó ÇáÕøóíúÏóáóÇäöíøõ¡ æóÌóãóÇÚóÉñ:
ÊóÈúØõáõ ÕóáóÇÊõåõ. ÞóÇáõæÇ: ÝóÅöäú ÓóÈóÞó ÈöÑõßúäò ÛóíúÑö ãóÞúÕõæÏò
ßóÇáöÇÚúÊöÏóÇáö¡ ÈöÃóäö ÇÚúÊóÏóáó æóÓóÌóÏó¡ æóÇáúÅöãóÇãõ ÈóÚúÏõ Ýöí
ÇáÑøõßõæÚö¡ Ãóæú ÓóÈóÞó ÈöÇáúÌõáõæÓö Èóíúäó ÇáÓøóÌúÏóÊóíúäö¡ ÈöÃóäú
ÑóÝóÚó ÑóÃúÓóåõ ãöäó ÇáÓøóÌúÏóÉö ÇáúÃõæáóì¡ æóÌóáóÓó æóÓóÌóÏó
ÇáËøóÇäöíóÉó æóÇáúÅöãóÇãõ ÈóÚúÏõ Ýöí ÇáúÃõæáóì¡ ÝóæóÌúåóÇäö. æóÞóÇáó
ÇáúÚöÑóÇÞöíøõæäó¡ æóÂÎóÑõæäó: ÇáÊøóÞóÏøõãõ ÈöÑõßúäò áóÇ íõÈúØöáõ
ßóÇáÊøóÎóáøõÝö Èöåö. æóåóÐóÇ ÃóÕóÍøõ æóÃóÔúåóÑõ. æóÍõßöíó Úóäú äóÕøö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ. åóÐóÇ Ýöí ÇáúÃóÝúÚóÇáö
ÇáÙøóÇåöÑóÉö¡ ÝóÃóãøóÇ ÊóßúÈöíÑóÉõ ÇáúÅöÍúÑóÇãö¡ ÝóÇáÓøóÈúÞõ ÈöåóÇ
ãõÈúØöáñ ßóãóÇ ÊóÞóÏøóãó¡ æóÃóãøóÇ ÇáúÝóÇÊöÍóÉõ æóÇáÊøóÔóåøõÏõ¡ ÝóÝöí
ÇáÓøóÈúÞö ÈöåöãóÇ ÃóæúÌõåñ. ÇáÕøóÍöíÍõ: áóÇ íóÖõÑøõ¡ Èóáú íõÌúÒöÆóÇäö.
æóÇáËøóÇäöí: ÊóÈúØõáõ ÇáÕøóáóÇÉõ. æóÇáËøóÇáöËõ: áóÇ ÊóÈúØõáõ. æóíóÌöÈõ
ÅöÚóÇÏóÊõåõãóÇ ãóÚó ÞöÑóÇÁóÉö ÇáúÅöãóÇãö Ãóæú ÈóÚúÏóåóÇ.
(1/373)
ÝóÑúÚñ
ÇáúãóÓúÈõæÞõ ÅöÐóÇ ÃóÏúÑóßó ÇáúÅöãóÇãó ÑóÇßöÚðÇ íõßóÈøöÑõ
áöáöÇÝúÊöÊóÇÍö¡ æóáóíúÓó áóåõ Ãóäú íóÔúÊóÛöáó ÈöÇáúÝóÇÊöÍóÉö Èóáú
íóåúæöí áöáÑøõßõæÚö æóíõßóÈøöÑõ áóåõ ÊóßúÈöíÑóÉð ÃõÎúÑóì. æóßóÐóÇ áóæú
ÃóÏúÑóßóåõ ÞóÇÆöãðÇ ÝóßóÈøóÑó ÝóÑóßóÚó ÇáúÅöãóÇãõ ÈöãõÌóÑøóÏö
ÊóßúÈöíÑöåö¡ Ýóáóæö ÇÞúÊóÕóÑó Ýöí ÇáúÍóÇáóíúäö Úóáóì ÊóßúÈöíÑóÉò¡ Ýóáóåõ
ÃóÍúæóÇáñ: ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóäúæöíó ÈöåóÇ ÊóßúÈöíÑóÉó ÇáöÇÝúÊöÊóÇÍö¡
ÝóÊóÕöÍøõ ÕóáóÇÊõåõ ÈöÔóÑúØö Ãóäú íõæÞöÚóåóÇ Ýöí ÍóÇáö ÇáúÞöíóÇãö.
ÇáËøóÇäöí: íóäúæöí ÊóßúÈöíÑóÉó ÇáÑøõßõæÚö ÝóáóÇ ÊóäúÚóÞöÏõ ÕóáóÇÊõåõ.
ÇáËøóÇáöËõ: íóäúæöíåöãóÇ¡ ÝóáóÇ ÊóäúÚóÞöÏõ ÝóÑúÖðÇ æóáóÇ äóÝúáðÇ ÃóíúÖðÇ
Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö.
ÇáÑøóÇÈöÚõ: áóÇ íóäúæöí æóÇÍöÏðÇ ãöäúåõãóÇ¡ Èóáú íõØúáöÞõ
ÇáÊøóßúÈöíÑóÉó. ÝóÇáÕøóÍöíÍõ ÇáúãóäúÕõæÕõ Ýöí (ÇáúÃõãøö) æóÞóØóÚó Èöåö
ÇáúÌõãúåõæÑõ: áóÇ ÊóäúÚóÞöÏõ. æóÇáËøóÇäöí: ÊóäúÚóÞöÏõ áöÞóÑöíäóÉö
ÇáöÇÝúÊöÊóÇÍö¡ æóãóÇáó Åöáóíúåö ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö.
ÝóÑúÚñ
ÅöÐóÇ ÃóÎúÑóÌó ÇáúãóÃúãõæãõ äóÝúÓóåõ Úóäú ãõÊóÇÈóÚóÉö ÇáúÅöãóÇãö¡
ÝóÇáúãóÐúåóÈõ Ãóäøóåõ áóÇ ÊóÈúØõáõ ÕóáóÇÊõåõ¡ ÓóæóÇÁð ÝóÇÑóÞó ÈöÚõÐúÑò
Ãóæú ÈöÛóíúÑöåö¡ åóÐóÇ ÌõãúáóÊõåõ. æóÊóÝúÕöíáõåõ: Ãóäøó Ýöí ÈõØúáóÇäö
ÇáÕøóáóÇÉö ÈöÇáúãõÝóÇÑóÞóÉö ØóÑöíÞóíúäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ ÊóÈúØõáõ.
æóÇáËøóÇäöí: Úóáóì Þóæúáóíúäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: áóÇ ÊóÈúØõáõ. æóÇÎúÊóáóÝõæÇ
Ýöí ãóæúÖöÚö ÇáúÞóæúáóíúäö¡ Úóáóì ØõÑõÞò. ÃóÕóÍøõåóÇ: åõãóÇ Ýöíãóäú
ÝóÇÑóÞó ÈöÛóíúÑö ÚõÐúÑò. ÝóÃóãøóÇ ÇáúãóÚúÐõæÑõ ÝóíóÌõæÒõ ÞóØúÚðÇ.
æóÞöíáó: åõãóÇ Ýöí ÇáúãóÚúÐõæÑö. ÝóÃóãøóÇ ÛóíúÑõåõ ÝóÊóÈúØõáõ ÕóáóÇÊõåõ
ÞóØúÚðÇ. æóÞöíáó: åõãóÇ ÝöíåöãóÇ¡ æóÇÎúÊóÇÑóåõ ÇáúÍóáöíãöíøõ. æóÞóÇáó
ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö: æóÇáúÃóÚúÐóÇÑõ ßóËöíÑóÉñ¡ æóÃóÞúÑóÈõ -
ãõÚúÊóÈóÑðÇ - Ãóäú íõÞóÇáó: ßõáøõ ãóÇ ÌóæøóÒó ÊóÑúßó ÇáúÌóãóÇÚóÉö
ÇÈúÊöÏóÇÁð¡ ÌóæøóÒó ÇáúãõÝóÇÑóÞóÉó. æóÃóáúÍóÞõæÇ Èöåö ãóÇ ÅöÐóÇ
(1/374)
ÊóÑóßó ÇáúÅöãóÇãõ ÓõäøóÉð ãóÞúÕõæÏóÉð¡
ßóÇáÊøóÔóåøõÏö ÇáúÃóæøóáö æóÇáúÞõäõæÊö. æóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ áóãú íóÕúÈöÑú
Úóáóì Øõæáö ÇáúÞöÑóÇÁóÉö áöÖóÚúÝò Ãóæú ÔõÛúáò ÝóÇáúÃóÕóÍøõ Ãóäøóåõ
ÚõÐúÑñ. åóÐóÇ ßõáøõåõ ÅöÐóÇ ÞóØóÚó ÇáúãóÃúãõæãõ ÇáúÞõÏúæóÉó æóÇáúÅöãóÇãõ
ÈóÚúÏõ Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÇäúÞóØóÚóÊú ÈöÍóÏóËö ÇáúÅöãóÇãö¡
æóäóÍúæöåö¡ ÝóáóÇ ÊóÈúØõáõ ÕóáóÇÉõ ÇáúãóÃúãõæãö ÞóØúÚðÇ Èößõáøö ÍóÇáò.
ÝóÑúÚñ
ÅöÐóÇ ÃõÞöíãóÊö ÇáúÌóãóÇÚóÉõ æóåõæó Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö ãõäúÝóÑöÏðÇ äóÙóÑó
Åöäú ßóÇäó Ýöí ÝóÑöíÖóÉö ÇáúæóÞúÊö¡ ÝóÞóÏú ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ - ÑóÖöíó
Çááøóåõ Úóäúåõ: ÃóÍúÈóÈúÊõ Ãóäú íõßúãöáó ÑóßúÚóÊóíúäö æóíõÓóáøöãó¡
ÝóÊóßõæäó áóåõ äóÇÝöáóÉð¡ æóíóÈúÊóÏöÆó ÇáÕøóáóÇÉó ãóÚó ÇáúÅöãóÇãö.
æóãóÚúäóÇåõ: Ãóäú íóÞúØóÚó ÇáúÝóÑöíÖóÉó æóíóÞúáöÈóåóÇ äóÝúáðÇ. æóÝöíåö
æóÝöí äóÙóÇÆöÑöåö ÎöáóÇÝñ ÞóÏøóãúäóÇåõ Ýöí ãóÓóÇÆöáö ÇáäøöíøóÉö Ýöí
ÕöÝóÉö ÇáÕøóáóÇÉö. Ëõãøó åóÐóÇ ÝöíãóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäóÊö ÇáÕøóáóÇÉõ
ËõáóÇËöíøóÉð¡ Ãóæú ÑõÈóÇÚöíøóÉð¡ æóáóãú íõÕóáøö ÈóÚúÏõ ÑóßúÚóÊóíúäö.
ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ÐóÇÊó ÑóßúÚóÊóíúäö¡ Ãóæú ÐóÇÊó ËóáóÇËò¡ Ãóæú ÃóÑúÈóÚò¡
æóÞóÏú ÞóÇãó Åöáóì ÇáËøóÇáöËóÉö¡ ÝóÅöäøóåõ íõÊöãøõåóÇ¡ Ëõãøó íóÏúÎõáõ
Ýöí ÇáúÌóãóÇÚóÉö¡ æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÝóÇÆöÊóÉò¡ áóãú íõÓúÊóÍóÈøó Ãóäú
íóÞúÊóÕöÑó Úóáóì ÑóßúÚóÊóíúäö áöíõÕóáøöíó Êöáúßó ÇáúÝóÇÆöÊóÉö ÌóãóÇÚóÉð¡
áöÃóäøó ÇáúÝóÇÆöÊóÉó áóÇ íõÔúÑóÚõ áóåóÇ ÇáúÌóãóÇÚóÉõ¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú
ÔóÑóÚó Ýöí ÝóÇÆöÊóÉò Ýöí íóæúãö Ûóíúãò¡ ÝóÇäúßóÔóÝó ÇáúÛóíúãõ¡ æóÎóÇÝó
ÝóæúÊó ÇáúÍóÇÖöÑóÉö¡ ÝóÅöäøóåõ íõÓóáøöãõ Úóäú ÑóßúÚóÊóíúäö¡ æóíóÔúÊóÛöáõ
ÈöÇáúÍóÇÖöÑóÉö.
ÞõáúÊõ: Þóæúáõåõ: áóÇ íõÔúÑóÚõ áóåóÇ ÇáúÌóãóÇÚóÉõ¡ íõÍúãóáõ Úóáóì
ÇáÊøóÝúÕöíáö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúÊõåõ Ýöí Ãóæøóáö ßöÊóÇÈö ÕóáóÇÉö
ÇáúÌóãóÇÚóÉö. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóÅöäú ßóÇäó Ýöí äóÇÝöáóÉò æóÃõÞöíãóÊö ÇáúÌóãóÇÚóÉõ¡ ÝóÅöäú áóãú íóÎúÔó
ÝóæúÊóåóÇ ÃóÊóãøóåóÇ. æóÅöäú ÎóÔöíóåõ¡ ÞóØóÚóåóÇ æóÏóÎóáó Ýöí
ÇáúÌóãóÇÚóÉö. ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ áóãú íõÓóáøöãú ãöäú ÕóáóÇÊöåö ÇáøóÊöí
ÃóÍúÑóãó ÈöåóÇ ãõäúÝóÑöÏðÇ¡ Èóáö ÇÞúÊóÏóì Ýöí ÎöáóÇáöåóÇ¡ ÝóÇáúãóÐúåóÈõ
ÌóæóÇÒõåõ. æóåóÐóÇ ÌõãúáóÊõåõ. ÝóÃóãøóÇ ÊóÝúÕöíáõåõ
(1/375)
ÝóÝöí ÕöÍøóÉö åóÐóÇ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö
ØóÑöíÞóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇáúÞóØúÚõ ÈöÈõØúáóÇäöåö æóÊóÈúØõáõ Èöåö
ÇáÕøóáóÇÉõ. æóÃóÕóÍøõåõãóÇ æóÃóÔúåóÑõåõãóÇ: Ýöíåö ÞóæúáóÇäö
ÃóÙúåóÑõåõãóÇ: ÌóæóÇÒõåõ. Ëõãøó ÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöí ãóæúÖöÚö ÇáúÞóæúáóíúäö
Úóáóì ØõÑõÞò¡ ÝóÞöíáó: åõãóÇ ÝöíãóÇ ÅöÐóÇ áóãú íóÑúßóÚö ÇáúãõäúÝóÑöÏõ
Ýöí ÇäúÝöÑóÇÏöåö. ÝóÅöäú ÑóßóÚó áóãú íóÌõÒú ÞóØúÚðÇ. æóÞöíáó: åõãóÇ
ÈóÚúÏó ÑõßõæÚöåö. ÝóÃóãøóÇ ÞóÈúáóåõ ÝóíóÌõæÒõ ÞóØúÚðÇ. æóÞöíáó: åõãóÇ
ÅöÐóÇ ÇÊøóÝóÞóÇ Ýöí ÇáÑøóßúÚóÉö¡ ÝóÅöäö ÇÎúÊóáóÝóÇ¡ ÝóßóÇäó ÇáúÅöãóÇãõ
Ýöí ÑóßúÚóÉò¡ æóÇáúãóÃúãõæãõ Ýöí ÃõÎúÑóì ãõÊóÞóÏøöãðÇ Ãóæú ãõÊóÃóÎøöÑðÇ
áóãú íóÌõÒú ÞóØúÚðÇ. æóÇáØøóÑöíÞõ ÇáÑøóÇÈöÚõ ÇáÕøóÍöíÍõ: Ãóäøó
ÇáúÞóæúáóíúäö Ýöí ÌóãöíÚö ÇáúÃóÍúæóÇáö. æóÅöÐóÇ ÕóÍøóÍúäóÇ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁó
Úóáóì ÇáúÅöØúáóÇÞö¡ ÝóÇÎúÊóáóÝóÇ Ýöí ÇáÑøóßúÚóÉö¡ ÞóÚóÏó ÇáúãóÃúãõæãõ
Ýöí ãóæúÖöÚö ÞõÚõæÏö ÇáúÅöãóÇãö¡ æóÞóÇãó Ýöí ãóæúÖöÚö ÞöíóÇãöåö¡ ÝóÅöäú
ÊóãøóÊú ÕóáóÇÊõåõ ÃóæøóáðÇ¡ áóãú íõÊóÇÈöÚö ÇáúÅöãóÇãó Ýöí ÇáÒøöíóÇÏóÉö¡
Èóáú Åöäú ÔóÇÁó ÝóÇÑóÞóåõ¡ æóÅöäú ÔóÇÁó ÇäúÊóÙóÑóåõ Ýöí ÇáÊøóÔóåøõÏö
æóØóæøóáó ÇáÏøõÚóÇÁó æóÓóáøóãó ãóÚóåõ. ÝóÅöäú ÊóãøóÊú ÕóáóÇÉõ ÇáúÅöãóÇãö
ÃóæøóáðÇ ÞóÇãó ÇáúãóÃúãõæãõ æóÃóÊóãøó ÕóáóÇÊóåõ ßóãóÇ íóÝúÚóáõ
ÇáúãóÓúÈõæÞõ¡ æóÅöÐóÇ ÓóåóÇ ÇáúãóÃúãõæãõ ÞóÈúáó ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö áóãú
íóÊóÍóãøóáú Úóäúåõ ÇáúÅöãóÇãõ¡ Èóáú ÅöÐóÇ Óóáøóãó ÇáúÅöãóÇãõ ÓóÌóÏó åõæó
áöÓóåúæöåö¡ æóÅöäú ÓóåóÇ ÈóÚúÏó ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö Íóãóáó Úóäúåõ. æóÅöäú
ÓóåóÇ ÇáúÅöãóÇãõ ÞóÈúáó ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁö Ãóæú ÈóÚúÏóåõ áóÍöÞó ÇáúãóÃúãõæãó
æóíóÓúÌõÏõ ãóÚóåõ¡ æóíõÚöíÏõ Ýöí ÂÎöÑö ÕóáóÇÊöåö Úóáóì ÇáúÃóÙúåóÑö
ßóÇáúãóÓúÈõæÞö.
ÝóÑúÚñ
ãóäú ÃóÏúÑóßó ÇáúÅöãóÇãó Ýöí ÇáÑøõßõæÚö¡ ßóÇäó ãõÏúÑößðÇ áöáÑøóßúÚóÉö.
æóÞóÇáó ãõÍóãøóÏõ Èúäõ ÅöÓúÍóÇÞó Èúäö ÎõÒóíúãóÉó¡ æóÃóÈõæ ÈóßúÑò
ÇáÕøöÈúÛöíøõ - ÈößóÓúÑö ÇáÕøóÇÏö ÇáúãõåúãóáóÉö¡ æóÅöÓúßóÇäö ÇáúÈóÇÁö
ÇáúãõæóÍøóÏóÉö¡ æóÈöÇáúÛóíúäö ÇáúãõÚúÌóãóÉö¡ ßöáóÇåõãóÇ ãöäú
ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ -: áóÇ íõÏúÑößõ ÇáÑøóßúÚóÉó ÈöÅöÏúÑóÇßö ÇáÑøõßõæÚö. æóåóÐóÇ
ÔóÇÐøñ ãõäúßóÑñ¡ æóÇáÕøóÍöíÍõ ÇáøóÐöí Úóáóíúåö ÇáäøóÇÓõ¡ æóÃóØúÈóÞó
Úóáóíúåö ÇáúÃóÆöãøóÉõ: ÅöÏúÑóÇßõåóÇ¡ áóßöäú íõÔúÊóÑóØõ Ãóäú íóßõæäó
Ðóáößó ÇáÑøõßõæÚõ ãóÍúÓõæÈðÇ áöáúÅöãóÇãö¡ ÝóÅöäú áóãú íóßõäú ÝóÝöíåö
ÊóÝúÕöíáñ äóÐúßõÑõåõ
(1/376)
Ýöí ÇáúÌõãõÚóÉö¡ Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ
ÊóÚóÇáóì. Ëõãøó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÅöÏúÑóÇßö ÇáÑøõßõæÚö¡ Ãóäú íóáúÊóÞöíó åõæó
æóÅöãóÇãõåõ Ýöí ÍóÏøö ÃóÞóáøö ÇáÑøõßõæÚö. ÍóÊøóì áóæú ßóÇäó åõæó Ýöí
Çáúåõæöíøö¡ æóÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÇáöÇÑúÊöÝóÇÚö¡ æóÞóÏú ÈóáóÛó åõæöíøõåõ
ÍóÏøó ÇáúÃóÞóáøö ÞóÈúáó Ãóäú íóÑúÊóÝöÚó ÇáúÅöãóÇãõ Úóäúåõ¡ ßóÇäó
ãõÏúÑößðÇ¡ æóÅöäú áóãú íóáúÊóÞöíóÇ Ýöíåö ÝóáóÇ. åóßóÐóÇ ÞóÇáóåõ ÌóãöíÚõ
ÇáúÃóÕúÍóÇÈö. æóíõÔúÊóÑóØõ Ãóäú íóØúãóÆöäøó ÞóÈúáó ÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáúÅöãóÇãö
Úóäö ÇáúÍóÏøö ÇáúãõÚúÊóÈóÑö. åóßóÐóÇ ÕóÑøóÍó Èöåö Ýöí (ÇáúÈóíóÇäö)
æóÈöåö ÃóÔúÚóÑó ßóáóÇãõ ßóËöíÑò ãöäó ÇáäøóÞóáóÉö æóåõæó ÇáúæóÌúåõ¡
æóÅöäú ßóÇäó ÇáúÃóßúËóÑõæäó áóãú íóÊóÚóÑøóÖõæÇ áóåõ. æóáóæú ßóÈøóÑó
æóÇäúÍóäóì æóÔóßøó åóáú ÈóáóÛó ÇáúÍóÏøó ÇáúãõÚúÊóÈóÑó ÞóÈúáó ÇÑúÊöÝóÇÚö
ÇáúÅöãóÇãö Úóäúåõ¿ ÝóæóÌúåóÇäö. æóÞöíáó: ÞóæúáóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: áóÇ
íóßõæäõ ãõÏúÑößðÇ. æóÇáËøóÇäöí: íóßõæäõ. ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÃóÏúÑóßóåõ
ÝöíãóÇ ÈóÚúÏó ÇáÑøõßõæÚö¡ ÝóáóÇ íóßõæäõ ãõÏúÑößðÇ áöáÑøóßúÚóÉö ÞóØúÚðÇ¡
æóÚóáóíúåö Ãóäú íõÊóÇÈöÚóåõ Ýöí ÇáÑøõßúäö ÇáøóÐöí ÃóÏúÑóßóåõ Ýöíåö
æóÅöäú áóãú íõÍúÓóÈú áóåõ.
ÞõáúÊõ: æóÅöÐóÇ ÃóÏúÑóßóåõ Ýöí ÇáÊøóÔóåøõÏö ÇáúÃóÎöíÑö¡ áóÒöãóåõ
ãõÊóÇÈóÚóÊõåõ Ýöí ÇáúÌõáõæÓö¡ æóáóÇ íóáúÒóãõåõ Ãóäú íóÊóÔóåøóÏó ãóÚóåõ
ÞóØúÚðÇ¡ æóíõÓóäøó áóåõ Ðóáößó Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö ÇáúãóäúÕõæÕö. æóÇááøóåõ
ÃóÚúáóãõ.
ÝóÑúÚñ
ÇáúãóÓúÈõæÞõ ÅöÐóÇ ÃóÏúÑóßó ÇáúÅöãóÇãó Ýöí ÇáÑøõßõæÚö. ÝóÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ
Ãóäøóåõ íõßóÈøöÑõ áöáÑøõßõæÚö ÈóÚúÏó ÊóßúÈöíÑóÉö ÇáöÇÝúÊöÊóÇÍö¡ Ýóáóæú
ÃóÏúÑóßóåõ Ýöí ÇáÓøóÌúÏóÉö ÇáúÃõæáóì Ãóæö ÇáËøóÇäöíóÉö Ãóæö
ÇáÊøóÔóåøõÏö¡ Ýóåóáú íõßóÈøöÑõ áöáöÇäúÊöÞóÇáö Åöáóíúåö¿ æóÌúåóÇäö.
ÃóÕóÍøõåõãóÇ: áóÇ áöÃóäøó åóÐóÇ ÛóíúÑõ ãóÍúÓõæÈò áóåõ ÈöÎöáóÇÝö
ÇáÑøõßõæÚö¡ æóíõÎóÇáöÝõ ãóÇ áóæú ÃóÏúÑóßóåõ Ýöí ÇáöÇÚúÊöÏóÇáö ÝóãóÇ
ÈóÚúÏóåõ ÝóÅöäøóåõ íóäúÊóÞöáõ ãóÚóåõ ãöäú Ñõßúäò Åöáóì Ñõßúäò
ãõßóÈøöÑðÇ¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú ãóÍúÓõæÈðÇ¡ áöÃóäøóåõ áöãõæóÇÝóÞóÉö
ÇáúÅöãóÇãö. æóáöÐóáößó äóÞõæáõ: íõæóÇÝöÞõåõ Ýöí ÞöÑóÇÁóÉö ÇáÊøóÔóåøõÏö
æóÝöí ÇáÊøóÓúÈöíÍóÇÊö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö. æóÅöÐóÇ ÞóÇãó ÇáúãóÓúÈõæÞõ
ÈóÚúÏó ÓóáóÇãö ÇáúÅöãóÇãö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÌõáõæÓõ ÇáøóÐöí ÞóÇãó ãöäúåõ
ãóæúÖöÚó
(1/377)
ÌõáõæÓö ÇáúãóÓúÈõæÞö¡ ÈöÃóäú ÃóÏúÑóßóåõ
Ýöí ÇáËøóÇáöËóÉö ãöäú ÑõÈóÇÚöíøóÉò¡ Ãóæú ËóÇäöíóÉö ÇáúãóÛúÑöÈö¡ ÞóÇãó
ãõßóÈøöÑðÇ. ÝóÅöäú áóãú íóßõäú ãóæúÖöÚó ÌõáõæÓöåö¡ ÈöÃóäú ÃóÏúÑóßóåõ Ýöí
ÇáúÃóÎöíÑóÉö¡ Ãóæö ÇáËøóÇäöíóÉö ãöäó ÇáÑøõÈóÇÚöíøóÉö¡ ÞóÇãó ÈöáóÇ
ÊóßúÈöíÑò Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö. Ëõãøó ÅöÐóÇ áóãú íóßõäú ãóæúÖöÚó ÌõáõæÓöåö¡
áóãú íóÌõÒö ÇáúãõßúËõ ÈóÚúÏó ÓóáóÇãö ÇáúÅöãóÇãö. ÝóÅöäú ãóßóËó¡ ÈóØóáóÊú
ÕóáóÇÊõåõ. æóÅöäú ßóÇäó ãóæúÖöÚó ÌõáõæÓöåö¡ áóãú íóÖõÑøó ÇáúãõßúËõ.
æóÇáÓøõäøóÉõ áöáúãóÓúÈõæÞö: Ãóäú íóÞõæãó ÚóÞöÈó ÊóÓúáöíãóÊóíö
ÇáúÅöãóÇãö¡ ÝóÅöäøó ÇáËøóÇäöíóÉó ãöäó ÇáÕøóáóÇÉö¡ æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóÞõæãó
ÚóÞöÈó ÇáúÃõæáóì. æóÅöäú ÞóÇãó ÞóÈúáó ÊóãóÇãöåóÇ¡ ÈóØóáóÊú ÕóáóÇÊõåõ
Åöäú ÊóÚóãøóÏó ÇáúÞöíóÇãó. æóãóÇ íõÏúÑößõåõ ÇáúãóÓúÈõæÞõ Ãóæøóáõ
ÕóáóÇÊöåö¡ æóãóÇ íóÝúÚóáõåõ ÈóÚúÏó ÓóáóÇãö ÇáúÅöãóÇãö ÂÎöÑõåóÇ¡ ÍóÊøóì
áóæú ÃóÏúÑóßó ÑóßúÚóÉð ãöäó ÇáúãóÛúÑöÈö¡ ÝóÅöÐóÇ ÞóÇãó áöÅöÊúãóÇãö
ÇáúÈóÇÞöí¡ íóÌúåóÑõ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö æóíóÊóÔóåøóÏõ¡ æóíõÓöÑøõ Ýöí
ÇáËøóÇáöËóÉö. æóáóæú ÃóÏúÑóßó ÑóßúÚóÉð ãöäó ÇáÕøõÈúÍö¡ æóÞóäóÊó ãóÚó
ÇáúÅöãóÇãö¡ ÃóÚóÇÏó ÇáúÞõäõæÊó Ýöí ÇáÑøóßúÚóÉö ÇáøóÊöí íóÃúÊöí ÈöåóÇ.
æóäóÕøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - Ãóäøóåõ áóæú ÃóÏúÑóßó
ÑóßúÚóÊóíúäö ãöäú ÑõÈóÇÚöíøóÉò¡ Ëõãøó ÞóÇãó áöáÊøóÏóÇÑõßö¡ íóÞúÑóÃõ
ÇáÓøõæÑóÉó Ýöí ÇáÑøóßúÚóÊóíúäö¡ ÝóÞöíáó: åóÐóÇ ÊóÝúÑöíÚñ Úóáóì Þóæúáöåö:
íõÓúÊóÍóÈøõ ÞöÑóÇÁóÉõ ÇáÓøõæÑóÉö Ýöí ÌóãöíÚö ÇáÑøóßóÚóÇÊö¡ æóÞöíáó: åõæó
ÊóÝúÑöíÚñ Úóáóì ÇáúÞóæúáóíúäö ÌóãöíÚðÇ áöÆóáøóÇ ÊóÎúáõæó ÕóáóÇÊõåõ Úóäö
ÇáÓøõæÑóÉö.
ÞõáúÊõ: ÇáËøóÇäöí ÃóÕóÍøõ. æóÍõßöíó Þóæúáñ ÛóÑöíÈñ: Ãóäøóåõ íóÌúåóÑõ.
æóÇáúÌóãóÇÚóÉõ Ýöí ÇáÕøõÈúÍö ÃóÝúÖóáõ ãöäú ÛóíúÑöåóÇ¡ Ëõãøó ÇáúÚöÔóÇÁõ¡
Ëõãøó ÇáúÚóÕúÑõ¡ áöáúÃóÍóÇÏöíËö ÇáÕøóÍöíÍóÉö. æóáóæú ßóÇäó áöáúãóÓúÌöÏö
ÅöãóÇãñ ÑóÇÊöÈñ¡ ßõÑöåó áöÛóíúÑöåö ÅöÞóÇãóÉõ ÇáúÌóãóÇÚóÉö Ýöíåö¡
ÞóÈúáóåõ Ãóæú ÈóÚúÏóåõ ÅöáøóÇ ÈöÅöÐúäöåö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúãóÓúÌöÏõ
ãóØúÑõæÞðÇ¡ ÝóáóÇ ÈóÃúÓó. æóÞóÏú ÓóÈóÞóÊö ÇáúãóÓúÃóáóÉõ Ýöí ÈóÇÈö
ÇáúÃóÐóÇäö. æóíõßúÑóåõ Ãóäú íóÄõãøó ÇáÑøóÌõáõ ÞóæúãðÇ æóÃóßúËóÑõåõãú
áóåõ ßóÇÑöåõæäó¡ ÝóÅöäú ßóÑöåóåõ ÇáúÃóÞóáøõ¡ Ãóæö ÇáäøöÕúÝõ¡ áóãú
ÊõßúÑóåú ÅöãóÇãóÊõåõ. æóÇáúãõÑóÇÏõ Ãóäú íóßúÑóåõæåõ áöãóÚúäðì ãóÐúãõæãò
Ýöí ÇáÔøóÑúÚö¡ ÝóÅöäú áóãú íóßõäú ßóÐóáößó¡ ÝóÇáúÚóÊúÈõ Úóáóíúåöãú æóáóÇ
ßóÑóÇåóÉó. æóÞóÇáó ÇáúÞóÝøóÇáõ: ÅöäøóãóÇ íõßúÑóåõ ÅöÐóÇ áóãú íõäóÕøöÈúåõ
ÇáúÅöãóÇãõ¡ ÝóÅöäú äóÕøóÈóåõ ÝóáóÇ íõÈóÇáöí ÈößóÑóÇåóÉö ÃóßúËóÑöåöãú.
æóÇáÕøóÍöíÍõ ÇáøóÐöí Úóáóíúåö ÇáúÌõãúåõæÑõ: Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó
ãóäú äóÕøóÈóåõ ÇáúÅöãóÇãõ æóÛóíúÑöåö. æóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäó ÈóÚúÖõ
ÇáúãóÃúãõæãöíäó íóßúÑóåõ Ãóåúáõ ÇáúãóÓúÌöÏö ÍõÖõæÑóåõ¡ ÝóáóÇ íõßúÑóåõ
áóåõ ÇáúÍõÖõæÑõ¡ áöÃóäøó ÛóíúÑóåõ áóÇ íóÑúÊóÈöØõ Èöåö¡ äóÕøó Úóáóíúåö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ æóÇáúÃóÕúÍóÇÈõ - ÑóÍúãóÉõ Çááøóåö Úóáóíúåöãú - æóíõßúÑóåõ
Ãóäú íóßõæäó ãóæúÞöÝõ
(1/378)
ÇáúÅöãóÇãö ÃóÚúáóì ãöäú ãóæúÞöÝö
ÇáúãóÃúãõæãö¡ æóßóÐóÇ ÚóßúÓõåõ¡ ÝóÅöäö ÇÍúÊóÇÌó ÇáúÅöãóÇãõ Åöáóì
ÇáöÇÓúÊöÚúáóÇÁö áöíõÚóáøöãóåõãú ÕöÝóÉó ÇáÕøóáóÇÉö¡ Ãóæö ÇáúãóÃúãõæãõ
áöíõÈóáøöÛó ÇáúÞóæúãó ÊóßúÈöíÑó ÇáúÅöãóÇãö ÇÓúÊõÍöÈøó. æóÃóÝúÖóáõ
ÕõÝõæÝö ÇáÑøöÌóÇáö ÃóæøóáõåóÇ¡ Ëõãøó ãóÇ ÞóÑõÈó ãöäúåõ¡ æóßóÐóáößó
ÇáäøöÓóÇÁõ ÇáúÎõáøóÕõ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáäøöÓóÇÁõ ãóÚó ÇáÑøöÌóÇáö¡
ÝóÃóÝúÖóáõ ÕõÝõæÝöåöäøó ÂÎöÑõåóÇ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(1/379)
|