ÑæÖÉ
ÇáØÇáÈíä æÚãÏÉ ÇáãÝÊíä Ø ÇáãßÊÈ ÇáÅÓáÇãí ßöÊóÇÈõ ÇáúÈóíúÚö
ÈóÇÈõ ãóÇ íóÕöÍøõ Èöåö ÇáúÈóíúÚõ
ÇáúÈóíúÚõ: ãõÞóÇÈóáóÉõ ãóÇáò ÈöãóÇáò Ãóæú äóÍúæöåö. æóíõÚúÊóÈóÑõ Ýöí
ÕöÍøóÊöåö ËóáóÇËóÉõ ÃõãõæÑò.
ÇáúÃóæøóáõ: ÇáÕøöíÛóÉõ¡ æóåöíó ÇáúÅöíÌóÇÈõ ãöäú ÌöåóÉö ÇáúÈóÇÆöÚö¡
ßóÞóæúáöåö: ÈöÚúÊõßó Ãóæú ãóáøóßúÊõßó æóäóÍúæöåöãóÇ. æóÝöí ãóáøóßúÊõßó
æóÌúåñ ÖóÚöíÝñ. æóÇáúÞóÈõæáõ ãöäó ÇáúãõÔúÊóÑöí¡ ßóÞóæúáöåö: ÞóÈöáúÊõ¡
Ãóæö ÇÈúÊóÚúÊõ¡ Ãóæö ÇÔúÊóÑóíúÊõ¡ Ãóæú ÊóãóáøóßúÊõ. æóíóÌöíÁõ Ýöí
«ÊóãóáøóßúÊõ» Ðóáößó ÇáúæóÌúåõ¡ æóÓóæóÇÁñ ÊóÞóÏøóãó Þóæúáõ ÇáúÈóÇÆöÚö:
ÈöÚúÊõ¡ Ãóæú Þóæúáõ ÇáúãõÔúÊóÑöí: ÇÔúÊóÑóíúÊõ¡ ÝóíóÕöÍøõ ÇáúÈóíúÚõ Ýöí
ÇáúÍóÇáóíúäö¡ æóáóÇ íõÔúÊóÑóØõ ÇÊøöÝóÇÞõ ÇááøóÝúÙóíúäö¡ Èóáú áóæú ÞóÇáó
ÇáúÈóÇÆöÚõ: ÈöÚúÊõßó¡ Ãóæö ÇÔúÊóÑóíúÊó¡ ÝóÞóÇáó ÇáúãõÔúÊóÑöí:
ÊóãóáøóßúÊõ¡ Ãóæú ÞóÇáó ÇáúÈóÇÆöÚõ: ãóáøóßúÊõßó. ÝóÞóÇáó: ÇÔúÊóÑóíúÊõ¡
ÕóÍøóº áöÃóäøó ÇáúãóÚúäóì æóÇÍöÏñ.
ÝóÑúÚñ:
ÇáúãõÚóÇØóÇÉõ¡ áóíúÓóÊú ÈóíúÚðÇ Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈö. æóÎóÑøóÌó ÇÈúäõ
ÓõÑóíúÌò ÞóæúáðÇ ãöäó ÇáúÎöáóÇÝö Ýöí ãóÕöíÑö ÇáúåóÏúíö ãóäúÐõæÑðÇ
ÈöÇáÊøóÞúáöíÏö: Ãóäøóåõ íõßúÊóÝóì ÈöåóÇ Ýöí ÇáúãõÍóÞøóÑóÇÊö¡ æóÈöåö
ÃóÝúÊóì ÇáÑøõæíóÇäöíøõ æóÛóíúÑõåõ. æóÇáúãõÍóÞøóÑõ¡ ßóÑóØúáö ÎõÈúÒò
æóÛóíúÑöåö¡ ãöãøóÇ íõÚúÊóÇÏõ Ýöíåö ÇáúãõÚóÇØóÇÉõ. æóÞöíáó: åõæó ãóÇ
Ïõæäó äöÕóÇÈö ÇáÓøóÑöÞóÉö. ÝóÚóáóì ÇáúãóÐúåóÈö Ýöí Íõßúãö ÇáúãóÃúÎõæÐö
ÈöÇáúãõÚóÇØóÇÉö¡ æóÌúåóÇäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ
(3/338)
ÅöÈóÇÍóÉñ áóÇ íóÌõæÒõ ÇáÑøõÌõæÚõ ÝöíåóÇ¡
ÞóÇáóåõ ÇáúÞóÇÖöí ÃóÈõæ ÇáØøóíøöÈö. æóÃóÕóÍøõåõãóÇ: áóåõ Íõßúãõ
ÇáúãóÞúÈõæÖö ÈöÚóÞúÏò ÝóÇÓöÏò¡ ÝóíõØóÇáöÈõ ßõáøõ æóÇÍöÏò ÕóÇÍöÈóåõ ÈöãóÇ
ÏóÝóÚóåõ Åöäú ßóÇäó ÈóÇÞöíðÇ¡ Ãóæú ÈöÖóãóÇäöåö Åöäú ÊóáöÝó. Ýóáóæú ßóÇäó
ÇáËøóãóäõ ÇáøóÐöí ÞóÈóÖóåõ ÇáúÈóÇÆöÚõ ãöËúáó ÇáúÞöíãóÉö¡ ÞóÇáó
ÇáúÛóÒóÇáöíøõ Ýöí ÇáúÅöÍúíóÇÁö: åóÐóÇ ãõÓúÊóÍöÞøñ ÙóÝóÑó ÈöãöËúáö
ÍóÞøöåö¡ æóÇáúãóÇáößõ ÑóÇÖò¡ Ýóáóåõ Êóãóáøõßõåõ áóÇ ãóÍóÇáóÉó. æóÞóÇáó
ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò: áóÇ ãõØóÇáóÈóÉó áöæóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ¡ æóÊóÈúÑóÃõ
ÐöãøóÊõåõãóÇ ÈöÇáÊøóÑóÇÖöí¡ æóåóÐóÇ íõÔúßöáõ ÈöÓóÇÆöÑö ÇáúÚõÞõæÏö
ÇáúÝóÇÓöÏóÉö¡ ÝóÅöäøóåõ áóÇ ÈóÑóÇÁóÉó æóÅöäú æõÌöÏó ÇáÊøóÑóÇÖöí. æóÞóÇáó
ãóÇáößñ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ -: íóäúÚóÞöÏõ Èößõáøö ãóÇ íóÚõÏøõåõ
ÇáäøóÇÓõ ÈóíúÚðÇ¡ æóÇÓúÊóÍúÓóäóåõ ÇÈúäõ ÇáÕøóÈøóÇÛö.
ÞõáúÊõ: åóÐóÇ ÇáøóÐöí ÇÓúÊóÍúÓóäóåõ ÇÈúäõ ÇáÕøóÈøóÇÛö¡ åõæó ÇáÑøóÇÌöÍõ
ÏóáöíáðÇ¡ æóåõæó ÇáúãõÎúÊóÇÑõº áöÃóäøóåõ áóãú íóÕöÍøó Ýöí ÇáÔøóÑúÚö
ÇÔúÊöÑóÇØõ áóÝúÙò¡ ÝóæóÌóÈó ÇáÑøõÌõæÚõ Åöáóì ÇáúÚõÑúÝö ßóÛóíúÑöåö ãöäó
ÇáúÃóáúÝóÇÙö. æóãöãøóäö ÇÎúÊóÇÑóåõ: ÇáúãõÊóæóáøöí æóÇáúÈóÛóæöíøõ
æóÛóíúÑõåõãóÇ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÝóÑúÚñ:
áóæú ÞóÇáó: ÈöÚúäöí¡ ÝóÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó. Åöäú ÞóÇáó ÈóÚúÏóåõ:
ÇÔúÊóÑóíúÊõ¡ Ãóæú ÞóÈöáúÊõ¡ ÇäúÚóÞóÏó ÞóØúÚðÇ¡ æóÅöáøóÇ¡ ÇäúÚóÞóÏó Úóáóì
ÇáúÃóÕóÍøö. æóÞöíáó: Úóáóì ÇáúÃóÙúåóÑö. æóÞöíáó: íóäúÚóÞöÏõ ÞóØúÚðÇ.
æóáóæú ÞóÇáó: ÇÔúÊóÑö ãöäøöí¡ ÝóÞóÇáó: ÇÔúÊóÑóíúÊõ¡ ÞóÇáó Ýöí
«ÇáÊøóåúÐöíÈö» : åõæó ßóÇáÕøõæÑóÉö ÇáÓøóÇÈöÞóÉö. æóÞóÇáó ÈóÚúÖõåõãú: áóÇ
íóäúÚóÞöÏõ ÞóØúÚðÇ. æóáóæú ÞóÇáó: ÃóÊóÈöíÚõäöí ÚóÈúÏóßó ÈößóÐóÇ¡ Ãóæú
ÞóÇáó: ÈöÚúÊóäöí ÈößóÐóÇ¡ ÝóÞóÇáó: ÈöÚúÊõ¡ áóãú íóäúÚóÞöÏú¡ ÍóÊøóì
íóÞõæáó ÈóÚúÏóåõ: ÇÔúÊóÑóíúÊõ. æóßóÐóÇ áóæú ÞóÇáó ÇáúÈóÇÆöÚõ:
ÃóÊóÔúÊóÑöí ÏóÇÑöíó¿ Ãóæö ÇÔúÊóÑóíúÊó ãöäøöí¿ ÝóÞóÇáó: ÇÔúÊóÑóíúÊõ¡ áóÇ
íóäúÚóÞöÏõ ÍóÊøóì íóÞõæáó ÈóÚúÏóåõ: ÈöÚúÊõ.
(3/339)
ÝóÑúÚñ:
ßõáøõ ÊóÕóÑøõÝò íóÓúÊóÞöáøõ Èöåö ÇáÔøóÎúÕõ¡ ßóÇáØøóáóÇÞö æóÇáúÚöÊóÇÞö
æóÇáúÅöÈúÑóÇÁö¡ íóäúÚóÞöÏõ ÈöÇáúßöäóÇíóÉö ãóÚó ÇáäøöíøóÉö ßóÇäúÚöÞóÇÏöåö
ÈöÇáÕøóÑöíÍö.
æóãóÇ áóÇ íóÓúÊóÞöáøõ Èöåö¡ Èóáú íóÝúÊóÞöÑõ Åöáóì ÅöíÌóÇÈò æóÞóÈõæáò¡
ÖóÑúÈóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãóÇ íõÔúÊóÑóØõ Ýöíåö ÇáÔøóåóÇÏóÉõ ßóÇáäøößóÇÍö æóÈóíúÚö
Çáúæóßöíáö ÅöÐóÇ ÔóÑóØó Çáúãõæóßøöáõ ÇáúÅöÔúåóÇÏó¡ ÝóåóÐóÇ áóÇ
íóäúÚóÞöÏõ ÈöÇáúßöäóÇíóÉöº áöÃóäøó ÇáÔøóÇåöÏó áóÇ íóÚúáóãõ ÇáäøöíøóÉó.
æóÇáËøóÇäöí: ãóÇ áóÇ íõÔúÊóÑóØõ Ýöíåö¡ æóåõæó äóæúÚóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãóÇ íóÞúÈóáõ ãóÞúÕõæÏõåõ ÇáÊøóÚúáöíÞó ÈöÇáúÛóÑóÑö¡
ßóÇáúßöÊóÇÈóÉö¡ æóÇáúÎõáúÚö¡ ÝóíóäúÚóÞöÏõ ÈöÇáúßöäóÇíóÉö ãóÚó
ÇáäøöíøóÉö. æóÇáËøóÇäöí: ãóÇ áóÇ íóÞúÈóáõ¡ ßóÇáúÈóíúÚö æóÇáúÅöÌóÇÑóÉö
æóÛóíúÑöåöãóÇ. æóÝöí ÇäúÚöÞóÇÏö åóÐöåö ÇáÊøóÕóÑøõÝóÇÊö ÈöÇáúßöäóÇíóÉö
ãóÚó ÇáäøöíøóÉö¡ æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: ÇáöÇäúÚöÞóÇÏõ ßóÇáúÎõáúÚö.
æóãöËóÇáõ ÇáúßöäóÇíóÉö Ýöí ÇáúÈóíúÚö¡ Ãóäú íóÞõæáó: ÎõÐúåõ ãöäøöí¡ Ãóæú
ÊóÓóáøóãúåõ ÈöÃóáúÝò¡ Ãóæú ÃóÏúÎóáúÊõåõ Ýöí ãöáúßößó¡ Ãóæú ÌóÚóáúÊõåõ
áóßó ÈößóÐóÇ æóãóÇ ÃóÔúÈóåóåóÇ. æóáóæú ÞóÇáó: ÓóáøóØúÊõßó Úóáóíúåö
ÈöÃóáúÝò¡ ÝóÝöí ßóæúäöåö ßöäóÇíóÉð æóÌúåóÇäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ¡ ßóÞóæúáöåö: ÃóÈóÍúÊõßóåõ ÈöÃóáúÝò.
ÞõáúÊõ: ÇáúÃóÕóÍøõ: Ãóäøóåõ ßöäóÇíóÉñ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÝóÑúÚñ:
áóæú ßóÊóÈó Åöáóì ÛóÇÆöÈò ÈöÇáúÈóíúÚö æóäóÍúæöåö¡ ÊóÑóÊøóÈó Ðóáößó Úóáóì
Ãóäøó ÇáØøóáóÇÞó¡ åóáú íóÞóÚõ ÈöÇáúßóÊúÈö ãóÚó ÇáäøöíøóÉö¿ Åöäú ÞõáúäóÇ:
áóÇ¡ ÝóåóÐöåö ÇáúÚõÞõæÏõ Ãóæúáóì Ãóäú áóÇ ÊóäúÚóÞöÏó¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóÝöíåóÇ
ÇáúæóÌúåóÇäö Ýöí ÇäúÚöÞóÇÏöåóÇ ÈöÇáúßöäóÇíóÇÊö. ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ:
ÊóäúÚóÞöÏõ¡ ÝóÔóÑúØõåõ Ãóäú íóÞúÈóáó ÇáúãóßúÊõæÈõ Åöáóíúåö ÈöãõÌóÑøóÏö
ÇØøöáóÇÚöåö Úóáóì ÇáúßöÊóÇÈö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö.
ÞõáúÊõ: ÇáúãóÐúåóÈõ: Ãóäøóåõ íóäúÚóÞöÏõ ÇáúÈóíúÚõ ÈöÇáúãõßóÇÊóÈóÉö
áöÍõÕõæáö ÇáÊøóÑóÇÖöí¡ áóÇ ÓöíøóãóÇ æóÞóÏú ÞóÏøóãúäóÇ Ãóäøó ÇáÑøóÇÌöÍó
ÇäúÚöÞóÇÏõåõ ÈöÇáúãõÚóÇØóÇÉö. æóÞóÏú ÕóÑøóÍó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ÈöÊóÑúÌöíÍö
ÕöÍøóÊöåö ÈöÇáúãõßóÇÊóÈóÉö Ýöí ßöÊóÇÈö
(3/340)
ÇáØøóáóÇÞö¡ æóÓóÊóÃúÊöí åóÐöåö
ÇáúãóÓóÇÆöáõ ßõáøõåóÇ ãóÈúÓõæØóÉð Ýöíåö Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì.
æóÇÎúÊóÇÑó ÇáúÛóÒóÇáöíøõ Ýöí ÇáúÝóÊóÇæóì: Ãóäøóåõ íóäúÚóÞöÏõ¡ ÞóÇáó:
æóÅöÐóÇ ÞóÈöáó ÇáúãóßúÊõæÈõ Åöáóíúåö¡ ËóÈóÊó áóåõ ÎöíóÇÑõ ÇáúãóÌúáöÓö¡
ãóÇ ÏóÇãó Ýöí ãóÌúáöÓö ÇáúÞóÈõæáö¡ æóíóÊóãóÇÏóì ÎöíóÇÑõ ÇáúßóÇÊöÈö
ÃóíúÖðÇ Åöáóì Ãóäú íóäúÞóØöÚó ÎöíóÇÑõ ÇáúãóßúÊõæÈö Åöáóíúåö¡ ÍóÊøóì áóæú
Úóáöãó Ãóäøóåõ ÑóÌóÚó Úóäö ÇáúÅöíÌóÇÈö ÞóÈúáó ãõÝóÇÑóÞóÉö ÇáúãóßúÊõæÈö
Åöáóíúåö ãóÌúáöÓóåõ¡ ÕóÍøó ÑõÌõæÚõåõ¡ æóáóãú íóäúÚóÞöÏö ÇáúÈóíúÚõ.
æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóáóæú ÊóÈóÇíóÚó ÍóÇÖöÑóÇäö ÈöÇáúãõßóÇÊóÈóÉö¡ ÝóÅöäú ãóäóÚúäóÇåõ Ýöí
ÇáúÛóíúÈóÉö¡ ÝóåõäóÇ Ãóæúáóì¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóæóÌúåóÇäö. æóÍõßúãõ ÇáúßóÊúÈö
Úóáóì ÇáúÞöÑúØóÇÓö¡ æóÇáÑøóÞøö¡ æóÇááøóæúÍö¡ æóÇáúÃóÑúÖö¡ æóÇáäøóÞúÔö
Úóáóì ÇáúÍóÌóÑö æóÇáúÎóÔóÈö - æóÇÍöÏñ¡ æóáóÇ ÃóËóÑó áöÑóÓúãö ÇáúÃóÍúÑõÝö
Úóáóì ÇáúãóÇÁö æóÇáúåóæóÇÁö. ÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ÊóÝúÑöíÚðÇ Úóáóì
ÕöÍøóÉö ÇáúÈóíúÚö ÈöÇáúãõßóÇÊóÈóÉö.
áóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõ ÏóÇÑöíó áöÝõáóÇäò æóåõæó ÛóÇÆöÈñ¡ ÝóáóãøóÇ ÈóáóÛóåõ
ÇáúÎóÈóÑõ ÞóÇáó: ÞóÈöáúÊõ¡ ÇäúÚóÞóÏó ÇáúÈóíúÚõº áöÃóäøó ÇáäøõØúÞó
ÃóÞúæóì ãöäó ÇáúßóÊúÈö. ÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö: æóÇáúÎöáóÇÝõ
ÇáúãóÐúßõæÑõ¡ Ýöí Ãóäøó ÇáúÈóíúÚó æóäóÍúæóåõ¡ åóáú íóäúÚóÞöÏõ
ÈöÇáúßöäóÇíóÉö ãóÚó ÇáäøöíøóÉö åõæó ÝöíãóÇ ÅöÐóÇ ÚõÏöãóÊú ÞóÑóÇÆöäõ
ÇáúÃóÍúæóÇáö¡ ÝóÅöäú ÊóæóÝøóÑóÊú æóÃóÝóÇÏóÊö ÇáÊøóÝóÇåõãó¡ æóÌóÈó
ÇáúÞóØúÚõ ÈöÇáÕøöÍøóÉö¡ áóßöäøó ÇáäøößóÇÍó áóÇ íóÕöÍøõ ÈöÇáúßöäóÇíóÉö
æóÅöäú ÊóæóÝøóÑóÊö ÇáúÞóÑóÇÆöäõ. æóÃóãøóÇ ÇáúÈóíúÚõ ÇáúãõÞóíøóÏõ
ÈöÇáúÅöÔúåóÇÏö¡ ÝóÞóÇáó Ýöí «ÇáúæóÓöíØö» : ÇáÙøóÇåöÑõ ÇäúÚöÞóÇÏõåõ
ÚöäúÏó ÊóæóÝøõÑö ÇáúÞóÑóÇÆöäö.
ÞõáúÊõ: ÞóÇáó ÇáúÛóÒóÇáöíøõ Ýöí ÇáúÝóÊóÇæóì: áóæú ÞóÇáó ÃóÍóÏõ
ÇáúãõÊóÈóÇíöÚóíúäö: ÈöÚúäöí¡ ÝóÞóÇáó: ÞóÏú ÈóÇÚóßó Çááøóåõ¡ Ãóæú ÈóÇÑóßó
Çááøóåõ áóßó Ýöíåö¡ Ãóæú ÞóÇáó Ýöí ÇáäøößóÇÍö: ÒóæøóÌóßó Çááøóåõ
ÈöäúÊöí¡ Ãóæú ÞóÇáó Ýöí ÇáúÅöÞóÇáóÉö: ÞóÏú ÃóÞóÇáóßó Çááøóåõ¡ Ãóæú ÞóÏú
ÑóÏøóåõ Çááøóåõ Úóáóíúßó¡ ÝóåóÐóÇ ßöäóÇíóÉñ¡ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáäøößóÇÍõ
Èößõáøö ÍóÇáò. æóÃóãøóÇ ÇáúÈóíúÚõ æóÇáúÅöÞóÇáóÉõ¡ ÝóÅöäú äóæóÇåõãóÇ¡
ÕóÍøóÇ¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóáóÇ. æóÅöÐóÇ äóæóÇåõãóÇ¡ ßóÇäó ÇáÊøóÞúÏöíÑõ: ÞóÏú
ÃóÞóÇáóßó Çááøóåõ áöÃóäøöí ÞóÏú ÃóÞóáúÊõßó. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(3/341)
ÝóÑúÚñ:
áóæú ÈóÇÚó ãóÇáó æóáóÏöåö áöäóÝúÓöåö¡ Ãóæú ãóÇáó äóÝúÓöåö áöæóáóÏöåö¡
Ýóåóáú íóÝúÊóÞöÑõ Åöáóì ÕöíÛóÊóíö ÇáúÅöíÌóÇÈö æóÇáúÞóÈõæáö¡ Ãóãú ÊóßúÝöí
ÅöÍúÏóÇåõãóÇ¿ æóÌúåóÇäö ÓóíóÃúÊöíóÇäö Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì
ÈöÝõÑõæÚöåöãóÇ Ýöí ÈóÇÈö ÇáúÎöíóÇÑö.
ÝóÑúÚñ:
íõÔúÊóÑóØõ Ãóäú áóÇ íóØõæáó ÇáúÝóÕúáõ Èóíúäó ÇáúÅöíÌóÇÈö æóÇáúÞóÈõæáö¡
æóÃóäú áóÇ íóÊóÎóáøóáóåõãóÇ ßóáóÇãñ ÃóÌúäóÈöíøñ Úóäö ÇáúÚóÞúÏö¡ ÝóÅöäú
ØóÇáó¡ Ãóæú ÊóÎóáøóáó¡ áóãú íóäúÚóÞöÏú¡ ÓóæóÇÁñ ÊóÝóÑøóÞóÇ Úóäö
ÇáúãóÌúáöÓö¡ Ãóãú áóÇ. æóáóæú ãóÇÊó ÇáúãõÔúÊóÑöí Èóíúäó ÇáúÅöíÌóÇÈö
æóÇáúÞóÈõæáö¡ æóæóÇÑöËõåõ ÍóÇÖöÑñ¡ ÝóÞóÈöáó¡ ÝóÇáúÃóÕóÍøõ: ÇáúãóäúÚõ.
æóÞóÇáó ÇáÏøóÇÑóßöíøõ: íóÕöÍøõ.
ÝóÑúÚñ:
íõÔúÊóÑóØõ ãõæóÇÝóÞóÉõ ÇáúÞóÈõæáö ÇáúÅöíÌóÇÈó. Ýóáóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõ
ÈöÃóáúÝò ÕóÍöíÍóÉò¡ ÝóÞóÇáó: ÞóÈöáúÊõ ÈöÃóáúÝò ÞõÑóÇÖóÉò¡ Ãóæú
ÈöÇáúÚóßúÓö. Ãóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõ ÌóãöíÚó ÇáËøóæúÈö ÈöÃóáúÝò¡ ÝóÞóÇáó:
ÞóÈöáúÊõ äöÕúÝóåõ ÈöÎóãúÓöãöÇÆóÉò¡ áóãú íóÕöÍøó. æóáóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó
åóÐóÇ ÈöÃóáúÝò¡ ÝóÞóÇáó: ÞóÈöáúÊõ äöÕúÝóåõ ÈöÎóãúÓöãöÇÆóÉò¡ æóäöÕúÝóåõ
ÈöÎóãúÓöãöÇÆóÉò¡ ÞóÇáó Ýöí «ÇáÊøóÊöãøóÉö» : íóÕöÍøõ ÇáúÚóÞúÏõº áöÃóäøóåõ
ÊóÕúÑöíÍñ ÈöãõÞúÊóÖóì ÇáúÅöØúáóÇÞö¡ æóÝöíåö äóÙóÑñ. æóÝöí ÝóÊóÇæóì
ÇáúÞóÝøóÇáö: Ãóäøóåõ áóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó ÈöÃóáúÝö ÏöÑúåóãò¡ ÝóÞóÇáó:
ÇÔúÊóÑóíúÊõ ÈöÃóáúÝò æóÎóãúÓöãöÇÆóÉò¡ ÕóÍøó ÇáúÈóíúÚõ¡ æóåõæó ÛóÑöíÈñ.
(3/342)
ÝóÑúÚñ:
áóæú ÞóÇáó ÇáúãõÊóæóÓøöØõ áöáúÈóÇÆöÚö: ÈöÚúÊó ßóÐóÇ¿ ÝóÞóÇáó: äóÚóãú¡
Ãóæú ÈöÚúÊõ. æóÞóÇáó áöáúãõÔúÊóÑöí: ÇÔúÊóÑóíúÊó ÈößóÐóÇ¿ ÝóÞóÇáó:
äóÚóãú¡ Ãóæö ÇÔúÊóÑóíúÊõ¡ ÇäúÚóÞóÏó Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö¡ áöæõÌõæÏö
ÇáÕøöíÛóÉö æóÇáÊøóÑóÇÖöí. æóÇáËøóÇäöí: áóÇ¡ áöÚóÏóãö ÊóÎóÇØõÈöåöãóÇ.
ÝóÑúÚñ:
áóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó ÈöÃóáúÝò¡ ÝóÞóÇáó: ÞóÈöáúÊõ¡ ÕóÍøó ÞóØúÚðÇ¡
ÈöÎöáóÇÝö ÇáäøößóÇÍö¡ íõÔúÊóÑóØõ Ýöíåö Úóáóì ÑóÃúíò Ãóäú íóÞõæáó:
ÞóÈöáúÊõ äößóÇÍóåóÇ¡ ÇÍúÊöíóÇØðÇ áöáúÃóÈúÖóÇÚö. æóáóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó
ÈöÃóáúÝò Åöäú ÔöÆúÊó¡ ÝóÞóÇáó: ÇÔúÊóÑóíúÊõ¡ ÇäúÚóÞóÏó Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøöº
áöÃóäøóåõ ãõÞúÊóÖóì ÇáúÅöØúáóÇÞö.
ÝóÑúÚñ:
íóÕöÍøõ ÈóíúÚõ ÇáúÃóÎúÑóÓö æóÔöÑóÇÄõåõ ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö æóÇáúßöÊóÇÈóÉö.
ÝóÑúÚñ:
ÌóãöíÚõ ãóÇ ÓóÈóÞó¡ åõæó ÝöíãóÇ áóíúÓó ÈöÖöãúäöíøò ãöäó ÇáúÈõíõæÚö.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÈóíúÚõ ÇáÖøöãúäöíøõ ÝöíãóÇ ÅöÐóÇ ÞóÇáó: ÃóÚúÊöÞú ÚóÈúÏóßó
Úóäøöí Úóáóì ÃóáúÝò¡ ÝóáóÇ ÊõÚúÊóÈóÑõ Ýöíåö ÇáÕøöíóÛõ ÇáøóÊöí
ÞóÏøóãúäóÇåóÇ¡ Èóáú íóßúÝöí Ýöíåö ÇáöÇáúÊöãóÇÓõ æóÇáúÌóæóÇÈõ ÞóØúÚðÇ.
ÇáúÃóãúÑõ ÇáËøóÇäöí: ÃóåúáöíøóÉõ ÇáúÈóÇÆöÚö æóÇáúãõÔúÊóÑöí¡ æóíõÔúÊóÑóØõ
ÝöíåöãóÇ áöÕöÍøóÉö ÇáúÈóíúÚö: ÇáÊøóßúáöíÝõ¡
(3/343)
ÝóáóÇ íóäúÚóÞöÏõ ÈöÚöÈóÇÑóÉö ÇáÕøóÈöíøö
æóÇáúãóÌúäõæäö¡ áóÇ áöÃóäúÝõÓöåöãóÇ¡ æóáóÇ áöÛóíúÑöåöãóÇ¡ ÓóæóÇÁñ ßóÇäó
ÇáÕøóÈöíøõ ãõãóíøöÒðÇ Ãóæú ÛóíúÑó ãõãóíøöÒò¡ ÈóÇÔóÑó ÈöÅöÐúäö Çáúæóáöíøö
Ãóæú ÈöÛóíúÑö ÅöÐúäöåö¡ æóÓóæóÇÁñ ÈóíúÚõ ÇáöÇÎúÊöÈóÇÑö æóÛóíúÑõåõ.
æóÈóíúÚõ ÇáöÇÎúÊöÈóÇÑö: åõæó ÇáøóÐöí íóãúÊóÍöäõåõ Çáúæóáöíøõ Èöåö
áöíóÓúÊóÈöíäó ÑõÔúÏóåõ ÚöäúÏó ãõäóÇåóÒóÉö ÇáöÇÍúÊöáóÇãö¡ æóáóßöäú
íõÝóæøóÖõ Åöáóíúåö ÇáöÇÓúÊöíóÇãõ æóÊóÏúÈöíÑõ ÇáúÚóÞúáö¡ ÝóÅöÐóÇ ÇäúÊóåóì
ÇáúÃóãúÑõ Åöáóì ÇááøóÝúÙö¡ ÃóÊóì Èöåö Çáúæóáöíøõ. æóÝöí æóÌúåò ÖóÚöíÝò:
íóÕöÍøõ ãöäúåõ ÈóíúÚõ ÇáöÇÎúÊöÈóÇÑö.
ÞõáúÊõ: æóíõÔúÊóÑóØõ Ýöí ÇáúãõÊóÚóÇÞöÏóíúäö¡ ÇáöÇÎúÊöíóÇÑõ. ÝóÅöäú
ÃõßúÑöåóÇ Úóáóì ÇáúÈóíúÚö¡ áóãú íóÕöÍøó¡ ÅöáøóÇ ÅöÐóÇ ÃõßúÑöåó ÈöÍóÞøò¡
ÈöÃóäú íóÊóæóÌøóåó Úóáóíúåö ÈóíúÚõ ãóÇáöåö áöæóÝóÇÁö Ïóíúäò Úóáóíúåö¡
Ãóæú ÔöÑóÇÁõ ãóÇáò ÃõÓúáöãó Åöáóíúåö Ýöíåö¡ ÝóÃóßúÑóåóåõ ÇáúÍóÇßöãõ
Úóáóíúåö¡ ÕóÍøó ÈóíúÚõåõ æóÔöÑóÇÄõåõº áöÃóäøóåõ ÅößúÑóÇåñ ÈöÍóÞøò.
ÝóÃóãøóÇ ÈóíúÚõ ÇáúãõÕóÇÏóÑö¡ ÝóÇáúÃóÕóÍøõ: ÕöÍøóÊõåõ. æóÞóÏú ÓóÈóÞó
ÈóíóÇäõåõ Ýöí äöÕúÝö ÇáúÈóÇÈö ÇáËøóÇäöí ãöäó ÇáúÃóØúÚöãóÉö. æóíóÕöÍøõ
ÈóíúÚõ ÇáÓøóßúÑóÇäö æóÔöÑóÇÄõåõ Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÛóíúÑó
ãõßóáøóÝò ßóãóÇ ÊóÞóÑøóÑó Ýöí ßõÊõÈö ÇáúÃõÕõæáö¡ æóÓóäõæóÖøöÍõåõ Ýöí
ßöÊóÇÈö ÇáØøóáóÇÞö Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÝóÑúÚñ:
áóæö ÇÔúÊóÑóì ÇáÕøóÈöíøõ ÔóíúÆðÇ ÝóÊóáöÝó Ýöí íóÏöåö¡ Ãóæú ÃóÊúáóÝóåõ¡
ÝóáóÇ ÖóãóÇäó Úóáóíúåö Ýöí ÇáúÍóÇáö¡ æóáóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÈõáõæÛö. æóßóÐóÇ
áóæö ÇÞúÊóÑóÖó ãóÇáðǺ áóÃóäøó ÇáúãóÇáößó åõæó ÇáúãõÖóíøöÚõ
ÈöÇáÊøóÓúáöíãö Åöáóíúåö. æóãóÇ ÏóÇãóÇ ÈóÇÞöíóíúäö¡ ÝóáöáúãóÇáößö
ÇáöÇÓúÊöÑúÏóÇÏõ. æóáóæú Óóáøóãó Ëóãóäó ãóÇ ÇÔúÊóÑóÇåõ¡ áóÒöãó Çáúæóáöíøó
ÇÓúÊöÑúÏóÇÏõåõ¡ æóáóÒöãó ÇáúÈóÇÆöÚó ÑóÏøõåõ Åöáóì Çáúæóáöíøö. ÝóÅöäú
ÑóÏøóåõ Åöáóì ÇáÕøóÈöíøö¡ áóãú íóÈúÑóÃú ãöäó ÇáÖøóãóÇäö. æóåóÐóÇ ßóãóÇ
áóæú Óóáøóãó ÇáÕøóÈöíøó ÏöÑúåóãðÇ Åöáóì ÕóÑøóÇÝò áöíóäúÞõÏóåõ¡ Ãóæú
Óóáøóãó ãóÊóÇÚðÇ Åöáóì ãõÞóæøöãò áöíõÞóæøöãóåõ¡ ÝóÅöÐóÇ ÃóÎóÐóåõ¡ áóãú
íóÌõÒú ÑóÏøõåõ Åöáóì ÇáÕøóÈöíøö¡ Èóáú íóÑõÏøõåõ Åöáóì æóáöíøöåö Åöäú
ßóÇäó ÇáúãóÇáõ áöáÕøóÈöíøö. æóÅöäú ßóÇäó áößóÇãöáò¡ ÝóÅöáóì ÇáúãóÇáößö.
Ýóáóæú ÃóãóÑóåõ Çáúæóáöíøõ ÈöÏóÝúÚöåö Åöáóì ÇáÕøóÈöíøö¡ ÝóÏóÝóÚóåõ
Åöáóíúåö¡ ÓóÞóØó Úóäúåõ ÇáÖøóãóÇäõ Åöäú ßóÇäó ÇáúãóÇáõ áöáúæóáöíøö.
æóÅöäú ßóÇäó áöáÕøóÈöíøö¡ ÝóáóÇ¡ ßóãóÇ áóæú ÃóãóÑóåõ ÈöÅöáúÞóÇÁö ãóÇáö
ÇáÕøóÈöíøö
(3/344)
Ýöí ÇáúÈóÍúÑö ÝóÝóÚóáó¡ ÝóÅöäøóåõ
íóáúÒóãõåõ ÇáÖøóãóÇäõ. æóáóæú ÊóÈóÇíóÚó ÕóÈöíøóÇäö æóÊóÞóÇÈóÖóÇ¡
æóÃóÊúáóÝó ßõáøõ æóÇÍöÏò ãóÇ ÞóÈóÖóåõ¡ äóÙóÑó¡ Åöäú ÌóÑóì Ðóáößó
ÈöÅöÐúäö Çáúæóáöíøóíúäö¡ ÝóÇáÖøóãóÇäõ ÚóáóíúåöãóÇ¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóáóÇ
ÖóãóÇäó ÚóáóíúåöãóÇ¡ æóÚóáóì ÇáÕøóÈöíøóíúäö ÇáÖøóãóÇäõº áöÃóäøó
ÊóÓúáöíãóåõãóÇ áóÇ íõÚóÏøõ ÊóÓúáöíØðÇ æóÊóÖúíöíÚðÇ.
ÝóÑúÚñ:
áóÇ íóäúÚóÞöÏõ äößóÇÍõ ÇáÕøóÈöíøö æóÓóÇÆöÑõ ÊóÕóÑøõÝóÇÊöåö¡ áóßöäú Ýöí
ÊóÏúÈöíÑö ÇáúãõãóíøöÒö æóæóÕöíøóÊöåö ÎöáóÇÝñ ãóÐúßõæÑñ Ýöí ãóæúÖöÚöåö.
æóáóæú ÝóÊóÍó ÈóÇÈðÇ æóÃóÎúÈóÑó ÈöÅöÐúäö Ãóåúáö ÇáÏøóÇÑö Ýöí ÇáÏøõÎõæáö¡
Ãóæú ÃóæúÕóáó åóÏöíøóÉð æóÃóÎúÈóÑó Úóäú ÅöåúÏóÇÁö ãõåúÏöíúåóÇ¡ Ýóåóáú
íóÌõæÒõ ÇáöÇÚúÊöãóÇÏõ Úóáóíúåö¿ äóÙóÑó¡ Åöäö ÇäúÖóãøóÊú ÞóÑóÇÆöäõ
ÊõÍóÕøöáõ ÇáúÚöáúãó ÈöÐóáößó¡ ÌóÇÒó ÇáÏøõÎõæáõ æóÇáúÞóÈõæáõ¡ æóåõæó Ýöí
ÇáúÍóÞöíÞóÉö Úóãóáñ ÈöÇáúÚöáúãö¡ áóÇ ÈöÞóæúáöåö. æóÅöäú áóãú íóäúÖóãøó¡
äóÙóÑó¡ Åöäú ßóÇäó ÛóíúÑó ãóÃúãõæäö ÇáúÞóæúáö¡ áóãú íõÚúÊóãóÏú¡
æóÅöáøóÇ¡ ÝóØóÑöíÞóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: ÇáúÞóØúÚõ ÈöÇáöÇÚúÊöãóÇÏö.
æóÇáËøóÇäöí: Úóáóì ÇáúæóÌúåóíúäö Ýöí ÞóÈõæáö ÑöæóÇíóÊöåö.
ÝóÑúÚñ:
ßóãóÇ áóÇ ÊóÕöÍøõ ÊóÕóÑøõÝóÇÊõåõ ÇááøóÝúÙöíøóÉõ¡ áóÇ íóÕöÍøõ ÞóÈúÖõåõ
Ýöí Êöáúßó ÇáÊøóÕóÑøõÝóÇÊö¡ ÝóáóÇ íõÝöíÏõ ÞóÈúÖõåõ Çáúãöáúßó Ýöí
ÇáúãóæúåõæÈö áóåõ æóÅöäö ÇÊøóåóÈóåõ Çáúæóáöíøõ¡ æóáóÇ áöÛóíúÑöåö ÅöÐóÇ
ÃóãóÑóåõ ÇáúãóæúåõæÈõ áóåõ ÈöÇáúÞóÈúÖö áóåõ. æóáóæú ÞóÇáó ãõÓúÊóÍöÞøõ
ÇáÏøóíúäö áöãóäú Úóáóíúåö: Óóáøöãú ÍóÞøöí Åöáóì åóÐóÇ ÇáÕøóÈöíøö¡
ÝóÓóáøóãó Åöáóíúåö ÞóÏúÑó ÍóÞøöåö¡ áóãú íóÈúÑóÃú ãöäó ÇáÏøóíúäö¡ æóßóÇäó
ãóÇ Óóáøóãóåõ ÈóÇÞöíðÇ Ýöí ãöáúßöåö¡ ÍóÊøóì áóæú ÖóÇÚó¡ áóÖóÇÚó
Úóáóíúåö¡ æóáóÇ ÖóãóÇäó Úóáóì ÇáÕøóÈöíøöº áöÃóäøó ÇáÏøóÇÝöÚó ÖóíøóÚóåõ
ÈöÊóÓúáöíãöåö¡ æóíóÈúÞóì ÇáÏøóíúäõ ÈöÍóÇáöåöº áöÃóäøó ãóÇ Ýöí ÇáÐøöãøóÉö
áóÇ íóÊóÚóíøóäõ ÅöáøóÇ ÈöÞóÈúÖò ÕóÍöíÍò¡ ÝóáóÇ íóÒõæáõ Úóäö ÇáÐøöãøóÉö¡
ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó: ÃóáúÞö ÍóÞøöí Ýöí ÇáúÈóÍúÑö¡ ÝóÃóáúÞóì ÞóÏúÑó ÍóÞøöåö¡
áóÇ íóÈúÑóÃõ¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ÞóÇáó ãóÇáößõ ÇáúæóÏöíÚóÉö áöáúãõæÏöÚö:
Óóáøöãú ãóÇáöíó Åöáóì åóÐóÇ ÇáÕøóÈöíøö¡ ÝóÓóáøóãó¡ ÎóÑóÌó ãöäó
ÇáúÚõåúÏóÉöº áöÃóäøóåõ ÇãúÊóËóáó ÃóãúÑóåõ Ýöí ÍóÞøöåö ÇáúãõÊóÚóíøóäö
(3/345)
ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó: ÃóáúÞöåóÇ Ýöí
ÇáúÈóÍúÑö¡ ÝóÇãúÊóËóáó. æóáóæú ßóÇäóÊö ÇáúæóÏöíÚóÉõ áöáÕøóÈöíøö¡
ÝóÓóáøóãóåóÇ Åöáóíúåö¡ Öóãöäó¡ ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÈöÅöÐúäö Çáúæóáöíøö Ãóæú
ÈöÛóíúÑö ÅöÐúäöåö¡ ÅöÐú áóíúÓó áóåõ ÊóÖúíöíÚõåóÇ æóÅöäú ÃóãóÑóåõ
Çáúæóáöíøõ Èöåö.
ÝóÕúáñ
ÅöÓúáóÇãõ ÇáúãõÊóÚóÇÞöÏóíúäö áóíúÓó ÈöÔóÑúØò Ýöí ãõØúáóÞö ÇáÊøóÈóÇíõÚö¡
áóßöäú áóæö ÇÔúÊóÑóì ßóÇÝöÑñ ÚóÈúÏðÇ ãõÓúáöãðÇ¡ Ãóæö ÇÊøóåóÈóåõ¡ Ãóæú
ÃõæÕöíó áóåõ Èöåö¡ ÝóÞóÈöáó¡ áóãú íõãóáøößúåõ Úóáóì ÇáúÃóÙúåóÑö. ÞóÇáó
Ýöí «ÇáÊøóÊöãøóÉö» : ÇáúÞóæúáóÇäö Ýöí ÇáúæóÕöíøóÉö¡ ÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ:
íóãúáößõåóÇ ÈöÇáúÞóÈõæáö. æóÅöäú ÞõáúäóÇ ÈöÇáúãóæúÊö¡ ËóÈóÊó ÈöáóÇ
ÎöáóÇÝò ßóÇáúÅöÑúËö. æóáóæö ÇÔúÊóÑóì ãõÕúÍóÝðÇ¡ Ãóæú ÔóíúÆðÇ ãöäú
ÍóÏöíËö ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -¡
ÝóÇáúãóÐúåóÈõ: ÇáúÞóØúÚõ ÈöÃóäøóåõ áóÇ íóãúáößõ. æóÞöíáó: Úóáóì
ÇáúÞóæúáóíúäö. ÞóÇáó ÇáúÚöÑóÇÞöíøõæäó: æóßõÊõÈõ ÇáúÝöÞúåö ÇáøóÊöí ÝöíåóÇ
ÂËóÇÑõ ÇáÓøóáóÝö¡ áóåóÇ Íõßúãõ ÇáúãõÕúÍóÝö Ýöí åóÐóÇ. æóÞóÇáó ÕóÇÍöÈõ
ÇáúÍóÇæöí: ßõÊõÈõ ÇáúÝöÞúåö æóÇáúÍóÏöíËö íóÕöÍøõ ÈóíúÚõåóÇ áöáúßóÇÝöÑö.
æóÝöí ÃóãúÑöåö ÈöÅöÒóÇáóÉö Çáúãöáúßö ÚóäúåóÇ¡ æóÌúåóÇäö.
ÞõáúÊõ: ÇáúÎöáóÇÝõ Ýöí ÈóíúÚö ÇáúÚóÈúÏö¡ æóÇáúãõÕúÍóÝö¡ æóÇáúÍóÏöíËö¡
æóÇáúÝöÞúåö¡ ÅöäøóãóÇ åõæó Ýöí ÕöÍøóÉö ÇáúÚóÞúÏö¡ ãóÚó Ãóäøóåõ ÍóÑóÇãñ
ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ: áóÇ íóÕöÍøõ ÔöÑóÇÁõ ÇáúßóÇÝöÑö ÚóÈúÏðÇ ãõÓúáöãðÇ¡
ÝóÇÔúÊóÑóì ãóäú íóÚúÊöÞõ Úóáóíúåö ßóÃóÈöíåö æóÇÈúäöåö¡ ÕóÍøó Úóáóì
ÇáúÃóÕóÍøö. æóíóÌúÑöí ÇáúæóÌúåóÇäö Ýöí ßõáøö ÔöÑóÇÁò íóÓúÊóÚúÞöÈõ
ÚöÊúÞðÇ¡ ßóÞóæúáö ÇáúßóÇÝöÑö áöãõÓúáöãò: ÃóÚúÊöÞú ÚóÈúÏóßó ÇáúãõÓúáöãó
Úóäøöí ÈöÚöæóÖò Ãóæú ÈöÛóíúÑö ÚöæóÖò¡ æóÅöÌóÇÈóÊöåö¡ æóßóãóÇ ÅöÐóÇ
ÃóÞóÑøó ÈöÍõÑøöíøóÉö ÚóÈúÏò ãõÓúáöãò Ýöí íóÏö ÛóíúÑöåö Ëõãøó ÇÔúÊóÑóÇåõ.
æóÑóÊøóÈó ÇáúÅöãóÇãõ ÇáúÎöáóÇÝó Ýöí åóÇÊóíúäö ÇáÕøõæÑóÊóíúäö Úóáóì
ÔöÑóÇÁö ÇáúÞóÑöíÈö. æóÞóÇáó: ÇáúÃõæáóì Ãóæúáóì ÈöÇáÕøöÍøóÉöº áöÃóäøó
Çáúãöáúßó ÝöíåóÇ Ööãúäöíøñ¡ æóÇáËøóÇäöíóÉõ Ãóæúáóì ÈöÇáúãóäúÚöº áöÃóäøó
ÇáúÚöÊúÞó ÝöíåóÇ æóÅöäú Íõßöãó Èöåö¡ Ýóåõæó ÙóÇåöÑñ ÛóíúÑõ ãõÍóÞøóÞò¡
ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÞóÑöíÈö. æóáóæö ÇÔúÊóÑóì ÇáúßóÇÝöÑõ ÚóÈúÏðÇ ãõÓúáöãðÇ
ÈöÔóÑúØö ÇáúÅöÚúÊóÇÞö¡ æóÕóÍøóÍúäóÇ ÇáÔøöÑóÇÁó ÈöåóÐóÇ
(3/346)
ÇáÔøóÑúØö¡ Ýóåõæó ßóãóÇ áóæö ÇÔúÊóÑóÇåõ
ãõØúáóÞðǺ áöÃóäøó ÇáúÚöÊúÞó áóÇ íóÍúÕõáõ ÈöäóÝúÓö ÇáÔøöÑóÇÁö. æóÞöíáó:
åõæó ßóÔöÑóÇÁö ÇáúÞóÑöíÈö.
ÝóÑúÚñ:
íóÌõæÒõ Ãóäú íóÓúÊóÃúÌöÑó ÇáúßóÇÝöÑõ ãõÓúáöãðÇ Úóáóì Úóãóáò Ýöí
ÇáÐøöãøóÉö¡ ßóÏóíúäò Ýöí ÐöãøóÊöåö. æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóÓúÊóÃúÌöÑóåõ
ÈöÚóíúäöåö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö¡ ÍõÑøðÇ ßóÇäó Ãóæú ÚóÈúÏðÇ. ÝóÚóáóì åóÐóÇ¡
åóáú íõÄúãóÑõ ÈöÅöÒóÇáóÉö ãöáúßöåö Úóäö ÇáúãóäóÇÝöÚö¡ ÈöÃóäú íõÄóÌøöÑóåõ
ãõÓúáöãðÇ¿ æóÌúåóÇäö. ÞóØóÚó ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò: ÈöÃóäøóåõ
íõÄúãóÑõ.
ÞõáúÊõ: æóÅöÐóÇ ÕóÍøóÍúäóÇ ÅöÌóÇÑóÉó Úóíúäöåö¡ Ýóåöíó ãóßúÑõæåóÉñ¡ äóÕøó
Úóáóíúåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ -. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóÝöí ÇÑúÊöåóÇäöåö ÇáúÚóÈúÏó ÇáúãõÓúáöãó¡ æóÌúåóÇäö. æóíóÌõæÒõ ÅöÚóÇÑóÉõ
ÇáúÚóÈúÏö ÇáúãõÓúáöãö áößóÇÝöÑò ÞóØúÚðÇ. æóßóÐóÇ ÅöíÏóÇÚõåõ ÚöäúÏóåõ.
ÞõáúÊõ: ÇáúÃóÕóÍøõ: ÕöÍøóÉõ ÇÑúÊöåóÇäöåö ÇáúÚóÈúÏó ÇáúãõÓúáöãó
æóÇáúãõÕúÍóÝó¡ æóíõÓóáøóãõ Åöáóì ÚóÏúáò. æóÝöí ÇáúÅöÚóÇÑóÉö æóÌúåñ:
ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÌõæÒõ¡ æóÈöåö ÌóÒóãó ÕóÇÍöÈõ «ÇáúãõåóÐøóÈö» æó
«ÇáÊøóäúÈöíåõ» æóÇáúÌõÑúÌóÇäöíøõ: æóåõæó ÖóÚöíÝñ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÝóÑúÚñ:
áóæú ÈóÇÚó ÇáúßóÇÝöÑõ ÚóÈúÏðÇ ãõÓúáöãðÇ - æóÑöËóåõ¡ Ãóæú ÃóÓúáóãó
ÚöäúÏóåõ - ÈöËóæúÈò¡ Ëõãøó æóÌóÏó ÈöÇáËøóæúÈö ÚóíúÈðÇ¡ ÝóÇáúãóÐúåóÈõ:
Ãóäøóåõ áóåõ ÑóÏøõ ÇáËøóæúÈö ÈöÇáúÚóíúÈö. æóåóáú áóåõ ÇÓúÊöÑúÏóÇÏõ
ÇáúÚóÈúÏö¿ æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: áóåõ Ðóáößó. æóÇáËøóÇäöí: áóÇ¡ Èóáú
íóÓúÊóÑöÏøõ ÞöíãóÊóåõº áöÃóäøóåõ ßóÇáúåóÇáößö. æóØóÑóÏó ÇáúÅöãóÇãõ
æóÇáúÛóÒóÇáöíøõ¡ ÇáúæóÌúåóíúäö Ýöí ÌóæóÇÒö ÑóÏøö ÇáËøóæúÈö.
æóÇáÕøóæóÇÈõ: ÇáúÃóæøóáõ¡ æóÈöåö ÞõØöÚó Ýöí
(3/347)
ÇáÊøóåúÐöíÈö æóÛóíúÑöåö. æóáóæú æóÌóÏó
ãõÔúÊóÑöí ÇáúÚóÈúÏö Èöåö ÚóíúÈðÇ¡ ÝóÝöí ÑóÏøöåö æóÇÓúÊöÑúÏóÇÏöåö
ÇáËøóæúÈó ØóÑöíÞóÇäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇáúÞóØúÚõ ÈöÇáúÌóæóÇÒö. æóÇáËøóÇäöí: Úóáóì ÇáúæóÌúåóíúäö.
æóáóæú ÈóÇÚó ÇáúßóÇÝöÑõ ÇáúÚóÈúÏó ÇáúãõÓúáöãó¡ Ëõãøó ÊóÞóÇíóáóÇ¡ ÝóÅöäú
ÞõáúäóÇ: ÇáúÅöÞóÇáóÉõ ÈóíúÚñ¡ áóãú íóäúÝõÐú¡ æóÅöäú ÞõáúäóÇ: ÝõÓöÎó¡
ÝóÚóáóì ÇáúæóÌúåóíúäö Ýöí ÇáÑøóÏøö ÈöÇáúÚóíúÈö.
ÝóÑúÚñ: æóáóæú æóßøóáó ßóÇÝöÑñ ãõÓúáöãðÇ áöíóÔúÊóÑöíó ÚóÈúÏðÇ ãõÓúáöãðÇ¡
áóãú íóÕöÍøóº áöÃóäøó ÇáúÚóÞúÏó íóÞóÚõ áöáúãõæóßøöáö ÃóæøóáðÇ¡
æóíóäúÊóÞöáõ Åöáóíúåö ÂÎöÑðÇ æóáóæú æóßøóáó ãõÓúáöãñ ßóÇÝöÑðÇ
áöíóÔúÊóÑöíó áóåõ ÚóÈúÏðÇ ãõÓúáöãðÇ¡ ÝóÅöäú Óóãøóì Çáúãõæóßøöáó Ýöí
ÇáÔøöÑóÇÁö¡ ÕóÍøó¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ: íóÞóÚõ Çáúãöáúßõ
áöáúæóßöíáö ÃóæøóáðÇ¡ áóãú íóÕöÍøó: æóÅöäú ÞõáúäóÇ: íóÞóÚõ
áöáúãõæóßøöáö¡ ÕóÍøó.
ÝóÑúÚñ:
áóæö ÇÔúÊóÑóì ßóÇÝöÑñ ãõÑúÊóÏøðÇ¡ ÝóæóÌúåóÇäö¡ áöÈóÞóÇÁö ÚóáúÞóÉö
ÇáúÅöÓúáóÇãö ßóÇáúæóÌúåóíúäö Ýöí ÞóÊúáö ÇáúãõÑúÊóÏøö ÈöÐöãøöíøò.
ÝóÑúÚñ:
áóæö ÇÔúÊóÑóì ßóÇÝöÑñ ßóÇÝöÑðÇ¡ ÝóÃóÓúáóãó ÞóÈúáó ÞóÈúÖöåö¡ Ýóåóáú
íóÈúØõáõ ÇáúÈóíúÚõ ßóãóäö ÇÔúÊóÑóì ÚóÕöíÑðÇ ÝóÊóÎóãøóÑó ÞóÈúáó ÞóÈúÖöåö¡
Ãóãú áóÇ ßóãóäö ÇÔúÊóÑóì ÚóÈúÏðÇ ÝóÃóÈöÞö ÞóÈúáó ÞóÈúÖöåö¿ æóÌúåóÇäö.
ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ: áóÇ íóÈúØõáõ¡ Ýóåóáú íóÞúÈöÖõåõ ÇáúãõÔúÊóÑöí¡ Ãóãú
íõäóÕøöÈõ ÇáúÍóÇßöãõ ãóäú íóÞúÈöÖõ Úóäúåõ Ëõãøó íóÃúãõÑõåõ ÈöÅöÒóÇáóÉö
Çáúãöáúßö¿ æóÌúåóÇäö. æóÞóØóÚó ÇáúÞóÝøóÇáõ Ýöí ÝóÊóÇæöíåö: ÈöÃóäøóåõ áóÇ
íóÈúØõáõ¡ æóíóÞúÈöÖõåõ ÇáúÍóÇßöãõ¡ æóåóÐóÇ ÃóÕóÍøõ.
(3/348)
ÝóÑúÚñ:
ÌóãöíÚõ ãóÇ ÓóÈóÞó¡ ÊóÝúÑöíÚñ Úóáóì Þóæúáö ÇáúãóäúÚö. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ
ÕóÍøóÍúäóÇ ÔöÑóÇÁóåõ¡ ÝóÅöäú Úóáöãó ÇáúÍóÇßöãõ Èöåö ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö¡
Ýóíõãóßøöäõåõ ãöäó ÇáúÞóÈúÖö¡ Ãóãú íõäóÕøöÈõ ãóäú íóÞúÈöÖõåõ¿ Ýöíåö
ÇáúæóÌúåóÇäö. æóÅöÐóÇ ÍóÕóáó ÇáúÞóÈúÖõ¡ Ãóæú Úõáöãó Èöåö ÈóÚúÏó
ÞóÈúÖöåö¡ ÃóãóÑó ÈöÅöÒóÇáóÉö Çáúãöáúßö Ýöíåö¡ ßóãóÇ äóÐúßõÑõåõ Ýöí
ÇáúÝóÑúÚö ÈóÚúÏóåõ Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì.
ÝóÑúÚñ:
ÅöÐóÇ ßóÇäó Ýöí íóÏö ÇáúßóÇÝöÑö ÚóÈúÏñ¡ ÝóÃóÓúáóãó¡ áóãú íóÒóáú ãöáúßõåõ
Úóäúåõ¡ æóáóßöäú áóÇ íõÞóÑøõ Ýöí íóÏöåö¡ Èóáú íõÄúãóÑõ ÈöÅöÒóÇáóÉö
ãöáúßöåö Úóäúåõ¡ ÈöÈóíúÚò¡ Ãóæú åöÈóÉò¡ Ãóæú ÚöÊúÞò¡ Ãóæú ÛóíúÑöåóÇ.
æóáóÇ íóßúÝöí ÇáÑøóåúäõ æóÇáÊøóÒúæöíÌõ¡ æóÇáúÅöÌóÇÑóÉõ¡
æóÇáúÍóíúáõæáóÉõ¡ æóÊóßúÝöí ÇáúßöÊóÇÈóÉõ Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö¡ æóÊóßõæäõ
ßöÊóÇÈóÉð ÕóÍöíÍóÉð. æóÅöäú ÞõáúäóÇ: áóÇ ÊóßúÝöí¡ ÝóæóÌúåóÇäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÃóäøóåóÇ ßöÊóÇÈóÉñ ÝóÇÓöÏóÉñ¡ ÝóíõÈóÇÚõ ÇáúÚóÈúÏõ.
æóÇáËøóÇäöí: ÕóÍöíÍóÉñ. Ëõãøó Åöäú ÌóæøóÒúäóÇ ÈóíúÚó ÇáúãõßóÇÊóÈö¡ ÈöíÚó
ãõßóÇÊóÈðÇ¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝõÓöÎóÊö ÇáúßöÊóÇÈóÉõ æóÇáúÈóíúÚõ. æóáóæö
ÇãúÊóäóÚó ãöäú ÅöÒóÇáóÉö ãöáúßöåö¡ ÈóÇÚóåõ ÇáúÍóÇßöãõ Úóáóíúåö ÈöËóãóäö
ÇáúãöËúáö¡ ßóãóÇ íóÈöíÚõ ãóÇáó ãóäö ÇãúÊóäóÚó ãöäú ÃóÏóÇÁö ÇáúÍóÞøö.
ÝóÅöäú áóãú íóÌöÏú ãõÔúÊóÑöíðÇ ÈöËóãóäö ÇáúãöËúáö¡ ÕóÈóÑó æóÍóÇáó
Èóíúäóåõ æóÈóíúäóåõ¡ æóíóÓúÊóßúÓöÈõ áóåõ¡ æóÊõÄúÎóÐõ äóÝóÞóÊõåõ ãöäúåõ.
æóáóæú ÃóÓúáóãóÊú ãõÓúÊóæúáöÏóÉõ ßóÇÝöÑò¡ ÝóáóÇ ÓóÈöíáó Åöáóì äóÞúáöåóÇ
Åöáóì ÛóíúÑöåö ÈöÇáúÈóíúÚö æóÇáúåöÈóÉö æóäóÍúæöåöãóÇ Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈö.
æóåóáú íõÌúÈóÑõ Úóáóì ÅöÚúÊóÇÞöåóÇ¿ æóÌúåóÇäö. ÇáÕøóÍöíÍõ: áóÇ íõÌúÈóÑõ¡
Èóáú íõÍóÇáõ ÈóíúäóåõãóÇ æóíõäúÝóÞõ ÚóáóíúåóÇ æóÊóÓúÊóßúÓöÈõ áóåõ Ýöí
íóÏö ãõÓúáöãò. æóáóæú ãóÇÊó ßóÇÝöÑñ ÃóÓúáóãó ÚóÈúÏñ Ýöí íóÏöåö¡ ÕóÇÑó
áöæóÇÑöËöåö¡ æóÃõãöÑó ÈöãóÇ ßóÇäó íõÄúãóÑõ Èöåö ãõæÑöËõåõ¡ ÝóÅöäö
ÇãúÊóËóáó¡ æóÅöáøóÇ¡ ÈöíÚó Úóáóíúåö.
(3/349)
ÞõáúÊõ: ÞóÇáó ÇáúãóÍóÇãöáöíøõ Ýöí
ßöÊóÇÈöåö «ÇááøõÈóÇÈö» : áóÇ íóÏúÎõáõ ÚóÈúÏñ ãõÓúáöãñ Ýöí ãöáúßö ßóÇÝöÑò
ÇÈúÊöÏóÇÁð¡ ÅöáøóÇ Ýöí ÓöÊøö ãóÓóÇÆöáó:
ÅöÍúÏóÇåóÇ: ÈöÇáúÅöÑúËö.
ÇáËøóÇäöíóÉõ: íóÓúÊóÑúÌöÚõåõ ÈöÅöÝúáóÇÓö ÇáúãõÔúÊóÑöí.
ÇáËøóÇáöËóÉõ: íóÑúÌöÚõ Ýöí åöÈóÊöåö áöæóáóÏöåö.
ÇáÑøóÇÈöÚóÉõ: ÅöÐóÇ ÑõÏøó Úóáóíúåö ÈöÚóíúÈò.
ÇáúÎóÇãöÓóÉõ: ÅöÐóÇ ÞóÇáó áöãõÓúáöãò: ÃóÚúÊöÞú ÚóÈúÏóßó Úóäøöí¡
ÝóÃóÚúÊóÞóåõ æóÕóÍøóÍúäóÇåõ.
ÇáÓøóÇÏöÓóÉõ: ÅöÐóÇ ßóÇÊóÈó ÚóÈúÏóåõ ÇáúßóÇÝöÑó¡ ÝóÃóÓúáóãó ÇáúÚóÈúÏõ¡
Ëõãøó ÚóÌóÒó Úóäö ÇáäøõÌõæãö¡ Ýóáóåõ ÊóÚúÌöíÒõåõ¡ æóåóÐöåö ÇáÓøóÇÏöÓóÉõ
ÝöíåóÇ ÊóÓóÇåõáñ¡ ÝóÅöäøó ÇáúãõßóÇÊóÈó áóÇ íóÒõæáõ Çáúãöáúßõ Ýöíåö
áöíóÊóÌóÏøóÏó ÈöÇáÊøóÚúÌöíÒö.
æóÊóÑóßó ÓóÇÈöÚóÉð¡ æóåöíó: ÅöÐóÇ ÇÔúÊóÑóì ãóäú íóÚúÊöÞõ Úóáóíúåö.
æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÇáúÃóãúÑõ ÇáËøóÇáöËõ: ÕóáóÇÍöíóÉõ ÇáúãóÚúÞõæÏö Úóáóíúåö¡ ÝóíõÚúÊóÈóÑõ
Ýöí ÇáúãóÈöíÚö áöÕöÍøóÉö ÈóíúÚöåö¡ ÎóãúÓóÉõ ÔõÑõæØò:
ÃóÍóÏõåóÇ: ÇáØøóåóÇÑóÉõ¡ ÝóÇáäøóÌóÓõ ÖóÑúÈóÇäö¡ äóÌóÓõ ÇáúÚóíúäö¡
æóäóÌóÓñ ÈöÚóÇÑöÖò. ÝóÇáúÃóæøóáõ: áóÇ íóÕöÍøõ ÈóíúÚõåõ¡ Ýóãöäúåõ
ÇáúßóáúÈõ¡ æóÇáúÎöäúÒöíÑõ¡ æóãóÇ ÊóæóáøóÏó ãöäú ÃóÍóÏöåöãóÇ¡ æóÓóæóÇÁñ
ÇáúßóáúÈõ ÇáúãõÚóáøóãõ æóÛóíúÑõåõ¡ æóãöäúåõ ÇáúãóíúÊóÉõ¡ æóÓöÑúÌöíäõ
ÌóãöíÚö ÇáúÈóåóÇÆöãö¡ æóÇáúÈóæúáõ¡ æóíóÌõæÒõ ÈóíúÚõ ÇáúÝóíúáóÌö æóÝöí
ÈóÇØöäöåö ÇáÏøõæÏõ ÇáúãóíøöÊõº áöÃóäøó ÈóÞóÇÁóåõ ãöäú ãóÕóÇáöÍöåö¡
ßóÇáäøóÌóÇÓóÉö Ýöí ÌóæúÝö ÇáúÍóíóæóÇäö.
ÞõáúÊõ: ÇáúÝóíúáóÌõ - ÈöÇáúÝóÇÁö - æóåõæó ÇáúÞóÒøõ. æóíóÌõæÒõ ÈóíúÚõåõ
æóÝöíåö ÇáÏøõæÏõ¡ ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ãóíøöÊðÇ Ãóæú ÍóíøðÇ¡ æóÓóæóÇÁñ ÈóÇÚóåõ
æóÒúäðÇ¡ Ãóæú ÌõÒóÇÝðÇ¡ ÕóÑøóÍó Èöåö ÇáúÞóÇÖöí ÍõÓóíúäñ Ýöí ÝóÊóÇæöíåö.
æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóÝöí ÈóíúÚö ÈóÒúÑö ÇáúÞóÒøö æóÝóÃúÑóÉö ÇáúãöÓúßö¡ æóÌúåóÇäö ÈöäóÇÁð
Úóáóì ØóåóÇÑóÊöåöãóÇ.
ÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: ÞöÓúãóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãõÊóäóÌøöÓñ íõãúßöäõ ÊóØúåöíÑõåõ¡ ßóÇáËøóæúÈö¡
(3/350)
æóÇáúÎóÔóÈóÉö¡ æóÇáúÂÌõÑøö¡ ÝóíóÌõæÒõ
ÈóíúÚõåóǺ áöÃóäøó ÌóæúåóÑóåóÇ ØóÇåöÑñ. ÝóÅöäö ÇÓúÊóÊóÑó ÔóíúÁñ ãöäú
Ðóáößó ÈöÇáäøóÌóÇÓóÉö ÇáúæóÇÑöÏóÉö¡ ÎóÑóÌó Úóáóì ÈóíúÚö ÇáúÛóÇÆöÈö.
æóÇáËøóÇäöí: ãóÇ áóÇ íõãúßöäõ ÊóØúåöíÑõåõ¡ ßóÇáúÎóáøö¡ æóÇááøóÈóäö¡
æóÇáÏøöÈúÓö¡ ÅöÐóÇ ÊóäóÌøóÓóÊú¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÈóíúÚõåóÇ. æóÃóãøóÇ
ÇáÏøõåúäõ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó äóÌöÓó ÇáúÚóíúäö¡ ßóæóÏóßö ÇáúãóíúÊóÉö¡ áóãú
íóÕöÍøó ÈóíúÚõåõ ÈöÍóÇáò. æóÅöäú äóÌõÓó ÈöÚóÇÑöÖò¡ Ýóåóáú íõãúßöäõ
ÊóØúåöíÑõåõ¿ æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: áóÇ. ÝóÚóáóì åóÐóÇ¡ áóÇ íóÕöÍøõ
ÈóíúÚõåõ ßóÇáúÈóæúáö. æóÇáËøóÇäöí: íõãúßöäõ. ÝóÚóáóì åóÐóÇ¡ Ýöí ÕöÍøóÉö
ÈóíúÚöåö æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: áóÇ íóÕöÍøõ¡ åóÐóÇ ÊóÑúÊöíÈõ
ÇáúÃóÕúÍóÇÈö. æóÞöíáó: Åöäú ÞõáúäóÇ: íõãúßöäõ ÊóØúåöíÑõåõ¡ ÌóÇÒó
ÈóíúÚõåõ¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóæóÌúåóÇäö.
ÞõáúÊõ: åóÐóÇ ÇáÊøóÑúÊöíÈõ ÛóáóØñ ÙóÇåöÑñ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÞóÏú ÌõÒöãó Èöåö
Ýöí ÇáúæóÓöíØö. æóßóíúÝó íóÕöÍøõ ÈóíúÚõ ãóÇ áóÇ íõãúßöäõ ÊóØúåöíÑõåõ¿
ÞóÇáó ÇáúãõÊóæóáøöí: Ýöí ÈóíúÚö ÇáÕøöÈúÛö ÇáäøóÌöÓö ØóÑöíÞóÇäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ßóÇáÒøóíúÊö. æóÇáËøóÇäöí: áóÇ íóÕöÍøõ ÞóØúÚðǺ áöÃóäøóåõ
áóÇ íõãúßöäõ ÊóØúåöíÑõåõ¡ æóÅöäøóãóÇ íõÕúÈóÛõ Èöåö ÇáËøóæúÈõ Ëõãøó
íõÛúÓóáõ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóÝöí ÈóíúÚö ÇáúãóÇÁö ÇáäøóÌöÓö¡ æóÌúåóÇäö¡ ßóÇáÏøõåúäö ÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ:
íõãúßöäõ ØóåóÇÑóÊõåõº áöÃóäøó ÊóØúåöíÑó ÇáúãóÇÁö ãõãúßöäñ
ÈöÇáúãõßóÇËóÑóÉö. æóÃóÔóÇÑó ÈóÚúÖõåõãú Åöáóì ÇáúÌóÒúãö ÈöÇáúãóäúÚö¡
æóÞóÇáó: Åöäøóåõ áóíúÓó ÈöÊóØúåöíÑò¡ Èóáú íóÓúÊóÍöíáõ ÈöÈõáõæÛöåö
ÞõáøóÊóíúäö ãöäú ÕöÝóÉö ÇáäøóÌóÇÓóÉö Åöáóì ÇáØøóåóÇÑóÉö¡ ßóÇáúÎóãúÑö
ÊóÊóÎóáøóáõ. æóíóÌõæÒõ äóÞúáõ ÇáÏøõåúäö ÇáäøóÌöÓö Åöáóì ÇáúÛóíúÑö
ÈöÇáúæóÕöíøóÉö¡ ßóÇáúßóáúÈö. æóÃóãøóÇ åöÈóÊõåõ æóÇáÕøóÏóÞóÉõ Èöåö¡
ÝóÚóäö ÇáúÞóÇÖöí ÃóÈöí ÇáØøóíøöÈö: ãóäúÚõåõãóÇ. æóíõÔúÈöåõ Ãóäú íóßõæäó
ÝöíåöãóÇ ãóÇ Ýöí åöÈóÉö ÇáúßóáúÈö ãöäó ÇáúÎöáóÇÝö.
ÞõáúÊõ: íóäúÈóÛöí Ãóäú íóÞúØóÚó ÈöÕöÍøóÉö ÇáÕøóÏóÞóÉö Èöåö
áöáöÇÓúÊöÕúÈóÇÍö æóäóÍúæöåö. æóÞóÏú ÌóÒóãó ÇáúãõÊóæóáøöí¡ ÈöÃóäøóåõ
íóÌõæÒõ äóÞúáõ ÇáúíóÏö Ýöíåö ÈöÇáúæóÕöíøóÉö æóÛóíúÑöåóÇ. ÞóÇáó
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - Ýöí «ÇáúãõÎúÊóÕóÑö» : áóÇ
íóÌõæÒõ ÇÞúÊöäóÇÁõ ÇáúßóáúÈö ÅöáøóÇ áöÕóíúÏò¡ Ãóæú ãóÇÔöíóÉò¡ Ãóæú
ÒóÑúÚò¡ æóãóÇ Ýöí ãóÚúäóÇåóÇ¡ åóÐóÇ äóÕøõåõ. æóÇÊøóÝóÞó ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ
Úóáóì ÌóæóÇÒö ÇÞúÊöäóÇÆöåö áöåóÐöåö ÇáËøóáóÇËóÉö¡ æóÚóáóì ÇÞúÊöäóÇÆöåö
áöÊóÚúáöíãö ÇáÕøóíúÏö æóäóÍúæöåõ¡
(3/351)
æóÇáúÃóÕóÍøõ: ÌóæóÇÒõ ÇÞúÊöäóÇÆöåö
áöÍöÝúÙö ÇáÏøõæÑö æóÇáÏøõÑõæÈö æóÊóÑúÈöíóÉö ÇáúÌóÑúæö áöÐóáößó¡
æóÊóÍúÑöíãõ ÇÞúÊöäóÇÆöåö ÞóÈúáó ÔöÑóÇÁö ÇáúãóÇÔöíóÉö æóÇáÒøóÑúÚö.
æóßóÐóÇ ßóáúÈõ ÇáÕøóíúÏö áöãóäú áóÇ íóÕöíÏõ. æóíóÌõæÒõ ÇÞúÊöäóÇÁõ
ÇáÓøöÑúÌöíäö¡ æóÊóÑúÈöíóÉõ ÇáÒøóÑúÚö Èöåö¡ áóßöäú íõßúÑóåõ. æóÇÞúÊöäóÇÁõ
ÇáúÎóãúÑö ãóÐúßõæÑñ Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáÑøóåúäö. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÇáÔøóÑúØõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó ãõäúÊóÝóÚðÇ Èöåö. ÝóãóÇ áóÇ äóÝúÚó
Ýöíåö¡ áóíúÓó ÈöãóÇáò¡ ÝóÃóÎúÐõ ÇáúãóÇáö Ýöí ãõÞóÇÈóáóÊöåö ÈóÇØöáñ.
æóáöÚóÏóãö ÇáúãóäúÝóÚóÉö ÓóÈóÈóÇäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇáúÞöáøóÉõ¡ ßóÇáúÍóÈøóÉö æóÇáúÍóÈøóÊóíúäö ãöäó ÇáúÍöäúØóÉö
æóÇáÒøóÈöíÈö æóäóÍúæöåöãóÇ¡ ÝóÅöäøó Ðóáößó ÇáúÞóÏúÑó áóÇ íõÚóÏøõ ãóÇáðÇ¡
æóáóÇ íõäúÙóÑõ Åöáóì ÙõåõæÑö ÇáäøóÝúÚö ÅöÐóÇ Öõãøó Åöáóíúåö ÛóíúÑõåõ¡
æóáóÇ Åöáóì ãóÇ íõÝúÑóÖõ ãöäú æóÖúÚö ÇáúÍóÈøóÉö Ýöí ÝóÎøò. æóáóÇ ÝóÑúÞó
Ýöí Ðóáößó Èóíúäó ÒóãóÇäö ÇáÑøõÎúÕö æóÇáúÛóáóÇÁö. æóãóÚó åóÐóÇ¡ ÝóáóÇ
íóÌõæÒõ ÃóÎúÐõ ÇáúÍóÈøóÉö ãöäú ÕõÈúÑóÉö ÇáúÛóíúÑö. ÝóÅöäú ÃóÎóÐó¡
áóÒöãóåõ ÑóÏøõåóÇ. ÝóÅöäú ÊóáöÝóÊú¡ ÝóáóÇ ÖóãóÇäó¡ ÅöÐú áóÇ ãóÇáöíøóÉó
áóåóÇ. æóÞóÇáó ÇáúÞóÝøóÇáõ: íóÖúãóäõ ãöËúáóåóÇ. æóÍóßóì ÕóÇÍöÈõ
«ÇáÊøóÊöãøóÉö» æóÌúåðÇ: Ãóäøóåõ íóÕöÍøõ ÈóíúÚõ ãóÇ áóÇ ãóäúÝóÚóÉó Ýöíåö
áöÞöáøóÊöåö¡ æóåõæó ÔóÇÐøñ ÖóÚöíÝñ.
ÇáÓøóÈóÈõ ÇáËøóÇäöí: ÇáúÎöÓøóÉõ¡ ßóÇáúÍóÔóÑóÇÊö. æóÇáúÍóíóæóÇäõ
ÇáØøóÇåöÑõ¡ ÖóÑúÈóÇäö: ÖóÑúÈñ íõäúÊóÝóÚõ Èöåö¡ ÝóíóÌõæÒõ ÈóíúÚõåõ¡
ßóÇáäøóÚóãö¡ æóÇáúÎóíúáö¡ æóÇáúÈöÛóÇáö¡ æóÇáúÍóãöíÑö¡ æóÇáÙøöÈóÇÁö¡
æóÇáúÛöÒúáóÇäö. æóãöäó ÇáúÌóæóÇÑöÍö¡ ßóÇáÕøõÞõæÑö¡ æóÇáúÈõÒóÇÉö¡
æóÇáúÝóåúÏö. æóãöäó ÇáØøóíúÑö¡ ßóÇáúÍóãóÇãö¡ æóÇáúÚõÕúÝõæÑö¡
æóÇáúÚõÞóÇÈö. æóãóÇ íõäúÊóÝóÚõ Èöáóæúäöåö ßóÇáØøóÇæõæÓö¡ Ãóæú ÕóæúÊöåö
ßóÇáÒøõÑúÒõæÑö. æóãöãøóÇ íõäúÊóÝóÚõ Èöåö¡ ÇáúÞöÑúÏõ¡ æóÇáúÝöíáõ¡
æóÇáúåöÑøóÉõ¡ æóÏõæÏõ ÇáúÞóÒøö. æóÈóíúÚõ ÇáäøóÍúáö Ýöí ÇáúßöæóÇÑóÉö
ÕóÍöíÍñ Åöäú ÔóÇåóÏó ÌóãöíÚóåõ¡ æóÅöáøóÇ¡ Ýóåõæó ãöäú ÈóíúÚö ÇáúÛóÇÆöÈö.
æóÅöäú ÈóÇÚóåõ æóåõæó ØóÇÆöÑñ¡ ÝóæóÌúåóÇäö. ÞõØöÚó Ýöí «ÇáÊøóÊöãøóÉö» :
ÈöÇáÕøöÍøóÉö¡ æóÝöí «ÇáÊøóåúÐöíÈö» : ÈöÇáúÈõØúáóÇäö.
(3/352)
ÞõáúÊõ: ÇáúÃóÕóÍøõ: ÇáÕøöÍøóÉõ. æóÇááøóåõ
ÃóÚúáóãõ.
ÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: ãóÇ áóÇ íõäúÊóÝóÚõ Èöåö¡ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÈóíúÚõåõ¡
ßóÇáúÎóäóÇÝöÓö¡ æóÇáúÚóÞóÇÑöÈö¡ æóÇáúÍóíøóÇÊö¡ æóÇáúÝóÃúÑö¡ æóÇáäøóãúáö¡
æóäóÍúæöåóÇ¡ æóáóÇ äóÙóÑó Åöáóì ãóäóÇÝöÚöåóÇ ÇáúãóÚúÏõæÏóÉö ãöäú
ÎóæóÇÕøöåóÇ¡ æóÝöí ãóÚúäóÇåóÇ ÇáÓøöÈóÇÚõ ÇáøóÊöí áóÇ ÊóÕúáõÍõ áöáÕøóíúÏö
æóÇáúÞöÊóÇáö ÚóáóíúåóÇ¡ ßóÇáúÃóÓóÏö æóÇáÐøöÆúÈö æóÇáäøóãöÑö. æóáóÇ
íõäúÙóÑõ Åöáóì ÇÞúÊöäóÇÁö Çáúãõáõæßö áóåóÇ áöáúåóíúÈóÉö æóÇáÓøöíóÇÓóÉö.
æóäóÞóáó ÇáúÞóÇÖöí ÍõÓóíúäñ æóÌúåðÇ Ýöí ÌóæóÇÒö ÈóíúÚöåóǺ áöÃóäøóåóÇ
ØóÇåöÑóÉñ. æóÇáöÇäúÊöÝóÇÚõ ÈöÌõáõæÏöåóÇ ãõÊóæóÞøóÚñ ÈöÇáÏøöÈøóÇÛö.
æóäóÞóáó ÃóÈõæ ÇáúÍóÓóäö ÇáúÚóÈøóÇÏöíøõ æóÌúåðÇ ÂÎóÑó: Ãóäøóåõ íóÌõæÒõ
ÈóíúÚõ Çáäøóãúáö Ýöí «ÚóÓúßóÑó ãõßúÑóãò» æóåöíó ÇáúãóÏöíäóÉõ
ÇáúãóÔúåõæÑóÉõ ÈöÎõÑóÇÓóÇäóº áöÃóäøóåõ íõÚóÇáóÌõ Èöåö ÇáÓøõßøóÑõ¡ æó
«äóÕöíÈöíäó» º áöÃóäøóåõ ÊõÚóÇáóÌó Èöåö ÇáúÚóÞóÇÑöÈõ ÇáØøóíøóÇÑóÉõ.
æóÇáúæóÌúåóÇäö ÔóÇÐøóÇäö ÖóÚöíÝóÇäö. æóáóÇ íóÌõæÒõ ÈóíúÚõ ÇáúÍöÏóÃóÉö¡
æóÇáÑøóÎóãóÉö¡ æóÇáúÛõÑóÇÈö. ÝóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÃóÌúäöÍóÉö ÈóÚúÖöåóÇ
ÝóÇÆöÏóÉñ¡ ÌóÇÁó ÝöíåóÇ ÇáúæóÌúåõ ÇáøóÐöí ÍóßóÇåõ ÇáúÞóÇÖöí¡ ßóÐóÇ
ÞóÇáóåõ ÇáúÅöãóÇãõ¡ æóáóßöäú ÈóíúäóåõãóÇ ÝóÑúÞñ¡ ÝóÅöäøó ÇáúÌõáõæÏó
ÊõÏúÈóÛõ¡ æóáóÇ ÓóÈöíáó Åöáóì ÊóØúåöíÑö ÇáúÃóÌúäöÍóÉö.
ÞõáúÊõ: æóÌúåõ ÇáúÌóæóÇÒö¡ ÇáöÇäúÊöÝóÇÚõ ÈöÑöíÔöåóÇ Ýöí ÇáäøóÈúáö¡
ÝóÅöäøóåõ æóÅöäú ÞõáúäóÇ ÈöäóÌóÇÓóÊöåö¡ íóÌõæÒõ ÇáöÇäúÊöÝóÇÚõ Èöåö Ýöí
ÇáäøóÈúáö æóÛóíúÑöåö ãöäó ÇáúíóÇÈöÓóÇÊö. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóíóÕöÍøõ ÈóíúÚõ ÇáúÚóáóÞö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö áöãóäúÝóÚóÉö ÇãúÊöÕóÇÕö
ÇáÏøóãö¡ æóáóÇ íóÕöÍøõ ÈóíúÚõ ÇáúÍöãóÇÑö ÇáÒøóãöäö ÇáøóÐöí áóÇ äóÝúÚó
Ýöíåö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÚóÈúÏö ÇáÒøóãöäö¡ ÝóÅöäøóåõ
íõÊóÞóÑøóÈõ ÈöÅöÚúÊóÇÞöåö. æóÇáËøóÇäöí: íóÌõæÒõ áöÛóÑóÖö ÌóáúÏöåö ÅöÐóÇ
ãóÇÊó.
ÝóÑúÚñ:
ÇáÓøõãøõ Åöäú ßóÇäó íóÞúÊõáõ ßóËöíÑõåõ æóíóäúÝóÚõ Þóáöíáõåõ¡
ßóÇáÓøõÞóãõæäöíóÇ¡ æóÇáúÃóÝúíõæäö¡ ÌóÇÒó ÈóíúÚõåõ. æóÅöäú ÞóÊóáó
ßóËöíÑõåõ æóÞóáöíáõåõ¡ ÝóÞõØöÚó ÈöÇáúãóäúÚö. æóãóÇáó ÇáúÅöãóÇãõ
æóÔóíúÎõåõ Åöáóì ÇáúÌóæóÇÒö áöíõÏóÓøó Ýöí ØóÚóÇãö ÇáúßóÇÝöÑö.
(3/353)
ÝóÑúÚñ:
ÂáóÇÊõ ÇáúãóáóÇåöí: ßóÇáúãöÒúãóÇÑö æóÇáØøõäúÈõæÑö æóÛóíúÑöåöãóÇ¡ Åöäú
ßóÇäóÊú ÈöÍóíúËõ áóÇ ÊõÚóÏøõ ÈóÚúÏó ÇáÑøóÖøö æóÇáúÍóáøö ãóÇáðÇ¡ áóãú
íóÕöÍøó ÈóíúÚõåóǺ áöÃóäøó ãóäúÝóÚóÊóåóÇ ãóÚúÏõæãóÉñ ÔóÑúÚðÇ. æóÅöäú
ßóÇäó ÑõÖóÇÖõåóÇ íõÚóÏøõ ãóÇáðÇ¡ ÝóÝöí ÕöÍøóÉö ÈóíúÚöåóÇ æóÈóíúÚö
ÇáúÃóÕúäóÇãö æóÇáÕøõæóÑö ÇáúãõÊøóÎóÐóÉö ãöäó ÇáÐøóåóÈö æóÇáúÎóÔóÈö
æóÛóíúÑöåöãóÇ¡ æóÌúåóÇäö. ÇáÕøóÍöíÍõ: ÇáúãóäúÚõ. æóÊóæóÓøóØó ÇáúÅöãóÇãõ¡
ÝóÐóßóÑó ÇáúÅöãóÇãõ æóÌúåðÇ ËóÇáöËðÇ ÇÎúÊóÇÑóåõ åõæó æóÇáúÛóÒóÇáöíøõ:
Ãóäøóåõ Åöäö ÇÊøõÎöÐóÊú ãöäú ÌóæúåóÑò äóÝöíÓò¡ ÕóÍøó ÈóíúÚõåóÇ. æóÅöäö
ÇÊøõÎöÐóÊú ãöäú ÎóÔóÈò æóäóÍúæöåö¡ ÝóáóÇ¡ æóÇáúãóÐúåóÈõ: ÇáúãóäúÚõ
ÇáúãõØúáóÞõ¡ æóÈöåö ÃóÌóÇÈó ÚóÇãøóÉõ ÇáúÃóÕúÍóÇÈö.
ÝóÑúÚñ:
ÇáúÌóÇÑöíóÉõ ÇáúãõÛóäøöíóÉõ ÇáøóÊöí ÊõÓóÇæöí ÃóáúÝðÇ ÈöáóÇ ÛóäóÇÁò¡
ÅöÐóÇ ÇÔúÊóÑóÇåóÇ ÈöÃóáúÝóíúäö¡ Ýöíåö ÃóæúÌõåñ. ÞóÇáó ÇáúãóÍúãõæÏöíøõ:
ÈöÇáúÈõØúáóÇäö¡ æóÇáúÃóæúÏóäöíøõ: ÈöÇáÕøöÍøóÉö¡ æóÃóÈõæ ÒóíúÏò: Åöäú
ÞóÕóÏó ÇáúÛóäóÇÁó¡ ÈóØõáó¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóáóÇ.
ÞõáúÊõ: ÇáúÃóÕóÍøõ: Þóæúáõ ÇáúÃóæúÏóäöíøö. ÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö:
åõæó ÇáúÞöíóÇÓõ ÇáÓøóÏöíÏõ æóáóæú ÈöíÚóÊú ÈöÃóáúÝò¡ ÕóÍøó ÞóØúÚðÇ.
æóíóÌúÑöí ÇáúÎöáóÇÝõ Ýöí ßóÈúÔö ÇáäøöØóÇÍö æóÇáÏøöíßö ÇáúåóÑøóÇÔö.
æóáóæú ÈóÇÚó ÅöäóÇÁð ãöäú ÐóåóÈò Ãóæú ÝöÖøóÉò¡ ÕóÍøó ÞóØúÚðǺ áöÃóäøó
ÇáúãóÞúÕõæÏó ÇáÐøóåóÈõ ÝóÞóØú¡ ÐóßóÑóåõ ÇáúÞóÇÖöí ÃóÈõæ ÇáØøóíøöÈö.
ÞóÇáó ÇáúãõÊóæóáøöí: íõßúÑóåõ ÈóíúÚõ ÇáÔøöØúÑóäúÌö. ÞóÇáó: æóÇáäøóÑúÏõ¡
Åöäú ÕóáõÍó áöÈóíóÇÐöÞö ÇáÔøöØúÑóäúÌö¡ ÝóßóÇáÔøöØúÑóäúÌö¡ æóÅöáøóÇ¡
ÝóßóÇáúãöÒúãóÇÑö. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(3/354)
ÝóÑúÚñ:
ÈóíúÚõ ÇáúãóÇÁö Çáúãóãúáõæßö ÕóÍöíÍñ Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö¡ æóÓóÊóÃúÊöí
ÊóÝóÇÑöíÚõåõ Ýöí ÅöÍúíóÇÁö ÇáúãóæóÇÊö Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì.
ÝóÅöÐóÇ ÕóÍøóÍúäóÇåõ¡ ÝóÝöí ÈóíúÚöåö Úóáóì ÔóØøö ÇáäøóåúÑö¡ æóÈóíúÚö
ÇáÊøõÑóÇÈö Ýöí ÇáÕøóÍúÑóÇÁö¡ æóÈóíúÚö ÇáúÍöÌóÇÑóÉö Èóíúäó ÇáÔøöÚóÇÈö
ÇáúßóËöíÑóÉö¡ æóÇáúÃóÍúÌóÇÑö¡ æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: ÇáúÌóæóÇÒõ.
ÝóÑúÚñ:
ÈóíúÚõ áóÈóäö ÇáúÂÏóãöíøóÇÊö ÕóÍöíÍñ.
ÞõáúÊõ: æóáóäóÇ æóÌúåñ: Ãóäøóåõ äóÌöÓñ¡ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÈóíúÚõåõ¡ ÍóßóÇåõ
Ýöí «ÇáúÍóÇæöí» Úóäö ÇáúÃóäúãóÇØöíøö¡ æóåõæó ÔóÇÐøñ ãóÑúÏõæÏñ¡ æóÓóÈóÞó
ÐößúÑõåõ Ýöí ßöÊóÇÈö «ÇáØøóåóÇÑóÉö» . æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÇáÔøóÑúØõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóßõæäó ÇáúãóÈöíÚõ ãóãúáõæßðÇ áöãóäú íóÞóÚõ
ÇáúÚóÞúÏõ áóåõ. ÝóÅöäú ÈóÇÔóÑó ÇáúÚóÞúÏó áöäóÝúÓöåö¡ Ýóáúíóßõäú áóåõ¡
æóÅöäú ÈóÇÔóÑóåõ áöÛóíúÑöåö ÈöæöáóÇíóÉò Ãóæú æößóÇáóÉò¡ Ýóáúíóßõäú
áöÐóáößó ÇáúÛóíúÑö. Ýóáóæú ÈóÇÚó ãóÇáó ÛóíúÑöåö ÈöáóÇ ÅöÐúäò æóáóÇ
æöáóÇíóÉò¡ ÝóÞóæúáóÇäö. ÇáúÌóÏöíÏõ: ÈõØúáóÇäõåõ. æóÇáúÞóÏöíãõ: Ãóäøóåõ
íóäúÚóÞöÏõ ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÅöÌóÇÒóÉö ÇáúãóÇáößö¡ ÝóÅöäú ÃóÌóÇÒó¡
äóÝóÐó¡ æóÅöáøóÇ¡ áóÛóÇ. æóíóÌúÑöí ÇáúÞóæúáóÇäö ÝöíãóÇ áóæú ÒóæøóÌó
ÃóãóÉó ÛóíúÑöåö Ãóæö ÇÈúäóÊóåõ¡ Ãóæú ØóáøóÞó ãóäúßõæÍóÊóåõ¡ Ãóæú
ÃóÚúÊóÞó ÚóÈúÏóåõ¡ Ãóæú ÃóÌøóÑó ÏóÇÑóåõ¡ Ãóæú æóåóÈóåóÇ ÈöÛóíúÑö
ÅöÐúäöåö. æóáóæö ÇÔúÊóÑóì ÇáúÝõÖõæáöíøõ áöÛóíúÑöåö¡ äóÙóÑó¡ Åöäö
ÇÔúÊóÑóì ÈöÚóíúäö ãóÇáö ÇáúÛóíúÑö¡ ÝóÝöíåö ÇáúÞóæúáóÇäö¡ æóÅöäö ÇÔúÊóÑóì
Ýöí ÇáÐøöãøóÉö¡ äóÙóÑó¡ Åöäú ÃóØúáóÞó Ãóæú äóæóì ßóæúäóåõ áöáúÛóíúÑö¡
ÝóÚóáóì ÇáúÌóÏöíÏö: íóÞóÚõ áöáúãõÈóÇÔöÑö¡ æóÚóáóì ÇáúÞóÏöíãö: íóÞöÝõ
Úóáóì ÇáúÅöÌóÇÒóÉö¡ ÝóÅöäú ÑóÏøó¡
(3/355)
äóÝóÐó Ýöí ÍóÞøö ÇáúÝõÖõæáöíøö. æóáóæú
ÞóÇáó: ÇÔúÊóÑóíúÊõ áöÝõáóÇäò ÈöÃóáúÝò Ýöí ÐöãøóÊöåö¡ Ýóåõæó
ßóÇÔúÊöÑóÇÆöåö ÈöÚóíúäö ãóÇáö ÇáúÛóíúÑö. æóáóæö ÇÞúÊóÕóÑó Úóáóì
Þóæúáöåö: ÇÔúÊóÑóíúÊõ áöÝõáóÇäò ÈöÃóáúÝò¡ æóáóãú íõÖöÝö ÇáËøóãóäó Åöáóì
ÐöãøóÊöåö¡ ÝóÚóáóì ÇáúÌóÏöíÏö: æóÌúåóÇäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóáúÛõæ ÇáúÚóÞúÏõ¡ æóÇáËøóÇäöí: íóÞóÚõ Úóäö ÇáúãõÈóÇÔöÑö.
æóÚóáóì ÇáúÞóÏöíãö: íóÞöÝõ Úóáóì ÅöÌóÇÒóÉö ÝõáóÇäò¡ ÝóÅöäú ÑóÏøó¡
ÝóÝöíåö ÇáúæóÌúåóÇäö. æóáóæö ÇÔúÊóÑóì ÔóíúÆðÇ áöÛóíúÑöåö ÈöãóÇáö
äóÝúÓöåö¡ äóÙóÑó¡ Åöäú áóãú íõÓóãøöåõ¡ æóÞóÚó ÇáúÚóÞúÏõ Úóäö
ÇáúãõÈóÇÔöÑö¡ ÓóæóÇÁñ ÃóÐöäó Ðóáößó ÇáúÛóíúÑõ¡ Ãóãú áóÇ. æóÅöäú
ÓóãøóÇåõ¡ äóÙóÑó¡ Åöäú áóãú íóÃúÐóäú áóåõ¡ áóÛóÊö ÇáÊøóÓúãöíóÉõ. æóåóáú
íóÞóÚõ Úóäúåõ¡ Ãóãú íóÈúØõáõ¿ æóÌúåóÇäö. æóÅöäú ÃóÐöäó áóåõ¡ Ýóåóáú
ÊóáúÛõæ ÇáÊøóÓúãöíóÉõ¿ æóÌúåóÇäö. ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ: äóÚóãú¡ Ýóåóáú
íóÈúØõáõ ãöäú ÃóÕúáöåö¡ Ãóãú íóÞóÚõ Úóäö ÇáúãõÈóÇÔöÑö¿ Ýöíåö
ÇáúæóÌúåóÇäö. æóÅöäú ÞõáúäóÇ: áóÇ¡ æóÞóÚó Úóäö ÇáúÂÐöäö. æóåóáú íóßõæäõ
ÇáËøóãóäõ ÇáúãóÏúÝõæÚõ ÞóÑúÖðÇ¡ Ãóãú åöÈóÉð¿ æóÌúåóÇäö. ÞóÇáó ÇáÔøóíúÎõ
ÃóÈõæ ãõÍóãøóÏò: æóÍóíúËõ ÞõáúäóÇ ÈöÇáúÞóÏöíãö¡ ÝóÔóÑúØõåõ Ãóäú íóßõæäó
áöáúÚóÞúÏö ãõÌöíÒñ Ýöí ÇáúÍóÇáö¡ ãóÇáößðÇ ßóÇäó Ãóæú ÛóíúÑóåõ. ÍóÊøóì
áóæú ÃóÚúÊóÞó ÚóÈúÏó ÇáØøöÝúáö¡ Ãóæú ØóáøóÞó ÇãúÑóÃóÊóåõ¡ áóÇ
íóÊóæóÞøóÝõ Úóáóì ÅöÌóÇÒóÊöåö ÈóÚúÏó ÇáúÈõáõæÛö¡ æóÇáúãõÚúÊóÈóÑõ
ÅöÌóÇÒóÉõ ãóäú íóãúáößõ ÇáÊøóÕóÑøõÝó ÚöäúÏó ÇáúÚóÞúÏö. ÍóÊøóì áóæú ÈóÇÚó
ãóÇáó ÇáØøöÝúáö¡ ÝóÈóáóÛó æóÃóÌóÇÒó¡ áóãú íóäúÝõÐú¡ æóßóÐóÇ áóæú ÈóÇÚó
ãóÇáó ÇáúÛóíúÑö¡ Ëõãøó ãóáóßóåõ æóÃóÌóÇÒó¡ ÞóÇáó ÅöãóÇãõ ÇáúÍóÑóãóíúäö:
áóãú íóÚúÑöÝö ÇáúÚöÑóÇÞöíøõæäó åóÐóÇ ÇáúÞóæúáó ÇáúÞóÏöíãó¡ æóÞóØóÚõæÇ
ÈöÇáúÈõØúáóÇäö.
ÞõáúÊõ: ÞóÏú ÐóßóÑó åóÐóÇ ÇáúÞóÏöíãó ãöäó ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó¡
ÇáúãóÍóÇãöáöíøõ Ýöí «ÇááøõÈóÇÈö» ¡ æóÇáÔøóÇÔöíøõ¡ æóÕóÇÍöÈõ «ÇáúÈóíóÇäö»
¡ æóäõÕøó Úóáóíúåö Ýöí «ÇáúÈõæóíúØöíøö» ¡ æóåõæó Þóæöíøñ¡ æóÅöäú ßóÇäó
ÇáúÃóÙúåóÑõ ÚöäúÏó ÇáúÃóÕúÍóÇÈö åõæó ÇáúÌóÏöíÏõ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÝóÑúÚñ:
áóæú ÛóÕóÈó ÃóãúæóÇáðÇ æóÈóÇÚóåóÇ æóÊóÕóÑøóÝó Ýöí ÃóËúãóÇäöåóÇ ãóÑøóÉð
ÈóÚúÏó ÃõÎúÑóì¡ ÝóÞóæúáóÇäö. ÃóÙúåóÑõåõãóÇ: ÈõØúáóÇäõ ÇáúÌóãöíÚö.
æóÇáËøóÇäöí: áöáúãóÇáößö Ãóäú íõÌöíÒóåóÇ æóíóÃúÎõÐó ÇáúÍóÇÕöáó ãöäúåóÇ¡
áöÚõÓúÑö ÊóÊóÈøõÚöåóÇ ÈöÇáúÅöÈúØóÇáö.
(3/356)
ÝóÑúÚñ:
áóæú ÈóÇÚó ãóÇáó ÃóÈöíåö Úóáóì Ùóäøö Ãóäøóåõ Íóíøñ æóåõæó ÝõÖõæáöíøñ¡
ÝóÈóÇäó ãóíøöÊðÇ ÍöíäóÆöÐò¡ æóÃóäøóåõ ãóáóßó ÇáúÚóÇÞöÏó¡ ÝóÞóæúáóÇäö.
ÃóÙúåóÑõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÈóíúÚó ÕóÍöíÍñ¡ áöÕõÏõæÑöåö ãöäú ãóÇáößò.
æóÇáËøóÇäöí: ÇáúÈõØúáóÇäõº áöÃóäøóåõ Ýöí ãóÚúäóì ÇáúãõÚóáøóÞö
ÈöãóæúÊöåö¡ æóáöÃóäøóåõ ßóÇáúÛóÇÆöÈö. æóáóÇ íóÈúÚõÏõ ÊóÔúÈöíåõ åóÐóÇ
ÇáúÎöáóÇÝö ÈöÈóíúÚö ÇáúåóÇÒöáö - åóáú íóäúÚóÞöÏõ¿ Ýöíåö æóÌúåóÇäö -
æóÈöÇáúÎöáóÇÝö Ýöí ÈóíúÚö ÇáÊøóáúÌöÆóÉö. æóÕõæÑóÊõåõ: Ãóäú íóÎóÇÝó
ÛóÕúÈó ãóÇáöåö¡ Ãóæö ÇáúÅößúÑóÇåó Úóáóì ÈóíúÚöåö¡ ÝóíóÈöíÚóåõ
áöÅöäúÓóÇäò ÈóíúÚðÇ ãõØúáóÞðÇ. æóÞóÏú ÊóæóÇÝóÞóÇ ÞóÈúáóåõ Úóáóì Ãóäøóåõ
áöÏóÝúÚö ÇáÔøóÑøö¡ áóÇ Úóáóì ÍóÞöíÞóÉö ÇáúÈóíúÚö. æóÇáÕøóÍöíÍõ:
ÕöÍøóÊõåõ. æóíóÌúÑöí ÇáúÎöáóÇÝõ ÝöíãóÇ áóæú ÈóÇÚó ÇáúÚóÈúÏó Úóáóì Ùóäøö
Ãóäøóåõ ÂÈöÞñ Ãóæú ãóßóÇÊóÈñ¡ ÝóÈóÇäó Ãóäøóåõ ÞóÏú ÑóÌóÚó¡ æóÝóÓóÎó
ÇáúßöÊóÇÈóÉó. æóíóÌúÑöí Ýöíãóäú ÒóæøóÌó ÃóãóÉó ÃóÈöíåö Úóáóì Ùóäøö
Ãóäøóåõ Íóíøñ¡ ÝóÈóÇäó ãóíøöÊðÇ¡ åóáú íóÕöÍøõ ÇáäøößóÇÍõ¿ ÝóÅöäú
ÕóÍøóÍúäóÇ¡ ÝóÞóÏú äóÞóáõæÇ æóÌúåóíúäö Ýöíãóäú ÞóÇáó: Åöäú ãóÇÊó ÃóÈöí
ÝóÞóÏú ÒóæøóÌúÊõßó åóÐöåö ÇáúÌóÇÑöíóÉó.
ÝóÑúÚñ:
ÇáúÞóæúáóÇäö Ýöí ÃóÕúáö ÈóíúÚö ÇáúÝõÖõæáöíøö¡ æóÝöí ÇáúÝóÑúÚóíúäö
ÈóÚúÏóåõ íõÚóÈøóÑõ ÚóäúåõãóÇ ÈöÞóæúáóíú æóÞúÝö ÇáúÚõÞõæÏö. æóÍóíúËõ
ÞóÇáõæÇ: Ýöíåö ÞóæúáóÇ æóÞúÝö ÇáúÚõÞõæÏö¡ ÃóÑóÇÏõæÇ åóÐóíúäö
ÇáúÞóæúáóíúäö. æóÓõãøöíóÇ ÈöÐóáößóº áöÃóäøó ÇáúÎöáóÇÝó Âíöáñ Åöáóì Ãóäøó
ÇáúÚóÞúÏó¡ åóáú íóäúÚóÞöÏõ Úóáóì ÇáÊøóæóÞøõÝö¡ Ãóãú áóÇ Èóáú íóßõæäõ
ÈóÇØöáðÇ¿ Ëõãøó ÐóßóÑó ÇáúÅöãóÇãõ: Ãóäøó ÇáÕøöÍøóÉó Úóáóì Þóæúáö
ÇáúæóÞúÝö äóÇÌöÒóÉñ¡ áóßöäøó Çáúãöáúßó áóÇ íóÍúÕõáõ ÅöáøóÇ ÚöäúÏó
ÇáúÅöÌóÇÒóÉö. ÞóÇáó: æóíóØøóÑöÏõ ÇáúæóÞúÝõ Ýöí ßõáøö ÚóÞúÏò íóÞúÈóáõ
ÇáöÇÓúÊöäóÇÈóÉó¡ ßóÇáúÈõíõæÚö¡ æóÇáúÅöÌóÇÑóÇÊö¡ æóÇáúåöÈóÇÊö¡
æóÇáúÚöÊúÞö¡ æóÇáØøóáóÇÞö¡ æóÇáäøößóÇÍö¡ æóÛóíúÑöåóÇ.
ÇáÔøóÑúØõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: ÇáúÞõÏúÑóÉõ Úóáóì ÊóÓúáöíãö ÇáúãóÈöíÚö¡ æóáóÇ
ÈõÏøó ãöäúåóÇ. æóÝóæóÇÊõåóÇ ÞóÏú íóßõæäõ ÍöÓøðÇ¡ æóÞóÏú íóßõæäõ ÔóÑúÚðÇ.
æóÝöíåö ãóÓóÇÆöáõ.
(3/357)
ÅöÍúÏóÇåóÇ: ÈóíúÚõ ÇáúÂÈöÞö æóÇáÖøóÇáøö
ÈóÇØöáñ¡ ÚóÑóÝó ãóæúÖöÚóåõ¡ Ãóãú áóǺ áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ãóÞúÏõæÑò Úóáóì
ÊóÓúáöíãöåö Ýöí ÇáúÍóÇáö. åóÐóÇ åõæó ÇáúãóÐúåóÈõ ÇáúãóÚúÑõæÝõ. ÞóÇáó
ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ: áóÇ íõÔúÊóÑóØõ Ýöí ÇáúÍõßúãö ÈöÇáúÈõØúáóÇäö¡ ÇáúíóÃúÓõ
ãöäó ÇáÊøóÓúáöíãö¡ Èóáú íóßúÝöí ÙõåõæÑõ ÇáÊøóÚóÐøõÑö. æóÃóÍúÓóäó ÈóÚúÖõ
ÇáúÃóÕúÍóÇÈö¡ ÝóÞóÇáó: ÅöÐóÇ ÚóÑóÝó ãóæúÖöÚóåõ æóÚóáöãó Ãóäøóåõ íóÕöáõåõ
ÅöÐóÇ ÑóÇãó æõÕõæáóåõ¡ ÝóáóíúÓó áóåõ Íõßúãõ ÇáúÂÈöÞö.
ÇáËøóÇäöíóÉõ: ÅöÐóÇ ÈóÇÚó ÇáúãóÇáößõ ãóÇáóåõ ÇáúãóÛúÕõæÈó¡ äóÙóÑó¡ Åöäú
ÞóÏóÑó ÇáúÈóÇÆöÚõ Úóáóì ÇÓúÊöÑúÏóÇÏöåö æóÊóÓóáøõãöåö¡ ÕóÍøó ÇáúÈóíúÚõ¡
ßóãóÇ íóÕöÍøõ ÈóíúÚõ ÇáúæóÏöíÚóÉö. æóÅöäú ÚóÌóÒó¡ äóÙóÑó¡ Åöäú ÈóÇÚóåõ
áöãóäú áóÇ íóÞúÏöÑõ Úóáóì ÇäúÊöÒóÇÚöåö ãöäó ÇáúÛóÇÕöÈö¡ áóãú íóÕöÍøó.
æóÅöäú ÈóÇÚóåõ ãöäú ÞóÇÏöÑò Úóáóì ÇäúÊöÒóÇÚöåö¡ ÕóÍøó Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö.
Ëõãøó Åöäú Úóáöãó ÇáúãõÔúÊóÑöí ÈöÇáúÍóÇáö¡ ÝóáóÇ ÎöíóÇÑó áóåõ. áóßöäú
áóæú ÚóÌóÒó Úóäö ÇäúÊöÒóÇÚöåö áöÖóÚúÝò ÚóÑóÖó áóåõ Ãóæú ÞõæøóÉò ÚóÑóÖóÊú
áöáúÛóÇÕöÈö¡ Ýóáóåõ ÇáúÎöíóÇÑõ Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö. æóÅöäú ßóÇäó ÌóÇåöáðÇ
ÍóÇáó ÇáúÚóÞúÏö¡ Ýóáóåõ ÇáúÎöíóÇÑõ. æóáóæú ÈóÇÚó ÇáúÂÈöÞó ãöãøóäú
íóÓúåõáõ Úóáóíúåö ÑóÏøõåõ¡ ÝóÝöíåö ÇáúæóÌúåóÇäö Ýöí ÇáúãóÛúÕõæÈö.
æóíóÌõæÒõ ÊóÒúæöíÌõ ÇáúÂÈöÞóÉö æóÇáúãóÛúÕõæÈóÉö¡ æóÅöÚúÊóÇÞõåõãóÇ. ÞóÇáó
Ýöí «ÇáúÈóíóÇäö» : áóÇ íóÌõæÒõ ßöÊóÇÈóÉõ ÇáúãóÛúÕõæÈöº áöÃóäøóåóÇ
ÊóÞúÊóÖöí ÇáÊøóãúßöíäó ãöäó ÇáÊøóÕóÑøõÝö.
ÇáËøóÇáöËóÉõ: áóÇ íóÌõæÒõ ÈóíúÚõ ÇáÓøóãóßö Ýöí ÇáúãóÇÁö¡ æóÇáØøóíúÑö Ýöí
ÇáúåóæóÇÁö¡ æóÅöäú ßóÇäó ãóãúáõæßðÇ áóåõ¡ áöãóÇ Ýöíåö ãöäó ÇáúÛóÑóÑö.
æóáóæú ÈóÇÚó ÇáÓøóãóßó Ýöí ÈöÑúßóÉò áóÇ íõãúßöäõåõ ÇáúÎõÑõæÌõ ãöäúåóÇ¡
ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ÕóÛöíÑóÉð íõãúßöäõ ÃóÎúÐõåõ ÈöÛóíúÑö ÊóÚóÈò æóãóÔóÞøóÉò¡
ÕóÍøó. æóÅöäú ßóÇäóÊú ßóÈöíÑóÉð áóÇ íõãúßöäõ ÃóÎúÐõåõ ÅöáøóÇ ÈöÊóÚóÈò
ÔóÏöíÏò¡ áóãú íóÕöÍøó Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö. æóÍóíúËõ ÕóÍøóÍúäóÇ¡ Ýóåõæó
ÅöÐóÇ áóãú íóãúäóÚö ÇáúãóÇÁõ ÑõÄúíóÊóåõ¡ ÝóÅöäú ãóäóÚóåóÇ¡ ÝóÚóáóì
Þóæúáóíú ÈóíúÚö ÇáúÛóÇÆöÈö Åöäú ÚóÑóÝó ÞóÏúÑóåõ æóÕöÝóÊóåõ¡ æóÅöáøóÇ¡
ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÞóØúÚðÇ. æóÈóíúÚõ ÇáúÍóãóÇãö Ýöí ÇáúÈõÑúÌö Úóáóì ÊóÝúÕöíáö
ÈóíúÚö ÇáÓøóãóßö Ýöí ÇáúÈöÑúßóÉö. æóáóæú ÈóÇÚóåóÇ æóåöíó ØóÇÆöÑóÉñ
ÇÚúÊöãóÇÏðÇ Úóáóì ÚóÇÏóÉö ÚóæúÏöåóÇ áóíúáðÇ¡ ÝóæóÌúåóÇäö ßóãóÇ ÓóÈóÞó
Ýöí ÇáäøóÍúáö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ ÚöäúÏó ÇáúÅöãóÇãö: ÇáÕøöÍøóÉõ¡ ßóÇáúÚóÈúÏö
ÇáúãóÈúÚõæËö Ýöí ÔõÛõáò. æóÃóÕóÍøõåõãóÇ ÚöäúÏó ÇáúÌõãúåõæÑö: ÇáúãóäúÚõ¡
ÅöÐú áóÇ æõËõæÞó ÈöÚóæúÏöåóÇ¡ áöÚóÏóãö ÚóÞúáöåóÇ.
ÞõáúÊõ: æóáóæú ÈóÇÚó ËóáúÌðÇ Ãóæú ÌóãóÏðÇ æóÒúäðÇ¡ æóßóÇäó íóäúãóÇÚõ
Åöáóì Ãóäú íõæÒóäó¡ áóãú íóÕöÍøó Úóáóì
(3/358)
ÇáúÃóÕóÍøö¡ æóÓóíóÃúÊöí åóÐóÇ Åöäú ÔóÇÁó
Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ýöí ÇáúãóÓóÇÆöáö ÇáúãóäúËõæÑóÉö Ýöí ÂÎöÑö ßöÊóÇÈö
ÇáúÅöÌóÇÑóÉö. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÇáÑøóÇÈöÚóÉõ: áóæú ÈóÇÚó ÌõÒúÁðÇ ÔóÇÆöÚðÇ ãöäú ÓóíúÝò Ãóæú ÅöäóÇÁò
æóäóÍúæöåöãóÇ¡ ÕóÍøó æóÕóÇÑó ãõÔúÊóÑóßðÇ. æóáóæú Úóíøóäó ÈóÚúÖóåõ
æóÈóÇÚóåõ¡ áóãú íóÕöÍøóº áöÃóäøó ÊóÓúáöíãóåõ áóÇ íóÍúÕõáõ ÅöáøóÇ
ÈöÞóØúÚöåö¡ æóÝöíåö äóÞúÕñ æóÊóÖúíöíÚñ áöáúãóÇáö. æóáóæú ÈóÇÚó ÐöÑóÇÚðÇ
ÝóÕóÇÚöÏðÇ ãöäú ËóæúÈò¡ ÝóÅöäú áóãú íõÚóíøöäö ÇáÐøöÑóÇÚó¡ ÝóÓóäóÐúßõÑõåõ
Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì. æóÅöäú Úóíøóäóåõ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáËøóæúÈõ
äóÝöíÓðÇ ÊóäúÞõÕõ ÞöíãóÊõåõ ÈöÇáúÞóØúÚö¡ áóãú íóÕöÍøó ÇáúÈóíúÚõ Úóáóì
ÇáúÃóÕóÍøö ÇáúãóäúÕõæÕö. æóÇáËøóÇäöí: íóÕöÍøõ ßóÐöÑóÇÚò ãöäó ÇáúÃóÑúÖö¡
æóßóãóÇ íóÕöÍøõ ÈóíúÚõ ÃóÍóÏö ÒóæúÌóíö ÇáúÎõÝøö æóÅöäú äóÞóÕóÊú
ÞöíãóÊõåõãóÇ ÈöÊóÝúÑöíÞöåöãóÇ¡ æóÇáúÞöíóÇÓõ ØóÑúÏõ ÇáúæóÌúåóíúäö Ýöí
ãóÓúÃóáóÉö ÇáÓøóíúÝö æóÇáúÅöäóÇÁö. æóÅöäú áóãú ÊóäúÞõÕú ÞöíãóÊõåõ
ÈöÇáúÞóØúÚö ßóÛóáöíÙö ÇáúßöÑúÈóÇÓö¡ ÕóÍøó Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈö æóÈöåö
ÞóØóÚó ÇáúÌõãúåõæÑõ. æóÍóßóì ÇáúÅöãóÇãõ æóÔóíúÎõåõ Ýöíåö æóÌúåóíúäö.
æóáóæú ÈóÇÚó ÌõÒúÁðÇ ãõÚóíøóäðÇ ãöäú ÌöÏóÇÑò Ãóæú ÃõÓúØõæóÇäóÉò¡ ÝóÅöäú
ßóÇäó ÝóæúÞóåõ ÔóíúÁñ áóãú íóÕöÍøó áöÃóäøóåõ áóÇ íõãúßöäõ ÊóÓúáöíãõåõ
ÅöáøóÇ ÈöåóÏúãö ãóÇ ÝóæúÞóåõ¡ æóÅöáøóÇ ÝóÅöäú ßóÇäó ÞöØúÚóÉð æóÇÍöÏóÉð
ãöäú Øöíäò Ãóæú ÎóÔóÈò Ãóæú ÛóíúÑöåöãóÇ ; áóãú íóÌõÒú. æóÅöäú ßóÇäó ãöäú
áóÈóäò Ãóæú ÂÌõÑøò ; ÌóÇÒó. åóßóÐóÇ ÃóØúáóÞóåõ Ýöí «ÇáÊøóáúÎöíÕö» ¡
æóåõæó ãóÍúãõæáñ ÚöäúÏó ÇáúÃóÆöãøóÉö Úóáóì ãóÇ áóæú ÌõÚöáóÊö
ÇáäøöåóÇíóÉõ ÕóÝøðÇ ãöäó ÇáúÂÌõÑøö Ãóæö ÇááøóÈöäö Ïõæäó Ãóäú íõÌúÚóáó
ÇáúãóÞúØóÚõ äöÕúÝó ÓõãúßöåóÇ. æóÝöí ÊóÌúæöíÒö ÇáúÈóíúÚö ÅöÐóÇ ßóÇäó ãöäú
áóÈöäò Ãóæú ÂÌõÑøò ÅöÔúßóÇáñ¡ æóÅöäú ÌõÚöáó ÇáäøöåóÇíóÉõ ãóÇ ÐóßóÑõæåõ ;
áöÃóäøó ãóæúÖöÚó ÇáÔøóÞøö ÞöØúÚóÉñ æóÇÍöÏóÉñ¡ æóáöÃóäøó ÑóÝúÚó ÈóÚúÖö
ÇáúÌöÏóÇÑö íóäúÞõÕõ ÞöíãóÉó ÇáúÈóÇÞöí¡ ÝóíóÝúÓõÏõ ÇáúÈóíúÚõ. æóáöåóÐóÇ
ÞóÇáõæÇ: áóæú ÈóÇÚó ÌöÐúÚðÇ Ýöí ÈöäóÇÁò ; áóãú íóÕöÍøó ; áöÃóäøó
ÇáúåóÏúãó íõæÌöÈõ ÇáäøóÞúÕó. æóáóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó ÇáúÌöÐúÚö æóÇáúÂÌõÑøö¡
æóßóÐóÇ áóæú ÈóÇÚó ÝóÕøðÇ Ýöí ÎóÇÊóãò. Ëõãøó ÐóßóÑó ÈóÚúÖõ ÇáÔøóÇÑöÍöíäó
áöÜ «ÇáúãöÝúÊóÇÍö» : Ãóäøóåõ áóæú ÈóÇÚó ÏóÇÑðÇ ÅöáøóÇ ÈóíúÊðÇ Ýöí
ÕóÏúÑöåóÇ áóÇ íóáöí ÔóÇÑöÚðÇ æóáóÇ ãöáúßðÇ áóåõ Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ
ãóãóÑøó áóåõ Ýöí ÇáúãóÈöíÚö¡ áóÇ íóÕöÍøõ ÇáúÈóíúÚõ.
ÇáúÎóÇãöÓóÉõ: áóÇ íóÕöÍøõ ÈóíúÚõ ÇáúãóÑúåõæäö ÈóÚúÏó ÇáúÅöÞúÈóÇÖö ÞóÈúáó
ÇáúÝößóÇßö.
ÇáÓøóÇÏöÓóÉõ: ÌöäóÇíóÉõ ÇáúÚóÈúÏö¡ Åöäú ÃóæúÌóÈóÊú ãóÇáðÇ ãõÊóÚóáøöÞðÇ
ÈöÐöãøóÊöåö¡ áóãú íõãúäóÚú ÈóíúÚõåõ ÈöÍóÇáò. æóÅöäú ÃóæúÌóÈóÊúåõ
ãõÊóÚóáøöÞðÇ ÈöÑóÞóÈóÊöåö¡ ÝóÅöäú ÈóÇÚóåõ ÈóÚúÏó ÇÎúÊöíóÇÑö ÇáúÝöÏóÇÁö¡
ÕóÍøó¡ ßóÐóÇ ÃóØúáóÞóåõ Ýöí
(3/359)
«ÇáÊøóåúÐöíÈö» . æóÅöäú ÈóÇÚóåõ ÞóÈúáóåõ
æóåõæó ãõÚúÓöÑñ¡ ÝóáóÇ¡ æóãöäúåõãú ãóäú ØóÑóÏó ÇáúÎöáóÇÝó ÇáúÂÊöíó Ýöí
ÇáúãõæÓöÑö¡ æóÍóßóãó ÈöÇáúÎöíóÇÑö áöáúãóÌúäöíøö Úóáóíúåö Åöäú
ÕóÍøóÍúäóÇ. æóÅöäú ßóÇäó ãõæÓöÑðÇ¡ ÝóÇáúÃóÙúåóÑõ: Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ.
æóÞöíáó: áóÇ íóÕöÍøõ ÞóØúÚðÇ. æóÞöíáó: ãóæúÞõæÝñ. ÝóÅöäú ÝóÏóÇåõ¡
äóÝóÐó¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóáóÇ. ÝóÅöäú áóãú äõÕóÍøöÍö ÇáúÈóíúÚó¡ ÝóÇáÓøóíøöÏõ
Úóáóì ÎöíÑóÊöåö¡ Åöäú ÔóÇÁó ÝóÏóÇåõ¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóíõÓóáøöãõåõ áöíõÈóÇÚó
Ýöí ÇáúÌöäóÇíóÉö. æóÅöäú ÕóÍøóÍúäóÇåõ¡ ÝóÇáÓøóíøöÏõ ãõáúÊóÒöãñ
áöáúÝöÏóÇÁö ÈöÈóíúÚöåö ãóÚó ÇáúÚöáúãö ÈöÌöäóÇíóÊöåö¡ ÝóíõÌúÈóÑõ Úóáóì
ÊóÓúáöíãö ÇáúÝöÏóÇÁö¡ ßóãóÇ áóæú ÃóÚúÊóÞóåõ Ãóæú ÞóÊóáóåõ. æóÞöíáó: åõæó
Úóáóì ÎöíÑóÊöåö¡ Åöäú ÝóÏóì¡ ÃóãúÖóì ÇáúÈóíúÚó¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóÓóÎó.
æóÇáÕøóÍöíÍõ: Ãóäøóåõ ãõáúÊóÒöãñ áöáúÝöÏóÇÁö. ÝóÅöäú ÊóÚóÐøóÑó ÊóÍúÕöíáõ
ÇáúÝöÏóÇÁö Ãóæú ÊóÃóÎøóÑó áöÅöÝúáóÇÓöåö Ãóæú ÛóíúÈóÊöåö Ãóæú ÕóÈúÑöåö
Úóáóì ÇáúÍóÈúÓö¡ ÝõÓöÎó ÇáúÈóíúÚõ¡ æóÈöíÚó Ýöí ÇáúÌöäóÇíóÉöº áöÃóäøó
ÍóÞøó ÇáúãóÌúäöíøö Úóáóíúåö ÓóÈóÞó ÍóÞøó ÇáúãõÔúÊóÑöí. åóÐóÇ ßõáøõåõ
ÅöÐóÇ ÃóæúÌóÈóÊö ÇáúÌöäóÇíóÉõ ÇáúãóÇáó¡ áößóæúäöåóÇ ÎóØóÃð¡ Ãóæú ÔöÈúåó
ÚóãúÏò¡ Ãóæú ÚóÝóÇ ãõÓúÊóÍöÞøõ ÇáúÞöÕóÇÕö Úóáóì ãóÇáò¡ Ãóæú ÃóÊúáóÝó
ÇáúÚóÈúÏõ ãóÇáðÇ. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÃóæúÌóÈóÊú ÞöÕóÇÕðÇ æóáóÇ ÚóÝúæó¡
ÝóÇáúãóÐúåóÈõ ÕöÍøóÉõ ÇáúÈóíúÚö ßóÈóíúÚö ÇáúãóÑöíÖö ÇáúãõÔúÑöÝö Úóáóì
ÇáúãóæúÊö. æóÞöíáó: Ýöíåö ÇáúÞóæúáóÇäö. æóÅöÐóÇ ÇÎúÊóÕóÑúÊó¡ ÞõáúÊó:
ÇáúãóÐúåóÈõ: Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ ÈóíúÚõåõ Åöäú ÊóÚóáøóÞó ÈöÑóÞóÈóÊöåö
ãóÇáñ¡ æóíóÕöÍøõ Åöäú ÊóÚóáøóÞó Èöåö ÞöÕóÇÕñ. æóáóæú ÃóÚúÊóÞó ÇáúÌóÇäöí¡
ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáÓøóíøöÏõ ãõÚúÓöÑðÇ¡ áóãú íóäúÝõÐú Úóáóì ÇáúÃóÙúåóÑö.
æóÞöíáó: áóÇ íóäúÝõÐõ ÞóØúÚðÇ. æóÅöäú ßóÇäó ãõæÓöÑðÇ¡ äóÝóÐó Úóáóì
ÃóÙúåóÑö ÇáúÃóÞúæóÇáö. æóÇáËøóÇáöËõ: ãóæúÞõæÝñ. Åöäú ÝóÏóÇåõ¡ äóÝóÐó¡
æóÅöáøóÇ¡ ÝóáóÇ. æóÇÓúÊöíáóÇÏõ ÇáúÌóÇäöíóÉö¡ ßóÅöÚúÊóÇÞöåóÇ. æóãóÊóì
ÝóÏóì ÇáÓøóíøöÏõ ÇáúÌóÇäöí¡ ÝóÇáúÃóÙúåóÑõ: Ãóäøóåõ íóÝúÏöíåö ÈöÃóÞóáøö
ÇáúÃóãúÑóíúäö ãöäó ÇáúÃóÑúÔö æóÞöíãóÉö ÇáúÚóÈúÏö. æóÇáËøóÇäöí:
íóÊóÚóíøóäõ ÇáúÃóÑúÔõ æóÅöäú ßóËõÑó.
ÞõáúÊõ: æóáóæú æóáóÏóÊö ÇáúÌóÇÑöíóÉõ¡ áóãú íóÊóÚóáøóÞö ÇáúÃóÑúÔõ
ÈöÇáúæóáóÏö ÞóØúÚðÇ¡ ÐóßóÑóåõ ÇáúÞóÇÖöí ÃóÈõæ ÇáØøóíøöÈö Ýöí «äóãóÇÁö
ÇáÑøóåúäö» . æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÇáÔøóÑúØõ ÇáúÎóÇãöÓõ: ßóæúäõ ÇáúãóÈöíÚö ãóÚúáõæãðÇ. æóáóÇ íõÔúÊóÑóØõ
ÇáúÚöáúãõ Èöåö ãöäú ßõáøö æóÌúåò¡ Èóáú íõÔúÊóÑóØõ ÇáúÚöáúãõ ÈöÚóíúäö
ÇáúãóÈöíÚö æóÞóÏúÑöåö æóÕöÝóÊöåö. ÃóãøóÇ ÇáúÚóíúäõ¡ ÝóãóÚúäóÇåõ: Ãóäøóåõ
áóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó ÚóÈúÏðÇ ãöäó ÇáúÚóÈöíÏö¡ Ãóæú ÃóÍóÏó ÚóÈúÏóíøó Ãóæú
ÚóÈöíÏöí åóÄõáóÇÁö¡ Ãóæú ÔóÇÉð ãöäú åóÐóÇ ÇáúÞóØöíÚö¡
(3/360)
Ýóåõæó ÈóÇØöáñ. æóßóÐóÇ áóæú ÞóÇáó:
ÈöÚúÊõåõãú¡ ÅöáøóÇ æóÇÍöÏðÇ¡ ãõÈúåóãðÇ. æóÓóæóÇÁñ ÊóÓóÇæóÊú ÞöíãóÉõ
ÇáúÚóÈöíÏö æóÇáÔøöíóÇåö¡ Ãóãú áóÇ¡ æóÓóæóÇÁñ ÞóÇáó: æóáóßó ÇáúÎöíóÇÑõ
Ýöí ÇáÊøóÚúíöíäö¡ Ãóãú áóÇ. æóÍóßóì Ýöí «ÇáÊøóÊöãøóÉö» ÞóæúáðÇ ÞóÏöíãðÇ:
Ãóäøóåõ áóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó ÃóÍóÏó ÚóÈöíÏóíøó¡ Ãóæú ÚóÈöíÏöí
ÇáËøóáóÇËóÉó¡ Úóáóì Ãóäú ÊóÎúÊóÇÑó ãóäú ÔöÆúÊó Ýöí ËóáóÇËóÉö ÃóíøóÇãò
Ãóæú ÃóÞóáøó¡ ÕóÍøó ÇáúÚóÞúÏõ¡ æóåóÐóÇ ÔóÇÐøñ ÖóÚöíÝñ. æóáóæú ßóÇäó áóåõ
ÚóÈúÏñ ÝóÇÎúÊóáóØó ÈöÚóÈöíÏò áöÛóíúÑöåö¡ ÝóÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó ÚóÈúÏöí ãöäú
åóÄõáóÇÁö¡ æóÇáúãõÔúÊóÑöí íóÑóÇåõãú æóáóÇ íóÚúÑöÝõ Úóíúäóåõ. ÞóÇáó Ýöí
«ÇáÊøóÊöãøóÉö» : áóåõ Íõßúãõ ÈóíúÚö ÇáúÛóÇÆöÈö. æóÞóÇáó ÕóÇÍöÈõ
«ÇáÊøóåúÐöíÈö» : ÚöäúÏöí Ãóäøóåõ ÈóÇØöáñ.
ÝóÑúÚñ:
ÈóíúÚõ ÇáúÌõÒúÁö ÇáÔøóÇÆöÚö ãóäú ßõáøö ÌõãúáóÉò ãóÚúáõæãóÉò¡ ãöäú ÏóÇÑò¡
æóÃóÑúÖò¡ æóÚóÈúÏò¡ æóÕõÈúÑóÉò¡ æóËóãóÑóÉò¡ æóÛóíúÑöåóÇ¡ ÕóÍöíÍñ. áóßöäú
áóæú ÈóÇÚó ÌõÒúÁðÇ ÔóÇÆöÚðÇ ãöäú ÔóíúÁò ÈöãöËúáöåö ãöäú Ðóáößó
ÇáÔøóíúÁö¡ ßóÇáÏøóÇÑö æóÇáúÝóÑóÓö¡ [ßóãóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäó] ÈóíúäóåõãóÇ
äöÕúÝóÇäö¡ ÈóÇÚó äöÕúÝóåõ ÈöäöÕúÝö ÕóÇÍöÈöåö¡ ÝóæóÌúåóÇäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóÕöÍøõ ÇáúÈóíúÚõ¡ áöÚóÏóãö ÇáúÍóÇÌóÉö Åöáóíúåö.
æóÃóÕóÍøõåõãóÇ: íóÕöÍøõ¡ áöæõÌõæÏö ÔóÑóÇÆöØöåö¡ æóáóåõ ÝóæóÇÆöÏõ:
ãöäúåóÇ: áóæú ßóÇäóÇ ÌóãöíÚðÇ Ãóæú ÃóÍóÏõåõãóÇ ãöáúßó äóÕöíÈöåö
ÈöÇáúåöÈóÉö ãöäú ÃóÈöíåö¡ ÇäúÞóØóÚóÊú æóáóÇíóÉõ ÇáÑøõÌõæÚö.
æóãöäúåóÇ: áóæú ãóáóßóåõ ÈöÇáÔøöÑóÇÁö¡ Ëõãøó ÇØøóáóÚó ÈóÚúÏó åóÐóÇ
ÇáÊøóÕóÑøõÝö Úóáóì ÚóíúÈò¡ áóãú íóãúáößö ÇáÑøóÏøó Úóáóì ÈóÇÆöÚöåö.
æóãöäúåóÇ: áóæú ãóáøóßóÊúåõ ÈöÇáÕøóÏóÇÞö¡ ÝóØóáøóÞóåóÇ ÞóÈúáó
ÇáÏøõÎõæáö¡ áóãú íóßõäú áóåõ ÇáÑøõÌõæÚõ Ýöíåö.
ÞõáúÊõ: æóáóæú ÈóÇÚó äöÕúÝóåõ ÈöÇáËøõáõËö ãöäú äöÕúÝö ÕóÇÍöÈöåö¡ ÝóÝöí
ÕöÍøóÊöåö ÇáúæóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: ÇáÕøöÍøóÉõ¡ æóíóÕöíÑõ ÈóíúäóåõãóÇ
ÃóËúáóÇËðÇ¡ æóÈöåóÐóÇ ÞóØóÚó ÕóÇÍöÈõ «ÇáÊøóÞúÑöíÈö» ¡ æóÇÓúÊóÈúÚóÏóåõ
ÇáúÅöãóÇãõ. æóÞóÏú ÐóßóÑó ÇáúÅöãóÇãõ ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉó
Ýöí ßöÊóÇÈö «ÇáÕøõáúÍö» . æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóáóæú ÈóÇÚó ÇáúÌõãúáóÉó¡ æóÇÓúÊóËúäóì ãöäúåóÇ ÌõÒúÁðÇ ÔóÇÆöÚðÇ¡ ÌóÇÒó.
ãöËóÇáõåõ: ÈöÚúÊõßó ËóãóÑóÉó åóÐóÇ ÇáúÈõÓúÊóÇäö¡ ÅöáøóÇ ÑõÈõÚóåóÇ
æóÞóÏúÑó ÇáÒøóßóÇÉö ãöäúåóÇ. æóáóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó ËóãóÑóÉó åóÐóÇ
ÇáúÈõÓúÊóÇäö ÈöËóáóÇËóÉö
(3/361)
ÂáóÇÝö ÏöÑúåóãò¡ ÅöáøóÇ ãóÇ íóÎõÕøõ
ÃóáúÝðÇ¡ ÝóÅöäú ÃóÑóÇÏó ãóÇ íóÎõÕøõåõ ÅöÐóÇ æõÒøöÚóÊö ÇáËøóãóÑóÉõ Úóáóì
ÇáúãóÈúáóÛö ÇáúãóÐúßõæÑö¡ ÕóÍøó¡ æóßóÇäó ÇÓúÊöËúäóÇÁð áöáËøõáõËö. æóÅöäú
ÃóÑóÇÏó ãóÇ íõÓóÇæöí ÃóáúÝðÇ ÚöäúÏó ÇáÊøóÞúæöíãö¡ ÝóáóǺ áöÃóäøóåõ
ãóÌúåõæáñ.
ÝóÑúÚñ:
ÅöÐóÇ ÈóÇÚó ÃóÐúÑõÚðÇ ãöäú ÃóÑúÖò Ãóæú ÏóÇÑò Ãóæú ËóæúÈò¡ ÝóÅöäú ßóÇäóÇ
íóÚúáóãóÇäö ÌõãúáóÉó ÐõÑúÚóÇäöåóÇ¡ ÈöÃóäú ÈóÇÚó ÐöÑóÇÚðÇ ãöäú ÚóÔóÑóÉò¡
æóíóÚúáóãóÇäö Ãóäøó ÇáúÌõãúáóÉó ÚóÔóÑóÉñ¡ ÕóÍøó Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö¡
æóßóÃóäøóåõ ÈóÇÚóåõ ÇáúÚóÔúÑó. ÞóÇáó ÇáúÅöãóÇãõ: ÅöáøóÇ Ãóäú íóÚúäöíó
ãõÚóíøóäðÇ ÝóíóÈúØõáõ¡ ßóÔóÇÉò ãöäó ÇáúÞóØöíÚö. æóáóæö ÇÎúÊóáóÝóÇ¡
ÝóÞóÇáó ÇáúãõÔúÊóÑöí: ÃóÑóÏúÊõ ÇáúÅöÔóÇÚóÉó¡ ÝóÇáúÚóÞúÏõ ÕóÍöíÍñ.
æóÞóÇáó ÇáúÈóÇÆöÚõ: Èóáú ÃóÑóÏúÊõ ãõÚóíøóäðÇ¡ ÝóÝöíãóäú íõÕóÏøóÞõ¿
ÇÍúÊöãóÇáóÇäö.
ÞõáúÊõ: ÃóÑúÌóÍõåõãóÇ: ÇáúÈóÇÆöÚõ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóÅöäú ßóÇäó ÃóÍóÏõåõãóÇ áóÇ íóÚúáóãõ ÌõãúáóÉó ÇáÐøõÑúÚóÇäö¡ áóãú
íóÕöÍøó ÇáúÈóíúÚõ. æóáóæú æóÞóÝó Úóáóì ØóÑóÝö ÇáúÃóÑúÖö æóÞóÇáó:
ÈöÚúÊõßó ßóÐóÇ ÐöÑóÇÚðÇ ãöäú ãóæúÞöÝöí åóÐóÇ Ýöí ÌóãöíÚö ÇáúÚóÑúÖö Åöáóì
ÍóíúËõ íóäúÊóåöí Ýöí ÇáØøõæáö¡ ÕóÍøó Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö.
ÝóÑúÚñ:
ÅöÐóÇ ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó ÕóÇÚðÇ ãöäú åóÐöåö ÇáÕøõÈúÑóÉö¡ Ýóáóåõ ÍóÇáóÇäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóÚúáóãóÇ ãóÈúáóÛó ÕöíÚóÇäöåóÇ ÝóÇáúÚóÞúÏõ ÕóÍöíÍñ
ÞóØúÚðÇ¡ æóíõäóÒøóáõ Úóáóì ÇáúÅöÔóÇÚóÉö. æóáóæú ßóÇäóÊö ÇáÕøõÈúÑóÉõ
ãöÇÆóÉó ÕóÇÚò¡ ÝóÇáúãóÈöíÚõ ÚõÔúÑõ ÇáúÚõÔúÑö¡ Ýóáóæú ÊóáöÝó ÈóÚúÖõåóÇ¡
ÊóáöÝó ÈöÞóÏúÑöåö ãöäó ÇáúãóÈöíÚö. åóÐóÇ åõæó ÇáúãóÐúåóÈõ¡ æóÈöåö ÞóØóÚó
ÇáúÌõãúåõæÑõ. æóÍóßóì ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÊóäúÒöíáöåö æóÌúåóíúäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: åóÐóÇ. æóÇáËøóÇäöí: ÇáúãóÈöíÚõ ÕóÇÚñ ãöäó ÇáúÌõãúáóÉö
ÛóíúÑõ ãõÔóÇÚò¡ Ãóíøõ ÕóÇÚò ßóÇäó. ÝóÚóáóì åóÐóÇ¡ íóÈúÞóì ÇáúãóÈöíÚõ ãóÇ
ÈóÞöíó ÕóÇÚñ.
(3/362)
ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú áóÇ íóÚúáóãóÇ
Ãóæú ÃóÍóÏõåóÇ ãóÈúáóÛó ÕöíÚóÇäöåóÇ¡ ÝóæóÌúåóÇäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ¡ æóåõæó ÇÎúÊöíóÇÑõ ÇáúÞóÝøóÇáö: áóÇ íóÕöÍøõ¡ ßóãóÇ áóæú
ÝóÑøóÞó ÕöíÚóÇäó ÇáÕøõÈúÑóÉö¡ æóÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó ÕóÇÚðÇ ãöäúåóÇ¡
ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ. æóÃóÕóÍøõåõãóÇ: íóÕöÍøõ æóåõæó ÇáúãóäúÕõæÕõ.
æóÝöí ÝóÊóÇæóì ÇáúÞóÝøóÇáö: Ãóäøóåõ ßóÇäó ÅöÐóÇ ÓõÆöáó Úóäú åóÐöåö
ÇáúãóÓúÃóáóÉö¡ íõÝúÊöí ÈöåóÐóÇ ÇáËøóÇäöí ãóÚó ÐóåóÇÈöåö Åöáóì
ÇáúÃóæøóáö¡ æóíóÞõæáõ: ÇáúãõÓúÊóÝúÊöí íóÓúÊóÝúÊöíäöí Úóäú ãóÐúåóÈö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ -¡ áóÇ ÚóãøóÇ ÚöäúÏöí. æóÚóáóì
åóÐóÇ¡ ÇáúãóÈöíÚõ ÕóÇÚñ ãöäúåóÇ¡ Ãóíøõ ÕóÇÚò ßóÇäó. Ýóáóæú ÊóáöÝó
ÌóãöíÚõåóÇ ÅöáøóÇ ÕóÇÚðÇ¡ ÊóÚóíøóäó ÇáúÚóÞúÏõ Ýöíåö¡ æóÇáúÈóÇÆöÚõ
ÈöÇáúÎöíóÇÑö Èóíúäó Ãóäú íõÓóáøöãó ÕóÇÚðÇ ãöäú ÃóÚúáóì ÇáÕøõÈúÑóÉö Ãóæú
ÃóÓúÝóáóåóÇ æóÅöäú áóãú íóßõäö ÇáúÃóÓúÝóáõ ãóÑúÆöíøðǺ áöÃóäøó ÑõÄúíóÉó
ÙóÇåöÑö ÇáÕøõÈúÑóÉö ßóÑõÄúíóÉö ßõáøöåóÇ.
ÞõáúÊõ: æóÃóãøóÇ ÇÓúÊöÏúáóÇáõ ÇáúÃóæøóáö ÈöÃóäøóåõ áóæú ÝõÑøöÞóÊú
ÕöíÚóÇäõåóÇ ÝóÈóÇÚó ÕóÇÚðÇ áóãú íóÕöÍøó¡ ÝóåóßóÐóÇ ÞóØóÚó Èöåö
ÇáúÌõãúåõæÑõ. æóÍóßóì ÕóÇÍöÈõ «ÇáúãõåóÐøóÈö» Ýöí ÊóÚúáöíÞöåö Ýöí
ÇáúÎöáóÇÝö Úóäú ÔóíúÎöåö ÇáúÞóÇÖöí ÃóÈöí ÇáØøóíøöÈö ÕöÍøóÉó ÈóíúÚöåö¡
áöÚóÏóãö ÇáúÛóÑóÑö. æóÇáÕøóÍöíÍõ: ÇáúãóäúÚõ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÝóÑúÚñ:
ÅöÈúåóÇãõ ãóãóÑøö ÇáúÃóÑúÖö ÇáúãóÈöíÚóÉö¡ ßóÅöÈúåóÇãö äóÝúÓö ÇáúãóÈöíÚö.
æóÕõæÑóÊõåõ: Ãóäú íóÈöíÚó ÃóÑúÖðÇ ãóÍúÝõæÝóÉð Èöãöáúßöåö ãöäú ÌóãöíÚö
ÇáúÌóæóÇäöÈö¡ æóíóÔúÑõØõ áöáúãõÔúÊóÑöí ÍóÞøõ ÇáúãóãóÑøö ãöäú ÌóÇäöÈò¡
æóáóãú íõÚóíøöäúåõ¡ ÝóÇáúÈóíúÚõ ÈóÇØöáñº áöÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÛóÑóÖö
ÈöÇáúãóãóÑøö. ÝóÅöäú Úóíøóäó ÇáúãóãóÑøó ãöäú ÌóÇäöÈò¡ ÕóÍøó ÇáúÈóíúÚõ.
æóáóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßóåóÇ ÈöÍõÞõæÞöåóÇ¡ ÕóÍøó¡ æóËóÈóÊó áöáúãõÔúÊóÑöí
ÍóÞøõ ÇáúãóãóÑøö ãöäú ßõáøö ÌóÇäöÈò ßóãóÇ ßóÇäó ËóÇÈöÊðÇ áöáúÈóÇÆöÚö
ÞóÈúáó ÇáúÈóíúÚö. æóÅöäú ÃóØúáóÞó ÇáúÈóíúÚó æóáóãú íóÊóÚóÑøóÖú
áöáúãóãóÑøö¡ ÝóæóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: íóÕöÍøõ¡ æóíóßõæäõ ßóãóÇ áóæú
ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßóåóÇ ÈöÍõÞõæÞöåóÇ. æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóÇ íóÞúÊóÖöí
ÇáúãóãóÑøó¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ åõæó ßóãóÇ áóæú ÕóÑøóÍó ÈöäóÝúíö ÇáúãóãóÑøö¡
æóÝöíåö æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: ÈõØúáóÇäõ ÇáúÈóíúÚö¡ áöÚóÏóãö
ÇáöÇäúÊöÝóÇÚö Ýöí ÇáúÍóÇáö¡ æóÇáËøóÇäöí: ÇáÕøöÍøóÉõº áöÅöãúßóÇäö
ÊóÍúÕöíáö ÇáúãóãóÑøö¡ æóÞóÇáó Ýöí «ÇáÊøóåúÐöíÈö» : Åöäú Ãóãúßóäó
ÊóÍúÕöíáõ ãóãóÑøò¡ ÕóÍøó ÇáúÈóíúÚõ¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóáóÇ. æóáóæú
(3/363)
ßóÇäóÊö ÇáúÃóÑúÖõ ÇáúãóÈöíÚóÉõ
ãõáóÇÕöÞóÉð áöáÔøóÇÑöÚö¡ ÝóáóíúÓó áöáúãõÔúÊóÑöí Óõáõæßõ ãöáúßö
ÇáúÈóÇÆöÚö¡ ÝóÅöäøó ÇáúÚóÇÏóÉó Ýöí ãöËúáöåóÇ ÇáÏøõÎõæáõ ãöäó ÇáÔøóÇÑöÚö¡
ÝóíõäóÒøóáõ ÇáúÃóãúÑõ Úóáóíúåö. æóáóæú ßóÇäóÊú ãõáóÇÕöÞóÉð ãöáúßö
ÇáúãõÔúÊóÑöí¡ áóãú íóÊóãóßøóäú ãöäó ÇáúãõÑõæÑö ÝöíãóÇ ÈóÞöíó
áöáúÈóÇÆöÚö¡ Èóáú íóÏúÎõáõ ãöäú ãöáúßöåö ÇáúÞóÏöíãö. æóÃóÈúÏóì
ÇáúÅöãóÇãõ Ýöíåö ÇÍúÊöãóÇáðÇ¡ ÞóÇáó: æóåóÐóÇ ÅöÐóÇ ÃóØúáóÞó ÇáúÈóíúÚó¡
ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÞóÇáó: ÈöÍõÞõæÞöåóÇ¡ Ýóáóåõ ÇáúãóãóÑøõ Ýöí ãöáúßö
ÇáúÈóÇÆöÚö. æóáóæú ÈóÇÚó ÏóÇÑðÇ æóÇÓúÊóËúäóì áöäóÝúÓöåö ÈóíúÊðÇ Ýóáóåõ
ÇáúãóãóÑøõ¡ ÝóÅöäú äóÝóì ÇáúãóãóÑøó¡ äóÙóÑó¡ Åöäú Ãóãúßóäó ÇÊøöÎóÇÐõ
ãóãóÑøò¡ ÕóÍøó ÇáúÈóíúÚõ¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóæóÌúåóÇäö.
ÞõáúÊõ: ÃóÕóÍøõåõãóÇ: ÇáúÈõØúáóÇäõ ßóãóäú ÈóÇÚó ÐöÑóÇÚðÇ ãöäú ËóæúÈò
íóäúÞõÕõ ÈöÇáúÞóØúÚö. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÝóÕúáñ
æóÃóãøóÇ ÇáúÞóÏúÑõ¡ ÝóÇáúãóÈöíÚõ ÞóÏú íóßõæäõ Ýöí ÇáÐøöãøóÉö¡ æóÞóÏú
íóßõæäõ ãõÚóíøóäðÇ¡ æóÇáúÃóæøóáõ åõæó ÇáÓøóáóãõ¡ æóÇáËøóÇäöí åõæó
ÇáúãóÔúåõæÑõ ÈöÇÓúãö ÇáúÈóíúÚö¡ æóÇáËøóãóäõ ÝöíåöãóÇ ÌóãöíÚðÇ ÞóÏú
íóßõæäõ Ýöí ÇáÐøöãøóÉö æóÅöäú ßóÇäó íõÔúÊóÑóØõ Ýöí ÇáÓøóáóãö ÊóÓúáöíãõ
ÑóÃúÓö ÇáúãóÇáö Ýöí ãóÌúáöÓö ÇáúÚóÞúÏö¡ æóÞóÏú íóßõæäõ ãõÚóíøóäðÇ¡ ÝóãóÇ
ßóÇäó Ýöí ÇáÐøöãøóÉö ãöäó ÇáÚöæóÖóíúäö¡ ÇÔúÊõÑöØó ßóæúäõåõ ãóÚúáõæãó
ÇáúÞóÏúÑö¡ ÍóÊøóì áóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó ãöáúÁó åóÐóÇ ÇáúÈóíúÊö ÍöäúØóÉð¡
Ãóæú ÈöÒöäóÉö åóÐöåö ÇáÕøóäúÌóÉö ÐóåóÈðÇ¡ áóãú íóÕöÍøó ÇáúÈóíúÚõ. æóáóæú
ÞóÇáó: ÈöÚúÊõ ÈöãóÇ ÈóÇÚó Èöåö ÝõáóÇäñ ÝóÑóÓóåõ Ãóæú ËóæúÈóåõ¡
æóÃóÍóÏõåõãóÇ áóÇ íóÚúáóãõ¡ áóãú íóÕöÍøó Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö¡ áöáúÛóÑóÑö.
æóÞöíáó: íóÕöÍøõ¡ áöáÊøóãóßøõäö ãöäó ÇáúÚöáúãö¡ ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó:
ÈöÚúÊõßó åóÐöåö ÇáÕøõÈúÑóÉó¡ ßõáøõ ÕóÇÚò ÈöÏöÑúåóãò¡ íóÕöÍøõ ÇáúÈóíúÚõ
æóÅöäú ßóÇäóÊö ÇáúÌõãúáóÉõ ãóÌúåõæáóÉð Ýöí ÇáúÍóÇáö. æóÞöíáó: Åöäú
ÍóÕóáó ÇáúÚöáúãõ ÞóÈúáó ÇáÊøóÝóÑøõÞö¡ ÕóÍøó. æóáóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó
ÈöãöÇÆóÉö ÏöíäóÇÑò ÅöáøóÇ ÚóÔóÑóÉó ÏóÑóÇåöãó¡ áóãú íóÕöÍøó ÅöáøóÇ Ãóäú
íóÚúáóãóÇ ÞöíãóÉó ÇáÏøöíäóÇÑö ÈöÇáÏøóÑóÇåöãö.
ÞõáúÊõ: íóäúÈóÛöí ÃóáøóÇ íóßúÝöíó ÚöáúãõåõãóÇ ÈöÇáúÞöíãóÉö¡ Èóáú
íõÔúÊóÑóØõ ãóÚóåõ ÞóÕúÏõåõãóÇ ÇÓúÊöËúäóÇÁó ÇáúÞöíãóÉö. æóÐóßóÑó ÕóÇÍöÈõ
«ÇáúãõÓúÊóÙúåóÑöíøö» ÝöíãóÇ ÅöÐóÇ áóãú íóÚúáóãóÇ ÍóÇáó ÇáúÚóÞúÏö ÞöíãóÉó
ÇáÏøöíäóÇÑö ÈöÇáÏøóÑóÇåöãö¡
(3/364)
Ëõãøó ÚóáöãóÇ Ýöí ÇáúÍóÇáö ØóÑöíÞóíúäö.
ÃóÕóÍøõåõãóÇ: áóÇ íóÕöÍøõ ßóãóÇ ÐóßóÑúäóÇ. æóÇáËøóÇäöí: Úóáóì
æóÌúåóíúäö. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóáóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó ÈöÃóáúÝò ãöäó ÇáÏøóÑóÇåöãö æóÇáÏøóäóÇäöíÑö¡ áóãú
íóÕöÍøó.
ÝóÑúÚñ:
ÅöÐóÇ ÈóÇÚó ÈöÏóÑóÇåöãó Ãóæú ÏóäóÇäöíÑó¡ ÇÔúÊõÑöØó ÇáúÚöáúãõ
ÈöäóæúÚöåóÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÇáúÈóáóÏö äóÞúÏñ æóÇÍöÏñ¡ Ãóæú äõÞõæÏñ
íóÛúáöÈõ ÇáÊøóÚóÇãõáõ ÈöæóÇÍöÏò ãöäúåóÇ¡ ÇäúÕóÑóÝó ÇáúÚóÞúÏõ Åöáóì
ÇáúãóÚúåõæÏö æóÅöäú ßóÇäó ÝõáõæÓðÇ¡ ÅöáøóÇ Ãóäú íõÚóíøóäó ÛóíúÑõåõ.
ÝóÅöäú ßóÇäó äóÞúÏõ ÇáúÈóáóÏö ãóÛúÔõæÔðÇ¡ ÝóÝöí ÕöÍøóÉö ÇáúãõÚóÇãóáóÉö
Èöåö æóÌúåóÇäö ÐóßúÑúäóÇåõãóÇ Ýöí ßöÊóÇÈö «ÇáÒøóßóÇÉö» ¡ ÅöáøóÇ ÃóäøóÇ
ÎóÕøóÕúäóÇåõãóÇ ÈöãóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäó ÞóÏúÑõ ÇáäøóÞúÑóÉö ãóÌúåõæáðÇ¡
æóÑõÈøóãóÇ äóÞóáó ÇáúÚöÑóÇÞöíøõæäó ÇáúæóÌúåóíúäö ãõØúáóÞðÇ¡ æóæóÌøóåõæÇ
ÇáúãóäúÚó ÈöÃóäøó ÇáúãóÞúÕõæÏó ÛóíúÑõ ãõÊóãóíøöÒò ÚóãøóÇ áóíúÓó
ÈöãóÞúÕõæÏò¡ ÝóÕóÇÑó ßóãóÇ áóæú ÔöíÈó ÇááøóÈóäõ ÈöÇáúãóÇÁö æóÈöíÚó¡
ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ. æóÍõßöíó æóÌúåñ ËóÇáöËñ: Ãóäøóåõ ÅöÐóÇ ßóÇäó
ÇáúÛöÔøõ ÛóÇáöÈðÇ¡ áóãú íóÌõÒö ÇáÊøóÚóÇãõáõ ÈöåóÇ. æóÅöäú ßóÇäó
ãóÛúáõæÈðÇ¡ ÌóÇÒó. æóÚóáóì ÇáúÌõãúáóÉö¡ ÇáúÃóÕóÍøõ ÇáÕøöÍøóÉõ ãõØúáóÞðÇ¡
æóÚóáóì åóÐóÇ¡ íóäúÕóÑöÝõ Åöáóíúåö ÇáúÚóÞúÏõ ÚöäúÏó ÇáúÅöØúáóÇÞö. æóáóæú
ÈóÇÚó ÈöãóÛúÔõæÔóÉò¡ Ëõãøó ÈóÇäó Ãóäøó ÝöÖøóÊóåóÇ ÞóáöíáóÉñ ÌöÏøðÇ¡
Ýóáóåõ ÇáÑøóÏøõ Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈö. æóÞöíáó: æóÌúåóÇäö. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ
ßóÇäó Ýöí ÇáúÈóáóÏö äóÞúÏóÇäö Ãóæú äõÞõæÏñ áóÇ ÛóáóÈóÉó áöÈóÚúÖöåóÇ¡
ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáúÈóíúÚõ ÍóÊøóì íõÚóíøóäó. æóÊóÞúæöíãõ ÇáúãõÊúáóÝö
íóßõæäõ ÈöÛóÇáöÈö äóÞúÏö ÇáúÈóáóÏö. ÝóÅöäú ßóÇäó Ýöíåö äóÞúÏóÇäö
ÝóÕóÇÚöÏðÇ¡ æóáóÇ ÛóÇáöÈó¡ Úóíøóäó ÇáúÞóÇÖöí æóÇÍöÏðÇ áöáÊøóÞúæöíãö.
æóáóæú ÛóáóÈó ãöäú ÌöäúÓö ÇáúÚõÑõæÖö äóæúÚñ¡ Ýóåóáú íóäúÕóÑöÝõ ÇáÐøößúÑõ
Åöáóíúåö ÚöäúÏó ÇáúÅöØúáóÇÞö¿ æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: íóäúÕóÑöÝõ
ßóÇáäøóÞúÏö. æóãöäú ÕõæóÑöåö: Ãóäú íóÈöíÚó ÕóÇÚðÇ ãöäó ÇáúÍöäúØóÉö
ÈöÕóÇÚò ãöäúåóÇ Ãóæú ÈöÔóÚöíÑò Ýöí ÇáÐøöãøóÉö¡ Ëõãøó íõÍúÖöÑõåõ ÞóÈúáó
ÇáÊøóÝóÑøõÞö. æóßóãóÇ íóäúÕóÑöÝõ ÇáúÚóÞúÏõ Åöáóì ÇáäøóÞúÏö ÇáúÛóÇáöÈö¡
íóäúÕóÑöÝõ Ýöí ÇáÕøöÝóÇÊö Åöáóíúåö ÃóíúÖðÇ. ÍóÊøóì áóæú ÈóÇÚó ÈöÏöíäóÇÑò
Ãóæú ÈöÚóÔóÑóÉö ÏóäóÇäöíÑó¡ æóÇáúãóÚúåõæÏõ Ýöí ÇáúÈóáóÏö ÇáÕøöÍóÇÍõ¡
ÇäúÕóÑóÝó Åöáóíúåö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúãóÚúåõæÏõ ÇáúãõßóÓøóÑó¡ ÇäúÕóÑóÝó
Åöáóíúåö. ÞóÇáó Ýöí «ÇáúÈóíóÇäö» : ÅöáøóÇ Ãóäú ÊóÊóÝóÇæóÊó ÞöíãóÉõ
(3/365)
ÇáúãõßóÓøóÑö¡ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ. æóÚóáóì
åóÐóÇ ÇáúÞöíóÇÓö¡ áóæú ßóÇäó ÇáúãóÚúåõæÏõ¡ Ãóäú íõÄúÎóÐó äöÕúÝõ
ÇáËøóãóäö ãöäú åóÐóÇ¡ æóäöÕúÝõåõ ãöäú ÐóÇßó¡ Ãóæú Ãóäú íõÄúÎóÐó Úóáóì
äöÓúÈóÉò ÃõÎúÑóì¡ ÝóÇáúÈóíúÚõ ÕóÍöíÍñ ãóÍúãõæáñ Úóáóíúåö. æóÅöäú ßóÇäó
íõÚúåóÏõ ÇáÊøóÚóÇãõáõ ÈöåóÐóÇ ãóÑøóÉð¡ æóÈöåóÐóÇ ãóÑøóÉð¡ æóáóãú íóßõäú
ÈóíúäóåõãóÇ ÊóÝóÇæõÊñ¡ ÕóÍøó ÇáúÈóíúÚõ¡ æóÓóáøóãó ãóÇ ÔóÇÁó ãöäúåõãóÇ.
æóÅöäú ßóÇäó ÈóíúäóåõãóÇ ÊóÝóÇæõÊñ ÈóØóáó ÇáúÈóíúÚõ ßóãóÇ áóæú ßóÇäó Ýöí
ÇáúÈóáóÏö äóÞúÏóÇäö ÛóÇáöÈóÇäö æóÃõØúáöÞó. æóáóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõ ÈöÃóáúÝò
ÕöÍóÇÍò æóãõßóÓøóÑóÉò¡ ÝóæóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: ÇáúÈóíúÚõ ÈóÇØöáñ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÕóÍöíÍñ æóíõÍúãóáõ Úóáóì ÇáÊøóäúÕöíÝö. æóíõÔúÈöåõ
Ãóäú íóÌúÑöíó åóÐóÇ ÇáúæóÌúåõ ÝöíãóÇ ÅöÐóÇ ÞóÇáó: ÈöÚúÊõ ÈöÃóáúÝò
ÐóåóÈðÇ æóÝöÖøóÉð.
ÞõáúÊõ: áóÇ ÌóÑóíóÇäó áóåõ åõäóÇßó¡ æóÇáúÝóÑúÞõ ßóËúÑóÉõ ÇáÊøóÝóÇæõÊö
Èóíúäó ÇáÐøóåóÈö æóÇáúÝöÖøóÉö¡ ÝóíóÚúÙõãõ ÇáúÛóÑóÑõ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÝóÑúÚñ:
áóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó ÈöÏöíäóÇÑò ÕóÍöíÍò¡ ÝóÌóÇÁó ÈöÕóÍöíÍóíúäö
æóÒúäõåõãóÇ ãöËúÞóÇáñ¡ áóÒöãóåõ ÇáúÞóÈõæáõº áöÃóäøó ÇáúÛóÑóÖó áóÇ
íóÎúÊóáöÝõ ÈöÐóáößó. æóÅöäú ÌóÇÁó ÈöÕóÍöíÍò æóÒúäõåõ ãöËúÞóÇáñ æóäöÕúÝñ¡
ÞóÇáó Ýöí «ÇáÊøóÊöãøóÉö» : áóÒöãóåõ ÞóÈõæáõåõ¡ æóÇáÒøöíóÇÏóÉõ ÃóãóÇäóÉñ
Ýöí íóÏöåö. æóÇáÕøóæóÇÈõ: Ãóäøóåõ áóÇ íóáúÒóãõåõ ÇáúÞóÈõæáõ¡ áöãóÇ Ýöí
ÇáÔøóÑößóÉö ãöäó ÇáÖøóÑóÑö¡ æóÞóÏú ÐõßöÑó Ýöí «ÇáúÈóíóÇäö» äóÍúæõ åóÐóÇ¡
Ýóáóæú ÊóÑóÇÖóíóÇ Èöåö¡ ÌóÇÒó. æóÍöíäóÆöÐò áóæú ÃóÑóÇÏó ÃóÍóÏõåõãóÇ
ßóÓúÑóåõ¡ æóÇãúÊóäóÚó ÇáúÂÎóÑõ¡ áóãú íõÌúÈóÑú Úóáóíúåö¡ áöãóÇ Ýöí åóÐöåö
ÇáúÞöÓúãóÉö ãöäó ÇáÖøóÑóÑö. æóáóæú ÈóÇÚó ÈöäöÕúÝö ÏöíäóÇÑò ÕóÍöíÍò
ÈöÔóÑúØö ßóæúäöåö ãõÏóæøóÑðÇ¡ ÌóÇÒó Åöäú ßóÇäó íóÚõãøõ æõÌõæÏõåõ. æóÅöäú
áóãú íóÔúÊóÑöØú¡ ÝóÚóáóíúåö ÔóÞøñ æóÒúäõåõ äöÕúÝõ ãöËúÞóÇáò. ÝóÅöäú
Óóáøóãó Åöáóíúåö ÕóÍöíÍðÇ ÃóßúËóÑó ãöäú äöÕúÝö ãöËúÞóÇáò æóÊóÑóÇÖóíóÇ
ÈöÇáÔøóÑößóÉö Ýöíåö¡ ÌóÇÒó. æóáóæú ÈóÇÚóåõ ÔóíúÆðÇ ÈöäöÕúÝö ÏöíäóÇÑò
ÕóÍöíÍò¡ Ëõãøó ÈóÇÚóåõ ÔóíúÆðÇ ÂÎóÑó ÈöäöÕúÝö ÏöíäóÇÑò ÕóÍöíÍò¡ ÝóÅöäú
Óóáøóãó ÕóÍöíÍðÇ ÚóäúåõãóÇ¡ ÝóÞóÏú ÒóÇÏó ÎóíúÑðÇ¡ æóÅöäú Óóáøóãó
ÞöØúÚóÊóíúäö æóÒúäõ ßõáøö æóÇÍöÏóÉò äöÕúÝõ ÏöíäóÇÑò¡ ÌóÇÒó. Ýóáóæú
ÔóÑóØó Ýöí ÇáúÚóÞúÏö ÇáËøóÇäöí ÊóÓúáöíãó ÕóÍöíÍò ÚóäúåõãóÇ¡ ÝóÇáúÚóÞúÏõ
ÇáËøóÇäöí ÝóÇÓöÏñ¡ æóÇáúÃóæøóáõ ãóÇÖò
(3/366)
Úóáóì ÇáÕøöÍøóÉö Åöäú ÌóÑóì ÇáËøóÇäöí
ÈóÚúÏó áõÒõæãöåö¡ æóÅöáøóÇ¡ Ýóåõæó ÅöáúÍóÇÞõ ÔóÑúØò ÝóÇÓöÏò ÈöÇáúÚóÞúÏö
Ýöí Òóãóäö ÇáúÎöíóÇÑö¡ æóÓóíóÃúÊöí Íõßúãõåõ Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì.
ÝóÑúÚñ:
áóæú ÈóÇÚó ÈöäóÞúÏò ÞóÏö ÇäúÞóØóÚó Úóäú ÃóíúÏöí ÇáäøóÇÓö¡ ÝóÇáúÚóÞúÏõ
ÈóÇØöáñ áöÚóÏóãö ÇáúÞõÏúÑóÉö Úóáóì ÇáÊøóÓúáöíãö. æóÅöäú ßóÇäó áóÇ
íõæÌóÏõ Ýöí Êöáúßó ÇáúÈóáúÏóÉö¡ æóíõæÌóÏõ Ýöí ÛóíúÑöåóÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó
ÇáËøóãóäõ ÍóÇáøðÇ¡ Ãóæú ãõÄóÌøóáðÇ Åöáóì ãõÏøóÉò áóÇ íõãúßöäõ äóÞúáõåõ
ÝöíåóÇ¡ Ýóåõæó ÈóÇØöáñ ÃóíúÖðÇ. æóÅöäú ßóÇäó ãõÄóÌøóáðÇ Åöáóì ãõÏøóÉò
íõãúßöäõ äóÞúáõåõ ÝöíåóÇ¡ ÕóÍøó. Ëõãøó Åöäú Íóáøó ÇáúÃóÌóáõ æóÞóÏú
ÃóÍúÖóÑóåõ¡ ÝóÐóÇßó¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóíõÈúäóì Úóáóì Ãóäøó ÇáöÇÓúÊöÈúÏóÇáó
Úóäö ÇáËøóãóäö¡ åóáú íóÌõæÒõ¿ Åöäú ÞõáúäóÇ: áóÇ¡ Ýóåõæó ßóÇäúÞöØóÇÚö
ÇáúãõÓóáøóãö Ýöíåö. æóÅöäú ÞõáúäóÇ: äóÚóãú¡ ÇÓúÊõÈúÏöáó¡ æóáóÇ
íóäúÝóÓöÎõ ÇáúÚóÞúÏõ Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö. æóÝöí æóÌúåò: íóäúÝóÓöÎõ. ÝóÅöäú
ßóÇäó íõæÌóÏõ Ýöí ÇáúÈóáóÏö¡ ÅöáøóÇ Ãóäøóåõ ÚóÒöíÒñ¡ ÝóÅöäú ÌóæøóÒúäóÇ
ÇáöÇÓúÊöÈúÏóÇáó¡ ÕóÍøó ÇáúÚóÞúÏõ. ÝóÅöäú æõÌöÏó¡ ÝóÐóÇßó¡ æóÅöáøóÇ
ÝóíõÓúÊóÈúÏóáõ. æóÅöäú áóãú äõÌóæøöÒúåõ¡ áóãú íóÕöÍøó. Ýóáóæú ßóÇäó
ÇáäøóÞúÏõ ÇáøóÐöí ÌóÑóì Èöåö ÇáÊøóÚóÇãõáõ ãóæúÌõæÏðÇ¡ Ëõãøó ÇäúÞóØóÚó.
ÝóÅöäú ÌóæøóÒúäóÇ ÇáöÇÓúÊöÈúÏóÇáó¡ ÇÓúÊõÈúÏöáó¡ æóÅöáøóÇ¡ Ýóåõæó
ßóÇäúÞöØóÇÚö ÇáúãõÓóáøóãö Ýöíåö.
ÝóÑúÚñ:
áóæú ÈóÇÚó ÈöäóÞúÏò ãõÚóíøóäò Ãóæú ãõØúáóÞò æóÍóãóáúäóÇåõ Úóáóì äóÞúÏö
ÇáúÈóáóÏö¡ ÝóÃóÈúØóáó ÇáÓøõáúØóÇäõ Ðóáößó ÇáäøóÞúÏó¡ áóãú íóßõäú
áöáúÈóÇÆöÚö ÅöáøóÇ ÐóÇßó ÇáäøóÞúÏõ¡ ßóãóÇ áóæú ÃóÓúáóãó Ýöí ÍöäúØóÉò
ÝóÑóÎõÕóÊú¡ ÝóáóíúÓó áóåõ ÛóíúÑõåóÇ. æóÝöíåö æóÌúåñ ÔóÇÐøñ ÖóÚöíÝñ:
Ãóäøóåõ ãõÎóíøóÑñ Åöäú ÔóÇÁó ÃóÌóÇÒó ÇáúÚóÞúÏó ÈöÐóáößó ÇáäøóÞúÏö¡
æóÅöäú ÔóÇÁó ÝóÓóÎóåõ¡ ßóãóÇ áóæú ÊóÚóíøóÈó ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö.
(3/367)
ÝóÑúÚñ:
áóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó åóÐöåö ÇáÕøõÈúÑóÉó¡ ßõáøõ ÕóÇÚò ÈöÏöÑúåóãò¡ Ãóæú
åóÐöåö ÇáúÃóÑúÖó¡ Ãóæö ÇáËøóæúÈó¡ ßõáøõ ÐöÑóÇÚò ÈöÏöÑúåóãò¡ Ãóæú åóÐöåö
ÇáúÃóÛúäóÇãó¡ ßõáøõ ÔóÇÉò ÈöÏöÑúåóãò¡ ÕóÍøó ÇáúÚóÞúÏõ Ýöí ÇáúÌóãöíÚö
Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö¡ æóáóÇ ÊóÖõÑøõ ÌóåóÇáóÉõ ÌõãúáóÉö ÇáËøóãóäöº áöÃóäøóåõ
ãóÚúáõæãõ ÇáÊøóÝúÕöíáö. æóÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáúÞóØøóÇäö: áóÇ íóÕöÍøõ. æóáóæú
ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó ÚóÔóÑóÉð ãöäú åóÐöåö ÇáúÃóÛúäóÇãö ÈößóÐóÇ¡ áóãú íóÕöÍøó
æóÅöäú Úóáöãó ÚóÏóÏó ÇáúÌõãúáóÉö¡ ÈöÎöáóÇÝö ãöËúáöåö Ýöí ÇáËøóæúÈö
æóÇáÕøõÈúÑóÉö æóÇáúÃóÑúÖöº áöÃóäøó ÞöíãóÉó ÇáÔøöíóÇåö ÊóÎúÊóáöÝõ. æóáóæú
ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó ãöäú åóÐöåö ÇáÕøõÈúÑóÉö¡ ßõáøõ ÕóÇÚò ÈöÏöÑúåóãò¡ áóãú
íóÕöÍøó. æóÞóÇáó ÇÈúäõ ÓõÑóíúÌò: íóÕöÍøõ Ýöí ÕóÇÚò ÝóÞóØú.
ÞõáúÊõ: æóÓóíóÃúÊöí Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ýöí ßöÊóÇÈö
ÇáúÅöÌóÇÑóÉö¡ Ãóäøóåõ áóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó ßõáøó ÕóÇÚò ãöäú åóÐöåö
ÇáÕøõÈúÑóÉö ÈöÏöÑúåóãò¡ áóãú íóÕöÍøó Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö ÇáøóÐöí ÞóØóÚó
Èöåö ÇáúÌõãúåõæÑõ¡ æóÇÎúÊóÇÑó ÇáúÅöãóÇãõ æóÔóíúÎõåõ ÇáÕøöÍøóÉó.
æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóáóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó åóÐöåö ÇáÕøõÈúÑóÉó ÈöÚóÔóÑóÉö ÏóÑóÇåöãó¡ ßõáøõ
ÕóÇÚò ÈöÏöÑúåóãò¡ Ãóæú ÞóÇáó ãöËúáóåõ Ýöí ÇáúÃóÑúÖö æóÇáËøóæúÈö¡ äóÙóÑó¡
Åöäú ÎóÑóÌó ßóãóÇ ÐóßóÑó¡ ÕóÍøó ÇáúÈóíúÚõ. æóÅöäú ÎóÑóÌó ÒóÇÆöÏðÇ Ãóæú
äóÇÞöÕðÇ¡ ÝóÝöíåö ÞóæúáóÇäö. ÃóÙúåóÑõåõãóÇ: áóÇ íóÕöÍøõ¡ áöÊóÚóÐøõÑö
ÇáúÌóãúÚö Èóíúäó ÇáúÃóãúÑóíúäö. æóÇáËøóÇäöí: íóÕöÍøõ¡ áöÅöÔóÇÑóÊöåö
Åöáóì ÇáÕøõÈúÑóÉö æóíóáúÛõæ ÇáúæóÕúÝõ. ÝóÚóáóì åóÐóÇ¡ Åöäú ÎóÑóÌó
äóÇÞöÕðÇ¡ ÝóÇáúãõÔúÊóÑöí ÈöÇáúÎöíóÇÑö. ÝóÅöäú ÃóÌóÇÒó¡ Ýóåóáú íõÌöíÒõ
ÈöÌóãöíÚö ÇáËøóãóäö áöãõÞóÇÈóáóÉö ÇáÕøõÈúÑóÉö Èöåö¡ Ãóãú ÈöÇáúÞöÓúØö
áöãõÞóÇÈóáóÉö ßõáøö ÕóÇÚò ÈöÏöÑúåóãò¿ æóÌúåóÇäö. æóÅöäú ÎóÑóÌó ÒóÇÆöÏðÇ¡
Ýóáöãóäú Êóßõæäõ ÇáÒøöíóÇÏóÉõ¿ æóÌúåóÇäö: ÃóÕóÍøõåõãóÇ: áöáúãõÔúÊóÑöí¡
ÝóáóÇ ÎöíóÇÑó áóåõ ÞóØúÚðÇ¡ æóáóÇ áöáúÈóÇÆöÚö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö.
æóÇáËøóÇäöí: íóßõæäõ áöáúÈóÇÆöÚö¡ ÝóáóÇ ÎöíóÇÑó áóåõ¡ æóáöáúãõÔúÊóÑöí
ÇáúÎöíóÇÑõ Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö.
(3/368)
ÝóÑúÚñ:
åóÐóÇ ÇáøóÐöí ÓóÈóÞó¡ åõæó ÝöíãóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáúÚöæóÖõ Ýöí ÇáÐøöãøóÉö¡
ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäó ãõÚóíøóäðÇ¡ ÝóáóÇ ÊõÔúÊóÑóØõ ãóÚúÑöÝóÉõ ÞóÏúÑöåö
ÈöÇáúßóíúáö æóÇáúæóÒúäö. Ýóáóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó åóÐöåö ÇáÕøõÈúÑóÉó¡ Ãóæú
ÈöÚúÊõßó ÈöåóÐöåö ÇáÏøóÑóÇåöãö¡ ÕóÍøó æóÊóßúÝöí ÇáúãõÔóÇåóÏóÉõ¡ áóßöäú
åóáú íõßúÑóåõ ÈóíúÚõ ÇáÕøõÈúÑóÉö ÌõÒóÇÝðÇ¿ ÞóæúáóÇäö.
ÞõáúÊõ: ÃóÙúåóÑõåõãóÇ: íõßúÑóåõ¡ æóÞóØóÚó Èöåö ÌóãóÇÚóÉñ¡ æóßóÐóÇ
ÇáúÈóíúÚõ ÈöÕõÈúÑóÉö ÇáÏøóÑóÇåöãö ãóßúÑõæåñ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóáóæú ßóÇäóÊö ÇáÕøõÈúÑóÉõ Úóáóì ãóæúÖöÚò ãöäó ÇáúÃóÑúÖö Ýöíåö
ÇÑúÊöÝóÇÚñ æóÇäúÎöÝóÇÖñ¡ Ãóæú ÈóÇÚó ÇáÓøóãúäó Ãóæú äóÍúæóåõ Ýöí ÙóÑúÝò
ãõÎúÊóáöÝö ÇáúÃóÌúÒóÇÁö ÑöÞøóÉð æóÛöáóÙðÇ¡ ÝóËóáóÇËõ ØõÑõÞò. ÃóÕóÍøõåóÇ:
Ãóäøó Ýöí ÕöÍøóÉö ÇáúÈóíúÚö Þóæúáóíú ÈóíúÚö ÇáúÛóÇÆöÈö¡ æóÇáËøóÇäöí:
ÇáúÞóØúÚõ ÈöÇáÕøöÍøóÉö¡ æóÇáËøóÇáöËõ: ÇáúÞóØúÚõ ÈöÇáúÈõØúáóÇäö¡ æóåõæó
ÖóÚöíÝñ æóÅöäú ßóÇäó ãóäúÓõæÈðÇ Åöáóì ÇáúãõÍóÞøöÞöíäó. ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ:
ÈöÇáÕøöÍøóÉö ÝóæóÞúÊõ ÇáúÎöíóÇÑö åõäóÇ ãóÚúÑöÝóÉõ ãöÞúÏóÇÑö ÇáÕøõÈúÑóÉö¡
Ãóæö ÇáÊøóãóßøõäõ ãöäú ÊóÎúãöíäöåö ÈöÑõÄúíóÉö ãóÇ ÊóÍúÊóåóÇ¡ æóÅöäú
ÞõáúäóÇ: ÈöÇáúÈõØúáóÇäö¡ Ýóáóæú ÈóÇÚó ÇáÕøõÈúÑóÉó æóÇáúãõÔúÊóÑöí
íóÙõäøõåóÇ Úóáóì ÇÓúÊöæóÇÁö ÇáúÃóÑúÖö¡ Ëõãøó ÈóÇäó ÊóÍúÊóåóÇ ÏóßøóÉñ¡
Ýóåóáú äóÊóÈóíøóäõ ÈõØúáóÇäó ÇáúÚóÞúÏö¿ æóÌúåóÇäö: ÃóÕóÍøõåõãóÇ: áóÇ¡
æóáóßöäú áöáúãõÔúÊóÑöí ÇáúÎöíóÇÑõ¡ ßóÇáúÚóíúÈö æóÇáÊøóÏúáöíÓö¡ æóÈöåö
ÞóØóÚó ÕóÇÍöÈõ «ÇáÔøóÇãöáö» æóÛóíúÑõåõ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÝóÑúÚñ:
áóæú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó åóÐöåö ÇáÕøõÈúÑóÉó ÅöáøóÇ ÕóÇÚðÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäóÊú
ãóÚúáõæãóÉó ÇáÕøöíÚóÇäö¡ ÕóÍøó¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóáóÇ.
(3/369)
ÝóÕúáñ
æóÃóãøóÇ ÇáÕøöÝóÉõ: ÝóÝöíåóÇ ãóÓóÇÆöáõ:
ÅöÍúÏóÇåóÇ: Ýöí ÈóíúÚö ÇáúÃóÚúíóÇäö ÇáúÛóÇÆöÈóÉö æóÇáúÍóÇÖöÑóÉö ÇáøóÊöí
áóãú ÊõÑó¡ ÞóæúáóÇäö. ÞóÇáó Ýöí ÇáúÞóÏöíãö æó «ÇáúÅöãúáóÇÁö» :
æóÇáÕøóÑúÝõ ãöäó ÇáúÌóÏöíÏö íóÕöÍøõ¡ æóÈöåö ÞóÇáó ãóÇáößñ æóÃóÈõæ
ÍóäöíÝóÉó æóÃóÍúãóÏõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõãú -¡ æóÞóÇáó ÈöÊóÕúÍöíÍöåö
ØóÇÆöÝóÉñ ãöäú ÃóÆöãøóÊöäóÇ¡ æóÃóÝúÊóæúÇ Èöåö¡ ãöäúåõãõ¡ ÇáúÈóÛóæöíøõ¡
æÇáÑøõæíóÇäöíøõ. æóÞóÇáó Ýöí «ÇáúÃõãøö» æó «ÇáúÈõæóíúØöíøõ» : áóÇ
íóÕöÍøõ¡ æóåõæó ÇÎúÊöíóÇÑõ ÇáúãõÒóäöíøö. æóÝöí ãóÍóáøö ÇáúÞóæúáóíúäö¡
ËóáóÇËõ ØõÑõÞò. ÃóÕóÍøõåóÇ: ÃóäøóåõãóÇ ÝöíãóÇ áóãú íóÑóåõ
ÇáúãõÊóÚóÇÞöÏóÇäö Ãóæú ÃóÍóÏõåõãóÇ ÈöáóÇ ÝóÑúÞò. æóÇáËøóÇäöí: ÃóäøóåõãóÇ
ÝöíãóÇ ÔóÇåóÏóåõ ÇáúÈóÇÆöÚõ Ïõæäó ÇáúãõÔúÊóÑöí. ÝóÅöäú áóãú íõÔóÇåöÏúåõ
ÇáúÈóÇÆöÚõ¡ ÝóÈóÇØöáñ ÞóØúÚðÇ. æóÇáËøóÇáöËõ: Åöäú ÑóÂåõ ÇáúãõÔúÊóÑöí¡
ÕóÍøó ÞóØúÚðÇ¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóÇáúÞóæúáóÇäö.
ÇáËøóÇäöíóÉõ: ÇáúÞóæúáóÇäö Ýöí ÔöÑóÇÁö ÇáúÛóÇÆöÈö æóÈóíúÚöåö íóÌúÑöíóÇäö
Ýöí ÅöÌóÇÑóÊöåö¡ æóÝöíãóÇ ÅöÐóÇ ÃóÌøóÑó ÈöÚóíúäò ÛóÇÆöÈóÉò¡ Ãóæú ÕóÇáóÍó
ÚóáóíúåóÇ¡ Ãóæú ÌóÚóáóåóÇ ÑóÃúÓó ãóÇáö ÇáÓøóáóãö æóÓóáøóãóåóÇ Ýöí
ÇáúãóÌúáöÓö. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÃóÕúÏóÞóåóÇ ÚóíúäðÇ ÛóÇÆöÈóÉð¡ Ãóæú ÎóÇáóÚóåóÇ
ÚóáóíúåóÇ¡ Ãóæú ÚóÝóÇ Úóäö ÇáúÞöÕóÇÕö Úóáóì Úóíúäò ÛóÇÆöÈóÉò¡ ÝóíóÕöÍøõ
ÇáäøößóÇÍõ æóÊóÞóÚõ ÇáúÈóíúäõæäóÉõ¡ æóíóÓúÞõØõ ÇáúÞöÕóÇÕõ ÞóØúÚðÇ. æóÝöí
ÕöÍøóÉö ÇáúãõÓóãøóì¡ ÇáúÞóæúáóÇäö. ÝóÅöäú áóãú íóÕöÍøó¡ æóÌóÈó ãóåúÑõ
ÇáúãöËúáö Úóáóì ÇáÑøóÌõáö Ýöí ÇáäøößóÇÍö¡ æóÚóáóì ÇáúãóÑúÃóÉö Ýöí
ÇáúÎõáúÚö¡ æóæóÌóÈóÊö ÇáÏøöíóÉõ Úóáóì ÇáúãóÚúÝõæøö Úóäúåõ. æóíóÌúÑöíóÇäö
Ýöí Ñóåúäö ÇáúÛóÇÆöÈö æóåöÈóÊöåö¡ æóåõãóÇ Ãóæúáóì ÈöÇáÕøöÍøóÉöº áöÚóÏóãö
ÇáúÛóÑóÑö. æóáöåóÐóÇ¡ ÅöÐóÇ ÕóÍøóÍúäóÇåõãóÇ¡ ÝóáóÇ ÎöíóÇÑó ÚöäúÏó
ÇáÑøõÄúíóÉö.
ÇáËøóÇáöËóÉõ: Åöäú áóãú íóÌõÒú ÈóíúÚõ ÇáúÛóÇÆöÈö æóÔöÑóÇÄõåõ¡ áóãú
íóÌõÒú ÈóíúÚõ ÇáúÃóÚúãóì æóÔöÑóÇÄõåõ¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóæóÌúåóÇäö.
ÃóÕóÍøõåõãóÇ: áóÇ íóÌõæÒõ ÃóíúÖðÇ¡ ÅöÐú áóÇ ÓóÈöíáó Åöáóì ÑõÄúíóÊöåö¡
Ýóíóßõæäõ ßóÈóíúÚö ÇáúÛóÇÆöÈö Úóáóì Ãóäú áóÇ ÎöíóÇÑó. æóÇáËøóÇäöí:
íóÌõæÒõ¡ æóíõÞóÇãõ æóÕúÝõ ÛóíúÑöåö áóåõ ãóÞóÇãó ÑõÄúíóÊöåö¡ æóÈöåö ÞóÇáó
ãóÇáößñ æóÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó æóÃóÍúãóÏõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõãú -.
ÝóÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ: áóÇ íóÕöÍøõ ÈóíúÚõåõ æóÔöÑóÇÄõåõ¡ áóãú íóÕöÍøó
(3/370)
ãöäúåõ ÇáúÅöÌóÇÑóÉõ æóÇáÑøóåúäõ
æóÇáúåöÈóÉõ ÃóíúÖðÇ. æóåóáú áóåõ Ãóäú íõßóÇÊöÈó ÚóÈúÏóåõ¿ ÞóÇáó Ýöí
«ÇáÊøóåúÐöíÈö» : áóÇ. æóÞóÇáó Ýöí «ÇáÊøóÊöãøóÉö» : ÇáúãóÐúåóÈõ
ÌóæóÇÒõåõ¡ ÊóÛúáöíÈðÇ áöáúÚöÊúÞö.
ÞõáúÊõ: ÇáúÃóÕóÍøõ: ÇáúÌóæóÇÒõ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóíóÌõæÒõ Ãóäú íõÄóÌøöÑó äóÝúÓóåõ¡ æóáöáúÚóÈúÏö ÇáúÃóÚúãóì Ãóäú
íóÔúÊóÑöíó äóÝúÓóåõ¡ æóÃóäú íóÞúÈóáó ÇáúßöÊóÇÈóÉó Úóáóì äóÝúÓöåö
áöÚöáúãöåö ÈöäóÝúÓöåö¡ æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóÊóÒóæøóÌó. æóÅöÐóÇ ÒóæøóÌó
ãõæóáøöíóÊóåõ ÊóÝúÑöíÚðÇ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÚóãóì ÛóíúÑõ ÞóÇÏöÍò Ýöí
ÇáúæöáóÇíóÉö¡ æóÇáÕøóÏóÇÞó Úóíúäõ ãóÇáò¡ áóãú íóËúÈõÊö ÇáúãõÓóãøóì¡
æóßóÐóÇ áóæú ÎóÇáóÚó ÇáúÃóÚúãóì Úóáóì ãóÇáò. ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÃóÓúáóãó Ýöí
ÔóíúÁò¡ Ãóæú ÃóÓúáóãó Åöáóíúåö¡ ÝóíóäúÙõÑõ¡ Åöäú Úóãöíó ÈóÚúÏó ÈõáõæÛöåö
Óöäøó ÇáÊøóãúíöíÒö¡ ÕóÍøóº áöÃóäøóåõ íóÚúÑöÝõ ÇáúÃóæúÕóÇÝó¡ Ëõãøó
íõæóßøöáõ ãóäú íóÞúÈöÖõ Úóäúåõ Úóáóì ÇáúæóÕúÝö ÇáúãóÔúÑõæØö¡ æóáóÇ
íóÕöÍøõ ÞóÈúÖõåõ ÈöäóÝúÓöåö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøöº áöÃóäøóåõ áóÇ íõãóíøöÒõ
Èóíúäó ÇáúãõÓúÊóÍöÞøö æóÛóíúÑöåö. æóÅöäú ÎõáöÞó ÃóÚúãóì¡ Ãóæú Úóãöíó
ÞóÈúáó ÇáÊøóãúíöíÒö¡ ÝóæóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ ÚöäúÏó ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó
æóÇáúÃóßúËóÑöíäó ãöäú ÛóíúÑöåöãú: ÇáÕøöÍøóÉõº áöÃóäøóåõ íóÚúÑöÝõ
ÈöÇáÓøóãóÇÚö. ÝóÚóáóì åóÐóÇ¡ ÅöäøóãóÇ íóÕöÍøõ ÅöÐóÇ ßóÇäó ÑóÃúÓõ
ÇáúãóÇáö ãóæúÕõæÝðÇ ãõÚóíøóäðÇ Ýöí ÇáúãóÌúáöÓö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ãõÚóíøóäðÇ¡
Ýóåõæó ßóÈóíúÚöåö ÇáúÚóíúäó. Ëõãøó ßõáøõ ãóÇ áóÇ íóÕöÍøõ ãöäó ÇáúÃóÚúãóì
ãöäó ÇáÊøóÕóÑøõÝóÇÊö¡ ÝóØóÑöíÞõåõ Ãóäú íõæóßøöáó¡ æóíõÍúÊóãóáõ Ðóáößó
áöáÖøóÑõæÑóÉö.
ÞõáúÊõ: áóæú ßóÇäó ÇáúÃóÚúãóì ÑóÃóì ÔóíúÆðÇ ãöãøóÇ áóÇ íóÊóÛóíøóÑõ¡
ÕóÍøó ÈóíúÚõåõ æóÔöÑóÇÄõåõ ÅöíøóÇåõ ÅöÐóÇ ÕóÍøóÍúäóÇ Ðóáößó ãöäó
ÇáúÈóÕöíÑö¡ æóåõæó ÇáúãóÐúåóÈõ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÇáÑøóÇÈöÚóÉõ: ÅöÐóÇ áóãú äõÌóæøöÒú ÈóíúÚó ÇáúÛóÇÆöÈö æóÔöÑóÇÁóåõ¡
ÝóÚóáóíúåö ÝõÑõæÚñ.
ÃóÍóÏõåóÇ: áóæö ÇÔúÊóÑóì ÛóÇÆöÈðÇ ÑóÂåõ ÞóÈúáó ÇáúÚóÞúÏö¡ äóÙóÑó¡ Åöäú
ßóÇäó ãöãøóÇ áóÇ íóÊóÛóíøóÑõ ÛóÇáöÈðÇ¡ ßóÇáúÃóÑúÖö¡ æóÇáúÃóæóÇäöí¡
æóÇáúÍóÏöíÏö¡ æóÇáäøõÍóÇÓö¡ æóäóÍúæöåóÇ¡ Ãóæú ßóÇäó áóÇ íóÊóÛóíøóÑõ Ýöí
ÇáúãõÏøóÉö ÇáúãõÊóÎóáøöáóÉö Èóíúäó ÇáÑøõÄúíóÉö æóÇáÔøöÑóÇÁö¡ ÕóÍøó
ÇáúÚóÞúÏõº áöÍõÕõæáö ÇáúÚöáúãö ÇáúãóÞúÕõæÏö. æóÞóÇáó ÇáúÃóäúãóÇØöíøõ:
áóÇ íóÕöÍøõ¡ æóåõæó ÔóÇÐøñ ãóÑúÏõæÏñ. ÝóÅöÐóÇ ÕóÍøóÍúäóÇåõ¡ ÝóæóÌóÏóåõ
ßóãóÇ ÑóÂåõ ÃóæøóáðÇ¡ ÝóáóÇ ÎöíóÇÑó. æóÅöäú æóÌóÏóåõ ãõÊóÛóíøöÑðÇ¡
ÝóÇáúãóÐúåóÈõ: Ãóäøó ÇáúÚóÞúÏó ÕóÍöíÍñ¡ æóáóåõ ÇáúÎöíóÇÑõ¡ æóÈöåóÐóÇ
ÞóØóÚó ÇáúÌõãúåõæÑõ.
(3/371)
æóÐóßóÑó Ýöí «ÇáúæóÓöíØö» æóÌúåðÇ:
Ãóäøóåõ íóÊóÈóíøóäõ ÈõØúáóÇäõ ÇáúÈóíúÚö áöÊóÈóíøõäö ÇäúÊöÝóÇÁö
ÇáúãóÚúÑöÝóÉö. ÞóÇáó ÇáúÅöãóÇãõ: æóáóíúÓó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÊóÛóíøõÑöåö
ÍõÏõæËó ÚóíúÈò¡ ÝóÅöäøó ÎöíóÇÑó ÇáúÚóíúÈö áóÇ íóÎúÊóÕøõ ÈöåóÐöåö
ÇáÕøõæÑóÉö¡ Èóáö ÇáÑøõÄúíóÉõ ÈöãóäúÒöáóÉö ÇáÔøóÑúØö Ýöí ÇáÕøöÝóÇÊö
ÇáúßóÇÆöäóÉö ÚöäúÏó ÇáÑøõÄúíóÉö. Ýóßõáøõ ãóÇ ÝóÇÊó ãöäúåóÇ¡ Ýóåõæó
ßóÊóÈóíøõäö ÇáúÎõáúÝö Ýöí ÇáÔøóÑúØö. æóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáúãóÈöíÚõ
ãöãøóÇ íóÊóÛóíøóÑõ Ýöí ãöËúáö Êöáúßó ÇáúãõÏøóÉö ÛóÇáöÈðÇ¡ ÈöÃóäú ÑóÃóì
ãóÇ íõÓúÑöÚõ ÝóÓóÇÏõåõ ãöäó ÇáúÃóØúÚöãóÉö¡ Ëõãøó ÇÔúÊóÑóÇåõ ÈóÚúÏó
ãõÏøóÉò ÕóÇáöÍóÉò¡ ÝóÇáúÈóíúÚõ ÈóÇØöáñ. æóÅöäú ãóÖóÊú ãõÏøóÉñ íõÍúÊóãóáõ
Ãóäú íóÊóÛóíøóÑó ÝöíåóÇ¡ æóíõÍúÊóãóáõ Ãóäú áóÇ íóÊóÛóíøóÑó¡ Ãóæú ßóÇäó
ÍóíóæóÇäðÇ¡ ÝóÇáúÃóÕóÍøõ ÇáÕøöÍøóÉõ. ÝóÅöäú æóÌóÏóåõ ãõÊóÛóíøöÑðÇ¡
Ýóáóåõ ÇáúÎöíóÇÑõ. æóÅöÐóÇ ÇÎúÊóáóÝóÇ¡ ÝóÞóÇáó ÇáúãõÔúÊóÑöí: ÊóÛóíøóÑó.
æóÞóÇáó ÇáúÈóÇÆöÚõ: åõæó ÈöÍóÇáöåö¡ ÝóÇáúÃóÕóÍøõ ÇáúãóäúÕõæÕõ¡ Ãóäøó
ÇáúÞóæúáó Þóæúáõ ÇáúãõÔúÊóÑöí ãóÚó íóãöíäöåöº áöÃóäøó ÇáúÈóÇÆöÚó
íóÏøóÚöí Úóáóíúåö Úöáúãóåõ ÈöåóÐöåö ÇáÕøöÝóÉö¡ Ýóáóãú íóÞúÈóáú
ßóÇÏøöÚóÇÆöåö ÇØøöáóÇÚóåõ Úóáóì ÇáúÚóíúÈö. æóÇáËøóÇäöí: ÇáúÞóæúáõ Þóæúáõ
ÇáúÈóÇÆöÚö.
ÇáËøóÇäöí: ÇÓúÊöÞúÕóÇÁõ ÇáúÃóæúÕóÇÝö Úóáóì ÇáúÍóÏøö ÇáúãõÚúÊóÈóÑö Ýöí
ÇáÓøóáóãö¡ åóáú íóÞõæãõ ãóÞóÇãó ÇáÑøõÄúíóÉö - æóßóÐóÇ ÓóãóÇÚõ æóÕúÝöåö -
ÈöØõÑõÞö ÇáÊøóæóÇÊõÑö¿ æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: áóÇ¡ æóÈöåö ÞóØóÚó
ÇáúÚöÑóÇÞöíøõæäó.
ÇáËøóÇáöËõ: áóæú ÑóÃóì ÈóÚúÖó ÇáÔøóíúÁö Ïõæäó ÈóÚúÖò¡ ÝóÅöäú ßóÇäó
ãöãøóÇ íõÓúÊóÏóáøõ ÈöÑõÄúíóÉö ÈóÚúÖöåö Úóáóì ÇáúÈóÇÞöí¡ ÕóÍøó ÇáúÈóíúÚõ
ÞóØúÚðÇ¡ æóÐóáößó ãöËúáõ ÑõÄúíóÉö ÙóÇåöÑö ÕõÈúÑóÉö ÇáúÍöäúØóÉö
æóäóÍúæöåóÇ. Ëõãøó áóÇ ÎöíóÇÑó ÅöÐóÇ ÑóÃóì ÈóÇØöäóåóÇ¡ ÅöáøóÇ ÅöÐóÇ
ÎóÇáóÝó ÙóÇåöÑóåóÇ. æóÍõßöíó Þóæúáñ ÔóÇÐøñ ÖóÚöíÝñ: Ãóäøóåõ áóÇ íóßúÝöí
ÑõÄúíóÉõ ÙóÇåöÑö ÇáÕøõÈúÑóÉö¡ Èóáú áóÇ ÈõÏøó ãöäú Ãóäú íõÞóáøöÈóåóÇ
áöíóÚúÑöÝó ÈóÇØöäóåóÇ¡ æóÇáúãóÔúåõæÑõ åõæó ÇáúÃóæøóáõ. æóÝöí ãóÚúäóì
ÇáúÍöäúØóÉö æóÇáÔøóÚöíÑö¡ ÕõÈúÑóÉõ ÇáúÌóæúÒö æóÇááøóæúÒö æóÇáÏøóÞöíÞö.
Ýóáóæú ßóÇäó ÔóíúÁñ ãöäúåóÇ Ýöí æöÚóÇÁò¡ ÝóÑóÃóì ÃóÚúáóÇåõ¡ Ãóæú ÑóÃóì
ÃóÚúáóì ÇáÓøóãúäö æóÇáúÎóáøö æóÓóÇÆöÑö ÇáúãóÇÆöÚóÇÊö Ýöí ÙõÑõæÝöåóÇ¡
ßóÝóì. æóáóæú ßóÇäóÊö ÇáúÍöäúØóÉõ Ýöí ÈóíúÊò ãóãúáõæÁò ãöäúåóÇ¡ ÝóÑóÃóì
ÈóÚúÖóåóÇ ãöäó ÇáúßõæøóÉö Ãóæö ÇáúÈóÇÈö¡ ßóÝóì Åöäú ÚóÑóÝó ÓöÚóÉó
ÇáúÈóíúÊö æóÚõãúÞöåö¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóáóÇ. æóßóÐóÇ Íõßúãõ ÇáúÌóãóÏö Ýöí
ÇáúãõÌóãøóÏóÉö. æóáóÇ ÊóßúÝöí ÑõÄúíóÉõ ÕõÈúÑóÉö ÇáúÈöØøöíÎö¡
æóÇáÓøóÝóÑúÌóáö¡ æóÇáÑøõãøóÇäö¡ Èóáú áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÑõÄúíóÉö ßõáøö
æóÇÍöÏóÉò ãöäúåóÇ. æóáóÇ íóßúÝöí Ýöí ÓóáøóÉö ÇáúÚöäóÈö æóÇáúÎóæúÎö
æóäóÍúæöåöãóÇ¡ ÑõÄúíóÉõ ÃóÚúáóÇåóǺ áößóËúÑóÉö ÇáöÇÎúÊöáóÇÝö ÝöíåóÇ¡
ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÍõÈõæÈö. æóÃóãøóÇ ÇáÊøóãúÑõ¡ ÝóÅöäú áóãú ÊóáúÒóÞú
ÍóÈøóÇÊõåõ¡ ÝóÕõÈúÑóÊõåõ
(3/372)
ßóÕõÈúÑóÉö ÇáúÌóæúÒö¡ æóÇááøóæúÒö. æóÅöäö
ÇáúÊóÒóÞóÊú ßóÇáúÞóæúÕóÑøóÉö¡ ßóÝóì ÑõÄúíóÉõ ÃóÚúáóÇåóÇ Úóáóì
ÇáÕøóÍöíÍö. æóÃóãøóÇ ÇáúÞõØúäõ Ýöí ÇáúÚöÏúáö¡ Ýóåóáú ÊóßúÝöí ÑõÄúíóÉõ
ÃóÚúáóÇåõ¡ Ãóãú áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÑõÄúíóÉö ÌóãöíÚöåö¿ Ýöíåö ÎöáóÇÝñ ÍóßóÇåõ
ÇáÕøóíúãóÑöíøõ æóÞóÇáó: ÇáúÃóÔúÈóåõ ÚöäúÏöí¡ Ãóäøóåõ ßóÞóæúÕóÑøóÉö
ÇáÊøóãúÑö.
ÇáÑøóÇÈöÚõ: áóæú ÃóÑóÇåõ ÃõäúãõæÐóÌðÇ æóÈóäóì ÃóãúÑó ÇáúÈóíúÚö Úóáóíúåö¡
äóÙóÑó¡ Åöäú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßó ãöäú åóÐóÇ ÇáäøóæúÚö ßóÐóÇ¡ Ýóåõæó ÈóÇØöáñº
áöÃóäøóåõ áóãú íõÚóíøöäú ãóÇáðÇ æóáóãú íõÑóÇÚö ÔõÑõæØó ÇáÓøóáóãö¡ æóáóÇ
íóÞõæãõ Ðóáößó ãóÞóÇãó ÇáúæóÕúÝö Ýöí ÇáÓøóáóãö Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍöº áöÃóäøó
ÇáúæóÕúÝó ÈöÇááøóÝúÙö íõÑúÌóÚõ Åöáóíúåö ÚöäúÏó ÇáäøöÒóÇÚö. æóÅöäú ÞóÇáó:
ÈöÚúÊõßó ÇáúÍöäúØóÉó ÇáøóÊöí Ýöí åóÐóÇ ÇáúÈóíúÊö¡ æóåóÐóÇ ÇáúÃõäúãõæÐóÌõ
ãöäúåóÇ¡ ÝóÅöäú áóãú íóÏúÎõáö ÇáúÃõäúãõæÐóÌõ Ýöí ÇáúÈóíúÚö¡ áóãú íóÕöÍøó
Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøöº áöÃóäøó ÇáúãóÈöíÚó ÛóíúÑõ ãóÑúÆöíøò. æóÅöäú
ÃóÏúÎóáóåõ¡ ÕóÍøó Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö. æóáóÇ íóÎúÝóì Ãóäøó ãóÓúÃóáóÉó
ÇáúÃõäúãõæÐóÌö¡ ãóÝúÑõæÖóÉñ Ýöí ÇáúãõÊóãóÇËöáóÇÊö.
ÇáúÎóÇãöÓõ: ÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáÔøóíúÁõ ãöãøóÇ áóÇ íõÓúÊóÏóáøõ ÈöÑõÄúíóÉö
ÈóÚúÖöåö Úóáóì ÇáúÈóÇÞöí. ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúãóÑúÆöíøõ ÕöæóÇäðÇ áóåõ¡
ßóÞöÔúÑö ÇáÑøõãøóÇäö æóÇáúÈóíúÖö¡ ßóÝóì ÑõÄúíóÊõåõ¡ æóßóÐóÇ ÔöÑóÇÁõ
ÇáúÌóæúÒö æóÇááøóæúÒö Ýöí ÇáúÞöÔúÑö ÇáúÃóÓúÝóáö. æóáóÇ íóÕöÍøõ ÈóíúÚõ
ÇááøõÈøö æóÍúÏóåõ Úóáóì ÇáúÞóæúáóíúäö ÌóãöíÚðǺ áöÃóäøó ÊóÓúáöíãóåõ áóÇ
íõãúßöäõ ÅöáøóÇ ÈößóÓúÑö ÇáúÞöÔúÑö ÝóíóäúÞõÕõ Úóíúäõ ÇáúãóÈöíÚö. æóáóæú
ÑóÃóì ÇáúãóÈöíÚó ãöäú æóÑóÇÁö ÞóÇÑõæÑóÉò åõæó ÝöíåóÇ¡ áóãú íóßúÝöº
áöÃóäøó ÇáúãóÚúÑöÝóÉó ÇáÊøóÇãøóÉó áóÇ ÊóÍúÕõáõ Èöåö¡ æóáóíúÓó Ýöíåö
ÕóáóÇÍñ áóåõ¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáÓøóãóßö íóÑóÇåõ Ýöí ÇáúãóÇÁö ÇáÕøóÇÝöí¡
íóÌõæÒõ ÈóíúÚõåõ. æóßóÐóÇ ÇáúÃóÑúÖõ íóÚúáõæåóÇ ãóÇÁñ ÕóÇÝòº áöÃóäøó
ÇáúãóÇÁó ãöäú ÕóáóÇÍöåöãóÇ. æóÅöäú áóãú íóßõäú ßóÐóáößó¡ áóãú ÊóßúÝö
ÑõÄúíóÉõ ÇáúÈóÚúÖö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ÇáøóÐöí ÊóÝóÑøóÚó Úóáóíúåö.
æóÃóãøóÇ Úóáóì ÇáúÞóæúáö ÇáúÂÎóÑö¡ ÝóíóÃúÊöí ÐößúÑõåõ Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ
ÊóÚóÇáóì Ýöí ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÇáúÎóÇãöÓóÉö.
ÇáÓøóÇÏöÓõ: ÇáÑøõÄúíóÉõ Ýöí ßõáøö ÔóíúÁò Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ íóáöíÞõ Èöåö.
ÝóÝöí ÔöÑóÇÁö ÇáÏøóÇÑö¡ áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÑõÄúíóÉö ÇáúÈõíõæÊö¡ æóÇáÓøõÞõæÝö
æóÇáÓøõØõæÍö¡ æóÇáúÌõÏúÑóÇäö¡ ÏóÇÎöáðÇ æóÎóÇÑöÌðÇ¡ æóÇáúãõÓúÊóÍóãøö
æóÇáúÈóÇáõæÚóÉö. æóÝöí ÇáúÈõÓúÊóÇäö¡ íõÔúÊóÑóØõ ÑõÄúíóÉõ ÇáúÃóÔúÌóÇÑö¡
æóÇáúÌõÏúÑóÇäö¡ æóãóÓóÇíöáö ÇáúãóÇÁö¡ æóáóÇ ÍóÇÌóÉó Åöáóì ÑõÄúíóÉö
ÃóÓóÇÓö ÇáúÈõäúíóÇäö æóÚõÑõæÞö ÇáúÃóÔúÌóÇÑö æóäóÍúæöåöãóÇ. æóÞöíáó: Ýöí
(3/373)
ÇÔúÊöÑóÇØö ÑõÄúíóÉö ØóÑöíÞö ÇáÏøóÇÑö¡
æóãóÌúÑóì ÇáúãóÇÁö ÇáøóÐöí ÊóÏõæÑõ Èöåö ÇáÑøóÍóì¡ æóÌúåóÇäö.
æóíõÔúÊóÑóØõ Ýöí ÔöÑóÇÁö ÇáúÚóÈúÏö ÑõÄúíóÉõ ÇáúæóÌúåö¡ æóÇáúÃóØúÑóÇÝö¡
æóáóÇ íóÌõæÒõ ÑõÄúíóÉõ ÇáúÚóæúÑóÉö. æóÝöí ÈóÇÞöí ÇáúÈóÏóäö¡ æóÌúåóÇäö.
ÃóÕóÍøõåõãóÇ: ÇáöÇÔúÊöÑóÇØõ¡ æóÈöåö ÞóØóÚó ÕóÇÍöÈóÇ «ÇáÊøóåúÐöíÈö» æó
«ÇáÑøóÞúãö» . æóÝöí ÇáúÌóÇÑöíóÉö ÃóæúÌõåñ:
ÃóÍóÏõåóÇ: ßóÇáúÚóÈúÏö. æóÇáËøóÇäöí: íõÔúÊóÑóØõ ÑõÄúíóÉõ ãóÇ íóÙúåóÑõ
ÚöäúÏó ÇáúÎöÏúãóÉö. æóÇáËøóÇáöËõ: ÊóßúÝöí ÑõÄúíóÉõ ÇáúæóÌúåö
æóÇáúßóÝøóíúäö. æóÝöí ÇáúÃóÓúäóÇäö æóÇááøöÓóÇäö¡ æóÌúåóÇäö. æóíõÔúÊóÑóØõ
ÑõÄúíóÉõ ÇáÔøóÚúÑö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö.
ÞõáúÊõ: ÇáúÃóÕóÍøõ: ÃóäøóåóÇ ßóÇáúÚóÈúÏö. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
æóíõÔúÊóÑóØõ Ýöí ÇáÏøóæóÇÈøö ÑõÄúíóÉõ ãõÞóÏøóãöåóÇ¡ æóãõÄóÎøóÑöåóÇ
æóÞóæóÇÆöãöåóÇ¡ æóíõÔúÊóÑóØõ ÑóÝúÚõ ÇáÓøóÑúÌö æóÇáúÅößóÇÝö¡ æóÇáúÌõáøö.
æóÝöí æóÌúåò: íõÔúÊóÑóØõ Ãóäú íóÌúÑöíó ÇáúÝóÑóÓõ Èóíúäó íóÏóíúåö
áöíóÚúÑöÝó ÓóíúÑóåõ¡ æóíõÔúÊóÑóØõ Ýöí ÇáËøóæúÈö ÇáúãóØúæöíøö äóÔúÑõåõ.
ÞóÇáó ÇáúÅöãóÇãõ: æóíõÍúÊóãóáõ ÚöäúÏöí Ãóäú íõÕóÍøóÍó ÈóíúÚõ ÇáËøöíóÇÈö
ÇáøóÊöí áóÇ ÊõäúÔóÑõ ÃóÕúáðÇ ÅöáøóÇ ÚöäúÏó ÇáúÞóØúÚö¡ áöãóÇ Ýöí
äóÔúÑöåóÇ ãöäó ÇáäøóÞúÕö.
ÞõáúÊõ: ÞóÇáó ÇáúÞóÝøóÇáõ Ýöí «ÔóÑúÍö ÇáÊøóáúÎöíÕö» : áóæö ÇÔúÊóÑóì
ÇáËøóæúÈó ÇáúãóØúæöíøó æóÕóÍøóÍúäóÇåõ¡ ÝóäóÔóÑóåõ¡ æóÇÎúÊóÇÑó ÇáúÝóÓúÎó¡
æóßóÇäó áöØóíøöåö ãõÄúäóÉñ¡ æóáóãú íõÍúÓöäú Øóíøóåõ¡ áóÒöãó
ÇáúãõÔúÊóÑöíó ãõÄúäóÉõ ÇáØøóíøö¡ ßóãóÇ áóæö ÇÔúÊóÑóì ÔóíúÆðÇ æóäóÞóáóåõ
Åöáóì ÈóíúÊöåö ÝóæóÌóÏó Èöåö ÚóíúÈðÇ¡ ÝóÅöäøó ãõÄúäóÉó ÇáÑøóÏøö Úóáóì
ÇáúãõÔúÊóÑöí. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
Ëõãøó ÅöÐóÇ äõÔöÑóÊú¡ ÝóãóÇ ßóÇäó ÕóÝöíÞðÇ ßóÇáÏøöíÈóÇÌö ÇáúãõäóÞøóÔö¡
ÝóáóÇ ÈõÏøó ãöäú ÑõÄúíóÉö æóÌúåóíúåö¡ æóßóÐóÇ ÇáúÈõÓõØõ
æóÇáÒøöáøóÇáöíøõ. æóãóÇ ßóÇäó ÑóÞöíÞðÇ¡ áóÇ íóÎúÊóáöÝõ æóÌúåóÇåõ¡
ßóÇáúßöÑúÈóÇÓö¡ ßóÝóì ÑõÄúíóÉõ ÃóÍóÏö æóÌúåóíúåö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö. æóáóÇ
íóÕöÍøõ ÈóíúÚõ ÇáËøöíóÇÈö ÇáÊøõæÒöíøóÉö Ýöí ÇáúãõÓõæÍö Úóáóì åóÐóÇ
ÇáúÞóæúáö¡ æóáóÇ ÈõÏøó Ýöí ÔöÑóÇÁö ÇáúãõÕúÍóÝö æóÇáúßõÊõÈö ãöäú
ÊóÞúáöíÈö ÇáúÃóæúÑóÇÞö æóÑõÄúíóÉö ÌóãöíÚöåóÇ. æóÝöí ÇáúæóÑóÞö
ÇáúÈóíóÇÖö¡ áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÑõÄúíóÉö ÌóãöíÚö ÇáØøóÇÞóÇÊö. ÞóÇáó ÃóÈõæ
ÇáúÍóÓóäö ÇáúÚóÈøóÇÏöíøõ: ÇáúÝõÞøóÇÚõ íõÝúÊóÍõ ÑóÃúÓõåõ ÝóíóäúÙõÑõ Ýöíåö
ÈöÞóÏúÑö ÇáúÅöãúßóÇäö¡ áöíóÕöÍøó ÈóíúÚõåõ. æóÃóØúáóÞó ÇáúÛóÒóÇáöíøõ Ýöí
«ÇáúÅöÍúíóÇÁö» : ÇáúãõÓóÇãóÍóÉõ Èöåö.
(3/374)
ÞõáúÊõ: ÇáúÃóÕóÍøõ: Þóæúáõ ÇáúÛóÒóÇáöíøö.
æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÇáúãóÓúÃóáóÉõ ÇáúÎóÇãöÓóÉõ: ÅöÐóÇ ÌóæøóÒúäóÇ ÈóíúÚó ÇáúÛóÇÆöÈö¡
ÝóÚóáóíúåö ÝõÑõæÚñ.
ÃóÍóÏõåóÇ: ÈóíúÚõ ÇááøóÈóäö Ýöí ÇáÖøóÑúÚö ÈóÇØöáñ. Ýóáóæú ÞóÇáó:
ÈöÚúÊõßó ãöäó ÇááøóÈóäö ÇáøóÐöí Ýöí ÖóÑúÚö åóÐöåö ÇáúÈóÞóÑóÉö ßóÐóÇ¡
áóãú íóÌõÒú Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈöº áöÚóÏóãö ÊóíóÞøõäö æõÌõæÏö Ðóáößó
ÇáúÞóÏúÑö. æóÞöíáó: Ýöíåö ÞóæúáóÇ ÈóíúÚö ÇáúÛóÇÆöÈö. æóáóæú ÍóáóÈó
ÔóíúÆðÇ ãöäó ÇááøóÈóäö ÝóÃóÑóÇåõ¡ Ëõãøó ÈóÇÚóåõ ÑóØúáðÇ ãöãøóÇ Ýöí
ÇáÖøóÑúÚö¡ ÝóæóÌúåóÇäö ßóÇáúÃõäúãõæÐóÌö. æóÐóßóÑó ÇáúÛóÒóÇáöíøõ
ÇáúæóÌúåóíúäö¡ ÝöíãóÇ áóæú ÞóÈóÖó ÞóÏúÑðÇ ãöäó ÇáÖøóÑúÚö æóÃóÍúßóãó
ÔóÏøóåõ æóÈóÇÚó ãóÇ Ýöíåö.
ÞõáúÊõ: ÇáúÃóÕóÍøõ Ýöí ÇáÕøõæÑóÊóíúäö ÇáúÈõØúáóÇäõº áöÃóäøóåõ íóÎúÊóáöØõ
ÈöÛóíúÑöåö ãöãøóÇ íóäúÕóÈøõ Ýöí ÇáÖøóÑúÚö. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÇáËøóÇäöí: áóÇ íóÌõæÒõ ÈóíúÚõ ÇáÕøõæÝö Úóáóì ÙóåúÑö ÇáúÛóäóãö. æóÝöí
æóÌúåò: íóÌõæÒõ ÈöÔóÑúØö ÇáúÌóÒøö¡ æóåõæó ÔóÇÐøñ ÖóÚöíÝñ. æóíóÌõæÒõ
ÈóíúÚõ ÇáÕøõæÝö Úóáóì ÙóåúÑö ÇáúÍóíóæóÇäö ÈóÚúÏó ÇáÐøóßóÇÉö¡ æóÊóÌõæÒõ
ÇáúæóÕöíøóÉõ ÈöÇááøóÈóäö Ýöí ÇáÖøóÑúÚö¡ æóÇáÕøõæÝö Úóáóì ÇáÙøóåúÑö.
ÇáËøóÇáöËõ: ÈóíúÚõ ÇáÔøóÇÉö ÇáúãóÐúÈõæÍóÉö ÞóÈúáó ÇáÓøóáúÎö¡ ÈóÇØöáñ¡
ÓóæóÇÁñ ÈöíÚó ÇáúÌöáúÏõ æóÇááøóÍúãõ ãóÚðÇ¡ Ãóæú ÃóÍóÏõåõãóÇ. æóáóÇ
íóÌõæÒõ ÈóíúÚõ ÇáúÃóßóÇÑöÚö æóÇáÑøõÁõæÓö ÞóÈúáó ÇáúÅöÈóÇäóÉö. æõÝöí
ÇáúÃóßóÇÑöÚö æóÌúåñ ÔóÇÐøñ. æóíóÌõæÒõ ÈóíúÚõåóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÅöÈóÇäóÉö
äóíøöÆóÉð æóãóÔúæöíøóÉð. æóßóÐóÇ ÇáúãóÓúãõæØõ äóíøöÆðÇ æóãóÔúæöíøðÇ.
æóÝöí ÇáäøóíøöÁö ÇÍúÊöãóÇáñ áöáúÅöãóÇãö.
ÇáÑøóÇÈöÚõ: ÈóíúÚõ ÇáúãöÓúßö Ýöí ÇáúÝóÃúÑóÉö¡ ÈóÇØöáñ¡ ÓóæóÇÁñ ÈöíÚó
ãóÚóåóÇ Ãóæú ÏõæäóåóÇ¡ ßóÇááøóÍúãö Ýöí ÇáúÌöáúÏö¡ ÓóæóÇÁñ ÝóÊóÍó ÑóÃúÓó
ÇáúÝóÃúÑóÉö¡ Ãóãú áóÇ. æóÞóÇáó Ýöí «ÇáÊøóÊöãøóÉö» : ÅöÐóÇ ßóÇäóÊú
ãóÝúÊõæÍóÉð¡ äóÙóÑó¡ Åöäú áóãú íóÊóÝóÇæóÊú ËóÎúäõåõÇ¡ æóÔóÇåóÏó
ÇáúãöÓúßó ÝöíåóÇ¡ ÕóÍøó ÇáúÈóíúÚõ¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóáóÇ. æóÞóÇáó ÇÈúäõ
ÓõÑóíúÌò: íóÌõæÒõ ÈóíúÚõåõ ãóÚó ÇáúÝóÃúÑóÉö ãõØúáóÞðÇ¡ ßóÇáúÌóæúÒö.
æóáóæú ÑóÃóì ÇáúãöÓúßó ÎóÇÑöÌó ÇáúÝóÃúÑóÉö¡ Ëõãøó ÇÔúÊóÑóÇåõ ÈóÚúÏó
ÇáÑøóÏøö ÅöáóíúåóÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÑóÃúÓõåóÇ ãóÝúÊõæÍðÇ ÝóÑóÂåõ¡ ÌóÇÒó¡
æóÅöáøóÇ¡ ÝóÚóáóì Þóæúáóíú ÈóíúÚö ÇáúÛóÇÆöÈö.
(3/375)
ÞõáúÊõ: ÞóÇáó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ: áóæú ÈóÇÚó
ÇáúãöÓúßó ÇáúãõÎúÊóáöØó ÈöÛóíúÑöåö¡ áóãú íóÕöÍøóº áöÃóäøó ÇáúãóÞúÕõæÏó
ãóÌúåõæáñ. ßóãóÇ áóÇ íóÕöÍøõ ÈóíúÚõ ÇááøóÈóäö ÇáúãóÎúáõæØö ÈöãóÇÁò.
æóáóæú ÈóÇÚó ÓóãúäðÇ Ýöí ÙóÑúÝò¡ æóÑóÃóì ÃóÚúáóÇåõ ãóÚó ÙóÑúÝöåö Ãóæú
Ïõæäóåõ¡ ÕóÍøó. ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÈöÚúÊõßóåõ ÈöÙóÑúÝöåö¡ ßõáøõ ÑóØúáò
ÈöÏöÑúåóãò¡ ÝóÅöäú áóãú íóßõäú áöáÙøóÑúÝö ÞöíãóÉñ¡ ÈóØóáó. æóÅöäú ßóÇäó¡
ÝóÞóÏú Þöíáó: íóÕöÍøõ æóÅöäö ÇÎúÊóáóÝóÊú ÞöíãóÊõåõãóÇ¡ ßóãóÇ áóæú ÈóÇÚó
ÝóæóÇßöåó ãõÎúÊóáöØóÉð¡ Ãóæú ÍöäúØóÉð ãõÎúÊóáöØóÉð ÈöÔóÚöíÑò æóÒúäðÇ
Ãóæú ßóíúáðÇ. æóÞöíáó: ÈóÇØöáñº áöÃóäøó ÇáúãóÞúÕõæÏó ÇáÓøóãúäõ¡ æóåõæó
ãóÌúåõæáñ¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÝóæóÇßöåö¡ ÝóßõáøõåóÇ ãóÞúÕõæÏóÉñ. æóÞöíáó: Åöäú
ÚóáöãóÇ æóÒúäó ÇáÙøóÑúÝö æóÇáÓøóãúäö¡ ÌóÇÒó¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóáóÇ¡ æóåóÐóÇ
åõæó ÇáúÃóÕóÍøõ¡ ÕóÍøóÍóåõ ÇáúÌõãúåõæÑõ¡ æóÞóØóÚó Èöåö ãõÚúÙóãõ
ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó. æóÅöäú ÈóÇÚó ÇáúãöÓúßó ÈöÝóÃúÑóÉò¡ ßõáøõ ãöËúÞóÇáò
ÈöÏöíäóÇÑò¡ ÝóßóÇáÓøóãúäö ÈöÙóÑúÝöåö¡ ÐóßóÑóåõ ÇáúÈóÛóæöíøõ æóÛóíúÑõåõ.
æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÇáúÎóÇãöÓõ: áóæú ÑóÃóì ÈóÚúÖó ÇáËøóæúÈö¡ æóÈóÚúÖõåõ ÇáúÂÎóÑõ Ýöí
ÕõäúÏõæÞò¡ ÝóÇáúãóÐúåóÈõ: Ãóäøóåõ Úóáóì ÇáúÞóæúáóíúäö Ýöí ÇáúÛóÇÆöÈö¡
æóÈöåö ÞóÇáó ÇáúÌõãúåõæÑõ. æóÞöíáó: ÈóÇØöáñ ÞóØúÚðÇ. æóáóæú ßóÇäó
ÇáúãóÈöíÚõ ÔóíúÆóíúäö¡ ÑóÃóì ÃóÍóÏóåõãóÇ ÝóÞóØú¡ ÝóÅöäú ÃóÈúØóáúäóÇ
ÈóíúÚó ÇáúÛóÇÆöÈö¡ ÈóØóáó ÝöíãóÇ áóãú íóÑóåõ¡ æóÝöí ÇáúãóÑúÆöíøö ÞóæúáóÇ
ÊóÝúÑöíÞö ÇáÕøóÝúÞóÉö¡ æóÅöáøóÇ¡ ÝóÝöí ÕöÍøóÉö ÇáúÚóÞúÏö ÝöíåöãóÇ¡
ÇáúÞóæúáóÇäö Ýöíãóäú ÌóãóÚó Ýöí ÕóÝúÞóÉò Èóíúäó ãõÎúÊóáöÝóíö ÇáúÍõßúãöº
áöÃóäøó ãóÇ ÑóÂåõ áóÇ ÎöíóÇÑó Ýöíåö¡ æóãóÇ áóãú íóÑóåõ Ýöíåö ÇáúÎöíóÇÑó.
ÝóÅöäú ÕóÍøóÍúäóÇ¡ Ýóáóåõ ÑóÏøõ ãóÇ áóãú íóÑóåõ æóÅöãúÓóÇßõ ãóÇ ÑóÂåõ.
ÇáÓøóÇÏöÓõ: ÅöÐóÇ áóãú íóÔúÑõØö ÇáÑøõÄúíóÉó¡ ÝóáóÇ ÈõÏøó ãöäú ÐößúÑö
ÌöäúÓö ÇáúãóÈöíÚö æóäóæúÚöåö¡ ÈöÃóäú íóÞõæáó: ÈöÚúÊõßó ÚóÈúÏöíó
ÇáÊøõÑúßöíøó¡ Ãóæú ÝóÑóÓöíó ÇáúÚóÑóÈöíøó. æóáóÇ íóßúÝöí: ÈöÚúÊõßó ãóÇ
Ýöí ßõãøöí Ãóæú ßóÝøöí Ãóæú ÎöÒóÇäóÊöí¡ Ãóæú ãöíÑóÇËöí ãöäú ÝõáóÇäò¡
ÅöÐóÇ áóãú íóÚúÑöÝúåõ ÇáúãõÔúÊóÑöí. æóÝöí æóÌúåò: íóßúÝöí. æóÝöí æóÌúåò
ÂÎóÑó: íóßúÝöí ÐößúÑõ ÇáúÌöäúÓö¡ æóáóÇ ÍóÇÌóÉó Åöáóì ÇáäøóæúÚö¡
ÝóíóÞõæáõ: ÚóÈúÏöí¡ æóåõãóÇ ÔóÇÐøóÇäö ÖóÚöíÝóÇäö. æóÅöÐóÇ ÐóßóÑó
ÇáúÌöäúÓó æóÇáäøóæúÚó¡ áóãú íóÝúÊóÞöÑú Åöáóì ÐößúÑö ÇáÕøöÝóÇÊö Úóáóì
ÇáúÃóÕóÍøö ÇáúãóäúÕõæÕö Ýöí «ÇáúÅöãúáóÇÁö» æóÇáúÞóÏöíãö. æóÝöí æóÌúåò:
íóÝúÊóÞöÑõ Åöáóì ÐößúÑö ãõÚúÙóãö ÇáÕøöÝóÇÊö¡ æóÖóÈúØõ Ðóáößó ÈöãóÇ
íóÕöÝõ Èöåö ÇáúãõÏøóÚóì ÚöäúÏó ÇáúÞóÇÖöí¡ ÞóÇáóåõ ÇáúÞóÇÖöí ÃóÈõæ
ÍóÇãöÏò. æóÝöí æóÌúåò ÃóÖúÚóÝó
(3/376)
ãöäúåõ: íóÝúÊóÞöÑõ Åöáóì ÕöÝóÇÊö
ÇáÓøóáóãö¡ ÞóÇáóåõ ÃóÈõæ Úóáöíøò ÇáØøóÈóÑöíøõ. ÝóÚóáóì ÇáúÃóÕóÍøö: áóæú
ßóÇäó áóåõ ÚóÈúÏóÇäö ãöäú ÃóäúæóÇÚò¡ ÝóáóÇ ÈõÏøó ãöäú ÒöíóÇÏóÉò íóÞóÚõ
ÈöåóÇ ÇáÊøóãúíöíÒõ ßóÇáÊøóÚóÑøõÖö áöáÓøöäøö Ãóæú ÛóíúÑöåö.
ÇáÓøóÇÈöÚõ: ÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ: íõÔúÊóÑóØõ ÇáúæóÕúÝõ ÝóæóÕóÝó¡ ÝóÅöäú
æóÌóÏóåõ ßóãóÇ æóÕóÝó¡ Ýóáóåõ ÇáúÎöíóÇÑõ Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö. æóÞöíáó: áóåõ
ÇáúÎöíóÇÑõ ÞóØúÚðÇ. æóÅöäú æóÌóÏóåõ Ïõæäó æóÕúÝöåö¡ Ýóáóåõ ÇáúÎöíóÇÑõ
ÞóØúÚðÇ. æóÅöäú ÞõáúäóÇ: áóÇ ÍóÇÌóÉó Åöáóì ÇáúæóÕúÝö¡ ÝóáöáúãõÔúÊóÑöí
ÇáúÎöíóÇÑõ ÚöäúÏó ÇáÑøõÄúíóÉö¡ ÓóæóÇÁñ ÔóÑóØó ÇáúÎöíóÇÑó¡ Ãóãú áóÇ.
æóÞöíáó: áóÇ íóËúÈõÊõ ÇáúÎöíóÇÑõ ÅöáøóÇ Ãóäú íóÔúÑõØóåõ. æóÇáÕøóÍöíÍõ:
ÇáúÃóæøóáõ. æóåóáú áóåõ ÇáúÎöíóÇÑõ ÞóÈúáó ÇáÑøõÄúíóÉö¿ Ýöíåö ÃóæúÌõåñ.
ÇáÕøóÍöíÍõ: Ãóäøóåõ íóäúÝõÐõ ÝóÓúÎõåõ ÞóÈúáó ÇáÑøõÄúíóÉö¡ æóáóÇ ÊóäúÝõÐõ
ÅöÌóÇÒóÊõåõ. æóÇáËøóÇäöí: íóäúÝõÐóÇäö. æóÇáËøóÇáöËõ: áóÇ íóäúÝõÐóÇäö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÈóÇÆöÚõ¡ ÝóÇáúÃóÕóÍøõ: Ãóäøóåõ áóÇ ÎöíóÇÑó áóåõ¡ ÓóæóÇÁñ
ßóÇäó ÑóÃóì ÇáúãóÈöíÚó¡ Ãóãú áóÇ. æóÞöíáó: áóåõ ÇáúÎöíóÇÑõ Ýöí
ÇáúÍóÇáóíúäö. æóÞöíáó: áóåõ ÇáúÎöíóÇÑõ Åöäú áóãú íóßõäú ÑóÂåõ¡ æóÈöåö
ÞóØóÚó ÇáÔøóíúÎõ æóãõÊóÇÈöÚõæåõ ßóÇáúãõÔúÊóÑöí. Ëõãøó ÎöíóÇÑõ
ÇáÑøõÄúíóÉö ÍóíúËõ ËóÈóÊó¡ åóáú åõæó Úóáóì ÇáúÝóæúÑö¡ Ãóãú íóãúÊóÏøõ
ÇãúÊöÏóÇÏó ãóÌúáöÓö ÇáÑøõÄúíóÉö¿ æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: íóãúÊóÏøõ.
ÞóÇáó ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ãõÍóãøóÏò: ÇáúæóÌúåóÇäö ÈöäóÇÁð Úóáóì æóÌúåóíúäö
Ýöí Ãóäøóåõ åóáú íóËúÈõÊõ ÎöíóÇÑõ ÇáúãóÌúáöÓö ãóÚó ÎöíóÇÑö ÇáÑøõÄúíóÉö
ßóÔöÑóÇÁö ÇáúÚóíúäö ÇáúÍóÇÖöÑóÉö¡ Ãóãú áóÇ íóËúÈõÊõ áöáöÇÓúÊöÛúäóÇÁö
ÈöÎöíóÇÑö ÇáÑøõÄúíóÉö¿ ÝóÚóáóì ÇáúÃóæøóáö: ÎöíóÇÑõ ÇáÑøõÄúíóÉö Úóáóì
ÇáúÝóæúÑö¡ áöÆóáøóÇ íóËúÈõÊó ÎöíóÇÑõ ãóÌúáöÓóíúäö. æóÚóáóì ÇáËøóÇäöí:
íóãúÊóÏøõ.
ÇáËøóÇãöäõ: áóæú ÊóáöÝó ÇáúãóÈöíÚõ Ýöí íóÏö ÇáúãõÔúÊóÑöí ÞóÈúáó
ÇáÑøõÄúíóÉö¡ ÝóÝöí ÇäúÝöÓóÇÎö ÇáúÈóíúÚö æóÌúåóÇäö¡ ßóäóÙöíÑöåö Ýöí
ÎöíóÇÑö ÇáÔøóÑúØö. æóáóæú ÈóÇÚóåõ ÞóÈúáó ÇáÑøõÄúíóÉö¡ áóãú íóÕöÍøó¡
ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ÈóÇÚóåõ Ýöí Òóãóäö ÎöíóÇÑö ÇáÔøóÑúØö¡ ÝóÅöäøóåõ
íóÕöÍøõ Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøöº áöÃóäøóåõ íóÕöíÑõ ãõÌöíÒðÇ áöáúÚóÞúÏö¡ æóåõäóÇ
áóÇ ÅöÌóÇÒóÉó ÞóÈúáó ÇáÑøõÄúíóÉö.
ÇáÊøóÇÓöÚõ: åóáú íóÌõæÒõ Ãóäú íõæóßøöáó Ýöí ÇáÑøõÄúíóÉö ãóäú íóÝúÓóÎõ
Ãóæú íõÌöíÒõ ãóÇ íóÓúÊóÕúæöÈõåõ¿ æóÌúåóÇäö. ÃóÕóÍøõåõãóÇ: íóÌõæÒõ
ßóÇáÊøóæúßöíáö Ýöí ÎöíóÇÑö ÇáúÚóíúÈö æóÇáúÎõáúÝö. æóÇáËøóÇäöí: áóǺ
áöÃóäøóåõ ÎöíóÇÑõ ÔóåúæóÉò áóÇ íóÊóæóÞøóÝõ Úóáóì äóÞúÕò æóáóÇ ÛóÑóÖò¡
ÝóÃóÔúÈóåó ãóÇ áóæú ÃóÓúáóãó Úóáóì ÃóßúËóÑó ãöäú ÃóÑúÈóÚö äöÓúæóÉò¡
íõæóßøöáõ Ýöí ÇáöÇÎúÊöíóÇÑö.
ÇáúÚóÇÔöÑõ: äóÞóáó ÕóÇÍöÈõ «ÇáÊøóÊöãøóÉö» æóÇáÑøõæíóÇäöíøõ æóÌúåðÇ:
Ãóäøóåõ íõÚúÊóÈóÑõ Úóáóì Þóæúáö ÇÔúÊöÑóÇØö
(3/377)
ÇáÑøõÄúíóÉö¡ ÇáÐøóæúÞõ Ýöí ÇáúÎóáøö
æóäóÍúæõåõ¡ æóÇáÔøóãøõ Ýöí ÇáúãöÓúßö æóäóÍúæõåõ¡ æóÇááøóãúÓõ Ýöí
ÇáËøöíóÇÈö æóäóÍúæõåóÇ¡ æóÇáÕøóÍöíÍõ ÇáúãóÚúÑõæÝõ: ÃóäøóåóÇ áóÇ
ÊõÚúÊóÈóÑõ.
ÇáúÍóÇÏöíó ÚóÔóÑó: ÐóßóÑó ÈóÚúÖõåõãú: Ãóäøóåõ áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÐößúÑö
ãóæúÖöÚö ÇáúãóÈöíÚö ÇáúÛóÇÆöÈö. Ýóáóæú ßóÇäó Ýöí ÛóíúÑö ÈóáóÏö
ÇáÊøóÈóÇíõÚö¡ æóÌóÈó ÊóÓúáöíãõåõ Ýöí Ðóáößó ÇáúÈóáóÏö¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ
ÔóÑúØõ ÊóÓúáöíãöåö Ýöí ÈóáóÏö ÇáÊøóÈóÇíõÚö. ÈöÎöáóÇÝö ÇáÓøóáóãö¡
ÝóÅöäøóåõ ãóÖúãõæäñ Ýöí ÇáÐøöãøóÉö. æóÇáúÚóíúäõ ÇáúÛóÇÆöÈóÉõ ÛóíúÑõ
ãóÖúãõæäóÉò Ýöí ÇáÐøöãøóÉö¡ ÝóÇÔúÊöÑóÇØõ äóÞúáöåóÇ¡ íóßõæäõ ÈóíúÚðÇ
æóÔóÑúØðÇ.
ÇáËøóÇäöíó ÚóÔóÑó: áóæú ÑóÃóì ËóæúÈóíúäö ÝóÓóÑóÞó ÃóÍóÏóåõãóÇ¡
ÝóÇÔúÊóÑóì ÇáúÈóÇÞöíó æóáóÇ íóÚúáóãõ ÃóíøóåõãóÇ ÇáúãóÓúÑõæÞõ¡ ÞóÇáó
ÇáúÛóÒóÇáöíøõ Ýöí «ÇáúæóÓöíØö» : Åöäú ÊóÓóÇæóÊú ÕöÝóÊõåõãóÇ
æóÞóÏúÑõåõãóÇ æóÞöíãóÊõåõãóÇ¡ ßóäöÕúÝóíú ßöÑúÈóÇÓò æóÇÍöÏò¡ ÕóÍøó
ÞóØúÚðÇ¡ æóÅöäö ÇÎúÊóáóÝóÇ Ýöí ÔóíúÁò ãöäú Ðóáößó¡ ÎóÑóÌó Úóáóì ÈóíúÚö
ÇáúÛóÇÆöÈö.
ÇáËøóÇáöËó ÚóÔóÑó: ÅöÐóÇ áóãú äóÔúÑõØö ÇáÑøõÄúíóÉó¡ ÝóÇÎúÊóáóÝóÇ¡
ÝóÞóÇáó ÇáúÈóÇÆöÚõ áöáúãõÔúÊóÑöí: ÑóÃóíúÊó ÇáúãóÈöíÚó ÝóáóÇ ÎöíóÇÑó
áóßó¡ ÝóÃóäúßóÑó ÇáúãõÔúÊóÑöí¡ ÝóÇáúÞóæúáõ Þóæúáõ ÇáúÈóÇÆöÚö Úóáóì
ÇáúÃóÕóÍøö. æóÅöäú ÔóÑóØúäóÇ ÇáÑøõÄúíóÉó ÝóÇÎúÊóáóÝóÇ¡ ÞóÇáó
ÇáúÛóÒóÇáöíøõ Ýöí ÝóÊóÇæöíåö: ÇáúÞóæúáõ Þóæúáõ ÇáúÈóÇÆöÚöº áöÃóäøó
ÅöÞúÏóÇãó ÇáúãõÔúÊóÑöí Úóáóì ÇáúÚóÞúÏö¡ ÇÚúÊöÑóÇÝñ ÈöÕöÍøóÊöåö¡ æóáóÇ
íóäúÝóßøõ åóÐóÇ Úóäú ÎöáóÇÝò.
ÞõáúÊõ: åóÐöåö ãóÓúÃóáóÉõ ÇÎúÊöáóÇÝöåöãóÇ Ýöí ãõÝúÓöÏò áöáúÚóÞúÏö¡
æóÝöíåóÇ ÇáúÎöáóÇÝõ ÇáúãóÚúÑõæÝõ. æóÇáúÃóÕóÍøõ: Ãóäøó ÇáúÞóæúáó Þóæúáõ
ãóäú íóÏøóÚöí ÇáÕøöÍøóÉó¡ æóÚóáóíúåö ÝóÑøóÚóåóÇ ÇáúÛóÒóÇáöíøõ.
æóÈóÞöíóÊú ãóÓóÇÆöáõ ÊóÚúáóÞõ ÈöÇáúÈóÇÈö¡ ãöäúåóÇ ÈóíúÚõ ÃóÓúÊóÇÑö
ÇáúßóÚúÈóÉö¡ Ýöíåö ÎöáóÇÝñ ÞóÏøóãúÊõåõ Ýöí ÃóæóÇÎöÑö ÇáúÍóÌøö. æóÈóíúÚõ
ÃóÔúÌóÇÑö ÇáúÍóÑóãö æóÕóíúÏöåö¡ ÍóÑóÇãñ ÈóÇØöáñ. ÞóÇáó ÇáúÞóÝøóÇáõ:
ÅöáøóÇ Ãóäú íóÞúØóÚó ÔóíúÆðÇ íóÓöíÑðÇ áöÏóæóÇÁò¡ ÝóíóÌõæÒõ ÈóíúÚõåõ
ÍöíäóÆöÐò. æóÝöíãóÇ ÞóÇáóåõ äóÙóÑó¡ æóíóäúÈóÛöí Ãóäú áóÇ íóÌõæÒó
ßóÇáØøóÚóÇãö ÇáøóÐöí ÃõÈöíÍó áóåõ Ãóßúáõåõ¡ áóÇ íóÌõæÒõ ÈóíúÚõåõ. ÞóÇáó
ÕóÇÍöÈõ «ÇáÊøóáúÎöíÕö» : Íõßúãõ ÔóÌóÑö ÇáäøóÞöíÚö - ÈöÇáäøõæäö - ÇáøóÐöí
åõæó ÇáúÍöãóì¡ Íõßúãõ ÃóÔúÌóÇÑö ÇáúÍóÑóãö¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÈóíúÚõåõ.
æóãöãøóÇ ÊóÚõãøõ Èöåö ÇáúÈóáúæóì ãóÇ ÇÚúÊóÇÏóåõ ÇáäøóÇÓõ ãöäú ÈóíúÚö
äóÕöíÈöåö ãöäó ÇáúãóÇÁö ÇáúÌóÇÑöí ãöäó ÇáäøóåúÑö. ÞóÇáó ÇáúãóÍóÇãöáöíøõ
Ýöí «ÇááøõÈóÇÈö» : åóÐóÇ ÈóÇØöáñ áöæóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó
ÇáúãóÈöíÚó ÛóíúÑõ ãóÚúáõæãö ÇáúÞóÏúÑö. æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúãóÇÁó
ÇáúÌóÇÑöíó
(3/378)
ÛóíúÑõ ãóãúáõæßò¡ æóÓóíóÃúÊöí åóÐóÇ ãóÚó ÛóíúÑöåö ãóÈúÓõæØðÇ Ýöí ÂÎöÑö
ßöÊóÇÈö ÅöÍúíóÇÁö ÇáúãóæóÇÊö Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì. æóÇááøóåõ
ÃóÚúáóãõ. |