äåÇíÉ
ÇáãÍÊÇÌ Åáì ÔÑÍ ÇáãäåÇÌ ÈóÇÈõ ÕóáóÇÉö ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö
åõæó áõÛóÉñ: ØóáóÈõ ÇáÓøõÞúíóÇ¡ æóÔóÑúÚðÇ: ØóáóÈõ ÓõÞúíóÇ ÇáúÚöÈóÇÏö
ãöäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÚöäúÏó ÇáúÍóÇÌóÉö ÅáóíúåóÇ¡ íõÞóÇáõ ÓóÞóÇåõ
æóÃóÓúÞóÇåõ ÈöãóÚúäðì ÛóÇáöÈðÇ. æóÇáúÃóÕúáõ Ýöí ÇáúÈóÇÈö ÞóÈúáó
ÇáúÅöÌúãóÇÚö ÇáöÇÊøöÈóÇÚõ¡ ÑóæóÇåõ ÇáÔøóíúÎóÇäö æóÛóíúÑõåõãóÇ
æóÇÓúÊóÃúäóÓõæÇ áóåõ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÅöÐö ÇÓúÊóÓúÞóì ãõæÓóì
áöÞóæúãöåö} [ÇáÈÞÑÉ: 60] ÇáúÂíóÉõ (åöíó ÓõäøóÉñ) ãõÄóßøóÏóÉñ áöãõÞöíãò
æóáóæú ÈöÞóÑúíóÉò¡ Ãóæú ÈóÇÏöíóÉò æóãõÓóÇÝöÑò æóáóæú ÓóÝóÑó ÞóÕúÑò
áöÇÓúÊöæóÇÁö ÇáúÌóãöíÚö Ýöí ÇáúÍóÇÌóÉö¡ æóÅöäøóãóÇ áóãú ÊóÌöÈú áöãóÇ
ãóÑøó Ýöí ÇáúÚöíÏö æóåöíó ËóáóÇËóÉõ ÃóäúæóÇÚò ËóÇÈöÊóÉñ ÈöÇáúÃóÎúÈóÇÑö
ÇáÕøóÍöíÍóÉö ÃóÏúäóÇåóÇ íóßõæäõ ÈöÇáÏøõÚóÇÁö ãõØúáóÞðÇ ÝõÑóÇÏóì¡ Ãóæú
ãõÌúÊóãöÚöíäó¡ æóÃóæúÓóØõåóÇ íóßõæäõ ÈöÇáÏøõÚóÇÁö ÎóáúÝó ÇáÕøóáóæóÇÊö
æóáóæú äóÇÝöáóÉð ßóãóÇ Ýöí ÇáúÈóíóÇäö Úóäú ÇáúÃóÕúÍóÇÈö æóÝöí ÎõØúÈóÉö
ÇáúÌõãõÚóÉö æóäóÍúæö Ðóáößó¡ æóÅöäú æóÞóÚó áöáúãõÕóäøöÝö Ýöí ÔóÑúÍö
ãõÓúáöãò ÊóÞúíöíÏõåõ ÈöÇáúÝóÑóÇÆöÖö¡ æóÃóÝúÖóáõåóÇ Ãóäú íóßõæäó
ÈöÇáÕøóáóÇÉö æóÇáúÎõØúÈóÉö æóÓóíóÃúÊöí ÈóíóÇäõåõãóÇ æóÅöäøóãóÇ ÊõØúáóÈõ¡
(ÚöäúÏó ÇáúÍóÇÌóÉö) ßóÇäúÞöØóÇÚö ÇáúãóÇÁö Ãóæú ãõáõæÍóÊöåö¡ Ãóæú
ÞöáøóÊöåö ÈöÍóíúËõ áóÇ íóßõæäõ ßóÇÝöíðÇ¡ æóÚõáöãó ãöäúåõ ÚóÏóãõ ÓóäøöåóÇ
ÚöäúÏó ÇäúÞöØóÇÚö ÇáúãóÇÁö æóäóÍúæöåö¡ æóÇáúÍóÇÌóÉõ ÛóíúÑõ ÏóÇÚöíóÉò
Åáóíúåö Ýöí Ðóáößó ÇáúæóÞúÊö¡ æóÈöåö ÌóÒóãó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ æóÔóãóáó
ÅØúáóÇÞõåõ ÇáúÍóÇÌóÉó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÈóÇÈõ ÕóáóÇÉö ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö
(Þóæúáõåõ: ÕóáóÇÉõ ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö) Ãóíú æóãóÇ íóÊúÈóÚõ Ðóáößó
ßóßóÑóÇåóÉö ÓóÈøö ÇáÑøöíÍö (Þóæúáõåõ: åõæó áõÛóÉð ØóáóÈõ ÇáÓøõÞúíóÇ)
æóåöíó ÇÓúãñ ãöäú ÓóÞóÇåõ. ÞóÇáó Ýöí ÇáúãöÕúÈóÇÍö: ÓóÞóíúÊ ÇáÒøóÑúÚó
ÓóÞúíðÇ æóÃóÓúÞóì ÈöÇáúÃóáöÝö áõÛóÉñ¡ æóãöäúåõãú ãóäú íóÞõæáõ ÓóÞóíúÊå
æóÃóÓúÞóíúÊå: ÏóÚóæúÊ áóåõ ÝóÞõáúÊ ÓõÞúíðÇ áóß¡ æóÝöí ÇáÏøõÚóÇÁö "
ÓõÞúíóÇ ÑóÍúãóÉò æóáóÇ ÓõÞúíóÇ ÚóÐóÇÈò " Úóáóì ÝõÚúáóì ÈöÇáÖøóãøö: Ãóíú
ÇÓúÞöäóÇ ÛóíúËðÇ Ýöíåö äóÝúÚñ ÈöáóÇ ÖóÑóÑò æóáóÇ ÊóÎúÑöíÈò ÇåÜ
(Þóæúáõåõ: æóÔóÑúÚðÇ ØóáóÈõ ÓõÞúíóÇ ÇáúÚöÈóÇÏö) Ãóíú ßõáøðÇ Ãóæú ÈóÚúÖðÇ
(Þóæúáõåõ: ÈöãóÚúäóì ÛóÇáöÈðÇ) Ãóíú Ýöí ÃóßúËóÑö ÇááøõÛóÇÊö¡ æóÞöíáó
íõÞóÇáõ ÓóÞóÇåõ áöÔóÝóÊöåö æóÃóÓúÞóÇåõ áöãóÇÔöíóÊöåö æóÃóÑúÖöåö ÇåÜ
ãõÎúÊóÇÑñ. æóÞöíáó ÓóÞóÇåõ áöÔóÝóÊöåö æóÃóÓúÞóÇåõ ÅÐóÇ Ïóáøóåõ Úóáóì
ÇáúãóÇÁö. æóÞöíáó ÓóÞóÇåõ ÅÐóÇ äóÇæóáóåõ ÇáúãóÇÁó áöíóÔúÑóÈó æóÃóÓúÞóÇåõ
ÅÐóÇ ÌóÚóáó áóåõ ÓóÞúíðÇ ÇåÜ ÔóÑúÍõ ÑóæúÖö ÈöÇáúãóÚúäóì (Þóæúáõåõ:
æóÇáúÃóÕúáõ Ýöí ÇáúÈóÇÈö) Ãóíú Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö ÝóáóÇ íõäóÇÝöí Ãóäøó
ÈóÚúÖó ÃóäúæóÇÚöåö ãõÎúÊóáóÝñ Ýöíåö (Þóæúáõåõ: æóÇÓúÊóÃúäóÓõæÇ áóåõ
ÅáóÎú) ÅäøóãóÇ ÞóÇáó Ðóáößóº áöÃóäøó ÔóÑúÚó ãóäú ÞóÈúáóäóÇ áóíúÓó
ÔóÑúÚðÇ áóäóÇ æóÅöäú æóÑóÏó Ýöí ÔóÑúÚöäóÇ ãóÇ íõÞóÑøöÑõåõ (Þóæúáõåõ:
áöãõÞöíãò) Ãóíú æóáóæú ÚóÇÕöíðÇ ÈöÅöÞóÇãóÊöåö (Þóæúáõåõ æóáóæú ÓóÝóÑó
ÞóÕúÑò) ÙóÇåöÑõåõ æóáóæú ßóÇäó ÚóÇÕöíðÇ ÈöÓóÝóÑöåö¡ æóáóÇ ãóÇäöÚó
ãöäúåõº áöÃóäøó ÇáúãóÞúÕõæÏó ãöäúåõ ÇáÏøõÚóÇÁõ æóåõæó ßóãóÇ íóßõæäõ ãöäú
ÇáúãõØöíÚö íóßõæäõ ãöäú ÇáúÚóÇÕöí (Þóæúáõåõ æóÅöäøóãóÇ áóãú íóÌöÈú áöãóÇ
ãóÑøó) Ãóíú ãöäú Þóæúáöåö æóÇáÕøóÇÑöÝõ Úóäú ÇáúæõÌõæÈö ÎóÈóÑõ åóáú Úóáóì
ÛóíúÑöåóÇ. . ÅáóÎú (Þóæúáõåõ ãõØúáóÞðÇ) Ãóíú ÎóáúÞõ ÇáÕøóáóæóÇÊö Ãóæú
áóÇ (Þóæúáõåõ: æóáóæú äóÇÝöáóÉð) Ãóíú æóÕóáóÇÉõ ÌöäóÇÒóÉò áóÇ ÓóÌúÏóÉõ
ÊöáóÇæóÉò æóÔõßúÑò (Þóæúáõåõ ÈöÇáÕøóáóÇÉö æóÇáúÎõØúÈóÉö) ÇõäúÙõÑú áóæú
äóÐóÑó ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁó Ýóåóáú íóÎúÑõÌõ Úóäú ÚõåúÏóÉö ÇáäøóÐúÑö ÈöÅöÍúÏóì
ÇáúßóíúÝöíøóÇÊö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö Ãóæú íõÍúãóáõ äóÐúÑõåõ Úóáóì
ÇáúßóíúÝöíøóÉö ÇáúßóÇãöáóÉöº áöÃóäøó ÅØúáóÇÞó ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö Úóáóì
ÇáÏøõÚóÇÁö ÈöäóæúÚóíúåö ÕóÇÑó ßóÇáöÇÓúÊöÚúãóÇáö ÇáúãóåúÌõæÑö ÝóÍõãöáó
ÇááøóÝúÙõ ãöäúåõ ÚöäúÏó ÇáúÅöØúáóÇÞö Úóáóì ÇáúãóÔúåõæÑö ãöäúåóÇ æóåõæó
ÇáúÃóßúãóáõ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáËøóÇäöí ÝóáóÇ íõÈóÑøóÑõ
ÈöãõØúáóÞö ÇáÏøõÚóÇÁö æóáóÇ Èöåö ÎóáúÝó ÇáÕøóáóæóÇÊö (Þóæúáõåõ: ÚöäúÏó
ÇáúÍóÇÌóÉö) Ãóíú äóÇÌöÒóÉñ Ãóæú ÛóíúÑõåóÇ¡ ßóÃóäú ØóáóÈó ÚöäúÏó ÚõÏúãö
ÇáúãóÇÁö ÚöäúÏó ÚóÏóãö ÇáúÍóÇÌóÉö Åáóíúåö ÍóÇáðÇ ÍõÕõæáóåõ ÈóÚúÏó
ãõÏøóÉò íóÍúÊóÇÌõæäó ÝöíåóÇ Åáóíúåö ßóÃóäú ØóáóÈó Ýöí Òóãóäö ÇáÕøóíúÝö
ÍõÕõæáóåõ Ýöí Òóãóäö ÇáÔøöÊóÇÁö (Þóæúáõåõ: Ãóæú ãõáõæÍóÊöåö) ÃóáúÍóÞó
Èöåö ÈóÚúÖõåõãú ÈóÍúËðÇ ÚóÏóãó ØõáõæÚö ÇáÔøóãúÓö ÇáúãõÚúÊóÇÏöº áöÃóäøó
ÚóÏóãóåóÇ íõÄóÏøöí Åáóì ÚóÏóãö äõãõæøö ÇáÒøóÑúÚö¡
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
[ÈóÇÈõ ÕóáóÇÉö ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö]
ö (Þóæúáõåõ: áöãóÇ ãóÑøó Ýöí ÇáúÚöíÏö) æóãóÑøó ãóÇ Ýöíåö (Þóæúáõåõ:
æóåöíó ËóáóÇËóÉõ ÃóäúæóÇÚò) ÇáÕøóæóÇÈõ æóåõæó Ãóíú ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁõ ÅÐú
ÇáÕøóáóÇÉõ áóÇ ÊóäúÞóÓöãõ Åáóì ÕóáóÇÉò æóÛóíúÑöåóÇ.
(2/413)
ãóÇ áóæú ÇÍúÊóÇÌóÊú ØóÇÆöÝóÉñ ãöäú
ÇáúãõÓúáöãöíäó Åáóì ÇáúãóÇÁö ÝóíõÓúÊóÍóÈøõ áöÛóíúÑöåöãú Ãóäú íõÕóáøõæÇ
æóíóÓúÊóÓúÞõæÇ áóåõãú æóíóÓúÃóáõæÇ ÇáÒøöíóÇÏóÉó áöÃóäúÝõÓöåöãú
áöáöÇÊøöÈóÇÚö¡ ÑóæóÇåõ ÇÈúäõ ãóÇÌóåúº æóáöÃóäøó ÇáúãõÄúãöäöíäó
ßóÇáúÚõÖúæö ÇáúæóÇÍöÏö ÅÐóÇ ÇÔúÊóßóì ÈóÚúÖõåõ ÇÔúÊóßóì ßõáøõåõ æóÕóÍøó
«ÏóÚúæóÉõ ÇáúãóÑúÁö áöÃóÎöíåö ÈöÙóåúÑö ÇáúÛóíúÈö ãõÓúÊóÌóÇÈóÉñ ÚöäúÏó
ÑóÃúÓöåö ãóáóßñ ãõæóßøóáñ¡ ßõáøóãóÇ ÏóÚóÇ áöÃóÎöíåö ÞóÇáó Çáúãóáóßõ
Çáúãõæóßøóáõ Èöåö: Âãöíäó æóáóß ÈöãöËúáò» æóåõæó ãõÞóíøóÏñ ßóãóÇ ÞóÇáóåõ
ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ÈöÃóäú áóÇ íóßõæäó Ðóáößó ÇáúÛóíúÑõ ÐóÇ ÈöÏúÚóÉò
æóÖóáóÇáóÉò æóÈóÛúíò æóÅöáøóÇ áóãú íõäúÏóÈú ÒóÌúÑðÇ áóåõ æóÊóÃúÏöíÈðǺ
æóáöÃóäøó ÇáúÚóÇãøóÉó ÊóÙõäøõ ÈöÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö áóåõãú ÍõÓúäó
ØóÑöíÞóÊöåöãú æóÇáÑøöÖóÇ ÈöåóÇ æóÝöíåóÇ ãóÝóÇÓöÏõ.
æóíõÓóäøõ ÃóíúÖðÇ ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁõ áöØóáóÈö ÒöíóÇÏóÉò ÝöíåóÇ äóÝúÚñ
áóåõãú (æóÊõÚóÇÏõ) ÇáÕøóáóÇÉõ ãóÚó ÇáúÎõØúÈóÊóíúäö ßóãóÇ ÕóÑøóÍó Èöåö
ÇÈúäõ ÇáÑøöÝúÚóÉö æóÛóíúÑõåõ (ËóÇäöíðÇ æóËóÇáöËðÇ) æóÃóßúËóÑó ßóãóÇ Ýöí
ÇáúãóÌúãõæÚö¡ ÝóÅöäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì íõÍöÈøõ ÇáúãõáöÍøöíäó Ýöí
ÇáÏøõÚóÇÁö æóÇáúãóÑøóÉõ ÇáúÃõæáóì ÂßóÏõ Ýöí ÇáöÇÓúÊöÍúÈóÇÈö¡ Ëõãøó ÅÐóÇ
ÚóÇÏõæÇ ãöäú ÇáúÛóÏö¡ Ãóæú ÈóÚúÏóåõ íõäúÏóÈõ Ãóäú íóßõæäõæÇ ÕóÇÆöãöíäó
Ýöíåö¡ æóÞóÏú äóÕøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ãóÑøóÉð Úóáóì ÊóæóÞøõÝö ßõáøö ÎõÑõæÌò
Úóáóì Õóæúãö ËóáóÇËóÉö ÃóíøóÇãó ÞóÈúáóåõ æóãóÑøóÉð ÃõÎúÑóì Úóáóì ÚóÏóãö
Ðóáößó¡ æóáóÇ ÎöáóÇÝóº áöÃóäøóåõãóÇ ßóãóÇ Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö Úóäú
ÇáúÌõãúåõæÑö ãõäóÒøóáóÇäö Úóáóì ÍóÇáóíúäö: ÇáúÃóæøóáõ Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ
ÇÞúÊóÖóì ÇáúÍóÇáõ ÇáÊøóÃúÎöíÑó ßóÇäúÞöØóÇÚö ãóÕóÇáöÍöåöãú ÝóÍöíäóÆöÐò
íóÕõæãõæäó.
æóÇáËøóÇäöí Úóáóì ÎöáóÇÝöåö¡ æóåóÐóÇ åõæó ÇáúÃóÕóÍøõ æóÅöäú ÌõãöÚó
ÈóíúäóåõãóÇ ÈöÛóíúÑö Ðóáößó (Åäú áóãú íóÓúÞõæÇ) ÍóÊøóì íóÓúÞöíóåõãú
Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì (ÝóÅöäú ÊóÃóåøóÈõæÇ áöáÕøóáóÇÉö ÝóÓõÞõæÇ ÞóÈúáóåóÇ¡
ÇÌúÊóãóÚõæÇ áöáÔøõßúÑö) áöáøóåö ÊóÚóÇáóì Úóáóì ÊóÚúÌöíáö ãóÇ ÚóÒóãõæÇ
Úóáóì ØóáóÈöåö¡ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {áóÆöäú ÔóßóÑúÊõãú áÃóÒöíÏóäøóßõãú}
[ÅÈÑÇåíã: 7] (æóÇáÏøõÚóÇÁõ) ÈöÇáÒøöíóÇÏóÉö Åäú áóãú íóÊóÖóÑøóÑõæÇ
ÈößóËúÑóÉö ÇáúãóØóÑö (æóíõÕóáøõæäó) ÕóáóÇÉó ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö
ÇáúãõÞóÑøóÑóÉö ÔõßúÑðÇ áöáøóåö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
æóÇáúÃóæúÌóåõ ÚóÏóãõ ÇáúÅöáúÍóÇÞö Èóáú åõæó ãöäú ÞöÓúãö ÇáÒøóáóÇÒöáö
æóÇáÕøóæóÇÚöÞö ÇáúÂÊöí ÝóÊõÓóäøõ áóåõ ÇáÕøóáóÇÉõ ÝõÑóÇÏóì Úóáóì
ÇáúæóÌúåö ÇáúÂÊöí (Þóæúáõåõ: ÝóíõÓúÊóÍóÈøõ áöÛóíúÑöåöãú) Ãóíú æóÅöäú
áóãú íõÕóáøõæåõãú (Þóæúáõåõ: ÈöÙóåúÑö ÇáúÛóíúÈö) áóÝúÙõ ÙóåúÑò
ãõÞúÍóãóÉñ æóÇáúÈóÇÁõ ÈöãóÚúäóì Ýöí¡ Þöíáó æóÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÙóåúÑö
ÇáúÛóíúÈö: Ãóäú íóÏúÚõæó áóÇ Úóäú æóÌúåò íóÑúÌõæ ãóÚóåõ ÈõáõæÛó
ÇáÏøõÚóÇÁö áöáúãóÏúÚõæøö áóåõ (Þóæúáõåõ: ãóáóßñ ãõæóßøóáñ) Ãóíú Èöåö
(Þóæúáõåõ æóáóß ÈöãöËúáò) Ãóíú ÈöãöËúáöåö Ëõãøó ÑóÃóíúÊ Ýöí äõÓúÎóÉò
ÕóÍöíÍóÉò ÈöãöËúáöåö (Þóæúáõåõ: æóåõæó ãõÞóíøóÏñ) Ãóíú Þóæúáõåõ æóÔóãöáó
ÅØúáóÇÞóåõ ÅáóÎú (Þóæúáõåõ: ÐóÇ ÈöÏúÚóÉò) Ãóíú æóÅöäú áóãú íóßúÝõÑú
ÈöåóÇ Èóáú æóÅöäú áóãú íóÝúÓõÞú ÈöåóÇ æóÈóÞöíó ãóÇ áóæú ÇÍúÊóÇÌóÊú
ØóÇÆöÝóÉñ ãöäú Ãóåúáö ÇáÐøöãøóÉö æóÓóÃóáõæÇ ÇáúãõÓúáöãöíäó Ýöí Ðóáößó¡
Ýóåóáú íóäúÈóÛöí ÅÌóÇÈóÊõåõãú Ãóãú áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ
ÇáúÃóæøóáõ æóÝóÇÁð ÈöÐöãøóÊöåöãú¡ æóáóÇ íõÊóæóåøóãõ ãóÚó Ðóáößó Åäú
ÝóÚóáúäóÇ Ðóáößó áöÍõÓúäö ÍóÇáöåöãúº áöÃóäøó ßõÝúÑóåõãú ãõÍóÞøóÞñ
ãóÚúáõæãñ¡ æóÊõÍúãóáõ ÅÌóÇÈóÊõäóÇ áóåõãú Úóáóì ÇáÑøóÍúãóÉö Èöåöãú ãöäú
ÍóíúËõ ßóæúäöåöãú ãöäú Ðóæöí ÇáÑøõæÍö¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÝóÓóÞóÉö
æóÇáúãõÈúÊóÏöÚóÉö.
(Þóæúáõåõ: ÝóÅöäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì íõÍöÈøõ ÇáúãõáöÍøöíäó) ÚöÈóÇÑóÉõ
ÍóÌø áöÎóÈóÑö «Åäøó Çááøóåó íõÍöÈøõ ÇáúãõáöÍøöíäó Ýöí ÇáÏøõÚóÇÁö» æóÅöäú
ÖóÚõÝó.
[ÝóÑúÚñ] ÃóÎúÈóÑó ãóÚúÕõæãñ ÈöÇáúÞóØúÚö ÈöÇÓúÊöÌóÇÈóÉö ÏõÚóÇÁö ÔóÎúÕò
Ýöí ÇáúÍóÇáö æóÇÖúØóÑøó ÇáäøóÇÓõ áöáÓøõÞúíóÇ Ýóåóáú íóÌöÈõ Úóáóíúåö
ÇáÏøõÚóÇÁõ Ãóãú áóÇ¿ ÇåÜ Óã Úóáóì ÍóÌø¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáËøóÇäöíº áöÃóäøó
ãóÇ ßóÇäó ÎóÇÑöÞðÇ áöáúÚóÇÏóÉö áóÇ ÊõÑóÊøóÈõ Úóáóíúåö ÇáúÃóÍúßóÇãõ
ÇáÔøóÑúÚöíøóÉõ¡ ÓöíøóãóÇ æóãóäú æóÕóáó Åáóì Êöáúßó ÇáúÍóÇáóÉö ãöäú
ÇáúÃóæúáöíóÇÁö ÍóÇáõåõãú ÇáÊøóÓúáöíãõ Åáóì Çááøóåö Ýöí ÃóÝúÚóÇáöåö
æóÚóÏóãö ÇáÊøóÚóÑøõÖö áóåõ Ýöí ÔóíúÁò ãöãøóÇ íóÝúÚóáõåõ ÓõÈúÍóÇäóåõ
æóÊóÚóÇáóì. æóÞóÇáó ÔóíúÎõäóÇ ÇáúÚóáøóÇãóÉõ ÇáÔøóæúÈóÑöíøõ: ÃóÞõæáõ:
ÞóÏú íõÊøóÌóåõ ÊóÝúÕöíáñ æóåõæó Ãóäøóåõ Åäú ÌóæøóÒó ÅÌóÇÈóÉó ÛóíúÑöåö
ãóÚó ÚóÏóãö ÍõÕõæáö ÖóÑóÑò áóãú íóÌöÈú æóÅöäú ÊóÚóíøóäó ØóÑöíÞðÇ
áöÏóÝúÚö ÇáÖøóÑóÑö ÝóáóÇ íóÈúÚõÏõ ÇáúæõÌõæÈõ ÝóáúíõÊóÃóãøóáú ÇåÜ
(Þóæúáõåõ ÈöÛóíúÑö Ðóáößó) Ãóíú æóãöäú ÇáúÛóíúÑö ÇÔúÊöÏóÇÏõ ÇáúÍóÇÌóÉö
(Þóæúáõåõ ÇÌúÊóãóÚõæÇ áöáÔøõßúÑö) áóß Ãóäú ÊóÞõæáó ãóÇ ÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó
ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö ÍóíúËõ ØóáóÈó Ýöíåö åóÐöåö ÇáúÃõãõæÑó ÈóÚúÏó ÇáÓøõÞúíóÇ
ÞóÈúáó ÇáÕøóáóÇÉö ÔõßúÑðÇ æóÈóíúäó ÇáúßõÓõæÝö ÍóíúËõ áóÇ íóØúáõÈõ Ýöíåö
åóÐöåö ÇáúÃõãõæÑó ÈóÚúÏó ÒóæóÇáöåö ÞóÈúáó ÇáÕøóáóÇÉö ãóÚó ÌóÑóíóÇäö
ÇáÊøóæúÌöíåö ÇáúÃóæøóáö Ýöíåö ÅáøóÇ Ãóäú íõÌóÇÈó ÈöÃóäøó ÇáÊøóæúÌöíåó
ãóÌúãõæÚõ ÇáúÃóãúÑóíúäö ÇáÔøõßúÑõ æóØóáóÈõ ÇáúãóÒöíÏö¡ Ãóæú ÈöÃóäøó
ÇáúÍóÇÌóÉó áöáÓøõÞúíóÇ ÃóÔóÏøõ ÝóáúíõÊóÃóãøóáú Ëõãøó ÑóÃóíúÊ ÇáúÝóÑúÞó
ÈöäóÍúæö ÇáËøóÇäöí
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: ÇÌúÊóãóÚõæÇ áöáÔøõßúÑö) áóÚóáøó ÇáúÝóÑúÞó Èóíúäóåõ æóÈóíúäó
ÇáúßõÓõæÝö ÍóíúËõ áóÇ íõÕóáøóì áóåõ ÈóÚúÏó ÇáöÇäúÌöáóÇÁö Ãóäøó ãóÇ åõäóÇ
ÍõÕõæáõ äöÚúãóÉò æóãóÇ åõäóÇßó ÇäúÏöÝóÇÚõ äöÞúãóÉò¡ æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöäøó
ãóÇ åõäóÇ ÈóÞöíó ÃóËóÑõåõ Åáóì æóÞúÊö ÇáÕøóáóÇÉö ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ åõäóÇßó¡
æóáóÚóáøó åóÐóÇ ÃóæúÌóåõ ãöãøóÇ ÝóÑøóÞó Èöåö ÇáÔøöåóÇÈõ Óã ãöãøóÇ
íõÚúáóãõ ÈöãõÑóÇÌóÚóÊöåö.
(2/414)
ÊóÚóÇáóì ÃóíúÖðÇ¡ æóíóÎúØõÈõ Èöåöãú
ÃóíúÖðÇ ßóãóÇ ÕóÑøóÍó Èöåö ÇÈúäõ ÇáúãõÞúÑöí¡ æóíõÄúÎóÐõ ãöäúåõ Ãóäøóåõãú
íóäúæõæäó ÕóáóÇÉó ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö æóáóÇ íõäóÇÝöíåö Þóæúáõåõãú ÔõßúÑðÇ
(Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö) ßóÇÌúÊöãóÇÚöåöãú áöáÏøõÚóÇÁö æóäóÍúæöåö¡ æóãõÞóÇÈöáõ
ÇáÕøóÍöíÍö áóÇ íõÕóáøõæäóº áöÃóäøóåóÇ áóãú ÊõÝúÚóáú ÅáøóÇ ÚöäúÏó
ÇáúÍóÇÌóÉö¡ æóÇÍúÊõÑöÒó ÈöÞóæúáöåö ÞóÈúáóåóÇ ÚóãøóÇ ÅÐóÇ ÓõÞõæÇ
ÈóÚúÏóåóÇ ÝóÅöäøóåõãú áóÇ íóÎúÑõÌõæäó áöÐóáößó æóáóæú ÓõÞõæÇ Ýöí
ÃóËúäóÇÆöåóÇ ÃóÊóãøõæåóÇ ÌóÒúãðÇ ßóãóÇ ÃóÔúÚóÑó Èöåö ßóáóÇãõåõãú.
(æóíóÃúãõÑõåõãú ÇáúÅöãóÇãõ) ÇÓúÊöÍúÈóÇÈðÇ Ãóæú ãóäú íóÞõæãõ ãóÞóÇãóåõ
(ÈöÕöíóÇãö ËóáóÇËóÉö ÃóíøóÇãò) (ÃóæøóáðÇ) ãõÊóÊóÇÈöÚóÉò ãóÚó íóæúãö
ÇáúÎõÑõæÌöº áöÃóäøó ÇáÕøóæúãó ãóÚöíäñ Úóáóì ÇáÑøöíóÇÖóÉö æóÇáúÎõÔõæÚö
æóÕóÍøó «ËóáóÇËóÉñ áóÇ ÊõÑóÏøõ ÏóÚúæóÊõåõãú: ÇáÕøóÇÆöãõ ÍóÊøóì íõÝúØöÑó¡
æóÇáúÅöãóÇãõ ÇáúÚóÇÏöáõ¡ æóÇáúãóÙúáõæãõ» æóÇáÊøóÞúÏöíÑõ ÈöÇáËøóáóÇËóÉö
ãóÃúÎõæÐñ ãöäú ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäöº áöÃóäøóåõ ÃóÞóáøõ ãóÇ æóÑóÏó Ýöí
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö¡ æóÈöÃóãúÑöåö íóÕöíÑõ ÇáÕøóæúãõ æóÇÌöÈðÇ ÇãúÊöËóÇáðÇ áóåõ
ßóãóÇ ÃóÝúÊóì Èöåö Çáäøóæóæöíøõ æóÓóÈóÞóåõ Åáóíúåö ÇÈúäõ ÚóÈúÏö
ÇáÓøóáóÇãö Ýöí ÞóæóÇÚöÏöåö æóÃóÞóÑøóåõ Úóáóíúåö ÌóãúÚñ ßóÇáÓøõÈúßöíøö
æóÇáúÞóãõæáöíøö æóÇáúÅöÓúäóæöíøö æóÛóíúÑöåöãú æóÃóÝúÊóì Èöåö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÇåÜ Óã Úóáóì ãóäúåóÌò (Þóæúáõåõ æóáóÇ íõäóÇÝöíåö Þóæúáõåõãú ÔõßúÑðÇ)
Ãóíúº áöÃóäøó ÇáúÍóÇãöáó Úóáóì ÝöÚúáöåóÇ åõæó ÇáÔøõßúÑõ æóåõæó íóÍúÕõáõ
ÈöãóÇ íóÏõáøõ Úóáóì ÇáÊøóÚúÙöíãö ÝóáóÇ íõäóÇÝöí Ðóáößó äöíøóÊóåõãú ÈöåóÇ
ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁó.
(Þóæúáõåõ: ÈöÕöíóÇãö ËóáóÇËóÉö ÃóíøóÇãò) ÞóÇáó Óã Úóáóì ÍóÌø íõÊøóÌóåõ
áõÒõæãõ ÇáÕøóæúãö ÃóíúÖðÇ ÅÐóÇ ÃóãóÑóåõãú ÈöÃóßúËóÑó ãöäú ÃóÑúÈóÚóÉò
ÇåÜ.
[ÝóÇÆöÏóÉñ] Çáúæóáöíøõ áóÇ íóáúÒóãõåõ ÃóãúÑõ ãõæóáøöíåö ÇáÕøóÛöíÑö
ÈöÇáÕøóæúãö æóÅöäú ÃóØóÇÞóåõ ÇåÜ ÍóÌø. æóßóÊóÈó Úóáóíúåö Óã: íõÊøóÌóåõ
ÇáúæõÌõæÈõ Åäú Ôóãöáóåõ ÃóãúÑõ ÇáúÅöãóÇãö: Ãóíú ÈöÃóäú ÃóãóÑó ÈöÕöíóÇãö
ÇáÕøöÈúíóÇäö¡ æóÝöíåö ÃóíúÖðÇ: æóÞóÖöíøóÉõ ÇáÊøóÚúáöíáö ÈöÇãúÊöËóÇáö
ÃóãúÑö ÇáúÅöãóÇãö Ãóäøóåõ áóæú ÃóãóÑó ãóäú åõæó ÎóÇÑöÌñ Úóäú æöáóÇíóÊöåö
áóãú íóáúÒóãúåõ¡ Ýóáóæú ÃóãóÑó ãóäú Ýöí æöáóÇíóÊöåö æóÔóÑóÚó Ýöí
ÇáÕøóæúãö Ëõãøó ÎóÑóÌó ãöäú æöáóÇíóÊöåö Ýóåóáú íóÓúÊóãöÑøõ ÇáúæõÌõæÈõ
ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö¿ áóÇ íóÈúÚõÏõ ÇáöÇÓúÊöãúÑóÇÑõ (Þóæúáõåõ:
ãóÚó íóæúãö ÇáúÎõÑõæÌö) ÕóÑøóÍó Èöåö áöÃóäøó Þóæúáó ÇáúãõÕóäøöÝö
ÇáúÂÊöí: æóíóÎúÑõÌõæäó Åáóì ÇáÕøóÍúÑóÇÁö Ýöí ÇáÑøóÇÈöÚö ÞóÏú íõæåöãõ
Ãóäøóåõ áóÇ íõØúáóÈõ ãöäú ÇáúÅöãóÇãö ÃóãúÑõåõãú Èöåö æóáóßöäøóåõ
íóØúáõÈõ ãöäúåõãú ÇáÕøóæúãó áöÃóäúÝõÓöåöãú (Þóæúáõåõ ÇáÕøóÇÆöãõ ÍóÊøóì
íõÝúØöÑó) ÇáÊøóÚúÈöíÑõ ÈöãóÇ ÐõßöÑó íõÔúÚöÑõ ÈöÃóäøó ÇáäøóåóÇÑó ßõáøóåõ
ÙóÑúÝñ áöÅöÌóÇÈóÉö ÇáÏøõÚóÇÁö¡ æóÃóäøóåõ ÈöÇáúÝöØúÑö íóäúÊóåöí æóÞúÊõ
ÇáúÅöÌóÇÈóÉö (Þóæúáõåõ: æóÈöÃóãúÑöåö íóÕöíÑõ ÇáÕøóæúãõ æóÇÌöÈðÇ) ÞóÇáó
ÍóÌø: ÙóÇåöÑðÇ æóÈóÇØöäðÇ ÇåÜ. æóÝöí Óã Úóáóì ãóäúåóÌò: æóáóæú ÃóãóÑó
ÈöÇáÕøóæúãö áöäóÍúæö ØóÇÚõæäò ÙóåóÑó Ýöí ÇáúÈóáóÏö æóÇÌöÈñ ÃóíúÖðÇ ßóãóÇ
æóÇÝóÞó Úóáóíúåö ã Ñ æóØöÈø ÃóÎúÐðÇ ãöãøóÇ ÞóÑøóÑõæåõ ÇáúãóÐúßõæÑõ ÇåÜ.
æóÞóæúáõåõ æóÇÌöÈðÇ: Ãóíú Úóáóíúåöãú áóÇ Úóáóíúåö¡ æóÅöäú ÞõáúäóÇ Åäøó
ÇáúãõÊóßóáøöãó íóÏúÎõáõ Ýöí Úõãõæãö ÎöØóÇÈöåö¡ áöÃóäøóÇ ÅäøóãóÇ
ÃóæúÌóÈúäóÇ ÇáÕøóæúãó Úóáóì ÛóíúÑöåö ÈóÐúáðÇ áöØóÇÚóÊöåö¡ æóåóÐóÇ
ÇáúãóÚúäóì áóÇ íõÊóÕóæøóÑõ Ýöíåö ÅÐú áóÇ íõÊóÕóæøóÑõ ÈóÐúáõ ÇáØøóÇÚóÉö
áöäóÝúÓöåö ÇåÜ Óã ÃóíúÖðÇ. æóÓóíóÃúÊöí ãöËúáõåõ Ýöí ßóáóÇãö ÇáÔøóÇÑöÍö.
[ÝóÑúÚñ] ÃóãóÑóåõãú ÇáúÅöãóÇãõ ÈöÇáÕøóæúãö ÝóÓóÞóæúÇ ÞóÈúáó ÇÓúÊößúãóÇáö
ÇáÕøóæúãö¡ ÞóÇáó ã Ñ: áóÒöãóåõãú Õóæúãõ ÈóÞöíøóÉö ÇáúÃóíøóÇãö ÇåÜ.
ÃóÞõæáõ: íõæóÌøóåõ ÈöÃóäøó åóÐóÇ ÇáÕøóæúãó ßóÇáÔøóíúÁö ÇáúæóÇÍöÏö
æóÝóÇÆöÏóÊõåõ áóãú ÊóäúÞóØöÚú áöÃóäøóåõ ÑõÈøóãóÇ ßóÇäó ÓóÈóÈðÇ Ýöí
ÇáúãóÒöíÏö ÇåÜ Óã Úóáóì ãóäúåóÌò. æóÈóÞöíó ãóÇ áóæú ÃóãóÑóåõãú
ÈöÇáÕøóæúãö ÝóÓóÞóæúÇ ÞóÈúáó ÇáÔøõÑõæÚö Ýöíåö åóáú íóÌöÈõ Ãóãú áóÇ¿
Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáúÃóæøóáõ ÃóÎúÐðÇ ãöãøóÇ Úóáøóáó Èöåö Óã¡
æóíõÍúÊóãóáõ ÇáËøóÇäöíº áöÃóäøóåõ ßóÇäó áöÃóãúÑò æóÞóÏú ÝóÇÊó æóåõæó
ÇáúÃóÞúÑóÈõ¡ æóÈóÞöíó ãóÇ áóæú ÃóãóÑóåõãú ÈöÇáÕøöíóÇãö Ëõãøó ÎóÑóÌó
Èöåöãú ÈóÚúÏó Çáúíóæúãö ÇáúÃóæøóáö Ýóåóáú íóÌöÈõ Úóáóíúåöãú ÅÊúãóÇãõ
ÈóÞöíøóÉö ÇáúÃóíøóÇãö Ãóãú áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáËøóÇäöí.
[ÝóÇÆöÏóÉñ] áóæú ÑóÌóÚó ÇáúÅöãóÇãõ Úóäú ÇáúÃóãúÑö æóÃóãóÑóåõãú
ÈöÇáúÝöØúÑö Ýóåóáú íóÌõæÒõ áóåõãú Ðóáößó Ãóãú áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡
æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáËøóÇäöí ÃóÎúÐðÇ ãöäú Þóæúáöåöãú Åäøóåõ æóÇÌöÈñ áöÐóÇÊöåö
áóÇ áóÔóÞøó ÇáúÚóÕóÇ. æóäõÞöáó Ýöí ÇáÏøóÑúÓö Úóäú ÔóíúÎöäóÇ ÇáúÍóáóÈöíøö
æóÔóíúÎöäóÇ ÇáÒøöíóÇÏöíøö ãóÇ íõæóÇÝöÞõ Ðóáößó.
[ÝóÇÆöÏóÉñ ÃõÎúÑóì] áóæú ÍóÖóÑó ÈóÚúÏó ÃóãúÑö ÇáúÅöãóÇãö ãóäú ßóÇäó
ãõÓóÇÝöÑðÇ Ýóåóáú íóÌöÈõ Úóáóíúåö ÇáÕøóæúãõ Ãóãú áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡
æóÇáúÃóÞúÑóÈõ Ãóäøóåõ Åäú ßóÇäó ãöäú Ãóåúáö æöáóÇíóÊöåö æóÌóÈó Úóáóíúåö
Õóæúãõ ãóÇ ÈóÞöíó æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ¡ æóáóæú ÈóáóÛó ÇáÕøóÈöíøõ Ãóæú ÃóÝóÇÞó
ÇáúãóÌúäõæäõ ÈóÚúÏó ÃóãúÑö ÇáúÅöãóÇãö áóãú íóÌöÈú ÚóáóíúåöãóÇ ÇáÕøóæúãõ
áöÚóÏóãö ÊóßúáöíÝöåöãóÇ ÍóÇáó ÇáäøöÏóÇÁö. æóÈóÞöíó ÃóíúÖðÇ ãóÇ áóæú
ÃóãóÑóåõãú ÈöÇáÕøóæúãö ÈóÚúÏó ÇäúÊöÕóÇÝö ÔóÚúÈóÇäó åóáú íóÌöÈõ Ãóãú áóÇ¿
Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáÙøóÇåöÑõ ÇáúæõÌõæÈõº áöÃóäøó ÇáøóÐöí íóãúÊóäöÚõ
Õóæúãõåõ ÈóÚúÏó ÇáäøöÕúÝö åõæó ÇáøóÐöí áóÇ ÓóÈóÈó áóåõ æóåóÐóÇ ÓóÈóÈõåõ
ÇáöÇÍúÊöíóÇÌõ¡ ÝóáóíúÓó ÇáúÃóãúÑõ Èöåö ÃóãúÑðÇ ÈöãóÚúÕöíóÉò Èóáú
ÈöØóÇÚóÉò. æóÈóÞöíó ÃóíúÖðÇ ãóÇ áóæú ßóÇäóÊú ÍóÇÆöÖðÇ Ãóæú äõÝóÓóÇÁó
æóÞúÊó ÃóãúÑö ÇáúÅöãóÇãö Ëõãøó ØóåõÑóÊú åóáú íóÌöÈõ ÚóáóíúåóÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(2/415)
ÇáúæóÇáöÏõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì -¡
æóæóÇÝóÞó Úóáóì Ðóáößó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ Ýöí ãóæúÖöÚò¡ æóÞóæúáõåõ Ýöí
ãóæúÖöÚò ÂÎóÑó Åäøóåõ ãóÑúÏõæÏñ áöäóÕøö ÇáúÃõãøö åõæó ÇáúãóÑúÏõæÏõ
ÈöÃóäøóåõ áóíúÓó ÕóÑöíÍðÇ Ýöí ãõÏøóÚóÇåõ¡ æóÚóáóì ÇáÊøóäóÒøõáö Ýóåõæó
ãóÍúãõæáñ ÈöÞóÑöíäóÉö ßóáóÇãöåö Ýöí ÈóÇÈö ÇáúÈõÛóÇÉö Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ áóãú
íóÃúãõÑú ÇáúÅöãóÇãõ ÈöÐóáößó¡ æóÚóáóì åóÐóÇ ÝóíóÌöÈõ Ýöí åóÐóÇ ÇáÕøóæúãö
ÇáÊøóÈúíöíÊõ æóÇáÊøóÚúíöíäõ¡ Ýóáóæú áóãú íõÈóíøöÊúåõ áóãú íóÕöÍøó¡
æóíóÕöÍøõ Õóæúãõåõ Úóäú ÇáäøóÐúÑö æóÇáúÞóÖóÇÁö æóÇáúßóÝøóÇÑóÉöº áöÃóäøó
ÇáúãóÞúÕõæÏó æõÌõæÏõ ÇáÕøóæúãö Ýöí Êöáúßó ÇáúÃóíøóÇãö æóáóÇ íóÌöÈõ åóÐóÇ
ÇáÕøóæúãõ Úóáóì ÇáúÅöãóÇãö áöÃóäøóåõ ÅäøóãóÇ æóÌóÈó Úóáóì ÛóíúÑöåö
ÈöÃóãúÑöåö ÈóÐúáðÇ áöØóÇÚóÊöåö¡ áóßöäú áóæú ÝóÇÊó áóãú íóÌöÈú ÞóÖóÇÄõåõ¡
ÅÐú æõÌõæÈõåõ áóíúÓó áöÚóíúäöåö æóÅöäøóãóÇ åõæó áöÚóÇÑöÖò æóåõæó ÃóãúÑõ
ÇáúÅöãóÇãö æóÇáúÞóÕúÏõ ãöäúåõ ÇáúÝöÚúáõ Ýöí ÇáúæóÞúÊö áóÇ ãõØúáóÞðÇ¡
æóÇáÑøóÇÌöÍõ Ãóäøó ÇáúÞóÖóÇÁó ÈöÃóãúÑò ÌóÏöíÏò æóÅöäú ßóÇäóÊú ÕóáóÇÊõåõ
áóÇ ÊóÝõæÊõ ÈöÇáÓøõÞúíóÇ Èóáú ÊõÝúÚóáõ ÔõßúÑðÇ ßóãóÇ ãóÑøó¡ ÃóÝúÊóì
ÈöÌóãöíÚö Ðóáößó ÇáúæóÇáöÏõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì -¡ æóíóÏõáøõ
áöæõÌõæÈö ãóÇ ãóÑøó Þóæúáõåõãú Ýöí ÈóÇÈö ÇáúÅöãóÇãóÉö ÇáúÚõÙúãóì: ÊóÌöÈõ
ØóÇÚóÉõ ÇáúÅöãóÇãö Ýöí ÃóãúÑöåö æóäóåúíöåö ãóÇ áóãú íõÎóÇáöÝú Íõßúãó
ÇáÔøóÑúÚö. æóáóÚóáøó åóÐóÇ ãõÓúÊóäóÏõ ÇáúÅöÓúäóæöíøö Ýöí Þóæúáöåö
ÙóÇåöÑõ ßóáóÇãöåöãú Ýöí ÈóÇÈö ÇáúÅöãóÇãóÉö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÇáÕøóæúãõ Ãóãú áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáúÃóæøóáõº áöÃóäøóåóÇ
ßóÇäóÊú ÃóåúáðÇ áöáúÎöØóÇÈö æóÞúÊó ÇáúÃóãúÑö. æóÈóÞöíó ÃóíúÖðÇ ãóÇ áóæú
ÃóÓúáóãó ÇáúßóÇÝöÑõ ÈóÚúÏó ÇáúÃóãúÑö åóáú íóÌöÈõ Ãóãú áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡
æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáúÃóæøóáõ (Þóæúáõåõ: æóÚóáóì ÇáÊøóäóÒøõáö Ýóåõæó) Ãóíú
äóÕøõ ÇáúÃõãøö ãóÍúãõæáñ ÅáóÎú æóÞóæúáõåõ ÈöÞóÑöíäóÉö ßóáóÇãöåö: Ãóíú
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ (Þóæúáõåõ æóÇáÊøóÚúíöíäõ) ßóÃóäú íóÞõæáó Úóäú
ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö (Þóæúáõåõ Ýóáóæú áóãú íõÈóíøöÊúåõ áóãú íóÕöÍøó) Ãóíú
Úóäú ÇáÕøóæúãö ÇáøóÐöí ÃõãöÑó Èöåö æóÇáúÅöãóÇãõ Ýóåõæó äóÝúáñ ãõØúáóÞñ¡
æóáóÇ æóÌúåó áöÝóÓóÇÏöåö æóáóßöäøóåõ íóÃúËóãõ áöÚóÏóãö ÇãúÊöËóÇáö ÃóãúÑö
ÇáúÅöãóÇãö¡ æóÚóáóíúåö Ýóáóæú ßóÇäó ÇáúÅöãóÇãõ ÍóäóÝöíøðÇ æóáóãú
íõÈóíøöÊú ÇáúãóÃúãõæÑõ ÇáäøöíøóÉó Ëõãøó äóæóì äóåóÇÑðÇ Ýóåóáú íóÎúÑõÌõ
ÈöÐóáößó Úóäú ÚõåúÏóÉö ÇáúæõÌõæÈöº áöÃóäøóåõ ÃóÊóì ÈöÕóæúãò ãõÌúÒöÆò
ÚöäúÏó ÇáúÅöãóÇãö Ãóãú áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáúÃóæøóáõ
áöáúÚöáøóÉö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö. ÞóÇáó Óã Úóáóì ãóäúåóÌò. æóáóÇ íóÌöÈõ
ÇáúÅöãúÓóÇßõº áöÃóäøóåõ ãöäú ÎõÕõæÕöíøóÇÊö ÑóãóÖóÇäó (Þóæúáõåõ æóíóÕöÍøõ
Õóæúãõåõ Úóäú ÇáäøóÐúÑö æóÇáúÞóÖóÇÁö) ÞóÇáó ÇáÒøöíóÇÏöíøõ: æóãöËúáõåõ
ÇáöÇËúäóíúäö æóÇáúÎóãöíÓõº áöÃóäøó ÇáúãóÞúÕõæÏó æõÌõæÏõ Õóæúãò ÝöíåóÇ
ßóãóÇ ÃóÝúÊóì Èöåö ÔóíúÎõäóÇ ÇáÑøóãúáöíøõ ÇåÜ Óã Úóáóì ÍóÌø ÈóÚúÏó ãóÇ
ÐóßóÑó¡ æóÞöíóÇÓõ Ðóáößó ÇáöÇßúÊöÝóÇÁõ ÈöÕóæúãö ÑóãóÖóÇäó ÃóíúÖðÇ.
ÝóÅöäú Þöíáó: åóÐóÇ ÙóÇåöÑñ ÅÐóÇ ÃõãöÑó ÞóÈúáó ÑóãóÖóÇäó Ýóáóãú
íóÝúÚóáõæÇ ÍóÊøóì ÏóÎóáó ÝóÕóÇãõæÇ Úóäú ÑóãóÖóÇäó Ëõãøó ÎóÑóÌõæÇ Ýöí
ÇáÑøóÇÈöÚö. ÃóãøóÇ áóæú æóÞóÚó ÇáúÃóãúÑõ Ýöí ÑóãóÖóÇäó ÝóáóÇ ÝóÇÆöÏóÉó
áóåõ ÅÐú ÇáÕøóæúãõ áóÇ ÈõÏøó ãöäú æõÞõæÚöåö¡ ÞõáúäóÇ: Èóáú áóåõ
ÝóÇÆöÏóÉñ æóåöíó Ãóäøóåõãú áóæú ÃóÎøóÑõæÇ áöÔóæøóÇáò ÈöÃóäú ÞóÕóÏõæÇ
ÊóÃúÎöíÑó ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö æóãõÞóÏøóãóÇÊöåö Åáóíúåö áóÒöãóåõãú ÇáÕøóæúãõ
ÍöíäóÆöÐò¡ æóßóÐóÇ áóæú ßóÇäõæÇ ãõÓóÇÝöÑöíäó æóÞõáúäóÇ ÇáúãõÓóÇÝöÑõ
ßóÛóíúÑöåö ÝóíóáúÒóãõåõãú ÇáÕøóæúãõ Úóäú ÑóãóÖóÇäó áöíõÌúÒöíó Úóäú
ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö æóáóíúÓó áóåõãú ÇáúÝöØúÑõ æóÅöäú ÌóÇÒó áöáúãõÓóÇÝöÑö Ýöí
ÛóíúÑö åóÐöåö ÇáÕøõæÑóÉö¡ æóÅöäøóãóÇ ÞõáúäóÇ Úóäú ÑóãóÖóÇäóº áöÃóäøóåõ
áóÇ íõÞúÈóáõ ÛóíúÑõ Õóæúãöåö ÝóáúíõÊóÃóãøóáú (Þóæúáõåõº áöÃóäøó
ÇáúãóÞúÕõæÏó æõÌõæÏõ ÇáÕøóæúãö) ÞóÖöíøóÉõ ßóæúäö åóÐóÇ åõæó ÇáúãóÞúÕõæÏõ
ÚóÏóãõ ÇÔúÊöÑóÇØö ÇáÊøóÚúíöíäö Ýöí äöíøóÊöåö¡ æóíõÎóÇáöÝõåõ Þóæúáõåõ
æóÇáÊøóÚúíöíäõ¡ ÅáøóÇ Ãóäú íóÍúãöáó æõÌõæÈó ÇáÊøóÚúíöíäö Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ
áóãú íóßõäú Ëõãøó Õóæúãõ ÛóíúÑöåö æóÇÌöÈðÇ æóÚóÏóãõ ÇáÊøóÚúíöíäö Úóáóì
ÎöáóÇÝöåö¡ Ãóæú íõÍúãóáõ Þóæúáõåõ åõäóÇ Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ äóæóì ÇáäøóÐúÑó
ãóËóáðÇ æóÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁó. æóÚöÈóÇÑóÉõ ÍóÌø: æóíóÙúåóÑõ Ãóäøóåõ áóÇ
íóÌöÈõ ÞóÖóÇÄõåóÇ áöÝóæóÇÊö ÇáúãóÚúäóì ÇáøóÐöí ØóáóÈó áóåõ ÇáúÃóÏóÇÁó
æóÃóäøóåõ áóæú äóæóì Èöåö äóÍúæó ÞóÖóÇÁò ÃóËöãóº áöÃóäøóåõ áóãú íóÕõãú
ÇãúÊöËóÇáðÇ áöáúÃóãúÑö ÇáúæóÇÌöÈö Úóáóíúåö ÇãúÊöËóÇáõåõ ÈóÇØöäðÇ ßóãóÇ
ÊóÞóÑøóÑó¡ æóãöäú Ëóãøó áóæú äóæóì åõäóÇ ÇáúÃóãúÑóíúäö ÇõÊøõÌöåó Ãóäú
áóÇ ÅËúãó áöæõÌõæÏö ÇáöÇãúÊöËóÇáö æóæõÞõæÚõ ÛóíúÑöåö ãóÚóåõ áóÇ
íóãúäóÚõåõ (Þóæúáõåõ ÈóÐúáðÇ áöØóÇÚóÊöåö) Ãóíú æóåóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì áóÇ
íõÊóÕóæøóÑõ Ýöíåö ÅÐú áóÇ íõÊóÕóæøóÑõ ÈóÐúáõ ÇáØøóÇÚóÉö áöäóÝúÓöåö
ÇäúÊóåóì Óã (Þóæúáõåõ: áóßöäú áóæú ÝóÇÊó áóãú íóÌöÈú ÞóÖóÇÄõåõ) æóÝöí
ÝóÊóÇæóì ÍóÌø æõÌõæÈõ ÇáúÞóÖóÇÁö ÇåÜ Óã Úóáóì ãóäúåóÌò¡ æóÝöí ÔóÑúÍöåö
ÇáúÌóÒúãõ ÈöãóÇ íõæóÇÝöÞõ ßóáóÇãó ÇáÔøóÇÑöÍö (Þóæúáõåõ: æóÇáÑøóÇÌöÍõ
Ãóäøó ÇáúÞóÖóÇÁó) Ãóíú Ýöí ÍóÏøö ÐóÇÊöåö¡ æóÞóæúáõåõ ÈöÃóãúÑò ÌóÏöíÏò:
Ãóíú æóáóãú íõæÌóÏú (Þóæúáõåõ: ãóÇ áóãú íõÎóÇáöÝú ÇáÔøóÑúÚó) åóÐóÇ
íõÝöíÏõ æõÌõæÈó ÇáúãõÈóÇÍö ÅÐóÇ ÃóãóÑó Èöåöº áöÃóäøóåõ áóãú íõÎóÇáöÝú
Íõßúãó ÇáÔøóÑúÚö. æóÞóÏú äóÞóáó Úóäúåõ Óã Úóáóì ãóäúåóÌò Ãóäøóåõ
íõäóÇÞöÖõ ßóáóÇãóåõãú Ýöí Ðóáößó¡ æóÚöÈóÇÑóÊõåõ: æóÞóÖöíøóÉõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: æóíóÕöÍøõ Õóæúãõåõ Úóäú ÇáäøóÐúÑö æóÇáúÞóÖóÇÁö) Ýöí ÍóæóÇÔöí
ÇáÔøóíúÎö äóÞúáðÇ Úóäú ÇáÒøöíóÇÏöíøö äóÞúáðÇ Úóäú ÅÝúÊóÇÁö ÔóíúÎöåö
ÇáÑøóãúáöíøö Ãóäøó ãöËúáó Ðóáößó Õóæúãõåõ Úóäú ÇáöÇËúäóíúäö æóÇáúÎóãöíÓö
æóÝöíåö æóÞúÝóÉñ áóÇ ÊóÎúÝóì¡ æóÇóáøóÐöí äóÞóáóåõ Úóäú ÅÝúÊóÇÁö
ÇáÑøóãúáöíøö áóãú ÃóÑóåõ Ýöí ÝóÊóÇæöíåö
(2/416)
íóÞúÊóÖöí ÇáÊøóÚóÏøöíó Åáóì ßõáøö ãóÇ
íóÃúãõÑõåõãú Èöåö ãöäú ÕóÏóÞóÉò æóÛóíúÑöåóÇ¡ ÞóÇáó Ýöí ÔóÑúÍö åóÐóÇ
ÇáúßöÊóÇÈö: æóåõæó ÇáúÞöíóÇÓõ ÇåÜ.
æóåõæó ÇáúãõÚúÊóãóÏõ ÝóÞóÏú ÕóÑøóÍó ÈöÇáÊøóÚóÏøöí ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ Ýöí
ÈóÇÈö ÞöÊóÇáö ÇáúÈõÛóÇÉö¡ æóÚóáóì åóÐóÇ ÝóÇáúÃóæúÌóåõ Ãóäøó
ÇáúãõÊóæóÌøóåó Úóáóíúåö æõÌõæÈõ ÇáÕøóÏóÞóÉö ÈöÇáúÃóãúÑö ÇáúãóÐúßõæÑö
ãóäú íõÎóÇØóÈõ ÈöÒóßóÇÉö ÇáúÝöØúÑö¡ Ýóãóäú ÝóÖóáó Úóäúåõ ÔóíúÁñ ãöãøóÇ
íõÚúÊóÈóÑõ¡ Ëõãøó áóÒöãóåõ ÇáÊøóÕóÏøõÞõ ÈöÃóÞóáøó ãõÊóãóæøöáò¡ åóÐóÇ Åäú
áóãú íõÚóíøöäú áóåõ ÇáúÅöãóÇãõ ÞóÏúÑðÇ¡ ÝóÅöäú Úóíøóäó Ðóáößó Úóáóì
ßõáøö ÅäúÓóÇäò ÝóÇáúÃóäúÓóÈõ ÈöÚõãõæãö ßóáóÇãöåöãú áõÒõæãõ Ðóáößó
ÇáúãöÞúÏóÇÑö ÇáúãõÚóíøóäö áóßöäú íóÙúåóÑõ ÊóÞúíöíÏõåõ ÈöãóÇ ÅÐóÇ ÝóÖóáó
Ðóáößó ÇáúãõÚóíøóäõ Úóäú ßöÝóÇíóÉö ÇáúÚõãõÑö ÇáúÛóÇáöÈö¡ æóíõÍúÊóãóáõ
Ãóäú íõÞóÇáó Åäú ßóÇäó ÇáúãõÚóíøóäõ íõÞóÇÑöÈõ ÇáúæóÇÌöÈó Ýöí ÒóßóÇÉö
ÇáúÝöØúÑö ÞõÏøöÑó ÈöåóÇ¡ Ãóæú Ýöí ÃóÍóÏö ÎöÕóÇáö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÞõÏøöÑó
Èöåö æóÅöäú ÒóÇÏó Úóáóì Ðóáößó áóãú íóÌöÈú¡ æóÃóãøóÇ ÇáúÚöÊúÞõ
ÝóíóÍúÊóãöáõ Ãóäú íõÚúÊóÈóÑó ÈöÇáúÍóÌøö æóÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÝóÍóíúËõ
áóÒöãóåõ ÈóíúÚõåõ Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ áóÒöãóåõ ÚöÊúÞõåõ ÅÐóÇ ÃóãóÑó Èöåö
ÇáúÅöãóÇãõ (æóÇáÊøóæúÈóÉõ) ÈöÇáúÅöÞúáóÇÚö Úóäú ÇáúãóÚóÇÕöí æóÇáäøóÏóãö
ÚóáóíúåóÇ æóÇáúÚóÒúãö Úóáóì ÚóÏóãö ÇáúÚóæúÏö ÅáóíúåóÇ (æóÇáÊøóÞóÑøõÈõ
Åáóì Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÈöæõÌõæÈö ÇáúÈöÑøö) ãöäú ÚöÊúÞò æóÕóÏóÞóÉò
æóÛóíúÑöåöãóǺ áöÃóäøó Ðóáößó ÃóÑúÌóì áöáúÅöÌóÇÈóÉö¡ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ãóÇ ÞóÑøóÑóåõ ÇáÓøóÇÈöÞó Ãóäøóåõ áóæú ÃóãóÑó ÈöãõÈóÇÍò æóÌóÈó¡
æóÇÑúÊóÖóÇåõ ã Ñ æóÝöí æóÞúÊò ÂÎóÑó ÞóÇáó: áóÇ íóÌöÈõ Ýöí ÇáúãõÈóÇÍö¡
ÝóÞõáúÊ áóåõ: ÅáøóÇ Ãóäú Êóßõæäó Ýöíåö ãóÕúáóÍóÉñ ÚóÇãøóÉñ¡ ÝóæóÇÝóÞó
æóãóÔóì Úóáóì Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ÃóãóÑó ÈöÇáúÎõÑõæÌö Åáóì ÇáÕøóÍúÑóÇÁö
áöáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö æóÌóÈó ÇåÜ. æóÝöí ÍóÌø Ãóäøóåõ Åäú ÃóãóÑó ÈöãõÈóÇÍò
æóÌóÈó ÙóÇåöÑðÇ Ãóæú ÈöãóäúÏõæÈò Ãóæú ãóÇ Ýöíåö ãóÕúáóÍóÉñ ÚóÇãøóÉñ
æóÌóÈó ÙóÇåöÑðÇ æóÈóÇØöäðÇ ÇåÜ. æóÎóÑóÌó ÈöÇáúãõÈóÇÍö ÇáúãóßúÑõæåö
ßóÃóäú ÃóãóÑó ÈöÊóÑúßö ÑóæóÇÊöÈö ÇáúÝóÑóÇÆöÖö ÝóáóÇ ÊóÌöÈõ ØóÇÚóÊõåõ Ýöí
Ðóáößó áóÇ ÙóÇåöÑðÇ æóáóÇ ÈóÇØöäðÇ ãóÇ áóãú íóÎúÔó ÇáúÝöÊúäóÉó. æóäõÞöáó
ÈöÇáÏøóÑúÓö Úóäú ÝóÊóÇæóì ÇáÔøóÇÑöÍö ãóÇ íõæóÇÝöÞõåõ (Þóæúáõåõ: ÞóÇáó
Ýöí ÔóÑúÍö åóÐóÇ ÇáúßöÊóÇÈö) Ãóíú ÇáúÅöÓúäóæöíøõ (Þóæúáõåõ: æóåõæó) Ãóíú
ÇáÊøóÚóÏøöí (Þóæúáõåõ: æóÚóáóì åóÐóÇ) åõæó Þóæúáõåõ æóåõæó ÇáúãõÚúÊóãóÏõ
(Þóæúáõåõ: ãóäú íõÎóÇØóÈõ ÈöÒóßóÇÉö ÇáúÝöØúÑö) ÞóÖöíøóÊõåõ Ãóäøóåõ áóÇ
íõÔúÊóÑóØõ Ãóäú íóßõæäó ãóÇ íóÊóÕóÏøóÞõ Èöåö ÝóÇÖöáðÇ Úóäú Ïóíúäöåö
æóåõæó ÇáúãõÚúÊóãóÏõ ÇáúÂÊöí áóåõ (Þóæúáõåõ: áõÒõæãõ Ðóáößó) Ãóíú
ÇáÕøóÏóÞóÉö Ãóæú ÛóíúÑöåóÇ (Þóæúáõåõ áóßöäú íóÙúåóÑõ ÊóÞúíöíÏõåõ ÈöãóÇ
ÅáóÎú) äõÞöáó Úóäú Óã Úóáóì ãóäúåóÌò Úóäú ÇáÔøóÇÑöÍö ãóÇ äóÕøõåõ:
æóÞóÇáó ã Ñ: íóäúÈóÛöí Ýöí äóÍúæö ÇáÕøöÏúÞö æóÇáúÚöÊúÞö Ãóäøóåõ íóÌöÈõ
ÃóÞóáøõ ãóÇ íóäúØöÞõ Úóáóíúåö ÇáöÇÓúãõ ÈöÔóÑúØö ÝóÖúáöåö ÚóãøóÇ
íóÍúÊóÇÌõåõ Ýöí ÇáúÝöØúÑö¡ æóÃóäøóåõ áóæú Úóíøóäó ÇáúÅöãóÇãõ ÒóÇÆöÏðÇ
áóÛóÇ ÇáÊøóÚúíöíäõ æóæóÌóÈó ÇáúÃóÞóáøõ ÇáúãóÐúßõæÑõ ÇåÜ. æóÈóÞöíó ãóÇ
áóæú ÃóãóÑó ÇáúÅöãóÇãõ ÈöÇáÕøóÏóÞóÉö æóßóÇäó Úóáóíúåö ßóÝøóÇÑóÉõ íóãöíäò
ÝóÃóÎúÑóÌóåóÇ ÈöÞóÕúÏö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö åóáú íõÌúÒöíåö Ðóáößó Ãóãú áóÇ¿
Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáËøóÇäöí¡ æóíõÝóÑøóÞõ Èóíúäóåõ æóÈóíúäó
ÇáÕøóæúãö ÈöÃóäøó ÇáÕøóæúãó Úóäú ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ãóæú ÇáäøóÐúÑö Ýöí åóÐöåö
ÇáúÃóíøóÇãö æóÇÝóÞó ÎõÕõæÕó ãóÇ ÃóãóÑó Èöåö ÇáúÅöãóÇãõ ÝóÓõæãöÍó Ýöíåö¡
ÈöÎöáóÇÝö ÇáÕøóÏóÞóÉö ÈöÇáúãóäúÐõæÑö ÝóÅöäøóåõ æóÅöäú æóÌóÏó Ýöíåö
ãõÓóãøóì ÇáÕøóÏóÞóÉö áóßöäú áóãú íóÊóÚóáøóÞú ÈöÎõÕõæÕöåö ÃóãúÑõ
ÇáúÅöãóÇãö¡ Úóáóì Ãóäøó ÇáúãõÊóÈóÇÏóÑó ãöäú áóÝúÙö ÇáÕøóÏóÞóÉö
ÇáÕøóÏóÞóÉõ ÇáúãóäúÏõæÈóÉõ¡ æóÃóäøó ÅØúáóÇÞó ÇáÕøóÏóÞóÉö Úóáóì
ÇáúæóÇÌöÈóÉö ÊóÌõæÒõ¡ ÝóÃóãúÑõ ÇáúÅöãóÇãö ãóÕúÑõæÝñ áöÛóíúÑö
ÇáúãóäúÐõæÑóÉö æóäóÍúæöåóÇ¡ æóÈóÞöíó ãóÇ áóæú ÃóãóÑóåõ ÈöÇáÊøóÕóÏøõÞö
ÈöÏöíäóÇÑò ãóËóáðÇ æóßóÇäó áóÇ íóãúáößõ ÅáøóÇ äöÕúÝóåõ Ýóåóáú íóáúÒóãõåõ
ÇáÊøóÕóÏøõÞõ Èöåö Ãóãú áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáúÃóæøóáõº
áöÃóäøó ßõáøó ÌõÒúÁò ãöäú ÇáÏøöíäóÇÑö ÈöÎõÕõæÕöåö ãóØúáõæÈñ Ýöí Ööãúäö
ßõáøöåö (Þóæúáõåõ: Ãóæú Ýöí ÃóÍóÏö ÎöÕóÇáö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö) íóÔúãóáõ
ÇáúÅöØúÚóÇãó æóÇáúßöÓúæóÉó¡ æóÚöÈóÇÑóÉõ ÍóÌø ÅäøóãóÇ íõÎóÇØóÈõ Èöåö:
Ãóíú ãóÇ ÃóãóÑó Èöåö ÇáúãõæÓöÑõæäó ÈöãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÚöÊúÞó Ýöí
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóÈöãóÇ íóÝúÖõáõ Úóäú íóæúãò æóáóíúáóÉò Ýöí ÇáÕøóÏóÞóÉö
ÇåÜ. æóåóÐóÇ íóÞúÑõÈõ ãöäú ÇáöÇÍúÊöãóÇáö ÇáËøóÇäöí ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöí
ßóáóÇãö ÇáÔøóÇÑöÍö¡ æóßóÊóÈó ÃóíúÖðÇ Þóæúáóåõ Ãóæú Ýöí ÃóÍóÏö ÎöÕóÇáö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö: Ãóíú ÛóíúÑö ÇáúÚöÊúÞö áöãóÇ íóÃúÊöí ãöäú Þóæúáöåö
æóÃóãøóÇ ÇáúÚöÊúÞõ ÅáóÎú¡ æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóÈúÞóì Þóæúáõåõ ÃóÍóÏó ÎöÕóÇáö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Úóáóì Úõãõæãöåö¡ æóíõÍúãóáõ Þóæúáõåõ ÃóãøóÇ ÇáúÚöÊúÞõ
Úóáóì ãóÇ áóæú ÃóãóÑó ÇáúÅöãóÇãõ ÈöÅöÚúÊóÇÞö ãõÚóíøóäò ãöäú ÃóÑöÞøóÇÆöåö
ÝóíõÞóÇáõ: Åäú ÇÍúÊóÇÌó Åáóíúåö ÈöÎõÕõæÕöåö áöÒóãóÇäóÉò Ãóæú ãóäúÕöÈò
Ãóæú äóÍúæöåöãóÇ áóÇ íóÌöÈõ ÅÚúÊóÇÞõåõ æóÅöáøóÇ æóÌóÈó (Þóæúáõåõ:
ÞõÏøöÑó Èöåö) Ãóíú ÇáúÚõãõÑõ ÇáúÛóÇáöÈõ¡ æóÞóæúáõåõ áóãú ÊóÌöÈú: Ãóíú
ãõæóÇÝóÞóÊõåõ¡ æóÞóæúáõåõ æóÃóãøóÇ ÇáúÚöÊúÞõ ÝóíóÍúÊóãöáõ Ãóäú
íõÚúÊóÈóÑó ÅáóÎú ÇáúãõÊóÈóÇÏóÑõ ãöäú ÌóÚúáö åóÐóÇ ÇÍúÊöãóÇáðÇ áóÇ
ãõÌóÑøóÏðÇ Ãóäøó ÇáúãõÚúÊóãóÏó ÚöäúÏóåõ ãóÇ ÞóÏøóãóåõ ãöäú Þóæúáöåö
áóßöäú íóÙúåóÑõ ÊóÞúíöíÏõåõ ÅáóÎú.
[ÝóÑúÚñ] åóáú íõÔúÊóÑóØõ Ýöí ÇáúÚóÈúÏö ÇáúãõÚúÊóÞö ÅÌúÒóÇÄõåõ Ýöí
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ãóãú áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáËøóÇäöíº áöÃóäøóåõ
íóÕúÏõÞõ Úóáóíúåö ãõÓóãøóì ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö (Þóæúáõåõ: ÈöÇáúÅöÞúáóÇÚö
Úóäú ÇáúãóÚóÇÕöí) æóãöäúåõ ÑóÏøõ ÇáúãóÙóÇáöãö Åáóì ÃóåúáöåóÇ¡ æóÞóæúáõåõ
ÅáóíúåóÇ: Ãóíú Åáóì ãöËúáöåóÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(2/417)
{æóíóÇ Þóæúãö ÇÓúÊóÛúÝöÑõæÇ ÑóÈøóßõãú
Ëõãøó ÊõæÈõæÇ Åöáóíúåö íõÑúÓöáö ÇáÓøóãóÇÁó Úóáóíúßõãú ãöÏúÑóÇÑðÇ} [åæÏ:
52] æóÞóÇáó {ÅöáÇ Þóæúãó íõæäõÓó áóãøóÇ ÂãóäõæÇ ßóÔóÝúäóÇ Úóäúåõãú
ÚóÐóÇÈó ÇáúÎöÒúíö} [íæäÓ: 98] ÇáúÂíóÉõ (æóÇáúÎõÑõæÌõ ãöäú ÇáúãóÙóÇáöãö)
äóÕøó Úóáóíúåö ãóÚó ÃóäøóåóÇ ãöäú ÔõÑõæØö ÇáÊøóæúÈóÉö ÅÊúãóÇãðÇ
ÈöÐößúÑöåóÇ áöÚöÙóãö ÃóãúÑöåóÇ Ýóåõæó ãöäú ÚóØúÝö ÇáúÎóÇÕøö Úóáóì
ÇáúÚóÇãøö æóÓóæóÇÁñ Ýöí ÇáúãóÙóÇáöãö ÇáúãõÊóÚóáøöÞóÉö ÈöÇáúÚöÈóÇÏö
ßóÇäóÊú ÏóãðÇ Ãóãú ÚöÑúÖðÇ Ãóãú áóǺ áöÃóäøó Ðóáößó ÃóÞúÑóÈõ
áöáúÅöÌóÇÈóÉö.
æóÞóÏú íóßõæäõ ÇáúÌóÏúÈõ ÈöÊóÑúßö Ðóáößó¡ ÝóÞóÏú Ñóæóì ÇáúÍóÇßöãõ
æóÇáúÈóíúåóÞöíøõ «æóáóÇ ãóäóÚó Þóæúãñ ÇáÒøóßóÇÉó ÅáøóÇ ÍõÈöÓó Úóäúåõãú
ÇáúãóØóÑõ» . æóÞóÇáó ÚóÈúÏõ Çááøóåö Èúäõ ãóÓúÚõæÏò: ÅÐóÇ ÈóÎóÓó ÇáäøóÇÓõ
ÇáúãößúíóÇáó ãõäöÚõæÇ ÞóØúÑó ÇáÓøóãóÇÁö¡ æóÞóÇáó ãõÌóÇåöÏñ æóÚößúÑöãóÉõ
Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóíóáúÚóäõåõãõ ÇááÇÚöäõæäó} [ÇáÈÞÑÉ: 159]
ÊóáúÚóäõåõãú ÏóæóÇÈøõ ÇáúÃóÑúÖö ÊóÞõæáõ: äõãúäóÚõ ÇáúãóØóÑó
ÈöÎóØóÇíóÇåõãú æóÇáÊøóæúÈóÉõ ãöäú ÇáÐøóäúÈö æóÇÌöÈóÉñ ÝóæúÑðÇ ÃóãóÑó
ÈöåóÐóÇ ÇáúÅöãóÇãõ¡ Ãóæú áóÇ (æóíóÎúÑõÌõæäó) Ãóíú ÇáäøóÇÓõ ãóÚó
ÇáúÅöãóÇãö (Åáóì ÇáÕøóÍúÑóÇÁö) ÈöáóÇ ÚõÐúÑò ÊóÃóÓøöíðÇ Èöåö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -º æóáöÃóäøó ÇáäøóÇÓó íóßúËõÑõæäó ÝóáóÇ
íóÓóÚõåõãú ÇáúãóÓúÌöÏõ ÛóÇáöÈðÇ¡ æóÙóÇåöÑõ ßóáóÇãöåöãú Ãóäøóåõ áóÇ
ÝóÑúÞó Èóíúäó ãóßøóÉó æóÛóíúÑöåóÇ æóÅöäú ÇÓúÊóËúäóì ÈóÚúÖõåõãú ãóßøóÉó
æóÈóíúÊó ÇáúãóÞúÏöÓö áöÝóÖúáö ÇáúÈõÞúÚóÉö æóÓóÚóÊöåóǺ áöÃóäøóÇ
ãóÃúãõæÑõæäó ÈöÅöÍúÖóÇÑö ÇáÕøöÈúíóÇäö æóãóÃúãõæÑõæäó ÈöÃóäøóÇ
äõÌóäøöÈõåõãú ÇáúãóÓóÇÌöÏó (Ýöí ÇáÑøóÇÈöÚö) ãöäú ÇÈúÊöÏóÇÁö Õóæúãöåöãú
(ÕöíóÇãðÇ) áöÎóÈóÑö: «ËóáóÇËóÉñ áóÇ ÊõÑóÏøõ ÏóÚúæóÊõåõãú æóÚóÏøó
ãöäúåõãú ÇáÕøóÇÆöãó» ¡ æóáöÃóäøó ÇáÕøóæúãó ãóÚöíäñ Úóáóì ÇáÑøöíóÇÖóÉö
æóÇáúÎõÔõæÚö¡ æóíóäúÈóÛöí áóåõ ÊóÎúÝöíÝõ Ãóßúáöåö æóÔõÑúÈöåö Êöáúßó
ÇááøóíúáóÉó ãóÇ Ãóãúßóäó¡ æóÝóÇÑóÞó ãóÇ åõäóÇ Õóæúãó íóæúãö ÚóÑóÝóÉó
ÍóíúËõ áóÇ íõÓóäøõ áöáúÍóÇÌøö ÈöÃóäøóåõ íóÌúÊóãöÚõ Úóáóíúåö ãóÔóÞøóÉõ
ÇáÕøóæúãö æóÇáÓøóÝóÑö¡ æóÈöÃóäøó ãóÍóáøó ÇáÏøõÚóÇÁö Ëóãøó ÂÎöÑõ
ÇáäøóåóÇÑö¡ æóÇáúãóÔóÞøóÉõ ÇáúãóÐúßõæÑóÉõ ãõÖóÚøóÝóÉñ ÍöíäóÆöÐò
ÈöÎöáóÇÝöåö åõäóÇ¡ æóÞóÖöíøóÉõ ÇáúÝóÑúÞóíúäö Ãóäøóåõãú áóæú ßóÇäõæÇ
åõäóÇ ãõÓóÇÝöÑöíäó æóÕóáøóæúÇ ÂÎöÑó ÇáäøóåóÇÑö áóÇ Õóæúãó Úóáóíúåöãú¡
Èóáú ÞóÖöíøóÉõ ÇáúÃóæøóáö Ðóáößó ÃóíúÖðÇ æóÅöäú ÕóáøóæúÇ Ãóæøóáó
ÇáäøóåóÇÑö.
æóÃõÌöíÈó ÈöÃóäøó ÇáúÅöãóÇãó áóãøóÇ ÃóãóÑó åõäóÇ ÕóÇÑó æóÇÌöÈðÇ¡ ÞóÇáó
ÇáÔøóíúÎõ: æóÞóÏú íõÞóÇáõ íóäúÈóÛöí Ãóäú íóÊóÞóíøóÏó æõÌõæÈõåõ ÈöãóÇ
ÅÐóÇ áóãú íóÊóÖóÑøóÑú Èöåö ÇáúãõÓóÇÝöÑõ¡ ÝóÅöäú ÊóÖóÑøóÑó Èöåö ÝóáóÇ
æõÌõæÈóº áöÃóäøó ÇáúÃóãúÑó Èöåö ÍöíäóÆöÐò ÛóíúÑõ ãóØúáõæÈò áößóæúäö
ÇáúÝöØúÑö ÃóÝúÖóáó¡ æóÑóÏøóåõ ÇáúæóÇáöÏõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì -
ÝóÞóÇáó: Åäøó ÇáúãõÚúÊóãóÏó ØóáóÈõ ÇáÕøóæúãö ãõØúáóÞðÇ ßóãóÇ ÇÞúÊóÖóÇåõ
ßóáóÇãõ ÇáúÃóÕúÍóÇÈö áöãóÇ ãóÑøó «Åäøó ÏóÚúæóÉó ÇáÕøóÇÆöãö áóÇ ÊõÑóÏøõ»
æóíóÎúÑõÌõæäó ÛóíúÑó ãõÊóØóíøöÈöíäó æóáóÇ ãõÊóÒóíøöäöíäó Èóáú (Ýöí
ËöíóÇÈö ÈöÐúáóÉò) ÈößóÓúÑö ÇáúãõæóÍøóÏóÉö æóÓõßõæäö ÇáúãõÚúÌóãóÉö: Ãóíú
ãöåúäóÉò ãöäú ÅÖóÇÝóÉö ÇáúãóæúÕõæÝö Åáóì ÕöÝóÊöåö: Ãóíú ãóÇ íõáúÈóÓõ
ãöäú ÇáËøöíóÇÈö Ýöí æóÞúÊö ÇáÔøõÛúáö æóãõÈóÇÔóÑóÉö ÇáúÎöÏúãóÉö
æóÊóÕóÑøõÝö ÇáúÅöäúÓóÇäö Ýöí ÈóíúÊöåö áöÃóäøóåõ ÇááøóÇÆöÞõ ÈöÍóÇáöåöãú
æóåõæó íóæúãõ ãóÓúÃóáóÉò æóÇÓúÊößóÇäóÉò æóÈöåö ÝóÇÑóÞó ÇáúÚöíÏõ.
ÞóÇáó ÇáúÞóãõæáöíøõ: æóáóÇ íõáúÈóÓõ ÇáúÌóÏöíÏõ ãöäú ËöíóÇÈö ÇáúÈöÐúáóÉö
ÃóíúÖðÇ æóíóÊóäóÙøóÝõæäó ÈöÇáúãóÇÁö æóÇáÓøöæóÇßö æóÞóØúÚö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ: ÊóÞõæáõ äóãúäóÚõ ÅáóÎú) áóÚóáøóåóÇ ÊóÐúßõÑõ åóÐóÇ áöÓóÈóÈö
ÇááøóÚúäö æóÅöáøóÇ ÝóåóÐóÇ ÈöãõÌóÑøóÏöåö áóíúÓó áóÚúäðÇ (Þóæúáõåõ æóÅöäú
ÇÓúÊóËúäóì ÈóÚúÖõåõãú) ãõÑóÇÏõåõ ÍóÌø (Þóæúáõåõº áöÃóäøóÇ ãóÃúãõæÑõæäó)
ÇáúÃóæúáóì Ãóäú íóÞõæáó æóáöÃóäøóÇ ÅáóÎúº áöÃóäøóåõ ãóÚúØõæÝñ Úóáóì
Þóæúáöåö áöÝóÖúáö ÇáúÈõÞúÚóÉö (Þóæúáõåõ æóÚóÏøó ãöäúåõãú ÇáÕøóÇÆöãó)
æóÞóÏú ÊóÞóÏøóãó ÐößúÑõåõ ÞóÑöíÈðÇ Ýöí Þóæúáöåö ËóáóÇËóÉñ áóÇ ÊõÑóÏøõ
ÏóÚúæóÊõåõãú (Þóæúáõåõ: Úóáóì ÇáÑøöíóÇÖóÉö) åöíó ØóåóÇÑóÉõ ÇáúÈóÇØöäö
(Þóæúáõåõ: Èóáú ÞóÖöíøóÉõ ÇáúÃóæøóáö) åõæó Þóæúáõåõ ÈöÃóäøóåõ íóÌúÊóãöÚõ
Úóáóíúåö ÅáóÎú (Þóæúáõåõ: ØóáóÈõ ÇáÕøóæúãö ãõØúáóÞðÇ) Ãóíú æóáóæú ãóÚó
ÖóÑóÑò íõÍúÊóãóáõ ÚóÇÏóÉð (Þóæúáõåõ æóíóÎúÑõÌõæäó ÛóíúÑó ãõÊóØóíøöÈöíäó)
Ôóãöáó Þóæúáóåõ ãóÇ áóæú ßóÇäó ÈöÈóÏóäöåö ÑóÇÆöÍóÉñ áóÇ íõÒöíáõåóÇ ÅáøóÇ
ÇáØøöíÈõ ÇáøóÐöí ÊóÙúåóÑõ ÑóÇÆöÍóÊõåõ Ýöí ÇáúÈóÏóäö¡ æóÞóÏú íõáúÊóÒóãõº
áöÃóäøó ÇÓúÊöÚúãóÇáóåõ Ýöí äóÝúÓöåö íõäóÇÝöí ãóÇ åõæó ãóÞúÕõæÏñ
áöáúãõÓúÊóÓúÞöíäó ãöäú ÅÙúåóÇÑö ÇáÊøóÈóÐøõáö æóÚóÏóãö ÇáÊøóÑóÝøõåö¡
æóÃóãøóÇ ãóÇ íóÍúÕõáõ áöÛóíúÑöåö ãöäú ÇáúÃóÐóì ÈöÇáÑøóÇÆöÍóÉö
ÇáúßóÑöíåóÉö ÇáúÍóÇÕöáóÉö ãöäúåõ ÈöÊóÑúßö ÇáÊøóØóíøõÈö ÞóÏú íõÞóÇáõ
ãöËúáõåõ Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóÞóÇãö áóÇ íóÖõÑøõº áöÃóäøó ÇááøóÇÆöÞó Ýöíåö
ÇÍúÊöãóÇáõ ÇáúÃóÐóì Ýöí ÌóäúÈö ØóáóÈö ÇáúãóÕúáóÍóÉö ÇáúÚóÇãøóÉö
(Þóæúáõåõ: ãöäú ÅÖóÇÝóÉö ÇáúãóæúÕõæÝö Åáóì ÕöÝóÊöåö) æóÇáúãóÚúäóì
ÍöíäóÆöÐò Ýöí ËöíóÇÈò ãõÈúÊóÐóáóÉò¡ æóíõãúßöäõ ßóæúäõ ÇáúÅöÖóÇÝóÉö
ÍóÞöíÞöíøóÉðº áöÃóäøóåõ íóßúÝöí Ýöí ÇáúÅöÖóÇÝóÉö ÃóÏúäóì ãõáóÇÈóÓóÉò
æóåõæó ÇáÙøóÇåöÑõ ãöäú Þóæúáöåö ÈóÚúÏõ: Ãóíú ãóÇ íõáúÈóÓõ ãöäú
ÇáËøöíóÇÈö Ýöí æóÞúÊö ÇáÔøõÛúáö ÅáóÎú (Þóæúáõåõ: ÞóÇáó ÇáúÞóãõæáöíøõ
æóáóÇ íóáúÈóÓõ ÇáúÌóÏöíÏó) Ãóíú íóØúáõÈõ ãöäúåõ Ãóäú áóÇ íóáúÈóÓó¡
Ýóáóæú ÎóÇáóÝó æóÝóÚóáó ßóÇäó ãóßúÑõæåðÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: æóÃõÌöíÈó ÈöÃóäøó ÇáúÅöãóÇãó áóãøóÇ ÃóãóÑó Èöåö åõäóÇ ÕóÇÑó
æóÇÌöÈðÇ) ÞóÖöíøóÊõåõ Ãóäøóåõ ÅÐóÇ áóãú íóÃúãõÑúåõ Èöåö ÇáúÅöãóÇãõ áóÇ
íõÓúÊóÍóÈøõ áóåõ Õóæúãõåõ (Þóæúáõåõ: ãöäú ÅÖóÇÝóÉö ÇáúãóæúÕõæÝö Åáóì
ÕöÝóÊöåö) Ýöíåö äóÙóÑñ ÙóÇåöÑñ¡ æóãóÇ ÐóßóÑóåõ Ýöí ÊóÝúÓöíÑöåö áóÇ
íõäóÇÓöÈõ
(2/418)
ÇáÑøóæóÇÆöÍö ÇáúßóÑöíåóÉö áöÆóáøóÇ
íóÊóÃóÐøóì ÈóÚúÖõåõãú ÈöÈóÚúÖò (æó) Ýöí (ÊóÎóÔøõÚò) Ãóíú ÊóÐóáøõáò ãóÚó
Óõßõæäö ÇáúÞóáúÈö æóÇáúÌóæóÇÑöÍö Ýöí ãóÔúíöåöãú æóÌõáõæÓöåöãú
æóßóáóÇãöåöãú æóÛóíúÑö Ðóáößó áöáöÇÊøöÈóÇÚö. æóÚõáöãó ãöãøóÇ ÊóÞóÑøóÑó
Ãóäøó ÊóÎóÔøõÚò ãóÚúØõæÝñ Úóáóì ËöíóÇÈò áóÇ Úóáóì ÈöÐúáóÉò ßóãóÇ Þöíáóº
áöÃóäøóåõ ÍöíäóÆöÐò áóãú íóßõäú Ýöíåö ÊóÚóÑøõÖñ áöÕöÝóÊöåöãú Ýöí
ÃóäúÝõÓöåöãú æóÇáúãóÞúÕõæÏóÉõ ÇáøóÊöí ËöíóÇÈõ ÇáúÈöÐúáóÉö æóÕúáóÉñ
áóåóÇ¡ æóÞóÏú íõÞóÇáõ ÈöÕöÍøóÉö ÚóØúÝöåö Úóáóì ÈöÐúáóÉò ÃóíúÖðÇ ÅÐú
ËöíóÇÈõ ÇáÊøóÎóÔøõÚö ÛóíúÑõ ËöíóÇÈö ÇáúßöÈúÑö æóÇáúÝóÎúÑö æóÇáúÎõíóáóÇÁö
áöäóÍúæö Øõæáö ÃóßúãóÇãöåóÇ æóÃóÐúíóÇáöåóÇ æóÅöäú ßóÇäóÊú ËöíóÇÈó Úóãóáò
æóÍöíäóÆöÐò ÝóÅöÐóÇ ÃõãöÑõæÇ ÈöÅöÙúåóÇÑö ÇáÊøóÎóÔøõÚö Ýöí ãóáúÈõæÓöåöãú
ÝóÝöí ÐóæóÇÊöåöãú ãöäú ÈóÇÈö Ãóæúáóì. æóíõÓúÊóÍóÈøõ áóåõãú ÃóÎúÐðÇ
ãöãøóÇ ãóÑøó ÇáúÎõÑõæÌõ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÑøõÌõæÚö Ýöí ÃõÎúÑóì ãõÔóÇÉð Ýöí
ÐóåóÇÈöåöãú Åäú áóãú íóÔõÞøó Úóáóíúåöãú áóÇ ÍõÝóÇÉð ãóßúÔõæÝöí
ÇáÑøóÃúÓö¡ æóÞóæúáõ ÇáúãõÊóæóáøöí: áóæú ÎóÑóÌó Ãóíú ÇáúÅöãóÇãõ Ãóæú
ÛóíúÑõåõ ÍóÇÝöíðÇ ãóßúÔõæÝó ÇáÑøóÃúÓö áóãú íõßúÑóåú áöãóÇ Ýöíåö ãöäú
ÅÙúåóÇÑö ÇáÊøóæóÇÖõÚö ÈóÚöíÏñ ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáÔøóÇÔöíøõ
æóÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ.
(æóíõÎúÑöÌõæäó) ãóÚóåõãú ÇÓúÊöÍúÈóÇÈðÇ (ÇáÕøöÈúíóÇäó æóÇáÔøõíõæÎó)
æóÇáúÚóÌóÇÆöÒó æóÇáúÎõäúËóì ÇáúÞóÈöíÍó ÇáúãóäúÙóÑö ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÈóÚúÖõ
ÇáúãõÊóÃóÎøöÑöíäó áöÃóäøó ÏõÚóÇÁóåõãú ÃóÑúÌóì áöáúÅöÌóÇÈóÉö¡ ÅÐú
ÇáÔøóíúÎõ ÃóÑóÞøõ ÞóáúÈðÇ æóÇáÕøóÈöíøõ áóÇ ÐóäúÈó Úóáóíúåö¡ æóÕóÍøó
«åóáú ÊõÑúÒóÞõæäó æóÊõäúÕóÑõæäó ÅáøóÇ ÈöÖõÚóÝóÇÆößõãú» æóÞóÖöíøóÉõ
ßóáóÇãö ÇáúÅöÓúäóæöíøö Ãóäøó ÇáúãõÄúäóÉó ÇáøóÊöí íõÍúÊóÇÌõ ÅáóíúåóÇ Ýöí
Íóãúáö ÇáÕøöÈúíóÇäö ÊõÍúÓóÈõ ãöäú ãóÇáöåöãú æóåõæó ßóÐóáößó¡ æóíõäúÏóÈõ
ÅÎúÑóÇÌõ ÇáúÃóÑöÞøóÇÁö ÈöÅöÐúäö ÓóÇÏóÇÊöåöãú (æóßóÐóÇ ÇáúÈóåóÇÆöãõ)
íõÓóäøõ ÅÎúÑóÇÌõåóÇ (Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö) ßóãóÇ ÞóÇáóÇåõ¡ æóÅöäú äóÞóáó
ÇáúÅöÓúäóæöíøõ ßóÑóÇåóÊóåõ Úóäú ÇáäøóÕøö æóÇáúÃóÕúÍóÇÈö áöãóÇ ÕóÍøó ãöäú
Þóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÎóÑóÌó äóÈöíøñ ãöäú
ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö íóÓúÊóÓúÞöí ÈöÞóæúãöåö¡ ÝóÅöÐóÇ åõæó ÈöäóãúáóÉò ÑóÇÝöÚóÉò
ÈóÚúÖó ÞóæóÇÆöãöåóÇ Åáóì ÇáÓøóãóÇÁö ÝóÞóÇáó: ÇÑúÌöÚõæÇ ÝóÞóÏú
ÇõÓúÊõÌöíÈó áóßõãú ãöäú ÃóÌúáö ÔóÃúäö åóÐöåö ÇáäøóãúáóÉö» æóÝöí
ÇáúÈóíóÇäö æóÛóíúÑöåö Ãóäøó åóÐóÇ ÇáäøóÈöíøó åõæó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ: áöÆóáøóÇ íóÊóÃóÐøóì) Ãóíú æóãóÚó ÍõÕõæáö ÇáÊøóÃóÐøöí áóÇ
íóÍúÑõãõ Ðóáößóº áöÃóäøó ãöËúáóåõ íóÍúÊóãöáõ ÓöíøóãóÇ Ýöí åóÐöåö
ÇáúÍóÇáóÉö (Þóæúáõåõ: áóÇ ÍõÝóÇÉð) Ãóíú áóÇ íõÓóäøõ Èóáú íõßúÑóåõ ßóãóÇ
íõÝöíÏõåõ Þóæúáõåõ ÈóÚöíÏñ ÅáóÎú¡ æóÍóíúËõ ßóÇäó ãóßúÑõæåðÇ ÃóÓúÞóØó
ÇáúãõÑõæÁóÉó ÍóíúËõ áóãú íóáúÞó ÈöãöËúáöåö (Þóæúáõåõ: ßóãóÇ ÞóÇáóåõ
ÇáÔøóÇÔöíøõ æóÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ) ÚöÈóÇÑóÉõ ÍóÌø ÇÓúÊóÈúÚóÏóåõ ÇáÔøóÇÔöíøõ
ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ: æóåõæó ßóãóÇ ÞóÇáó ÇåÜ.
(Þóæúáõåõ: æóíóÎúÑõÌõæäó ÇáÕøöÈúíóÇäõ æóÇáÔøõíõæÎõ) Ãóíú ÇáúãõÓúáöãöíäóº
áöÃóäøóåõ ÓóíóÃúÊöí ÇáúßóáóÇãõ Úóáóì ÕöÈúíóÇäö ÇáúßõÝøóÇÑö (Þóæúáõåõ:
æóÇáúÚóÌóÇÆöÒõ æóÇáúÎõäúËóì) äóÕøó ÚóáóíúåöãóǺ áöÃóäøóåõ ÞóÏú
íõÊóæóåøóãõ ÚóÏóãõ ÎõÑõæÌöåöãóÇ áöáúÃõäõæËóÉö ÇáúãõÍóÞøóÞóÉö Ýöí
ÇáúÚóÌóÇÆöÒö æóÇáúãõÍúÊóãóáóÉö Ýöí ÇáúÎóäóÇËóì (Þóæúáõåõ: åóáú
ÊõÑúÒóÞõæäó) åõæó Ýöí ãóÚúäóì ÇáäøóÝúíö: Ãóíú áóÇ ÊõÑúÒóÞõæäó
æóÊõäúÕóÑõæäó ÅáóÎú (Þóæúáõåõ: ÊõÍúÓóÈõ ãöäú ãóÇáöåöãú) Ãóíúº áöÃóäøó
áóåõãú ãóÕúáóÍóÉð Ýöí Ðóáößó¡ æóáóÚóáøó ÇáúÝóÑúÞó Èóíúäó åóÐóÇ æóãóÇ Ýöí
ÇáúÍóÌøö Ãóäøó åóÐöåö ÍóÇÌóÉñ äóÇÌöÒóÉñ¡ ÈöÎöáóÇÝö Êöáúßó Ýóáóæú áóãú
íóßõäú áóåõãú ãóÇáñ åóáú íõÎúÑöÌõæäó ãóÇ íóÍúÊóÇÌõæäó Åáóíúåö ãöäú
ÈóíúÊö ÇáúãóÇáö Ãóãú áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáËøóÇäöíº
áöÃóäøóåõ ÅäøóãóÇ íóÎúÑõÌõ ãöäúåõ ÇáúÃõãõæÑõ ÇáÖøóÑõæÑöíøóÉõ
æóÇáöÇÓúÊöÛúäóÇÁõ Úóäúåõãú ÈöÛóíúÑöåöãú ÞóÇáó Óã Úóáóì ãóäúåóÌò ÈóÚúÏó
ãóÇ ÐóßóÑó: æóáóæú ÎóÑóÌóÊú ÇáÒøóæúÌóÉõ áöáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö ÝóÅöäú ßóÇäó
ÈöÅöÐúäö ÇáÒøóæúÌö æóåöíó ãóÚóåõ ÝóáóÇ ÅÔúßóÇáó Ýöí æõÌõæÈö äóÝóÞóÊöåóÇ.
Ãóæú ÈöÛóíúÑö ÅÐúäöåö ÝóáóÇ ÅÔúßóÇáó Ýöí ÚóÏóãö ÇáúæõÌõæÈö¡ Ãóæú
ÈöÅöÐúäöåö æóåöíó æóÍúÏóåóÇ Ýóåóáú íõÚóÏøõ Ðóáößó ÎõÑõæÌðÇ
áöÍóÇÌóÊöåöãóÇ ßóãóÇ ÞóÏú íõÝúåöãõåõ ßóáóÇãñ ÇáúÅöÓúäóæöíøö ÇáúãóÐúßõæÑö
ÍóÊøóì ÊóÌöÈõ äóÝóÞóÊõåóÇ Ãóæú áóǺ áöÃóäøó ãóÕúáóÍóÉó ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö
áóÇ ÊóÎõÕøõ ÇáÒøóæúÌó æóáóãú äóäúÏõÈúåóÇ áóåóÇ æóáóÇ ÇÍúÊöíóÇÌó ÅáóíúåóÇ
Ýöí ÊóÍúÕöíáöåóÇ æóÛóíúÑõåóÇ íóÞõæãõ ÈöÐóáößó æóáóÇ ÊõÚóÏøõ Ýöí Ðóáößó
ÃóäøóåóÇ Ýöí ÍóÇÌóÉö ÇáÒøóæúÌö¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÞóáúÈõ Åáóì ÇáËøóÇäöí
Ãóãúíóáõº áöÃóäøóåóÇ ÅäøóãóÇ ÎóÑóÌóÊú áöÛóÑóÖöåóÇ ÛóÇíóÉõ ÇáúÃóãúÑö
Ãóäøóåõ ÞóÏú íóÚõæÏõ Úóáóì ÇáÒøóæúÌö äóÝúÚñ ÈöæóÇÓöØóÉö ÒóæúÌöåóÇ
áóßöäøóåõ áóãú íóÈúÚóËúåóÇ Åáóíúåö æóáóÇ ØóáóÈóåõ ãöäúåóÇ æóÃóãøóÇ
ãõÄúäóÉõ ÎõÑõæÌöåóÇ ÇáÒøóÇåöÏóÉõ Úóáóì äóÝóÞóÉö ÇáÊøóÎóáøõÝö¡ ÝóÃóæúáóì
ÈöÚóÏóãö ÇáúæõÌõæÈö ÝóáúíõÊóÃóãøóáú ÇåÜ (Þóæúáõåõ: æóåõæó ßóÐóáößó)
ÎöáóÇÝðÇ áÍÌ (Þóæúáõåõ: æóßóÐóÇ ÇáúÈóåóÇÆöãõ) ÞóÇáó Óã Úóáóì ÍóÌø: áóæú
ÊóÑóßõæÇ ÇáúÎõÑõæÌó Ýóåóáú íõÓóäøõ ÅÎúÑóÇÌõ ÇáúÈóåóÇÆöãö æóÍúÏóåóǺ
áöÃóäøóåóÇ ÞóÏú ÊóØúáõÈõ æóíõÓúÊóÌóÇÈõ áóåóÇ ÃóÎúÐðÇ ãöäú ÞóÖöíøóÉö
ÇáäøóãúáóÉö¿ ÞóÏú íõÊøóÌóåõ ÚóÏóãõ Óóäøö Ðóáößóº áöÃóäøó ÅÎúÑóÇÌóåóÇ
ÅäøóãóÇ åõæó ÈöÇáÊøóÈóÚö¡ æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöí ÞóÖöíøóÉö ÇáäøóãúáóÉö ÅÐú
áóíúÓó ÝöíåóÇ Ãóäøóåõ ÃóÎúÑóÌóåóÇ¡ æóÅöäøóãóÇ ÝöíåóÇ ÇáúÅöÎúÈóÇÑõ Úóäú
ÃóãúÑò æóÞóÚó ÇÊøöÝóÇÞðÇ¡ æóåóáú ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÇáúÈóåóÇÆöãö ãóÇ íóÔúãóáõ
äóÍúæó ÇáúßöáóÇÈö¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóáóÇ íóÈúÚõÏõ ÇáÔøõãõæáõº áöÃóäøóåóÇ
ãõÓúÊóÑúÒöÞóÉñ ÃóíúÖðÇ¡ æóÚóáóíúåö Ýóåóáú ÇáúÚóÞõæÑõ ãöäúåóÇ ßóÐóáößó¡
æóáóÇ íóÈúÚõÏõ Ãóäøóåõ ßóÐóáößó ÍóíúËõ ÊóÃóÎøóÑó ÞóÊúáõåõ áöÃóãúÑò
ÇÞúÊóÖóÇåõ ßóÃóäú ÇõÖúØõÑøó Åáóì Ãóßúáöåö æóÊóÒóæøõÏöåö áöíóÃúßõáóåõ
ØóÑöíøðÇ ÝóáúíõÊóÃóãøóáú ÇåÜ (Þóæúáõåõ: ÝóÅöÐóÇ åõæó ÈöäóãúáóÉò
ÑóÇÝöÚóÉò ÈóÚúÖó ÞóæóÇÆöãöåóÇ) ÞóÇáó ÇáÏøóãöíÑöíøö: ÇÓúãõåóÇ ÚóíúÌóáõæäõ
ÇåÜ. æóÈöÈóÚúÖö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(2/419)
ÓõáóíúãóÇäõ - Úóáóíúåö ÇáÕøóáóÇÉõ
æóÇáÓøóáóÇãõ -¡ æóÊõæÞóÝõ ÇáúÈóåóÇÆöãõ ãóÚúÒõæáóÉð Úóäú ÇáäøóÇÓö¡ ÝóÞóÏú
æóÑóÏó «áóæúáóÇ ÈóåóÇÆöãõ ÑõÊøóÚñ æóÔõíõæÎñ ÑõßøóÚñ æóÃóØúÝóÇáñ ÑõÖøóÚñ
áóÕõÈøó Úóáóíúßõãú ÇáúÚóÐóÇÈõ ÕóÈøðÇ» æóÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÇáÑøõßøóÚö ãóäú
ÇäúÍóäóÊú ÙõåõæÑõåõãú ãöäú ÇáúßöÈóÑö¡ æóÞöíáó ãöäú ÇáúÚöÈóÇÏóÉö.
æóíõÝóÑøóÞõ ÈóíúäóåóÇ æóÈóíúäó ÃóæúáóÇÏöåóÇ áöíóßúËõÑó ÇáÕøöíóÇÍõ
æóÇáÖøóÌøóÉõ Ýóíóßõæäó ÃóÞúÑóÈó Åáóì ÇáúÅöÌóÇÈóÉö¡ äóÞóáóåõ
ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ Úóäú ÌóãúÚò ãöäú ÇáúãóÑóÇæöÒóÉö æóÃóÞóÑøóåõ æóãõÞóÇÈöáõ
ÇáúÃóÕóÍøö áóÇ íõÓóäøõ ÅÎúÑóÇÌõåóÇ æóáóÇ íõßúÑóåõ áöÃóäøóåõ áóãú
íõäúÞóáú.
(æóáóÇ íõãúäóÚõ Ãóåúáõ ÇáÐøöãøóÉö) ¡ Ãóæú ÇáúÚóåúÏö (ÇáúÍõÖõæÑó) Ãóíú
áóÇ íóäúÈóÛöí Ðóáößóº áöÃóäøóåõãú ãõÓúÊóÑúÒöÞõæäó æóÝóÖúáõ Çááøóåö
æóÇÓöÚñ¡ æóÞóÏú íõÌöíÈõåõãú ÇÓúÊöÏúÑóÇÌðÇ. ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì
{ÓóäóÓúÊóÏúÑöÌõåõãú ãöäú ÍóíúËõ áÇ íóÚúáóãõæäó} [ÇáÞáã: 44] (æóáóÇ
íóÎúÊóáöØõæäó) Ãóíú Ãóåúáõ ÇáÐøöãøóÉö æóáóÇ ÛóíúÑõåõãú ãöäú ÓóÇÆöÑö
ÇáúßõÝøóÇÑö (ÈöäóÇ) º áöÃóäøóåõãú ÑõÈøóãóÇ ßóÇäõæÇ ÓóÈóÈó ÇáúÞóÍúØö
ÝóíõßúÑóåõ Ðóáößó. ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {æóÇÊøóÞõæÇ ÝöÊúäóÉð áÇ ÊõÕöíÈóäøó
ÇáøóÐöíäó ÙóáóãõæÇ ãöäúßõãú ÎóÇÕøóÉð} [ÇáÃäÝÇá: 25] æóÝöí ÇáúÃõãøö
æóÛóíúÑöåóÇ: áóÇ ÃóßúÑóåõ ãöäú ÅÎúÑóÇÌö ÕöÈúíóÇäöåöãú ãóÇ ÃóßúÑóåõ ãöäú
ÎõÑõæÌö ßöÈóÇÑöåöãú áöÃóäøó ÐõäõæÈóåõãú ÃóÞóáøõ æóáóßöäú íõßúÑóåõ
áößõÝúÑöåöãú¡ äóÞóáóåõ ÇáúãõÕóäøöÝõ Úóäú ÍößóÇíóÉö ÇáúÈóÛóæöíø áóåõ¡
áóßöäú ÚóÈøóÑó ÈöÎõÑõæÌö ÕöÈúíóÇäöåöãú ÈóÏóáó ÅÎúÑóÇÌöåöãú¡ æóåõæó
ãõÄóæøóáñ ÈöÅöÎúÑóÇÌöåöãúº áöÃóäøó ÃóÝúÚóÇáóåõãú áóÇ ÊõßúÑóåõ ÔóÑúÚðǺ
áöÃóäøóåõãú ÛóíúÑõ ãõßóáøóÝöíäó. ÞóÇáó: ÃóÚúäöí ÇáúãõÕóäøöÝó æóåóÐóÇ
ßõáøõåõ íóÞúÊóÖöí ßõÝúÑó ÃóØúÝóÇáö ÇáúßõÝøóÇÑö æóÞóÏú ÇÎúÊóáóÝó
ÇáúÚõáóãóÇÁõ Ýöíåö ÅÐóÇ ãóÇÊõæÇ¡ ÝóÞóÇáó ÇáúÃóßúËóÑõ Åäøóåõãú Ýöí
ÇáäøóÇÑö¡ æóØóÇÆöÝóÉñ áóÇ äóÚúáóãõ Íõßúãóåõãú¡ æóÇáúãõÍóÞøöÞõæäó
Ãóäøóåõãú Ýöí ÇáúÌóäøóÉö¡ æóåõæó ÇáÕøóÍöíÍõ ÇáúãõÎúÊóÇÑõº áöÃóäøóåõãú
ÛóíúÑõ ãõßóáøóÝöíäó æóæõáöÏõæÇ Úóáóì ÇáúÝöØúÑóÉö¡ æóÊóÍúÑöíÑõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÇáúÍóæóÇÔöí Þöíáó ÇÓúãõåóÇ ÍóÑóãðÇ¡ æóÞöíáó ØóÇÝöíóÉñ¡ æóÞöíáó
ÔóÇåöÏóÉñ¡ æóßóÇäóÊú ÚóÑúÌóÇÁó.
(Þóæúáõåõ: æóáóÇ íõãúäóÚõ Ãóåúáõ ÇáÐøöãøóÉö) áóßöäú áóÇ íóÏúÎõáõæäó
ÇáúãóÓúÌöÏó ÅáøóÇ ÈöÅöÐúäò ßóãóÇ Ýöí ÛóíúÑö ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö (Þóæúáõåõ:
Ãóæú ÇáúÚóåúÏö) Ãóíú Ãóæú ÇáúãõÄúãöäöíäó (Þóæúáõåõ: Ãóíú áóÇ íóäúÈóÛöí
Ðóáößó) Ãóíú áóÇ íõØúáóÈõ æóÇáÙøóÇåöÑõ ãöäúåõ æóßóÐóÇ ãöäú Þóæúáöåö
æóáóÇ íóÎúÊóØöáõæäó ÈöäóÇ Ãóäøóåõ áóÇ íõØúáóÈõ ãóäúÚõåõãú ãöäú
ÇáúÎõÑõæÌö Ýöí íóæúãöäóÇ¡ æóÚóáóíúåö Þóæúáõåõ ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ áóßöäú
íóäúÈóÛöí Ãóäú ÅáóÎú¡ ÇáúÛóÑóÖõ ãöäúåõ ÍößóÇíóÉõ Þóæúáò ãõÞóÇÈöáò¡ áöãóÇ
Ýõåöãó ãöäú ßóáóÇãö ÇáúãõÕóäøöÝö (Þóæúáõåõ æóÞóÏú íõÌöíÈõåõãú
ÇÓúÊöÏúÑóÇÌðÇ) ÞóÇáó ÇáÔøóíúÎõ ÚóãöíÑóÉõ: ÞóÇáó ÇáÑøõæíóÇäöíøõ: áóÇ
íóÌõæÒõ ÇáÊøóÃúãöíäõ Úóáóì ÏõÚóÇÁö ÇáúßóÇÝöÑöº áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ
ãóÞúÈõæáò: Ãóíú áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóãóÇ ÏõÚóÇÁõ ÇáúßóÇÝöÑöíäó ÅöáÇ
Ýöí ÖóáÇáò} [ÇáÑÚÏ: 14] ÇåÜ Óã Úóáóì ãóäúåóÌò¡ æóäõæÒöÚó Ýöíåö ÈöÃóäøóåõ
ÞóÏú íõÓúÊóÌóÇÈõ áóåõ ÇÓúÊöÏúÑóÇÌðÇ ßóãóÇ ÇõÓúÊõÌöíÈó áöÅöÈúáöíÓó
ÝóíõÄóãøóäõ Úóáóì ÏõÚóÇÆöåö åóÐóÇ¡ æóáóæú Þöíáó: æóÌúåõ ÇáúÍõÑúãóÉö
Ãóäøó Ýöí ÇáÊøóÃúãöíäö Úóáóì ÏõÚóÇÆöåö ÊóÚúÙöíãðÇ áóåõ æóÊóÛúÑöíÑðÇ
áöáúÚóÇãøóÉö ÈöÍõÓúäö ØóÑöíÞóÊöåö áóßóÇäó ÍóÓóäðÇ¡ æóÝöí ÍóÌø ãóÇ
äóÕøõåõ: æóÈöåö Ãóíú Èößóæúäöåöãú ÞóÏú ÊõÚóÌøóáõ áóåõãú ÇáúÅöÌóÇÈóÉõ
ÇÓúÊöÏúÑóÇÌðÇ íóÑõÏøõ Þóæúáó ÇáúÈóÍúÑö íóÍúÑõãõ ÇáÊøóÃúãöíäõ Úóáóì
ÏõÚóÇÁö ÇáúßóÇÝöÑöº áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ãóÞúÈõæáò ÇåÜ Úóáóì Ãóäøóåõ ÞóÏú
íóÎúÊöãõ áóåõ ÈöÇáúÍõÓúäóì ÝóáóÇ Úöáúãó ÈöÚóÏóãö ÞóÈõæáöåö ÅáøóÇ ÈóÚúÏó
ÊóÍóÞøõÞö ãóæúÊöåö Úóáóì ßõÝúÑöåö¡ Ëõãøó ÑóÃóíúÊ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøó ÞóÇáó:
ÅØúáóÇÞõåõ ÈóÚöíÏñ¡ æóÇáúæóÌúåõ ÌóæóÇÒõ ÇáÊøóÃúãöíäö Èóáú äóÏúÈõåõ ÅÐóÇ
ÏóÚóÇ áöäóÝúÓöåö ÈöÇáúåöÏóÇíóÉö æóáóäóÇ ÈöÇáäøóÕúÑö ãóËóáðÇ æóãõäöÚóåõ
ÅÐóÇ Ìóåöáó ãóÇ íóÏúÚõæ Èöåöº áöÃóäøóåõ ÞóÏú íóÏúÚõæ ÈöÅöËúãò: Ãóíú Èóáú
åõæó ÇáÙøóÇåöÑõ ãöäú ÍóÇáöåö.
[ÝóÑúÚñ] Ýöí ÇÓúÊöÍúÈóÇÈö ÇáÏøõÚóÇÁö áöáúßóÇÝöÑö ÎöáóÇÝñ ÇåÜ.
æóÇÚúÊóãóÏó ã Ñ ÇáúÌóæóÇÒó¡ æóÃóÙõäøõ Ãóäøóåõ ÞóÇáó: áóÇ íóÍúÑõãõ
ÇáÏøõÚóÇÁõ áóåõ ÈöÇáúãóÛúÝöÑóÉö ÅáøóÇ ÅÐóÇ ÃóÑóÇÏó ÇáúãóÛúÝöÑóÉó áóåõ
ãóÚó ãóæúÊöåö Úóáóì ÇáúßõÝúÑö¡ æóÓóíóÃúÊöí Ýöí ÇáúÌóäóÇÆöÒö ÇáÊøóÕúÑöíÍõ
ÈöÊóÍúÑöíãö ÇáÏøõÚóÇÁö áöáúßóÇÝöÑö ÈöÇáúãóÛúÝöÑóÉö. äóÚóãú Åäú ÃóÑóÇÏó
Çááøóåõãøó ÇÛúÝöÑú áóåõ Åäú ÃóÓúáóãó Ãóæú ÃóÑóÇÏó ÈöÇáÏøõÚóÇÁö áóåõ
ÈöÇáúãóÛúÝöÑóÉö Ãóäú íóÍúÕõáó áóåõ ÓóÈóÈõåõ æóåõæó ÇáúÅöÓúáóÇãõ Ëõãøó
åöíó ÝóáóÇ íõÊøóÌóåõ ÅáøóÇ ÈöÇáúÌóæóÇÒö ÇåÜ Óã Úóáóì ãóäúåóÌò¡
æóíóäúÈóÛöí Ãóäøó Ðóáößó ßõáøóåõ ÅÐóÇ áóãú íóßõäú Úóáóì æóÌúåò íõÔúÚöÑõ
ÈöÇáÊøóÚúÙöíãö æóÅöáøóÇ ÇãúÊóäóÚó ÎõÕõæÕðÇ ÅÐóÇ ÞóæöíóÊú ÇáúÞóÑöíäóÉõ
Úóáóì ÊóÚúÙöíãöåö æóÊóÍúÞöíÑö ÛóíúÑöåö ßóÃóäú ÝóÚóáó ÝöÚúáðÇ ÏóÚóÇ áóåõ
ÈöÓóÈóÈöåö æóáóãú íóÞõãú Èöåö ÛóíúÑõåõ ãöäú ÇáúãõÓúáöãöíäó ÝóÃóÔúÚóÑó
ÈöÊóÍúÞöíÑö Ðóáößó ÇáúÛóíúÑö (Þóæúáõåõ:º áöÃóäøó ÐõäõæÈóåõãú ÃóÞóáøõ)
áóÚóáøó ÇáúãõÑóÇÏó ÈöÇáÐøõäõæÈö ãóÇ íõÚóÏøõ ÐóäúÈðÇ Ýöí ÇáÔøóÑúÚö ãöäú
ÍóíúËõ åõæó æóÅöäú áóãú íóÊóÚóáøóÞú Èöåö ÎöØóÇÈñ áöáÕøóÈöíøö áöÚóÏóãö
ÊóßúáöíÝöåö ßóÇáÒøöäóÇ æóÇáÓøóÑöÞóÉö¡ Èóáú æóÈöÇáúßõÝúÑö ÇáøóÐöí åõæó
ÃóÚúÙóãõ ÇáÐøõäõæÈö¡ æóÚóÏóãõ ÊóßúáöíÝöåö áóÇ íóãúäóÚõ ãöäú ÇÊøöÕóÇÝöåö
ÈöÝöÚúáö ÇáúÞóÈöíÍö (Þóæúáõåõ: æóåóÐóÇ ßõáøõåõ íóÞúÊóÖöí) ãõÚúÊóãóÏó
(Þóæúáöåöº áöÃóäøóåõãú ÛóíúÑõ ãõßóáøóÝöíäó æóæõáöÏõæÇ Úóáóì ÇáúÝöØúÑóÉö)
ÚöÈóÇÑóÉõ ÍóÌø Ýöí ÇáúÝóÊóÇæóì: ÓõÆöáó äóÝúÚõ Çááøóåö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: äóÞóáóåõ ÇáúãõÕóäøöÝõ Úóäú ÍößóÇíóÉö ÇáúÈóÛóæöíø ÅáóÎú)
ÚöÈóÇÑóÉõ ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö: äóÞóáóåõ Çáäøóæóæöíøõ Úóäú ÍößóÇíóÉö
ÇáúÈóÛóæöíø áóåõ¡ æóäóÞóáóåõ Úóäú äóÕøö ÇáúÃõãøö ÃóíúÖðÇ¡ áóßöäú ÚóÈøóÑó
ÈöÎõÑõæÌö ÕöÈúíóÇäöåöãú ÈóÏóáó ÅÎúÑóÇÌöåöãú¡ æóåõæó ÇáøóÐöí ÑóÃóíúÊå Ýöí
ÊóåúÐöíÈö ÇáúÈóÛóæöíø ÃóíúÖðÇ æóåõæó ãõÄóæøóáñ ÅáóÎú.
(2/420)
åóÐóÇ Ãóäøóåõãú Ýöí ÃóÍúßóÇãö ÇáÏøõäúíóÇ
ßõÝøóÇÑñ¡ æóÝöí ÃóÍúßóÇãö ÇáúÂÎöÑóÉö ãõÓúáöãõæäó¡ ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ:
áóßöäú íóäúÈóÛöí Ãóäú íóÍúÑöÕó ÇáúÅöãóÇãõ Úóáóì Ãóäú íóßõæäó ÎõÑõæÌõåõãú
Ýöí ÛóíúÑö íóæúãö ÎõÑõæÌöäóÇ áöÆóáøóÇ ÊóÞóÚó ÇáúãõÓóÇæóÇÉõ
æóÇáúãõÖóÇåóÇÉõ Ýöí Ðóáößó ÇåÜ.
áóÇ íõÞóÇáõ: Ýöí ÎõÑõæÌöåöãú æóÍúÏóåõãú ãóÙöäøóÉõ ãóÝúÓóÏóÉò æóåõæó
ãõÕóÇÏóÝóÉõ íóæúãö ÇáúÅöÌóÇÈóÉö ÝóíóÙõäøõ ÖõÚóÝóÇÁõ ÇáúãõÓúáöãöíäó
Èöåöãú ÎóíúÑðǺ áöÃóäøóÇ äóÞõæáõ: Ýöí ÎõÑõæÌöåöãú ãóÚóäóÇ ãóÝúÓóÏóÉñ
ãõÍóÞøóÞóÉñ ÝóÞõÏøöãóÊú Úóáóì ÇáúãóÝúÓóÏóÉö ÇáúãõÊóæóåøóãóÉö. ÞóÇáó
ÇÈúäõ ÞóÇÖöí ÔõåúÈóÉó¡ æóÝöíåö äóÙóÑñ. .
(æóåöíó ÑóßúÚóÊóÇäö) áöáöÇÊøöÈóÇÚö (ßóÇáúÚöíÏö) Ãóíú ßóÕóáóÇÊöåö Ýöí
ÇáúÃóÑúßóÇäö æóÛóíúÑöåóÇ ÅáøóÇ ÝöíãóÇ íóÃúÊöí ÝóíõßóÈøöÑõ ÈóÚúÏó
ÇÝúÊöÊóÇÍöåö ÞóÈúáó ÇáÊøóÚóæøõÐö æóÇáúÞöÑóÇÁóÉö ÓóÈúÚðÇ Ýöí ÇáúÃõæáóì
æóÎóãúÓðÇ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö íóÑúÝóÚõ íóÏóíúåö æóíóÞöÝõ Èóíúäó ßõáøö
ÊóßúÈöíÑóÊóíúäö ßóÂíóÉò ãõÚúÊóÏöáóÉò¡ æóíóÞúÑóÃõ Ýöí ÇáúÃõæáóì ÌóåúÑðÇ
ÈöÓõæÑóÉö Þ æóÝöí ÇáËøóÇäöíóÉö ÇÞúÊóÑóÈóÊú Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö¡ Ãóæú
ÈöÓóÈøöÍú æóÇáúÛóÇÔöíóÉö ÞöíóÇÓðÇ æóáöæõÑõæÏöåö ÈöÓóäóÏò ÖóÚöíÝò
(áóßöäú) ÊóÌõæÒõ ÒöíóÇÏóÊõåóÇ Úóáóì ÑóßúÚóÊóíúäö¡
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Èöåö ÈöãóÇ áóÝúÙõåõ ãóÇ ãõÍóÕøöáõ ÇÎúÊöáóÇÝö ÇáäøóÇÓö Ýöí ÇáúÃóØúÝóÇáö
åóáú åõãú Ýöí ÇáúÌóäøóÉö ÎõÏøóÇãñ áöÃóåúáöåóÇ ÐõßõæÑðÇ æóÅöäóÇËðÇ¡
æóåóáú ÊóÊóÝóÇÖóáõ ÏóÑóÌóÇÊõåõãú Ýöí ÇáúÌóäøóÉö¿ ÝóÃóÌóÇÈó ÈöÞóæúáöåö:
ÃóãøóÇ ÃóØúÝóÇáõ ÇáúãõÓúáöãöíäó ÝóÝöí ÇáúÌóäøóÉö ÞóØúÚðÇ Èóáú ÅÌúãóÇÚðÇ¡
æóÇáúÎöáóÇÝõ Ýöíåö ÔóÇÐøñ Èóáú ÛóáóØñ.
æóÃóãøóÇ ÃóØúÝóÇáõ ÇáúßõÝøóÇÑö ÝóÝöíåöãú ÃóÑúÈóÚóÉõ ÃóÞúæóÇáò: ÃóÍóÏõåóÇ
Ãóäøóåõãú Ýöí ÇáúÌóäøóÉö æóÚóáóíúåö ÇáúãõÍóÞøöÞõæäó áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì
{æóãóÇ ßõäøóÇ ãõÚóÐøöÈöíäó ÍóÊøóì äóÈúÚóËó ÑóÓõæáÇ} [ÇáÅÓÑÇÁ: 15]
æóÞóæúáõåõ {æóáÇ ÊóÒöÑõ æóÇÒöÑóÉñ æöÒúÑó ÃõÎúÑóì} [ÇáÃäÚÇã: 164] ÅáóÎú.
ÇáËøóÇäöí Ãóäøóåõãú Ýöí ÇáäøóÇÑö ÊóÈóÚðÇ áöÂÈóÇÆöåöãú¡ æóäóÓóÈóåõ
Çáäøóæóæöíøõ áöáúÃóßúËóÑöíäó áóßöäøóåõ äõæÒöÚó ÅáóÎú. ÇáËøóÇáöËõ
ÇáúæõÞõæÝõ¡ æóíõÚóÈøöÑõ Úóäúåõãú ÈöÃóäøóåõãú ÊóÍúÊó ÇáúãóÔöíÆóÉö ÅáóÎú.
ÇáÑøóÇÈöÚõ Ãóäøóåõãú íõÌúãóÚõæäó íóæúãó ÇáúÞöíóÇãóÉö æóÊõÄóÌøóÌõ áóåõãú
äóÇÑñ íõÞóÇáõ ÇõÏúÎõáõæåóÇ¡ ÝóíóÏúÎõáóåóÇ ãóäú ßóÇäó Ýöí Úöáúãö Çááøóåö
ÓóÚöíÏðÇ æóíõãúÓößõ ÚóäúåóÇ ãóäú ßóÇäó Ýöí Úöáúãö Çááøóåö ÔóÞöíøðÇ áóæú
ÃóÏúÑóßó ÇáúÚóãóáó ÅáóÎú ÇåÜ. ãõáóÎøóÕðÇ. æóÓõÆöáó ÇáúÚóáøóÇãóÉõ
ÇáÔøóæúÈóÑöíøõ Úóäú ÃóØúÝóÇáö ÇáúãõÓúáöãöíäó åóáú íõÚóÐøóÈõæäó ÈöÔóíúÁò
ãöäú ÃóäúæóÇÚö ÇáúÚóÐóÇÈö¡ æóåóáú æóÑóÏó Ãóäøóåõãú íóÓúÃóáõæäó Ýöí
ÞõÈõæÑöåöãú æóÃóäøó ÇáúÞóÈúÑó íóÖõãøõåõãú¡ æóÅöÐóÇ ÞõáúÊõãú ÈöÐóáößó
Ýóåóáú íóÊóÃóáøóãõæäó Èöåö Ãóãú áóÇ¿ æóåóáú Þóæúáõ ÇáúÞóÇÆöáö: Åäøó
ÃóØúÝóÇáó ÇáúãõÓúáöãöíäó íõÚóÐøóÈõæäó ãõÕöíÈñ Ýöíåö Ãóãú ãõÎúØöÆñ¡ æóãóÇ
ÇáúÍõßúãõ Ýöí ÃóØúÝóÇáö ÇáúãõÔúÑößöíäó ãöäú åóÐöåö ÇáúÃõãøóÉö åóáú åõãú
ÎóÏóãñ áöÃóåúáö ÇáúÌóäøóÉö Ãóãú åõãú Ýöí ÇáäøóÇÑö ÊóÈóÚðÇ áöÂÈóÇÆöåöãú
Ãóãú ÛóíúÑõ Ðóáößó¿ ÝóÃóÌóÇÈó áóÇ íõÚóÐøóÈõæäó ÈöÔóíúÁò ãöäú ÃóäúæóÇÚö
ÇáúÚóÐóÇÈö Úóáóì ÔóíúÁò ãöäú ÇáúãóÚóÇÕöí¡ ÅÐú áóÇ ÊóßúáöíÝó Úóáóíúåöãú¡
æóÇáúÚóÐóÇÈõ Úóáóì Ðóáößó ÎóÇÕøñ ÈöÇáúãõßóáøóÝöíäó¡ æóáóÇ íõÓúÃóáõæäó
Ýöí ÞõÈõæÑöåöãú ßóãóÇ Úóáóíúåö ÌóãóÇÚóÉñ¡ æóÃóÝúÊóì Èöåö ÔóíúÎõ
ÇáúÅöÓúáóÇãö ÇáúÍóÇÝöÙõ ÍóÌø æóáöáúÍóäóÝöíøóÉö æóÇáúÍóäóÇÈöáóÉö
æóÇáúãóÇáößöíøóÉö Þóæúáõ Åäøó ÇáØøöÝúáó íõÓúÃóáõ¡ æóÑóÌøóÍóåõ ÌóãóÇÚóÉñ
ãöäú åóÄõáóÇÁö¡ æóÇÓúÊóÏóáøó áóåõ ÈöãóÇ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäøóåõ - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóÞøóäó ÇÈúäóåõ ÅÈúÑóÇåöíãó¡ æóáóÇ
íõÄóíøöÏõ Ðóáößó ãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó «Ãóäøóåõ ßóÇäó íóÞõæáõ
Ýöí ÕóáóÇÊöåö Úóáóì ÇáØøöÝúáö: Çááøóåõãøó ÃóÌöÑúåõ ãöäú ÚóÐóÇÈö
ÇáúÞóÈúÑö» º áöÃóäøóåõ áóíúÓó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÚóÐóÇÈö ÇáúÞóÈúÑö ãóÇ Ýöíåö
ÚõÞõæÈóÉñ æóáóÇ ÇáÓøõÄóÇáõ¡ Èóáú ãõÌóÑøóÏõ Ãóáóãö Çáúåóãøö æóÇáúÛóãøö
æóÇáúæóÍúÔóÉö æóÇáÖøóÛúØóÉö ÇáøóÊöí ÊóÚõãøõ ÇáúÃóØúÝóÇáó æóÛóíúÑóåõãú.
æóÃóÎúÑóÌó Úóáöíøõ Èúäõ ãóÚöíäò Úóäú ÑóÌõáò ÞóÇáó: ßõäúÊ ÚöäúÏó
ÚóÇÆöÔóÉó ÝóãóÑøóÊú ÌöäóÇÒóÉõ ÕóÈöíøò ÕóÛöíÑò ÝóÈóßóÊú¡ ÝóÞõáúÊ áóåóÇ:
ãóÇ íõÈúßöíß¿ ÞóÇáóÊú: åóÐóÇ ÇáÕøóÈöíøõ ÈóßóíúÊ ÔóÝóÞóÉð Úóáóíúåö ãöäú
ÖóãøóÉö ÇáúÞóÈúÑö. æóÇáúÞóÇÆöáõ ÇáúãóÐúßõæÑõ Åäú ÃóÑóÇÏó ÈöíõÚóÐøóÈõæäó
ÈöÇáäøóÇÑö Ãóæú Úóáóì ÇáúãóÚóÇÕöí ÝóÛóíúÑõ ãõÕöíÈò Èóáú åõæó ãõÎúØöÆñ
ÃóÔóÏøó ÇáúÎóØóÃö áöãóÇ ÊóÞóÑøóÑó¡ æóÃóØúÝóÇáõ ÇáúãõÔúÑößöíäó ÇÎúÊóáóÝó
ÇáúÚõáóãóÇÁõ Ýöíåöãú Úóáóì äóÍúæö ÚóÔóÑóÉö ÃóÞúæóÇáò¡ ÇáÑøóÇÌöÍõ ãöäúåóÇ
Ãóäøóåõãú Ýöí ÇáúÌóäøóÉö ÎóÏóãñ áöÃóåúáö ÇáúÌóäøóÉö. æóÓõÆöáó ÈóÚúÖõåõãú
åóáú íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÃóÍóÏñ ãöäú ÇáúÃóØúÝóÇáö Ýöí ÇáäøóÇÑö¡
ÝóÃóÌóÇÈó ÈöÃóäøó ÇáúÃóØúÝóÇáó Ýöí ÇáúÌóäøóÉö æóáóæú ÃóØúÝóÇáó ßõÝøóÇÑò
Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö. äóÚóãú íóÎúáõÞõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì íóæúãó ÇáúÞöíóÇãóÉö
ÎóáúÞðÇ æóíõÏúÎöáõåõãú ÇáúÌóäøóÉó æóÎóáúÞðÇ íõÏúÎöáõåõãú ÇáäøóÇÑó áóÇ
íõÓúÃóáõ ÚóãøóÇ íóÝúÚóáõ æóåõãú íõÓúÃóáõæäó ÇåÜ ÈöÍõÑõæÝöåö¡
æóÇáúÚóÔóÑóÉõ ÃóÞúæóÇáò ÇáøóÊöí ÃóÔóÇÑó ÅáóíúåóÇ ÓóÑóÏóåóÇ Ýöí ÝóÊúÍö
ÇáúÈóÇÑøöí ÝóáúíõÑóÇÌóÚú (Þóæúáõåõ: áóßöäú íóäúÈóÛöí) Ãóíú íóÌöÈõ
ÃóÎúÐðÇ ãöäú ÇáÊøóÚúáöíáö ÇáúÂÊöí Ýöí Þóæúáöåö áöÆóáøóÇ ÅáóÎú (Þóæúáõåõ:
áöÆóáøóÇ ÊóÞóÚó ÇáúãõÓóÇæóÇÉõ) ÎöáóÇÝðÇ áÍÌ (Þóæúáõåõ: æóÝöíåö äóÙóÑñ)
ÑóÇÌöÚñ áöÞóæúáöåöº áöÃóäøóÇ äóÞõæáõ ÅáóÎú.
(Þóæúáõåõ: æóíóÞöÝõ Èóíúäó ßõáøö ÊóßúÈöíÑóÊóíúäö ÅáóÎú) æóíóäúÈóÛöí Ãóäú
íóÞõæáó ÈóíúäóåõãóÇ ãóÇ íóÞõæáõåõ Ýöí ÇáúÚöíÏö¡ æóÞóÏú íóÔúãóáõåõ
Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúÃóÑúßóÇäö æóÛóíúÑöåóÇ. . ÅáóÎú (Þóæúáõåõ: áóßöäú ÊóÌõæÒõ
ÒöíóÇÏóÊõåóÇ) æóåóáú ÅÐóÇ ÒóÇÏó Úóáóì ÑóßúÚóÊóíúäö íóÌúåóÑõ Ýöí
ÇáúÌóãöíÚö Ãóæú íóÝúÕöáõ Èóíúäó Ãóäú íóÊóÔóåøóÏó ÊóÔóåøõÏðÇ Ãóæøóáó
ÝóíõÓöÑøõ ÈóÚúÏóåõ Ãóãú áóÇ ÝóíóÌúåóÑõ ãõØúáóÞðÇ. æóåóáú ÇáÒøöíóÇÏóÉõ
ÊóÔúãóáõ ÇáÑøóßúÚóÉó¡ æóåóáú ÅÐóÇ ÃóãóÑó ÇáúÅöãóÇãõ ÈöåóÇ ËóáóÇËó
ÑóßóÚóÇÊò ÊóÌöÈõ ßóÐóáößó æóíóÓúáõßõ Èöåö ãóÓúáóßó ÇáúæóÇÌöÈö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(2/421)
ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÚöíÏö¡ æóÃóíúÖðÇ (Þöíáó)
åõäóÇ Åäøóåõ (íóÞúÑóÃõ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö) ÈóÏóáó ÇÞúÊóÑóÈóÊú {ÅöäøóÇ
ÃóÑúÓóáúäóÇ äõæÍðÇ} [äæÍ: 1] áöÇÔúÊöãóÇáöåóÇ Úóáóì ÇáöÇÓúÊöÛúÝóÇÑö
æóäõÒõæáö ÇáúãóØóÑö ÇááøóÇÆöÞóíúäö ÈöÇáúÍóÇáö æóÑóÏøóåõ Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö
ÈöÇÊøöÝóÇÞö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö Úóáóì Ãóäøó ÇáúÃóÝúÖóáó Ãóäú íóÞúÑóÃó ÝöíåöãóÇ
ãóÇ íóÞúÑóÃõ Ýöí ÇáúÚöíÏö æóíõäóÇÏöí áóåóÇ ÇáÕøóáóÇÉõ ÌóÇãöÚóÉñ æóáóãøóÇ
ÞóÏøóãó ÃóäøóåóÇ ßóÇáúÚöíÏö ÑõÈøóãóÇ Êõæõåøöãó ÅÚúØóÇÄõåóÇ Íõßúãóåõ Ýöí
æóÞúÊöåö áóÇ ÓöíøóãóÇ æóåõæó æóÌøóåó ÏóÝúÚó Ðóáößó ÈöÞóæúáöåö (æóáóÇ
ÊóÎúÊóÕøõ) ÕóáóÇÉõ ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö (ÈöæóÞúÊö) (ÇáúÚöíÏö Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö)
Èóáú æóáóÇ ÈöæóÞúÊò ãöäú ÇáúÃóæúÞóÇÊö¡ Èóáú íóÌõæÒõ ÝöÚúáõåóÇ ãóÊóì
ÔóÇÁó æóáóæú Ýöí æóÞúÊö ÇáúßóÑóÇåóÉö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøöº áöÃóäøóåóÇ ÐóÇÊõ
ÓóÈóÈò ÝóÏóÇÑóÊú ãóÚóåõ ßóÕóáóÇÉö ÇáúßõÓõæÝö¡ æóãõÞóÇÈöáõ ÇáúÃóÕóÍøö
ÊóÎúÊóÕøõ Èöåöº áöÃóäøóåõ - Úóáóíúåö ÇáÕøóáóÇÉõ æóÇáÓøóáóÇãõ - ßóÇäó
íõÕóáøöí Ýöí ÇáúÚöíÏö ßóãóÇ ãóÑøó¡ æóÅöäøóãóÇ íõÕóáøöí Ýöí ÇáúÚöíÏö Ýöí
æóÞúÊò ÎóÇÕøò (æóíóÎúØõÈõ ßóÇáúÚöíÏö) Ýöí ÇáúÃóÑúßóÇäö æóÇáÔøõÑõæØö
æóÇáÓøõäóäö¡ æóíõäúÏóÈõ Ãóäú íóÌúáöÓó Ãóæøóáó ãóÇ íóÕúÚóÏõ ÇáúãöäúÈóÑó¡
Ëõãøó íóÞõæãó ÝóíóÎúØõÈó (áóßöäú íóÓúÊóÛúÝöÑõ Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÈóÏóáó
ÇáÊøóßúÈöíÑö) ÝóíóÞõæáõ ÞóÈúáó ÇáúÎõØúÈóÉö ÇáúÃõæáóì ÊöÓúÚðÇ æóÞóÈúáó
ÇáËøóÇäöíóÉö ÓóÈúÚðÇ¡ æóÇáúÃóæúáóì Ãóäú íóÞõæáó: ÃóÓúÊóÛúÝöÑõ Çááøóåó
ÇáøóÐöí áóÇ Åáóåó ÅáøóÇ åõæó ÇáúÍóíøõ ÇáúÞóíøõæãõ æóÃóÊõæÈõ Åáóíúåöº
áöÃóäøóåõ ÃóáúíóÞõ ÈöÇáúÍóÇáö æóáöÎóÈóÑö ÇáÊøöÑúãöÐöíøö æóÛóíúÑöåö «ãóäú
ÞóÇáóåõ ÛõÝöÑó áóåõ æóÅöäú ßóÇäó ÝóÑøó ãöäú ÇáÒøóÍúÝö» æóíõßúËöÑõ ãöäú
ÇáöÇÓúÊöÛúÝóÇÑö ÍóÊøóì íóßõæäó åõæó ÃóßúËóÑó ÏõÚóÇÆöåö æóãöäú Þóæúáöåö
{ÇÓúÊóÛúÝöÑõæÇ ÑóÈøóßõãú Åöäøóåõ ßóÇäó ÛóÝøóÇÑðÇ} [äæÍ: 10] Åáóì
{æóíóÌúÚóáú áóßõãú ÃóäúåóÇÑðÇ} [äæÍ: 12] (æóíóÏúÚõæ Ýöí ÇáúÎõØúÈóÉö
ÇáúÃõæáóì) ÌóåúÑðÇ æóíóÞõæáõ (Çááøóåõãøó) Ãóíú íóÇ Çááøóåõ (ÃóÓúÞöäóÇ)
ÈöÞóØúÚö ÇáúåóãúÒóÉö ãöäú ÃóÓúÞóì (ÛóíúËðÇ) ÈöãõËóáøóËóÉò Ãóíú ãóØóÑñ
(ãõÛöíËðÇ) ÈöÖóãøö Çáúãöíãö: Ãóíú ãõäúÞöÐðÇ ãöäú ÇáÔøöÏøóÉö
ÈöÅöÑúæóÇÆöåö (åóäöíÆðÇ) ÈöÇáúãóÏøö æóÇáúåóãúÒö Ãóíú ØóíøöÈðÇ áóÇ
íõäóÛøöÕõåõ ÔóíúÁñ (ãóÑöíÆðÇ) Ãóíú ãóÍúãõæÏó ÇáúÚóÇÞöÈóÉö (ãóÑöíÚðÇ)
ÈöÝóÊúÍö Çáúãöíãö æóßóÓúÑö ÇáÑøóÇÁö æóÈöíóÇÁò ÊóÍúÊöíøóÉò æóíõÑúæóì
ÈöÖóãøö Çáúãöíãö æóÈöÇáúãõæóÍøóÏóÉö æóãóÑúÊóÚðÇ ÈöÇáúãõËóäøóÇÉö ÝóæúÞó:
Ãóíú ÐóÇ ÑöíÚò: Ãóíú ÈöãóÇÁò ãóÃúÎõæÐò ãöäú ÇáúãóÑóÇÚóÉö (ÛóÏóÞðÇ)
ÈöÛóíúäò ãõÚúÌóãóÉò æóÏóÇáò ãõåúãóáóÉò ãóÝúÊõæÍóÉò: Ãóíú ßóËöíÑó
ÇáúãóÇÁö æóÇáúÎóíúÑö¡ æóÞöíáó ÇáøóÐöí ÞóØúÑõåõ ßöÈóÇÑñ (ãõÌóáøöáðÇ)
ÈöÝóÊúÍö ÇáúÌöíãö æóßóÓúÑö ÇááøóÇãö íõÌóáøöáõ ÇáúÃóÑúÖó: Ãóíú íóÚõãøõåóÇ
ßóÌõáøö ÇáúÝóÑóÓö¡ æóÞöíáó åõæó ÇáøóÐöí íõÌóáøöáõ ÇáúÃóÑúÖó ÈöÇáäøóÈóÇÊö
(ÓóÍøðÇ) ÈöÝóÊúÍö ÇáÓøöíäö æóÊóÔúÏöíÏö ÇáúÍóÇÁö ÇáúãõåúãóáóÉö: Ãóíú
ÔóÏöíÏó ÇáúæóÞúÚö Úóáóì ÇáúÃóÑúÖö (ØóÈóÞðÇ) ÈöÝóÊúÍö ÇáØøóÇÁö æóÇáúÈóÇÁö
ÇáúãõæóÍøóÏóÉö Ãóíú ãõØúÈöÞðÇ Úóáóì ÇáúÃóÑúÖö: Ãóíú ãõÓúÊóæúÚöÈðÇ áóåóÇ
ÝóíóÕöíÑõ ßóÇáØøóÈóÞö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ãöäú ÇáúÅöÍúÑóÇãö Ýöí ÇáúÃõæáóíóíúäö ÝóÞóØú¡ æóåóáú íõßóÈøöÑõ Ýöí
ÇáÒøóÇÆöÏö Ãóæú íóÎúÊóÕøõ ÈöÇáúÃõæáóíóíúäö¡ æóÅöÐóÇ ßóÈøóÑó Ýóåóáú
íõßóÈøöÑõ Ýöí ÇáËøóÇáöËóÉö ÓóÈúÚðÇ æóÇáÑøóÇÈöÚóÉö ÎóãúÓðÇ ãóËóáðÇ¡
æóåóáú íóÞúÑóÃõ Ýöí ÇáúÃóÎöíÑóÊóíúäö ãóËóáðÇ ÓõæÑóÉð Ãóæú áóÇ¿ áóãú ÃóÑó
ãóäú ÊóÚóÑøóÖó áóåõ¡ æóßõáøñ ãõÍúÊóãóáñ ÇäúÊóåóì. ßóÐóÇ ÈöåóÇãöÔò Úóäú
ÔóíúÎöäóÇ ÇáÔøóæúÈóÑöíøö. ÃóÞõæáõ: æóÇáúÃóÞúÑóÈõ Ãóäøóåõ áóÇ íõßóÈøöÑõ
Ýöí ÛóíúÑö ÇáúÃõæáóíóíúäö¡ æóÃóäøóåõ Åäú áóãú íóÊóÔóåøóÏú ÈóÚúÏó
ÇáúÃõæáóíóíúäö ÌóåóÑó æóÞóÑóÃó æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ ÃóÎúÐðÇ ãöãøóÇ ãóÑøó Ýöí
ÕóáóÇÉö ÇáäøóÝúáö æóÃóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó ÇáÑøóßúÚóÉö æóÛóíúÑöåóÇ¡
æóÃóäøó ÇáúÅöãóÇãó ÅÐóÇ ÃóãóÑó ÈöÔóíúÁò æóÌóÈó ÝöÚúáõåõ¡ æóåóÐóÇ ßõáøõåõ
ÈöäóÇÁð Úóáóì ÌóæóÇÒö ÇáÒøöíóÇÏóÉö Úóáóì ÇáÑøóßúÚóÊóíúäö æóÓóíóÃúÊöí ãóÇ
Ýöíåö (Þóæúáõåõ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÚöíÏö) ãöËúáõåõ Ýöí ÍóÌø æóÈöÎóØøö ÈóÚúÖö
ÇáúÝõÖóáóÇÁö Ãóäøó åóÐóÇ Ýöí ÈóÚúÖö ÇáäøõÓóÎö æóÃóäøó ÇáÔøóÇÑöÍó -
ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - ÖóÑóÈó Úóáóíúåö Ýöí äõÓúÎóÊöåö¡ æóÃóäøó ÇáúãõÚúÊóãóÏó
Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ ÇáÒøöíóÇÏóÉõ Úóáóì ÇáÑøóßúÚóÊóíúäö ßóÇáúÚöíÏö ÇåÜ
æóåõæó ÞóÑöíÈñ (Þóæúáõåõ: æóíõäúÏóÈõ Ãóäú íóÌúáöÓó) Ãóíú ÈöÞóÏúÑö
ÃóÐóÇäö ÇáúÌõãõÚóÉö ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ÇáúÚöíÏö (Þóæúáõåõ: ãóäú ÞóÇáóåõ
ÛõÝöÑó áóåõ) Ãóíú æóáóÇ íóÎúÊóÕøõ Ðóáößó Èößóæúäöåö Ýöí ÇáúÎõØúÈóÉö
æóáóÇ Èößóæúäöåö ÊöÓúÚðÇ.
(Þóæúáõåõ: æóíóÏúÚõæ Ýöí ÇáúÎõØúÈóÉö ÇáúÃõæáóì ÌóåúÑðÇ) ÒóÇÏó ÍóÌø
ÈöÃóÏúÚöíóÊöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇáúæóÇÑöÏóÉö Úóäúåõ
æóåöíó ßóËöíÑóÉñ æóãöäúåóÇ: Çááøóåõãøó ÇÓúÞöäóÇ ÛóíúËðÇ ÅáóÎú (Þóæúáõåõ:
ÈöÞóØúÚö ÇáúåóãúÒóÉö ãöäú ÃóÓúÞóì) æóÈöæóÕúáöåóÇ ãöäú ÓóÞóì ßóãóÇ
íõÚúáóãõ ãöãøóÇ ãóÑøó (Þóæúáõåõ: áóÇ íõäóÛøöÕõåõ ÔóíúÁñ) Ãóíú æóíõäóãøöí
ÇáúÍóíóæóÇäó ãöäú ÛóíúÑö ÖóÑóÑò ÇåÜ ÍóÌø (Þóæúáõåõ: ãóÍúãõæÏõ
ÇáúÚóÇÞöÈóÉö) ÒóÇÏó ÍóÌø: ÝóÇáúåóäöíÁõ ÇáäøóÇÝöÚõ ÙóÇåöÑðÇ æóÇáúãóÑöíÁõ
ÇáäøóÇÝöÚõ ÈóÇØöäðÇ (Þóæúáõåõ: íõÌóáøöáõ ÇáúÃóÑúÖó ÈöÇáäøóÈóÇÊö) Ãóíú
íõÕóíøöÑõåóÇ ÚóÙöíãóÉð ãóÓúÊõæÑóÉð ÈöÇáäøóÈóÇÊö (Þóæúáõåõ: ãõØúÈóÞðÇ
Úóáóì ÇáúÃóÑúÖö)
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ:º áöÃóäøóåóÇ ÐóÇÊõ ÓóÈóÈò) Ãóíú ãõÊóÞóÏøöãò æóåõæó ÇáúãóÍóáøõ
(Þóæúáõåõ: ÝóíóÞõæáõ ÞóÈúáó ÇáúÎõØúÈóÉö ÇáúÃõæáóì ÊöÓúÚðÇ ÅáóÎú) áóãú
íõÐúßóÑú ãóÞõæáõ åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö Ýöí ÇáäøõÓóÎö ÇáøóÊöí ÑóÃóíúÊåóÇ¡
æóáóÚóáøóåõ ÓóÞóØó ãöäú ÇáúßóÊóÈóÉö ÝóáúÊõÑóÇÌóÚú áóåõ äõÓúÎóÉñ
ÕóÍöíÍóÉñ. áóÇ íõÞóÇáõ: Þóæúáõåõ: ÃóÓúÊóÛúÝöÑõ Çááøóåó ÅáóÎú ÊõäóÇÒöÚõåõ
íóÞõæáõ åóÐóÇ æóíóÞõæáõ ÇáúÂÊöí ÈóÚúÏóåõº áöÃóäøóÇ äóÞõæáõ: áóÇ íóÕöÍøõº
áöÃóäøó ãóÞõæáó ÇáúÃóæøóáö ãõØúáóÞõ ÇáöÇÓúÊöÛúÝóÇÑö ÇáÔøóÇãöáõ áöãóÇ
ÐõßöÑó æóÛóíúÑöåö Ýóåõæó ÛóíúÑõ ÎõÕõæÕö ÇáúÃõæáóì (Þóæúáõåõ: ÈöÞóØúÚö
ÇáúåóãúÒóÉö) æóÈöæóÕúáöåóÇ ÃóíúÖðÇ ßóãóÇ Ýöí ÇáÏøóãöíÑöíøö
(2/422)
ÚóáóíúåóÇ (ÏóÇÆöãðÇ) Åáóì ÇäúÊöåóÇÁö
ÇáúÍóÇÌóÉö Åáóíúåöº áöÃóäøó ÏóæóÇãóåõ ÚóÐóÇÈñ (Çááøóåõãøó ÇÓúÞöäóÇ
ÇáúÛóíúËó) ÊóÞóÏøóãó ÔóÑúÍõåõ (æóáóÇ ÊóÌúÚóáúäóÇ ãöäú ÇáúÞóÇäöØöíäó)
Ãóíú ÇáúÂíöÓöíäó ÈöÊóÃúÎöíÑö ÇáúãóØóÑö. Çááøóåõãøó Åäøó ÈöÇáúÚöÈóÇÏö
æóÇáúÈöáóÇÏö ãöäú ÇááøóÃúæóÇÁö æóÇáúÌóåúÏö æóÇáÖøóäúßö ãóÇ áóÇ äóÔúßõæ
ÅáøóÇ Åáóíúß. Çááøóåõãøó ÃóäúÈöÊú áóäóÇ ÇáÒøóÑúÚó æóÃóÏöÑú áóäóÇ
ÇáÖøóÑúÚó æóÃóÓúßöäøóÇ ãöäú ÈóÑóßóÇÊö ÇáÓøóãóÇÁö æóÃóäúÈöÊú áóäóÇ ãöäú
ÈóÑóßóÇÊö ÇáúÃóÑúÖö. Çááøóåõãøó ÇÑúÝóÚú ÚóäøóÇ ÇáúÌóåúÏó æóÇáúÌõæÚó
æóÇáúÚõÑúíó¡ æóÇßúÔöÝú ÚóäøóÇ ãöäú ÇáúÈóáóÇÁö ãóÇ áóÇ íóßúÔöÝõåõ ÛóíúÑõß
(Çááøóåõãøó ÅäøóÇ äóÓúÊóÛúÝöÑõß Åäøóß ßõäúÊ ÛóÝøóÇÑðÇ¡ ÝóÃóÑúÓöáú
ÇáÓøóãóÇÁó) Ãóíú ÇáúãóØóÑó¡ æóíóÌõæÒõ Ãóäú íõÑóÇÏó Èöåö ÇáúãóØóÑõ ãóÚó
ÇáÓøóÍóÇÈö (ÚóáóíúäóÇ ãöÏúÑóÇÑðÇ) Ãóíú ÏõÑøðÇ ßóËöíÑðÇ: Ãóíú ãóØóÑðÇ
ßóËöíÑðÇ (æóíóÓúÊóÞúÈöáõ ÇáúÞöÈúáóÉó) ÇÓúÊöÍúÈóÇÈðÇ (ÈóÚúÏó ÕóÏúÑö
ÇáúÎõØúÈóÉö ÇáËøóÇäöíóÉö) æóåõæó äóÍúæõ ËõáõËöåóÇ ßóãóÇ Ýöí
ÇáÏøóÞóÇÆöÞö¡ ÝóÅöäú ÇÓúÊóÞúÈóáó áóåõ Ýöí ÇáúÃõæáóì áóãú íóÚõÏøóåõ Ýöí
ÇáËøóÇäöíóÉö¡ äóÞóáóåõ Ýöí ÇáúÈóÍúÑö Úóäú äóÕøö ÇáúÃõãøö¡ æóÅöÐóÇ ÝóÑóÛó
ãöäú ÇáÏøõÚóÇÁö ÇÓúÊóÏúÈóÑóåóÇ æóÃóÞúÈóáó Úóáóì ÇáäøóÇÓö íóÍõËøõåõãú
Úóáóì ØóÇÚóÉö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Åáóì ÝóÑóÇÛöåö ßóãóÇ Ýöí ÇáÔøóÑúÍóíúäö
æóÇáÑøóæúÖóÉö (æóíõÈóÇáöÛõ Ýöí ÇáÏøõÚóÇÁö) ÍöíäóÆöÐò (ÓöÑøðÇ æóÌóåúÑðÇ)
ÝóíõÓöÑøõ ÇáúÞóæúãõ ÃóíúÖðÇ ÍóÇáóÉó ÅÓúÑóÇÑöåö æóíõÄóãøöäõæäó Úóáóì
ÏõÚóÇÆöåö ÍóÇáóÉó ÌóåúÑöåö Èöåö ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ÇÏúÚõæÇ ÑóÈøóßõãú
ÊóÖóÑøõÚðÇ æóÎõÝúíóÉð} [ÇáÃÚÑÇÝ: 55] æóíóÑúÝóÚõæäó ÃóíúÏöíóåõãú Ýöí
ÇáÏøõÚóÇÁö ÌóÇÚöáöíäó ÙõåõæÑó ÃóßõÝøöåöãú Åáóì ÇáÓøóãóÇÁö ßóÏóÇÚò
áößõáøö ÑóÝúÚö ÈóáóÇÁò æóãóäú ÏóÚóÇ ÈöÍõÕõæáö ÔóíúÁò ÚóßúÓö Ðóáößó¡
æóíõßúÑóåõ áóåõ ÑóÝúÚõ íóÏò ãõÊóäóÌøöÓóÉò¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÚóáóíúåóÇ
ÍóÇÆöáñ ÇÍúÊóãóáó ÚóÏóãó ÇáúßóÑóÇåóÉö ÞóÇáó ÅãóÇãõäóÇ - ÑóÖöíó Çááøóåõ
Úóäúåõ -: æóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó ãöäú ÏõÚóÇÆöåöãú Ýöí åóÐöåö
ÇáúÍóÇáóÉö: Çááøóåõãøó Åäøóßó ÃóãóÑúÊäóÇ ÈöÏõÚóÇÆöß æóæóÚóÏúÊäóÇ
ÅÌóÇÈóÊóß æóÞóÏú ÏóÚóæúäóÇßó ßóãóÇ ÃóãóÑúÊäóÇ ÝóÃóÌöÈúäóÇ ßóãóÇ
æóÚóÏóÊúäóÇ Çááøóåõãøó ÝóÇãúäõäú ÚóáóíúäóÇ ÈöãóÛúÝöÑóÉö ãóÇ ÞóÇÑóÝúäóÇ
æóÅöÌóÇÈóÊöß Ýöí ÓõÞúíóÇäóÇ æóÓóÚóÉò Ýöí ÑöÒúÞöäóÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÈöÖóãøö Çáúãöíãö æóÓõßõæäö ÇáúÈóÇÁö ÇáúãõæóÍøóÏóÉö ãõÎóÝøóÝóÉð¡
æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúãõÎúÊóÇÑö: æóÃóØúÈóÞó ÇáÔøóíúÁõ ÛóØøóÇåõ ÇåÜ. Ãóæú
ÈöÖóãøö Çáúãöíãö æóÝóÊúÍö ÇáØøóÇÁö æóÊóÔúÏöíÏö ÇáúÈóÇÁö ÇáúãõæóÍøóÏóÉö
ÇáúãóßúÓõæÑóÉö. ÞóÇáó Ýöí ÇáúÞóÇãõæÓö: æóØóÈøóÞó ÇáÔøóíúÁó ÊóØúÈöíÞðÇ
Úóãøó¡ æóÇáÓøóÍóÇÈõ ÇáúÌóæøõ ÛóÔøóÇåõ æóÇáúãóÇÁõ æóÌúåõ ÇáúÃóÑúÖö
ÛöØóÇÁð (Þóæúáõåõ: Åäøó ÈöÇáúÚöÈóÇÏö æóÇáúÈöáóÇÏö) ÒóÇÏó ÍóÌø
æóÇáúÎóáúÞó (Þóæúáõåõ: ãöäú ÇááøóÃúæóÇÁö) åõæó ÈöÇáúãóÏøö æóÇáúåóãúÒö
ÔöÏøóÉõ ÇáúãóÌóÇÚóÉö ÇåÜ ÍóÌø (Þóæúáõåõ: ÝóÅöäú ÇÓúÊóÞúÈóáó áóåõ Ýöí
ÇáúÃõæáóì) Ãóíú áóÇ ÊõØúáóÈõ ÅÚóÇÏóÊõåõ Èóáú íóäúÈóÛöí ßóÑóÇåóÊõåóÇ¡
æóßóÐóÇ íóäúÈóÛöí ßóÑóÇåóÉõ ÇáöÇÓúÊöÞúÈóÇáö Ýöí ÇáúÃõæáóì æóÅöäú
ÃóÌúÒóÃó ÝöíåóÇ Úóäú ÇáöÇÓúÊöÞúÈóÇáö Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö.
(Þóæúáõåõ: ÙõåõæÑó ÃóßõÝøóåõãú Åáóì ÇáÓøóãóÇÁö) ÙóÇåöÑõåõ Ãóäøóåõãú
íóÝúÚóáõæäó Ðóáößó ÍóÊøóì Ýöí Þóæúáöåöãú Çááøóåõãøó ÇÓúÞöäóÇ ÇáúÛóíúËó
æóäóÍúæöåö áößóæúäö ÇáúãóÞúÕõæÏö Èöåö ÑóÝúÚõ ÇáúÈóáóÇÁö¡ æóíõÎóÇáöÝõåõ
ãóÇ ãóÑøó áóåõ Ýöí ÇáúÞõäõæÊö æóÚöÈóÇÑóÊõåõ æóíõÌúÚóáõ Ýöíåö æóÝöí
ÛóíúÑöåö ÙóåúÑó ßóÝøóíúåö Åáóì ÇáÓøóãóÇÁö Åäú ÏóÚóÇ áöÑóÝúÚö ÈóáóÇÁò
æóäóÍúæöåö ÚóßúÓõåõ Åäú ÏóÚóÇ áöÊóÍúÕöíáö ÔóíúÁò ÃóÎúÐðÇ ãöãøóÇ
ÓóíóÃúÊöí Ýöí ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö¡ æóíõãúßöäõ ÑóÏøõ ãóÇ Ýöí ÇáúÞõäõæÊö Åáóì
ãóÇ åõäóÇ ÈöÃóäú íõÞóÇáó: ãóÚúäóì Þóæúáöåöãú Åäú ØóáóÈó ÑóÝúÚó ÔóíúÁò:
Ãóíú Åäú ØóáóÈ ãóÇ ÇáúãóÞúÕõæÏõ ãöäúåõ ÑóÝúÚõ ÔóíúÁò¡ æóãóÚúäóì Þóæúáöåö
Åäú ÏóÚóÇ áöÊóÍúÕöíáö ÔóíúÁò Ãóíú Åäú ÏóÚóÇ ÈöØóáóÈö ÊóÍúÕöíáö ÔóíúÁò
(Þóæúáõåõ: ÝóÅöäú ßóÇäó ÚóáóíúåóÇ ÍóÇÆöáñ ÇÍúÊóãóáó ÅáóÎú) ÚöÈóÇÑóÉõ
ÇáÔøóÇÑöÍö ÝöíãóÇ ÊóÞóÏøóãó Ýöí ÇáúÞõäõæÊö ÈóÚúÏó Þóæúáö ÇáúãõÕóäøöÝö
æóíõÓóäøõ ÑóÝúÚõ íóÏóíúåö æóíõßúÑóåõ ÎóÇÑöÌó ÇáÕøóáóÇÉö ÑóÝúÚõ ÇáúíóÏö
ÇáúãõÊóäóÌøöÓóÉö æóáóæú ÈöÍóÇÆöáò ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ (Þóæúáõåõ: ãóÇ
ÞóÇÑóÝúäóÇ) Ãóíú ÇÑúÊóßóÈúäóÇ ãöäú ÇáÐøõäõæÈö (Þóæúáõåõ: æóÓóÚóÉò Ýöí
ÃóÑúÒóÇÞöäóÇ) åõæó ÈöÝóÊúÍö ÇáÓøöíäö Úóáóì ÇáúÃóÝúÕóÍö æóÈöåóÇ ÌóÇÁó
ÇáÊøóäúÒöíáõ¡ æóÇáúßóÓúÑõ áõÛóÉñ ÞóáöíáóÉñ¡ æóÞóÏú äóÙóãó Ðóáößó
ÔóíúÎõäóÇ ÇáúÚóáøóÇãóÉõ ÇáÏøóäóæúÔóÑöíøõ ÝóÞóÇáó:
æóÓóÚóÉñ ÈöÇáúÝóÊúÍö Ýöí ÇáúÃóæúÒóÇäö ... æóÇáúßóÓúÑõ ãóÍúßöíøñ Úóäú
ÇáÕøóÛóÇäöí
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: ÍöíäóÆöÐò) Ãóíú Íöíäó ÇÓúÊöÞúÈóÇáöåö ÇáúÞöÈúáóÉó æóÅöäú
Ãóæúåóãó ÓöíóÇÞõåõ ÎöáóÇÝóåõ æóáóæú ÃóÎøóÑó Þóæúáóåõ¡ ÝóÅöäú ÇÓúÊóÞúÈóáó
áóåõ Ýöí ÇáúÃõæáóì ÅáóÎú Úóäú Þóæúáö ÇáúãõÕóäøöÝö æóíõÈóÇáöÛõ Ýöí
ÇáÏøõÚóÇÁö ÓöÑøðÇ æóÌóåúÑðÇ áóßóÇäó ÃóæúÖóÍó (Þóæúáõåõ: ÌóÇÚöáöíäó
ÙõåõæÑó ÃóßõÝøöåöãú Åáóì ÇáÓøóãóÇÁö) ÙóÇåöÑõåõ Ýöí ÌóãöíÚö ÇáÏøõÚóÇÁö
æóåõæó ãõÔúßöáñ¡ ÅÐú åõæó ãõÔúÊóãöáñ Úóáóì ØóáóÈö ÇáúÍõÕõæáö ßóÞóæúáöåö
Çááøóåõãøó ÇÓúÞöäóÇ ÇáúÛóíúËó¡ æóÞóÏú íõÞóÇáõ: ÇáúãóØúáõæÈõ ÑóÝúÚõ ãóÇ
åõæó æóÇÞöÚñ ãöäú ÇáúÌóÏúÈö æóÅöäú ØõáöÈó Ýöíåö ãóÇ ÐõßöÑó
(2/423)
ÐóßóÑóåõ Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö æóÍóÐóÝóåõ
ÇáúãõÕóäøöÝõ ãöäú ÇáúãõÍóÑøóÑö ÇÎúÊöÕóÇÑðÇ (æóíõÍóæøöáõ) ÇáúÎóØöíÈõ
(ÑöÏóÇÁóåõ ÚöäúÏó ÇÓúÊöÞúÈóÇáöåö) ÇáúÞöÈúáóÉó ÊóÝóÇÄõáðÇ ÈöÊóÛóíøõÑö
ÇáúÍóÇáö ãöäú ÇáÔøöÏøóÉö Åáóì ÇáÑøóÎóÇÁö áöáöÇÊøöÈóÇÚö æóßóÇäó -
Úóáóíúåö ÇáÕøóáóÇÉõ æóÇáÓøóáóÇãõ - íõÍöÈøõ ÇáúÝóÃúáó ÇáúÍóÓóäó
(ÝóíóÌúÚóáõ íóãöíäóåõ) Ãóíú íóãöíäö ÑöÏóÇÆöåö (íóÓóÇÑóåõ æóÚóßúÓõåõ
áöáöÇÊøöÈóÇÚö) ÞóÇáó ÇáúÈóíúåóÞöíøõ: æóßóÇäó Øõæáõ ÑöÏóÇÆöåö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÃóÑúÈóÚóÉó ÃóÐúÑõÚò æóÚóÑúÖõåõ ÐöÑóÇÚóíúäö
æóÔöÈúÑðÇ (æóíõäóßøöÓõåõ) ÈöÝóÊúÍö Ãóæøóáöåö ãõÎóÝøóÝðÇ æóÈöÖóãøöåö
ãõËóÞøóáðÇ ÚöäúÏó ÇÓúÊöÞúÈóÇáöåö (Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö ÝóíóÌúÚóáõ ÃóÚúáóÇåõ
ÃóÓúÝóáóåõ æóÚóßúÓõåõ) º áöÃóäøóåõ - Úóáóíúåö ÇáÕøóáóÇÉõ æóÇáÓøóáóÇãõ -
ÇÓúÊóÓúÞóì æóÚóáóíúåö ÎóãöíÕóÉñ ÓóæúÏóÇÁõ ÝóÃóÑóÇÏó Ãóäú íóÃúÎõÐó
ÈöÃóÓúÝóáöåóÇ ÝóíóÌúÚóáóåõ ÃóÚúáóÇåóÇ¡ ÝóáóãøóÇ ËóÞõáóÊú Úóáóíúåö
ÞóáóÈóåóÇ Úóáóì ÚóÇÊöÞöåö¡ Ýóåúãõåõ ÈöÐóáößó íóÏõáøõ Úóáóì
ÇÓúÊöÍúÈóÇÈöåö æóÊóÑúßöåö áöáÓøóÈóÈö ÇáúãóÐúßõæÑö¡ æóÇáúÞóÏöíãõ áóÇ
íõÓúÊóÍóÈøõ Ðóáößóº áöÃóäøóåõ áóãú íóÝúÚóáõåõ¡ æóãóÊóì ÌóÚóáó ÇáØøóÑóÝó
ÇáúÃóÓúÝóáó ÇáøóÐöí Úóáóì ÇáúÃóíúÓóÑö Úóáóì ÇáúÃóíúãóäö æóÇáúÂÎóÑó Úóáóì
ÇáúÃóíúÓóÑö ÍóÕóáó ÇáÊøóäúßöíÓõ æóÇáÊøóÍúæöíáõ ÌóãöíÚðÇ¡ æóÇáúÎöáóÇÝõ
Ýöí ÇáÑøöÏóÇÁö ÇáúãõÑóÈøóÚö ÃóãøóÇ ÇáúãõÏóæøóÑõ æóÇáúãõËóáøóËõ ÝóáóíúÓó
ÝöíåöãóÇ ÅáøóÇ ÇáÊøóÍúæöíáõ ÞóØúÚðÇ æóßóÐóÇ ÇáØøóæöíáõ¡ æóãõÑóÇÏõ ãóäú
ÚóÈøóÑó ÈöÚóÏóãö ÊóÃóÊøöí Ðóáößó ÊóÚóÓøõÑõåõ áóÇ ÊóÚóÐøõÑõåõ
(æóíõÍóæøöáõ ÇáäøóÇÓõ) æóíõäóßøöÓõæäó æóåõãú ÌõáõæÓñ ßóãóÇ äóÞóáóåõ
ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ Úóäú ÈóÚúÖö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö¡ æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö Þóæúáõåõ
ãöËúáõåõ Ýóåõæó ãõÓóÇæò áöÞóæúáö ÃóÕúáöåö æóíõÌúÚóáõ Úóáóì Ãóäøóåõ Ýöí
ÈóÚúÖö ÇáäøõÓóÎö ÚóÈøóÑó ÈöÚöÈóÇÑóÉö ÃóÕúáöåö (ãöËúáóåõ) ÊóÈóÚðÇ áóåõ
áöáöÇÊøöÈóÇÚö (ÞõáúÊ æóíõÊúÑóßõ) ÈöÖóãøö Ãóæøóáöåö Ãóíú ÑöÏóÇÁõ
ÇáúÎóØöíÈö æóÇáäøóÇÓö (ãõÍóæøóáðÇ ÍóÊøóì íóäúÒöÚó ÇáËøöíóÇÈó) ÚöäúÏó
ÑõÌõæÚöåöãú Åáóì ãóäóÇÒöáöåöãúº áöÃóäøóåõ áóãú íõäúÞóáú Úóäúåõ - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóäøóåõ ÛóíøóÑó ÑöÏóÇÁóåõ ÞóÈúáó Ðóáößó¡
æóÇÓúÊöÍúÈóÇÈõ ÇáÊøóÍúæöíáö ÎóÇÕøñ ÈöÇáÑøóÌõáö Ïõæäó ÇáúãóÑúÃóÉö
æóÇáúÎõäúËóì ÌóÒóãó Èöåö ÇÈúäõ ßóÈúäò æóåõæó ãõÊøóÌóåñ æóÅöäú áóãú
ÃóÞöÝú Úóáóì ãóÃúÎóÐöåö (æóáóæú ÊóÑóßó ÇáúÅöãóÇãõ ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁó
ÝóÚóáóåõ ÇáäøóÇÓõ) ßóÓóÇÆöÑö ÇáÓøõäóäöº áöÃóäøóåõãú ãõÍúÊóÇÌõæäó ßóãóÇ
åõæó ãõÍúÊóÇÌñ Èóáú ÃóÔóÏøõ ÛóíúÑó Ãóäøóåõãú áóÇ íóÎúÑõÌõæäó Åáóì
ÇáÕøóÍúÑóÇÁö ãóÚó æõÌõæÏö ÇáúæóÇáöí Ýöí ÇáúÈóáóÏö ÅáøóÇ ÈöÅöÐúäöåö ßóãóÇ
ÇÞúÊóÖóÇåõ ßóáóÇãõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö áöÎóæúÝö ÇáúÝöÊúäóÉö äóÈøóåó Úóáóíúåö
ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ (æóáóæú ÎóØóÈó) áóåõ (ÞóÈúáó ÇáÕøóáóÇÉö) (ÌóÇÒó) áöãóÇ
ÕóÍøó ãöäú Ãóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÎóØóÈó¡ Ëõãøó
Õóáøóì¡ áóßöäøóåõ Ýöí ÍóÞøöäóÇ ÎöáóÇÝõ ÇáúÃóÝúÖóáöº áöÃóäøó ÝöÚúáó
ÇáúÎõØúÈóÊóíúäö ÈóÚúÏó ÇáÕøóáóÇÉö åõæó ÇáúÃóßúËóÑõ ãöäú ÝöÚúáöåö -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -.
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ: æóíõÍóæøöáõ ÑöÏóÇÁóåõ ÅáóÎú) ÇõäúÙõÑú åóáú íóÝúÚóáõ
ÇáÊøóÍúæöíáó ÚöäúÏó ÅÑóÇÏóÉö ÇáöÇÓúÊöÞúÈóÇáö Ãóæú ãóÚóåõ Ãóæú ÚóÞöÈóåõ
ÇåÜ ÚóãöíÑóÉõ. ÃóÞõæáõ: ÇáúãõÊóÈóÇÏóÑõ ãöäú ÇáúÚöäúÏöíøóÉö ÇáúÃóæøóáõ
æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáËøóÇáöËõº áöÃóäøóåõ ÝöíãóÇ ÞóÈúáó ÇáöÇÓúÊöÞúÈóÇáö
ãóÔúÛõæáñ ÈöÇáúæóÚúÙö æóãóÚóåõ íõæÑöËõ ãóÔóÞøóÉð Ýöí ÇáúÌóãúÚö Èóíúäó
ÇáÊøóÍúæöíáö æóÇáöÇáúÊöÝóÇÊö.
(Þóæúáõåõ: æóßóÇäó Øõæáõ ÑöÏóÇÆöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó
-) ÞóÇáó ÍóÌø Ýöí ÂÎöÑö ÇááøöÈóÇÓö: ÝóÇÆöÏóÉñ ãõåöãøóÉñ: Ëõãøó ÇÚúáóãú
Ãóäøóåõ áóãú íóÊóÍóÑøóÑú ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúÍõÝøóÇÙõ Ýöí Øõæáö ÚöãóÇãóÊöåö
- Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÚóÑúÖöåóÇ ÔóíúÁñ¡ æóãóÇ æóÞóÚó
áöáØøóÈóÑöíøö Ýöí ØõæáöåóÇ Ãóäøóåõ äóÍúæõ ÓóÈúÚóÉö ÃóÐúÑõÚò æóáöÛóíúÑöåö
Ãóäøóåõ äõÞöáó Úóäú ÚóÇÆöÔóÉó ÃóäøóåóÇ ÓóÈúÚóÉñ Ýöí ÚóÑúÖö ÐöÑóÇÚò¡
æóÃóäøóåóÇ ßóÇäóÊú Ýöí ÇáÓøóÝóÑö ÈóíúÖóÇÁó æóÝöí ÇáúÍóÖóÑö ÓóæúÏóÇÁó
ãöäú ÕõæÝò æóÃóäøó ÚóÐúÈóÊóåóÇ ßóÇäóÊú Ýöí ÇáÓøóÝóÑö ãöäú ÛóíúÑöåóÇ
æóÝöí ÇáúÍóÖóÑö ãöäúåóÇ¡ Ýóåõæó ÔóíúÁñ ÇÓúÊóÑúæóÍóÇ Ýöíåö æóáóÇ ÃóÕúáó
áóåõ. äóÚóãú æóÞóÚó ÎöáóÇÝñ Ýöí ÇáÑøöÏóÇÁö ÝóÞöíáó ÓöÊøóÉõ ÃóÐúÑõÚò Ýöí
ÚóÑúÖö ËóáóÇËóÉö ÃóÐúÑõÚò¡ æóÞöíáó ÃóÑúÈóÚóÉõ ÃóÐúÑõÚò æóäöÕúÝñ Ãóæú
ÔöÈúÑóÇäö Ýöí ÚóÑúÖö ÐöÑóÇÚóíúäö æóÔöÈúÑò¡ æóÞöíáó ÃóÑúÈóÚóÉõ ÃóÐúÑõÚò
Ýöí ÚóÑúÖö ÐöÑóÇÚóíúäö æóäöÕúÝò¡ æóáóíúÓó Ýöí ÇáúÅöÒóÇÑö ÅáøóÇ ÇáúÞóæúáõ
ÇáËøóÇäöí ÇåÜ (Þóæúáõåõ: æóÚóáóíúåö ÎóãöíÕóÉñ) Ãóíú ßöÓóÇÁñ (Þóæúáõåõ:
ÌóÒóãó Èöåö ÇÈúäõ ßóÈøò) æóÝöí äõÓúÎóÉò ßóÈúäò (Þóæúáõåõ: ÝóÚóáóåõ
ÇáäøóÇÓõ) Ãóíú ÇáúÈóÇáöÛõæäó ÇáúßóÇãöáõæäóº áöÃóäøóåóÇ ÓõäøóÉõ Úóíúäò
ÝóáóÇ íóÓúÞõØõ ØóáóÈõåóÇ ÈöÝöÚúáö ÈóÚúÖöåöãú æóÅöäú ßóÇäó ÈóÇáöÛðÇ
ÚóÇÞöáðǺ áöÃóäøó ÐóÇßó ÅäøóãóÇ íõÞóÇáõ Ýöí Óõäóäö ÇáúßöÝóÇíóÉö æóåóÐöåö
ÓõäøóÉõ Úóíúäò (Þóæúáõåõ ÛóíúÑó Ãóäøóåõãú áóÇ íóÎúÑõÌõæäó Åáóì
ÇáÕøóÍúÑóÇÁö) æóíóÍúÑõãõ Ðóáößó Åäú ÙóäøõæÇ ÝöÊúäóÉð ÇåÜ Óã Úóáóì
ãóäúåóÌò¡ æóÞóÖöíøóÊõåõ Ãóäøóåõãú ÍóíúËõ ÝóÚóáõæåóÇ Ýöí ÇáúÈóáóÏö
ÎóØóÈõæÇ æóáóæú ÈöáóÇ ÅÐúäò æóáóÚóáøóåõ ÛóíúÑó ãõÑóÇÏò¡ Èóáú ãóÊóì
ÎóÇÝõæÇ ÇáúÝöÊúäóÉó áóãú íóÎúØõÈõæÇ ÅáøóÇ ÈöÅöÐúäò (Þóæúáõåõ: æóáóæú
ÎóØóÈó ÞóÈúáó ÇáÕøóáóÇÉö ÌóÇÒó) Ãóíú ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÚöíÏö æóÇáúßõÓõæÝö
ÝóÅöäøóåõ áóãú íõÑöÏú Ãóäøóåõ ÎóØóÈó ÞóÈúáóåõãóÇ. æóßóÊóÈó Úóáóíúåö
ÔóíúÎõäóÇ ÇáÔøóæúÈóÑöíøõ: ÇõäúÙõÑú ãóÇäöÚó ÇáÕøöÍøóÉö Ýöí ÇáúÚöíÏö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö) Ãóíú Úóáóì Þóæúáöåö æóíõäóßøöÓõæäó æóáóæú
ÐóßóÑóåõ ÚóÞöÈóåõ ßóÇäó ÃóæúÖóÍó (Þóæúáõåõ: Ýóåõæó ãõÓóÇæò áöÞóæúáö
ÃóÕúáöåö ÅáóÎú) ÚöÈóÇÑóÉõ ÃóÕúáöåö æóÇáäøóÇÓõ íóÝúÚóáõæäó
ÈöÃóÑúÏöíóÊöåöãú ßóãóÇ íóÝúÚóáõ ÇáúÅöãóÇãõ
(2/424)
æóãöäú ãõÊóÚóáøöÞóÇÊö ÇáúÈóÇÈö Ãóäøóåõ
íõÓóäøõ áößõáøö ãóäú ÍóÖóÑó ÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁó Ãóäú íóÓúÊóÔúÝöÚó Åáóì
Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÓöÑøðÇ ÈöÎóÇáöÕö Úóãóáò íóÊóÐóßøóÑõåõ¡ áöÎóÈóÑö
ÇáøóÐöíäó ÃóæóæúÇ Åáóì ÇáúÛóÇÑö æóÈöÃóåúáö ÇáÕøóáóÇÍö¡ áóÇ ÓöíøóãóÇ ãóäú
ßóÇäó ãöäúåõãú ãöäú ÃóÞóÇÑöÈöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -
(æóíõÓóäøõ) áößõáøö ÃóÍóÏò (Ãóäú íóÈúÑõÒó) Ãóíú íóÙúåóÑó (áöÃóæøóáö
ãóØóÑö ÇáÓøóäóÉö æóíóßúÔöÝó) ãöäú ÌóÓóÏöåö (ÛóíúÑó ÚóæúÑóÊöåö
áöíõÕöíÈóåõ) ÔóíúÁñ ãöäúåõ áöÎóÈóÑö ãõÓúáöãò Úóäú «ÃóäóÓò ÞóÇáó
ÃóÕóÇÈóäóÇ ãóØóÑñ æóäóÍúäõ ãóÚó ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -¡ ÝóÍóÓóÑó ËóæúÈóåõ ÍóÊøóì ÃóÕóÇÈóåõ ÇáúãóØóÑõ¡
ÝóÞõáúäóÇ: íóÇ ÑóÓõæáó Çááøóåö áöãó ÕóäóÚúÊ åóÐóÇ ÞóÇáó: áöÃóäøóåõ
ÍóÏöíËõ ÚóåúÏò ÈöÑóÈøöåö» Ãóíú ÈöÊóßúæöíäöåö æóÊóäúÒöíáöåö¡ æóÅöäøóãóÇ
ÇÞúÊóÕóÑó ÇáúãõÕóäøöÝõ Úóáóì Ãóæøóáö ãóØóÑö ÇáÓøóäóÉöº áöÃóäøóåõ ÂßóÏõ¡
æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó ãóØóÑö Ãóæøóáö ÇáÓøóäóÉö æóÛóíúÑöåö ßóãóÇ
ÕóÑøóÍó ÈöÐóáößó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ: Ãóíú Ýóåõæó áöÃóæøóáö ßõáøö ãóØóÑò
Ãóæúáóì ãöäúåõ áöÂÎöÑöåö (æóÃóäú) (íóÛúÊóÓöáó Ãóæú íóÊóæóÖøóÃó Ýöí)
ãóÇÁò (ÇáÓøóíúáö) áöãóÇ ÑóæóÇåõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ «Ãóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
æóÇáúßõÓõæÝö¡ æóáóÇ íõÞóÇáõ ÇáöÇÊøöÈóÇÚõº áöÃóäøóåõ ÈöãõÌóÑøóÏöåö áóÇ
íóÞúÊóÖöí ÇáúãóäúÚó áöÌóæóÇÒö ÇáúÞöíóÇÓö ÝöíãóÇ áóãú íóÑõÏøó Úóáóì ãóÇ
æóÑóÏó¡ æóáóÇ íõÞóÇáõ ÇáöÇåúÊöãóÇãõ ÈöÃóãúÑö ÇáúÍóËøö Úóáóì ÇáÊøóæúÈóÉö
æóÇáúæóÚúÙö ÇÞúÊóÖóì ÕöÍøóÉó ÇáÊøóÞúÏöíãöº áöÃóäøóåõ ÈöÊóÓúáöíãöåö áóÇ
íóÞúÊóÖöí ãóäúÚó ÇáÕøöÍøóÉö Èóáú ÇáúÃóæúáóæöíøóÉó Ãóæú äóÍúæó Ðóáößó
ÝóáúíõÍóÑøóÑú ÇåÜ ãöäú ÍóæóÇÔöí ÇáÊøóÍúÑöíÑö.
(Þóæúáõåõ: áöÎóÈóÑö ÇáøóÐöíäó ÃóæóæúÇ Åáóì ÇáúÛóÇÑö) «æóßóÇäõæÇ
ËóáóÇËóÉð ÎóÑóÌõæÇ íóÑúÊóÇÏõæäó áöÃóåúáöåöãú¡ ÝóÃóÎóÐóÊúåõãú ÇáÓøóãóÇÁõ
ÝóÃóæóæúÇ Åáóì ßóåúÝò ÝóÇäúÍóØøóÊú ÕóÎúÑóÉñ æóÓóÏøóÊú ÈóÇÈóåõ¡ ÝóÞóÇáó
ÃóÍóÏõåõãú: ÇõÐúßõÑõæÇ Ãóíøõßõãú Úóãöáó ÍóÓóäóÉð áóÚóáøó Çááøóåó
ÓõÈúÍóÇäóåõ æóÊóÚóÇáóì íóÑúÍóãõäóÇ ÈöÈóÑóßóÊöåö¡ ÝóÞóÇáó æóÇÍöÏñ
ãöäúåõãú: ÇÓúÊóÚúãóáúÊ ÃõÌóÑóÇÁó ÐóÇÊó íóæúãò ÝóÌóÇÁó ÑóÌõáñ æóÓóØó
ÇáäøóåóÇÑö æóÚóãöáó Ýöí ÈóÞöíøóÊöåö ãöËúáó Úóãóáöåöãú ÝóÃóÚúØóíúÊå
ãöËúáó ÃõÌõæÑöåöãú¡ ÝóÛóÖöÈó ÃóÍóÏõåõãú æóÊóÑóßó ÃóÌúÑóåõ¡ ÝóæóÖóÚúÊå
Ýöí ÌóÇäöÈö ÇáúÈóíúÊö¡ Ëõãøó ãóÑøó Èöí ÈóÞóÑñ ÝóÇÔúÊóÑóíúÊ Èöåö
ÝóÕöíáóÉð ÝóÈóáóÛóÊú ãóÇ ÔóÇÁó Çááøóåõ¡ ÝóÑóÌóÚó Åáóíøó ÈóÚúÏó Íöíäò
ÔóíúÎðÇ ÖóÚöíÝðÇ áóÇ ÃóÚúÑöÝõåõ¡ æóÞóÇáó: Åäøó áöí ÚöäúÏóß ÍóÞøðÇ
æóÐóßóÑóåõ ÍóÊøóì ÚóÑóÝúÊå¡ ÝóÏóÝóÚúÊåóÇ Åáóíúåö ÌóãöíÚðÇ¡ Çááøóåõãøó
Åäú ßõäúÊ ÝóÚóáúÊ Ðóáößó áöæóÌúåöß ÝóÇÝúÑöÌú ÚóäøóÇ¡ ÝóÇäúÕóÏóÚó
ÇáúÌóÈóáõ ÍóÊøóì ÑóÃóæúÇ ÇáÖøóæúÁó. æóÞóÇáó ÂÎóÑõ: ßóÇäó Ýöí ÝóÖúáñ
æóÃóÕóÇÈó ÇáäøóÇÓó ÔöÏøóÉñ¡ ÝóÌóÇÁóÊúäöí ÇãúÑóÃóÉñ ÝóØóáóÈóÊú ãöäøöí
ãóÚúÑõæÝðÇ¡ ÝóÞõáúÊ: æóÇóááøóåö ãóÇ åõæó Ïõæäó äóÝúÓöß¡ ÝóÃóÈóÊú
æóÚóÇÏóÊú¡ Ëõãøó ÑóÌóÚóÊú ËóáóÇËðÇ Ëõãøó ÐóßóÑóÊú Ðóáößó áöÒóæúÌöåóÇ¡
ÝóÞóÇáó áóåóÇ: ÃóÌöíÈöí áóåõ æóÃóÚöíäöí ÚöíóÇáóß¡ ÝóÃóÊóÊú æóÓóáøóãóÊú
Åáóíøó äóÝúÓóåóÇ¡ ÝóáóãøóÇ ÊóßóÔøóÝúÊõåóÇ æóåóãóãúÊ ÈöåóÇ ÇÑúÊóÚóÏóÊú¡
ÝóÞõáúÊ: ãóÇáóß¿ ÞóÇáóÊú: ÃóÎóÇÝõ Çááøóåó ÓõÈúÍóÇäóåõ æóÊóÚóÇáóì¡
ÝóÞõáúÊ áóåóÇ: ÎöÝúÊöíåö Ýöí ÇáÔøöÏøóÉö æóáóãú ÃóÎóÝúåõ Ýöí ÇáÑøóÎóÇÁö¡
ÝóÊóÑóßúÊåóÇ æóÃóÚúØóíúÊåóÇ ãõáúÊóãóÓóåóÇ¡ Çááøóåõãøó Åäú ßõäúÊ ÝóÚóáúÊå
áöæóÌúåöß ÝóÇÝúÑöÌú ÚóäøóÇ¡ ÝóÇäúÕóÏóÚó ÍóÊøóì ÊóÚóÇÑóÝõæÇ. æóÞóÇáó
ÇáËøóÇáöËõ: ßóÇäó áöí ÃóÈóæóÇäö åöãøóÇäö æóßóÇäóÊú áöí Ûóäóãñ æóßõäúÊ
ÃõØúÚöãõåóÇ æóÃóÓúÞöíåöãóÇ Ëõãøó ÃóÑúÌöÚõ Åáóì Ûóäóãöí¡ ÝóÍóÈóÓóäöí
ÐóÇÊó íóæúãò ÛóíúËñ Ýóáóäú ÃóÈúÑóÍó ÍóÊøóì ÃóãúÓóíúÊ¡ ÝóÃóÊóíúÊ Ãóåúáöí
æóÃóÎóÐúÊ ãöÍúáóÈöí ÝóÍóáóÈúÊ Ýöíåö æóÌöÆúÊ ÅáóíúåöãóÇ ÝóæóÌóÏúÊåãóÇ
äóÇÆöãóíúäö¡ ÝóÔóÞøó Úóáóíøó Ãóäú ÃõæÞöÙóåõãóÇ¡ ÝóÊóÑóÞøóÈúÊ ÌóÇáöÓðÇ
æóãöÍúáóÈöí Úóáóì íóÏöí ÍóÊøóì ÃóíúÞóÙóåõãóÇ ÇáÕøõÈúÍõ ÝóÓóÞóíúÊåãóÇ¡
Çááøóåõãøó Åäú ßõäúÊ ÝóÚóáúÊå áöæóÌúåöß ÝóÇÝúÑöÌú ÚóäøóÇ¡ ÝóÝóÑøóÌó
Çááøóåõ Úóäúåõãú ÝóÎóÑóÌõæÇ»
æóÞóÏú ÑóÝóÚó Ðóáößó äõÚúãóÇäõ Èúäõ ÈóÔöíÑò ÇåÜ ÈóíúÖóÇæöíøñ Ýöí ÓõæÑóÉö
ÇáúßóåúÝö ÚöäúÏó Þóæúáöåö ÓõÈúÍóÇäóåõ æóÊóÚóÇáóì {Ãóãú ÍóÓöÈúÊó Ãóäøó
ÃóÕúÍóÇÈó ÇáúßóåúÝö æóÇáÑøóÞöíãö} [ÇáßåÝ: 9] ÇáúÂíóÉó (Þóæúáõåõ:
áöÃóæøóáö ãóØóÑö ÇáÓøõäøóÉö) æóåõæó ãóÇ íóÍúÕõáõ ÈóÚúÏó ÇäúÞöØóÇÚö
ãõÏøóÉò ØóæöíáóÉò áóÇ ÈöÞóíúÏö ßóæúäöåö Ýöí ÇáúãõÍóÑøóãö Ãóæú ÛóíúÑöåö¡
æóíóäúÈóÛöí Ãóäøó ãöËúáóåõ Çáäøöíáõ ÝóíóÈúÑõÒõ áóåõ æóíóÝúÚóáõ ãóÇ
ÐóßóÑó ÔõßúÑðÇ áöáøóåö ÊóÚóÇáóì ÇåÜ ÒöíóÇÏöí ÈöåóÇãöÔò. æóíõÍúÊóãóáõ
Ãóäú íõÝóÑøóÞó ÈóíúäóåõãóÇ ÈöÃóäøó ãóÇ íóÕöáõ Åáóì ÇáúãóÇÁö ÚöäúÏó
ÞóØúÚö ÇáúÎõáúÌóÇäö æóäóÍúæöåóÇ ÅÌúÑóÇÁñ áöãóÇ åõæó ãõÌúÊóãöÚñ Ýöí
ÇáäøóåúÑö ÝóáóíúÓó ßóÇáúãóØóÑö ÝóÅöäøó äõÒõæáóåõ ÇáúÂäó ÞóÑöíÈõ ÚóåúÏò
ÈöÇáÊøóßúæöíäö æóáóÇ ßóÐóáößó ãóÇÁõ Çáäøöíáö.
[ÝóÑúÚñ] ÞóÇáó ÔóíúÎõäóÇ ÇáúÚóáøóÇãóÉõ ÇáÔøóæúÈóÑöíøõ: íóÍúÑõãõ
ÊóÃúÎöíÑõ ÞóØúÚö ÇáúÎóáöíÌö æóäóÍúæöåö Úóäú ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí ÇÓúÊóÍóÞøó
Ãóäú íõÞúØóÚó Ýöíåö ßóÈõáõæÛö Çáäøöíáö ÈöãöÕúÑöäóÇ ÓöÊøóÉó ÚóÔóÑó
ÐöÑóÇÚðÇ ÇåÜ. æóæóÌúåõ ÇáúÍõÑúãóÉö Ãóäøó Ýöíåö ÊóÃúÎöíÑðÇ áóåõ Úóäú
ÔõÑúÈö ÇáÏøóæóÇÈøö æóÇáöÇäúÊöÝóÇÚö Èöåö Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí ÌóÑóÊú
Èöåö ÇáúÚóÇÏóÉõ ãöäúåõ¡ ÝóÊóÃúÎöíÑõåõ ãõÝóæøöÊñ áöãóÇ íóÊóÑóÊøóÈõ
Úóáóíúåö ãöäú ÇáúãóäóÇÝöÚö ÇáúÚóÇãøóÉö ÇåÜ (Þóæúáõåõ ÛóíúÑó ÚóæúÑóÊöåö)
æóíóäúÈóÛöí Ãóäøó åóÐóÇ åõæó ÇáúÃóßúãóáõ¡ æóÃóäøó ÃóÕúáó ÇáÓøõäøóÉö
íóÍúÕõáõ ÈößóÔúÝö ÌõÒúÁò ãóÇ ãöäú ÈóÏóäöåö æóÅöäú Þóáøó ßóÇáÑøóÃúÓö
æóÇáúíóÏóíúäö (Þóæúáõåõ: æóÃóäú íóÛúÊóÓöáó Ãóæú íóÊóæóÖøóÃó Ýöí
ÇáÓøóíúáö) Ãóíú ÓóæóÇÁñ ÍóÕóáó ÈöÇáöÇÓúÊöÓúÞóÇÁö Ãóæú ßóÇäó Ýöí ÛóíúÑö
æóÞúÊöåö ßóãóÇ ÃóÔúÚóÑó Èöåö ÇáúÍóÏöíËõ æóÞóæúáõ ÇáÔøóÇÑöÍö ÇáúÂÊöíº
áöÃóäøó ÇáúÍößúãóÉó Ýöíåö åöíó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(2/425)
ßóÇäó ÅÐóÇ ÓóÇáó ÇáÓøóíúáõ ÞóÇáó:
ÇõÎúÑõÌõæÇ ÈöäóÇ Åáóì åóÐóÇ ÇáøóÐöí ÌóÚóáóåõ Çááøóåõ ØóåõæÑðÇ
ÝóäóÊóØóåøóÑõ ãöäúåõ æóäóÍúãóÏõ Çááøóåó ÊóÚóÇáóì Úóáóíúåö» æóåõæó
ÕóÇÏöÞñ ÈöÇáúÛõÓúáö æóÇáúæõÖõæÁö æóÊóÚúÈöíÑõ ÇáúãõÕóäøöÝö åõäóÇ
ßóÇáÑøóæúÖóÉö ÈöÃóæú íõÝöíÏõ ÇÓúÊöÍúÈóÇÈó ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÇáúãóäúØõæÞö
æóßöáóíúåöãóÇ ÈöãóÝúåõæãö ÇáúÃóæúáóì Ýóåõæó ÃóÝúÖóáõ ßóãóÇ ÌóÒóãó Èöåö
Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö¡ ÝóÞóÇáó: íõÓúÊóÍóÈøõ Ãóäú íóÊóæóÖøóÃó ãöäúåõ
æóíóÛúÊóÓöáó¡ ÝóÅöäú áóãú íóÌúãóÚúåõãóÇ ÝóáúíóÊóæóÖøóÃú.
æóÇáúãõÊøóÌóåõ ßóãóÇ Ýöí ÇáúãõåöãøóÇÊö ÇáúÌóãúÚõ ÈóíúäóåõãóÇ Ëõãøó
ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ Úóáóì ÇáúÛõÓúáö¡ Ëõãøó Úóáóì ÇáúæõÖõæÁö¡ æóáóÇ íõÔúÊóÑóØõ
ÝöíåöãóÇ äöíøóÉñ ßóãóÇ ÈóÍóËóåõ ÇáÔøóíúÎõ ÊóÈóÚðÇ áöáúÃóÐúÑóÚöíøö
æóÎöáóÇÝðÇ áöáúÅöÓúäóæöíøö¡ ÅáøóÇ Åäú ÕóÇÏóÝó æóÞúÊó æõÖõæÁò¡ Ãóæú
ÛõÓúáòº áöÃóäøó ÇáúÍößúãóÉó Ýöíåö åöíó ÇáúÍößúãóÉõ Ýöí ßóÔúÝö ÇáúÈóÏóäö
áöíóäóÇáóåõ Ãóæøóáõ ãóØóÑö ÇáÓøóäóÉö æóÈóÑóßóÊõåõ (æó) Ãóäú (íõÓóÈøöÍó
ÚöäúÏó ÇáÑøóÚúÏö æó) ÚöäúÏó (ÇáúÈóÑúÞö) áöãóÇ ÑóæóÇåõ ãóÇáößñ Ýöí
ÇáúãõæóØøóÃö Úóäú ÚóÈúÏö Çááøóåö Èúäö ÇáÒøõÈóíúÑö " Ãóäøóåõ ßóÇäó ÅÐóÇ
ÓóãöÚó ÇáÑøóÚúÏó ÊóÑóßó ÇáúÍóÏöíËó æóÞóÇáó: ÓõÈúÍóÇäó ÇáøóÐöí íõÓóÈøöÍõ
ÇáÑøóÚúÏõ ÈöÍóãúÏöåö æóÇáúãóáóÇÆößóÉõ ãöäú ÎöíÝóÊöåö "¡ æóÞöíÓó
ÈöÇáÑøóÚúÏö ÇáúÈóÑúÞõ¡ æóÇáúãõäóÇÓöÈõ Ãóäú íóÞõæáó ÚöäúÏóåõ: ÓõÈúÍóÇäó
ãóäú íõÑöíßõãú ÇáúÈóÑúÞó ÎóæúÝðÇ æóØóãóÚðÇ¡ æóÝöí ÇáúÃõãøö Úóäú
ÇáËøöÞóÉö Úóäú ãõÌóÇåöÏò Ãóäøó ÇáÑøóÚúÏó ãóáóßñ æóÇáúÈóÑúÞó ÃóÌúäöÍóÊõåõ
íóÓõæÞõ ÈöåóÇ ÇáÓøóÍóÇÈó. ÞóÇáó ÇáúÅöÓúäóæöíøõ: Ýóíóßõæäõ ÇáúãóÓúãõæÚõ
ÕóæúÊóåõ: Ãóíú ÕóæúÊó ÊóÓúÈöíÍöåö¡ Ãóæú ÕóæúÊó ÓóæúÞöåö Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝò
Ýöíåö æóÃõØúáöÞó ÇáÑøóÚúÏõ Úóáóíúåö ãóÌóÇÒðÇ¡ æóÑõæöíó «Ãóäøóåõ - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÞóÇáó ÈóÚóËó Çááøóåõ ÇáÓøóÍóÇÈó ÝóäóØóÞóÊú
ÃóÍúÓóäó ÇáäøõØúÞö æóÖóÍößóÊú ÃóÍúÓóäó ÇáÖøóÍößö¡ ÝóÇáÑøóÚúÏõ äõØúÞõåóÇ
æóÇáúÈóÑúÞõ ÖóÍößõåóÇ» (æó) Ãóäú (áóÇ íóÊúÈóÚó ÈóÕóÑõåõ ÇáúÈóÑúÞó) áöãóÇ
Ýöí ÇáúÃõãøö Úóäú ÚõÑúæóÉó Èúäö ÇáÒøõÈóíúÑö Ãóäøóåõ ÞóÇáó: ÅÐóÇ ÑóÃóì
ÃóÍóÏõßõãú ÇáúÈóÑúÞó Ãóæú ÇáúæóÏúÞó ÝóáóÇ íõÔöíÑõ Åáóíúåö¡ æóÇáúæóÏúÞõ
ÈöÇáúãõåúãóáóÉö: ÇáúãóØóÑõ¡ æóÝöíåö ÒöíóÇÏóÉõ ÇáúãóØóÑö¡ æóÒóÇÏó
ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ ÇáÑøóÚúÏõ¡ æóãöËúáõ Ðóáößó ÇáúãóØóÑõ¡ ÝóÞóÇáó: æóßóÇäó
ÇáÓøóáóÝõ ÇáÕøóÇáöÍõ íóßúÑóåõæäó ÇáúÅöÔóÇÑóÉó Åáóì ÇáÑøóÚúÏö æóÇáúÈóÑúÞö
æóíóÞõæáõæäó ÚöäúÏó Ðóáößó: áóÇ Åáóåó ÅáøóÇ Çááøóåõ æóÍúÏóåõ áóÇ ÔóÑöíßó
áóåõ ÓõÈøõæÍñ ÞõÏøõæÓñ¡ ÝóíóÎúÊóÇÑõ ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁó Èöåöãú Ýöí Ðóáößó.
(æó) Ãóäú (íóÞõæáó ÚöäúÏó) äõÒõæáö (ÇáúãóØóÑö) äóÏúÈðÇ ßóãóÇ Ýöí
ÇáúÈõÎóÇÑöíøö (Çááøóåõãøó ÕóíøöÈðÇ) ÈöÕóÇÏò ãõåúãóáóÉò æóÊóÍúÊöíøóÉò
ãõÔóÏøóÏóÉò: Ãóíú ÚóØóÇÁð (äóÇÝöÚðÇ) æóÝöí
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÇáúÍößúãóÉõ (Þóæúáõåõ: ÇáúÌóãúÚõ ÈóíúäóåõãóÇ) æóíóäúÈóÛöí ÊóÞúÏöíãõ
ÇáúæõÖõæÁö Úóáóì ÇáúÛõÓúáö áöÔóÑóÝö ÃóÚúÖóÇÆöåö ßóãóÇ Ýöí ÛõÓúáö
ÇáúÌóäóÇÈóÉö (Þóæúáõåõ: æóáóÇ íõÔúÊóÑóØõ ÝöíåöãóÇ äöíøóÉñ) áóÚóáøó
ÇáúãõÑóÇÏó áöÍõÕõæáö ÇáÓøõäøóÉö. ÃóãøóÇ ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áößóæúäöåö
ãõãúÊóËöáðÇ ÂÊöíðÇ ÈöãóÇ ÃõãöÑó Èöåö ÝóáóÇ íóÙúåóÑõ ÅáøóÇ ÈöäöíøóÊöåö
ßóÃóäú íóÞõæáó: äóæóíúÊ ÓõäøóÉó ÇáúÛõÓúáö ãöäú åóÐóÇ ÇáÓøóíúáö ÇåÜ.
Ëõãøó ÑóÃóíúÊ ÍóÌø ÞóÇáó: æóáóæú Þöíáó íóäúæöí ÓõäøóÉó ÇáúÛõÓúáö Ýöí
ÇáÓøóíúáö áóãú íóÈúÚõÏú ÇåÜ. æóÇáúÞöíóÇÓõ Ãóäøóåõ áóÇ íóÌöÈõ Ýöíåö
ÇáÊøóÑúÊöíÈõº áöÃóäøó ÇáúãóÞúÕõæÏó ãöäúåõ æõÕõæáõ ÇáúãóÇÁö áöåóÐöåö
ÇáúÃóÚúÖóÇÁö¡ æóåõæó ÍóÇÕöáñ ÈöÏõæäö ÇáÊøóÑúÊöíÈö æóÈöÈóÚúÖö
ÇáúåóæóÇãöÔö Úóäú ÈóÚúÖöåöãú Ãóäøóåõ íõÓóäøõ ÇáúÛõÓúáõ Ýöí ÃóíøóÇãö
ÒöíóÇÏóÉö Çáäøöíáö Ýöí ßõáøö íóæúãò ãõÏøóÉó ÃóíøóÇãö ÇáÒøöíóÇÏóÉö ÇåÜ
æóåõæó ãõÍúÊóãóáñ.
(Þóæúáõåõ: ßóãóÇ ÈóÍóËóåõ ÇáÔøóíúÎõ) æóÚöÈóÇÑóÊõåõ Ýöí ÔóÑúÍö
ÇáúãóäúåóÌö æóÝöí ÇáúãõåöãøóÇÊö: ÇáúãõÊøóÌóåõ ÇáúÌóãúÚõ Ëõãøó
ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ Úóáóì ÇáúÛõÓúáö Ëõãøó Úóáóì ÇáúæõÖõæÁö¡ æóÃóäøóåõ áóÇ
äöíøóÉó Ýöíåö ÅÐóÇ áóãú íõÕóÇÏöÝú æóÞúÊó æõÖõæÁò æóáóÇ ÛõÓúáò ÇåÜ.
ÝóáúíõÊóÃóãøóáú ãóÇ ÐóßóÑóåõ ãöäú Þóæúáöåö ÎöáóÇÝðÇ áöáúÅöÓúäóæöíøö¡
æóÝöí äõÓúÎóÉò ÓõÞõæØõ Þóæúáöåö: ÊóÈóÚðÇ ÅáóÎú¡ ÚóáóíúåóÇ ÝöÚúáõ
ÇáúãõÑóÇÏö Ãóäøó ÇáÔøóíúÎó ÈóÍóËóåõ Ýöí ÛóíúÑö ÔóÑúÍö ãóäúåóÌöåö¡ ÅáøóÇ
Ãóäú íõÞóÇáó Þóæúáõåõ ÈóÍóËóåõ: Ãóíú ÈóÍóËó ÇáöÇÔúÊöÑóÇØó Ýóåõæó ÞóíúÏñ
áöáúãóäúÝöíøö¡ æóÚóáóíúåö ÝóáóÇ ãõÎóÇáóÝóÉó Èóíúäó ãóÇ åõäóÇ æóÔóÑúÍö
ÇáúãóäúåóÌö (Þóæúáõåõ: áóãøóÇ ÑóæóÇåõ ãóÇáößñ) ÞóÇáó ÍóÌø: æóáöÃóäøó
ÇáÐøößúÑó ÚöäúÏó ÇáúÃõãõæÑö ÇáúãóÎõæÝóÉö ÊõÄúãóäõ Èöåö ÛóÇÆöáóÊõåóÇ
(Þóæúáõåõ: ÅÐóÇ ÓóãöÚó ÇáÑøóÚúÏó ÊóÑóßó ÇáúÍóÏöíËó) Ãóíú ãóÇ ßóÇäó
Ýöíåö¡ æóÙóÇåöÑõåõ æóáóæú ÞõÑúÂäðÇ¡ æóåõæó ÙóÇåöÑñ ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì
ÅÌóÇÈóÉö ÇáúãõÄóÐøöäö (Þóæúáõåõ: ÝóáóÇ íõÔöíÑõ Åáóíúåö) Ãóíú áóÇ
ÈöÈóÕóÑöåö æóáóÇ ÈöÛóíúÑöåö¡ æóÚöÈóÇÑóÉõ Óã Úóáóì ãóäúåóÌò: ÔóÇãöáñ
áöáúÅöÔóÇÑóÉö ÈöÛóíúÑö ÇáúÈóÕóÑö ÝóáúíõÍóÑøóÑú (Þóæúáõåõ ÝóíóÎúÊóÇÑõ
ÇáöÇÞúÊöÏóÇÁó Èöåöãú) Ãóíú æóÊóÍúÕõáõ ÓõäøóÉõ Ðóáößó ÈöãóÑøóÉò
æóÇÍöÏóÉò¡ æóáóÇ ÈóÃúÓó ÈöÇáÒøöíóÇÏóÉö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: «ßóÇäó ÅÐóÇ ÓóÇáó ÇáÓøóíúáõ ÞóÇáó: ÇõÎúÑõÌõæÇ ÈöäóÇ Åáóì åóÐóÇ
ÇáøóÐöí ÌóÚóáóåõ Çááøóåõ ØóåõæÑðÇ» ÅáóÎú) íõÓúÊóäúÈóØõ ãöäú åóÐóÇ
ÇáÏøóáöíáö Ãóäøó ãóÇÁó Çáäøöíáö ßóãóÇÁö ÇáÓøóíúáö¡ ÝóÅöáúÍóÇÞõåõ Èöåö
Ãóæúáóì ãöãøóÇ äõÞöáó Úóäú ÇáÒøöíóÇÏöíøö ãöäú ÅáúÍóÇÞöåö ÈöÃóæøóáö
ãóØóÑö ÇáÓøóäóÉö ÇáúãóÇÑøö ßóãóÇ åõæó ÙóÇåöÑñ ÝóáúíõÊóÃóãøóáú (Þóæúáõåõ:
æóÎöáóÇÝðÇ áöáúÅöÓúäóæöíøö ÅáøóÇ Åäú ÕóÇÏóÝó) íóÚúäöí Ýöí Þóæúáöåö ÅáøóÇ
Åäú ÕóÇÏóÝó ÅÐú åóÐóÇ ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁõ áöáúÅöÓúäóæöíøö¡ æóáóÚóáøó áóÝúÙó
Ýöí Þóæúáöåö ÇáøóÐöí ÞóÏøóÑúäóÇåõ ÃóÓúÞóØóåõ ÇáúßóÊóÈóÉõ ãöäú äõÓóÎö
ÇáÔøóÇÑöÍö (Þóæúáõåõ: æóÝöíåö) Ãóíú ÝöíãóÇ Ñõæöíó Úóäú ÚõÑúæóÉó
ÒöíóÇÏóÉñ Úóáóì ãóÇ ÃóÝóÇÏóåõ ÇáúãóÊúäõ ÇáúãóØóÑõ ÝóáóÇ íõÊúÈöÚõåõ
ÇáúÈóÕóÑó¡ æóÍöíäóÆöÐò ÝóáóÇ ÍóÇÌóÉó Åáóì Þóæúáöåö ÈóáóÏò æóãöËúáõ
Ðóáößó ÇáúãóØóÑõ.
(2/426)
ÑöæóÇíóÉò ÈöÓöíäò ãõåúãóáóÉò¡ æóÝöí
ÃõÎúÑóì ãóÚó ÇáúÃóæøóáö äóÇÝöÚðÇ. ÝóíõÓúÊóÍóÈøõ ÇáúÌóãúÚõ Èóíúäó
ÇáÑøöæóÇíóÇÊö ÇáËøóáóÇËö¡ æóíõßóÑøöÑõ Ðóáößó ãóÑøóÊóíúäö¡ Ãóæú ËóáóÇËðÇ
(æó) Ãóäú (íóÏúÚõæó ÈöãóÇ ÔóÇÁó) ÍóÇáó äõÒõæáöåö áöÎóÈóÑö¿ «ÇõØúáõÈõæÇ
ÇÓúÊöÌóÇÈóÉó ÇáÏøõÚóÇÁö ÚöäúÏó ÇáúÊöÞóÇÁö ÇáúÌõíõæÔö¡ æóÅöÞóÇãóÉö
ÇáÕøóáóÇÉö¡ æóäõÒõæáö ÇáúÛóíúËö» ¡ æóÑóæóì ÇáúÈóíúåóÞöíøõ ÎóÈóÑó
«ÊõÝóÊøóÍõ ÃóÈúæóÇÈõ ÇáÓøóãóÇÁö æóíõÓúÊóÌóÇÈõ ÇáÏøõÚóÇÁõ Ýöí ÃóÑúÈóÚóÉö
ãóæóÇØöäó: ÇáúÊöÞóÇÁõ ÇáÕøõÝõæÝö¡ æóÚöäúÏó äõÒõæáö ÇáúÛóíúËö¡ æóÚöäúÏó
ÅÞóÇãóÉö ÇáÕøóáóÇÉö¡ æóÚöäúÏó ÑõÄúíóÉö ÇáúßóÚúÈóÉö» (æó) Ãóäú íóÞõæáó
(ÈóÚúÏóåõ) Ãóíú ÈóÚúÏó ÇáúãóØóÑö: Ãóíú Ýöí ÃóËóÑöåö ßóãóÇ Ýöí
ÇáúãóÌúãõæÚö (ãõØöÑúäóÇ ÈöÝóÖúáö Çááøóåö) ÚóáóíúäóÇ (æóÑóÍúãóÊöåö)
áóäóÇ.
(æóíõßúÑóåõ) ÊóäúÒöíåðÇ Ãóäú íóÞõæáó (ãõØöÑúäóÇ ÈöäóæúÁö ßóÐóÇ) ÈöÝóÊúÍö
äõæäöåö æóåóãúÒö ÂÎöÑöåö: Ãóíú ÈöæóÞúÊö ÇáäøóÌúãö ÇáúÝõáóÇäöíøö Úóáóì
ÚóÇÏóÉö ÇáúÚóÑóÈö Ýöí ÅÖóÇÝóÉö ÇáúÃóãúØóÇÑö Åáóì ÇáúÃóäúæóÇÁö
áöÅöíåóÇãöåö Ãóäøó ÇáäøóæúÁó ãõãúØöÑñ ÍóÞöíÞóÉð¡ ÝóÅöäú ÇÚúÊóÞóÏó
Ãóäøóåõ ÇáúÝóÇÚöáõ ÍóÞöíÞóÉð ßóÝóÑó¡ æóÚóáóíúåö íõÍúãóáõ ãóÇ Ýöí
ÇáÕøóÍöíÍóíúäö ÍößóÇíóÉð Úóäú Çááøóåö ÊóÚóÇáóì «ÃóÕúÈóÍó ãöäú ÚöÈóÇÏöí
ãõÄúãöäñ Èöí æóßóÇÝöÑñ¡ ÝóÃóãøóÇ ãóäú ÞóÇáó ãõØöÑúäóÇ ÈöÝóÖúáö Çááøóåö
æóÑóÍúãóÊöåö ÝóÐóáößó ãõÄúãöäñ Èöí ßóÇÝöÑñ ÈöÇáúßóæóÇßöÈö¡ æóãóäú ÞóÇáó
ãõØöÑúäóÇ ÈöäóæúÁö ßóÐóÇ ÝóÐóáößó ßóÇÝöÑñ Èöí ãõÄúãöäñ ÈöÇáúßóæóÇßöÈö» ¡
æóÃóÝóÇÏó ÊóÚúáöíÞõ ÇáúÍõßúãö ÈöÇáúÈóÇÁö Ãóäøóåõ áóæú ÞóÇáó ãõØöÑúäóÇ
Ýöí äóæúÁö ßóÐóÇ áóãú íõßúÑóåú æóåõæó ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáÔøóíúÎõ ÙóÇåöÑñ
æóíõÓúÊóËúäóì ãöäú ÅØúáóÇÞöåö ãóÇ äóÞóáóåõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Úóäú ÈóÚúÖö
ÇáÕøóÍóÇÈóÉö Ãóäøóåõ ßóÇäó íóÞõæáõ ÚöäúÏó ÇáúãóØóÑö ãõØöÑúäóÇ ÈöäóæúÁö
ÇáúÝóÊúÍö Ëõãøó íóÞúÑóÃõ {ãóÇ íóÝúÊóÍö Çááøóåõ áöáäøóÇÓö ãöäú ÑóÍúãóÉò
ÝóáÇ ãõãúÓößó áóåóÇ} [ÝÇØÑ: 2] æóíõãúßöäõ Ãóäú íõÞóÇáó áóÇ ÇÓúÊöËúäóÇÁó¡
ÅÐú áóÇ ÅíåóÇãó Ýöíåö ÃóÕúáðÇ¡ æóÇáäøóæúÁõ: ÓõÞõæØõ äóÌúãò ãöäú
ÇáúãóäóÇÒöáö Ýöí ÇáúãóÛúÑöÈö ãóÚó ÇáúÝóÌúÑö æóØõáõæÚõ ÑóÞöíÈöåö ãöäú
ÇáúãóÔúÑöÞö ãõÞóÇÈöáóåõ ãöäú ÓóÇÚóÊöåö Ýöí ßõáøö áóíúáóÉò Åáóì ËóáóÇËóÉó
ÚóÔóÑó íóæúãðÇ¡ æóåóßóÐóÇ ßõáøõ äóÌúãò Åáóì ÇäúÞöÖóÇÁö ÇáÓøóäóÉö ãóÇ
ÎóáóÇ ÇáúÌóÈúåóÉó ÝóÅöäøó áóåóÇ ÃóÑúÈóÚóÉó ÚóÔóÑó íóæúãðÇ (æó) íõßúÑóåõ
(ÓóÈøõ ÇáÑøöíÍö) Èóáú íõÓóäøõ ÇáÏøõÚóÇÁõ ÚöäúÏóåóÇ áöÎóÈóÑö «ÇáÑøöíÍõ
ãöäú ÑõæÍö Çááøóåö¡ ÊóÃúÊöí ÈöÇáÑøóÍúãóÉö æóÊóÃúÊöí ÈöÇáúÚóÐóÇÈö.
ÝóÅöÐóÇ ÑóÃóíúÊõãõæåóÇ ÝóáóÇ ÊóÓõÈøõæåóÇ æóÇÓúÃóáõæÇ Çááøóåó ÎóíúÑóåóÇ
æóÇÓúÊóÚöíÐõæÇ ÈöÇóááøóåö ãöäú ÔóÑøöåóÇ» (æóáóæú ÊóÖóÑøóÑõæÇ ÈößóËúÑóÉö
ÇáúãóØóÑö) æóåöíó ÖöÏøõ ÇáúÞöáøóÉö ãõËóáøóËóÉõ ÇáúßóÇÝö (ÝóÇáÓøõäøóÉõ
Ãóäú íóÓúÃóáõæÇ Çááøóåó) ÊóÚóÇáóì (ÑóÝúÚóåõ) ÈöÃóäú íóÞõæáõæÇ äóÏúÈðÇ
ãóÇ ÞóÇáóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóãøóÇ Ôõßöíó Åáóíúåö
Ðóáößó (Çááøóåõãøó) ÇÌúÚóáú ÇáúãóØóÑó (ÍóæóÇáóíúäóÇ) Ýöí ÇáúÃóæúÏöíóÉö
æóÇáúãóÑóÇÚöí (æóáóÇ) ÊóÌúÚóáúåõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ ÈöÓöíäò ãõåúãóáóÉò) Ãóíú ÓóíúÈðÇ ÈöÝóÊúÍò ÝóÓõßõæäò ÇåÜ ÍóÌø.
æóÚöÈóÇÑóÉõ Ú: Þóæúáõ ÇáúãõÕóäøöÝö ÕóíøöÈðÇ: ÞóÇáó ÇáúÅöÓúäóæöíøõ: ãöäú
ÕóÇÈó íóÕõæÈõ: ÅÐóÇ äóÒóáó ãöäú Úõáõæøò Åáóì ÃóÓúÝóáó¡ æóÝöí ÑöæóÇíóÉò
áöÇÈúäö ãóÇÌóåú: Çááøóåõãøó ÓóíúÈðÇ¡ æóåõæó ÇáúÚóØóÇÁõ ÇåÜ (Þóæúáõåõ:
æóÝöí ÃõÎúÑóì ãóÚó ÇáúÃóæøóáö) Ãóíú ÕóíøöÈðÇ.
(Þóæúáõåõ: äóÇÞöÚðÇ) ÈöÇáúÞóÇÝö: Ãóíú ÔóÇÝöíðÇ áöáúÛóáöíáö æóãóÒöíÏñ
áöáúÚóØóÔö ßóãóÇ íõÄúÎóÐõ ãöäú ãõÎúÊóÇÑö ÇáÕøöÍóÇÍö (Þóæúáõåõ æóÚöäúÏó
ÅÞóÇãóÉö ÇáÕøóáóÇÉö) íóäúÈóÛöí Ãóäú íóÃúÊöíó Ýöíåö ãóÇ ÊóÞóÏøóãó áóåõ
Ýöí ÇáÏøõÚóÇÁö ÚöäúÏó ÇáúÎõØúÈóÉö ãöäú Ãóäøó Ðóáößó íóßõæäõ ÈöÞóáúÈöåö
Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ Ëõãøó æóÈóíúäó ÇáúÅöÞóÇãóÉö
æóÇáÕøóáóÇÉö Ãóæú Èóíúäó ÇáúßóáöãóÇÊö ÇáøóÊöí íõÌöíÈõ ÈöåóÇ Úóáóì ãóÇ
ÐóßóÑóåõ ÇáúÍóáöíãöíøõ Ëõãøó¡ æóÇÚúÊóãóÏóåõ ÇáÔøóÇÑöÍõ - ÑóÍöãóåõ
Çááøóåõ -¡ æóÃóäøóåõ áóÇ íóÃúÊöí Èöåö ÚöäúÏó ÇáúÞóæúáö Ýöí ÇáúÚöíÏö
æóäóÍúæöåö ÇáÕøóáóÇÉó ÌóÇãöÚóÉðº áöÃóäøó åóÐöåö ÃõãõæÑñ ÊóæúÝöíÞöíøóÉñ¡
Ëõãøó ÅÐóÇ ÏóÚóÇ íóäúÈóÛöí áóåõ Ãóäú íóÊóíóÞøóäó ÍõÕõæáó ÇáúãóØúáõæÈö
áöÅöÎúÈóÇÑöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Èöåö¡ ÝóÅöäú áóãú
íóÍúÕõáú äóÓóÈó ÊóÎóáøõÝóåõ Åáóì ÝóÓóÇÏö äöíøóÊöåö æóÝóÞúÏö ÔõÑõæØö
ÇáÏøõÚóÇÁö ãöäúåõ (Þóæúáõåõ ÚöäúÏó ÑõÄúíóÉö ÇáúßóÚúÈóÉö) ÙóÇåöÑõåõ
æóÅöäú ÊóßóÑøóÑó ÏõÎõæáõåõ æóÑõÄúíóÊõåõ áóåóÇ æóßóÇäó ÇáÒøóãóäõ ÞóÑöíÈðÇ
æóáóÇ ãóÇäöÚó ãöäúåõ.
(Þóæúáõåõ: æóåõæó ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáÔøóíúÎõ) Ãóíú Ýöí ÛóíúÑö ÔóÑúÍö
ãöäúåóÌöåö (Þóæúáõåõ: Úóäú ÈóÚúÖö ÇáÕøóÍóÇÈóÉö) ÞóÇáó ÍóÌø åõæó ÃóÈõæ
åõÑóíúÑóÉó (Þóæúáõåõ: æóíõßúÑóåõ ÓóÈøõ ÇáÑøöíÍö) Ãóíú ÓóæóÇÁñ ßóÇäóÊú
ãõÚúÊóÇÏóÉð Ãóæú ÛóíúÑó ãõÚúÊóÇÏóÉò¡ áóßöäøó ÇáÓøóÈøó ÅäøóãóÇ íóÞóÚõ Ýöí
ÇáúÚóÇÏóÉö áöÛóíúÑö ÇáúãõÚúÊóÇÏóÉö ÎõÕõæÕðÇ ÅÐóÇ ÔóæøóÔóÊú ÙóÇåöÑðÇ
Úóáóì ÇáÓøóÇÈøö¡ æóáóÇ ÊóÊóÞóíøóÏõ ÇáúßóÑóÇåóÉõ ÈöÐóáößó ßóãóÇ
ÞóÏøóãúäóÇåõ (Þóæúáõåõ: áöÎóÈóÑö: «ÇáÑøöíÍõ ãöäú ÑõæÍö Çááøóåö ÊóÃúÊöí
ÈöÇáÑøóÍúãóÉö æóÊóÃúÊöí ÈöÇáúÚóÐóÇÈö» åóáú ÇáúãõÑóÇÏõ Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö¡
ÝóáóÇ íóáúÒóãõ Ãóäøó ÇáøóÊöí ÊóÃúÊöí ÈöÇáúÚóÐóÇÈö ãöäú ÑóÍúãóÊöåö
ÃóíúÖðÇ ÇåÜ Óã Úóáóì ãóäúåóÌò: Ãóíú Ãóæú ãõØúáóÞðǺ áöÃóäøóåóÇ ãöäú
ÍóíúËõ ÕõÏõæÑöåóÇ ÈöÎóáúÞö Çááøóåö æóÅöíÌóÇÏöåö ÑóÍúãóÉñ Ýöí ÐóÇÊöåóÇ
æóÅöäú ßóÇäóÊú ÊóÃúÊöí ÈöÇáúÚóÐóÇÈö áöãóäú ÃóÑóÇÏóåõ Çááøóåõ áóåõ¡
æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáËøóÇäöí (Þóæúáõåõ: «æóÇÓúÊóÚöíÐõæÇ ÈöÇóááøóåö ãöäú
ÔóÑøöåóÇ» ) æóÊóÞóÏøóãó ÞõÈóíúáó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: ÝóÅöäøó áóåóÇ ÃóÑúÈóÚóÉó ÚóÔóÑó íóæúãðÇ) åóÐóÇ Ýöí ÇáÓøóäóÉö
ÇáúßóÈöíÓóÉö æóåöíó ÇáøóÊöí Êóßõæäõ ÃóíøóÇãõ ÇáäøóÓöíÁö ÝöíåóÇ ÓöÊøóÉó
ÃóíøóÇãò¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÈóÓöíØóÉö æóåöíó ÇáøóÊöí íóßõæäõ ÇáäøóÓöíÁõ
ÝöíåóÇ ÎóãúÓóÉó ÃóíøóÇãò¡ Ýóáóæú ÞóÇáó ÅáøóÇ ÇáúÛóÝúÑó áóßóÇäó Ãóæúáó졺
áöÃóäøó Ðóáößó Ýöíåö ÏóÇÆöãðÇ ÚöäúÏó ÇáúãöÕúÑöíøöíäó.
(2/427)
(ÚóáóíúäóÇ) Ýöí ÇáúÃóÈúäöíóÉö æóÇáÏøõæÑö. æóÃóÝóÇÏóÊú ÇáúæóÇæõ Ãóäøó
ØóáóÈó ÇáúãóØóÑö ÍóæóÇáóíúäóÇ ÇáúÞóÕúÏõ ãöäúåõ ÈöÇáÐøóÇÊö æöÞóÇíóÉõ
ÃóÐóÇåõ ÝóÝöíåóÇ ãóÚúäóì ÇáÊøóÚúáöíáö: Ãóíú ÇÌúÚóáúåõ ÍóæóÇáóíúäóÇ
æóáöÆóáøóÇ íóßõæäó ÚóáóíúäóÇ¡ æóÝöíåö ÊóÚúáöíãõäóÇ ÃóÏóÈó ÇáÏøõÚóÇÁö
ÍóíúËõ áóãú íóÏúÚõ ÈöÑóÝúÚöåö ãõØúáóÞðǺ áöÃóäøóåõ ÞóÏú íóÍúÊóÇÌõ
áöÇÓúÊöãúÑóÇÑöåö ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöÈóÚúÖö ÇáúÃóæúÏöíóÉö æóÇáúãóÒóÇÑöÚö¡
ÝóØóáóÈó ãóäúÚó ÖóÑóÑöåö æóÈóÞóÇÁó äóÝúÚöåö æóÅöÚúáóÇãóäóÇ ÈöÃóäøóåõ
íóäúÈóÛöí áöãóäú æóÕóáóÊú Åáóíúåö äöÚúãóÉñ ãöäú ÑóÈøöåö Ãóäú áóÇ
íóÊóÓóÎøóØó áöÚóÇÑöÖò ÞóÇÑóäóåóÇ¡ Èóáú íóÓúÃóáõ Çááøóåó ÊóÚóÇáóì
ÑóÝúÚóåõ æóÅöÈúÞóÇÁóåóÇ æóÈöÃóäøó ÇáÏøõÚóÇÁó ÈöÑóÝúÚö ÇáúãóØóÑö áóÇ
íõäóÇÝöí ÇáÊøóæóßøõáó æóÇáÊøóÝúæöíÖó " Çááøóåõãøó Úóáóì ÇáúÂßóÇãö
æóÇáÙøöÑóÇÈö æóÈõØõæäö ÇáúÃóæúÏöíóÉö æóãóäóÇÈöÊö ÇáÔøóÌóÑö " (æóáóÇ
íõÕóáøöí áöÐóáößó¡ æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ) áöÚóÏóãö æõÑõæÏöåóÇ áóåõ áóßöäú
ÊóÞóÏøóãó Ýöí ÇáúÈóÇÈö ÇáÓøóÇÈöÞö ÃóäøóåóÇ ÊõÓóäøõ áöäóÍúæö
ÇáÒøóáúÒóáóÉö Ýöí ÈóíúÊöåö ãõäúÝóÑöÏðÇ¡ æóÙóÇåöÑñ Ãóäøó åóÐóÇ äóÍúæõåóÇ
ÝóíõÍúãóáõ Ðóáößó Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ ÊõÔúÑóÚõ ÇáúåóíúÆóÉõ ÇáúãóÎúÕõæÕóÉõ.
(ÈóÇÈñ) Ýöí Íõßúãö ÊóÇÑößö ÇáÕøóáóÇÉö ÇáúãóÝúÑõæÖóÉö Úóáóì ÇáúÃóÚúíóÇäö
ÃóÕóÇáóÉð ÌóÍúÏðÇ¡ Ãóæú ÛóíúÑóåõ¡ æóÊóÞúÏöíãõåõ åõäóÇ Úóáóì ÇáúÌóäóÇÆöÒö
ÊóÈóÚðÇ áöáúÌõãúåõæÑö ÃóáúíóÞõ (Åäú ÊóÑóßó) ÇáúãõßóáøóÝõ (ÇáÕøóáóÇÉó)
ÇáúãóÚúåõæÏóÉó ÔóÑúÚðÇ ÇáÕøóÇÏöÞóÉó ÈöÅöÍúÏóì ÇáúÎóãúÓö (ÌóÇÍöÏðÇ
æõÌõæÈóåóÇ) ÈöÃóäú ÃóäúßóÑóåõ ÈóÚúÏó Úöáúãöåö Èöåö (ßóÝóÑó) ÈöÇáúÌóÍúÏö
ÝóÞóØú áóÇ Èöåö ãóÚó ÇáÊøóÑúßö¡ æóÅöäøóãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáúãõÕóäøöÝõ
áöÃóÌóáö ÇáÊøóÞúÓöíãö¡ ÅÐú ÇáúÌóÍúÏõ æóÍúÏóåõ ãõÞúÊóÖò áöáúßõÝúÑö ßóãóÇ
ãóÑøó áöÅöäúßóÇÑöåö ãóÇ åõæó ãóÚúáõæãñ ãöäú ÇáÏøöíäö ÈöÇáÖøóÑõæÑóÉö
æóÐóáößó ÌóÇÑò Ýöí ßõáøö ãõÌúãóÚò Úóáóíúåö ãóÚúáõæãò ãöäú ÇáÏøöíäö
ÈöÇáÖøóÑõæÑóÉö.
ÃóãøóÇ ãóäú ÃóäúßóÑó Ðóáößó ÌóÇåöáðÇ áöÞõÑúÈö ÚóåúÏöåö ÈöÇáúÅöÓúáóÇãö¡
Ãóæú äóÍúæöåö ãöãøóäú íóÌõæÒõ ÎóÝóÇÄõåõ Úóáóíúåö¡ Ãóæú äóÔúÆöåö
ÈöÈóÇÏöíóÉò ÈóÚöíÏóÉò Úóäú ÇáúÚõáóãóÇÁö ÝóáóÇ íóßõæäõ ãõÑúÊóÏøðÇ Èóáú
íóÚúÑöÝõ æõÌõæÈóåóÇ¡ ÝóÅöäú ÚóÇÏó ÈóÚúÏóåõ ÕóÇÑó ãõÑúÊóÏøðÇ¡ æóáóÇ
íõÞöÑøõ ãõÓúáöãñ Úóáóì ÊóÑúßö ÇáÕøóáóÇÉö æóÇáúÚöÈóÇÏóÉö ÚóãúÏðÇ ãóÚó
ÇáúÞõÏúÑóÉö ÅáøóÇ Ýöí ãóÓúÃóáóÉò æóÇÍöÏóÉò æóåöíó ãóÇ ÅÐóÇ ÇÔúÊóÈóåó
ÕóÛöíÑñ ãõÓúáöãñ ÈöÕóÛöíÑò ßóÇÝöÑò¡ Ëõãøó ÈóáóÛóÇ æóáóãú íõÚúáóãú
ÇáúãõÓúáöãõ ãöäúåõãóÇ æóáóÇ ÞóÇÝóÉó æóáóÇ ÇäúÊöÓóÇÈó¡ æóáóÇ íõÄúãóÑõ
ÃóÍóÏñ ÈöÊóÑúßö ÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÕøóæúãö ÔóåúÑðÇ ÝóÃóßúËóÑó ÅáøóÇ Ýöí
ãóÓúÃóáóÉò æóÇÍöÏóÉò æóåöíó ÇáúãõÓúÊóÍóÇÖóÉõ ÇáúãõÈúÊóÏóÃóÉõ ÅÐóÇ
ÇÈúÊóÏóÃóåóÇ ÇáÏøóãõ ÇáÖøóÚöíÝõ¡ Ëõãøó ÃóÞúæóì ãöäúåõ Ëõãøó ÃóÞúæóì
ãöäúåõ (Ãóæú) (ÊóÑóßóåóÇ ßóÓóáðÇ) ¡ Ãóæú ÊóåóÇæõäðÇ ãóÚó ÇÚúÊöÞóÇÏöåö
æõÌõæÈóåóÇ (ÞõÊöáó) ÈöÇáÓøóíúÝö (ÍóÏøðÇ) áóÇ ßõÝúÑðÇ áöÎóÈóÑö
ÇáÕøóÍöíÍóíúäö «ÃõãöÑúÊ Ãóäú ÃõÞóÇÊöáó ÇáäøóÇÓó ÍóÊøóì íóÔúåóÏõæÇ Ãóäú
áóÇ Åáóåó ÅáøóÇ Çááøóåõ æóÃóäøó ãõÍóãøóÏðÇ ÑóÓõæáõ Çááøóåö¡ æóíõÞöíãõæÇ
ÇáÕøóáóÇÉó¡ æóíõÄúÊõæÇ ÇáÒøóßóÇÉó¡ ÝóÅöÐóÇ ÝóÚóáõæÇ Ðóáößó ÝóÞóÏú
ÚóÕóãõæÇ ãöäøöí ÏöãóÇÁóåõãú æóÃóãúæóÇáóåõãú ÅáøóÇ ÈöÍóÞøö ÇáúÅöÓúáóÇãö
æóÍöÓóÇÈõåõãú Úóáóì Çááøóåö» ÑóæóÇåõ ÇáÔøóíúÎóÇäö¡ æóáöãóÝúåõæãö
«Þóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÇáúÈóÇÈö ÚöäúÏó ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö ãóÇ ßóÇäó íóÞõæáõåõ - Úóáóíúåö
ÇáÕøóáóÇÉõ æóÇáÓøóáóÇãõ - ÅÐóÇ ÑóÃóì ÇáÑøöíÍó ÇáúÚóÇÕöÝóÉó (Þóæúáõåõ:
Çááøóåõãøó Úóáóì ÇáúÂßóÇãö) ÇáúÂßóÇãõ ÈöÇáúãóÏøö ÌóãúÚõ Ãõßõãò
ÈöÖóãøóÊóíúäö ÌóãúÚõ ÅßóÇãò ßóßöÊóÇÈò ÌóãúÚõ Ãóßóãò ÈöÝóÊúÍóÊóíúäö
ÌóãúÚõ ÃóßóãóÉò ÇåÜ ÍóÌø (Þóæúáõåõ áöäóÍúæö ÇáÒøóáúÒóáóÉö) Ãóíú
ÝóíóÕöáõåóÇ æóíóäúæöí ÈöåóÇ äöíøóÉó ÑóÝúÚö ÇáúãóØóÑö. . |