äåÇíÉ
ÇáãÍÊÇÌ Åáì ÔÑÍ ÇáãäåÇÌ (ÈóÇÈõ ÒóßóÇÉö ÇáúÍóíóæóÇäö) (Þóæúáõåõ:
ÒóßóÇÉõ ÇáúÍóíóæóÇäö)
[ÊóäúÈöíåñ] ÃóÈúÏóáó ÔóíúÎõäóÇ ÇáúÍóíóæóÇäó ÈöÇáúãóÇÔöíóÉö¡ æóÐóßóÑó ãóÇ
íõÕóÑøöÍõ ÈöÃóäøóåóÇ ÃóÚóãøõ ãöäú ÇáäøóÚóãö¡ æóáóíúÓó ÈöÕóÍöíÍò ÍõßúãðÇ
æóÅöÈúÏóÇáðÇ ÝóÇóáøóÐöí Ýöí ÇáúÞóÇãõæÓö ÃóäøóåóÇ ÇáúÅöÈöáõ æóÇáúÛóäóãõ¡
æóÝöí ÇáäøöåóÇíóÉö ÃóäøóåóÇ ÇáúÅöÈöáõ æóÇáúÈóÞóÑõ æóÇáúÛóäóãõ¡ Ýóåöíó
ÃóÎóÕøõ ãöäú ÇáäøóÚóãö Ãóæú ãõÓóÇæöíóÉñ áóåõ¡ æóãöäúåõ Þóæúáõ ÇáúãóÊúäö
Åäú ÇÊøóÍóÏó äóæúÚõ ÇáúãóÇÔöíóÉö¡ æóÞóæúáõåõ æóáöæõÌõæÈö ÒóßóÇÉö
ÇáúãóÇÔöíóÉö ÅáóÎú ÇåÜ.
ÃóÞõæáõ: íõãúßöäõ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ßóáóÇãö ÇáÔøóíúÎö ÈöÃóäøóåóÇ ÃóÚóãøõ
ÚõÑúÝðÇ¡ æóÞóæúáõ ÍóÌø: æóåöíó ÃóÎóÕøõ ãöäú ÇáäøóÚóãö Ãóæú ãõÓóÇæöíóÉñ
áóåõ¡ ÙóÇåöÑñ Ýöí Ãóäøó ÇáäøóÚóãó ÇÓúãñ áöáúÅöÈöáö æóÇáúÈóÞóÑö
æóÇáúÛóäóãö ÇÊøöÝóÇÞðÇ¡ æóåõæó ãõÎóÇáöÝñ áöãóÇ Ýöí ÇáúãöÕúÈóÇÍö
æóÚöÈóÇÑóÊõåõ: ÇáäøóÚóãõ ÇáúãóÇáõ ÇáÑøóÇÚöí¡ æóåõæó ÌóãúÚñ áóÇ æóÇÍöÏó
áóåõ ãöäú áóÝúÙöåö¡ æóÃóßúËóÑõ ãóÇ íóÞóÚõ Úóáóì ÇáúÅöÈöáö ÞóÇáó ÃóÈõæ
ÚõÈóíúÏò: ÇáäøóÚóãõ ÇáúÅöÈöáõ ÝóÞóØú æóíõÐóßøóÑõ æóíõÄóäøóËõ¡ æóÌóãúÚõåõ
äõÚúãóÇäñ ãöËúáõ Ìóãóáò æóÌõãúáóÇäñ æóÃóäúÚóÇãñ ÃóíúÖðÇ¡ æóÞöíáó
ÇáäøóÚóãõ ÇáúÅöÈöáõ ÎóÇÕøóÉð¡ æóÇáúÃóäúÚóÇãõ ÐóæóÇÊõ ÇáúÎõÝøö
æóÇáÙøöáúÝö æóåöíó ÇáúÅöÈöáõ æóÇáúÈóÞóÑõ æóÇáúÛóäóãõ¡ æóÞöíáó ÊõØúáóÞõ
ÇáúÃóäúÚóÇãõ Úóáóì åóÐöåö ÇáËøóáóÇËö¡ ÝóÅöÐóÇ ÇäúÝóÑóÏóÊú ÇáúÅöÈöáõ
Ýóåöíó äóÚóãñ¡ æóÅöÐóÇ ÇäúÝóÑóÏóÊú ÇáúÈóÞóÑõ æóÇáúÛóäóãõ áóãú ÊõÓóãøó
äóÚóãðÇ (Þóæúáõåõ: ÎóãúÓóÉñ) ÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúãóäúåóÌö ÃóÑúÈóÚóÉñ¡ æóáóÇ
ãõäóÇÝóÇÉó ÈóíúäóåóÇ æóÈóíúäó ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáÔøóÇÑöÍõ ãöäú ÚóÏøöåóÇ
ÎóãúÓóÉðº áöÃóäøó ÇáÔøóÇÑöÍó ÌóÚóáó ãõÖöíøó ÇáúÍóæúáö ÔóÑúØðÇ
æóÈóÞóÇÁóåóÇ Ýöí ãöáúßöåö Åáóì ÊóãóÇãöåö ÔóÑúØðÇ ÂÎóÑó æóÇáúãóäúåóÌõ
ÌóÚóáó ãóÌúãõæÚóåõãóÇ ÔóÑúØðÇ æóÇÍöÏðÇ ÍóíúËõ ÞóÇáó: æóËóÇáöËõåóÇ
ãõÖöíøõ Íóæúáò Ýöí ãöáúßöåö (Þóæúáõåõ: ÇÓúãõ ÌóãúÚò ÅáóÎú) æóÅöäøóãóÇ
ßóÇäó ÇáúÅöÈöáõ æóÇáäøóÚóãõ ÇÓúãóíú ÌóãúÚò æóÇáúÈóÞóÑõ ÇÓúãó ÌöäúÓòº
áöÃóäøó ÇáúÈóÞóÑó áóåõ æóÇÍöÏñ ãöäú áóÝúÙöåö ÈöÎöáóÇÝö ÇáäøóÚóãö
æóÇáúÅöÈöáö¡ æóÝöí ÔóÑúÍö ÇáÊøóæúÖöíÍö: Ãóäøó Çáúßóáöãó ÇÓúãõ ÌöäúÓò
ÌóãúÚöíøò æóáóíúÓó ÌóãúÚðÇ áöÚóÏóãö ÛóáóÈóÉö ÇáÊøóÃúäöíËö Úóáóíúåö¡
æóÇáúÌóãúÚõ íóÛúáöÈõ Úóáóíúåö ÇáÊøóÃúäöíËõ æóáóÇ ÇÓúãó ÌóãúÚò áóåõº
áöÃóäøó áóåõ æóÇÍöÏðÇ ãöäú áóÝúÙöåö æóåõæó ßóáöãóÉñ¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇÓúãö
ÇáúÌóãúÚö ÝóÅöäøóåõ áóÇ æóÇÍöÏó áóåõ ãöäú áóÝúÙöåö¡ æóãõÞúÊóÖóì åóÐóÇ
ÇáúÝóÑúÞö Ãóäú íóßõæäó ÇáúÛóäóãõ ÇÓúãó ÌóãúÚò.
æóÝöí ÇáúãõÎúÊóÇÑö: ÇáúÛóäóãõ ÇÓúãñ ãõÄóäøóËñ ãóæúÖõæÚñ áöáúÌöäúÓö
íóÞóÚõ Úóáóì ÇáÐøóßóÑö æóÇáúÃõäúËóì æóÚóáóíúåöãóÇ ÌóãöíÚðÇ¡ æóÅöÐóÇ
ÕóÛøóÑúÊåóÇ ÃóáúÍóÞúÊåóÇ ÇáÊøóÇÁó ÝóÞõáúÊ ÛõäóíúãóÉñº áöÃóäøó ÃóÓúãóÇÁó
ÇáúÌõãõæÚö ÇáøóÊöí áóÇ æóÇÍöÏó áóåóÇ ãöäú áóÝúÙöåóÇ ÅÐóÇ ßóÇäóÊú Ýöí
ÛóíúÑö ÇáúÂÏóãöíøöíäó ÝóÇáÊøóÃúäöíËõ áóåóÇ áóÇÒöãñ ÇåÜ.
æóåõæó ÞóÏú íõÔúÚöÑõ ÈöÃóäøó Þóæúáóåõ ãóæúÖõæÚñ áöáúÌöäúÓö ãõÑóÇÏõåõ
ãöäúåõ Ãóäøóåõ íóÞóÚõ Úóáóì ÇáÐøõßõæÑö æóÇáúÅöäóÇËö ãóÚó ßóæúäöåö ÇÓúãó
ÌóãúÚò Úóáóì ãóÇ ÊõÕóÑøöÍõ Èöåö ÚöÈóÇÑóÊõåõ ÂÎöÑðÇ ÍóíúËõ ÞóÇáó áöÃóäøó
ÃóÓúãóÇÁó ÇáúÌõãõæÚö ÅáóÎú (Þóæúáõåõ: íõÐóßøóÑõ æóíõÄóäøóËõ) Ãóíú
ÈöÑõÌõæÚö ÇáÖøóãöíÑö Úóáóíúåö æóåóÐóÇ ãõÎóÇáöÝñ áöÞóæúáö ÇáúÌóæúåóÑöíøö.
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Ýöí ÇáÔøóÇÑöÍö (Þóæúáõåõ ÇÞúÊöÏóÇÁð ÈößöÊóÇÈö ÇáÕøöÏøöíÞö) Ãóíú
ÇáúãõÞóÏøöãö áóåóÇ áöáúÚöáøóÉö ÇáúãóÇÑøóÉö¡ æóßóÇäó ÇáúÃóæúáóì ÚóØúÝó
åóÐóÇ ÚóáóíúåóÇ ßóãóÇ ÕóäóÚó ÛóíúÑõåõ
[ÈóÇÈõ ÒóßóÇÉö ÇáúÍóíóæóÇäö]
[ÇáÔøóÑúØõ ÇáúÃóæøóáõ ÇáäøóÚóã]
(Þóæúáõåõ: íõÐóßøóÑõ æóíõÄóäøóËõ) Ãóíú ãóÚúäðì áóÇ áóÝúÙðÇ
(3/44)
ÈöÐößúÑö ÇáäøóÚóãö ÕöÍøóÉó ÊóÓúãöíóÉö
ÇáËøóáóÇËö äóÚóãðÇ¡ æóÇáúÅöÈöáõ ÇÓúãõ ÌóãúÚò áóÇ æóÇÍöÏó áóåõ ãöäú
áóÝúÙöåö¡ æóíóÌõæÒõ ÊóÓúßöíäõ ÈóÇÆöåö áöáÊøóÎúÝöíÝö¡ æóÇáúÈóÞóÑõ ÇÓúãõ
ÌöäúÓò ÇáúæóÇÍöÏõ ãöäúåõ ÈóÞóÑóÉñ¡ æóÇáúÛóäóãõ ÇÓúãõ ÌöäúÓò ÃóíúÖðÇ
íõØúáóÞõ Úóáóì ÇáÐøõßõæÑö æóÇáúÅöäóÇËö æóáóÇ æóÇÍöÏó áóåõ ãöäú áóÝúÙöåö
(áóÇ ÇáúÎóíúáó) ãõÄóäøóËñ íõØúáóÞõ Úóáóì ÇáÐøóßóÑö æóÇáúÃõäúËóì æóåõæó
ÇÓúãõ ÌóãúÚò áóÇ æóÇÍöÏó áóåõ ãöäú áóÝúÙöåö¡ ÓõãøöíóÊú ÎóíúáðÇ
áöÇÎúÊöíóÇáöåóÇ Ýöí ãóÔúíöåóÇ (æó) áóÇ (ÇáÑøóÞöíÞó) íõØúáóÞõ Úóáóì
ÇáúæóÇÍöÏö æóÇáúÌóãúÚö æóÇáÐøóßóÑö æóÛóíúÑöåö áöÎóÈóÑö ÇáÔøóíúÎóíúäö
«áóíúÓó Úóáóì ÇáúãõÓúáöãö Ýöí ÚóÈúÏöåö æóáóÇ ÝóÑóÓöåö ÕóÏóÞóÉñ» Ãóíú ãóÇ
áóãú íóßõæäóÇ áöáÊøöÌóÇÑóÉö ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí (æó) áóÇ (ÇáúãõÊóæóáøöÏó
ãöäú Ûóäóãò æóÙöÈóÇÁò) áöÚóÏóãö ÊóÓúãöíóÊöåóÇ ÛóäóãðÇ æóáöåóÐóÇ áóãú
íõßúÊóÝó ÈöåóÇ Ýöí ÇáúÃõÖúÍöíøóÉö¡ æóßóÐóÇ ãõÊóæóáøöÏñ Èóíúäó Òóßóæöíøò
æóÛóíúÑöåö ÚóãóáðÇ ÈöÇáúÞóÇÚöÏóÉö ÇáÓøóÇÈöÞóÉö Ãóäøó ÇáúÝóÑúÚó íóÊøóÈöÚõ
ÃóÎóÝøó ÃóÕúáóíúåö Ýöí ÚóÏóãö æõÌõæÈöåóÇ¡ æóáóÇ íõäóÇÝöíåö ÅíÌóÇÈõ
ÇáúÌóÒóÇÁö Úóáóì ÇáúãõÍúÑöãö ÈöÞóÊúáöåö áöáöÇÍúÊöíóÇØöº áöÃóäøó
ÇáÒøóßóÇÉó ãõæóÇÓóÇÉñ ÝóäóÇÓóÈóåóÇ ÇáÊøóÎúÝöíÝõ æóÇáúÌóÒóÇÁó ÛóÑóÇãóÉõ
ÇáúãõÊóÚóÏøöí ÝóäóÇÓóÈóåõ ÇáÊøóÛúáöíÙõ.
ÃóãøóÇ ÇáúãõÊóæóáøöÏõ ãöäú äóÍúæö ÅÈöáò æóÈóÞóÑò ÝóÊóÌöÈõ Ýöíåö ßóãóÇ
ÇÞúÊóÖóÇåõ ßóáóÇãõåõãú.
æóÞóÇáó ÇáúÚöÑóÇÞöíøõ: íóäúÈóÛöí ÇáúÞóØúÚõ Èöåö¡ æóÇáÙøóÇåöÑõ ßóãóÇ
ÞóÇáóåõ Ãóäøóåõ íõÒóßøóì ÒóßóÇÉó ÃóÎóÝøöåöãóÇ.
ÝóÇáúãõÊóæóáøöÏõ Èóíúäó ÅÈöáò æóÈóÞóÑò íõÒóßøóì ÒóßóÇÉó ÇáúÈóÞóÑö
áöÃóäøóåõ ÇáúãõÊóíóÞøóäõ¡ æóÇáÙøöÈóÇÁõ ÈöÇáúãóÏøö ÌóãúÚõ ÙóÈúíò æóåõæó
ÇáúÛóÒóÇáõ.
Ëõãøó ÃóÔóÇÑó áöáÔøóÑúØö ÇáËøóÇäöí æóåõæó ÇáäøöÕóÇÈõ¡ ÝóÞóÇáó (æóáóÇ
ÔóíúÁó Ýöí ÇáúÅöÈöáö ÍóÊøóì ÊóÈúáõÛó ÎóãúÓðÇ ÝóÝöíåóÇ ÔóÇÉñ) æóáóæú
ÐóßóÑðÇ áöÎóÈóÑö ÇáÕøóÍöíÍóíúäö «áóíúÓó ÝöíãóÇ Ïõæäó ÎóãúÓò ãöäú
ÇáúÅöÈöáö ÕóÏóÞóÉñ» æóÅöíÌóÇÈõ ÇáúÛóäóãö Ýöí ÇáúÅöÈöáö Úóáóì ÎöáóÇÝö
ÇáúÞóÇÚöÏóÉö ÑöÝúÞðÇ ÈöÇáúÝóÑöíÞóíúäöº áöÃóäøóåõ áóæú æóÌóÈó áóÃóÖóÑøó
ÃóÑúÈóÇÈó ÇáúÃóãúæóÇáö¡ æóáóæú æóÌóÈó ÌõÒúÁñ áóÃóÖóÑøó ÈöÇáúÝóÑöíÞóíúäö
ÈöÇáÊøóÔúÞöíÕö (æóÝöí ÚóÔúÑò ÔóÇÊóÇäö) íóÚúäöí Ýöí ßõáøö ÎóãúÓò ÔóÇÉñ
(æó) Ýöí (Ýöí ÎóãúÓó ÚóÔúÑóÉó ËóáóÇËñ æó) Ýöí (ÚöÔúÑöíäó ÃóÑúÈóÚñ æó)
Ýöí (ÎóãúÓò æóÚöÔúÑöíäó ÈöäúÊõ ãóÎóÇÖò æó) Ýöí (ÓöÊøò æóËóáóÇËöíäó
ÈöäúÊõ áóÈõæäò æó) Ýöí (ÓöÊøò æóÃóÑúÈóÚöíäó ÍöÞøóÉñ æó) Ýöí (ÅÍúÏóì
æóÓöÊøöíäó ÌóÐóÚóÉñ) ÈöÇáÐøóÇáö ÇáúãõÚúÌóãóÉö (æó) Ýöí (ÓöÊøò
æóÓóÈúÚöíäó ÈöäúÊóÇ áóÈõæäò æó) Ýöí (ÅÍúÏóì æóÊöÓúÚöíäó ÍöÞøóÊóÇäö æó)
Ýöí (ãöÇÆóÉò æóÅöÍúÏóì æóÚöÔúÑöíäó ËóáóÇËõ ÈóäóÇÊö áóÈõæäò Ëõãøó) Ýöí
(ßõáøö ÃóÑúÈóÚöíäó ÈöäúÊõ áóÈõæäò æó) Ýöí (ßõáøö ÎóãúÓöíäó ÍöÞøóÉñ) .
áöãóÇ ÑóæóÇåõ ÇáúÈõÎóÇÑöíøõ Úóäú ÃóäóÓò Ãóäøó ÃóÈóÇ ÈóßúÑò ßóÊóÈó áóåõ
åóÐóÇ ÇáúßöÊóÇÈó áóãøóÇ æóÌøóåóåõ Åáóì ÇáúÈóÍúÑóíúäö Úóáóì ÇáÒøóßóÇÉö "
ÈöÓúãö Çááøóåö ÇáÑøóÍúãóäö ÇáÑøóÍöíãö¡ åóÐöåö ÝóÑöíÖóÉõ ÇáÕøóÏóÞóÉö
ÇáøóÊöí ÝóÑóÖó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -
Úóáóì ÇáúãõÓúáöãöíäó æóÇóáøóÊöí ÃóãóÑó Çááøóåõ ÈöåóÇ ÑóÓõæáóåõ¡ Ýóãóäú
ÓõÆöáóåóÇ ãöäú ÇáúãõÓúáöãöíäó Úóáóì æóÌúåöåóÇ ÝóáúíõÚúØöåóÇ¡ æóãóäú
ÓõÆöáó ÝóæúÞóåóÇ ÝóáóÇ íõÚúØö¡
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
æóÃóÓúãóÇÁõ ÇáúÌõãõæÚö ÇáøóÊöí áóÇ æóÇÍöÏó áóåóÇ ãöäú áóÝúÙöåóÇ ÅÐóÇ
ßóÇäóÊú áöÛóíúÑö ÇáúÂÏóãöíøö áóÒöãóåóÇ ÇáÊøóÃúäöíËõ ÇåÜ.
æóãóÚó Ðóáößó ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáÔøóÇÑöÍõ åõæó ÇáÕøóÍöíÍõ ÚöäúÏóåõãú
(Þóæúáõåõ: íõÒóßøóì ÒóßóÇÉó ÇáúÈóÞóÑö) åóáú ÇáúãõÑóÇÏõ Ãóäøóåõ íõßóãøóáõ
Èöåö äöÕóÇÈõ ÇáúÈóÞóÑö ÅÐóÇ äóÞóÕó Ýóíóßõæäõ Íõßúãõåõ ÍõßúãóåóÇ
ãõØúáóÞðÇ¡ Ãóæú ÇáúãõÑóÇÏõ Ãóäøóåõ ßóÇáúÈóÞóÑö Ýöí ÇáúÚóÏóÏö ÈöãóÚúäóì
Ãóäøóåõ áóÇ ÊóÌöÈõ ÇáÒøóßóÇÉõ Ýöíåö ÅáøóÇ ÅÐóÇ ÈóáóÛó ËóáóÇËöíäó¿ Ýöíåö
äóÙóÑñ¡ æóÚöÈóÇÑóÉõ ÍóÌø: æóíõÚúÊóÈóÑõ ÈöÃóÎóÝøöåöãóÇ Úóáóì ÇáúÃóæúÌóåöº
áöÃóäøóåõ ÇáúãõÊóíóÞøóäõ¡ áóßöäú ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöáúÚóÏóÏö áóÇ áöáÓøöäøö
ßóÃóÑúÈóÚöíäó ãõÊóæóáøöÏóÉð Èóíúäó ÖóÃúäò æóãóÚúÒò ÝóíõÚúÊóÈóÑõ
ÈöÇáúÃóßúËóÑö¡ ßóãóÇ ÈóíøóäúÊå Ýöí ÔóÑúÍö ÇáúÅöÑúÔóÇÏö æóÚöÈóÇÑóÊõåõ:
Ëõãøó ßóãóÇ íóÃúÊöí Ýöí ÇáúÃõÖúÍöíøóÉö ÝóáóÇ íõÎúÑöÌõ åõäóÇ ÅáøóÇ ãóÇ
áóåõ ÓóäóÊóÇäö ÇåÜ.
æóÇáúãõÊóÈóÇÏóÑõ ãöäúåõ Ãóäøóåõ ÌöäúÓñ ãõÓúÊóÞöáøñ ÝóáóÇ íõßóãøóáõ Èöåö
ÃóÍóÏõåõãóÇ (Þóæúáõåõ: ÌóãúÚõ ÙóÈúíò æóåõæó ÇáúÛóÒóÇáõ) ÞóÇáó Ýöí
ÇáúÞóÇãõæÓö: ÇáúÛóÒóÇáõ ßóÓóÍóÇÈö ÇáÔøóÇÏöäö: Ãóíú ÇáúÞóæöíøõ ÍóíúËõ
íóÊóÍóÑøóßõ æóíóãúÔöí¡ Ãóæú ãöäú Íöíäö íõæáóÏõ Åáóì Ãóäú íóÈúáõÛó
ÃóÔõÏøó ÇáúÅöÍúÖóÇÑö ÌóãúÚõåõ ÛöÒúáóÉñ æóÛöÒúáóÇäñ ÈößóÓúÑöåöãóÇ¡
æóÞóÇáó Ýöí ãóÇÏøóÉö ÔóÏóäó: ÔóÏóäó ÇáÙøóÈúíõ æóÌóãöíÚõ æóáóÏö ÇáúÎõÝøö
æóÇáÙøöáúÝö æóÇáúÍóÇÝöÑö ÔõÏõæäðÇ Þóæöíó æóÇÓúÊóÛúäóì Úóäú Ãõãøöåö ÇåÜ
(Þóæúáõåõ: áóãøóÇ æóÌøóåóåõ Åáóì ÇáúÈóÍúÑóíúäö) åöíó ÈöáóÝúÙö
ÇáÊøóËúäöíóÉö ÇÓúãñ áöÅöÞúáöíãò ãóÎúÕõæÕò ãöäú Çáúíóãóäö æóÞóÇÚöÏóÊõåõ
åóÌóÑñ (Þóæúáõåõ: ÈöÓúãö Çááøóåö ÇáÑøóÍúãóäö ÇáÑøóÍöíãö) Ãóíú æóÕõæÑóÉõ
ÇáúßöÊóÇÈö ÈöÓúãö Çááøóåö ÅáóÎú (Þóæúáõåõ: ÝóÑóÖó ÑóÓõæáõ Çááøóåö -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -) ÞóÏøóãóåõ Úóáóì ãóÇ ÈóÚúÏóåõ ãöäú
Þóæúáöåö æóÇóáøóÊöí ÃóãóÑó Çááøóåõ ÈöåóǺ áöÃóäøóåõ ÇáúãõÔúÊóãöáõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: æóÃóÝóÇÏó ÈöÐößúÑö ÇáäøóÚóãö ÕöÍøóÉó ÊóÓúãöíóÉö ÇáËøóáóÇËóÉö
äóÚóãðÇ) Ãóíú ÝóåóÐóÇ äõßúÊóÉõ ÐößúÑö ÇáúãõÕóäøöÝö áóåõ ÝóáóÇ íõÞóÇáõ
Åäøóåõ áóÇ ÍóÇÌóÉó Åáóíúåö (Þóæúáõåõ: Ýöí ÚóÏóãö æõÌõæÈöåóÇ) ÅäøóãóÇ
ÞóíøóÏó Èöåö áöÃóäøóåõ ÇáúãóäúÕõæÕõ Úóáóíúåö Ýöí ßóáóÇãöåö.
æóÃóãøóÇ æõÌõæÈõ ÇáúÃóÎóÝøö ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäóÇ Òóßóæöíøóíúäö ÝóáóíúÓó
ãóäúÕõæÕðÇ Úóáóíúåö ÈöÏóáöíáö ãóÇ ÓóíóÃúÊöí ãöäú ÈóÍúËö ÇáÔøóÇÑöÚö áóåõ
ÊóÈóÚðÇ áöáúÚöÑóÇÞöíøö.
(3/45)
Ýöí ÃóÑúÈóÚò æóÚöÔúÑöíäó ãöäú ÇáúÅöÈöáö
ÝóãóÇ ÏõæäóåóÇ ÇáúÛóäóãõ Ýöí ßõáøö ÎóãúÓò ÔóÇÉñ. ÝóÅöÐóÇ ÈóáóÛóÊú
ÎóãúÓðÇ æóÚöÔúÑöíäó Åáóì ÎóãúÓò æóËóáóÇËöíäó ÝóÝöíåóÇ ÈöäúÊõ ãóÎóÇÖò
ÃõäúËóì¡ ÝóÅöäú áóãú íóßõäú ÝöíåóÇ ÈöäúÊõ ãóÎóÇÖò ÝóÇÈúäõ áóÈõæäò
ÐóßóÑñ¡ ÝóÅöÐóÇ ÈóáóÛóÊú ÓöÊøðÇ æóËóáóÇËöíäó Åáóì ÎóãúÓò æóÃóÑúÈóÚöíäó
ÝóÝöíåóÇ ÈöäúÊõ áóÈõæäò ÃõäúËóì¡ ÝóÅöÐóÇ ÈóáóÛóÊú ÓöÊøðÇ æóÃóÑúÈóÚöíäó
Åáóì ÓöÊøöíäó ÝóÝöíåóÇ ÍöÞøóÉñ ØóÑõæÞóÉõ ÇáúÌóãóáö¡ ÝóÅöÐóÇ ÈóáóÛóÊú
æóÇÍöÏóÉð æóÓöÊøöíäó Åáóì ÎóãúÓò æóÓóÈúÚöíäó ÝóÝöíåóÇ ÌóÐóÚóÉñ¡ ÝóÅöÐóÇ
ÈóáóÛóÊú ÓöÊøðÇ æóÓóÈúÚöíäó Åáóì ÊöÓúÚöíäó ÝóÝöíåóÇ ÈöäúÊóÇ áóÈõæäò¡
ÝóÅöÐóÇ ÈóáóÛóÊú ÅÍúÏóì æóÊöÓúÚöíäó Åáóì ÚöÔúÑöíäó æóãöÇÆóÉò ÝóÝöíåóÇ
ÍöÞøóÊóÇäö ØóÑõæÞóÊóÇ ÇáúÌóãóáö¡ ÝóÅöÐóÇ ÒóÇÏóÊú Úóáóì ÚöÔúÑöíäó
æóãöÇÆóÉò ÝóÝöí ßõáøö ÃóÑúÈóÚöíäó ÈöäúÊõ áóÈõæäò æóÝöí ßõáøö ÎóãúÓöíäó
ÍöÞøóÉñ ".
æóÝöíåö ÒöíóÇÏóÉñ íóÃúÊöí ÇáÊøóäúÈöíåõ ÚóáóíúåóÇ Ýöí ãóÍóÇáøöåóÇ¡ ÅÐú
ÇáÕøóÍöíÍõ ÌóæóÇÒõ ÊóÝúÑöíÞö ÇáúÍóÏöíËö ÅÐóÇ áóãú íóÎúÊóáøó Èöåö
ÇáúãóÚúäóì¡ æóÞóæúáõåõ: ÝóÑóÖó: Ãóíú ÞóÏøóÑó¡ æóÞöíáó ÃóæúÌóÈó¡
æóÞóæúáõåõ ÝóáóÇ íõÚúØö: Ãóíú ÇáÒøóÇÆöÏó Èóáú ÇáúæóÇÌöÈó ÝóÞóØú¡
æóÊóÞúíöíÏõ ÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö ÈöÇáúÃõäúËóì æóÇÈúäö ÇááøóÈõæäö
ÈöÇáÐøóßóÑö ÊóÃúßöíÏðÇ ßóãóÇ íõÞóÇáõ ÑóÃóíúÊ ÈöÚóíúäóíøó æóÓóãöÚúÊ
ÈöÃõÐõäóíøó¡ æóÅöäøóãóÇ áóãú ÊõÌúÚóáú ÈóÚúÖõ ÇáúæóÇÍöÏóÉö ßóÇáúæóÇÍöÏóÉö
Ïõæäó ÇáúÃóÔúÞóÇÕö¡ æóÝöí ÃóÈöí ÏóÇæõÏ ÇáÊøóÕúÑöíÍõ ÈöÇáúæóÇÍöÏóÉö Ýöí
ÑöæóÇíóÉö ÇÈúäö ÚõãóÑó Ýóåöíó ãõÞóíøöÏóÉñ ÎóÈóÑó ÃóäóÓò¡ æóÞóæúáõ
ÇáúãõÕóäøöÝö: Ëõãøó Ýöí ßõáøö ÃóÑúÈóÚöíäó Åáóì ÂÎöÑöåö ãõÑóÇÏõåõ Èöåö
Ãóäøó ÇáúæóÇÌöÈó íóÊóÛóíøóÑõ ÈöÒöíóÇÏóÉö ÊöÓúÚò¡ Ëõãøó ÈöÒöíóÇÏóÉö
ÚóÔúÑò áöÃóäøó ÇÓúÊöÞóÇãóÉó ÇáúÍöÓóÇÈö ÈöÐóáößó ÅäøóãóÇ Êóßõæäõ ÈóÚúÏó
ãöÇÆóÉò æóÅöÍúÏóì æóÚöÔúÑöíäó¡ æóáóæú ÃóÎúÑóÌó ÈöäúÊóíú áóÈõæäò ÈóÏóáðÇ
ãöäú ÇáúÍöÞøóÉö Ýöí ÓöÊøò æóÃóÑúÈóÚöíäó¡ Ãóæú ÃóÎúÑóÌó ÍöÞøóÊóíúäö Ãóæú
ÈöäúÊóíú áóÈõæäò ÈóÏóáðÇ Úóäú ÇáúÌóÐóÚóÉö Ýöí ÅÍúÏóì æóÓöÊøöíäó ÌóÇÑò
Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö Ýöí ÒöíóÇÏóÉö ÇáÑøóæúÖóÉöº áöÃóäøóåõãóÇ íóÌúÒöíóÇäö
ÚóãøóÇ ÒóÇÏó (æóÈöäúÊõ ÇáúãóÎóÇÖö áóåóÇ ÓóäóÉñ) æóØóÚóäóÊú Ýöí
ÇáËøóÇäöíóÉö.
ÓõãøöíóÊú Èöåöº áöÃóäøó ÃõãøóåóÇ ÈóÚúÏó ÓóäóÉò ãöäú æöáóÇÏóÊöåóÇ Âäó
áóåóÇ Ãóäú ÊóÍúãöáó ãóÑøóÉð ÃõÎúÑóì ÝóÊóÕöíÑó ãöäú ÇáúãóÎóÇÖö: Ãóíú
ÇáúÍóæóÇãöáö (æóÇááøóÈõæäõ ÓóäóÊóÇäö) æóØóÚóäóÊú Ýöí ÇáËøóÇáöËóÉö.
ÓõãøöíóÊú Èöåöº áöÃóäøó ÃõãøóåóÇ Âäó áóåóÇ Ãóäú ÊóáöÏó ÝóÊóÕöíÑó
áóÈõæäðÇ (æóÇáúÍöÞøóÉõ) áóåóÇ (ËóáóÇËñ) æóØóÚóäóÊú Ýöí ÇáÑøóÇÈöÚóÉö
ÓõãøöíóÊú Èöåö áöÃóäøóåóÇ ÇÓúÊóÍóÞøóÊú Ãóäú ÊõÑúßóÈó æóíõÌúÚóáó
ÚóáóíúåóǺ æóáöÃóäøóåóÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Úóáóì ÈóíóÇäö ÇáúÃóäúæóÇÚö ÇáøóÊöí ÊóÌöÈõ ÝöíåóÇ¡ æóÞóÏøóÑó ÇáúãõÎúÑóÌóº
áöÃóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - åõæó ÇáøóÐöí ÈóíøóäóåóÇ
æóÃóãúÑõåõ ÊóÚóÇáóì ãõÌúãóáñ ÍóíúËõ ÞóÇáó {ÎõÐú ãöäú ÃóãúæóÇáöåöãú
ÕóÏóÞóÉð ÊõØóåøöÑõåõãú} [ÇáÊæÈÉ: 103] ÇáúÂíóÉó.
[ÝóÇÆöÏóÉñ] ÐóßóÑó ÇáÔøóíúÎõ ÊóÇÌõ ÇáÏøöíäö Èúäõ ÚóØóÇÁö Çááøóåö Ýöí
ÇáÊøóäúæöíÑö Ãóäøó ÇáúÃóäúÈöíóÇÁó áóÇ ÊóÌöÈõ Úóáóíúåöãú ÇáÒøóßóÇÉóº
áöÃóäøóåõãú áóÇ ãöáúßó áóåõãú ãóÚó Çááøóåö¡ æóÅöäøóãóÇ ßóÇäõæÇ
íóÔúåóÏõæäó ãóÇ Ýöí ÃóíúÏöíåöãú æóÏóÇÆöÚó áóåõãú íóÈúÐõáõæäóåõ Ýöí
ÃóæóÇäö ÈóÐúáöåö æóíóãúäóÚõæäóåõ Ýöí ÛóíúÑö ãóÍóáøöåö¡ æóáöÃóäøó
ÇáÒøóßóÇÉó ÅäøóãóÇ åöíó ØõåúÑóÉñ áöãóÇ ÚóÓóÇåõ Ãóäú íóßõæäó ãöãøóäú
æóÌóÈóÊú Úóáóíúåö¡ æóÇáúÃóäúÈöíóÇÁõ ãõÈóÑøóÁõæäó ãöäú ÇáÏøóäóÓö
áöÚöÕúãóÊöåöãú ÇåÜ ÓõíõæØöíøñ Ýöí ÇáúÎóÕóÇÆöÕö ÇáÕøõÛúÑóì¡ áóßöäú ÞóÇáó
ÇáúãõäóÇæöíøõ Ýöí ÔóÑúÍöåóÇ ãóÇ äóÕøõåõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÊóÑóÇåõ ÈóäóÇåõ
ÇÈúäõ ÚóØóÇÁö Çááøóåö Úóáóì ãóÐúåóÈö ÅãóÇãöåö Ãóäøó ÇáúÃóäúÈöíóÇÁó áóÇ
íóãúáößõæäó æóãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÎöáóÇÝõåõ ÇåÜ.
æóäõÞöáó ÈöÇáÏøóÑúÓö Úóäú ÝóÊóÇæóì ÇáÔøöåóÇÈö ÇáÑøóãúáöíøö ÇáúÞóæúáõ
ÈöæõÌõæÈö ÇáÒøóßóÇÉö Úóáóíúåöãú (Þóæúáõåõ: ÊóÃúßöíÏðÇ ßóãóÇ íõÞóÇáõ
ÅáóÎú) Ãóæúáóì ãöäúåõ ÅÝóÇÏóÉõ ÏóÝúÚö Êóæóåøõãö Ôõãõæáöåö ÇáÐøößúÑóº
áöÃóäøó ßõáøðÇ ãöäú ÇáöÇÈúäö æóÇáúÈöäúÊö ÞóÏú íõÓúÊóÚúãóáõ ÈöãóÚúäóì
ÇáúæóáóÏö ßóãóÇ Ýöí ÈöäúÊö ÚöÑúÓò æóÇÈúäö Âæóìº áöÃóäøó ßõáøðÇ ãöäúåõãóÇ
ÇÓúãñ áöäóæúÚò ãóÎúÕõæÕò ãõØúáóÞðÇ (Þóæúáõåõ: áöÃóäøóåõãóÇ íõÌúÒöíóÇäö
ÚóãøóÇ ÒóÇÏó) íõÄúÎóÐõ ãöäúåõ Ãóäøóåõ áóæú ÃóÎúÑóÌó ÈöäúÊóíú ãóÎóÇÖò
Úóäú ÓöÊøò æóËóáóÇËöíäó áóãú íóÌõÒúº áöÃóäøó ÈöäúÊóíú ÇáúãóÎóÇÖö áóÇ
ÊóÌöÈóÇäö Ýöí ÚóÏóÏò ãóÇ (Þóæúáõåõ: ÝóÊóÕöíÑõ ãöäú ÇáúãóÎóÇÖö) Ãóíú
ÇáúÍóæóÇãöáö.
Ãóíú æóÚóáóíúåö ÝóÇáúãóÎóÇÖõ Ýöí Þóæúáöåöãú ÈöäúÊõ ãóÎóÇÖò ÅãøóÇ Ãóäú
íõÑóÇÏó Èöåö ÇáúÌöäúÓõ Ãóæú Ýöí ÇáúßóáóÇãö ÍóÐúÝñ ÊóÞúÏöíÑõåõ ÈöäúÊõ
äóÇÞóÉò ãöäú ÇáúãóÎóÇÖö¡ æóÅöáøóÇ ÝóÇáúÞöíóÇÓõ ÈöäúÊõ ãóÇÎöÖò: Ãóíú
ÍóÇãöáò.
æóÝöí ÇáúãõÎúÊóÇÑö: æóÇáúãóÎóÇÖõ ÈöÇáúÝóÊúÍö æóÌóÚõ ÇáúæöáóÇÏóÉö¡ æóÞóÏú
ãóÎöÖóÊú ÇáúÍóÇãöáõ ÈöÇáúßóÓúÑö ãóÎóÇÖðÇ: Ãóíú ÖóÑóÈóåóÇ ÇáØøóáúÞõ
Ýóåöíó ãóÇÎöÖñ¡ æóÇáúãóÎóÇÖõ ÃóíúÖðÇ: ÇáúÍóæóÇãöáõ ãöäú ÇáäøõæÞö ÇåÜ.
æóåõæó íõÝöíÏõ Ãóäøó ÇáúãóÎóÇÖó ãõÔúÊóÑóßñ Èóíúäó æóÌóÚö ÇáúæöáóÇÏóÉö
æóÈóíúäó ÇáúÍóæóÇãöáö ãöäú ÇáäøõæÞö.
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
[ÇáÔøóÑúØö ÇáËøóÇäöí ÇáäøöÕóÇÈõ]
Þóæúáõåõ: æóÅöäøóãóÇ áóãú ÊõÌúÚóáú ÈóÚúÖõ ÇáúæóÇÍöÏóÉö ßóÇáúæóÇÍöÏóÉö)
Ãóíú ÝóíõÞóÇáõ ãóÊóì ÒóÇÏóÊú Ýöí ÇáäøöÕóÇÈö ÇáúÃóæøóáö Úóäú ÎóãúÓò
æóËóáóÇËöíäó æóáóæú ÈöÌõÒúÁò æóÇÍöÏóÉò ÊóÌöÈõ ÈöäúÊõ áóÈõæäò (Þóæúáõåõ:
ÇáÊøóÕúÑöíÍõ ÈöÇáúæóÇÍöÏóÉö) Ãóíú Ýöí Þóæúáöåö ÝóÅöÐóÇ ÒóÇÏóÊú Úóáóì
ÚöÔúÑöíäó æóãöÇÆóÉò
(3/46)
ÇÓúÊóÍóÞøóÊú Ãóäú íóØúÑõÞóåóÇ ÇáúÝóÍúáõ
æóÇÓúÊóÍóÞøó ÇáúÝóÍúáõ Ãóäú íóØúÑõÞó æóÇáúÌóÐóÚóÉõ áóåóÇ (ÃóÑúÈóÚñ)
æóØóÚóäóÊú Ýöí ÇáúÎóÇãöÓóÉö.
ÓõãøöíóÊú Èöåö áöÃóäøóåóÇ ÃóÌúÐóÚóÊú ãõÞóÏøöãó ÃóÓúäóÇäöåóÇ: Ãóíú
ÃóÓúÞóØóÊúåõ¡ æóÞöíáó áöÊóßóÇãõáö ÃóÓúäóÇäöåóÇ¡ æóÞöíáóº áöÃóäøó
ÃóÓúäóÇäóåóÇ áóÇ ÊóÓúÞõØõ ÈóÚúÏó Ðóáößó æóåõæó ÛóÑöíÈñ¡ æóåóÐóÇ ÂÎöÑõ
ÃóÓúäóÇäö ÇáÒøóßóÇÉö¡ æóÇÚúÊõÈöÑó Ýöí ÇáúÌóãöíÚö ÇáúÃõäõæËóÉõ áöãóÇ
ÝöíåóÇ ãöäú ÑöÝúÞö ÇáÏøóÑøö æóÇáäøóÓúáö¡ æóÙóÇåöÑõ ßóáóÇãöåöãú åõäóÇ Ýöí
ÇáúÃóÓúäóÇäö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö Ýöí ÇáäøóÚóãö ÃóäøóåóÇ áöáÊøóÍúÏöíÏö¡
æóÊõÝóÇÑöÞõ ãóÇ ÓóíóÃúÊöí Ýöí ÇáÓøóáóãö ãöäú ÇáÓøöäøö ÇáúãóäúÕõæÕö
Úóáóíúåö íóßõæäõ Úóáóì ÇáÊøóÞúÑöíÈö ÈöÃóäøó ÇáúÛóÇáöÈó Ýöí ÇáÓøóáóãö
ÅäøóãóÇ íóßõæäõ Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÌõæÏò¡ Ýóáóæú ßóáøóÝúäóÇåõ ÇáÊøóÍúÏöíÏó
áóÊóÚóÓøóÑó¡ æóÇáÒøóßóÇÉõ ÊóÌöÈõ Ýöí Óöäøò ÇÓúÊóäúÊóÌóåõ åõæó ÛóÇáöÈðÇ¡
æóåõæó ÚóÇÑöÝñ ÈöÓöäøöåö ÝóáóÇ íóÔõÞøõ ÅíÌóÇÈõ Ðóáößó Úóáóíúåö
(æóÇáÔøóÇÉõ) ÇáúæóÇÌöÈóÉõ ÝöíãóÇ Ïõæäó ÎóãúÓò æóÚöÔúÑöíäó ãöäú ÇáúÅöÈöáö
(ÌóÐóÚóÉõ ÖóÃúäò áóåóÇ ÓóäóÉñ) æóÏóÎóáóÊú Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö Ãóæú
ÃóÌúÐóÚóÊú ÞóÈúáóåóÇ¡ ßóãóÇ ÑóÌøóÍóåõ ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ÇáúÃõÖúÍöíøóÉö
ÊóäúÒöíáðÇ áóåõ ãóäúÒöáóÉó ÇáúÈõáõæÛö ÈöÇáöÇÍúÊöáóÇãö ßóãóÇ áóæú ÊóãøóÊú
ÇáÓøóäóÉõ ÞóÈúáó ÅÌúÐóÇÚöåóÇ (æóÞöíáó) áóåóÇ (ÓöÊøóÉõ ÃóÔúåõÑò Ãóæú
ËóäöíøóÉõ ãóÚúÒò áóåóÇ ÓóäóÊóÇäö) æóÏóÎóáóÊú Ýöí ÇáËøóÇáöËóÉö (æóÞöíáó
ÓóäóÉñ) æóÌúåõ ÚóÏóãö ÅÌúÒóÇÁö ãóÇ Ïõæäó åóÐöåö ÇáÓøöäöíäó ÇáúÅöÌúãóÇÚõ
(æóÇáúÃóÕóÍøõ Ãóäøóåõ ãõÎóíøóÑñ ÈóíúäóåõãóÇ) Ãóíú ÇáúÌóÐóÚóÉö
æóÇáËøóäöíøóÉö
(æóáóÇ íóÊóÚóíøóäõ ÛóÇáöÈõ Ûóäóãö ÇáúÈóáóÏö) Ãóíú ÈóáóÏö ÇáúãóÇáö Èóáú
íõÌúÒöí Ãóíøõ Ûóäóãò Ýöíåö áöÎóÈóÑö «Ýöí ßõáøö ÎóãúÓò ÔóÇÉñ» æóÇáÔøóÇÉõ
ÊõØúáóÞõ Úóáóì ÇáÖøóÃúäö æóÇáúãóÚúÒö¡ áóßöäú áóÇ íóÌõæÒõ áóåõ
ÇáöÇäúÊöÞóÇáõ Åáóì Ûóäóãö ÈóáóÏò ÂÎóÑó ÅáøóÇ áöãöËúáöåóÇ Ýöí ÇáúÞöíãóÉö
Ãóæú ÃóÚúáóì ãöäúåóÇ¡ æóÞóÖöíøóÊõåõ ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáÓøõÈúßöíøõ ÚóÏóãõ
ÈóÞóÇÁö ÇáÊøóÎúíöíÑö Úóáóì ÍóÇáöåö ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäóÊú Ûóäóãõ ÇáúÈóáóÏö
ßõáøõåóÇ ÖóÃúäöíøóÉð¡ æóåöíó ÃóÚúáóì ÞöíãóÉð ãöäú ÇáúãóÚúÒö¡
æóíóÊóÚóíøóäõ ÇáÖøóÃúäõ æóÚóÏóãõ ÌóæóÇÒö ÅÎúÑóÇÌö ÇáúãóÚúÒö Ýöí åóÐöåö
ÇáúÍóÇáóÉö¡ æóãõÞóÇÈöáõ ÇáúÃóÕóÍøö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
[ÝóÇÆöÏóÉñ] ÞóÇáó ÇáúÚóáúÞóãöíøõ Ýöí ÔóÑúÍö ÇáúÌóÇãöÚö ÇáÕøóÛöíÑö ÚöäúÏó
Þóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «Åäøó ÎöíóÇÑóßõãú
ÃóÍúÓóäõßõãú ÞóÖóÇÁð» æóÓóÈóÈõåõ ßóãóÇ Ýöí ÇáúÈõÎóÇÑöíøö Úóäú ÃóÈöí
åõÑóíúÑóÉó - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - ÞóÇáó «ßóÇäó áöÑóÌõáò Úóáóì
ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Óöäøñ ãöäú ÇáúÅöÈöáö»
æóåõæó ÍõæóÇÑñ Ëõãøó ÈóÚúÏó ÝóÕúáöåö ãöäú Ãõãøöåö ÝóÕöíáñ Ëõãøó Ýöí
ÇáÓøóäóÉö ÇáËøóÇäöíóÉö ÇÈúäõ ãóÎóÇÖò æóÈöäúÊõ ãóÎóÇÖò æóÝöí ÇáËøóÇáöËóÉö
ÇÈúäõ áóÈõæäò æóÈöäúÊõ áóÈõæäò æóÝöí ÇáÑøóÇÈöÚóÉö ÍöÞøñ æóÍöÞøóÉñ æóÝöí
ÇáúÎóÇãöÓóÉö ÌóÐóÚñ æóÌóÐóÚóÉñ æóÝöí ÇáÓøóÇÏöÓóÉö Ëóäöíøñ æóËóäöíøóÉñ
æóÝöí ÇáÓøóÇÈöÚóÉö ÑõÈóÇÚöíøñ æóÑóÈóÇÚöíóÉñ æóÝöí ÇáËøóÇãöäóÉö ÓõÏõÓñ
æóÓóÏöíÓóÉñ æóÝöí ÇáÊøóÇÓöÚóÉö ÈóÇÒöáñ æóÝöí ÇáúÚóÇÔöÑö ãõÎúáöÝñ ÇåÜ.
Ëõãøó ÑóÃóíúÊ ãöËúáóåõ Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö¡ æóÖóÈúØõ ÍõæóÇÑñ ÈöÖóãøö
ÇáúÍóÇÁö æóÈöÇáÑøóÇÁö ÑóÈóÇÚñ ÈöÝóÊúÍö ÇáÑøóÇÁö æóÓóÏóÓñ ÈöÝóÊúÍö
ÇáÓøöíäö æóÇáÏøóÇáö æóãõÎúáöÝñ ÈöÖóãøö Çáúãöíãö æóÅöÓúßóÇäö ÇáúÎóÇÁö
ÇáúãõÚúÌóãóÉö¡ æóÒóÇÏó Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáúÚóáúÞóãöíøõ: Ëõãøó áóÇ
íóÎúÊóÕøõ åóÐóÇäö: Ãóíú ÈóÇÒöáñ æóãõÎúáöÝñ ÈöÇÓúãò Èóáú íõÞóÇáõ ÈóÇÒöáõ
ÚóÇãò æóÈóÇÒöáõ ÚóÇãóíúäö ÝóÃóßúËóÑó æóãõÎúáöÝõ ÚóÇãò æóãõÎúáöÝõ
ÚóÇãóíúäö ÝóÃóßúËóÑó¡ ÝóÅöÐóÇ ßóÈöÑó: Ãóíú ÈöÃóäú ÌóÇæóÒó ÇáúÎóãúÓó
Óöäöíäó ÈóÚúÏó ÇáúÚóÇÔöÑóÉö ßóãóÇ Ýöí ÇáÏøóãöíÑöíøö Ýóåõæó ÚóæúÏñ
æóÚóæúÏóÉñ ÈöÝóÊúÍö ÇáúÚóíúäö æóÅöÓúßóÇäö ÇáúæóÇæö¡ ÝóÅöÐóÇ åóÑöãó
ÝóÇáÐøóßóÑõ ÞóÍöãñ ÈöÝóÊúÍö ÇáúÞóÇÝö æóßóÓúÑö ÇáúÍóÇÁö ÇáúãõåúãóáóÉö
æóÇáúÃõäúËóì äóÇÈñ æóÔóÇÑöÝñ ÇåÜ.
æóÞóæúáõ ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö Ëõãøó áóÇ íóÎúÊóÕøõ åóÐóÇäö ÈöÇÓúãò: Ãóíú áóÇ
íóÎúÊóÕøõ æóÇÍöÏñ ãöäúåõãóÇ ÈöÚóÏóÏò ãöäú ÇáÓøöäöíäó ÈöÍóíúËõ áóÇ
íõØúáóÞõ Úóáóì ãóÇ ÒóÇÏó Úóáóíúåö Èóáú ÇáúÈóÇÒöáõ ÇÓúãñ ãõÔúÊóÑóßñ
Èóíúäó ÇáÊøöÓúÚö æóãóÇ ÒóÇÏó ÚóáóíúåóÇ¡ æóÈóíúäó ÇáúãõÑóÇÏö
ÈöÇáúÅöÖóÇÝóÉö ÝóíõÞóÇáõ ÈóÇÒöáõ ÚóÇãò æóÈóÇÒöáõ ÚóÇãóíúäö¡ æóåóßóÐóÇ
Ýóåõæó ÃóØúáóÞó ÇáúÈóÇÒöáó ãöäú ÛóíúÑö ÅÖóÇÝóÉò áóãú íõÝúåóãú ãöäúåõ
ÚóÏóÏñ ÈöÚóíúäöåö ÇåÜ.
æóÝöí ÇáÕøöÍóÇÍö: ÇáúÚóæúÏõ ÇáúãõÓöäøõ ãöäú ÇáúÅöÈöáö¡ æóåõæó ÇáøóÐöí
ÞóÏú ÌóÇæóÒó Ýöí ÇáÓøöäøö ÇáúÈóÇÒöáó æóÇáúãõÎúáöÝó (Þóæúáõåõ:
æóÇÓúÊóÍóÞøó ÇáúÝóÍúáõ Ãóäú íõØúÑóÞó) Ãóíú æóÓõãøöíó ÇáúÝóÍúáõ ÍöÞøðǺ
áöÃóäøóåõ ÇÓúÊóÍóÞøó Ãóäú íõØúÑóÞó: Ãóíú æóÃóäú íõÍúãóáó Úóáóíúåö
ÃóíúÖðÇ (Þóæúáõåõ: æóÇáúÌóÐóÚóÉõ áóåóÇ ÃóÑúÈóÚñ) ßóÇãöáóÉñº áöÃóäøóåóÇ
ÊõÌúÐöÚõ ãõÞóÏøóãó ÃóÓúäóÇäöåóÇ: Ãóíú ÊõÓúÞöØõåóÇ¡ æóÙóÇåöÑõ ßóáóÇãöåöãú
Ãóäøóåõ áóÇ ÚöÈúÑóÉó åõäóÇ ÈöÇáúÅöÌúÐóÇÚö ÞóÈúáó ÊóãóÇãö ÇáúÃóÑúÈóÚö
æóÍöíäóÆöÐò ÝóíõÔúßöáõ ÈöãóÇ íóÃúÊöí Ýöí ÌóÐóÚóÉö ÇáÖøóÃúäö¡ æóÞóÏú
íõÝóÑøóÞõ ÈöÃóäøó ÇáúÞóÕúÏó Ëõãøó ÈõáõæÛõåóÇ æóåõæó íóÍúÕõáõ ÈöÃóÍóÏö
ÃóãúÑóíúäö ÇáúÅöÌúÐóÇÚõ æóÈõáõæÛõ ÇáÓøóäóÉö æóåóÐóÇ ÛóÇíóÉõ ßóãóÇáöåóÇ¡
æóåõæó áóÇ íóÊöãøõ ÅáøóÇ ÈöÊóãóÇãö ÇáúÃóÑúÈóÚö ßóãóÇ åõæó ÇáúÛóÇáöÈõ¡
æóåóÐóÇ ÂÎöÑõ ÃóÓúäóÇäö ÇáÒøóßóÇÉö ÅáóÎú ÇåÜ ÍóÌø.
æóãóÇ ÐóßóÑóåõ ãóÝúåõæãñ ãöäú Þóæúáö ÇáÔøóÇÑöÍö æóØóÚóäóÊú ÅáóÎú ãóÚó
Þóæúáöåö: áöÃóäøóåóÇ ÃóÌõÐöÚóÊú¡ ÅÐú ÇáÙøóÇåöÑõ ãöäúåõ Ãóäøó ÇáúÚöÈúÑóÉó
ÈöÇÓúÊößúãóÇáö ÇáúÃóÑúÈóÚö¡ æóÃóäøó ÇáúÅöÌúÐóÇÚó ÍößúãóÉñ áöáÊøóÓúãöíóÉö
(Þóæúáõåõ: æóÚóÏóãõ ÌóæóÇÒö ÅÎúÑóÇÌö ÇáúãóÚúÒö ÅáóÎú) æóÞöíóÇÓõåõ
Ãóäøóåõ áóæú
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: æóÌúåõ ÚóÏóãö ÅÌúÒóÇÁö ãóÇ Ïõæäó åóÐöåö ÇáÓøöäöíäó ÅáóÎú)
ÇáúæóÌúåõ Ãóäú íóÞõæáó æóÏóáöíáõ ÚóÏóãö ÅÌúÒóÇÁö ÅáóÎú
(3/47)
íóÊóÚóíøóäõ ÇáúÛóÇáöÈõ: Ãóíú ÅÐóÇ ßóÇäó
ÃóÚúáóì¡ æóÚóÈøóÑó Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö ÈóÏóáó ÇáúÃóÕóÍøö ÈöÇáÕøóÍöíÍö
¡
æóíõÔúÊóÑóØõ ßóæúäõ ÇáúãõÎúÑóÌö ÕóÍöíÍðÇ æóÅöäú ßóÇäóÊú ÅÈöáõåõ ãóÑúÖóì¡
æóíóÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ßóÇãöáðÇ ßóãóÇ Ýöí ÇáÕøöÍóÇÍö ÈöÎöáóÇÝö äóÙöíÑöåö
ãöäú ÇáúÛóäóãöº áöÃóäøó ÇáúæóÇÌöÈó åõäóÇ Ýöí ÇáÐøöãøóÉö æóËóãøó Ýöí
ÇáúãóÇáö¡ æóåóÐóÇ ãóÇ Ïóáøó Úóáóíúåö ÙóÇåöÑõ ßóáóÇãö ÇáúãóÌúãõæÚö
æóÌóÒóãó Èöåö ÇÈúäõ ÇáúãõÞúÑöí Ýöí ÑóæúÖöåö æóåõæó ÇáúãõÚúÊóãóÏõ¡ æóåóáú
ÇáÔøóÇÉõ ÇáúãõÎúÑóÌóÉõ Úóäú ÇáúÅöÈöáö ÃóÕúáñ Ãóæú ÈóÏóáñ ÙóÇåöÑõ ßóáóÇãö
ÈóÚúÖöåöãú ÇáËøóÇäöí æóÇáúÃóÕóÍøõ ÇáúÃóæøóáõ ßóãóÇ Ýöí ÇáúãõÎúÑóÌóÉö
Úóäú ÇáúÛóäóãö (æó) ÇáúÃóÕóÍøõ (Ãóäøóåõ íõÌúÒöí ÇáÐøóßóÑõ) Ãóíú
ÇáúÌóÐóÚõ ãöäú ÇáÖøóÃúäö Ãóæú ÇáúÃõäúËóì ãöäú ÇáúãóÚúÒö
ßóÇáúÃõÖúÍöíøóÉö¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú ÇáúÅöÈöáõ ÅäóÇËðÇ áóÕóÏóÞó ÇÓúãõ
ÇáÔøóÇÉö Úóáóíúåö¡ æóÇáËøóÇäöí áóÇ íõÌúÒöí äóÙóÑðÇ áöÝóæóÇÊö ÇáÏøóÑøö
æóÇáäøóÓúáö Ýöí ÇáÐøóßóÑö (æóßóÐóÇ) íõÌúÒöí (ÈóÚöíÑõ ÇáÒøóßóÇÉö ÚóãøóÇ
Ïõæäó ÎóãúÓò æóÚöÔúÑöíäó) Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö ÚöæóÖðÇ Úóäú ÇáÔøöíóÇåö
ÇÊøóÍóÏóÊú Ãóæú ÊóÚóÏøóÏóÊú æóÅöäú áóãú íõÓóÇæö ÞöíãóÊóåóÇ áöÅöÌúÒóÇÆöåö
Úóäú ÎóãúÓò æóÚöÔúÑöíäó ÝóãóÇ ÏõæäóåóÇ Ãóæúáóì.
æóÇáËøóÇäöí áóÇ íõÌúÒöí Èóáú áóÇ ÈõÏøó Ýöí ßõáøö ÎóãúÓò ãöäú ÍóíóæóÇäò¡
æóÊóÚúÈöíÑõåõ ÈöÈóÚöíÑö ÇáÒøóßóÇÉö ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö¡ æóÃóÝóÇÏó
ÈöÅöÖóÇÝóÊöåö ÅáóíúåóÇ ÇÚúÊöÈóÇÑó ßóæúäöåö ÃõäúËóì ÈöäúÊó ãóÎóÇÖò ÝóãóÇ
ÝóæúÞóåóÇ ßóãóÇ Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö æóßóæúäõåõ ãõÌúÒöÆðÇ Úóäú ÎóãúÓò
æóÚöÔúÑöíäó¡ Ýóáóæú áóãú íõÌúÒö ÚóäúåóÇ áóãú íõÞúÈóáú åõäóÇ¡ æóåóáú
íóÞóÚõ ÝöíãóÇ áóæú ÃóÎúÑóÌóåõ ÚóãøóÇ ÏõæäóåóÇ ßõáøóåõ ÝóÑúÖðÇ Ãóæú
ÈóÚúÖóåõ ßóÎóãúÓóÉò Úóäú ÎóãúÓóÉò¿ Ýöíåö æóÌúåóÇäö íóÌúÑöíóÇäö ÝöíåóÇ
áóæú ÐóÈóÍó ÇáúãõÊóãóÊøöÚõ ÈóÏóäóÉð Ãóæú ÈóÞóÑóÉð ÈóÏóáó ÇáÔøóÇÉö åóáú
ÊóÞóÚõ ßõáøõåóÇ ÝóÑúÖðÇ Ãóæú ÓõÈõÚõåóÇ¡ æóÝöíãóäú ãóÓóÍó ÑóÃúÓóåõ Ýöí
æõÖõæÆöåö Ãóæú ÃóØóÇáó ÑõßõæÚóåõ Ãóæú ÓõÌõæÏóåõ ÝóæúÞó ÇáúæóÇÌöÈö
æóäóÍúæõ Ðóáößó¡ æóÃóÝúÊóì ÇáúæóÇáöÏõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì - Ýöí
ÈóÚöíÑö ÇáÒøóßóÇÉö æóäóÍúæöåö ÈöæõÞõæÚö ÇáúÌóãöíÚö ÝóÑúÖðÇ¡ æóÝöí ãóÓúÍö
ÌóãöíÚö ÇáÑøóÃúÓö æóäóÍúæöåö ÈöæõÞõæÚö ÞóÏúÑö ÇáúæóÇÌöÈö ÝóÑúÖðÇ
æóÇáúÈóÇÞöí äóÝúáðÇ ßóãóÇ ãóÑøó¡ æóÇáÖøóÇÈöØõ áöÐóáößó Ãóäøó ãóÇ áóÇ
íõãúßöäõ ÊóÌúÒöÆóÊõåõ íóÞóÚõ Çáúßõáøõ ÝóÑúÖðÇ¡ æóãóÇ Ãóãúßóäó íóÞóÚõ
ÇáúÈóÚúÖõ ÝóÑúÖðÇ æóÇáúÈóÇÞöí äóÝúáðÇ (ÝóÅöäú ÚóÏöãó ÈöäúÊó ÇáúãóÎóÇÖö)
ÍóÇáó ÇáúÅöÎúÑóÇÌö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö ÍóÊøóì áóæú ãóáóßóåóÇ Ãóæú æóÇÑöËõåõ
ãöäú ÇáÊøóÑößóÉö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ßóÇäóÊú Ûóäóãõ ÇáúÈóáóÏö ßõáøõåóÇ ãöäú ÇáúãóÚúÒö¡ æóÃóäøó ÇáÊøóËúäöíóÉó
ãöäúåóÇ ÃóÚúáóì ÞöíãóÉð ãöäú ÌóÐóÚóÉö ÇáÖøóÃúäö ÊóÚóíøóäóÊú ÊóËúäöíóÉõ
ÇáúãóÚúÒö æóÇÞúÊöÕóÇÑõ ÇáÔøóÇÑöÍö Úóáóì ÇáÖøóÃúäö äóÙóÑðÇ áöáúÛóÇáöÈö
ãöäú Ãóäøó ÞöíãóÉó ÇáÖøóÃúäö ÃóßúËóÑõ ãöäú ÞöíãóÉö ÇáúãóÚúÒö
(Þóæúáõåõ: æóíõÔúÊóÑóØõ ßóæúäõ ÇáúãõÎúÑóÌö ÕóÍöíÍðÇ) Ãóíú ãöäú ÇáúÛóäóãö
Úóäú ÇáúÅöÈöáö (Þóæúáõåõ ÈöÎöáóÇÝö äóÙöíÑöåö ãöäú ÇáúÛóäóãö) Ãóíú
ÝóÅöäøóåõ íõÎúÑöÌõ ãöäú ÇáúãöÑóÇÖö ãóÑöíÖóÉð æóãöäú ÇáÕøöÛóÇÑö ÕóÛöíÑóÉð
Úóáóì ãóÇ íóÃúÊöí (Þóæúáõåõ: æóÌóÒóãó Èöåö ÇÈúäõ ÇáúãõÞúÑöí Ýöí ÑóæúÖöåö
æóåõæó ÇáúãõÚúÊóãóÏõ) ÞóÖöíøóÉõ ãóÇ ÐóßóÑó Ãóäøó ÇáÔøóÇÉó ÇáúãõÎúÑóÌóÉó
Úóäú ÇáúÅöÈöáö ÇáúãöÑóÇÖö Êóßõæäõ ßóÇáúãõÎúÑóÌóÉö Úóäú ÇáúÅöÈöáö
ÇáÓøóáöíãóÉö¡ æóÓóíóÃúÊöí Ãóäøó ÅÈöáóåõ ãóËóáðÇ áóæú ÇÎúÊóáóÝóÊú ÕöÍøóÉð
æóãóÑóÖðÇ ÃóÎúÑóÌó ÕóÍöíÍõåõ ÞöíãóÊóåóÇ Ïõæäó ÞöíãóÉö ÇáúãõÎúÑóÌóÉö Úóäú
ÇáÕøöÍóÇÍö ÇáúÎõáøóÕö¡ æóÞöíóÇÓõåõ Ãóäú íõÞóÇáó íõÎúÑöÌõ åõäóÇ ÕóÍöíÍóÉð
Úóäú ÇáúãöÑóÇÖö Ïõæäó ÞöíãóÉö ÇáÕøóÍöíÍóÉö ÇáúãõÎúÑóÌóÉö Ýöí
ÇáÓøóáöíãóÉö¡ æóÃóãøóÇ ãõÌóÑøóÏõ ßóæúäö ÇáÔøóÇÉö Ýöí ÇáÐøöãøóÉö
æóÇáúãóÚöíÈõ áóÇ íóËúÈõÊõ ÝöíåóÇ ÝóáóÇ íóÓúÊóáúÒöãõ ãõÓóÇæóÇÉó ÞöíãóÉö
ÇáúãõÎúÑóÌóÉö Úóäú ÇáúãóÑöíÖóÉö áöÞöíãóÉö ÇáúãõÎúÑóÌóÉö Úóäú
ÇáÓøóáöíãóÉö (Þóæúáõåõ: æóÇáúÃóÕóÍøõ ÇáúÃóæøóáõ) æóíóÙúåóÑõ ÃóËóÑõ
Ðóáößó Ýöí ãõØóÇáóÈóÉö ÇáÓøóÇÚöí¡ ÝóÚóáóì ÇáúÃóÕóÍøö íõØóÇáóÈõ
ÈöÇáÔøóÇÉö ÝóÅöäú ÏóÝóÚóåóÇ ÇáúãóÇáößõ ÝóÐóÇßó¡ Ãóæú ÈöÈóÚöíÑö
ÇáÒøóßóÇÉö ÝóÅöäú ÏóÝóÚóåóÇ ÞõÈöáóÊú æóßóÇäóÊú ÈóÏóáðÇ (Þóæúáõåõ:
æóßóÐóÇ íõÌúÒöí ÈóÚöíÑõ ÇáÒøóßóÇÉö) ÙóÇåöÑõ ÇáÊøóÚúÈöíÑö ÈöÇáúÅöÌúÒóÇÁö
Ãóäøó ÇáÔøóÇÉó ÃóÝúÖóáõ ãöäúåõ¡ æóíóäúÈóÛöí Ãóäú íõÞóÇáó
ÈöÃóÝúÖóáöíøóÊöåöº áöÃóäøóåõ ãöäú ÇáúÌöäúÓö¡ æóÅöäøóãóÇ ÃóÌúÒóÃó
ÛóíúÑõåõ ÑöÝúÞðÇ ÈöÇáúãóÇáößö¡ æóãóÍóáøõ ÃóÝúÖóáöíøóÊöåö Úóáóì ÇáÔøóÇÉö
Åäú ßóÇäóÊú ÞöíãóÊõåõ ÃóßúËóÑó ãöäú ÞöíãóÉö ÇáÔøóÇÉö¡ ÝóÅöäú ÊóÓóÇæóíóÇ
ãöäú ßõáøö æóÌúåò Ýóåóáú íõÞóÏøóãõ ÇáúÈóÚöíÑõº áöÃóäøóåõ ãöäú ÇáúÌöäúÓö
Ãóæú ÇáÔøóÇÉõ áöÃóäøóåóÇ ãóäúÕõæÕñ ÚóáóíúåóÇ¡ Ãóæú íõÊóÎóíøóÑõ
ÈóíúäóåõãóÇ¿ ßõáøñ ãõÍúÊóãóáñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáËøóÇáöËõ.
(Þóæúáõåõ: æóßóæúäõåõ ãõÌúÒöÆðÇ Úóäú ÎóãúÓò) Ôóãöáó Ðóáößó ãóÇ áóæú
ßóÇäó ÚöäúÏóåõ ÎóãúÓóÉñ ãóËóáðÇ ßõáøõåóÇ ãóÚöíÈóÉñ ÝóÃóÎúÑóÌó ÚóäúåóÇ
ÈöäúÊó ãóÎóÇÖò ãóÚöíÈóÉð ãöäú ÌöäúÓö ÇáúãõÎúÑóÌö Úóäúåõ ÝóíõÌúÒöí¡
æóÚóáóíúåö ÝóíõÝóÑøóÞõ Èóíúäó ãóÇ áóæú ÃóÎúÑóÌó ÔóÇÉð ÍóíúËõ ÇõÚúÊõÈöÑó
ÝöíåóÇ Ãóäú Êóßõæäó ÕóÍöíÍóÉð¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú ÅÈöáõåõ ãöÑóÇÖðÇ æóÈóíúäó
ãóÇ áóæú ÃóÎúÑóÌó ÈöäúÊó ãóÎóÇÖò ãóÚöíÈóÉð ÚóãøóÇ Ïõæäó ÎóãúÓò
æóÚöÔúÑöíäó ãöäú ÇáúãóÑöíÖóÇÊö ÈöÃóäøó ÇáúãóÑöíÖóÉó ÊõÌúÒöí Úóäú ÎóãúÓò
æóÚöÔúÑöíäó ãóÑöíÖóÉð ÝóÊõÌúÒöí ÚóãøóÇ ÏõæäóåóÇ ÈöÇáúÃóæúáóì¡ æóÇáÔøóÇÉõ
ÝöíãóÇ Ïõæäó ÇáúÎóãúÓö æóÇáúÚöÔúÑöíäó áóãøóÇ ßóÇäóÊú ãöäú ÛóíúÑö
ÇáúÌöäúÓö æóÃóæúÌóÈóåóÇ ÇáÔøóÇÑöÚõ æóÌóÈó Ãóäú Êóßõæäó ÕóÍöíÍóÉð
(Þóæúáõåõ æóãóÇ Ãóãúßóäó íóÞóÚõ ÇáúÈóÚúÖõ ÝóÑúÖðÇ) Ãóíú ÓóæóÇÁñ Ãóãúßóäó
ÊóÌúÒöÆóÊõåõ ÈöäóÝúÓöåö ßóãóÓúÍö ÌóãöíÚö ÇáÑøóÃúÓö Ãóæú ÈöÈóÏóáöåö ßóãóÇ
áóæú ÃóÎúÑóÌó ÈöäúÊó áóÈõæäò Úóäú ÈöäúÊö ãóÎóÇÖò ÈöáóÇ ÌõÈúÑóÇäò ßóãóÇ
íóÃúÊöí áóåõ Ýöí Þóæúáöåö æóáóæú ÕóÚöÏó ãöäú ÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö ãóËóáðÇ
Åáóì ÈöäúÊö ÇááøóÈõæäö ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ åóáú ÊóÞóÚõ ÅáóÎú (Þóæúáõåõ
Ãóæú æóÇÑöËõåõ ãöäú ÇáÊøóÑößóÉö)
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: ãöäú ÇáÊøóÑößóÉö) åóÐóÇ áóíúÓó ãöäú ßóáóÇãö ÇÈúäö ÇáúãõÞúÑöí
ÝóäöÓúÈóÊõåõ Åáóíúåö áóíúÓóÊú Ýöí ãóÍóáøöåóÇ¡ æóÇáúÍóÇÕöáõ Ãóäøó ÔóíúÎó
ÇáúÅöÓúáóÇãö Ýöí
(3/48)
áóÒöãóåõ ÅÎúÑóÇÌõåóÇ ßóãóÇ ÌóÑóì Úóáóíúåö
ÇÈúäõ ÇáúãõÞúÑöí Ýöí ÑóæúÖöåö¡ æóáóÇ íõäóÇÝöíåö ãóÇ ÞóÇáóåõ
ÇáÑøõæíóÇäöíøõ ãöäú Ãóäøóåõ áóæú ãóÇÊó ÞóÈúáó ÅÎúÑóÇÌö ÇÈúäö ÇááøóÈõæäö
æóÚöäúÏó æóÇÑöËöåö ÈöäúÊõ ãóÎóÇÖò ÃóÌúÒóÃóåõ ÇÈúäõ ÇááøóÈõæäö
áöÅöãúßóÇäö Íóãúáö ÇáúÃóæøóáö Úóáóì ÕóíúÑõæÑóÊöåóÇ ÈöäúÊó ãóÎóÇÖò Ýöí
ÇáúãóæúÑõæËö ÇáúãõÊóÚóáøöÞö Èöåö ÇáÒøóßóÇÉõ¡ æóÇáËøóÇäöí Úóáóì ÎöáóÇÝöåö
(ÝóÇÈúäõ áóÈõæäò) æóáóæú ÎõäúËóì Ãóæú ãóÚó ÞõÏúÑóÊöåö Úóáóì ÔöÑóÇÁö
ÈöäúÊö ãóÎóÇÖò¡ Ãóæú ßóÇäóÊú ÞöíãóÊõåõ ÃóÞóáøó ãöäúåóÇ æóÔóãöáó
ÝóÞúÏõåóÇ ãóÇ áóæú ßóÇäóÊú ãóÛúÕõæÈóÉð Ãóæú ãóÑúåõæäóÉð æóåõæó ÛóíúÑõ
ãõÊóãóßøöäò ãöäú ÅÎúÑóÇÌöåóÇ¡ æóáóæú ÊóáöÝóÊú ÈöäúÊõ ÇáúãóÎóÇÖö ÈóÚúÏó
ÇáÊøóãóßøõäö ãöäú ÅÎúÑóÇÌöåóÇ ÝóÇáúÃóæúÌóåõ ÚóÏóãõ ÇãúÊöäóÇÚö ÇÈúäö
ÇááøóÈõæäö ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÍóÇáóÉö ÇáúÃóÏóÇÁö ßóãóÇ ÇÓúÊóÙúåóÑó
ÇáÓøõÈúßöíøõ ÎöáóÇÝðÇ áöáúÅöÓúäóæöíøö¡ æóíóÏõáøõ ÅÌúÒóÇÁõ ÇÈúäö
ÇááøóÈõæäö ÚöäúÏó ÝóÞúÏöåóÇ ÎóÈóÑõ ÃóÈöí ÏóÇæõÏ «ÝóÅöäú áóãú íóßõäú
ÝöíåóÇ ÈöäúÊõ ãóÎóÇÖò ÝóÇÈúäõ áóÈõæäò ÐóßóÑñ» ¡ æóÞóæúáõåõ ÐóßóÑñ
ÊóÃúßöíÏñ æóÇáúÎõäúËóì Ãóæúáóì.
äóÚóãú áóæú ÃóÑóÇÏó ÅÎúÑóÇÌó ÇáúÎõäúËóì ãóÚó æõÌõæÏö ÇáúÃõäúËóì áóãú
íõÌúÒöåö áöÇÍúÊöãóÇáö ÐõßõæÑóÊöåö (æóÇáúãóÚöíÈóÉõ ßóãóÚúÏõæãóÉò)
ÝóíõÄúÎóÐõ ãóÇ ÐóßóÑó ãóÚó æõÌõæÏöåóÇ áöÚóÏóãö ÅÌúÒóÇÁö ÇáúãóÚöíÈö
(æóáóÇ íõßóáøóÝõ) Ãóäú íõÎúÑöÌó ÈöäúÊó ãóÎóÇÖò (ßóÑöíãóÉð) ÅÐóÇ ßóÇäóÊú
ÅÈöáõåõ áóíúÓóÊú ßóÐóáößó áöÞóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó
- áöãõÚóÇÐò áóãøóÇ ÈóÚóËóåõ ÚóÇãöáðÇ «ÅíøóÇßó æóßóÑóÇÆöãó ÃóãúæóÇáöåöãú»
ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ÅÈöáõåõ ßóÑóÇÆöãó áóÒöãóåõ ÅÎúÑóÇÌõåóÇ (áóßöäú ÊóãúäóÚõ)
ÇáúßóÑöíãóÉõ ÚöäúÏóåõ (ÇÈúäó áóÈõæäò) æóÍöÞøðÇ (Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö)
áöæõÌõæÏö ÈöäúÊö ãóÎóÇÖò ÈöãóÇáöåö ãõÌúÒöíóÉò¡ æóÇáËøóÇäöí íóÌõæÒõ
ÅÎúÑóÇÌõåõ ÊóäúÒöíáðÇ áóåóÇ ãóäúÒöáóÉó ÇáúãóÚúÏõæãóÉö áöÚóÏóãö áõÒõæãö
ÅÎúÑóÇÌöåóÇ (æóíõÄúÎóÐõ ÇáúÍöÞøõ) ÈößóÓúÑö ÇáúãõåúãóáóÉö (Úóäú ÈöäúÊö
ÇáúãóÎóÇÖö) ÚöäúÏó ÝóÞúÏöåóÇ ÅÐú åõæó Ãóæúáóì ãöäú ÇÈúäö ÇááøóÈõæäö
(áóÇ) Úóäú ÈöäúÊö (áóÈõæäò) ÚöäúÏó ÝóÞúÏöåóÇ Ãóíú ÝóáóÇ íõÌúÒöí ÚóäúåóÇ
(Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö) ÅÐú ÒöíóÇÏóÉõ Óöäøö ÇÈúäö ÇááøóÈõæäö Úóáóì ÈöäúÊö
ÇáúãóÎóÇÖö ÊõæÌöÈõ ÇÎúÊöÕóÇÕóåõ ÈöÞõæøóÉö æõÑõæÏö ÇáúãóÇÁö æóÇáÔøóÌóÑö
æóÇáöÇãúÊöäóÇÚö ãöäú ÕöÛóÇÑö ÇáÓøöÈóÇÚö¡ æóÇáÊøóÝóÇæõÊõ Èóíúäó ÈöäúÊö
ÇááøóÈõæäö æóÇáúÍöÞøö áóÇ íõæÌöÈõ ÇÎúÊöÕóÇÕó ÇáúÍöÞøö ÈöåóÐöåö
ÇáúÞõæøóÉö¡ Èóáú åöíó ãóæúÌõæÏóÉñ ÝöíåöãóÇ ÌóãöíÚðÇ¡ æóÇáËøóÇäöí íõÌúÒöí
áöÇäúÌöÈóÇÑö ÝóÖöíáóÉö ÇáúÃõäõæËóÉö ÈöÒöíóÇÏóÉö ÇáÓøöäøö ßóÇÈúäö
ÇááøóÈõæäö Úóäú ÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö æóÃóÌóÇÈó ÇáúÃóæøóáõ ÈöãóÇ ÊóÞóÏøóãó
áöæõÑõæÏö ÇáäøóÕøö Ëõãøó
(æóáóæú) (ÇÊøóÝóÞó ÝóÑúÖóÇäö) Ýöí ÇáúÅöÈöáö (ßóãöÇÆóÊóíú ÈóÚöíÑò)
ÝóÝöíåóÇ ÃóÑúÈóÚõ ÍöÞóÇÞò Ãóæú ÎóãúÓõ ÈóäóÇÊö áóÈõæäò ßóãóÇ ÞóÇáó
(ÝóÇáúãóÐúåóÈõ Ãóäøóåõ áóÇ íóÊóÚóíøóäõ ÃóÑúÈóÚõ ÍöÞóÇÞò Èóáú åõäøó Ãóæú
ÎóãúÓõ ÈóäóÇÊö áóÈõæäò) ÅÐú ÇáúãöÇÆóÊóÇäö ÃóÑúÈóÚõ ÎóãúÓöíäóÇÊò Ãóæú
ÎóãúÓõ ÃóÑúÈóÚöíäóÇÊö áöÎóÈóÑö ÃóÈöí ÏóÇæõÏ æóÛóíúÑöåö Úóäú ßöÊóÇÈö
ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÝóÅöÐóÇ ßóÇäóÊú
ãöÇÆóÊóíúäö ÝóÝöíåóÇ ÃóÑúÈóÚõ ÍöÞóÇÞò Ãóæú ÎóãúÓõ ÈóäóÇÊö áóÈõæäò Ãóíøõ
ÇáÓøöäøóíúäö æõÌöÏóÊú ÃõÎöÐóÊú» åóÐóÇ åõæó ÇáúÌóÏöíÏõ¡ æóÇáúÞóÏöíãõ
íóÊóÚóíøóäõ ÇáúÍöÞóÇÞó áöÃóäøóÇ ãóÊóì æóÌóÏúäóÇ ÓóÈöíáðÇ Ýöí ÒóßóÇÉö
ÇáúÅöÈöáö Åáóì ÒöíóÇÏóÉö ÇáÓøöäøö ßóÇäó ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ ÈöåóÇ Ãóæúáóì¡
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÞóíúÏñ Ýöí ÇáúæöÑóÇËóÉö (Þóæúáõåõ áöÅöãúßóÇäö Íóãúáö ÇáúÃóæøóáö) åóÐóÇ
ÇáúÍóãúáõ ÅäøóãóÇ íóÞúÊóÖöí ÇÚúÊöÈóÇÑó æóÞúÊö ÇáúÅöÎúÑóÇÌö Ýöí ÈóÚúÖö
ÇáÕøõæóÑö áóÇ ãõØúáóÞðÇ¡ æóãõÑóÇÏõåõ ÈöÇáúÃóæøóáö Þóæúáõåõ ÍóÊøóì áóæú
ãóáóßóåóÇ ÅáóÎú (Þóæúáõåõ ÝóÇÈúäõ áóÈõæäò) Ãóíú ÝóÇáúæóÇÌöÈõ Úóáóíúåö
ÇÈúäñ ÅáóÎú Ýóåõæó ÈöÇáÑøóÝúÚö æóíóÌõæÒõ äóÕúÈõåõ ÈöÊóÞúÏöíÑö íõÎúÑöÌõ.
(Þóæúáõåõ: æóáóæú ÊóáöÝóÊú ÈöäúÊõ ÇáúãóÎóÇÖö ÅáóÎú) Ãóíú æóÅöäú ßóÇäó
ÊóáóÝõåóÇ ÈöÝöÚúáöåö Úóáóì ãóÇ ÇÞúÊóÖóÇåõ ÅØúáóÇÞõåõ¡ áóßöäú ÞóÇáó ÍóÌø:
æóÈóÍúËõ ÇáúÅöÓúäóæöíøö ÃóäøóåóÇ áóæú ÊóáöÝóÊú ÈóÚúÏó ÇáÊøóãóßøõäö ãöäú
ÅÎúÑóÇÌöåóÇ ÇãúÊóäóÚó ÇÈúäõ ÇááøóÈõæäö áöÊóÞúÕöíÑöåö ÅáóÎú ãóÇ ÃóØóÇáó
Èöåö ÝóáúíõÑóÇÌóÚú¡ æóÃóÔóÇÑó ÇáÔøóÇÑöÍõ Åáóì ÑóÏøöåö ÈöÞóæúáöåö
ÎöáóÇÝðÇ áöáúÅöÓúäóæöíøö (Þóæúáõåõ: æóÇáúÎõäúËóì Ãóæúáóì) Ãóíú
áöÇÍúÊöãóÇáö ÇáúÃõäõæËóÉö (Þóæúáõåõ: ãóÚó æõÌõæÏö ÇáúÃõäúËóì) Ãóíú ãóÚó
æõÌõæÏö ÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö ÇáúÃõäúËóì¡ æóåóÐóÇ ÇáöÇÓúÊöÏúÑóÇßõ
ãõÓúÊóÝóÇÏñ ãöäú Þóæúáöåö ÝóÅöäú ÚóÏöãó ÈöäúÊó ÇáúãóÎóÇÖö ÝóÇÈúäñ ÅáóÎú
(Þóæúáõåõ: áöÇÍúÊöãóÇáö ÐõßõæÑóÊöåö) ÞóÇáó ÍóÌø: ÃóãøóÇ ÅÐóÇ áóãú
íóÚúÏóãú ÈöäúÊó ÇáúãóÎóÇÖö ÈöÃóäú æóÌóÏóåóÇ æóáóæú ÞõÈóíúáó ÇáúÅöÎúÑóÇÌö
ÝóíóÊóÚóíøóäõ ÅÎúÑóÇÌõåóÇ æóáóæú ãóÚúáõæÝóÉð ÇåÜ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -
(Þóæúáõåõ: ÝóÝöíåóÇ ÃóÑúÈóÚõ ÍöÞóÇÞò) ÇáÖøóãöíÑõ áöáúÅöÈöáö¡ æóÞóÏú
ÊóÞóÏøóãó Ãóäøóåõ íóÌõæÒõ ÊóÐúßöíÑõåõ æóÊóÃúäöíËõåõ (Þóæúáõåõ ÓóÈöíáðÇ)
Ãóíú ØóÑöíÞðÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö ÃóËúÈóÊó ÇáúãõÎóÇáóÝóÉó Èóíúäó ßóáóÇãöåö ÇáúãóÐúßõæÑö
ÈöÏõæäö åóÐóÇ ÇáúÞóíúÏö æóÈóíúäó ßóáóÇãö ÇáÑøõæíóÇäöíøö¡ ÝóÞóíøóÏóåõ
ÇáÔøóÇÑöÍõ ÈöãóÇ ÐóßóÑó áöÏóÝúÚö ÇáÊøóäóÇÝöí¡ áóßöäøóåõ áóãú íõäóÈøöåú
Úóáóì ÒöíóÇÏóÊöåö Úóáóì ßóáóÇãö ÇÈúäö ÇáúãõÞúÑöí.
Ëõãøó ÞóÇáó: æóáóÇ íõäóÇÝöíåö ÅáóÎú Ýóáóãú íóÈúÞó áóåõ ãóæúÞöÚñ ÅÐú
ÇáÊøóÞúíöíÏõ ÏóÇÝöÚñ áóåõ ÝóßóÇäó ÇáúÃóÕúæóÈõ ÎöáóÇÝó åóÐóÇ ÇáÕøóäöíÚö
(Þóæúáõåõ: áöÅöãúßóÇäö Íóãúáö ÇáúÃóæøóáö Úóáóì ÕóíúÑõæÑóÊöåóÇ ÅáóÎú)
áóíúÓó åóÐóÇ åõæó ÇáÏøóÇÝöÚõ áöáÊøóäóÇÝöí æóÅöäøóãóÇ ÇáÏøóÇÝöÚõ áóåõ
ÇáúÞóíúÏõ ÇáúãóÇÑøõ ßóãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ æóÅöäøóãóÇ åóÐóÇ Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö
ÌóæóÇÈñ Úóäú ÓõÄóÇáò ãõÞóÏøóÑò äóÔóÃó ãöäú ÇáÊøóÞúíöíÏö ÇáúãóÐúßõæÑö
ÊóÞúÏöíÑõåõ Ãóäú íõÞóÇáó: ãóÇ ÕõæÑóÉõ ãöáúßö ÇáúæóÇÑöËö áóåóÇ ãöäú
ÇáÊøóÑößóÉö ãóÚó ÃóäøóåóÇ ÍóíúËõ ßóÇäóÊú ãöäú ÇáÊøóÑößóÉö ÝóÞóÏú ÓóÈóÞó
ãöáúßõ ÇáúãõæÑóËö áóåóÇ: Ãóíú ÝóáóÇ
(3/49)
æóÍóãúáõåõ ÇáúÃóæøóáó Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ áóãú
íõæÌóÏú ÚöäúÏóåõ ÓöæóÇåóÇ¡ æóÇáúãóÓúÃóáóÉõ áóåóÇ ÎóãúÓóÉõ ÃóÍúæóÇáòº
áöÃóäøóåõ ÅãøóÇ Ãóäú íõæÌóÏó ÚöäúÏóåõ ßõáøõ ÇáúæóÇÌöÈö Èößõáøö
ÇáúÍöÓóÇÈóíúäö Ãóæú ÈöÃóÍóÏöåöãóÇ Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö¡ Ãóæú íõæÌóÏó ÈóÚúÖõåõ
Èößõáøò ãöäúåõãóÇ Ãóæú ÈöÃóÍóÏöåöãóÇ¡ Ãóæú áóÇ íõæÌóÏó ÔóíúÁñ ãöäúåõãóÇ
æóßõáøõåóÇ ÊõÚúáóãõ ãöäú ßóáóÇãöåö¡ æóÞóÏú ÔóÑóÚó Ýöí ÈóíóÇäö Ðóáößó
ÝóÞóÇáó (ÝóÅöäú æõÌöÏó ÈöãóÇáöåö ÃóÍóÏõåõãóÇ) ÊóÇãøðÇ ãõÌúÒöíðÇ (ÃõÎöÐó)
ãöäúåõ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúãóÝúÞõæÏõ ÃóÛúÈóØó æóÃóãúßóäó ÊóÍúÕöíáõåõ
áöáúÎóÈóÑö ÇáÓøóÇÈöÞö¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ ÇáÕøõÚõæÏõ Ãóæú ÇáäøõÒõæáõ ãóÚó
ÇáúÌõÈúÑóÇäö áöÚóÏóãö ÇáÖøóÑõæÑóÉö Åáóíúåö¡ æóÊóÚúÈöíÑõåõ ÈöÃõÎöÐó ÞóÏú
íóÞúÊóÖöí Ãóäøóåõ áóæú ÍóÕøóáó ÇáúãóÝúÞõæÏó æóÏóÝóÚóåõ áóÇ íõÄúÎóÐõ¡
æóÊóÚúÈöíÑõ ÇáÔøóÑúÍö æóÇáÑøóæúÖóÉö æóÇáúãõÍóÑøóÑö ÈöáóÇ íõßóáøóÝõ
ÊóÍúÕöíáõ ÇáúÂÎóÑö æóÅöäú ßóÇäó ÃóÛúÈóØó íóÞúÊóÖöí Ãóäøóåõ áóæú
ÍóÕøóáóåõ æóÈóÐóáóåõ ÃóÌúÒóÃóåõ áóÇ ÓöíøóãóÇ Åäú ßóÇäó ÇáúãóÝúÞõæÏõ
ÃóÛúÈóØó.
æóíóÏõáøõ Úóáóì Ðóáößó ßóáóÇãõ ÌóãóÇÚóÉò ãöäúåõãú ÇáúÅöãóÇãõ
æóÇáúÛóÒóÇáöíøõ¡ æóÞóÇÓóÇåõ Úóáóì ÇáöÇßúÊöÝóÇÁö ÈöÇÈúäö ÇááøóÈõæäö
áöÝóÞúÏö ÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö¡ æóåõæó ÇáúÃóæúÌóåõ æóÅöäú ÕóÑøóÍó ÌóãóÇÚóÉñ
ÈöÎöáóÇÝöåö¡ æóÃóäøó ÇáúæõÌõæÈó ãõÊóÚóíøöäñ Ýöíåö (æóÅöáøóÇ) Ãóíú æóÅöäú
áóãú íõæÌóÏú ÈöãóÇáöåö ÃóÍóÏõåõãóÇ ÈöÕöÝóÉö ÇáúÅöÌúÒóÇÁö ÈöÃóäú ÝõÞöÏóÇ
Ãóæú æõÌöÏóÇ ãóÚöíÈóíúäö¡ Ãóæú æõÌöÏó ÈöãóÇáöåö ÈóÚúÖõ ßõáøò ãöäúåõãóÇ
Ãóæú ÈóÚúÖõ ÃóÍóÏöåöãóÇ¡ æóíóáúÍóÞõ ÈöÐóáößó ãóÇ áóæú æõÌöÏóÇ
äóÝöíÓóíúäö ÅÐú áóÇ íóáúÒóãõåõ ÈóÐúáõåõãóÇ (Ýóáóåõ ÊóÍúÕöíáõ ãóÇ ÔóÇÁó)
ãöäúåõãóÇ ÈöÔöÑóÇÁò Ãóæú ÛóíúÑöåö¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú ÃóÛúÈóØó áöãóÇ Ýöí
ÊóÚóíøõäöåö ãöäú ÇáúãóÔóÞøóÉö Ýöí ÊóÍúÕöíáöåö¡ (æóÞöíáó íóÌöÈõ)
ÊóÍúÕöíáõ (ÇáúÃóÛúÈóØö áöáúÝõÞóÑóÇÁö) ÅÐú ÇÓúÊöæóÇÄõåõãóÇ Ýöí ÇáúÚóÏóãö
ßóÇÓúÊöæóÇÆöåöãóÇ Ýöí ÇáúæõÌõæÏö¡ æóÚöäúÏó æõÌõæÏöåöãóÇ íóÌöÈõ
ÇáúÃóÛúÈóØõ ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí¡ æóíóÑöÏõ ÈöæõÖõæÍò ÇáúÝóÑúÞõ¡ æóÃóÔóÇÑó
ÈöÞóæúáöåö Ýóáóåõ Åáóì ÌóæóÇÒö ÊóÑúßöåöãóÇ æóÇáäøõÒõæáö Ãóæú ÇáÕøõÚõæÏö
ãóÚó ÇáúÌõÈúÑóÇäö¡ æóáóåõ Ãóäú íóÌúÚóáó ÇáúÍöÞóÇÞó ÃóÕúáðÇ¡ æóíóÕúÚóÏó
Åáóì ÃóÑúÈóÚö ÌöÐóÇÚò ÝóíóÏúÝóÚóåóÇ æóíóÃúÎõÐó ÃóÑúÈóÚó ÌõÈúÑóÇäóÇÊò
Ãóæú ÈóäóÇÊö áóÈõæäò ßóÐóáößó¡ æóíóäúÒöáó Åáóì ÎóãúÓö ÈóäóÇÊö ãóÎóÇÖò
ÝóíõÎúÑöÌóåóÇ æóíóÏúÝóÚó ÎóãúÓó ÌõÈúÑóÇäóÇÊò¡ æóíõãúäóÚõ Ãóäú íóÌúÚóáó
ÈóäóÇÊö ÇááøóÈõæäö ÃóÕúáðÇ æóíóÕúÚóÏó Åáóì ÎóãúÓö ÌóÐóÚóÇÊò æóíóÃúÎõÐó
ÚóÔúÑó ÌõÈúÑóÇäóÇÊò¡ ßóãóÇ íõãúÊóäóÚõ ÌóÚúáõ ÇáúÍöÞóÇÞö ÃóÕúáðÇ
æóíóäúÒöáõ Åáóì ÃóÑúÈóÚö ÈóäóÇÊö ãóÎóÇÖò æóíóÏúÝóÚõ ËóãóÇäö ÌõÈúÑóÇäóÇÊò
áößóËúÑóÉö ÇáúÌõÈúÑóÇäö ãóÚó ÅãúßóÇäö ÊóÞúáöíáöåö¡ æóáóåõ ÝöíãóÇ ÅÐóÇ
æõÌöÏó ÈóÚúÖõ ßõáøò ãöäúåõãóÇ ßóËóáóÇËö ÍöÞóÇÞò æóÃóÑúÈóÚö ÈóäóÇÊö
áóÈõæäò ÌóÚúáõ ÇáúÍöÞóÇÞö ÃóÕúáðÇ ÝóíóÏúÝóÚõåóÇ ãóÚó ÈöäúÊö áóÈõæäò
æóÌõÈúÑóÇäò¡ Ãóæú ÌóÚúáõ ÈóäóÇÊõ ÇááøóÈõæäö ÃóÕúáðÇ ÝóíóÏúÝóÚõåóÇ ãóÚó
ÍöÞøóÉò æóíóÃúÎõÐõ ÌõÈúÑóÇäðÇ.
æóáóåõ ÏóÝúÚõ ÍöÞøóÉò ãóÚó ËóáóÇËö ÈóäóÇÊö áóÈõæäò æóËóáóÇËö
ÌõÈúÑóÇäóÇÊò áöÅöÞóÇãóÉö ÇáÔøóÑúÚö ÈöäúÊó ÇááøóÈõæäõ ãóÚó ÇáúÌõÈúÑóÇäö
ãóÞóÇãó ÍöÞøóÉò¡ æóáóåõ ÝöíãóÇ ÅÐóÇ æóÌóÏó ÈóÚúÖó ÃóÍóÏöåöãóÇ¡ ßóãóÇ
áóæú áóãú íóÌöÏú ÅáøóÇ ÍöÞøóÉð ÏóÝóÚóåóÇ ãóÚó ËóáóÇËö ÌöÐóÇÚò æóÃóÎóÐó
ËóáóÇËó ÌõÈúÑóÇäóÇÊò¡
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ: æóÍóãúáõåõ ÇáúÃóæøóáó ÅáóÎú) ÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúãóÍóáøöíøö: æóÞóØóÚó
ÈóÚúÖõ ÇáúÃóÕúÍóÇÈö ÈöÇáúÌóÏöíÏö æóÍóãúáö ÇáúÞóÏöíãö Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ áóãú
íõæÌóÏú ÅáøóÇ ÇáúÍöÞóÇÞõ ÇåÜ.
æóåöíó ÃóÙúåóÑõ Ýöí ÍößóÇíóÉö ÇáúÎöáóÇÝö ÇáøóÐöí íõÝúåóãõ ãöäú
ÇáÊøóÚúÈöíÑö ÈöÇáúãóÐúåóÈö (Þóæúáõåõ: æóåõæó ÇáúÃóæúÌóåõ) ÑóÇÌöÚñ
áöÞóæúáöåö Ãóäøóåõ áóæú ÍóÕøóáóåõ æóÈóÐóáóåõ ÃóÌúÒóÃóåõ (Þóæúáõåõ Ãóæú
ÈóÚúÖõ ÃóÍóÏöåöãóÇ) Ãóíú æóáóãú íõæÌóÏú ãöäú ÂÎóÑó ÔóíúÁñº áöÃóäøóåõ
áóæú æõÌöÏó ÈóÚúÖõ ÇáúÂÎóÑö ÇÊøóÍóÏó ãóÚó Þóæúáöåö Ãóæú æõÌöÏó ÈöãóÇáöåö
ÈóÚúÖõ ßõáøò ãöäúåõãóÇ (Þóæúáõåõ: æóíóÑöÏõ ÈöæõÖõæÍò ÇáúÝóÑúÞõ) Ãóíú
æóåõæó Ãóäøó Ýöí ÊóßúáöíÝö ÇáúÃóÛúÈóØö ãóÚó ÚóÏóãöåö ãóÔóÞøóÉð Úóáóì
ÇáúãóÇáößö æóáóÇ ãóÔóÞøóÉó Ýöí ÏóÝúÚöåö ÍóíúËõ ßóÇäó ãóæúÌõæÏðÇ
(Þóæúáõåõ: æóáóåõ ÏóÝúÚõ ÍöÞøóÉò ãóÚó ËóáóÇËö ÈóäóÇÊö áóÈõæäò) Ãóíú
æóÇáúÝóÑúÖõ Ãóäøó Ýöí ãöáúßöåö ËóáóÇËó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
ÍóÇÌóÉó áöÞóæúáöåö Ãóæú æóÇÑöËöåö áöÅöÛúäóÇÁö Þóæúáöåö áóæú ãóáóßóåóÇ
ÚóäúåóÇ¡ æóÅöäøóãóÇ ÇáúæóÇÑöËõ íõÎúÑöÌõ ãóÇ ßóÇäó áóÒöãó ÇáúãõæÑóËó
æóÃóÎøóÑó ÅÎúÑóÇÌóåõ¡ æóÊóÞúÏöíÑõ ÇáúÌóæóÇÈö ÃóäøóåóÇ ÅäøóãóÇ ÕóÇÑóÊú
ÈöäúÊó ãóÎóÇÖò Ýöí ãöáúßö ÇáúæóÇÑöËö ÈóÚúÏó ãóæúÊö ÇáúãõæÑóËö ÈöÃóäú
ßóÇäóÊú ÞóÈúáó ãóæúÊöåö Ïõæäó Ðóáößó ÇáÓøöäøö
(Þóæúáõåõ: æóÍóãúáõåõ ÇáúÃóæøóáõ) ÛóíúÑõ ÕóæóÇÈò áöÃóäøóåõ ÎöáóÇÝõ
ÇáúæóÇÞöÚö æóíóáúÒóãõ Úóáóíúåö ÇäúÊöÝóÇÁõ ÇáúÎöáóÇÝö¡ æóÍóÇÕöáõ
ÇáÕøóæóÇÈö Ãóäøó áöáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí ÇáúãóÓúÃóáóÉö Þóæúáóíúäö ÞóÏöíãðÇ
æóÌóÏöíÏðÇ¡ ÝóÇÎúÊóáóÝó ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ Ýöí ÍößóÇíóÉö Ðóáößó¡ Ýóãöäúåõãú
ãóäú ÃóËúÈóÊóåõãóÇ Þóæúáóíúäö æóåõæó ãóÇ Ýöí ÇáúãóÊúäö¡ æóãöäúåõãú ãóäú
ÞóØóÚó ÈöÇáúÌóÏöíÏö æóäóÝóì ÇáúÎöáóÇÝó¡ æóÍóãóáó ÇáúÞóÏöíãó Úóáóì ãóÇ
ÐóßóÑóåõ ÇáÔøóÇÑöÍõ¡ æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáÑøóæúÖóÉö: ÅÐóÇ ÈóáóÛóÊú ãóÇÔöíóÊõåõ
ÍóÏøðÇ íóÎúÑõÌõ ÝóÑúÖõåõ ÈöÍöÓóÇÈóíúäö ßóãöÇÆóÊóíúäö ãöäú ÇáúÅöÈöáö
Ýóåóáú ÇáúæóÇÌöÈõ ÎóãúÓõ ÈóäóÇÊö áóÈõæäò Ãóæú ÃóÑúÈóÚõ ÍöÞóÇÞò¿ ÞóÇáó
Ýöí ÇáúÞóÏöíãö ÇáúÍöÞóÇÞõ æóÝöí ÇáúÌóÏöíÏö ÃóÍóÏõåõãóÇ.
ÞóÇáó ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ: Ýöíåö ØóÑöíÞóÇäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ Úóáóì Þóæúáóíúäö
ÃóÙúåóÑõåõãóÇ ÇáúæóÇÌöÈõ ÃóÍóÏõåõãóÇ æóÇáËøóÇäöí ÇáúÍöÞóÇÞõ¡
æóÇáØøóÑöíÞõ
(3/50)
æóáóåõ ÏóÝúÚõ ÎóãúÓö ÈóäóÇÊö ãóÎóÇÖò ãóÚó
ÏóÝúÚö ÎóãúÓö ÌõÈúÑóÇäóÇÊò (æóÅöäú æóÌóÏóåõãóÇ Ýöí ãóÇáöåö) ÈöÕöÝóÉö
ÇáúÅöÌúÒóÇÁö (ÝóÇáÕøóÍöíÍõ) ÇáúãóäúÕõæÕõ (ÊóÚóíøõäõ ÇáúÃóÛúÈóØö) Ãóíú
ÇáúÃóäúÝóÚö ãöäúåõãóÇ Åäú ßóÇäó ãöäú ÛóíúÑö ÇáúßöÑóÇãö ÅÐú åöíó
ßóÇáúãóÚúÏõæãóÉö ßóãóÇ ÈóÍóËóåõ ÇáÓøõÈúßöíøõ æóßóáóÇãõ ÇáúãóÌúãõæÚö
ÙóÇåöÑñ Ýöíåö (áöáúÝõÞóÑóÇÁö) Ãóíú ÇáúÃóÕúäóÇÝö¡ æóÛóáóÈó ÇáúÝõÞóÑóÇÁõ
ãöäúåõãú áöÔõåúÑóÊöåöãú æóßóËúÑóÊöåöãú.
æóÇáúÃóÕúáõ Ýöí Ðóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóáÇ ÊóíóãøóãõæÇ ÇáúÎóÈöíËó
ãöäúåõ ÊõäúÝöÞõæäó} [ÇáÈÞÑÉ: 267] æóáöÃóäøó ßõáøðÇ ãöäúåõãóÇ ÝóÑúÖõåõ¡
ÝóÅöÐóÇ ÇÌúÊóãóÚóÇ ÑõæÚöíó ãóÇ Ýöí ÍóÙøö ÇáúÃóÕúäóÇÝö ÅÐú áóÇ ãóÔóÞøóÉó
Ýöí ÊóÍúÕöíáöåö.
æóÇáËøóÇäöí æóÎóÑøóÌóåõ ÇÈúäõ ÓõÑóíúÌò Åäú ÃóÎúÑóÌó Úóäú ãóÍúÌõæÑò
Úóáóíúåö ÊóÚóíøóäó ÛóíúÑõ ÇáúÃóÛúÈóØö Ãóæú Úóäú äóÝúÓöåö ÊóÎóíøóÑó
ÈóíúäóåõãóÇ æóÇáúÃóÛúÈóØõ ÃóÝúÖóáõ ßóãóÇ íóÊóÎóíøóÑõ Ýöí ÇáúÌöíÑóÇäö
Èóíúäó ÇáÔøóÇÉö æóÇáÏøóÑóÇåöãö æóÚöäúÏó ÝóÞúÏö ÇáúæóÇÌöÈö Èóíúäó
ÕõÚõæÏöåö æóäõÒõæáöåö.
æóÃõÌöíÈó Úóäú ÇáúÃóæøóáö ÈöÃóäøóåõ Ýöí ÇáÐøöãøóÉö ÝóÎóíøóÑúäóÇåõ¡
ÈöÎöáóÇÝö åóÐóÇ ÝóÅöäøóåõ ãõÊóÚóáøöÞñ ÈöÇáúÚóíúäö ÝóÎóíøóÑúäóÇ
ãõÓúÊóÍöÞøóåõ¡ æóÚóäú ÇáËøóÇäöí ÈöÃóäøó áöáúãóÇáößö ãóäúÏõæÍóÉð Úóäú
ÇáÕøõÚõæÏö æóÇáäøõÒõæáö ãóÚðÇ ÈöÊóÍúÕöíáöåö ÇáúÝóÑúÖó¡ æóÅöäøóãóÇ ÔõÑöÚó
Ðóáößó ÊóÎúÝöíÝðÇ Úóáóíúåö ÝóÝõæøöÖó ÇáúÃóãúÑõ Åáóíúåö æóåõäóÇ
ÈöÎöáóÇÝöåö (æóáóÇ íõÌúÒöí ÛóíúÑõåõ Åäú ÏóáøóÓó) ÇáúãóÇáößõ ÈöÃóäú
ÃóÎúÝóì ÇáúÃóÛúÈóØó (Ãóæú ÞóÕøóÑó ÇáÓøóÇÚöí) ÈöÃóäú ÃóÎóÐóåõ ÚóÇáöãðÇ
Èöåö ãöäú ÛóíúÑö ÇÌúÊöåóÇÏò Ýöí ÇáúÃóÛúÈóØö ÝóíóáúÒóãõ ÇáúãóÇáößó
ÅÎúÑóÇÌõ ÇáúÃóÛúÈóØö¡ æóíóÑõÏøõ ÇáÓøóÇÚöí ãóÇ ÃóÎóÐóåõ Åäú ßóÇäó
ÈóÇÞöíðÇ æóÈóÏóáóåõ Åäú ßóÇäó ÊóÇáöÝðÇ (æóÅöáøóÇ) Ãóíú æóÅöäú áóãú
íõÏóáøöÓú ÇáúãóÇáößõ¡ æóáóãú íõÞóÕøöÑú ÇáÓøóÇÚöí (ÝóíõÌúÒöí) Ãóíú
íõÍúÓóÈõ ÚóäúåóÇ áöãóÔóÞøóÉö ÇáÑøóÏøö¡ æóáóíúÓó ÇáúãõÑóÇÏõ Ãóäøóåõ
íóßúÝöí ßóãóÇ ÃóÔóÇÑó Åáóíúåö ÈöÞóæúáöåö (æóÇáúÃóÕóÍøõ) ãóÚó ÅÌúÒóÇÆöåö
(æõÌõæÈõ ÞóÏúÑö ÇáÊøóÝóÇæõÊö) Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ÞöíãóÉö ÇáúÃóÛúÈóØö ÅÐú
áóãú íõÏúÝóÚú ÇáúÝóÑúÖõ áóåõ ÈößóãóÇáöåö ÝóæóÌóÈó ÌóÈúÑõ äóÞúÕöåö åóÐóÇ
Åäú ÇÞúÊóÖóÊú ÇáúÛöÈúØóÉõ ÒöíóÇÏóÉð Ýöí ÇáúÞöíãóÉö¡ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ
íóÌöÈõ ÔóíúÁñ ÞóÇáóåõ ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ¡ æóÇáËøóÇäöí áóÇ íóÌöÈõ Èóáú íõÓóäøõ
áöÍõÓúÈóÇäö ÇáúãõÎúÑóÌö Úóäú ÇáÒøóßóÇÉö ÝóáóÇ íóÌöÈõ ãóÚóåõ ÛóíúÑõåõ
ßóãóÇ áóæú ÃóÏøóì ÇÌúÊöåóÇÏõ ÇáÓøóÇÚöí ÇáúÍóäóÝöíøö Åáóì ÃóÎúÐö
ÇáúÞöíãóÉö ÍóíúËõ áóÇ ÔóíúÁó ãóÚóåóÇ
(æóíóÌõæÒõ ÅÎúÑóÇÌõåõ ÏóÑóÇåöãó) áöãóÇ Ýöí ÅÎúÑóÇÌö ÇáÔøöÞúÕö ãöäú
ÖóÑóÑö ÇáúãõÔóÇÑóßóÉö¡ æóÇáúãõÑóÇÏõ äóÞúÏõ ÇáúÈóáóÏö ÏóÑóÇåöãó ßóÇäó
Ãóæú ÏóäóÇäöíÑó¡ Ýóáóæú ßóÇäóÊú ÞöíãóÉõ ÇáúÍöÞóÇÞö ÃóÑúÈóÚóãöÇÆóÉò
æóÞöíãóÉõ ÇááøóÈõæäö ÃóÑúÈóÚóãöÇÆóÉò æóÎóãúÓöíäó æóÞóÏú ÃóÎóÐó
ÇáúÍöÞóÇÞó ÝóÇáúÌóÈúÑõ ÈöÎóãúÓöíäó Ãóæú ÈöÎóãúÓóÉö ÃóÊúÓóÇÚö ÈöäúÊö
ÇááøóÈõæäö áóÇ ÈöäöÕúÝö ÍöÞøóÉòº áöÃóäøó ÇáÊøóÝóÇæõÊó ÎóãúÓõæäó
æóÞöíãóÉó ßõáøö ÈöäúÊö áóÈõæäò ÊöÓúÚõæäó (æóÞöíáó íóÊóÚóíøóäõ) ÊóÍúÕöíáõ
(ÔöÞúÕò Èöåö) Ãóíú ÈöÞóÏúÑö ÇáÊøóÝóÇæõÊö áöÚóÏóãö ÌóæóÇÒö ÇáúÚõÏõæáö Ýöí
ÇáÒøóßóÇÉö áöÛóíúÑö ÇáúÌöäúÓö¡ ÝóíóÌöÈõ Úóáóì åóÐóÇ Ãóäú íóÔúÊóÑöíó Èöåö
ãöäú ÌöäúÓö ÇáúÃóÛúÈóØöº áöÃóäøóåõ ÇáúÃóÕúáõ¡ æóáóæú ÈóáóÛóÊú ÅÈöáõåõ
ÃóÑúÈóÚóãöÇÆóÉò ÝóÃóÎúÑóÌó ÃóÑúÈóÚó ÍöÞóÇÞò æóÎóãúÓó ÈóäóÇÊö áóÈõæäò
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÍöÞóÇÞò ÝóíõÈúÞöí ÍöÞøóÊóíúäö æóíóÏúÝóÚõ æóÇÍöÏóÉð (Þóæúáõåõ æóáóåõ
ÏóÝúÚõ ÎóãúÓö ÈóäóÇÊö ãóÎóÇÖò ÅáóÎú) Ãóíú æóáóíúÓó áóåõ Ãóäú íóÏúÝóÚó
ËóáóÇËó ÈóäóÇÊö ãóÎóÇÖò ãóÚó ÓöÊøö ÌõÈúÑóÇäóÇÊò Úóáóì ãóÇ ÃóÝúåóãóåõ
Þóæúáõåõ ÇáÓøóÇÈöÞõ: æóíóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóÌúÚóáó ÈóäóÇÊö ÇááøóÈõæäö ÅáóÎú
(Þóæúáõåõ: ÝóÇáÕøóÍöíÍõ ÊóÚóíøõäõ ÇáúÃóÛúÈóØö) Ãóíú æóÅöäú ßóÇäó
ÇáúãóÇáó ÇáúãóÍúÌõæÑó Úóáóíúåö (Þóæúáõåõ æóÇáËøóÇäöí æóÎóÑøóÌóåõ ÇÈúäõ
ÓõÑóíúÌò) ÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúãóÍóáøöíøö: æóÇáËøóÇäöí íóÊóÎóíøóÑõ ÇáúãóÇáößõ
ÈóíúäóåõãóÇ ßóãóÇ áóæú áóãú íóßõæäóÇ ÚöäúÏóåõ ÇåÜ.
æóåõæó ãõÎóÇáöÝñ áößóáóÇãö ÇáÔøóÇÑöÍö: Ãóíú ÝóíõÍúãóáõ ßóáóÇãõ
ÇáúãóÍóáøöíøö Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ ÃóÎúÑóÌó Úóäú äóÝúÓöåö (Þóæúáõåõ: æóÃõÌöíÈó
Úóäú ÇáúÃóæøóáö) åõæó Þóæúáõåõ ßóãóÇ íõÊóÎóíøóÑõ Ýöí ÇáúÌöíÑóÇäö ÅáóÎú¡
æóÇáËøóÇäöí åõæó Þóæúáõåõ æóÚöäúÏó ÝóÞúÏö ÅáóÎú (Þóæúáõåõ: Ãóæú ÞóÕøóÑó
ÇáÓøóÇÚöí) æóíõÕóÏøóÞõ ßõáøñ ãöäú ÇáúãóÇáößö æóÇáÓøóÇÚöí Ýöí ÚóÏóãö
ÇáÊøóÏúáöíÓö æóÇáÊøóÞúÕöíÑö ÝóíõÄúÎóÐõ ãöäú ÇáúãóÇáößö ÇáÊøóÝóÇæõÊõ¡
æóÙóÇåöÑõåõ æóÅöäú ÏóáøóÊú ÇáúÞóÑöíäóÉõ Úóáóì ÊóÏúáöíÓö ÇáúãóÇáößö Ãóæú
ÊóÞúÕöíÑö ÇáÓøóÇÚöí (Þóæúáõåõ: æóÈóÏøóáóåõ Åäú ßóÇäó ÊóÇáöÝðÇ) åóáú
Ðóáößó ãöäú ãóÇáöåö áöÊóÞúÕöíÑöåö ÈöÚóÏóãö ÇáÊøóÍóÑøöí Ãóæú ãöäú ãóÇáö
ÇáÒøóßóÇÉõ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáúÃóæøóáõ áöáúÚöáøóÉö
ÇáúãóÐúßõæÑóÉö (Þóæúáõåõ: ÍóíúËõ áóÇ ÔóíúÁó ãóÚóåóÇ) Ãóíú áóÇ íóÌöÈõ
ÔóíúÁñ ÅáóÎú
(Þóæúáõåõ: ÏóÑóÇåöãó ßóÇäó Ãóæú ÏóäóÇäöíÑó) ÞóÖöíøóÊõåõ Ãóäøó
ÛóíúÑóåõãóÇ áóÇ íõÌúÒöí æóÅöäú ÇõÚúÊöíÏó ÊóÚóÇãõáõ Ãóåúáö ÇáúÈóáóÏö
Èöåö¡ æóáóÚóáøóåõ ÛóíúÑõ ãõÑóÇÏò æóÃóäøó ÇáÊøóÚúÈöíÑó ÈöåöãóÇ
áöáúÛóÇáöÈö ÝóíõÌúÒöí ÛóíúÑõåõãóÇ ÍóíúËõ ßóÇäó åõæó äóÞúÏó ÇáúÈóáóÏö¡
æóíóÞúÊóÖöíåö ÅØúáóÇÞõ Þóæúáö ÇáúãóÍóáøöíøö¡ æóãõÑóÇÏõåõãú
ÈöÇáÏøóÑóÇåöãö äóÞúÏõ ÇáúÈóáóÏö ßóãóÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
ÇáËøóÇäöí ÇáúÞóØúÚõ ÈöÇáúÌóÏöíÏö æóÊóÃóæøóáõæÇ ÇáúÞóÏöíãó
(Þóæúáõåõ: ÝóíóÌöÈõ Úóáóì åóÐóÇ Ãóäú íóÔúÊóÑöíó Èöåö ãöäú ÌöäúÓö
ÇáúÃóÛúÈóØö) áóÇ ÍóÇÌóÉó Åáóì Þóæúáöåö Ãóäú íóÔúÊóÑöíó Èóáú åõæó
ãõÖöÑøñ¡ æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúÌóáóÇáö ÇáúãóÍóáøöíøö ßóÛóíúÑöåö¡ æóÚóáóì åóÐóÇ
íóßõæäõ ãöäú ÇáúÃóÛúÈóØö áöÃóäøóåõ ÇáúÃóÕúáõ¡ æóÞöíáó ãöäú ÇáúãõÎúÑóÌö
áöÆóáøóÇ íóÊóÈóÚøóÖó¡ æóÞöíáó íóÊóÎóíøóÑõ ÈóíúäóåõãóÇ ÇäúÊóåóÊú
(Þóæúáõåõ: ÝóÃóÎúÑóÌó ÃóÑúÈóÚó ÍöÞóÇÞò æóÎóãúÓó ÈóäóÇÊö áóÈõæäò) Ãóíú
æóÇáÕøõæÑóÉõ Ãóäøóåõ áóíúÓó
(3/51)
ÌóÇÒó áöÇäúÊöÝóÇÁö ÇáúãóÍúÐõæÑö æóåõæó
ÇáÊøóÔúÞöíÕõ¡
Ýóáóæú ÃóÎúÑóÌó Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáúãöÇÆóÊóíúäö ËóáóÇËó ÈóäóÇÊö áóÈõæäò
æóÍöÞøóÊóíúäö Ãóæú ÃóÑúÈóÚó ÈóäóÇÊö áóÈõæäò æóÍöÞøóÉð ÃóÌúÒóÃó ÃóíúÖðÇ¡
æóÚõáöãó ãöäú ÇáÊøóÚúáöíáö Ãóäøó ßõáøó ÚóÏóÏò íõÎúÑóÌõ ãöäúåõ
ÇáúÛóÑóÖóÇäö ÈöáóÇ ÊóÔúÞöíÕò ÝóÍõßúãõåõ ßóÐóáößó ßóÓöÊøöãöÇÆóÉò
æóËóãóÇäöãöÇÆóÉò
(æóãóäú) (áóÒöãóåõ) Óöäøñ ãöäú ÇáúÅöÈöáö æóÝóÞóÏóåóÇ Ýóáóåõ ÇáÕøõÚõæÏõ
ÈöÏóÑóÌóÉò¡ æóíóÃúÎõÐõ ÌõÈúÑóÇäðÇ Ãóæú ÇáúåõÈõæØõ ÈöåóÇ æóíóÏúÝóÚõ
ÌõÈúÑóÇäðÇ æóÚóáóì åóÐóÇ Ýóãóäú áóÒöãóåõ (ÈöäúÊõ ãóÎóÇÖò ÝóÚóÏöãóåóÇ)
Ýöí ãóÇáöåö ÍóÞöíÞóÉð Ãóæú ÍõßúãðÇ æóÅöäú Ãóãúßóäóåõ ÊóÍúÕöíáõåóÇ
(æóÚöäúÏóåõ ÈöäúÊõ áóÈõæäò ÏóÝóÚóåóÇ¡ æóÃóÎóÐó ÔóÇÊóíúäö Ãóæú ÚöÔúÑöíäó
ÏöÑúåóãðÇ Ãóæú) áóÒöãóåõ (ÈöäúÊõ áóÈõæäò ÝóÚóÏöãóåóÇ) Ýöí ãóÇáöåö
(ÏóÝóÚó ÈöäúÊó ãóÎóÇÖò ãóÚó ÔóÇÊóíúäö Ãóæú ÚöÔúÑöíäó ÏöÑúåóãðÇ Ãóæú)
ÏóÝóÚó (ÍöÞøóÉð æóÃóÎóÐó ÔóÇÊóíúäö Ãóæú ÚöÔúÑöíäó ÏöÑúåóãðÇ) áöÎóÈóÑö
ÇáúÈõÎóÇÑöíøö Úóäú ÃóäóÓò ÇáúãóÇÑøö¡ æóÚõáöãó ãöãøóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ Ãóäøó
ßõáøó ãóäú áóÒöãóåõ Óöäøñ¡ æóáóãú íóßõäú ÚöäúÏóåõ æóáóÇ ãóÇ äóÒøóáóåõ
ÇáÔøóÇÑöÚõ ãóäúÒöáóÊóåõ Ýóáóåõ ÇáÕøõÚõæÏõ Åáóì ÃóÚúáóì ãöäúåõ æóÃóÎúÐõ
ÇáúÌõÈúÑóÇäö¡ æóáóåõ ÇáäøõÒõæáõ Åáóì ÃóÓúÝóáó æóÏóÝúÚõ ÇáúÌõÈúÑóÇäö
ÈöÔóÑúØö ßóæúäö ÇáÓøöäøö ÇáúãóäúÒõæáö Åáóíúåö Óöäøó ÒóßóÇÉò¡ ÝóáóíúÓó
áöãóäú áóÒöãóåõ ÈöäúÊõ ãóÎóÇÖò ÇáúÚõÏõæáõ ÚöäúÏó ÝóÞúÏöåóÇ Åáóì ÏõæäóåóÇ
æóíóÏúÝóÚõ ÇáúÌõÈúÑóÇäó¡ æóáóÇ íõÔúÊóÑóØõ Ðóáößó Ýöí ÇáÕøõÚõæÏö Ýóáóæú
æóÌóÈó Úóáóíúåö ÌóÐóÚóÉñ ÝóÞóÏóåóÇ ÞõÈöáó ãöäúåõ ÇáËøóäöíøóÉõ æóáóåõ
ÇáúÌõÈúÑóÇäõ ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí¡ æóãóÍóáøõ ÌóæóÇÒö ÏóÝúÚö ÈöäúÊö ÇááøóÈõæäö
Úóäú ÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö ÅÐóÇ ÚóÏöãóåóÇ¡ æóÃóÎóÐó ÌõÈúÑóÇäðÇ ãóÇ áóãú
íóßõäú ÚöäúÏóåõ ÇÈúäõ áóÈõæäò¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇãúÊóäóÚó Ðóáößó Úóáóì
ÇáúÃóÕóÍøö Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉöº áöÃóäøó ÇÈúäó ÇááøóÈõæäö ßóÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö
ÈöÇáäøóÕøö æóÇÍúÊóÑóÒó ÈöÚóÏóãöåóÇ ÚóãøóÇ áóæú æóÌóÏóåóÇ ÝóíóãúÊóäöÚõ
ÇáäøõÒõæáõ¡ æóßóÐóÇ ÇáÕøõÚõæÏõ ÅáøóÇ Ãóäú íóØúáõÈó ÌõÈúÑóÇäðÇ¡ æóÚõáöãó
ãöãøóÇ ÊóÞóÑøóÑó Ãóäøó ÇáúÚóÏóãó ÇáÔøóÑúÚöíøó ßóÇáúÍöÓøöíøö¡ Ýóáóæú
æõÌöÏó ÇáÓøöäøõ ÇáúæóÇÌöÈõ Ýöí ãóÇáöåö áóßöäøóåõ ãóÚöíÈñ Ãóæú ßóÑöíãñ
áóãú íóãúäóÚú æõÌõæÏõåõ ÇáÕøõÚõæÏó æóÇáäøõÒõæáó¡ æóÅöäú ãóäóÚó æõÌõæÏõ
ÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö ßóÑöíãóÉð ÇáúÚõÏõæáó Åáóì ÇÈúäö ÇááøóÈõæäö ßóãóÇ
ãóÑøó¡ æóÝóÑøóÞó ÈóíúäóåõãóÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÕóÑøóÍó Èöåö ÌóãóÇÚóÉñ ãöäúåõãú¡ æóßóÊóÈó Úóáóíúåö ÇáÔøóíúÎõ ÚóãöíÑóÉõ
ãóÇ äóÕøõåõ: Ãóíú áóÇ ÎõÕõæÕó ÇáÏøóÑóÇåöãö æóåöíó ÇáúÝöÖøóÉõ
(Þóæúáõåõ: æóãóäú áóÒöãóåõ Óöäøñ ãöäú ÇáúÅöÈöáö æóÝóÞóÏóåóÇ) ÇáúÃóæúáóì
ÝóÞúÏõåõ¡ æóáóÚóáøó æóÌúåó ÇáÊøóÃúäöíËö Ãóäøó ÇáÓøöäøó ÚöÈóÇÑóÉñ Úóäú
ÇáúæóÇÌöÈö æóåõæó ÃõäúËóì (Þóæúáõåõ: æóÚöäúÏóåõ ÈöäúÊõ áóÈõæäò
ÏóÝóÚóåóÇ) ÞóÇáó ÇáÔøóíúÎõ ÚóãöíÑóÉõ: Þóæúáõ ÇáúãõÕóäøöÝö ÏóÝóÚóåóÇ
ÅáóÎú¡ ÞóÇáó ÇáúÞóÑóÇÝöíøõ: Åáóì Ãóäú ÞóÇáó: æóÇÚúáóãú Ãóäøóåõãú ÞóÇáõæÇ
áóæú ßóÇäó æóÇÌöÈõåõ ÈöäúÊó ÇáúãóÎóÇÖö Ýóáóãú íóÌöÏúåóÇ æóáóÇ ÇÈúäó
ÇááøóÈõæäö Ýöí ãóÇáöåö æóáóÇ ÈöÇáËøóãóäö ÏóÝóÚó ÇáúÞöíãóÉó¡ æóÞóÖöíøóÉõ
ßóáóÇãöåöãú åõäóÇ Ãóäøó ÔóÑúØó Ðóáößó Ãóäú áóÇ íóßõæäó ÚöäúÏóåõ ÈöäúÊõ
áóÈõæäò¡ Ëõãøó ÑóÃóíúÊ ÇáúÚöÑóÇÞöíøó Ýöí ÇáäøõßóÊö ÞóÇáó: áóÚóáøó ÏóÝúÚó
ÇáúÞöíãóÉö ÅÐóÇ ÝóÞóÏó ÓóÇÆöÑó ÃóÓúäóÇäö ÇáÒøóßóÇÉö ÇåÜ - ÑóÍöãóåõ
Çááøóåõ - æóÝöí ßóáóÇãö ÍóÌø ÇÚúÊöÑóÇÖñ Úóáóì ãóäú ÞóíøóÏó ÈöÝóÞúÏö ãóÇ
íõÌúÒöí ãóÇ äóÕøõåõ ÈöÃóäøóåõ ãõÎóÇáöÝñ áöáúãóäúÞõæáö¡ ÝóÝöí
ÇáúßöÝóÇíóÉö æóÌóÑóì Úóáóíúåö ÇáúÅöÓúäóæöíøõ æóÇáÒøóÑúßóÔöíøõ
æóÛóíúÑõåõãóÇ Ãóäøóåõ ãõÎóíøóÑñ Èóíúäó ÅÎúÑóÇÌö ÇáúÞöíãóÉö: Ãóíú
áöÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö ÚöäúÏó ÝóÞúÏöåóÇ æóÇáÕøõÚõæÏö Ãóæú ÇáäøõÒõæáö
ÈöÔóÑúØöåö ßóãóÇ ÍóÑøóÑúÊå Ýöí ÔóÑúÍö ÇáúÚõÈóÇÈö æóíóÌúÑöí Ðóáößó Ýöí
ÓóÇÆöÑö ÃóÓúäóÇäö ÇáÒøóßóÇÉö¡ ÝóÅöÐóÇ ÝóÞóÏó ÇáúæóÇÌöÈó ÎõíøöÑó
ÇáÏøóÇÝöÚõ Èóíúäó ÅÎúÑóÇÌö ÞöíãóÊöåö æóÇáÕøõÚõæÏö Ãóæú ÇáäøõÒõæáö
ÈöÔóÑúØöåö ÇåÜ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - (Þóæúáõåõ: æóãóÍóáøõ ÌóæóÇÒö ÏóÝúÚö
ÅáóÎú) ãõÍúÊóÑóÒõ Þóæúáöåö ÞóÈúáõ æóáóÇ ãóÇ äóÒøóáóåõ ÇáÔøóÇÑöÚõ
ãóäúÒöáóÊóåõ ÅáóÎú¡ æóÚóáóì åóÐóÇ ÝóßóÇäó ÇáúÃóæúáóì ÅíÑóÇÏõ ãóÇ ÐóßóÑó
ÈöÕõæÑóÉö ÇáúãõÍúÊóÑóÒö Ïõæäó ÇáÊøóÞúíöíÏö ßóÃóäú íóÞõæáó: ÃóãøóÇ áóæú
ÚóÏöãó ÈöäúÊó ÇáúãóÎóÇÖö æóÚöäúÏóåõ ÇÈúäõ áóÈõæäò ÅáóÎú (Þóæúáõåõ:
æóÇÍúÊõÑöÒó ÈöÚóÏóãöåóÇ ÚóãøóÇ áóæú æóÌóÏóåóÇ ÅáóÎú) Ãóíú æóáóæú
ãóÚúáõæÝóÉð ßóãóÇ ÊóÞóÏøóãó Úóäú ÍóÌø.
(Þóæúáõåõ: æóÚõáöãó ãöãøóÇ ÊóÞóÑøóÑó) Ãóíú Ýöí Þóæúáöåö Ýöí ãóÇáöåö
ÍóÞöíÞóÉð Ãóæú ÍõßúãðÇ æóÅöäú Ãóãúßóäóåõ ÊóÍúÕöíáõåóÇ (Þóæúáõåõ: Ãóæú
ßóÑöíãñ áóãú íóãúäóÚú ÅáóÎú) Ãóíú ÝóÇáúßóÑöíãóÉõ ÊóãúäóÚõ ÇÈúäó
ÇááøóÈõæäö ßóãóÇ ÓóÈóÞó Ýöí ßóáóÇãö ÇáúãõÕóäøöÝö æóáóÇ ÊóãúäóÚõ
ÇáÕøõÚõæÏó Åáóì ãóÇ ÝóæúÞóåóÇ æóáóÇ ÇáäøõÒõæáó Åáóì ãóÇ ÏõæäóåóÇ
(Þóæúáõåõ: æõÌõæÏõåõ ÇáÕøõÚõæÏó) Ãóíú ÌóæóÇÒó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
ÝöíåöãóÇ ÃóÛúÈóØõ ßóãóÇ Úõáöãó ãöãøóÇ ãóÑøó (Þóæúáõåõ: ËóáóÇËõ ÈóäóÇÊö
áóÈõæäò æóÍöÞøóÊóíúäö) Ãóíú ÈöáóÇ ÌõÈúÑóÇäó¡ ÅÐú ÇáÕøõæÑóÉõ Ãóäøóåõ
æóÇÌöÏñ áößõáøö ãöäú ÇáúæóÇÌöÈöíäó æóÅöáøóÇ ÝóÍõßúãõ ãóÇ ÅÐóÇ æóÌóÏó
ÈóÚúÖó ßõáøò ãöäúåõãóÇ ÝóÞóØú ÞóÏú ÊóÞóÏøóãó
(Þóæúáõåõ: æóáóÇ ãóÇ äóÒøóáóåõ ÇáÔøóÇÑöÚõ ãóäúÒöáóÊóåõ) Ãóíú ßóÇÈúäö
ÇááøóÈõæäö Úóäú ÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö (Þóæúáõåõ: æóÅöäú ãóäóÚó æõÌõæÏõ
ÈöäúÊö ãóÎóÇÖò ßóÑöíãóÉò) Ãóíú ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãóÚöíÈóÉö ßóãóÇ åõæó
ÙóÇåöÑñ¡ æóÇáúÝóÑúÞõ Ãóäøóåõ Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáúßóÑöíãóÉö æõÌöÏó ÚöäúÏóåõ
ÇáúæóÇÌöÈõ ÈöÕöÝóÉö ÇáúÅöÌúÒóÇÁö¡ æóÅöäøóãóÇ áóãú íóÊóÚóíøóäú Úóáóíúåö
ÅÎúÑóÇÌõåõ ÑöÝúÞðÇ Èöåö ÈöÎöáóÇÝöåö Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáúãóÚöíÈóÉö
(3/52)
ÈöÃóäøó ÇáÐøóßóÑó áóÇ ãóÏúÎóáó áóåõ Ýöí
ÝóÑóÇÆöÕö ÇáúÅöÈöáö ÝóßóÇäó ÇáöÇäúÊöÞóÇáõ Åáóíúåö ÃóÛúÈóØó ãöäú
ÇáÕøõÚõæÏö æóÇáäøõÒõæáö¡ æóÕöÝóÉõ åóÐöåö ÇáÔøóÇÉö ÕöÝóÉõ ÇáÔøóÇÉö
ÇáúãõÎúÑóÌóÉö ÝöíãóÇ Ïõæäó ÎóãúÓò æóÚöÔúÑöíäó ãöäú ÇáúÅöÈöáö Ýöí ÌóãöíÚö
ãóÇ ÓóÈóÞó æöÝóÇÞðÇ æóÎöáóÇÝðÇ¡ ÅáøóÇ Ãóäøó ÇáÓøóÇÚöíó áóæú ÏóÝóÚó
ÇáÐøóßóÑó æóÑóÖöíó Èöåö ÇáúãóÇáößõ ÌóÇÒó ÞóØúÚðÇ¡ æóÇáúãõÑóÇÏõ
ÈöÇáÏøóÑóÇåöãö ÇáäøõÞúÑóÉõ ÇáúÎóÇáöÕóÉõ ÇáúÅöÓúáóÇãöíøóÉõ ÅÐú åöíó
ÇáúãõÑóÇÏóÉõ ÔóÑúÚðÇ ÚöäúÏó ÇáúÅöØúáóÇÞö. äóÚóãú Åäú áóãú íóÌöÏúåóÇ Ãóæú
ÛóáóÈóÊú ÇáúãóÛúÔõæÔóÉõ¡ æóÌóæøóÒúäóÇ ÇáúãõÚóÇãóáóÉó ÈöåóÇ æóåõæó
ÇáúÃóÕóÍøõ¡ ÝóÇáÙøóÇåöÑõ ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ Ãóäøóåõ íõÌúÒöíåö
åõäóÇ ãóÇ íóßõæäõ Ýöíåö ãöäú ÇáäøõÞúÑóÉö ÞóÏúÑó ÇáúæóÇÌöÈö¡ æóáóæú
ÕóÚöÏó ãöäú ÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö ãóËóáðÇ Åáóì ÈöäúÊö ÇááøóÈõæäö ÞóÇáó
ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ åóáú ÊóÞóÚõ ßõáøõåóÇ ÒóßóÇÉð Ãóæú ÈóÚúÖõåóÇ¿ ÇáÙøóÇåöÑõ
ÇáËøóÇäöí¡ ÝóÅöäøó ÒöíóÇÏóÉó ÇáÓøöäøõ ÝöíåóÇ ÞóÏú ÃóÎóÐó ÇáúÌõÈúÑóÇäó
Ýöí ãõÞóÇÈóáóÊöåóÇ Ýóíóßõæäõ ÞóÏúÑõ ÇáÒøóßóÇÉö ÝöíåóÇ ÎóãúÓóÉð
æóÚöÔúÑöíäó ÌõÒúÁðÇ ãöäú ÓöÊøóÉò æóËóáóÇËöíäó ÌõÒúÁðÇ¡ æóíóßõæäõ ÃóÍóÏó
ÚóÔóÑó Ýöí ãõÞóÇÈóáóÉö ÇáúÌõÈúÑóÇäö (æóÇáúÎöíóÇÑõ Ýöí ÇáÔøóÇÊóíúäö
æóÇáÏøóÑóÇåöãö áöÏóÇÝöÚöåóÇ) ãóÇáößðÇ ßóÇäó Ãóæú ÓóÇÚöíðÇ áöÙóÇåöÑö
ÎóÈóÑö ÃóäóÓò.
äóÚóãú íóáúÒóãõ ÇáÓøóÇÚöíó ÑöÚóÇíóÉõ ÇáúÃóÕúáóÍö áöáúãõÓúÊóÍöÞøö¡ ßóãóÇ
íóáúÒóãõ äóÇÆöÈó ÇáúÛóÇÆöÈö æóæóáöíøó ÇáúãóÍúÌõæÑö ÑöÚóÇíóÉõ ÇáúÃóäúÝóÚö
áöáúãóäõæÈö Úóäúåõ¡ æóíõÓóäøõ áöáúãóÇáößö ÅÐóÇ ßóÇäó ÏóÇÝöÚðÇ ÇÎúÊöíóÇÑõ
ÇáúÃóäúÝóÚö áóåõãú (æóÝöí ÇáÕøõÚõæÏö æóÇáäøõÒõæáö) ÇáúÎöíóÑóÉõ ÝöíåöãóÇ
(áöáúãóÇáößö Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö) áöÃóäøóåõãóÇ ÔóÑúÚðÇ ÊóÎúÝöíÝðÇ Úóáóíúåö
áöÆóáøóÇ íóÊóßóáøóÝó ÇáÔøöÑóÇÁó ÝóäóÇÓóÈó ÊóÎúíöíÑõåõ.
æóÇáËøóÇäöí Ãóäøó ÇáöÇÎúÊöíóÇÑó áöáÓøóÇÚöí áöíóÃúÎõÐó ÇáúÃóÛúÈóØó
áöáúãõÓúÊóÍöÞøöíäó¡ æóãóÍóáøõ ÇáúÎöáóÇÝö ÚöäúÏó ÏóÝúÚö ÇáúãóÇáößö ÛóíúÑó
ÇáúÃóÛúÈóØö¡ ÝóÅöäú ÏóÝóÚó ÇáúÃóÛúÈóØó áóÒöãó ÇáÓøóÇÚöíó ÃóÎúÐõåõ
ÞóØúÚðÇ¡ æóãóÚúäóì áóÒöãóåõ ãõÑóÇÚóÇÉõ ÇáúÃóÕúáóÍö áóåõãú Úóáóì
ÇáúÃóæøóáö ãóÚó Ãóäøó ÇáúÎöíóÑóÉó áöáúãóÇáößö Ãóäøóåõ íóØúáõÈõ ãöäúåõ
Ðóáößó ÝóÅöäú ÃóÌóÇÈóåõ ÝóÐóÇßó¡ æóÅöáøóÇ ÃóÎóÐó ãöäúåõ ãóÇ íóÏúÝóÚõåõ
áóåõ (ÅáøóÇ Ãóäú Êóßõæäó ÅÈöáõåõ ãóÚöíÈóÉð) ÈöãóÑóÖò Ãóæú ÛóíúÑöåö ÝóáóÇ
ÎöíóÑóÉó áóåõ Ýöí ÇáÕøõÚõæÏöº áöÃóäøó æóÇÌöÈóåõ ãóÚöíÈñ¡ æóÇáúÌõÈúÑóÇäõ
áöáÊøóÝóÇæõÊö Èóíúäó ÇáÓøóáöíãóíúäö æóåõæó ÝóæúÞó ÇáÊøóÝóÇæõÊö Èóíúäó
ÇáúãóÚöíÈóíúäö¡ æóãóÞúÕõæÏõ ÇáÒøóßóÇÉö ÅÝóÇÏóÉõ ÇáúãõÓúÊóÍöÞøöíäó áóÇ
ÇáöÇÓúÊöÝóÇÏóÉõ ãöäúåõãú¡ Ýóáóæú ÑóÃóì ÇáÓøóÇÚöí ãóÕúáóÍóÉð Ýöí Ðóáößó
ÝóÇáúÃóæúÌóåõ ÇáúãóäúÚõ ÃóíúÖðÇ áöÚõãõæãö ßóáóÇãöåöãú¡ æóãõÞúÊóÖóì
ÇáÊøóÚúáöíáö ÇáÓøóÇÈöÞö ÎöáóÇÝðÇ áöáúÅöÓúäóæöíøö¡ æóáóæú ÃóÑóÇÏó
ÇáúÚõÏõæáó Åáóì ÓóáöíãóÉò ãóÚó ÃóÎúÐö ÇáúÌõÈúÑóÇäö ÌóÇÒó ßóãóÇ
ÇÞúÊóÖóÇåõ ÇáÊøóÚúáöíáõ ÇáúãóÇÑøõ æóåõæó ÙóÇåöÑñ¡ ÃóãøóÇ åõÈõæØõåõ ãóÚó
ÅÚúØóÇÁö ÇáúÌõÈúÑóÇäö ÝóÌóÇÆöÒñ áöÊóÈóÑøõÚöåö ÈöÇáÒøöíóÇÏóÉö (æóáóåõ
ÕõÚõæÏõ ÏóÑóÌóÊóíúäö æóÃóÎúÐõ ÌõÈúÑóÇäóíúäö) ßóãóÇ áóæú æóÌóÈó Úóáóíúåö
ÈöäúÊõ áóÈõæäò ÝóÕóÚöÏó Åáóì ÇáúÌóÐóÚóÉö ÚöäúÏó ÝóÞúÏö ãóÇ ÓóíóÃúÊöí
(æó) áóåõ (äõÒõæáõ ÏóÑóÌóÊóíúäö ãóÚó) ÏóÝúÚö (ÌõÈúÑóÇäóíúäö) ßóãóÇ ÅÐóÇ
ÃóÚúØóì ÈóÏóáó ÇáúÍöÞøóÉö ÈöäúÊó ãóÎóÇÖò¡ æóÅöäøóãóÇ íóÌõæÒõ áóåõ Ðóáößó
(ÈöÔóÑúØö ÊóÚóÐøõÑö ÏóÑóÌóÉò Ýöí) ÌöåóÉö ÕõÚõæÏöåö Ãóæú äõÒõæáöåö Ýöí
(ÇáúÃóÕóÍøö) ÝóáóÇ íóÕúÚóÏõ Úóäú ÈöäúÊö ãóÎóÇÖò Åáóì ÇáúÍöÞøóÉö¡ æóáóÇ
íóäúÒöáõ ãöäú ÇáúÍöÞøóÉö Åáóì
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÇáÕøõÚõæÏö ÅáóÎú (Þóæúáõåõ: áóÇ ãóÏúÎóáó áóåõ Ýöí ÝóÑóÇÆöÖö ÇáúÅöÈöáö)
Ãóíú áóãú íóÌöÈú ãöäúåóÇ ÐóßóÑñ¡ æóÃóãøóÇ ÃóÎúÐõåõ ÚöäúÏó ÝóÞúÏö ÈöäúÊö
ÇáúãóÎóÇÖö Ýóåõæó ÈóÏóáñ ÚóäúåóÇ áóÇ ÝóÑúÖñ (Þóæúáõåõ: ÇáäøõÞúÑóÉõ
ÇáúÎóÇáöÕóÉõ) Ãóíú ÇáúÝöÖøóÉõ ÇáúÎóÇáöÕóÉõ (Þóæúáõåõ: æóáóæú ÕóÚöÏó)
ÈößóÓúÑö ÇáúÚóíúäö (Þóæúáõåõ: æóÇáúÎöíóÇÑõ Ýöí ÇáÔøóÇÊóíúäö
æóÇáÏøóÑóÇåöãö áöÏóÇÝöÚöåóÇ) Ãóíú ÝóíóÏúÝóÚõ ãóÇ ÔóÇÁó ãöäúåõãóÇ æóÅöäú
ßóÇäóÊú ÞöíãóÊõåõ Ïõæäó ÞöíãóÉö ÇáúÂÎóÑö ÍóíúËõ ßóÇäó ÇáÏøóÇÝöÚõ
ÇáúãóÇáößó¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáÏøóÇÝöÚõ ÇáÓøóÇÚöíó ÑóÇÚóì ÇáúÃóÕúáóÍó ßóãóÇ
ÐóßóÑóåõ ÈöÞóæúáöåö äóÚóãú íóáúÒóãõ ÇáÓøóÇÚöíó ÅáóÎú¡ æóÈóÞöíó ãóÇ áóæú
ÊóÚóÇÑóÖó Úóáóì Çáúæóßöíáö æóÇáúæóáöíøö ãóÕúáóÍóÉõ Çáúãõæóßøöáö
æóÇáúãõæóáøóì Úóáóíúåö ÏóÝúÚðÇ æóãóÕúáóÍóÉõ ÇáúÝõÞóÑóÇÁö Úóáóì ÇáÓøóÇÚöí
ÃóÎúÐðÇ Ýóåóáú íõÑóÇÚöíåöãóÇ Ãóæú íõÑóÇÚöí ãóÕúáóÍóÉó ÇáúÝõÞóÑóÇÁö¿
Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇóáøóÐöí íóÙúåóÑõ Ãóäøó ÇáÓøóÇÚöíó Åäú ßóÇäó åõæó
ÇáÏøóÇÝöÚó ÑóÇÚóì ãóÕúáóÍóÉó ÇáúÝõÞóÑóÇÁöº áöÃóäøóåõ äóÇÆöÈñ Úóäúåõãú¡
æóíóÌöÈõ Úóáóì Çáúæóáöíøö æóÇáúæóßöíáö ÞóÈõæáõ ãóÇ ÏóÝóÚóåõ áóåõ
ÇáÓøóÇÚöí¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇáÏøóÇÝöÚõ åõæó Çáúæóáöíøõ Ãóæú Çáúæóßöíáõ
æóÌóÈó Úóáóíúåö ãõÑóÇÚóÇÉõ ãõæóßøöáöåö Ãóæú ãõæóáøöíåö ßóãóÇ íõÝöíÏõ
Ðóáößó Þóæúáõåõãú æóÇáúÎöíóÑóÉõ áöáÏøóÇÝöÚö.
(Þóæúáõåõ: æóÅöáøóÇ ÃõÎöÐó ãöäúåõ) Ãóíú æõÌõæÈðÇ ÝóíõÌúÈóÑõ Úóáóì
ÃóÎúÐöåö (Þóæúáõåõ: Ýóáóæú ÑóÃóì ÇáÓøóÇÚöí ãóÕúáóÍóÉð Ýöí Ðóáößó) Ãóíú
ÇáÕøõÚõæÏö (Þóæúáõåõ: æóãõÞúÊóÖóì ÇáÊøóÚúáöíáö ÇáÓøóÇÈöÞö) åõæó Þóæúáõåõ
áöáÊøóÝóÇæõÊö Èóíúäó ÅáóÎú (Þóæúáõåõ: ÝóáóÇ íóÕúÚóÏõ Úóäú ÈöäúÊö
ÇáúãóÎóÇÖö) Ãóíú æóÅöäú
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
ÝóáúíõÑóÇÌóÚú (Þóæúáõåõ: ÝóßóÇäó ÇáöÇäúÊöÞóÇáõ Åáóíúåö ÃóÛúÈóØó) Ãóíú
Úóáóì ÇáúãóÇáößö ÍóíúËõ áóãú äóÞúÈóáúåõ ãöäúåõ (Þóæúáõåõ: äóÚóãú
íóáúÒóãõ ÇáÓøóÇÚöíó ÑöÚóÇíóÉõ ÇáúÃóÕúáóÍö) Ãóíú ÓóæóÇÁñ ÃóßóÇäó ÏóÇÝöÚðÇ
Ãóãú ÂÎöÐðÇ¡ ÃóãøóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ÏóÇÝöÚðÇ ÝóÙóÇåöÑñ¡ æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó
ÂÎöÐðÇ ÝóãóÚúäóÇåõ ãóÇ ÓóíóÃúÊöí Ýöí Þóæúáö ÇáÔøóÇÑöÍö¡ æóãóÚúäóì
áõÒõæãöåö ÑöÚóÇíóÉö ÇáúÃóÕúáóÍö ÅáóÎú æóßóÇäó ÇááøóÇÆöÞõ ÐößúÑõåõ åõäóÇ
(Þóæúáõåõ: æóãóÚúäðì áóÒöãóåõ Úóáóì ÇáúÃóæøóáö) íóÚúäöí Ýöí
ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÇáúÃõæáóì
(3/53)
ÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö ÅáøóÇ ÚöäúÏó ÊóÚóÐøõÑö
ÈöäúÊö ÇááøóÈõæäö áöÅöãúßóÇäö ÇáöÇÓúÊöÛúäóÇÁö Úóäú ÇáúÌõÈúÑóÇäö
ÇáÒøóÇÆöÏö ÝóÃóÔúÈóåó ãóÇ áóæú ÕóÚöÏó Ãóæú äóÒóáó ãóÚó ÅãúßóÇäö ÃóÏóÇÁö
ÇáúæóÇÌöÈö.
æóÇáËøóÇäöí íóÌõæÒõº áöÃóäøó ÇáúãóæúÌõæÏó ÇáúÃóÞúÑóÈó áóíúÓó æóÇÌöÈóåõ
ÝóæõÌõæÏõåõ ßóÚóÏóãöåö.
äóÚóãú áóæú ÕóÚöÏó ÏóÑóÌóÊóíúäö ÈöÌõÈúÑóÇäò æóÇÍöÏò ÌóÇÒó ÞóØúÚðÇ¡
æóÇáäøõÒõæáõ ÈöËóáóÇËö ÏóÑóÌóÇÊò ßóÏóÑóÌóÊóíúäö Úóáóì ãóÇ ÓóÈóÞó ãöËúáõ
Ãóäú íõÚúØöíó Úóäú ÌóÐóÚóÉò ÈöäúÊó ãóÎóÇÖò¡ æóíóÏúÝóÚó ËóáóÇËó
ÌõÈúÑóÇäóÇÊò Ãóæú ÚóßúÓõåõ¡ æóíóÃúÎõÐó ËóáóÇËó ÌõÈúÑóÇäóÇÊò ÃóãøóÇ áóæú
ßóÇäóÊú ÇáúÞõÑúÈóì Ýöí ÛóíúÑö ÌöåóÉö ÇáúÌóÐóÚóÉö ßóÃóäú áóÒöãóåõ ÈöäúÊõ
áóÈõæäò Ýóáóãú íóÌöÏúåóÇ æóáóÇ ÍöÞøóÉó æóæõÌöÏóÊú ÈöäúÊõ ãóÎóÇÖò ÝóáóÇ
íóÊóÚóíøóäõ Úóáóíúåö ÅÎúÑóÇÌõ ÈöäúÊö ãóÎóÇÖò ãóÚó ÌõÈúÑóÇäò¡ Èóáú
íóÌõæÒõ áóåõ ÅÎúÑóÇÌõ ÌóÐóÚóÉò ãóÚó ÃóÎúÐö ÌõÈúÑóÇäóíúäö ßóãóÇ Ýöí
ÇáúãóÌúãõæÚö¡ ÅÐú ÈöäúÊõ ÇáúãóÎóÇÖö æóÅöäú ßóÇäóÊú ÃóÞúÑóÈó Åáóì ÈöäúÊö
ÇááøóÈõæäö áóíúÓóÊú Ýöí ÌöåóÉö ÇáúÌóÐóÚóÉö (æóáóÇ íóÌõæÒõ ÃóÎúÐõ
ÌõÈúÑóÇäò ãóÚó ËóäöíøóÉò) æóåöíó ÇáøóÊöí áóåóÇ ÎóãúÓõ Óöäöíäó æóØóÚóäóÊú
Ýöí ÇáÓøóÇÏöÓóÉö íóÏúÝóÚõåóÇ (ÈóÏóáó ÌóÐóÚóÉò) Úóáóíúåö ÝóÞóÏóåóÇ (Úóáóì
ÃóÍúÓóäö ÇáúæóÌúåóíúäö) áöÇäúÊöÝóÇÁö ßóæúäöåóÇ ãöäú ÃóÓúäóÇäö
ÇáÒøóßóÇÉö¡ ÝóÃóÔúÈóåó ãóÇ áóæú ÃóÎúÑóÌó Úóäú ÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö ÝóÕöíáðÇ
æóåõæó ãóÇ áóåõ Ïõæäó ÇáÓøóäóÉö ãóÚó ÇáúÌõÈúÑóÇäö¡ æóÇÏøóÚóì Ýöí
ÇáÔøóÑúÍö ÇáÕøóÛöíÑö Ãóäøóåõ ÇáúÃóÙúåóÑõ (ÞõáúÊ: ÇáúÃóÕóÍøõ ÚöäúÏó
ÇáúÌõãúåõæÑö ÇáúÌóæóÇÒõ¡ æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ) áöÃóäøóåóÇ ÃóÚúáóì ãöäúåóÇ
ÈöÚóÇãò ÝóÌóÇÒó ßóÇáúÌóÐóÚóÉö ãóÚó ÇáúÍöÞøóÉö.
áóÇ íõÞóÇáõ: íóÊóÚóÏøóÏõ ÇáúÌõÈúÑóÇäõ ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúãõÎúÑóÌõ ÝóæúÞó
ÇáËøóäöíøóÉö.
áöÃóäøóäóÇ äóÞõæáõ: ÇáÔøóÇÑöÚõ ÇÚúÊóÈóÑóåóÇ Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö ßóãóÇ Ýöí
ÇáúÃõÖúÍöíøóÉö Ïõæäó ãóÇ ÝóæúÞóåóǺ æóáöÃóäøó ãóÇ ÝóæúÞóåóÇ ÊóäóÇåóì
äõãõæøõåóÇ¡ ÝóÅöäú ÃóÎúÑóÌóåóÇ æóáóãú íóØúáõÈú ÌõÈúÑóÇäðÇ ÌóÇÒó ÞóØúÚðÇ
ßóãóÇ ãóÑøó äóÙöíÑõåõ (æóáóÇ ÊõÌúÒöí ÔóÇÉñ æóÚóÔúÑóÉõ ÏóÑóÇåöãó) Úóäú
ÌõÈúÑóÇäò æóÇÍöÏò ÅÐú ÇáúÎóÈóÑõ íóÞúÊóÖöí ÇáÊøóÎúíöíÑó Èóíúäó ÔóÇÊóíúäö
æóÚöÔúÑöíäó ÏöÑúåóãðÇ¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÎóÕúáóÉñ ËóÇáöËóÉñ ßóãóÇ Ýöí
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõØúÚöãó ÎóãúÓóÉð æóíóßúÓõæó ÎóãúÓóÉð
ÅáøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÂÎöÐõ ÇáúãóÇáößó æóÑóÖöíó ÈöÇáÊøóÈúÚöíÖö ÝóíóÌõæÒõ
ÅÐú áóåõ ÅÓúÞóÇØõåõ ÈöÇáúßõáøöíøóÉö¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáÓøóÇÚöí ßóãóÇ ãóÑøó
äóÙöíÑõåõ¡ áöÃóäøó ÇáúÍóÞøó áöáúÝõÞóÑóÇÁö¡ æóåõãú ÛóíúÑõ ãõÚóíøóäöíäó¡
æóÞóÖöíøóÉõ Ðóáößó Ãóäøóåõãú áóæú ßóÇäõæÇ ãóÍúÕõæÑöíäó æóÑóÖõæÇ ÈöÐóáößó
ÌóÇÒó æóåõæó ãõÍúÊóãóáñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáúãóäúÚõ äóÙóÑðÇ áöÃóÕúáöåö
æóåóÐóÇ ÚóÇÑöÖñ (æóíõÌúÒöí ÔóÇÊóÇäö æóÚöÔúÑõæäó) ÏöÑúåóãðÇ
(áöÌõÈúÑóÇäóíúäö) ßóãóÇ íóÌõæÒõ ÅØúÚóÇãõ ÚóÔóÑóÉö ãóÓóÇßöíäó Ýöí
ßóÝøóÇÑóÉö íóãöíäò æóßöÓúæóÉñ Ýöí ÃõÎúÑóì
(æóáóÇ ÔóíúÁó Ýöí ÇáúÈóÞóÑö ÍóÊøóì ÊóÈúáõÛó ËóáóÇËöíäó ÝóÝöíåóÇ ÊóÈöíÚñ)
æóåõæó (ÇÈúäõ ÓóäóÉò) ÏóÎóáó Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö¡ Óõãøöíó ÈöÐóáößóº
áöÃóäøóåõ íóÊúÈóÚõ Ãõãøóåõ Ýöí ÇáúãóÓúÑóÍö.
æóÞöíáó áöÃóäøó ÞóÑúäóíúåö íóÊúÈóÚóÇäö ÃõÐõäóíúåö: Ãóíú íõÓóÇæöíåöãóÇ¡
æóáóæú ÃóÎúÑóÌó ÊóÈöíÚóÉð ÃóÌúÒóÃóÊúº áöÃóäøóåõ ÒóÇÏó ÎóíúÑðÇ
ÈöÇáúÃõäõæËóÉö (Ëõãøó Ýöí ßõáøö ËóáóÇËöíäó ÊóÈöíÚñ æó) Ýöí (ßõáøö
ÃóÑúÈóÚöíäó ãõÓöäøóÉñ áóåóÇ ÓóäóÊóÇäö) ¡ æóÏóÎóáóÊú Ýöí ÇáËøóÇáöËóÉö
áöãóÇ ÑóæóÇåõ ÇáÊøöÑúãöÐöíøõ æóÛóíúÑõåõ Úóäú ãõÚóÇÐò ÞóÇáó: «ÈóÚóËóäöí
ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Åáóì Çáúíóãóäö
ÝóÃóãóÑóäöí Ãóäú ÂÎõÐó ãöäú ßõáøö ÃóÑúÈóÚöíäó ÈóÞóÑóÉð ãõÓöäøóÉð¡ æóãöäú
ßõáøö ËóáóÇËöíäó ÊóÈöíÚðÇ» ¡ æóÕóÍøóÍóåõ ÇáúÍóÇßöãõ æóÛóíúÑõåõ¡
æóÓõãøöíóÊú ãõÓöäøóÉð áöÊóßóÇãõáö ÃóÓúäóÇäöåóÇ¡ æóáóÇ ÌõÈúÑóÇäó Ýöí
ÒóßóÇÉö ÇáúÈóÞóÑö æóÇáúÛóäóãö áöÚóÏóãö æõÑõæÏöåö¡ ÝóÝöí ÓöÊøöíäó
ÈóÞóÑóÉð ÊóÈöíÚóÇäö¡ æóÝöí ßõáøö ÓóÈúÚöíäó ãõÓöäøóÉñ æóÊóÈöíÚñ¡ æóÝöí
ËóãóÇäöíäó ãõÓöäøóÊóÇäö æóÝöí ÊöÓúÚöíäó ËóáóÇËóÉõ ÃóÊúÈöÚóÉò¡ æóÝöí
ãöÇÆóÉò æóÚóÔúÑóÉò ãõÓöäøóÊóÇäö æóÊóÈöíÚñ ÃóÎúÐðÇ ãöäú ÇáúÎóÈóÑö
ÇáúæóÇÑöÏö¡ æóÝöí ãöÇÆóÉò æóÚöÔúÑöíäó ËóáóÇËõ ãõÓöäøóÇÊò Ãóæú ÃóÑúÈóÚóÉõ
ÃóÊúÈöÚóÉò¡ ÝóÍõßúãõåóÇ Íõßúãõ ÈõáõæÛö ÇáúÅöÈöáö ãöÇÆóÊóíúäö ÝöíãóÇ
ãóÑøó ÅáøóÇ Ýöí ÇáúÌõÈúÑóÇäö ßóãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ¡
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ßóÇäó Ýöíåö ãóäúÝóÚóÉñ áöáúÝõÞóÑóÇÁö áöÊóäúÒöíáö ÇáÏøóÑóÌóÉö ÇáúÞõÑúÈóì
ãóäúÒöáóÉó ÇáúæóÇÌöÈö (Þóæúáõåõ ÃóãøóÇ áóæú ßóÇäóÊú ÇáúÞõÑúÈóì ÅáóÎú)
ãõÍúÊóÑóÒõ Þóæúáöåö Ýöí ÌöåóÉö ÕõÚõæÏöåö Ãóæú äõÒõæáöåö (Þóæúáõåõ:
æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáúãóäúÚõ äóÙóÑðÇ áöÃóÕúáöåö) Ãóíú æóíóÌúÑöí Ðóáößó Ýöí
ßõáøö ãóÇ ÃóÎúÑóÌó Ýöíåö ÇáúãóÇáößõ ãóÇáðÇ íõÌúÒöí ÝóáóÇ íóßúÝöí æóÅöäú
ÑóÖöíó Èöåö ÇáúÝõÞóÑóÇÁõ æóßóÇäõæÇ ãóÍúÕõæÑöíäó ßóãóÇ áóæú ÏóÝóÚó
ÈöäúÊóíú áóÈõæäò æóäöÕúÝðÇ Úóäú ÍöÞøóÊóíúäö ÝöíãóÇ áóæú ÇÊøóÝóÞó
ÝóÑúÖóÇäö
(Þóæúáõåõ: æóáóæú ÃóÎúÑóÌó ÊóÈöíÚóÉð ÃóÌúÒóÃóÊú) Ãóíú æóÅöäú ßóÇäóÊú
ÃóÞóáøó ÞöíãóÉð ãöäúåõ áöÑóÛúÈóÉö ÇáúãõÔúÊóÑöíäó Ýöí ÇáÐøõßõæÑö áöÛóÑóÖò
ÊóÚóáøóÞó ÈöåóÇ (Þóæúáõåõ: ÅáøóÇ Ýöí ÇáúÌöíÑóÇäö ßóãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ)
ÒóÇÏó ÇáÔøóíúÎõ ÚóãöíÑóÉõ.
ÞóÇáó Ýöí ÇáúßöÝóÇíóÉö: Èóáú Úóáóíúåö ÇáÊøóÍúÕöíáõ Ãóæú ÅÎúÑóÇÌõ
ÇáúÃóÚúáóì ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
æóåöíó ãóÇ ÎóíøóÑúäóÇ Ýöíåö ÇáÏøóÇÝöÚó ÇáúãóÐúßõæÑó Ýöí Þóæúáö
ÇáúãõÕóäøöÝö æóÇáúÎöíóÇÑõ Ýöí ÇáÔøóÇÊóíúäö æóÇáÏøóÑóÇåöãö áöÏóÇÝöÚöåóÇ¡
æóÞóæúáõåõ ãóÚó Ãóäøó ÇáúÎöíÑóÉó áöáúãóÇáößö ßóÇäó ÇáúÃóÕúæóÈõ Ãóäú
íóÞõæáó Ýöí ÕõæÑóÉö ãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ÇáúÎöíÑóÉõ áöáúãóÇáößö ÈöÃóäú ßóÇäó
ÏóÇÝöÚðÇ¡ æóÍóÞøõ ÇáúÚöÈóÇÑóÉö æóãóÚúäóì áõÒõæãöåö ÑöÚóÇíóÉõ ÇáúÃóÕúáóÍö
Ýöí ÇáúÃóÕúáóÍö Ýöí ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÇáúÃõæáóì ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ÇáúÎöíÑóÉõ
áöáúãóÇáößö ÈöÃóäú ßóÇäó ÏóÇÝöÚðÇ ÅáóÎú.
(3/54)
æóÊõÓóãøóì ÇáúãõÓöäøóÉõ ËóäöíøóÉð æóáóæú
ÃóÎúÑóÌó ÚóäúåóÇ ÊóÈöíÚóíúäö ÃóÌúÒóÃó Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö
(æóáóÇ) ÔóíúÁó Ýöí (ÇáúÛóäóãö ÍóÊøóì ÊóÈúáõÛó ÃóÑúÈóÚöíäó) ÔóÇÉð
(ÝóÔóÇÉñ) ÝöíåóÇ åöíó (ÌóÐóÚóÉõ ÖóÃúäò Ãóæú ËóäöíøóÉõ ãóÚúÒò)
æóÊóÞóÏøóãó ÈóíóÇäõåõãóÇ (æóÝöí ãöÇÆóÉò æóÅöÍúÏóì æóÚöÔúÑöíäó ÔóÇÊóÇäö
æó) Ýöí (ãöÇÆóÊóíúäö æóæóÇÍöÏóÉò ËóáóÇËñ) ãöäú ÇáÔøöíóÇåö (æó) Ýöí
(ÃóÑúÈóÚöãöÇÆóÉò ÃóÑúÈóÚñ Ëõãøó) Ýöí (ßõáøö ãöÇÆóÉò ÔóÇÉñ) áöÎóÈóÑö
ÃóäóÓò Ýöí Ðóáößó ÑóæóÇåõ ÇáúÈõÎóÇÑöíøõ¡ æóáóæú ÊóÝóÑøóÞóÊú ãóÇÔöíóÉõ
ÇáúãóÇáößö Ýöí ÃóãóÇßöäó Ýóåöíó ßóÇáøóÊöí Ýöí ãóßóÇä æóÇÍöÏò ÍóÊøóì áóæú
ãóáóßó ÃóÑúÈóÚöíäó ÔóÇÉð Ýöí ÈóáóÏóíúäö áóÒöãóÊúåõ ÇáÒøóßóÇÉõ¡ æóáóæú
ãóáóßó ËóãóÇäöíäó Ýöí ÈóáóÏóíúäö Ýöí ßõáøò ÃóÑúÈóÚöíäó áóÇ íóáúÒóãõåõ
ÅáøóÇ ÔóÇÉñ æóÇÍöÏóÉñ æóÅöäú ÈóÚõÏóÊú ÇáúãóÓóÇÝóÉõ ÈóíúäóåõãóÇ.
ÝóÕúáñ Ýöí ÈóíóÇäö ßóíúÝöíøóÉö ÇáúÅöÎúÑóÇÌö áöãóÇ ãóÑøó æóÈóÚúÖö ÔõÑõæØö
ÇáÒøóßóÇÉö (Åäú ÇÊøóÍóÏó äóæúÚõ ÇáúãóÇÔöíóÉö) ÈöÃóäú ßóÇäóÊú ÅÈöáõåõ
ßõáøõåóÇ ãóåúÑöíøóÉð ÈöÝóÊúÍö Çáúãöíãö äöÓúÈóÉð Åáóì ãóåöíÑóÉó¡ Ãóæú
ãõÌóíúÏöíøóÉð äöÓúÈóÉð Åáóì ÝóÍúáò ãöäú ÇáúÅöÈöáö íõÞóÇáõ áóåõ ãõÌóíúÏñ
Èöãöíãò ãóÖúãõæãóÉò æóÌöíãò æóåöíó Ïõæäó ÇáúãóåúÑöíøóÉö¡ Ãóæú
ÃóÑúÍóÈöíøóÉð äöÓúÈóÉð Åáóì ÃóÑúÍóÈó ÈöÇáúãõåúãóáóÊóíúäö
æóÈöÇáúãõæóÍøóÏóÉö ÞóÈöíáóÉñ ãöäú åóãúÏóÇäó¡ Ãóæú ÈóÞóÑõåõ ßõáøõåóÇ
ÌóæóÇãöíÓó Ãóæú ÚöÑóÇÈðÇ¡ Ãóæú Ûóäóãõåõ ßõáøõåóÇ ÖóÃúäðÇ Ãóæú ãóÚúÒðÇ.
æóÓõãøöíóÊú ãóÇÔöíóÉð áöÑóÚúíöåóÇ æóåöíó ÊóãúÔöí (ÃõÎöÐó ÇáúÝóÑúÖõ
ãöäúåõ) ßóÃóÎúÐö ÇáúãóÇáö ÇáúãõÔúÊóÑóßö ÝóíõÄúÎóÐõ ãöäú ÇáúãõåõæÑö
ãóåúÑöíøóÉñ æóåóßóÐóÇ.
äóÚóãú áóæú ÇÎúÊóáóÝóÊú ÇáÕøöÝóÉõ ãóÚó ÇÊøöÍóÇÏö ÇáäøóæúÚö æóáóÇ äóÞúÕó
ÝóÚóÇãøóÉõ ÇáúÃóÕúÍóÇÈö ßóãóÇ Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö Úóäú ÇáúÈóíóÇäö Ãóäøó
ÇáÓøóÇÚöíó íóÎúÊóÇÑõ ÃóäúÝóÚóåõãóÇ ßóãóÇ ÓóÈóÞó Ýöí ÇáúÍöÞóÇÞö æóÈóäóÇÊö
ÇááøóÈõæäö.
áóÇ íõÞóÇáõ: íõäóÇÝöí ÇáúÃóÛúÈóØõ åõäóÇ ãóÇ íóÃúÊöí Ãóäøóåõ áóÇ íõÄúÎóÐõ
ÇáúÎöíóÇÑõ.
áöÃóäøóÇ äóÞõæáõ: íõÌúãóÚõ ÈóíúäóåõãóÇ ÈöÍóãúáö åóÐóÇ Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ
ßóÇäó ÌóãöíÚõåóÇ ÎöíóÇÑðÇ¡ áóßöäú ÊóÚóÏøóÏó æóÌúåõ ÇáúÎóíúÑöíøóÉö Ãóæú
ßõáøõåóÇ ÛóíúÑõ ÎöíóÇÑò ÈöÃóäú áóãú íõæÌóÏú ÝöíåóÇ æóÕúÝõ ÇáúÎöíóÇÑö
ÇáúÂÊöí æóÐóÇßó Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ ÇäúÝóÑóÏó ÈóÚúÖõåóÇ ÈöæóÕúÝö ÇáúÎöíóÇÑö
Ïõæäó ÈóÇÞöíåóÇ Ýóåõæó ÇáøóÐöí áóÇ íõÄúÎóÐõ (Ýóáóæú) (ÃóÎóÐó) ÇáÓøóÇÚöí
(Úóäú ÖóÃúäò ãóÚúÒðÇ Ãóæú ÚóßúÓóåõ) (
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
æóÛóíúÑõåõ ÇåÜ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -.
ÃóÞõæáõ: ÞóÖöíøóÊõåõ ÚóÏóãõ ÇáúÚõÏõæáö Åáóì ÇáúÞöíãóÉö¡ æóíõÔúßöáõ
Úóáóíúåö ÇáúÚõÏõæáõ ÅáóíúåóÇ ÚöäúÏó ÝóÞúÏö ÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö æóÇÈúäö
ÇááøóÈõæäö ÇåÜ.
ÃóÞõæáõ: æóãõÞúÊóÖóì Þóæúáö ÍóÌø æóíóÌúÑöí Ðóáößó Ýöí ÓóÇÆöÑö ÃóÓúäóÇäö
ÇáÒøóßóÇÉö¡ ÝóÅöÐóÇ ÝõÞöÏó ÇáúæóÇÌöÈõ ÎõíøöÑó ÇáÏøóÇÝöÚõ Èóíúäó ÅÎúÑóÇÌö
ÞöíãóÊöåö æóÇáÕøõÚõæÏö Ãóæú ÇáäøõÒõæáö ÈöÔóÑúØö Ãóäøóåõ íóÞúÈóáõ ãöäúåõ
ÇáúÞöíãóÉó (Þóæúáõåõ: áóÒöãóÊúåõ ÇáÒøóßóÇÉõ) Ãóíú æóíóÏúÝóÚõ ÒóßóÇÊóåõ
áöáúÅöãóÇãöº áöÃóäøóåõ ÇáøóÐöí áóåõ äóÞúáõ ÇáÒøóßóÇÉö (Þóæúáõåõ: áóÇ
íóáúÒóãõåõ ÅáøóÇ ÔóÇÉñ æóÇÍöÏóÉñ) Ãóíú æóíóÃúÊöí ÝöíåóÇ ãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ.
[ÝóÕúáñ Ýöí ÈóíóÇäö ßóíúÝöíøóÉö ÇáúÅöÎúÑóÇÌö áöãóÇ ãóÑøó æóÈóÚúÖö
ÔõÑõæØö ÇáÒøóßóÇÉö]
(ÝóÕúáñ) Ýöí ÈóíóÇäö ßóíúÝöíøóÉö ÇáúÅöÎúÑóÇÌö (Þóæúáõåõ: æóÈóÚúÖö
ÔõÑõæØö ÇáÒøóßóÇÉö) ÅäøóãóÇ ÞóÇáó Ðóáößó áöÃóäøóåõ ÊóÞóÏøóãó ãöäú
ÔõÑõæØöåóÇ ßóæúäõåóÇ äóÚóãðÇ æóßóæúäõåóÇ äöÕóÇÈðÇ (Þóæúáõåõ: ãóåúÑöíøóÉð
ÈöÝóÊúÍö Çáúãöíãö) Ãóíú æóÓõßõæäö ÇáúåóÇÁö ßóãóÇ íõÄúÎóÐõ ãöäú
ÇáúÞóÇãõæÓö (Þóæúáõåõ: ãõÌóíúÏñ Èöãöíãò ãóÖúãõæãóÉò æóÌöíãò) Ãóíú
ãóÝúÊõæÍóÉò.
æóíõÞóÇáõ ãõÌóíúÏöíøóÉñ ÈöÝóÊúÍö Çáúãöíãö æóßóÓúÑö ÇáúÌöíãö ãóäúÓõæÈóÉñ
Åáóì ÇáúãóÌöíÏö: Ãóíú ÇáúßóÑöíãö ãöäú ÇáúãóÌúÏö æóåõæó ÇáúßóÑúãõ ßóãóÇ
Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö.
(Þóæúáõåõ: Ãóæú ÃóÑúÍóÈöíøóÉð) áóãú íõÈóíøöäú ãóÑúÊóÈóÊóåóÇ¡ æóÞóÏú
íõÔúÚöÑõ Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúãõÌóíúÏöíøóÉö ÃóäøóåóÇ Ïõæäó ÇáúãóåúÑöíøóÉö
Ãóäøó ÇáúÃóÑúÍóÈöíøóÉó ÃóÑúÝóÚõ ãöäúåóÇ (Þóæúáõåõ: ÃõÎöÐó ÇáúÝóÑúÖõ
ãöäúåõ) Ãóíú ãöäú äóæúÚöåö áóÇ ãöäú ÛóíúÑö ÎõÕõæÕö ÇáúãóÇáö
ÇáúãõÔúÊóÑóßö¡ æóíóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó åóÐóÇ åõæó ÇáúãõÑóÇÏõ Þóæúáõåõ
ÝóíõÄúÎóÐõ ãöäú ÇáúãóåúÑöíøóÉö ãóåúÑöíøóÉñ: Ãóíú ÍóÕøóáóåóÇ ãöäú ÛóíúÑö
ãóÇáöåö (Þóæúáõåõ: ÇáúãóÇáö ÇáúãõÔúÊóÑóßö) Ãóíú Èóíúäó ÇáúãóÇáößö
æóÇáúÝõÞóÑóÇÁö (Þóæúáõåõ: Ãóäøó ÇáÓøóÇÚöíó íóÎúÊóÇÑõ ÃóäúÝóÚóåõãóÇ) Ãóíú
ÃóäúÝóÚó ÇáúãóæúÕõæÝóíúäö ÈöÇáÕøöÝóÉö ÇáúãõÎúÊóáöÝóÉö.
æóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóÃúÊöíó åõäóÇ äóÙöíÑõ ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ÝöíãóÇ áóæú
ÏóáøóÓó ÇáÓøóÇÚöí Ãóæú ÞóÕøóÑó ãöäú ÚóÏóãö ÇáúÍõÓúÈóÇäö ÅáóÎú (Þóæúáõåõ
Ýóáóæú ÃóÎóÐó Úóäú ÖóÃúäò ãóÚúÒðÇ) ÈóíóÇäñ áöãóÝúåõæãö ãóÇ áóæú ÇÊøóÍóÏó
æóáóæú ÚóÈøóÑó ÈöÇáúæóÇæö ßóÇäó ÃóÙúåóÑó¡ æóÝöí ÍóÌø ãóÇ äóÕøõåõ: ÝóÅöäú
ÞõáúÊ:
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
(ÝóÕúáñ) Ýöí ÈóíóÇäö ßóíúÝöíøóÉö ÇáúÅöÎúÑóÇÌö (Þóæúáõ ÇáúãõÕóäøöÝö
Ýóáóæú ÃóÎóÐó Úóäú ÖóÃúäò ãóÚúÒðÇ Ãóæú ÚóßúÓóåõ
(3/55)
ÌóÇÒó Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö ÈöÔóÑúØö ÑöÚóÇíóÉö
ÇáúÞöíãóÉö) ÝóíóÌõæÒõ ÃóÎúÐõ ÌóÐóÚóÉò Úóäú ÃóÑúÈóÚöíäó ãöäú ÇáúãóÚúÒö
Ãóæú ËóäöíøóÉö ãóÚúÒò Úóäú ÃóÑúÈóÚöíäó ãöäú ÇáÖøóÃúäö ÈöÇÚúÊöÈóÇÑö
ÇáúÞöíãóÉö áöÇÊøöÝóÇÞö ÇáúÌöäúÓö ßóÇáúãóåúÑöíøóÉö ãóÚó ÇáúÃóÑúÍóÈöíøóÉö¡
æóáöåóÐóÇ íóßúãõáõ äöÕóÇÈõ ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÇáúÂÎóÑö.
æóÇáËøóÇäöí ÇáúãóäúÚõ ßóÇáúÈóÞóÑö ãóÚó ÇáúÛóäóãö.
æóÞöíáó íõÄúÎóÐõ ÇáÖøóÃúäõ Úóäú ÇáúãóÚúÒöº áöÃóäøóåõ ÎóíúÑñ ãöäúåõ
ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÚóßúÓö.
æóßóáóÇãõåõãú Ýöí ÊóæúÌöíåö ÇáúÃóæøóáö ÏóÇáøñ Úóáóì ÌóæóÇÒö ÅÎúÑóÇÌö
ÃóÍóÏöåöãóÇ Úóäú ÇáúÂÎóÑö ÌóÒúãðÇ ÚöäúÏó ÊóÓóÇæöíåöãóÇ Ýöí ÇáúÞöíãóÉö
æóÞóæúáõ ÇáÔøóÇÑöÍö æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÞöíãóÉó ÇáúÌóæóÇãöíÓö Ïõæäó
ÞöíãóÉö ÇáúÚöÑóÇÈö ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÃóÎúÐõåóÇ Úóäú ÇáúÚöÑóÇÈö ÈöÎöáóÇÝö
ÇáúÚóßúÓö¡ æóáóãú íõÕóÑøöÍõæÇ ÈöÐóáößó ãóÈúäöíøñ Úóáóì ÚõÑúÝö Òóãóäöåö¡
æóÅöáøóÇ ÝóÞóÏú ÊóÒöíÏõ ÞöíãóÉõ ÇáúÚöÑóÇÈö ÇáúÌóæóÇãöíÓö ÚóáóíúåóÇ Èóáú
åõæó ÛóÇáöÈñ Ýöí ÒóãóäöäóÇ (æóÅöäú) (ÇÎúÊóáóÝó) ÇáäøóæúÚõ (ßóÖóÃúäò
æóãóÚúÒò) ãöäú ÇáúÛóäóãö æóÃóÑúÍóÈöíøóÉò æóãóåúÑöíøóÉò ãöäú ÇáúÅöÈöáö
æóÌóæóÇãöíÓó æóÚöÑóÇÈò ãöäú ÇáúÈóÞóÑö (ÝóÝöí Þóæúáò íõÄúÎóÐõ ãöäú
ÇáúÃóßúËóÑö) æóÅöäú ßóÇäó ÇáúÃóÛúÈóØõ ÎöáóÇÝóåõ ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ
ÈöÇáúÛóáóÈóÉö (ÝóÅöäú ÇÓúÊóæóíóÇ ÝóÇáúÃóÛúÈóØõ) áöáúãõÓúÊóÍöÞøöíäó ßóãóÇ
Ýöí ÇÌúÊöãóÇÚö ÇáúÍöÞóÇÞö æóÈóäóÇÊö ÇááøóÈõæäö (æóÇáúÃóÙúåóÑõ Ãóäøóåõ
íõÎúÑöÌõ) ÇáúãóÇáößõ (ãóÇ ÔóÇÁó) ãöäú ÇáäøóæúÚóíúäö (ãõÞóÓøöØðÇ
ÚóáóíúåöãóÇ ÈöÇáúÞöíãóÉö) ÑöÚóÇíóÉð áöáúÌóÇäöÈóíúäö (ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó) Ãóíú
æõÌöÏó (ËóáóÇËõæäó ÚóäúÒðÇ) æóåöíó ÃõäúËóì ÇáúãóÚúÒö (æóÚóÔúÑõ
äóÚóÌóÇÊò) ãöäú ÇáÖøóÃúäö (ÃóÎóÐó ÚóäúÒðÇ Ãóæú äóÚúÌóÉð ÈöÞöíãóÉö
ËóáóÇËóÉö ÃóÑúÈóÇÚö ÚóäúÒò æóÑõÈúÚö äóÚúÌóÉò) æóÝöí ÚóßúÓö ÇáÕøõæÑóÉö
ÈöÞöíãóÉö ËóáóÇËóÉö ÃóÑúÈóÇÚö äóÚúÌóÉò æóÑõÈúÚö ÚóäúÒò¡ æóáóæú ßóÇäó
áóåõ ãöäú ÇáúÅöÈöáö ÎóãúÓñ æóÚöÔúÑõæäó ÎóãúÓó ÚóÔóÑóÉó ÃóÑúÍóÈöíøóÉð
æóÚóÔóÑóÉñ ãóåúÑöíøóÉñ ÃõÎöÐó ãöäúåõ Úóáóì ÇáúÃóÙúåóÑö ÈöäúÊõ ãóÎóÇÖò
ÃóÑúÍóÈöíøóÉñ Ãóæú ãóåúÑöíøóÉñ ÈöÞöíãóÉö ËóáóÇËóÉö ÃóÎúãóÇÓö
ÃóÑúÍóÈöíøóÉò æóÎõãõÓö ãóåúÑöíøóÉò¡ æóÞóæúáõ ÇáÔøóÇÑöÍö: æóáóæú ßóÇäó
áóåõ ãöäú ÇáúÈóÞóÑö ÇáúÚöÑóÇÈö ËóáóÇËõæäó¡ æóãöäú ÇáúÌóæóÇãöíÓö ÚóÔúÑñ
ÃõÎöÐó ãöäúåõ Úóáóì ÇáúÞóæúáö ÇáúÃóæøóáö ãõÓöäøóÉñ ãöäú ÇáúÚöÑóÇÈö¡
æóÚóáóì ÇáËøóÇäöí ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ ãõÓöäøóÉñ ãöäúåóÇ ÈöÞöíãóÉö ËóáóÇËóÉö
ÃóÑúÈóÇÚö ãõÓöäøóÉò ãöäúåóÇ æóÑõÈúÚö ÌóÇãõæÓóÉò¡ ÈóäóÇåõ Úóáóì
ØóÑöíÞóÊöåö ÇáúãõÊóÞóÏøöãóÉö¡ æóÇáúÎöíóÑóÉõ áöáúãóÇáößö ßóãóÇ ÃóÝóÇÏóåõ
ßóáóÇãõ ÇáúãõÕóäøöÝö áóÇ áöáÓøóÇÚöí¡ ÝóãóÚúäóì ÞóæúáöäóÇ ÃõÎöÐó: Ãóíú
ÃõÎöÐó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ãóÇ æóÌúåõ ÊóÝúÑöíÚö Ýóáóæú Úóáóì ãóÇ ÞóÈúáóåõ ÇáúãõÞúÊóÖöí áöÚóÏóãö
ÇáúÅöÌúÒóÇÁö ãõØúáóÞðÇ¿ ÞõáúÊ: æöÌúåóÉõ ÇáäøóÙóÑõ Åáóì Ãóäøó Þóæúáóåõ
ãöäúåõ ÅäøóãóÇ ÐõßöÑó áößóæúäöåö ÇáúÃóÕúáó ßóãóÇ ÊóÞóÑøóÑó áóÇ
áöÇäúÍöÕóÇÑö ÇáúÅöÌúÒóÇÁö Ýöíåö ÇåÜ: Ãóíú æóáóíúÓó Ýöíåö ãóÇ íóÏúÝóÚõ
ÇáÓøõÄóÇáó ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇåõ.
[ÝóÇÆöÏóÉñ] ÞóÇáó Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö: æóÇáúãóÚúÒõ ÈöÝóÊúÍö ÇáúÚóíúäö
æóÅöÓúßóÇäöåóÇ ÇÓúãõ ÌöäúÓò æóÇÍöÏõåõ ãóÇÚöÒñ æóÇáúÃõäúËóì ãóÇÚöÒóÉñ
æóÇáúãóÚúÒóì æóÇáúãóÚöíÒõ ÈöÝóÊúÍö Çáúãöíãö æóÇáúÃõãúÚõæÒõ ÈöÖóãøö
ÇáúåóãúÒóÉö ÈöãóÚúäóì ÇáúãóÚúÒö ÇåÜ ÔóÑúÍõ ÇáúÈóåúÌóÉö ÇáúßóÈöíÑö.
æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúÞóÇãõæÓö: ÇáúãóÚóÒõ ÈöÇáúÝóÊúÍö æóÇáÊøóÍúÑöíßö
æóÇáúãóÚöíÒõ æóÇáúÃõãúÚõæÒõ æóÇáúãõÚóÇÒøõ ßóßõÊøóÇÈò æóÇáúãóÚúÒóì¡
æóíõãóÏøõ ÎöáóÇÝõ ÇáÖøóÃúäö ãöäú ÇáúÛóäóãö æóÇáúãóÇÚöÒõ æóÇÍöÏõ
ÇáúãóÚúÒö áöáÐøóßóÑö æóÇáúÃõäúËóì.
æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúãöÕúÈóÇÍö: ÇáúãóÚúÒõ ÇÓúãõ ÌöäúÓò áóÇ æóÇÍöÏó áóåõ ãöäú
áóÝúÙöåö¡ æóåöíó ÐóÇÊõ ÇáÔøóÚúÑö ãöäú ÇáúÛóäóãö ÇáúæóÇÍöÏóÉõ ÔóÇÉñ
æóåöíó ãõÄóäøóËóÉñ¡ æóÊõÝúÊóÍõ ÇáúÚóíúäõ æóÊõÓóßøóäõ æóÌóãúÚõ ÇáÓøóÇßöäö
ÃóãúÚõÒñ æóãóÚöíÒñ ãöËúáõ ÚóÈúÏò æóÃóÚúÈõÏò æóÚóÈöíÏò¡ æóÇáúãóÚúÒóì
ÃóáöÝõåóÇ áöáúÅöáúÍóÇÞö áóÇ áöáÊøóÃúäöíËö¡ æóáöåóÐóÇ Êõäóæøóäõ Ýöí
ÇáÊøóäúßöíÑö¡ æóÇáÐøóßóÑõ ãóÇÚöÒñ æóÇáúÃõäúËóì ãóÇÚöÒóÉñ (Þóæúáõåõ:
ÌóÇÒó Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö) åóÐöåö ÇáÕøõæÑóÉõ áóíúÓóÊú ãöäú ÇÎúÊöáóÇÝö
ÇáäøóæúÚö ÇáúÂÊöí Ýöí Þóæúáöåö æóÅöäú ÇÎúÊóáóÝó ÅáóÎúº áöÃóäøó ãóÇ åõäóÇ
ãóÝúÑõæÖñ ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó Çáúßõáøõ ãöäú ÇáÖøóÃúäö¡ æóÃõÎöÐó Úóäúåõ
ãöäú ÇáúãóÚúÒö Ãóæú ÚóßúÓöåö (Þóæúáõåõ ßóÇáúãóåúÑöíøóÉö ãóÚó
ÇáúÃóÑúÍóÈöíøóÉö) ÊóÚúáöíáõ ÇáúÃóÕóÍøö ÈöãóÇ ÐõßöÑó íóÞúÊóÖöí Ãóäøóåõ
ãõÊøóÝóÞñ Úóáóíúåö¡ æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúãóÍóáøöíøö ÈóÚúÏó ÍößóÇíóÉö
ÇáúÎöáóÇÝö¡ æóÞóæúáõåõãú Ýöí ÊóæúÌöíåö ÇáúÃóæøóáö ßóÇáúãóåúÑöíøóÉö ãóÚó
ÇáúÃóÑúÍóÈöíøóÉö íóÏõáøõ Úóáóì ÌóæóÇÒö ÃóÎúÐö ÅÍúÏóÇåõãóÇ Úóäú
ÇáúÃõÎúÑóì ÌóÒúãðÇ ÍóíúËõ ÊóÓóÇæóíóÇ Ýöí ÇáúÞöíãóÉö ÇåÜ.
æóáóãú íóÊóÚóÑøóÖú áöÈóÞöíøóÉö ÃóäúæóÇÚö ÇáúÅöÈöáö Ýóåóáú åöíó ãöäú
ÇáúãõÊøóÝóÞö Úóáóíúåö¡ Ãóæú ãöäú ÇáúãõÎúÊóáóÝö Ýöíåö ßóÇáÖøóÃúäö
æóÇáúãóÚúÒö ÑóÇÌöÚúåõ¡ æóáóÚóáøóåõ ÃóÝúÑóÏóåóÇ ÈöÇáÐøößúÑö áöÍößóÇíóÉö
ÇáúÃóÕóÍøö æóãõÞóÇÈöáõåõ ÝöíåóÇ (Þóæúáõåõ: æóßóáóÇãõåõãú Ýöí ÊóæúÌöíåö
ÇáúÃóæøóáö) ÚóÈøóÑó ÈöÐóáößóº áöÃóäøóåõ áóãú íóÊóÞóÏøóãú Ýöí ßóáóÇãöåö
ãóÇ íõÝöíÏõåõ (Þóæúáõåõ: ÅÎúÑóÇÌö ÃóÍóÏöåöãóÇ Úóäú ÇáúÂÎóÑö ÌóÒúãðÇ)
Ãóíú ÝóíõÄúÎóÐõ Èöåö ãóÇ áóãú íõæÌóÏú ãóÇ íõÎóÇáöÝõåõ (Þóæúáõåõ: æóåöíó
ÃõäúËóì ÇáúãóÚúÒö) ÊóÞóÏøóãó Úóäú ÔóÑúÍö ÇáúÈóåúÌóÉö Ãóäøó ÃõäúËóì
ÇáúãóÚúÒö ãóÇÚöÒóÉñ æóÚóáóíúåö ÝóÇáúãóÚöíÒõ æóÇáúãóÇÚöÒóÉõ
ãõÊóÑóÇÏöÝóÇäö (Þóæúáõåõ: ÈóäóÇåõ Úóáóì ØóÑöíÞóÊöåö)
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
ÌóÇÒó Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö) áóÇ íóÎúÝóì Ãóäøó ÇáÕøõæÑóÉó Ãóäøó ãóÇÔöíóÊóåõ
ãõÊøóÍöÏóÉñ ßóãóÇ åõæó ÝóÑúÖõ ßóáóÇãöåö¡ ÝóãóÇÔöíóÊõåõ ÅãøóÇ ÖóÃúäñ
ÝóÞóØú Ãóæú ãóÚúÒñ ÝóÞóØú¡ ÝóíóÌõæÒõ ÅÎúÑóÇÌõ ÇáúãóÚúÒö Úóäú ÇáúÃõæáóì
æóÇáÖøóÃúäö Úóäú ÇáËøóÇäöíóÉö¡ æóáóíúÓó åóÐóÇ ãöäú ÇÎúÊöáóÇÝö ÇáäøóæúÚö
ÇáúÂÊöí ÎöáóÇÝðÇ áöãóÇ æóÞóÚó Ýöí ÍóÇÔöíóÉö ÇáÔøóíúÎö
(3/56)
ãóÇ ÇÎúÊóÇÑóåõ ÇáúãóÇáößõ¡ æóßóÐóÇ
íõÞóÇáõ Ýöí ÇáúÅöÈöáö æóÇáúÈóÞóÑö.
Ëõãøó ÔóÑóÚó Ýöí ÃóÓúÈóÇÈö ÇáäøóÞúÕö Ýöí ÇáÒøóßóÇÉö æóåöíó ÎóãúÓóÉñ:
ÇáúãóÑóÖõ æóÇáúÚóíúÈõ æóÇáÐøõßõæÑóÉõ æóÇáÕøöÛóÑõ æóÑóÏóÇÁóÉõ ÇáäøóæúÚö
ÝóÞóÇáó: (æóáóÇ ÊõÄúÎóÐõ ãóÑöíÖóÉñ æóáóÇ ãóÚöíÈóÉñ) ÈöãóÇ íõÑóÏøõ Èöåö
Ýöí ÇáúÈóíúÚö æóåõæó ÚóØúÝõ ÚóÇãøò Úóáóì ÎóÇÕøò áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì
{æóáÇ ÊóíóãøóãõæÇ ÇáúÎóÈöíËó ãöäúåõ ÊõäúÝöÞõæäó} [ÇáÈÞÑÉ: 267]
æóáöÎóÈóÑö «æóáóÇ ÊõÄúÎóÐõ Ýöí ÇáÕøóÏóÞóÉö åóÑöãóÉñ æóáóÇ ÐóÇÊõ ÚóæóÇÑò
æóáóÇ ÊóíúÓõ ÇáúÛóäóãö ÅáøóÇ Ãóäú íóÔóÇÁó ÇáúãõÊóÕóÏøöÞõ» (ÅáøóÇ ãöäú
ãöËúáöåóÇ) ÈöÃóäú ÊóãóÍøóÖóÊú ãóÇÔöíóÊõåõ ãöäúåóÇ¡ æóáóÇ ÊõÄóËøöÑõ
ÇáúÎõäõæËóÉõ Ýöí ÇÈúäö ÇááøóÈõæäö æóÅöäú ßóÇäóÊú Ýöí ÇáúÈóíúÚö ÚóíúÈðǺ
áöÃóäøó ÇáúãõÓúÊóÍöÞøöíäó ÔõÑóßóÇÁõ ÝóßóÇäõæÇ ßóÈóÞöíøóÉö ÇáÔøõÑóßóÇÁö
ÝóÊóßúÝöí ãóÑöíÖóÉñ ãõÊóæóÓøöØóÉñ æóãóÚöíÈóÉñ ãöäú ÇáúæóÓóØö¡ ÝóÅöäú
ÇÎúÊóáóÝó ãóÇáõåõ äóÞúÕðÇ æóßóãóÇáðÇ æóÇÊøóÍóÏó ÌöäúÓðÇ ÃóÎúÑóÌó
æóÇÍöÏðÇ ßóÇãöáðÇ Ãóæú ÃóßúËóÑó ÈöÑöÚóÇíóÉö ÇáúÞöíãóÉö ßóÃóÑúÈóÚöíäó
ÔóÇÉð äöÕúÝõåóÇ ãöÑóÇÖñ Ãóæú ãóÚöíÈñ¡ æóÞöíãóÉõ ßõáøö ÕóÍöíÍóÉò
ÏöíäóÇÑóÇäö æóßõáøö ãóÑöíÖóÉò Ãóæú ãóÚöíÈóÉò ÏöíäóÇÑñ áóÒöãóåõ ÕóÍöíÍóÉñ
ÈöÏöíäóÇÑò æóäöÕúÝö ÏöíäóÇÑò¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú ÝöíåóÇ ÅáøóÇ ÕóÍöíÍóÉñ
ÝóÚóáóíúåö ÕóÍöíÍóÉñ ÈöÊöÓúÚóÉò æóËóáóÇËöíäó ÌõÒúÁðÇ ãöäú ÃóÑúÈóÚöíäó
ÌõÒúÁðÇ ãöäú ÞöíãóÉö ãóÑöíÖóÉò Ãóæú ãóÚöíÈóÉò æóÈöÌõÒúÁò ãöäú
ÃóÑúÈóÚöíäó ÌõÒúÁðÇ ãöäú ÞöíãóÉö ÕóÍöíÍóÉò æóÐóáößó ÏöíäóÇÑñ æóÑõÈúÚõ
ÚõÔúÑö ÏöíäóÇÑò¡ æóÚóáóì åóÐóÇ ÝóÞöÓú¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáÕøóÍöíÍõ ãöäú
ãóÇÔöíóÊöåö Ïõæäó ÞóÏúÑö ÇáúæóÇÌöÈö ßóÃóäú æóÌóÈó ÔóÇÊóÇäö Ýöí Ûóäóãò
áóíúÓó ÝöíåóÇ ÅáøóÇ ÕóÍöíÍóÉñ ÃóÌúÒóÃóåõ ÕóÍöíÍóÉñ ÈöÇáúÞöÓúØö
æóãóÑöíÖóÉñ.
(æóáóÇ) íõÄúÎóÐõ (ÐóßóÑñ) áöæõÑõæÏö ÇáäøóÕøö ÈöÇáúÅöäóÇËö (ÅáøóÇ ÅÐóÇ
æóÌóÈó) ßóÇÈúäö ÇááøóÈõæäö æóÇáúÍöÞøö æóÇáÐøóßóÑö Ýöí ÇáÔøóÇÉö Ýöí
ÇáúÅöÈöáö ÝöíãóÇ ãóÑøó æóÇáÊøóÈöíÚö Ýöí ÇáúÈóÞóÑö (æóßóÐóÇ áóæú
ÊóãóÍøóÖóÊú) ãóÇÔöíóÊõåõ (ÐõßõæÑðÇ Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö) ßóãóÇ ÊõÄúÎóÐõ
ÇáúãóÑöíÖóÉõ æóÇáúãóÚöíÈóÉõ ãöäú ãöËúáöåöãóÇ¡ æóáöÃóäøó Ýöí ÊóßúáöíÝöåö
ÇáÊøóÍúÕöíáó ãóÔóÞøóÉð Úóáóíúåö ßóãóÇ ãóÑøó äóÙöíÑõåõ¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ
íõÄúÎóÐõ Ýöí ÓöÊøò æóËóáóÇËöíäó ÇÈúäõ áóÈõæäò ÃóßúËóÑõ ÞöíãóÉð ãöäú
ÇÈúäö áóÈõæäò íõÄúÎóÐõ Ýöí ÎóãúÓò æóÚöÔúÑöíäó ÚöäúÏó ÝóÞúÏö ÈöäúÊö
ÇáúãóÎóÇÖö áöÆóáøóÇ íõÓóæøóì Èóíúäó ÇáäøöÕóÇÈóíúäö¡ æóíõÚúÑóÝõ Ðóáößó
ÈöÇáÊøóÞúæöíãö æóÇáäøöÓúÈóÉö¡ Ýóáóæú ßóÇäóÊú ÎóãúÓñ æóÇáúÚöÔúÑõæäó
ÅäóÇËðÇ æóÞöíãóÊõåóÇ ÃóáúÝñ æóÞöíãóÉõ ÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö ãöäúåóÇ ãöÇÆóÉñ¡
æóÈöÊóÞúÏöíÑö ßóæúäöåóÇ ÐõßõæÑðÇ ÞöíãóÊõåóÇ ÎóãúÓõãöÇÆóÉò æóÞöíãóÉõ
ÇÈúäö ãóÎóÇÖò
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Ãóíú ãöäú Ãóäøó ÞöíãóÉó ÇáúÌóæóÇãöíÓö Ïõæäó ÞöíãóÉö ÇáúÚöÑóÇÈö ÝóáóÇ
ÊõÄúÎóÐõ ÚóäúåóÇ
(Þóæúáõåõ æóáóÇ ÐóÇÊõ ÚóæóÇÑò) åõæó ÇáúÚóíúÈõ æóÝóÊúÍõ ÇáúÚóíúäö Ýöíåö
ÃóÝúÕóÍõ ãöäú ÖóãøöåóÇ ÇåÜ ÚóãöíÑóÉõ.
æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáäøöåóÇíóÉö: ÇáúÚóæóÇÑõ ÈöÇáúÝóÊúÍö ÇáúÚóíúÈõ æóÞóÏú
íõÖóãøõ¡ æóÝöí ÇáúÞóÇãõæÓö: æóÇáúÚóæóÇÑõ ÇáúÚóíúÈõ æóÇáúÎóÑúÞõ Ýöí
ÇáËøóæúÈö¡ æóíõËóáøóËõ Ýöí Çáúßõáøö¡ æóÝöí ÇáúãöÕúÈóÇÍö: ÇáúÚóæóÇÑõ
æöÒóÇäõ ßóáóÇãò æóÇáÖøóãøõ áõÛóÉð ÇáúÚóíúÈõ ÈöÇáËøóæúÈö ãöäú ÎóÑúÞò
æóÔóÞøò æóÛóíúÑö Ðóáößó¡ æóÈöÇáúÚóíúäö ÚõæøóÇÑñ ÈöÇáÖøóãøö
æóÇáÊøóÔúÏöíÏö æóåõæó ÇáÑøóãóÏõ (Þóæúáõåõ: ÅáøóÇ Ãóäú íóÔóÇÁó
ÇáúãõÊóÕóÏøöÞõ) ÑóÇÌöÚñ áöáÊøóíúÓö ÝóÞóØú Ïõæäó ãóÇ ÞóÈúáóåõ ÝóÅöäøóåõ
áóÇ íõÄúÎóÐõ æóÅöäú ÑóÖöíó áöãóÇ Ýöíåö ãöäú ÇáúÅöÖúÑóÇÑö ÈöÇáúÝõÞóÑóÇÁö
(Þóæúáõåõ: æóÅöäú ßóÇäóÊú Ýöí ÇáúÈóíúÚö ÚóíúÈðÇ) áóãú íõÈóíøöäú
æóÌúåóåõ¡ æóáóÚóáøó ÅÌúÒóÇÁóåõ åõäóǺ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÎúáõæ Úóäú
ÇáÐøõßõæÑóÉö (Þóæúáõåõ æóÇáúÃõäõæËóÉõ) ÝóÅöäú ßóÇäó ÃõäúËóì Ýóåõæó
ÃóÑúÞóì ãöäú ÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÐóßóÑðÇ ÃóÌúÒóÃó Úóäú
ÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö¡ ÈöÎöáóÇÝöåö Ýöí ÇáúÈóíúÚö ÝóÅöäøó ÑóÛúÈóÉó
ÇáúãõÔúÊóÑöí ÊóÎúÊóáöÝõ ÈöÇáÐøõßõæÑóÉö æóÇáúÃõäõæËóÉö.
(Þóæúáõåõ: æóãóÚöíÈóÉñ ãöäú ÇáúæóÓóØö) Ýöí ÇáÊøóÚúÈöíÑö Èöåö ÊóÝóäøõäñ
(Þóæúáõåõ: Ïõæäó ÞóÏúÑö ÇáúæóÇÌöÈö) ÃóÝúåóãó Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ßóÇäó
ÇáÕøóÍöíÍõ ÈöÞóÏúÑö ÇáúæóÇÌöÈö Ãóæú ÃóßúËóÑó áóÇ íõÌúÒöÆõ ÅáøóÇ
ÇáÕøöÍóÇÍõ.
æóÚóáóíúåö Ýóáóæú ßóÇäó Ýöí ãóÇáöåö ÕóÍöíÍóÊóÇäö æóæóÇÌöÈõåõ ÔóÇÊóÇäö
æóÌóÈó ÅÎúÑóÇÌõ ÕóÍöíÍóÊóíúäö ÈöÑöÚóÇíóÉö ÇáúÞöíãóÉö æóåõæó ÞóÑöíÈñ¡
Ýóáóæú áóãú ÊõæÌóÏú ÕóÍöíÍóÉñ ÊóÝöí ÞöíãóÊõåóÇ ÈöÇáúæóÇÌöÈö ãõÞóÓøóØðÇ¡
ßóÃóäú ßóÇäóÊú ÞöíãóÉõ ÇáúãóÑöíÖóÉö ÃóÑúÈóÚöíäó ÏöÑúåóãðÇ æóÇáÕøóÍöíÍóÉö
ãöÇÆóÉð æóÝöí ãóÇáöåö ÕóÍöíÍóÉñ æóÇÍöÏóÉñ ãöäú ÃóÑúÈóÚöíäó¡ ÝóÞöíãóÉõ
ÇáÕøóÍöíÍóÉö ÇáúãõÌúÒöÆóÉö ÃóÍóÏñ æóÃóÑúÈóÚõæäó ÏöÑúåóãðÇ æóäöÕúÝõ
ÏöÑúåóãò ÃóÎúÑóÌó ÇáúÞöíãóÉó ßóãóÇ ÕóÑøóÍó Èöåö ÍóÌø¡ æóÚöÈóÇÑóÊõåõ:
æóáóæú ÇäúÞóÓóãóÊú ãóÇÔöíóÊõåõ ßóÕöÛóÇÑò æóßöÈóÇÑò æóÌóÈóÊú ßóÈöíÑóÉñ
ÈöÇáúÞöÓúØö¡ ÝóÅöäú áóãú ÊõæÌóÏú Èöåö ÝóÇáúÞöíãóÉõ ßóãóÇ ãóÑøó¡ æóßóÐóÇ
íõÞóÇáõ ÝöíãóÇ ÓóÈóÞó (Þóæúáõåõ: ßóÇÈúäö ÇááøóÈõæäö æóÇáúÍöÞøö) Ãóíú
ÚöäúÏó ÝóÞúÏö ÈöäúÊö ÇáúãóÎóÇÖö Ýöí ÎóãúÓò æóÚöÔúÑöíäó ãöäú ÇáúÅöÈöáö
(Þóæúáõåõ: æóÇáÊøóÈöíÚö Ýöí ÇáúÈóÞóÑö) ÙóÇåöÑõåõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
[ÃóÓúÈóÇÈö ÇáäøóÞúÕö Ýöí ÇáÒøóßóÇÉö]
Þóæúáõåõ: æóåõæó ÚóØúÝõ ÚóÇãøò Úóáóì ÎóÇÕøò) áóÇ íõäóÇÓöÈõ ãóÇ ÞóÏøóãóåõ
ãöäú ÚóÏøö ÇáúãóÑóÖö ÞóÓöíãðÇ áöáúÚóíúÈö (Þóæúáõåõ ÚöäúÏó ÝóÞúÏö ÈöäúÊö
ÇáúãóÎóÇÖö) ÕóæóÇÈõåõ ÇÈúäõ ÇáúãóÎóÇÖö¡ æóáóíúÓó åóÐóÇ Ýöí ÔóÑúÍö
ÇáÑøóæúÖö ÇáøóÐöí åóÐöåö ÚöÈóÇÑóÊõåõ ÈöÇáúÍóÑúÝö
(3/57)
ãöäúåóÇ ÎóãúÓõæäó ÝóíóÌöÈõ ÇÈúäõ áóÈõæäò
ÞöíãóÊõåõ ÎóãúÓõæäó ÝóíóÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÞöíãóÉõ ÇáúãóÃúÎõæÐö Ýöí ÓöÊøò
æóËóáóÇËöíäó ÇËúäóíúäö æóÓóÈúÚöíäó ÈöäöÓúÈóÉö ÒöíóÇÏóÉö ÇáÓøöÊøö
æóÇáËøóáóÇËöíäó Úóáóì ÇáúÎóãúÓö æóÇáúÚöÔúÑöíäó æóåöíó ÎõãõÓóÇäö æóÎõãõÓõ
ÎõãõÓò¡ æóãõÞóÇÈöáõ ÇáúÃóÕóÍøö áóÇ íóÌõæÒõ ÅáøóÇ ÇáúÃõäúËóì
áöáÊøóäúÕöíÕö Úóáóì ÇáúÅöäóÇËö Ýöí ÇáúÍóÏöíËö.
äóÚóãú áóæú ÊóÚóÏøóÏó ÇáúæóÇÌöÈõ æóáóíúÓó ÚöäúÏóåõ ÅáøóÇ ÃõäúËóì
ÝóÅöäøóåõ áóãú íóÊóãóÍøóÖú¡ æóãóÚó Ðóáößó íõÌúÒöÆõåõ ÅÎúÑóÇÌõ ÐóßóÑò
ãóÚó ÇáúÃõäúËóì ÇáúãóæúÌõæÏóÉö¡ æóÅöíÑóÇÏõ åóÐöåö Úóáóì ÚöÈóÇÑóÉö
ÇáúãõÕóäøöÝö äóÙóÑðÇ Åáóì ÃóäøóåóÇ áóãú ÊóÊóãóÍøóÖú¡ æóÃóÌúÒóÃóåõ
ÅÎúÑóÇÌõ ÐóßóÑò ÛóíúÑö ÕóÍöíÍòº áöÃóäøó åóÐöåö ÍóÇáóÉõ ÖóÑõæÑóÉò äóÙöíÑó
ãóÇ ãóÑøó Ýöí ÇáÓøóáöíãö æóÇáúãóÚöíÈö¡ æóãóÍóáøõ ÇáúÎöáóÇÝö Ýöí
ÇáúÅöÈöáö æóÇáúÈóÞóÑö¡ ÃóãøóÇ ÇáúÛóäóãõ ÝóÇáúãóÐúåóÈõ ÇáúÞóØúÚõ
ÈöÅöÌúÒóÇÁö ÇáÐøóßóÑö (æó) íõÄúÎóÐõ (Ýöí ÇáÕøöÛóÇÑö ÕóÛöíÑóÉñ Ýöí
ÇáúÌóÏöíÏö) áöÞóæúáö ÃóÈöí ÈóßúÑò - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ -: æóÇóááøóåö
áóæú ãóäóÚõæäöí ÚóäóÇÞðÇ ßóÇäõæÇ íõÄóÏøõæäóåõ Åáóì ÑóÓõæáö Çááøóåö -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áóÞóÇÊóáúÊõåõãú Úóáóì ãóäúÚöåö.
ÑóæóÇåõ ÇáúÈõÎóÇÑöíøõ¡
æóÇáúÚóäóÇÞõ åöíó ÇáÕøóÛöíÑóÉõ ãöäú ÇáúÛóäóãö ãóÇ áóãú ÊóÌúÐóÚú¡
æóÊõÊóÕóæøóÑõ ÈöÃóäú ÊóãõæÊó ÇáúÃõãøóåóÇÊõ æóÞóÏú Êóãøó ÍóæúáõåóÇ¡
æóÇáäøöÊóÇÌõ ÕóÛöíÑñ Ãóæú ãóáóßó äöÕóÇÈðÇ ãöäú ÕöÛóÇÑö ÇáúãóÚúÒö æóÊóãøó
áóåóÇ Íóæúáñ ÝóíõÄúÎóÐõ ãöäú ÓöÊøò æóËóáóÇËöíäó ÝóÕöíáðÇ ÝóÕöíáñ ÝóæúÞó
ÇáúãóÃúÎõæÐö ãöäú ÎóãúÓò æóÚöÔúÑöíäó¡ æóÝöí ÓöÊøò æóÃóÑúÈóÚöíäó ÝóæúÞó
ÇáúãóÃúÎõæÐö ãöäú ÓöÊøò æóËóáóÇËöíäó¡ æóÚóáóì åóÐóÇ ÝóÞöÓú¡ æóÇáúÞóÏöíãõ
áóÇ ÊõÄúÎóÐõ ÅáøóÇ ßóÈöíÑóÉñ áóßöäú Ïõæäó ÇáúßóÈöíÑóÉö ÇáúãóÃúÎõæÐóÉö
ãöäú ÇáúßöÈóÇÑö Ýöí ÇáúÞöíãóÉö áöÚõãõæãö ÇáúÃóÎúÈóÇÑö¡ æóãóÍóáøõ
ÅÌúÒóÇÁö ÇáÕøóÛöíÑö ÅÐóÇ ßóÇäó ãöäú ÇáúÌöäúÓö¡ Ýóáóæú ßóÇäó ãöäú
ÛóíúÑöåö ßóÎóãúÓóÉö ÃóÈúÚöÑóÉò ÕöÛóÇÑò¡ æóÃóÎúÑóÌó ÇáÔøóÇÉó áóãú íõÌúÒö
ÅáøóÇ ãóÇ íõÌúÒöÆõ Ýöí ÇáúßöÈóÇÑö¡ ÐóßóÑóåõ Ýöí ÇáúßöÝóÇíóÉö¡
æóÊóÞóÏøóãó ãöËúáõåõ Ýöí ÇáúãóÑöíÖö¡ æóáóæú ßóÇäó ÈóÚúÖõåóÇ ÕöÛóÇÑðÇ
æóÈóÚúÖõåóÇ ßöÈóÇÑðÇ æóÌóÈó ÅÎúÑóÇÌõ ßóÈöíÑóÉò ÈöÇáúÞöÓúØö ßóãóÇ ãóÑøó
Ýöí äóÙóÇÆöÑöåö¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú Ýöí Óöäøò ÝóæúÞó Óöäøö ÝóÑúÖöåö áóãú
íõßóáøóÝú ÇáúÅöÎúÑóÇÌõ ãöäúåóÇ Èóáú áóåõ ÊóÍúÕöíáõ ÇáÓøöäøö ÇáúæóÇÌöÈö¡
æóáóåõ ÇáÕøõÚõæÏõ æóÇáäøõÒõæáõ Ýöí ÇáúÅöÈöáö ßóãóÇ ÊóÞóÏøóãó (æóáóÇ)
ÊõÄúÎóÐõ (ÑõÈøóì) ÈöÖóãøö ÇáÑøóÇÁö æóÊóÔúÏöíÏö ÇáúÈóÇÁö ÇáúãõæóÍøóÏóÉö
æóÇáúÞóÕúÑö æóåöíó ÇáúÍóÏöíËóÉõ ÇáúÚóåúÏö ÈöÇáäøöÊóÇÌö ÔóÇÉð ßóÇäóÊú
Ãóæú äóÇÞóÉð Ãóæú ÈóÞóÑóÉð¡ æóíõØúáóÞõ ÚóáóíúåóÇ åóÐóÇ ÇáöÇÓúãõ Åáóì
ÎóãúÓóÉó ÚóÔóÑó íóæúãðÇ ãöäú æöáóÇÏóÊöåóÇ¡ ÞóÇáóåõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
æóáóæú ßóÇäóÊú ÅäóÇËðÇ (Þóæúáõåõ: ÝóíóÌöÈõ ÇÈúäõ áóÈõæäò) ÞóÖöíøóÊõåõ
ÃóäøóåóÇ ÅÐóÇ ÊóãóÍóÖøóÊú ÐõßõæÑðÇ áóÇ íõÄúÎóÐõ ãöäúåóÇ ÇÈúäõ
ÇáúãóÎóÇÖö¡ æóÅöäøóãóÇ íõÄúÎóÐõ ÇÈúäõ áóÈõæäò ÈöÑöÚóÇíóÉö ÇáúÞöíãóÉö¡
æóåõæó ÎöáóÇÝõ ÙóÇåöÑö Þóæúáö ÇáúãõÕóäøöÝö¡ æóßóÐóÇ áóæú ÊóãóÍóÖøóÊú
ÐõßõæÑðÇ ÅáóÎú.
æóÝöí ßóáóÇãö Óã Úóáóì ÃóÈöí ÔõÌóÇÚò ãóÇ íõÝúåóãõ ãöäúåõ ãõæóÇÝóÞóÉõ
ÙóÇåöÑö ßóáóÇãö ÇáúãõÕóäøöÝö æóÚöÈóÇÑóÊõåõ ÈóÚúÏó äóÞúáöåö ßóáóÇãó
ÔóÑúÍö ÇáúãóäúåóÌö ÈöÍõÑõæÝöåö ÇáúãõæóÇÝöÞó áößóáóÇãö ÇáÔøóÇÑöÍö
äóÕøõåóÇ: æóÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøóåõ áóÇ ÍóÇÌóÉó Åáóì ÊóÞúÏöíÑöåóÇ ÐõßõæÑðÇ
Ëõãøó ÅäóÇËðÇ Èóáú ÇáÔøóÑúØõ ÅäøóãóÇ åõæó ÒöíóÇÏóÉõ ÇáúãõÎúÑóÌö Ýöí
ÇáÓøöÊøö æóÇáËøóáóÇËöíäó Úóáóì ÃóÞóáøö ÐóßóÑò íõÌúÒöÆõ Ýöí ÇáúÎóãúÓö
æóÇáúÚöÔúÑöíäó ÈöäöÓúÈóÉö ÒöíóÇÏóÉö ÇáÓøöÊøö æóÇáËøóáóÇËöíäó Úóáóì
ÇáúÎóãúÓö æóÇáúÚöÔúÑöíäó.
äóÚóãú íõÍúÊóÇÌõ Åáóíúåö Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáÖøóÚöíÝö ÇáúãóÇäöÚö ãöäú
ÌóæóÇÒö ÃóÎúÐö ÇáÐøóßóÑö¡ æóáöåóÐóÇ ÎóÕøó ÇáúãóÍóáøöíøõ åóÐóÇ
ÇáÊøóÞúÏöíÑó ÈöÐóáößó ÇáúæóÌúåö ÍóíúËõ ÞóÇáó ÅáóÎú¡ ÞóÇáó Óã Úóáóì
ãóäúåóÌò: áóæú ÊóãóÍóÖøóÊú ÅÈöáõåõ ÎóäóÇËóì áóãú íóÌõÒú ÇáúÃóÎúÐõ
ãöäúåóÇ áöÇÍúÊöãóÇáö ÐõßõæÑóÊöåö: Ãóíú ÇáúãóÃúÎõæÐö æóÃõäõæËóÊöåóÇ Ãóæú
ÚóßúÓöåö¡ Èóáú ÊóÌöÈõ ÃõäúËóì ÈöÞöíãóÉö æóÇÍöÏò ãöäúåóÇ ÇåÜ ÚõÈóÇÈñ
(Þóæúáõåõ: æóÅöíÑóÇÏõ åóÐöåö) ÇáúÅöÔóÇÑóÉö áöÞóæúáöåö äóÚóãú áóæú
ÊóÚóÏøóÏó ÇáúæóÇÌöÈõ (Þóæúáõåõ ÝóÇáúãóÐúåóÈõ ÇáúÞóØúÚõ ÈöÅöÌúÒóÇÁö
ÇáÐøóßóÑö) Ãóíú ÍóíúËõ ÊóãóÍóÖøóÊú ÐõßõæÑðÇ¡ æóáóÚóáøó ÇáúÝóÑúÞó Èóíúäó
ÇáúÛóäóãö æóÛóíúÑöåóÇ Ãóäøó ÊóÝóÇæõÊó ÇáúÞöíãóÉö Èóíúäó ÐóßóÑöåóÇ
æóÃõäúËóÇåóÇ íóÓöíÑõ ÈöÎöáóÇÝö ÛóíúÑöåóÇ¡ æóÃóãøóÇ ÇáÊøóÝóÇæõÊõ
ÈöÇáäøóÙóÑö áöÝóæóÇÊö ÇáÏøóÑøö æóÇáäøóÓúáö Ýóáóãú íóäúÙõÑõæÇ Åáóíúåö
áöÊóíóÓøõÑö ÊóÍúÕöíáö ÇáúÃõäúËóì ÈöÞöíãóÉö ÇáÐøóßóÑö.
(Þóæúáõåõ: æóÇáúÚóäóÇÞõ åöíó ÇáÕøóÛöíÑóÉõ) Ãóíú ÇáøóÊöí áóãú ÊóÈúáõÛú
ÓóäóÉð (Þóæúáõåõ: ÝóíõÄúÎóÐõ ãöäú ÓöÊøò æóËóáóÇËöíäó) Ãóíú ãöäú
ÇáúÅöÈöáö æóåõæó ÊóÝúÑöíÚñ Úóáóì Þóæúáöåö æóíõÊóÕóæøóÑõ ÈöÃóäú ÊóãõæÊó
ÇáúÃõãøóåóÇÊõ (Þóæúáõåõ: ßóãóÇ ãóÑøó Ýöí äóÙóÇÆöÑöåö) Ãóíú Ýöí Þóæúáöåö
ßóÃóÑúÈóÚöíäó ÔóÇÉð äöÕúÝõåóÇ ãõÑóÇÖñ Ãóæú ãóÚöíÈñ æóÞöíãóÉõ ßõáøö
ÕóÍöíÍóÉò ÏöíäóÇÑóÇäö (Þóæúáõåõ: Èóáú áóåõ ÊóÍúÕöíáõ ÇáÓøöäøö
ÇáúæóÇÌöÈö) ÙóÇåöÑõåõ æóáóæú ÒóÇÏóÊú ÞöíãóÊõåõ Úóáóì ãóÇ ÚöäúÏóåõ æóåõæó
ÙóÇåöÑñº áöÃóäøóÇ áóãú äõáúÒöãúåõ ÈöÐóáößó æóÅöäøóãóÇ ÇÎúÊóÇÑóåõ
áöäóÝúÓöåö (Þóæúáõåõ: æóáóÇ ÑõÈøóì) æóÒúäõåóÇ ÝõÚúáóì ÈöÖóãøö ÇáúÃóæøóáö
æóÇáúÞóÕúÑö æóÌóãúÚõåóÇ ÑõÈøóÇÊñ æóãóßúÓöÑõåóÇ ÑöÈóÇÈñ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: æóãóÍóáøõ ÇáúÎöáóÇÝö Ýöí ÇáúÅöÈöáö æóÇáúÈóÞóÑö) Ãóíú
ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöáúãõÓöäøóÉö Ýöí ÇáúÈóÞóÑö (Þóæúáõåõ ÈöÃóäú ÊóãõæÊó
ÇáúÃõãøóåóÇÊõ æóÞóÏú Êóãøó ÍóæúáõåóÇ) ÇáúÃóæúÖóÍõ Ãóäú íóÞõæáó ÈöÃóäú
Êóãøó Íóæúáõ ÇáäøöÊóÇÌö ÇáúãóÈúäöíøö Íóæúáóåõ Úóáóì Íóæúáö ÃõãøóåóÇÊöåö
ÇáøóÊöí ãóÇÊóÊú Ýöí ÃóËúäóÇÁö ÇáúÍóæúáö
(3/58)
ÇáúÃóÒúåóÑöíøõ æóÇáúÌóæúåóÑöíøõ Åáóì
ÔóåúÑóíúäö ÓõãøöíóÊú ÈöÐóáößóº áöÃóäøóåóÇ ÊõÑóÈøöí æóáóÏóåóÇ (æó) áóÇ
(ÃóßõæáóÉñ) æóåöíó ÈöÝóÊúÍö ÇáúåóãúÒóÉö æóÖóãøö ÇáúßóÇÝö ãóÚó
ÇáÊøóÎúÝöíÝö ÇáúãõÓóãøóäóÉõ áöáúÃóßúáö ßóãóÇ ÞóÇáóåõ Ýöí ÇáúãõÍóÑøóÑö
(æó) áóÇ (ÍóÇãöáñ) ÅÐú Ýöí ÃóÎúÐöåóÇ ÃóÎúÐõ ÍóíóæóÇäóíúäö ÈöÍóíóæóÇäò¡
æóÃõáúÍöÞó ÈöåóÇ Ýöí ÇáúßöÝóÇíóÉö Úóäú ÇáúÃóÕúÍóÇÈö ÇáøóÊöí ØóÑóÞóåóÇ
ÇáúÝóÍúáõ áöÛóáóÈóÉö Íóãúáö ÇáúÈóåóÇÆöãö ãöäú ãóÑøóÉò æóÇÍöÏóÉò
ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÂÏóãöíøóÇÊö¡ æóÅöäøóãóÇ áóãú ÊõÌúÒö Ýöí ÇáúÃõÖúÍöíøóÉöº
áöÃóäøó ãóÞúÕõæÏóåóÇ ÇááøóÍúãõ æóáóÍúãõåóÇ ÑóÏöíÁñ æóåõäóÇ ãõØúáóÞõ
ÇáöÇäúÊöÝóÇÚö¡ æóåõæó ÈöÇáúÍóÇãöáö ÃóßúËóÑõ áöÒöíóÇÏóÉö ËóãóäöåóÇ
ÛóÇáöÈðÇ¡ æóÇáúÍóãúáõ ÅäøóãóÇ íóßõæäõ ÚóíúÈðÇ Ýöí ÇáúÂÏóãöíøóÇÊö (æó)
áóÇ (ÎöíóÇÑñ) ÚóÇãøñ ÈóÚúÏó ÎóÇÕøò¡ æóíóÙúåóÑõ ÖóÈúØõåõ ÈöÃóäú íóÒöíÏó
ÞöíãóÉõ ÈóÚúÖöåóÇ ÈöæóÕúÝò ÂÎóÑó ÛóíúÑó ãóÇ ÐõßöÑó Úóáóì ÞöíãóÉö ßõáøò
ãöäú ÇáúÈóÇÞöíóÇÊö¡ æóÃóäøóåõ áóÇ ÚöÈúÑóÉó åõäóÇ ÈöÒöíóÇÏóÉò áöÃóÌúáö
äóÍúæö äöØóÇÍò¡ æóÃóäøóåõ ÅÐóÇ æõÌöÏó æóÕúÝñ ãöäú ÃóæúÕóÇÝö ÇáúÎöíóÇÑö
ÇáøóÊöí ÐóßóÑõæåóÇ áóÇ íõÚúÊóÈóÑõ ãóÚóåõ ÒöíóÇÏóÉõ ÞöíãóÉò æóáóÇ
ÚóÏóãõåóÇ æóÇáúÃóÕúáõ Ýöí Ðóáößó Þóæúáõåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóãó - áöãõÚóÇÐò «ÅíøóÇßó æóßóÑóÇÆöãó ÃóãúæóÇáöåöãú» æóáöÞóæúáö
ÚõãóÑó - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ -: æóáóÇ ÊõÄúÎóÐõ ÇáúÃóßõæáóÉõ æóáóÇ
ÇáÑøõÈøóì æóáóÇ ÇáúãóÇÎöÖõ: Ãóíú ÇáúÍóÇãöáõ¡ æóáóÇ ÝóÍúáõ ÇáúÛóäóãö.
äóÚóãú áóæú ßóÇäóÊú ãóÇÔöíóÊõåõ ßõáøõåóÇ ßóÐóáößó ÃõÎöÐó ãöäúåóÇ ÅáøóÇ
ÇáúÍóæóÇãöáó ÝóáóÇ íõØóÇáóÈõ ÈöÍóÇãöáò ãöäúåóÇ áöãóÇ ãóÑøó ßóãóÇ
äóÞóáóåõ ÇáúÅöãóÇãõ Úóäú ÕóÇÍöÈö ÇáÊøóÞúÑöíÈö æóÇÑúÊóÖóÇåõ
æóÇÓúÊóÍúÓóäóåõ (ÅáøóÇ ÈöÑöÖóÇ ÇáúãóÇáößö) Ýöí ÇáúÌóãöíÚöº áöÃóäøóåõ
ãõÍúÓöäñ ÈöÇáÒøöíóÇÏóÉö¡ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ãóÇ Úóáóì ÇáúãõÍúÓöäöíäó ãöäú
ÓóÈöíáò} [ÇáÊæÈÉ: 91]
Ëõãøó ÔóÑóÚó Ýöí ÇáúÎõáúØóÉö æóåöíó äóæúÚóÇäö: ÎõáúØóÉõ ÔóÑößóÉò¡
æóíõÚóÈøóÑõ ÚóäúåóÇ ÈöÎõáúØóÉö ÇáúÃóÚúíóÇäö æóÇáÔøõíõæÚö¡ æóÎõáúØóÉõ
ÌöæóÇÑò.
æóÞóÏú ÔóÑóÚó Ýöí ÇáúÃóæøóáö ÝóÞóÇáó (æóáóæú ÇÔúÊóÑóßó Ãóåúáõ
ÇáÒøóßóÇÉö) Ãóíú ÇËúäóÇäö ãöäú ÃóåúáöåóÇ ßóãóÇ íõÝöíÏõåõ Þóæúáõåõ
ÒóßøóíóÇ¡ æóÅöØúáóÇÞõ Ãóåúáò Úóáóì ÇáöÇËúäóíúäö ÕóÍöíÍñº áöÃóäøóåõ ÇÓúãõ
ÌöäúÓò æóåóÐóÇ ãöËóÇáñ (Ýöí ãóÇÔöíóÉò) ãöäú ÌöäúÓò ÈöÔöÑóÇÁò Ãóæú ÅÑúËò
Ãóæú ÛóíúÑöåö æóåöíó äöÕóÇÈñ Ãóæú ÃóÞóáøõ¡ æóáöÃóÍóÏöåöãóÇ äöÕóÇÈñ Ãóæú
ÃóßúËóÑõ æóÏóÇãó Ðóáößó (ÒóßøóíóÇ ßóÑóÌõáò) æóÇÍöÏò ÅÐú ÎõáúØóÉõ
ÇáúÌöæóÇÑö ÊõÝöíÏõ Ðóáößó ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí ÝóÎõáúØóÉõ ÇáúÃóÚúíóÇäö
Ãóæúáóì¡
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÈöÇáúßóÓúÑö ÇåÜ Úóáóì ãóäúåóÌò.
æóÞóæúáõåõ ÔóÇÉð ßóÇäóÊú Ãóæú äóÇÞóÉð Ãóæú ÈóÞóÑóÉð ÒóÇÏó ÍóÌø: æóÅöäú
ÇÎúÊóáóÝó Ãóåúáõ ÇááøõÛóÉö Ýöí ÅØúáóÇÞöåóÇ Úóáóì ÇáËøóáóÇËóÉö (Þóæúáõåõ:
æóÇáúÌóæúåóÑöíøõ Åáóì ÔóåúÑóíúäö) Ãóíú æóÞóÇáó ÇáúÌóæúåóÑöíøõ ÅáóÎú:
ÞóÇáó ÍóÌø: æóÇóáøóÐöí íóÙúåóÑõ Ãóäøó ÇáúÚöÈúÑóÉó ÈößóæúäöåóÇ ÊõÓóãøóì
ÍóÏöíËóÉð ÚõÑúÝðǺ áöÃóäøóåõ ÇáúãõäóÇÓöÈõ áöäóÙóÑö ÇáúÝõÞóåóÇÁö
(Þóæúáõåõ: æóáóÇ ÍóÇãöáñ) Ãóíú æóáóæú ÈöÛóíúÑö ãóÃúßõæáò ÇåÜ Óã¡
æóÙóÇåöÑõåõ æóÅöäú ßóÇäó ÛóíúÑõ ÇáúãóÃúßõæáö äóÌöÓðÇ ßóãóÇ áóæú äóÒóÇ
ÎöäúÒöíÑñ Úóáóì ÈóÞóÑóÉò ÝóÍóãóáóÊú ãöäúåõ¡ æóíõæóÌøóåõ ÈöÃóäøó Ýöí
ÃóÎúÐöåóÇ ÇáöÇÎúÊöÕóÇÕó ÈöãóÇ Ýöí ÌóæúÝöåóÇ (Þóæúáõåõ: ÇáøóÊöí ØóÑóÞóåóÇ
ÇáúÝóÍúáõ) æóåõæó ÇáúãõÚúÊóãóÏõ æóãóÍóáøõåõ Åäú áóãú ÊóÏõáøó ÞóÑöíäóÉñ
Úóáóì ÃóäøóåóÇ áóãú ÊóÍúãöáú ãöäúåõ (Þóæúáõåõ: áöÛóáóÈóÉö Íóãúáö
ÇáúÈóåóÇÆöãö) æóÈóÞöíó ãóÇ áóæú ÏóÝóÚó ÍóÇÆöáðÇ ÝóÊóÈóíøóäó ÍóãúáõåóÇ
åóáú íóËúÈõÊõ áóåõ ÇáúÎöíóÇÑõ Ãóãú áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ
ÇáúÃóæøóáõ ÝóíóÓúÊóÑöÏøõåóÇ (Þóæúáõåõ ÛóíúÑó ãóÇ ÐóßóÑó) Ãóíú ãöäú
ÇáÑøõÈøóì æóÇáúÃóßõæáóÉö æóÇáúÍóÇãöáö (Þóæúáõåõ: æóáöÞóæúáö ÚõãóÑó)
Ýöíåö ÅÔóÇÑóÉñ Åáóì Ãóäøó ãóÇ Ýöíåö åóÐöåö ÇáúÃóæúÕóÇÝõ ãöäú
ÇáúßóÑóÇÆöãö (Þóæúáõåõ: áöãóÇ ãóÑøó ßóãóÇ äóÞóáóåõ ÇáúÅöãóÇãõ) Ãóíú ãöäú
Þóæúáöåö ÅÐú Ýöí ÃóÎúÐöåóÇ ÃóÎúÐõ ÍóíóæóÇäóíúäö ÈöÍóíóæóÇäò (Þóæúáõåõ:
ÅáøóÇ ÈöÑöÖóÇ ÇáúãóÇáößö) æóíóäúÈóÛöí Ãóäøó ãóÍóáøóåõ Ýöí ÇáÑøõÈøóì ÅÐóÇ
ÇÓúÊóÛúäóì ÇáúæóáóÏõ ÚóäúåóÇ¡ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ áöÍõÑúãóÉö ÇáÊøóÝúÑöíÞö
ÍöíäóÆöÐò
(Þóæúáõåõ: æóáóæú ÇÔúÊóÑóßó Ãóåúáõ ÇáÒøóßóÇÉö) Ãóíú ÈöÃóäú ßóÇäó
ÈóíúäóåõãóÇ ãóÇáñ ãóãúáõæßñ áóåõãóÇ ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÈöÇÔúÊöÑóÇßò ãöäúåõãóÇ
ÈöÚóÞúÏò Ãóæú áóÇ ßóÃóäú æóÑöËóÇåõ.
(Þóæúáõåõ: æóåöíó) Ãóíú ãóÇÔöíóÊõåõ (Þóæúáõåõ: æóáöÃóÍóÏöåöãóÇ äöÕóÇÈñ
Ãóæú ÃóßúËóÑõ) ßóãóÇ áóæú ÇÔúÊóÑóßóÇ Ýöí ÚöÔúÑöíäó ÔóÇÉð ãóËóáðÇ
æóáöÃóÍóÏöåöãóÇ ãóÇ íóÈúáõÛõ Èöåö ãóÇáõåõ äöÕóÇÈðÇ ÝóÃóßúËóÑó ßóÃóäú
ÊóãóíøóÒó ÈöËóáóÇËöíäó ÛóíúÑö ÇáúÚóÔóÑóÉö ÇáúãóÎúáõæØóÉö¡ æóÈöÐóáößó
ÕóÑøóÍó ÍóÌø ÍóíúËõ ÞóÇáó: æóÞóÏú ÊõÝöíÏõ ÊóËúÞöíáðÇ Úóáóì ÃóÍóÏöåöãóÇ
æóÊóÎúÝöíÝðÇ Úóáóì ÇáúÂÎóÑö ßóÓöÊøöíäó áöÃóÍóÏöåöãóÇ ËõáõËóÇåóÇ¡
æóßóÃóäú ÇõÔúÊõÑößó Ýöí ÚöÔúÑöíäó ãõäóÇÕóÝóÉð æóáöÃóÍóÏöåöãóÇ ËóáóÇËõæäó
ÇäúÝóÑóÏó ÈöåóÇ ÝóíóáúÒóãõåõ ÃóÑúÈóÚóÉõ ÃóÎúãóÇÓö ÔóÇÉò æóÇáúÂÎóÑõ
ÎõãõÓõ ÔóÇÉò ÇåÜ.
æóÓóÊóÃúÊöí ÇáúÅöÔóÇÑóÉõ Åáóíúåö Ýöí Þóæúáö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: æóíóÙúåóÑõ ÖóÈúØõåõ ÈöÃóäú ÊóÒöíÏó ÞöíãóÉõ ÈóÚúÖöåóÇ ÈöæóÕúÝò
ÂÎóÑó ÛóíúÑö ãóÇ ÐõßöÑó) áóÚóáøó åõäóÇ ÓóÞúØðÇ Ýöí äõÓóÎö ÇáÔøóÇÑöÍö
æóÅöáøóÇ ÝóåóÐóÇ áóÇ íõáóÇÆöãõ ßóæúäóåõ ãöäú ÇáúÚóÇãøö ÈóÚúÏó ÇáúÎóÇÕøö¡
æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáÊøõÍúÝóÉö: ÚóÇãøñ ÈóÚúÏó ÎóÇÕøò¡ ßóÐóÇ Þöíáó æóåõæó ÛóíúÑõ
ãõÊøóÌóåò Èóáú åõæó ãõÛóÇíöÑñ¡ æóÇáúãõÑóÇÏõ æóÎöíóÇÑñ ÈöæóÕúÝò ÂÎóÑó
ÛóíúÑö ãóÇ ÐõßöÑó¡ æóÍöíäóÆöÐò ÝóíóÙúåóÑõ ÖóÈúØõåõ ÈöÃóäú ÊóÒöíÏó
ÞöíãóÉõ ÈóÚúÖöåóÇ Åáóì ÂÎöÑö ãóÇ Ýöí ÇáÔøóÇÑöÍö
[ÇáúÎõáúØóÉö Ýöí ÇáÒøóßóÇÉ]
(Þóæúáõåõ: æóáöÃóÍóÏöåöãóÇ äöÕóÇÈñ Ãóæú ÃóßúËóÑõ) Ãóíú æóáóæú
ÈöÇáúãóÎúáõæØö æóåõæó Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáúÃóÞóáøö ÝóÞóØú
(3/59)
æóåóÐöåö ÇáÔøóÑößóÉõ ÞóÏú ÊõÝöíÏõ
ÊóÎúÝöíÝðÇ ßóÇáöÇÔúÊöÑóÇßö Ýöí ËóãóÇäöíäó Úóáóì ÇáÓøóæóÇÁö Ãóæú
ÊóËúÞöíáðÇ ßóÇáöÇÔúÊöÑóÇßö Ýöí ÃóÑúÈóÚöíäó Ãóæú ÊóÎúÝöíÝðÇ Úóáóì
ÃóÍóÏöåöãóÇ æóÊóËúÞöíáðÇ Úóáóì ÇáúÂÎóÑö ßóÃóäú ãóáóßóÇ ÓöÊøöíäó
áöÃóÍóÏöåöãóÇ ËõáõËóÇåóÇ æóáöáúÂÎóÑö ËõáõËõåóÇ¡ æóÞóÏú áóÇ ÊõÝöíÏõ
ÔóíúÆðÇ ßóãöÇÆóÊóíúäö Úóáóì ÇáÓøóæóÇÁö æóÊóÃúÊöí åóÐöåö ÇáúÃóÞúÓóÇãõ Ýöí
ÎõáúØóÉö ÇáúÌöæóÇÑö ÃóíúÖðÇ¡ æóåöíó ÇáËøóÇäöí ÇáøóÐöí ÃóÔóÇÑó Åáóíúåö
ÝóÞóÇáó (æóßóÐóÇ áóæú ÎõáöØóÇ ãõÌóÇæóÑóÉð) áöÌóæóÇÒö Ðóáößó
ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö æóáöÎóÈóÑö ÃóäóÓò «æóáóÇ íõÌúãóÚõ Èóíúäó ãõÊóÝóÑøöÞò
æóáóÇ íõÝóÑøóÞõ Èóíúäó ãõÌúÊóãöÚò ÎóÔúíóÉó ÇáÕøóÏóÞóÉö» äóåóì ÇáúãóÇáößó
Úóäú ßõáøò ãöäú ÇáÊøóÝúÑöíÞö æóÇáúÌóãúÚö ÎóÔúíóÉó æõÌõæÈöåóÇ Ãóæú
ßóËúÑóÊöåóÇ¡ æóäóåóì ÇáÓøóÇÚöíó ÚóäúåõãóÇ ÎóÔúíóÉó ÓõÞõæØöåóÇ Ãóæú
ÞöáøóÊöåóÇ¡ æóÇáúÎóÈóÑõ ÙóÇåöÑñ Ýöí ÇáúÌöæóÇÑö æóãöËúáõåóÇ ÇáÔøõíõæÚõ
æóÃóæúáóì¡ æóíõÓóãøóì åóÐóÇ ÇáäøóæúÚõ ÎõáúØóÉó ÌöæóÇÑò æóÎõáúØóÉó
ÃóæúÕóÇÝò¡ æóäóÈøóåó ÈöÞóæúáöåö Ãóåúáõ ÇáÒøóßóÇÉö Úóáóì Ãóäøóåõ ÞóíúÏñ
Ýöí ÇáúÎóáöíØóíúäö¡ Ýóáóæú ßóÇäó ÃóÍóÏõ ÇáúãóÇáóíúäö ãóæúÞõæÝðÇ Ãóæú
áöÐöãøöíøò Ãóæú ãõßóÇÊóÈò Ãóæú áöÈóíúÊö ÇáúãóÇáö áóãú ÊõÄóËøöÑú
ÇáúÎõáúØóÉõ ÔóíúÆðÇ Èóáú íõÚúÊóÈóÑõ äóÕöíÈõ ãóäú åõæó ãöäú Ãóåúáö
ÇáÒøóßóÇÉö Åäú ÈóáóÛó äöÕóÇÈðÇ ÒóßøóÇåõ ÒóßóÇÉó ÇáúãõäúÝóÑöÏö æóÅöáøóÇ
ÝóáóÇ ÒóßóÇÉó¡ æóÚõáöãó ãöãøóÇ ÞóÑøóÑúäóÇåõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ßóæúäö
ÇáúãóÇáóíúäö ãöäú ÌöäúÓò æóÇÍöÏò¡ áóÇ Ûóäóãò ãóÚó ÈóÞóÑò¡ æóßóæúäö
ãóÌúãõæÚö ÇáúãóÇáóíúäö äöÕóÇÈðÇ ÝóÃóßúËóÑó Ãóæú ÃóÞóáøó æóáöÃóÍóÏöåöãóÇ
äöÕóÇÈñ ÝóÃóßúËóÑõ¡ Ýóáóæú ãóáóßó ßõáøñ ãöäúåõãóÇ ÚöÔúÑöíäó ãöäú
ÇáúÛóäóãö ÝóÎõáöØó ÊöÓúÚóÉó ÚóÔóÑó ÈöãöËúáöåóÇ¡ æóÊóÑóßóÇ ÔóÇÊóíúäö
ãõäúÝóÑöÏóÊóíúäö ÝóáóÇ ÎõáúØóÉó æóáóÇ ÒóßóÇÉó.
æóÏóæóÇãõ ÇáúÎõáúØóÉö ÓóäóÉð Åäú ßóÇäó ÇáúãóÇáõ ÍóæúáöíøðÇ¡ Ýóáóæú
ãóáóßó ßõáøñ ãöäúåõãóÇ ÃóÑúÈóÚöíäó ÔóÇÉð Ýöí Ãóæøóáö ÇáúãõÍóÑøóãö¡
æóÎõáöØóÇ Ýöí Ãóæøóáö ÕóÝóÑò ÝóÇáúÌóÏöíÏõ Ãóäøóåõ áóÇ ÎõáúØóÉó Ýöí
ÇáúÍóæúáö ÇáúÃóæøóáö¡ Èóáú ÅÐóÇ ÌóÇÁó ÇáúãõÍóÑøóãõ æóÌóÈó Úóáóì ßõáøò
ãöäúåõãóÇ ÔóÇÉñ¡ æóÊóËúÈõÊõ ÇáúÎõáúØóÉõ Ýöí ÇáúÍóæúáö ÇáËøóÇäöí æóãóÇ
ÈóÚúÏóåõ.
ÝóÅöäú ÇÎúÊóáøó ÔóÑúØñ ãöäú Ðóáößó áóãú íõÄóËøöÑú¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú
ÍóæúáöíøðÇ ÇõÔúÊõÑöØó ÈóÞóÇÄõåóÇ Åáóì Òóåúæö ÇáËøöãóÇÑö æóÇÔúÊöÏóÇÏö
ÇáúÍóÈøö Ýöí ÇáäøóÈóÇÊö
æóÅöäøóãóÇ ÊóÌöÈõ ÇáÒøóßóÇÉõ Ýöí ÔóÑößóÉö ÇáúãõÌóÇæóÑóÉö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÇáÔøóÇÑöÍö: æóÚõáöãó ãöãøóÇ ÞóÑøóÑúäóÇåõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ßóæúäö ÇáúãóÇáóíúäö
ÅáóÎú
1 -
(Þóæúáõåõ: æóåöíó ÇáËøóÇäöí) Ãóíú ÇáäøóæúÚõ ÇáËøóÇäöí (Þóæúáõåõ æóßóÐóÇ
áóæú ÎõáöØóÇ ãõÌóÇæóÑóÉð) æóíóäúÈóÛöí áöáúæóáöíøö Ãóäú íóÝúÚóáó ÈöãóÇáö
Çáúãõæóáøóì Úóáóíúåö ãóÇ Ýöíåö áöãóÕúáóÍóÉò áóåõ ãöäú ÇáúÎõáúØóÉö
æóÚóÏóãöåóÇ ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ãóÇ ÓóíóÃúÊöí Ýöí ÇáúÃõÓóÇãóÉö¡ æóÈóÞöíó ãóÇ
áóæú ÇÎúÊóáóÝóÊú ÚóÞöíÏóÉõ Çáúæóáöíøö æóÇáúãõæóáøóì Úóáóíúåö Ýóåóáú
íõÑóÇÚöí ÚóÞöíÏóÉó äóÝúÓöåö Ãóæú ÚóÞöíÏóÉó Çáúãõæóáøóì Úóáóíúåö¿ Ýöíåö
äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáúÃóæøóáõ¡ æóßóÐóÇ áóæú ÇÎúÊóáóÝóÊú ÚóÞöíÏóÊõåõ
æóÚóÞöíÏóÉõ ÔóÑöíßöåö Çáúãõæóáøóì Úóáóíúåö Ýóßõáøñ ãöäúåõãóÇ íóÚúãóáõ
ÈöÚóÞöíÏóÊöåö¡ Ýóáóæú ÎóáóØó ÔóÇÝöÚöíøñ ÚöÔúÑöíäó ÔóÇÉð ÈöÚöÔúÑöíäó
ÔóÇÉð ÈöãöËúáöåóÇ áöÕóÈöíøò ÍóäóÝöíøò æóÌóÈó Úóáóì ÇáÔøóÇÝöÚöíøö äöÕúÝõ
ÔóÇÉò ÚóãóáðÇ ÈöÚóÞöíÏóÊöåö Ïõæäó ÇáúÍóäóÝöíøö (Þóæúáõåõ: äóåóì
ÇáúãóÇáößõ Úóäú ßõáøò ãöäú ÇáÊøóÝúÑöíÞö æóÇáúÌóãúÚö ÎóÔúíóÉó æõÌõæÈöåóÇ)
ÞóÇáó ÇáúÚóáøóÇãóÉõ ÇáúÍóáóÈöíøõ: áóÇ íóÊóÃóÊøóì ÇáúÌóãúÚõ ÎóÔúíóÉó
ÇáúæõÌõæÈö ÇåÜ.
Ëõãøó ÑóÃóíúÊ ÈöåóÇãöÔò ÕóÍöíÍò ãõÚúÊóãóÏò ÝóÇÆöÏóÉð: ãóÚúäóì Þóæúáöåö
Ýöí ÇáúÍóÏöíËö áóÇ íõÌúãóÚõ Èóíúäó ãõÊóÝóÑøöÞò ÅáóÎú ßóÇäó ÇáäøóÇÓõ Ýöí
ÇáúÍóíøö Ãóæú Ýöí ÇáúÞóÑúíóÉö ÅÐóÇ ÚóáöãõæÇ Ãóäøó ÇáúãõÕóÏøöÞó
íóÞúÕöÏõåõãú áöíóÃúÎõÐó ÕóÏóÞóÇÊöåöãú Ýóíóßõæäõ ãóËóáðÇ ËóáóÇËóÉó
ÃóäúÝõÓò Ýóíóßõæäõ áößõáøö æóÇÍöÏò ÃóÑúÈóÚõæäó ÔóÇÉð ÝóíóÞõæáõ
ÈóÚúÖõåõãú áöÈóÚúÖò: ÊóÚóÇáóæúÇ ÍóÊøóì äóÎúÊóáöØó ÈöåóÇ¡ ÝóíóÞõæáõæäó
äóÍúäõ ËóáóÇËõ ÎõáóØóÇÁó áóäóÇ ÚöÔúÑõæäó æóãöÇÆóÉõ ÔóÇÉò ÝóíóÃúÎõÐõ
ÇáúãõÕóÏøöÞõ ãöäúåõãú ÔóÇÉð æóÇÍöÏóÉð¡ ÝóÞóÏú äóÞóÕõæÇ ÇáúãóÓóÇßöíäó
ÔóÇÊóíúäö¡ áöÃóäøóåõãú áóæú ÊóÑóßõæåóÇ Úóáóì ÍóÇáöåóÇ áóæóÌóÈó Úóáóì
ßõáøö æóÇÍöÏò ÔóÇÉñ ÝóäõåõæÇ Úóäú åóÐóÇ ÇáúÝöÚúáö¡ ÝóåóÐóÇ ãóÚúäóì áóÇ
íõÌúãóÚõ Èóíúäó ãõÊóÝóÑøöÞò ãóÎóÇÝóÉó ÇáÕøóÏóÞóÉö Ãóäú ÊóßúËõÑó
Úóáóíúåöãú.
æóÞóæúáõåõ æóáóÇ íõÝóÑøóÞõ Èóíúäó ãõÌúÊóãóÚò åóÐóÇ ÎöØóÇÈñ áöÚóÇãöáö
ÇáÕøóÏóÞóÉö¡ Þöíáó áóåõ ÅÐóÇ ßóÇäõæÇ ÎõáóØóÇÁó ÇËúäóÇäö áóåõãóÇ
ËóãóÇäõæäó ÔóÇÉð íóÌöÈõ ÚóáóíúåöãóÇ ÔóÇÉñ æóÇÍöÏóÉñ áóÇ íõÝóÑøöÞõåóÇ
ÚóáóíúåöãóÇ ÝóíóÞõæáõ ÅÐóÇ ÝóÑøóÞúÊåóÇ ÚóáóíúåöãóÇ ÃóÎóÐúÊ ãöäú ßõáøö
æóÇÍöÏò ÔóÇÉð¡ ÝóÃóãóÑó ßõáøó æóÇÍöÏò Ãóäú íõÏöíãó ÇáÔøóíúÁó Úóáóì
ÍóÇáöåö æóíóÊøóÞöíó Çááøóåó ÚóÒøó æóÌóáøó ÇäúÊóåóì.
ÃóÞõæáõ: áóßöäú ãóÇ ÐóßóÑóåõ ãöäú Þóæúáöåö áöÃóäøóåõãú áóæú ÊóÑóßõæåóÇ
Úóáóì ÍóÇáöåóÇ áóæóÌóÈó Úóáóì ßõáøö æóÇÍöÏò ÔóÇÉñ ÇáúÌóãúÚõ Úóáóíúåö
ÅäøóãóÇ íõÝöíÏõ ÊóÞúáöíáó ÇáúæõÌõæÈö áóÇ ÅÓúÞóÇØóåõ ÅáøóÇ Ãóäú íõÞóÇáó
ÎóÔúíóÉó ÇáúæõÌõæÈö Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö áóÇ ÎõÕõæÕó ÇáúÅöÓúÞóÇØö (Þóæúáõåõ:
æóÚõáöãó ãöãøóÇ ÞóÑøóÑúäóÇåõ) Ãóíú Ýöí Þóæúáöåö ãöäú ÌöäúÓò ÈöÔöÑóÇÁò
Ãóæú ÅÑúËò Ãóæú ÛóíúÑöåö æóåöíó äöÕóÇÈñ Ãóæú ÃóÞóáøõ (Þóæúáõåõ: áóÇ
Ûóäóãó ãóÚó ÈóÞóÑò) Ãóíú ÈöÎöáóÇÝö ÖóÃúäò ãóÚó ãóÚúÒò áöÚóÏóãö
ÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÌöäúÓö (Þóæúáõåõ: æóÊóËúÈõÊõ ÇáúÎõáúØóÉõ Ýöí ÇáúÍóæúáö
ÇáËøóÇäöí æóãóÇ ÈóÚúÏóåõ) Ãóíú ãöäú Ãóæøóáö ÇáúãõÍóÑøóãö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: áöÌóæóÇÒö Ðóáößó ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö) ÇõäúÙõÑú ãóÇ æóÌúåõ ßóæúäö
åóÐóÇ ÊóÚúáöíáðÇ áöæõÌõæÈö ÇáÒøóßóÇÉö ßóÑóÌõáò Ýöí ÎõáúØóÉö ÇáúÌöæóÇÑö
(Þóæúáõåõ: äóåóì ÇáúãóÇáößõ ÅáóÎú) æóÚóáóíúåö ÝóíóÎúÊóáöÝõ ÊóÞúÏöíÑõ
ÇáúãõÖóÇÝö ÈöÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÃóÍúæóÇáö ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö ÇáúÂÊöíóÉö
(3/60)
(ÈöÔóÑúØö Ãóäú áóÇ íóÊóãóíøóÒó) ãóÇÔöíóÉõ
ÃóÍóÏöåöãóÇ Úóäú ãóÇÔöíóÉö ÇáúÂÎóÑö (Ýöí ÇáúãóÔúÑóÚö) æóåõæó ãóæúÖöÚõ
ÔõÑúÈö ÇáúãóÇÔöíóÉö¡ æóáóÇ Ýöí ÇáúãóßóÇäö ÇáøóÐöí ÊõæÞóÝõ Ýöíåö ÚöäúÏó
ÅÑóÇÏóÉö ÓóÞúíöåóÇ¡ æóáóÇ Ýöí ÇáøóÐöí ÊõäóÍøóì Åáóíúåö áöíóÔúÑóÈó
ÛóíúÑõåóÇ (æó) áóÇ Ýöí (ÇáúãóÓúÑóÍö) æóåõæó ÇáúãóæúÖöÚõ ÇáøóÐöí
ÊóÌúÊóãöÚõ Ýöíåö Ëõãøó ÊõÓóÇÞõ Åáóì ÇáúãóÑúÚóì¡ æóáóÇ Ýöí ÇáúãóÑúÚóì
æóåõæó ÇáúãóæúÖöÚõ ÇáøóÐöí ÊóÑúÚóì Ýöíåö¡ æóíõÔúÊóÑóØõ ÃóíúÖðÇ ÇÊøöÍóÇÏõ
ÇáúãóãóÑøö ÈóíúäóåõãóÇ ßóãóÇ Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö (æó) áóÇ Ýöí (ÇáúãõÑóÇÍö)
æóåõæó ÈöÖóãøö Çáúãöíãö ãóÃúæóÇåóÇ áóíúáðÇ (æó) áóÇ Ýöí (ãóæúÖöÚö
ÇáúÍóáóÈö) æóåõæó ÈöÝóÊúÍö ÇááøóÇãö íõÞóÇáõ áöáøóÈóäö æóáöáúãóÕúÏóÑö
æóåõæó ÇáúãõÑóÇÏõ åõäóÇ¡ æóÍõßöíó ÓõßõæäõåóÇ áöÃóäøóåõ ÅÐóÇ ÊóãóíøóÒó
ãóÇáõ ßõáøò ãöäúåõãóÇ ÈöÔóíúÁò áóãú íóÕöÑú Ðóáößó ßóãóÇáò æóÇÍöÏò¡
æóÇáúÛóÑóÖõ ãöäú ÇáúÎõáúØóÉö ÕóíúÑõæÑóÊõåõãóÇ ßóãóÇáò æóÇÍöÏò áöÎöÝøóÉö
ÇáúãõÄúäóÉö¡ æóáóíúÓó ÇáúãõÑóÇÏõ ßóãóÇ ÞóÇáóåõ Ýöí ÇáÔøóÑúÍö ÇáÕøóÛöíÑö
Ãóäú áóÇ íóßõæäó áóåõãóÇ ÅáøóÇ ãóÔúÑóÚñ Ãóæú ãóÑúÚðì Ãóæú ãõÑóÇÍñ
æóÇÍöÏñ ÈöÇáÐøóÇÊö Èóáú áóÇ ÈóÃúÓó ÈöÊóÚóÏøõÏöåóÇ¡ æóáóßöäú íóäúÈóÛöí
Ãóäú áóÇ ÊõÎóÕøó ãóÇÔöíóÉõ åóÐóÇ ÈöãõÑóÇÍò æóãóÔúÑóÚò æóãóÇÔöíóÉõ
ÇáúÂÎóÑö ÈöãõÑóÇÍò æóãóÔúÑóÚò (æóßóÐóÇ) íõÔúÊóÑóØõ (ÇÊøöÍóÇÏõ ÇáÑøóÇÚöí
æóÇáúÝóÍúáö Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö) áöÎóÈóÑö «æóÇáúÎóáöíØóÇäö ãóÇ ÇÌúÊóãóÚóÇ Ýöí
ÇáúãóÑúÚóì æóÇáúÝóÍúáö æóÇáÑøóÇÚöí» ÑóæóÇåõ ÇáÏøóÇÑóÞõØúäöíø ÈöÓóäóÏò
ÖóÚöíÝò¡ æóíóÌõæÒõ ÊóÚóÏøõÏõ ÇáÑøõÚóÇÉö ÞóØúÚðÇ ÈöÔóÑúØö ÚóÏóãö
ÇäúÝöÑóÇÏö ßõáøò ÈöÑóÇÚò.
æóÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÇáöÇÊøöÍóÇÏö Ãóäú íóßõæäó ÇáúÝóÍúáõ Ãóæú ÇáúÝõÍõæáõ
ãõÑúÓóáóÉð ÝöíåóÇ ÊóäúÒõæ Úóáóì ßõáøò ãöäú ÇáúãóÇÔöíóÊóíúäö ÈöÍóíúËõ áóÇ
ÊóÎúÊóÕøõ ãóÇÔöíóÉõ ßõáøò ÈöÝóÍúáò Úóäú ãóÇÔöíóÉö ÇáúÂÎóÑö æóÅöäú
ßóÇäóÊú ãöáúßðÇ áöÃóÍóÏöåöãóÇ Ãóæú ãõÚóÇÑóÉð áóåõ Ãóæú áóåõãóÇ ÅáøóÇ
ÅÐóÇ ÇÎúÊóáóÝó ÇáäøóæúÚõ ßóÖóÃúäò æóãóÚúÒò ÝóáóÇ íóÖõÑøõ ÇÎúÊöáóÇÝõåõ
ÌóÒúãðÇ áöáÖøóÑõæÑóÉö¡ æóíõÔúÊóÑóØõ ÇÊøöÍóÇÏõ ãóßóÇäö ÇáúÅöäúÒóÇÁö
ßóÇáúÍóáóÈö¡ æóáóæú ÇÝúÊóÑóÞóÊú ãóÇÔöíóÊõåõãóÇ ÒóãóäðÇ ØóæöíáðÇ æóáóæú
ãöäú ÛóíúÑö ÞóÕúÏö ÖõÑøò¡ ÝóÅöäú ßóÇäó íóÓöíÑðÇ æóáóãú íóÚúáóãóÇ Èöåö
áóãú íóÖõÑøó¡ ÝóÅöäú ÚóáöãóÇ Èöåö æóÃóÞóÑøóÇåõ Ãóæú ÞóÕóÏóÇ Ðóáößó Ãóæú
Úóáöãóåõ ÃóÍóÏõåõãóÇ ÝóÞóØú ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÛóíúÑõåõ
ÖóÑøó¡ æóãõÞóÇÈöáõ ÇáúÃóÕóÍøö Ýöí ÇáÑøóÇÚöí æóÇáúÝóÍúáö íõäúÙóÑõ Åáóì
Ãóäøó ÇáöÇÝúÊöÑóÇÞó ÝöíåöãóÇ áóÇ íóÑúÌöÚõ Åáóì äóÝúÓö ÇáúãóÇáö
ÈöÎöáóÇÝöåö ÝöíãóÇ ÞóÈúáóåõãóÇ¡ æóÝõåöãó ãöäú ßóáóÇãöåö Ãóäøóåõ áóÇ
íõÔúÊóÑóØõ ÇÊøöÍóÇÏõ ÇáúÍóÇáöÈö æóáóÇ ÇáúÅöäóÇÁö ÇáøóÐöí íõÍúáóÈõ Ýöíåö¡
æóåõæó ÇáúÃóÕóÍøõ¡ ßóãóÇ áóÇ íõÔúÊóÑóØõ ÇÊøöÍóÇÏõ ÂáóÉö ÇáúÌóÒøö æóáóÇ
ÎõáúØóÉõ ÇááøóÈóäö Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö (áóÇ äöíøóÉõ ÇáúÎõáúØóÉö Ýöí
ÇáúÃóÕóÍøö) ÅÐú ãõÞúÊóÖóì ÊóÃúËöíÑö ÇáúÎõáúØóÉö ãöäú ÎöÝøóÉö ÇáúãõÄúäóÉö
ÍóÇÕöáñ æóÅöäú áóãú Êõäúæó.
æóÇáËøóÇäöí ÊõÔúÊóÑóØõº áöÃóäøó ÇáúÎõáúØóÉó ãõÛóíøöÑóÉñ áöãöÞúÏóÇÑö
ÇáÒøóßóÇÉö ÝóáóÇ ÈõÏøó ãöäú ÞóÕúÏöåö ÏóÝúÚðÇ áöÖóÑóÑöåö Ýöí ÇáÒøöíóÇÏóÉö
æóÖóÑóÑö ÇáúÝõÞóÑóÇÁö Ýöí ÇáäøõÞúÕóÇäö¡ Ëõãøó ãóÍóáøõ ãóÇ ÊóÞóÏøóãó
ÍóíúËõ áóãú íóÊóÞóÏøóãú áöáúÎóáöíØóíúäö ÍóÇáóÉó ÇäúÝöÑóÇÏò¡ ÝóÅöäú
ÇäúÚóÞóÏó ÇáúÍóæúáõ Úóáóì ÇáöÇäúÝöÑóÇÏö¡ Ëõãøó ØóÑóÃóÊú ÇáúÎõáúØóÉõ
ÝóÅöäú ÇÊøóÝóÞó ÍóæúáóÇåõãóÇ ÈöÃóäú ãóáóßó ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ
ÃóÑúÈóÚöíäó ÔóÇÉð Ëõãøó ÎõáöØóÇ Ýöí ÃóËúäóÇÁö ÇáúÍóæúáö áóãú ÊóËúÈõÊú
ÇáúÎõáúØóÉõ Ýöí ÇáÓøóäóÉö ÇáúÃõæáóì¡ ÝóíóÌöÈõ Úóáóì ßõáøö æóÇÍöÏò ÚöäúÏó
ÊóãóÇãöåóÇ ÔóÇÉñ¡ æóÅöäú ÇÎúÊóáóÝó ÍóæúáóÇåõãóÇ ßóÃóäú ãóáóßó åóÐóÇ
ÛõÑøóÉó ÇáúãõÍóÑøóãö æóåóÐóÇ ÛõÑøóÉó ÕóÝóÑò æóÎõáöØóÇ ÛõÑøóÉó ÔóåúÑö
ÑóÈöíÚò ÝóÚóáóì ßõáøö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ: ÇÊøöÍóÇÏõ ÇáúãóãóÑøö ÈóíúäóåõãóÇ) Ãóíú Èóíúäó ÇáúãóÓúÑóÍö
æóÇáúãóÑúÚóì áóÇ Èóíúäó ÇáúãóÔúÑóÚö æóÇáúãóÓúÑóÍö (Þóæúáõåõ: ÑóæóÇåõ
ÇáÏøóÇÑóÞõØúäöíø ÈöÓóäóÏò ÖóÚöíÝò) æóÖóÚúÝõåõ áóÇ íóãúäóÚõ ãöäú
ãóÞúÕõæÏö ÇáÔøóÇÑöÍöº áöÃóäøóåõ áóãú íõÑöÏú Èöåö ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáó Úóáóì
ÃóÕúáö ÇáúÎõáúØóÉö Èóáú ÇáÏøóáöíáõ Èóáú ÃóÕúáõåóÇ ÇáúÅöÌúãóÇÚõ æóÚóáóì
ÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáÔøõÑõæØö ãóÇ íõÍóÞøöÞõ ÎöÝøóÉó ÇáúãõÄúäóÉö¡ æóåöíó ÅäøóãóÇ
ÊóÍúÕõáõ ÈöÐóáößó (Þóæúáõåõ: æóíóÌõæÒõ ÊóÚóÏøõÏõ ÇáÑøõÚóÇÉö) ÞóÇáó Ýöí
ãõÎúÊóÇÑö ÇáÕøöÍóÇÍö: æóÌóãúÚõ ÇáÑøóÇÚöí ÑõÚóÇÉñ ßóÞóÇÖò æóÞõÖóÇÉñ
æóÑõÚúíóÇäñ ßóÔóÇÈøò æóÔõÈøóÇäò ÇåÜ Ãóíú æóíõÌúãóÚõ ÃóíúÖðÇ Úóáóì
ÑöÚóÇÁò ßóãóÇ Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÍóÊøóì íõÕúÏöÑó ÇáÑøöÚóÇÁõ} [ÇáÞÕÕ:
23] ÇáúÂíóÉó¡ æóÕóÑøóÍó Èöåö Ýöí ÇáÕøöÍóÇÍö æóÇáúÞóÇãõæÓö¡ æóÒóÇÏó Ýöí
ÇáúÞóÇãõæÓö: æóÑóÚóÇÁñ ÈöÇáúÝóÊúÍö ÞóÇáóÇ æóÈöÇáÖøóãøö ÇÓúãõ ÌóãúÚò
(Þóæúáõåõ: æóáóæú ÇÝúÊóÑóÞóÊú ãóÇÔöíóÊõåõãóÇ ÒóãóäðÇ ØóæöíáðÇ) æóåõæó
ÇáÒøóãóÇäõ ÇáøóÐöí áóÇ ÊóÕöíÑõ Ýöíåö ÇáúãóÇÔöíóÉõ Úóáóì ÊóÑúßö ÇáúÚóáóÝö
ÈöáóÇ ÖóÑóÑò Èóíøöäò (Þóæúáõåõ: æóÝõåöãó ãöäú ßóáóÇãöåö Ãóäøóåõ áóÇ
íõÔúÊóÑóØõ) Ãóíú ÍóíúËõ áóãú íõÊóÚóÑøóÖú áóåõ (Þóæúáõåõ: ßóãóÇ áóÇ
íõÔúÊóÑóØõ ÇÊøöÍóÇÏõ ÂáóÉö ÇáúÌóÒøö) æóßóÐóÇ áóÇ íõÔúÊóÑóØõ ÇÊøöÍóÇÏõ
ÇáúÌöÒóÇÒö ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ÇáúÍóÇáöÈö¡ æóáóÇ ÎõáúØóÉõ ÇáÕøõæÝö ÞöíóÇÓðÇ
Úóáóì ÎõáúØóÉö ÇááøóÈóäö æóÞöíóÇÓõ ÇÔúÊöÑóÇØö ÇÊøöÍóÇÏö ãóæúÖöÚö
ÇáúÍóáúÈö ÇÔúÊóÑóØó ÇÊøöÍóÇÏó ãóæúÖöÚö ÇáúÌóÒøö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: íóäúÙõÑõ Åáóì Ãóäøó ÇáöÇÝúÊöÑóÇÞó ÝöíåöãóÇ áóÇ íóÑúÌöÚõ Åáóì
äóÝúÓö ÇáúãóÇáö) Ãóíú áóÇ íóáúÒóãõ ãöäúåõ ÇÝúÊöÑóÇÞõ ÇáúãóÇáö ÅÐú åõæó
ãóÎúáõæØñ ÈöÇáúÝöÚúáö¡ ÈöÎöáóÇÝö äóÍúæö ÇáúãóÓúÑóÍö íóáúÒóãõ ãöäú
ÇÎúÊöáóÇÝöåö ÇÝúÊöÑóÇÞõ Úóíúäö ÇáúãóÇáö ÅÐú íóÕöíÑõ ßõáøõ ãóÇáò Ýöí
ãóÓúÑóÍò Úóáóì ÍöÏóÉò
(3/61)
æóÇÍöÏóÉò ÚöäúÏó ÇäúÞöÖóÇÁö Íóæúáöåö
ÔóÇÉñ¡ æóÅöÐóÇ ØóÑóÃó ÇáöÇäúÝöÑóÇÏõ Úóáóì ÇáúÎõáúØóÉö Ýóãóäú ÈóáóÛó
ãóÇáõåõ äöÕóÇÈðÇ ÒóßøóÇåõ æóãóäú áóÇ ÝóáóÇ¡ æóáóãú íõÈóíøöäú
ÇáúãõÕóäøöÝõ Íõßúãó ÇáÊøóÑóÇÌõÚö.
æóÍóÇÕöáõåõ ÌóæóÇÒõ ÃóÎúÐö ÇáÓøóÇÚöí ãöäú ãóÇáö ÃóÍóÏö ÇáúÎóáöíØóíúäö
æóÅöäú áóãú íõÖúØóÑøó Åáóíúåö¡ ÝóÅöÐóÇ ÃóÎóÐó ÔóÇÉð ãóËóáðÇ ãöäú
ÃóÍóÏöåöãóÇ ÑóÌóÚó Úóáóì ÕóÇÍöÈöåö ÈöãóÇ íóÎõÕøõåõ ãöäú ÞöíãóÊöåóÇ áóÇ
ãöäúåóǺ áöÃóäøóåóÇ ÛóíúÑõ ãöËúáöíøóÉò¡ Ýóáóæú ÎóáóØóÇ ãöÇÆóÉð ÈöãöÇÆóÉò
æóÃóÎóÐó ÇáÓøóÇÚöí ÔóÇÊóíúäö ãöäú ÃóÍóÏöåöãóÇ ÑóÌóÚó Úóáóì ÕóÇÍöÈöåö
ÈöäöÕúÝö ÞöíãóÊöåöãóÇ áóÇ ÈöÞöíãóÉö äöÕúÝöåöãóÇ æóáóÇ ÈöÔóÇÉò æóáóÇ
ÈöäöÕúÝóíú ÔóÇÊóíúäö¡ ÝóÅöÐóÇ ÃóÎóÐó ãöäú ßõáøò ÔóÇÉð ÝóáóÇ ÊóÑóÇÌõÚó¡
æóÅöäú ÇÎúÊóáóÝóÊú ÞöíãóÊõåõãóÇ Ýóáóæú ßóÇäó áöÒóíúÏò ËóáóÇËõæäó
æóáöÚóãúÑòæ ÚóÔúÑñ ÝóÃóÎóÐó ÇáÔøóÇÉó ãöäú ÚóãúÑòæ æóÑóÌóÚó Úóáóì ÒóíúÏò
ÈöËóáóÇËóÉö ÃóÑúÈóÇÚö ÞöíãóÊöåóÇ Ãóæú ÃóÎóÐóåóÇ ãöäú ÒóíúÏò ÑóÌóÚó Úóáóì
ÚóãúÑòæ ÈöÇáÑøõÈúÚö¡ æóÅöäú ßóÇäó áöÒóíúÏò ãöÇÆóÉñ æóáöÚóãúÑòæ ÎóãúÓõæäó
ÝóÃóÎóÐó ÇáÓøóÇÚöí ÇáÔøóÇÊóíúäö ãöäú ÚóãúÑòæ ÑóÌóÚó Úóáóì ÒóíúÏò
ÈöËõáõËóíú ÞöíãóÊöåöãóÇ Ãóæú ãöäú ÒóíúÏò ÑóÌóÚó ÈöÇáËøõáõËö¡ æóÅöäú
ÃóÎóÐó ãöäú ßõáøò ãöäúåõãóÇ ÔóÇÉð ÑóÌóÚó ÒóíúÏñ ÈöËõáõËö ÞöíãóÉö ÔóÇÊöå
æóÚóãúÑñæ ÈöËõáõËóíú ÞöíãóÉö ÔóÇÊöåö¡ æóÅöäú ÊóäóÇÒóÚóÇ Ýöí ÞöíãóÉö
ÇáúãóÃúÎõæÐö ÝóÇáúÞóæúáõ Þóæúáõ ÇáúãóÑúÌõæÚö Úóáóíúåöº áöÃóäøóåõ ÛóÇÑöãñ
æóÞóÏú íóÞóÚõ ÇáÊøóÞóÇÕøõ æóÅöäú ßóÇäó áöÒóíúÏò ÃóÑúÈóÚõæäó ãöäú
ÇáúÈóÞóÑö æóáöÚóãúÑòæ ãöäúåóÇ ËóáóÇËõæäó ÝóÃóÎóÐó ÇáÓøóÇÚöí ÇáÊøóÈöíÚó
æóÇáúãõÓöäøóÉó ãöäú ÚóãúÑòæ ÑóÌóÚó ÈöÃóÑúÈóÚóÉö ÃóÓúÈóÇÚö ÞöíãóÊöåöãóÇ
Ãóæú ãöäú ÒóíúÏò ÑóÌóÚó ÈöËóáóÇËóÉö ÃóÓúÈóÇÚö ÞöíãóÊöåöãóÇ¡ ÝóÅöäú
ÃóÎóÐó ãöäú ßõáøò ÝóÑúÖóåõ ÝóáóÇ ÊóÑóÇÌõÚó¡ ÝóÅöäú ÃóÎóÐó ÇáÊøóÈöíÚó
ãöäú ÒóíúÏò æóÇáúãõÓöäøóÉó ãöäú ÚóãúÑòæ ÑóÌóÚó Úóáóì ÒóíúÏò ÈöÃóÑúÈóÚóÉö
ÃóÓúÈóÇÚöåóÇ¡ æóÑóÌóÚó Úóáóíúåö ÒóíúÏñ ÈöËóáóÇËóÉö ÃóÓúÈóÇÚö ÇáÊøóÈöíÚö¡
æóáóÇ íõÚúÊóÈóÑõ Ýöí ÇáÑøõÌõæÚö ÝöíãóÇ ÐõßöÑó ÅÐúäõ ÇáÔøóÑöíßö ÇáúÂÎóÑö
Ýöí ÇáÏøóÝúÚö ßóãóÇ åõæó ÙóÇåöÑõ ÇáúÎóÈóÑö ÇáÓøóÇÈöÞö.
ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ: æóßóáóÇãõ ÇáúÅöãóÇãö ãõÕóÑøóÍñ Èöåö áöÅöÐúäö
ÇáÔøóÇÑöÚö Ýöíåö¡ æóáöÃóäøó ÇáúãóÇáóíúäö ÈöÇáúÎõáúØóÉö ÕóÇÑóÇ ßóÇáúãóÇáö
ÇáúãõäúÝóÑöÏö¡ æóÌóÑóì Úóáóíúåö ÇÈúäõ ÇáúÃõÓúÊóÇÐö ÞóÇáó: áöÃóäøó äóÝúÓó
ÇáúÎõáúØóÉö ãõÓóáøóØóÉñ Úóáóì ÇáÏøóÝúÚö ÇáúãõÈúÑöÆö ÇáúãõæÌöÈö
áöáÑøõÌõæÚö.
æóÞóÇáó ÇáúÌõÑúÌóÇäöíøõ: áößõáøò ãöäú ÇáÔøóÑöíßóíúäö Ãóäøóåõ íõÎúÑöÌõ
ÈöÛóíúÑö ÅÐúäö ÔóÑöíßöåö¡ æóãöäúåõ íõÄúÎóÐõ Ãóäøó äöíøóÉó ÃóÍóÏöåöãóÇ
ÊõÛúäöí Úóäú äöíøóÉö ÇáúÂÎóÑö æóÃóäøó Þóæúáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøö ßóÇáúÅöãóÇãö
Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáúÍóÌøö Ãóäøó ãóäú ÃóÏøóì ÍóÞøðÇ Úóáóì ÛóíúÑöåö íóÍúÊóÇÌõ
Åáóì ÇáäøöíøóÉö ÈöÛóíúÑö ÅÐúäöåö áóÇ íóÓúÞõØõ Úóäúåõ ãóÍúãõæáñ Úóáóì
ÛóíúÑö ÇáúÎóáöíØóíúäö Ýöí ÇáÒøóßóÇÉö¡ æóÙóÇåöÑõ ßóáóÇãöåöãú ßóÇáúÎóÈóÑö
Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó Ýöí ÇáÑøõÌõæÚö ÈöÛóíúÑö ÅÐúäò Èóíúäó Ãóäú íõÎúÑöÌó
ãöäú ÇáúãóÇáö ÇáúãõÔúÊóÑóßö æóÃóäú íõÎúÑöÌó ãöäú ÛóíúÑöåö¡ áóßöäú äóÞóáó
ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ Úóäú ÇáúÞóÇÖöí ÃóÈöí ãõÍóãøóÏò ÇáúãóÑúæóÒöíøö Ãóäøó
ãóÍóáøóåõ ÅÐóÇ ÃõÎúÑöÌó ãöäú ÇáúãõÔúÊóÑóßö¡ æóÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøó
ßóáóÇãóåõãú ßóÇáúÎóÈóÑö ãóÍúãõæáñ Úóáóíúåö¡ æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúãóÌúãõæÚö:
ÞóÇáó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ: ÃóÎúÐõ ÇáÒøóßóÇÉö ãöäú ãóÇáö ÇáúÎóáöíØóíúäö
íóÞúÊóÖöí ÇáÊøóÑóÇÌõÚó ÈóíúäóåõãóÇ¡ æóÞóÏú íóÞúÊóÖöí ÑõÌõæÚó ÃóÍóÏöåöãóÇ
Úóáóì ÕóÇÍöÈöåö Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö (æóÇáúÃóÙúåóÑõ) (ÊóÃúËöíÑõ ÎõáúØóÉö
ÇáËøóãóÑö æóÇáÒøóÑúÚö æóÇáäøóÞúÏö æóÚóÑúÖö ÇáÊøöÌóÇÑóÉö) ÈöÇÔúÊöÑóÇßò
Ãóæú ãõÌóÇæóÑóÉò ßóãóÇ Ýöí ÇáúãóÇÔöíóÉö áöÚõãõæãö ÎóÈóÑö «áóÇ íõÌúãóÚõ
Èóíúäó ãõÊóÝóÑøöÞò»
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ: ÝóáóÇ ÊõÑóÇÌóÚú æóÅöäú ÇÎúÊóáóÝóÊú ÞöíãóÊõåõãóÇ) ÞöíóÇÓõ ãóÇ
íóÃúÊöí ÝöíãóÇ áóæú ßóÇäó áöÃóÍóÏöåöãóÇ ãöÇÆóÉñ æóÇáúÂÎóÑö ÎóãúÓõæäó
ÑõÌõæÚõ ßõáøò ãöäúåõãóÇ Úóáóì ÇáúÂÎóÑö ÈöäöÕúÝö ÞöíãóÉö ÔóÇÉò¡ æóÞóÏú
íõÝóÑøóÞõ ÈöÃóäøóåõ Ýöí ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÇáúÂÊöíóÉö áóãøóÇ ÃóÎóÐó ãöäú
ÚóãúÑòæ ÝóæúÞó ÇáúæóÇÌöÈö Úóáóíúåö æóÑóÌóÚó Úóáóì ÒóíúÏò Èöåö Óóæøóì
ÈóíúäóåõãóÇ ÈöÑõÌõæÚö ÒóíúÏò Úóáóíúåö ÃóíúÖðÇ¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ åõäóÇ
ÝóÅöäøó ßõáøðÇ ãöäúåõãóÇ ÃóÎóÐó ãöäúåõ ÞóÏúÑó ÍöÕøóÊöåö (Þóæúáõåõ:
æóÞóÏú íóÞóÚõ ÇáÊøóÞóÇÕøõ) Ãóíú ÈöÃóäú ßóÇäóÊú ÞöíãóÊõåõãóÇ ãõÓúÊóæöíóÉð
ÌöäúÓðÇ æóÞóÏúÑðÇ æóÕöÝóÉð (Þóæúáõåõ: æóãöäúåõ íõÄúÎóÐõ Ãóäøó äöíøóÉó
ÃóÍóÏöåöãóÇ) Ãóíú ÇáúãõÎúÑöÌö Úóäú ÇáÒøóßóÇÉö (Þóæúáõåõ: íóÍúÊóÇÌõ åõæó
ÕöÝóÉõ ÍóÞøðÇ¡ æóÞóæúáõåõ ÈöÛóíúÑö ÅÐúäöåö ÕöáóÉõ ÃóÏøóì Þóæúáõåõ Ãóäøó
ãóÍóáøóåõ ÅÐóÇ ÃõÎúÑöÌó ãöäú ÇáúãõÔúÊóÑóßö) ãõÚúÊóãóÏñ (Þóæúáõåõ: Ïõæäó
ÇáúÂÎóÑö) Ãóíú ßóÃóäú ÏóÝóÚó ãöäú ÛóíúÑö ÇáúãóÇáö ÇáúãóÎúáõæØö ÈöÛóíúÑö
ÅÐúäò ãöäú ÔóÑöíßöåö (Þóæúáõåõ: áöÚõãõæãö ÎóÈóÑö ÅáóÎú) ÈöÈóÚúÖö
ÇáúåóæóÇãöÔö ßóÇäó ÇáúÃóæúáóì Ãóäú
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: ßóãóÇ åõæó ÙóÇåöÑõ ÇáúÎóÈóÑö ÇáÓøóÇÈöÞö) ÊóÈöÚó Ýöí åóÐóÇ
ÇáÊøóÚúÈöíÑö ÔóÑúÍó ÇáÑøóæúÖö¡ áóßöäøó ÐóÇßó ÃóÍóÇáó Úóáóì ãóÇ ÞóÏøóãóåõ
Ýöí ÎóÈóÑö ÇáúÈõÎóÇÑöíøö Ýöí ÍóÏöíËö ÃóäóÓò ÇáÓøóÇÈöÞö æóáóÝúÙõåõ «æóãóÇ
ßóÇäó ãöäú ÎóáöíØóíúäö ÝóÅöäøóåõãóÇ íóÊóÑóÇÌóÚóÇäö ÈóíúäóåõãóÇ
ÈöÇáÓøóæöíøóÉö» æóßóÃóäøó ÇáÔøóÇÑöÍó ÃóÑóÇÏó ßóãóÇ åõæó ÙóÇåöÑñ
ÇáúÎóÈóÑó ÇáÓøóÇÈöÞó ÈóÚúÖõåõ (Þóæúáõåõ: æóÞóÇáó ÇáúÌõÑúÌóÇäöíøõ áößõáøò
ãöäú ÇáÔøóÑöíßóíúäö Ãóäú íõÎúÑöÌó) Ãóíú ãöäú ãóÇáö äóÝúÓöåö ßóãóÇ åõæó
ÕóÑöíÍõ ÇáÓøöíóÇÞö ÝóÅöäøó ÇáÙøóÇåöÑó Ãóäøóåõ áóÇ ÊóÓóáøõØó áóåõ Úóáóì
ãöáúßö ÇáúÂÎóÑö¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáÓøóÇÚöí ÅÐú ÇáÔøóÇÑöÚõ ÓóáøóØóåõ (Þóæúáõåõ:
ãöäú ÇáúãóÇáö ÇáúãõÔúÊóÑóßö) Ãóíú ãöãøóÇ íóÎõÕøõåõ ãöäúåõ ßóãóÇ
ÞóÏøóãúäóÇåõ ÝóáúíõÑóÇÌóÚú
(3/62)
æóáöÃóäøó ÇáúãõÞúÊóÖöíó áöÊóÃúËöíÑö
ÇáúÎõáúØóÉö Ýöí ÇáúãóÇÔöíóÉö åõæó ÎöÓøóÉõ ÇáúãõÄúäóÉö¡ æóÐóáößó
ãóæúÌõæÏñ åõäóÇ áöáöÇÑúÊöÝóÇÞö.
æóÇáËøóÇäöí¡ æóåõæó ÇáúÞóÏöíãõ áóÇ ÊõÄóËøöÑõ ãõØúáóÞðǺ áöÃóäøó
ÇáúãóæóÇÔöíó ÝöíåóÇ ÃóæúÞóÇÕñ¡ æóÇáúÎõáúØóÉó ÝöíåóÇ äóÝúÚõ ÇáúãóÇáößö
ÊóÇÑóÉð æóÇáúãõÓúÊóÍóÞøöíäó ÃõÎúÑóì¡ æóáóÇ æóÞóÕó Ýöí ÛóíúÑö
ÇáúãóæóÇÔöí¡ æóÚóáóì ÇáúÃóæøóáö ÅäøóãóÇ ÊõÄóËøöÑõ ÎõáúØóÉõ ÇáúÌöæóÇÑö
Ýöí ÇáÒøöÑóÇÚóÉö (ÈöÔóÑúØö Ãóäú áóÇ íóÊóãóíøóÒó ÇáäøóÇØõæÑõ)
ÈöÇáúãõåúãóáóÉö ÃóÔúåõÑõ ãöäú ÇáúãõÚúÌóãóÉö: Ãóíú ÇáúÍóÇÝöÙõ áóåõãóÇ
(æóÇáúÌóÑöíäõ) ÈöÝóÊúÍö ÇáúÌöíãö ãóæúÖöÚõ ÊóÌúÝöíÝö ÇáËøöãóÇÑö¡
æóÇáúÈóíúÏóÑõ ÈöÝóÊúÍö ÇáúãõæóÍøóÏóÉö æóÇáÏøóÇáö ÇáúãõåúãóáóÉö ãóæúÖöÚõ
ÊóÕúÝöíóÉö ÇáúÍöäúØóÉö¡ ÞóÇáóåõ ÇáúÌóæúåóÑöíøõ.
æóÞóÇáó ÇáËøóÚóÇáöÈöíøõ: ÇáúÌóÑöíäõ áöáÒøóÈöíÈö¡ æóÇáúÈóíúÏóÑõ
áöáúÍöäúØóÉö¡ æóÇáúãöÑúÈóÏõ ÈößóÓúÑö Çáúãöíãö æóÅöÓúßóÇäö ÇáÑøóÇÁö
áöáÊøóãúÑö (æó) Ýöí ÇáÊøöÌóÇÑóÉö ÈöÔóÑúØö Ãóäú áóÇ íóÊóãóíøóÒó
(ÇáÏøõßøóÇäõ) ÈöÖóãøö ÇáúãõåúãóáóÉö ÇáúÍóÇäõæÊõ (æóÇáúÍóÇÑöÓõ) ÐóßóÑóåõ
ÈóÚúÏó ÇáäøóÇØõæÑö ãöäú ÐößúÑö ÇáúÃóÚóãøö ÈóÚúÏó ÇáúÃóÎóÕøö (æóãóßóÇäõ
ÇáúÍöÝúÙö) ßóÎöÒóÇäóÉò æóáóæú ßóÇäó ãóÇáõ ßõáøò ÈöäóÇÍöíóÉò ãöäúåõ
(æóäóÍúæõåóÇ) ßóÇáúæöÒóÇäö æóÇáúãöíÒóÇäö æóÇáúãõäóÇÏöí æóÇáäøõÞøóÇÏö
æóÇáúÍõÑøóÇËö æóÌöÐóÇÐö ÇáäøóÎúáö æóÇáúÍóãøóÇáö æóÇáúßóíøóÇáö
æóÇáúãõÊóÚóåøöÏö æóÇáúÍóÕóÇÏö æóÇáúãõáóÞøöÍö æóãóÇ íõÓúÞóì áóåõãóÇ Èöåö¡
ÝóÅöäú ßóÇäó áößõáøò ãöäúåõãóÇ äóÎöíáñ Ãóæú ÒóÑúÚñ ãõÌóÇæöÑñ áöäóÎöíáö
ÇáúÂÎóÑö Ãóæú áöÒóÑúÚöåö Ãóæú áößõáøö æóÇÍöÏò ßöíÓñ Ýöíåö äóÞúÏñ Ýöí
ÕõäúÏõæÞò æóÇÍöÏò æóÃóãúÊöÚóÉõ ÊöÌóÇÑóÉò Ýöí ãóÎúÒóäò æóÇÍöÏò¡ æóáóãú
íóÊóãóíøóÒú ÃóÍóÏõåõãóÇ Úóäú ÇáúÂÎóÑö ÈöÔóíúÁò ãöãøóÇ ãóÑøó ËóÈóÊóÊú
ÇáúÎõáúØóÉõº áöÃóäøó ÇáúãóÇáóíúäö íóÕöíÑóÇäö ßóÐóáößó ßóÇáúãóÇáö
ÇáúæóÇÍöÏö
(æóáöæõÌõæÈö ÒóßóÇÉö ÇáúãóÇÔöíóÉö) Ãóíú ÇáÒøóßóÇÉö Ýöí ÇáäøóÚóãö ßóãóÇ
ÚõÑöÝó ãöãøóÇ ÞóÏøóãóåõ¡ ÝóáóÇ ÇÚúÊöÑóÇÖó Úóáóíúåö¡ æóÇáúÅöÖóÇÝóÉõ åõäóÇ
ÈöãóÚúäóì Ýöí äóÍúæö {Èóáú ãóßúÑõ Çááøóíúáö} [ÓÈÃ: 33] æóíóÕöÍøõ
ßóæúäõåóÇ ÈöãóÚúäóì ÇááøóÇãö (ÔóÑúØóÇäö) ãõÖóÇÝóÇäö áöãóÇ ãóÑøó ãöäú
ßóæúäöåóÇ äöÕóÇÈðÇ ãöäú ÇáäøóÚóãö¡ æóáöãóÇ ÓóíóÃúÊöí ãöäú ßóãóÇáö
Çáúãöáúßö æóÅöÓúáóÇãö ÇáúãóÇáößö æóÍõÑøöíøóÊöåö (ãõÖöíøõ ÇáúÍóæúáö)
Óõãøöíó Èöåö áöÊóÍóæøõáöåö: Ãóíú ÐóåóÇÈöåö æóãóÌöíÁö ÛóíúÑöåö (Ýöí
ãöáúßöåö) áöÎóÈóÑö «áóÇ ÒóßóÇÉó Ýöí ãóÇáò ÍóÊøóì íóÍõæáó Úóáóíúåö
ÇáúÍóæúáõ» æóáöÃóäøóåõ áóÇ íóÊóßóÇãóáõ äóãóÇÄõåõ ÞóÈúáó ÊóãóÇãö
ÇáúÍóæúáö (áóßöäú ãóÇ äõÊöÌó) ÈöÖóãøö Çáäøõæäö æóßóÓúÑö ÇáÊøóÇÁö Úóáóì
ÇáúÈöäóÇÁö áöáúãóÝúÚõæáö (ãöäú äöÕóÇÈò) ÞóÈúáó ÇäúÞöÖóÇÁö Íóæúáöåö
æóáóæú ÈöáóÍúÙóÉò (íõÒóßøóì ÈöÍóæúáöåö) Ãóíú ÇáäøöÕóÇÈö ÈöÔóÑúØö
ßóæúäöåö ãóãúáõæßðÇ áöãóÇáößö ÇáäøöÕóÇÈö ÈöÇáÓøóÈóÈö ÇáøóÐöí ãóáóßó Èöåö
ÇáäøöÕóÇÈó ÅÐóÇ ÇÞúÊóÖóì ÇáúÍóÇáõ áõÒõæãó ÇáÒøóßóÇÉö Ýöíåö¡ æóÅöäú
ãóÇÊóÊú
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
íóÞõæáõ: áöãõØúáóÞö ãóÇ ÊóÞóÏøóãó áöÃóäøóåõ ãöäú ÈóÇÈö ÇáúÚóÇãøö ÇåÜ.
ÃóÞõæáõ: ÞóÏú íõÞóÇáõ ÇáúãõØúáóÞõ åõæó ãóÇ Ïóáøó Úóáóì ãõÌóÑøóÏö
ÇáúãóÇåöíøóÉö.
æóáóíúÓó Ðóáößó ãõÑóÇÏðÇ åõäóÇ Èóáú ÇáúãõÑóÇÏõ Çáäøóåúíõ Úóäú ßõáøö
ÝóÑúÏò ÝóÑúÏò íóÕúÏõÞõ Úóáóíúåö ÇáÊøóÝúÑöíÞõ Ãóæú ÇáúÌóãúÚõ áößóæúäöåö
Ýöí ÍóíøöÒö Çáäøóåúíö¡ æóÐóáößó ãöäú ÞóÈöíáö ÇáúÚóÇãøö áóÇ ÇáúãõØúáóÞö
(Þóæúáõåõ: æóáóÇ æóÞóÕó) ÈöÝóÊúÍö ÇáúÞóÇÝö ÃóÝúÕóÍõ ãöäú ÅÓúßóÇäöåóÇ ÇåÜ
ÔóÑúÍõ ÑóæúÖò (Þóæúáõåõ: Ãóíú ÇáúÍóÇÝöÙõ áóåõãóÇ) Ãóíú ÇáúãóÇáóíúäö
(Þóæúáõåõ: ãöäú ÐößúÑö ÇáúÃóÚóãøö ÈóÚúÏó ÇáúÃóÎóÕøö) áóãú íóÊóÞóÏøóãú
Ýöí ßóáóÇãöåö ãóÇ íõÚúáóãõ ãöäúåõ æóÌúåõ ÇáúÚõãõæãö.
äóÚóãú Ýöí ßóáóÇãö ÇáúãóÍóáøöíøö ãóÇ íóÞúÊóÖöíåö ÍóíúËõ ÞóÇáó:
ÇáäøóÇØõæÑõ ÈöÇáúãõåúãóáóÉö åõæó ÍóÇÝöÙõ ÇáäøóÎúáö æóÇáÔøóÌóÑö (Þóæúáõåõ
áöÃóäøó ÇáúãóÇáóíúäö íóÕöíÑóÇäö ÅáóÎú) íõÄúÎóÐõ ãöäú åóÐóÇ ÌóæóÇÈõ ãóÇ
æóÞóÚó ÇáÓøõÄóÇáõ Úóäúåõ Ýöí ÇáÏøóÑúÓö ãöäú Ãóäøó ÌóãóÇÚóÉð æóÏóÚõæÇ
ÚöäúÏó ÔóÎúÕò ÏóÑóÇåöãó æóãóÖóì Úóáóì Ðóáößó ÓóäóÉñ åóáú íóÌöÈõ
Úóáóíúåöãú ÇáÒøóßóÇÉõ Ãóãú áóÇ¿ æóåõæó æõÌõæÈõ ÇáÒøóßóÇÉö ÓóæóÇÁñ ßóÇäó
ãóÇáõ ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãú íóÈúáõÛõ äöÕóÇÈðÇ Ãóãú áóÇ ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ
ÝóáúíõÑóÇÌóÚú¡ Ëõãøó ÑóÃóíúÊ Ýöí Óã Úóáóì ÇáúÛóÇíóÉö ãóÇ äóÕøõåõ: ÝóÑúÚñ
ÚöäúÏóåõ æóÏóÇÆöÚõ áóÇ íóÈúáõÛõ ßõáøõ æóÇÍöÏóÉò ãöäúåóÇ äöÕóÇÈðÇ
ÝóÌóÚóáóåóÇ Ýöí ÕõäúÏõæÞò æóÇÍöÏò ÌóãöíÚó ÇáúÍóæúáö Ýóåóáú íóËúÈõÊõ
Íõßúãõ ÇáúÎõáúØóÉö Ýöíåö¡ æóÇáÙøóÇåöÑõ ÇáËøõÈõæÊõ áöÇäúØöÈóÇÞö
ÖóÇÈöØöåóÇ¡ æóäöíøóÉõ ÇáúÎõáúØóÉö áóÇ ÊõÔúÊóÑóØõ¡ Ëõãøó ÍóíúËõ ÊóËúÈõÊõ
ÇáúÎõáúØóÉõ ÝóáöáÓøóÇÚöí Ãóäú íóÃúÎõÐó ÇáúæóÇÌöÈó Ãóæú ÈóÚúÖóåõ ãöäú
ãóÇáö ÃóÍóÏöåöãóÇ Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö¡ æóÅöÐóÇ ÑóÌóÚó ÇáúãóÃúÎõæÐõ ãöäúåõ
Úóáóì ÛóíúÑöåö ÑóÌóÚó ÈöÞóÏúÑö ÍöÕøóÊöåö ãöäú ãóÌúãõæÚö ÇáúãóÇáóíúäö
ãóËóáðÇ Ýöí ÇáúãöËúáöíøö æóÞöíãóÉð Ýöí ÇáúãõÊóÞóæøöãö ÇåÜ. Ãóíú ÍóíúËõ
ßóÇäó ÇáÓøóÇÚöí íóÑóì ÃóÎúÐó ÇáúÞöíãóÉö
(Þóæúáõåõ: æóÅöÓúáóÇãö ÇáúãóÇáößö æóÍõÑøöíøóÊöåö)
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: ãöäú ÐößúÑö ÇáúÃóÚóãøö ÈóÚúÏó ÇáúÃóÎóÕøö) íõäóÇÝöíåö ãóÇ
ÞóÏøóÑóåõ Ýöí ÇáúãóÊúäö ãöäú ÌóÚúáö åóÐóÇ Ýöí ÇáÊøöÌóÇÑóÉö ÎóÇÕøóÉð
æóãóÇ ãóÑøó Ýöí ÇáÒøõÑõæÚö æóÇáËøöãóÇÑö (Þóæúáõåõ æóÇáúÍóÕóÇÏõ
æóÇáúãõáóÞøóÍõ ÅáóÎú) ßóÇäó ÇáúãõäóÇÓöÈõ áöÕóäöíÚöåö Ãóäú íóÐúßõÑó åóÐóÇ
ÞóÈúáó ÇáÏøõßøóÇäö æóãóÇ ÈóÚúÏóåõ ãöãøóÇ åõæó ãõÊóÚóáøöÞñ ÈöÇáÊøöÌóÇÑóÉö
(Þóæúáõåõ: ÈöÇáÓøóÈóÈö ÇáøóÐöí ãóáóßó Èöåö ÇáäøöÕóÇÈó) íóÚúäöí Ãóäøóåõ
ÇäúÌóÑøó Åáóíúåö ãöáúßõåõ ãöäú ãöáúßö ÇáúÃóÕúáö áóÇ Ãóäøóåõ ãóáóßóåõ
ÈöÓóÈóÈò ãõÓúÊóÞöáøò ßóÇáÓøóÈóÈö ÇáøóÐöí ãóáóßó Èöåö ÇáäøöÕóÇÈó
(3/63)
ÇáúÃõãøóåóÇÊõ áöÞóæúáö ÃóãöíÑö
ÇáúãõÄúãöäöíäó ÚõãóÑó Èúäö ÇáúÎóØøóÇÈö - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ -
áöÓóÇÚöíåö: ÇõÚúÊõÏú Úóáóíúåöãú ÈöÇáÓøóÎúáóÉö¡ æóáöÃóäøó ÇáúÍóæúáó
ÅäøóãóÇ ÇõÚúÊõÈöÑó áöÊóßóÇãõáö ÇáäøóãóÇÁö ÇáúÍóÇÕöáö¡ æóÇáäøöÊóÇÌõ
äóãóÇÁñ Ýöí äóÝúÓöåö¡ Ýóáóæú ßóÇäó ÚöäúÏóåõ ãöÇÆóÉñ æóÚöÔúÑõæäó ãöäú
ÇáúÛóäóãö ÝóæóáóÏóÊú æóÇÍöÏóÉñ ãöäúåóÇ ÓóÎúáóÉð ÞóÈúáó ÇáúÍóæúáö æóáóæú
ÈöáóÍúÙóÉò æóÇáúÃõãøóåóÇÊõ ÈóÇÞöíóÉñ áóÒöãóåõ ÔóÇÊóÇäö¡ æóáóæú ãóÇÊóÊú
ÇáúÃõãøóåóÇÊõ æóÈóÞöíó ãöäúåóÇ Ïõæäó ÇáäøöÕóÇÈö¡ Ãóæú ãóÇÊóÊú ßõáøõåóÇ
æóÈóÞöíó ÇáäøöÊóÇÌõ äöÕóÇÈðÇ Ýöí ÇáÕøõæÑóÉö ÇáËøóÇäöíóÉö Ãóæú ãóÇ
íóßúãõáõ Èöåö ÇáäøöÕóÇÈõ Ýöí ÇáúÃõæáóì Òõßøöíó ÈöÍóæúáö ÇáúÃóÕúáö¡
ÝóÅöäú ÇäúÝóÕóáó ÇáäøöÊóÇÌõ ÈóÚúÏó ÇáúÍóæúáö Ãóæú ÞóÈúáóåõ¡ æóáóãú
íóÊöãøó ÇäúÝöÕóÇáõåõ ÅáøóÇ ÈóÚúÏóåõ ßóÌóäöíäò ÎóÑóÌó ÈóÚúÖõåõ Ýöí
ÇáúÍóæúáö æóáóãú íóÊöãøó ÇäúÝöÕóÇáõåõ ÅáøóÇ ÈóÚúÏó ÊóãóÇãö ÇáúÍóæúáö
áóãú íóßõäú Íóæúáõ ÇáäøöÕóÇÈö Íóæúáóåõ áöÇäúÞöÖóÇÁö Íóæúáö ÃóÕúáöåö¡
æóáöÃóäøó ÇáúÍóæúáó ÇáËøóÇäöíó Ãóæúáóì Èöåö¡ æóÇÍúÊõÑöÒó ÈöÞóæúáöåö
äóÊóÌó ÚóãøóÇ áóæú ÇÓúÊóÝóÇÏó ÈöÔöÑóÇÁò Ãóæú ÛóíúÑöåö¡ æóÓóíóÃúÊöí
æóãöäú äöÕóÇÈò ÚóãøóÇ äóÊóÌó ãöäú Ïõæäöåö ßóÚöÔúÑöíäó ÔóÇÉð äóÊóÌóÊú
ÚöÔúÑöíäó ÝóÍóæúáõåóÇ ãöäú Íöíäö ÊóãóÇãö ÇáäøöÕóÇÈö¡ æóÎóÑóÌó
ÈöÞóæúáöäóÇ ÈöÔóÑúØö Ãóäú íóßõæäó ãóãúáõæßðÇ Åáóì ÂÎöÑöåö ãóÇ áóæú
ÃóæúÕóì ÇáúãõæÕóì áóåõ ÈöÇáúÍóãúáö Èöåö ÞóÈúáó ÇäúÝöÕóÇáöåö áöãóÇáößö
ÇáúÃõãøóåóÇÊö¡ Ëõãøó ãóÇÊó Ëõãøó ÍóÕóáó ÇáäøöÊóÇÌõ áóãú íõÒóßøó ÈöÍóæúáö
ÇáúÃóÕúáö ßóãóÇ äóÞóáóåõ Ýöí ÇáúßöÝóÇíóÉö Úóäú ÇáúãõÊóæóáøöí
æóÃóÞóÑøóåõ¡ æóáóæú ßóÇäó ÇáäøöÊóÇÌõ ãöäú ÛóíúÑö äóæúÚö ÇáúÃõãøóåóÇÊö
ßóÃóäú ÍóãóáóÊú ÇáúãóÚúÒõ ÈöÖóÃúäò Ãóæú ÚóßúÓöåö ÝóÚóáóì ãóÇ ãóÑøó Ýöí
Êóßúãöíáö ÃóÍóÏö ÇáäøóæúÚóíúäö ÈöÇáúÂÎóÑö¡ áóÇ íõÞóÇáõ: ÔóÑúØõ æõÌõæÈö
ÇáÒøóßóÇÉö ÇáÓøóæúãõ Ýöí ßóáóÃò ãõÈóÇÍò ÝóßóíúÝó æóÌóÈóÊú Ýöí
ÇáäøöÊóÇÌö.
áöÃóäøóÇ äóÞõæáõ: ÇÔúÊöÑóÇØõ Ðóáößó ÎóÇÕøñ ÈöÛóíúÑö ÇáäøöÊóÇÌö
ÇáÊøóÇÈöÚö áöÃõãøöåö Ýöí ÇáúÍóæúáö¡ æóáóæú Óõáøöãó Úõãõæãõåõ áóåõ
ÝóÇááøóÈóäõ ßóÇáúßóáóÃöº áöÃóäøóåõ äóÇÔöÆñ Úóäúåõ Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ
íõÔúÊóÑóØõ Ýöí ÇáúßóáóÃö Ãóäú íóßõæäó ãõÈóÇÍðÇ Úóáóì ãóÇ íóÃúÊöí
ÈóíóÇäõåõ¡ æóáöÃóäøó ÇááøóÈóäó ÇáøóÐöí íóÔúÑóÈõåõ áóÇ íõÚóÏøõ ãõÄúäóÉðº
áöÃóäøóåõ íóÃúÊöí ãöäú ÚöäúÏö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóíõÓúÊóÎúáóÝõ ÅÐóÇ
ÍóáóÈó Ýóåõæó ÔóÈöíåñ ÈöÇáúãóÇÁö Ýóáóãú ÊóÓúÞõØú ÇáÒøóßóÇÉõ¡ æóáöÃóäøó
ÇááøóÈóäó æóÅöäú ÚõÏøó ÔõÑúÈõåõ ãõÄúäóÉð ÅáøóÇ Ãóäøóåõ ÞóÏú ÊóÚóáøóÞó
Èöåö ÍóÞøõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÝóÅöäøóåõ íóÌöÈõ ÕóÑúÝõåõ Ýöí ÍóÞøö
ÇáÓøóÎúáóÉö¡ æóáóÇ íóÍöáøõ áöáúãóÇáößö Ãóäú íóÍúáõÈó ÅáøóÇ ãóÇ ÝóÖóáó
Úóäú æóáóÏöåóÇ¡ æóÅöÐóÇ ÊóÚóáøóÞó Èöåö ÍóÞøõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ßóÇäó
ãõÞóÏøóãðÇ Úóáóì ÍóÞøö ÇáúãóÇáößö ÈöÏóáöíáö Ãóäøóåõ íóÍúÑõãõ Úóáóì
ãóÇáößö ÇáúãóÇÁö ÇáÊøóÕóÑøõÝõ Ýöíåö ÈöÇáúÈóíúÚö æóÛóíúÑöåö ÈóÚúÏó
ÏõÎõæáö æóÞúÊö ÇáÕøóáóÇÉö ÅÐóÇ áóãú íóßõäú ãóÚóåõ ÛóíúÑõåõ¡ æóáóæú
ÈóÇÚóåõ Ãóæú æóåóÈóåõ ÈóÚúÏó ÏõÎõæáö ÇáúæóÞúÊö áóãú íóÕöÍøó áöÊóÚóáøõÞö
ÍóÞøö Çááøóåö Èöåö¡ æóíóÌöÈõ ÕóÑúÝõåõ áöáúæõÖõæÁö ÝóßóÐóÇ áóÈóäõ
ÇáÔøóÇÉö íóÌöÈõ ÕóÑúÝõåõ Åáóì ÇáÓøóÎúáóÉö ÝóáóÇ ÊóÓúÞõØõ ÇáÒøóßóÇÉõ¡
æóáöÃóäøó ÇáäøöÊóÇÌó áóÇ íõãúßöäõ ÍóíóÇÊõåõ ÅáøóÇ ÈöÇááøóÈóäö¡ Ýóáóæú
ÇÚúÊóÈóÑúäóÇ ÇáÓøóæúãó áóÃóáúÛóíúäóÇåõº áöÃóäøóåõ áóÇ íõÊóÕóæøóÑõ¡
ÈöÎöáóÇÝö ÇáúßöÈóÇÑö ÝóÅöäøóåóÇ ÊóÚöíÔõ ÈöÛóíúÑö ÇááøóÈóäö¡ æóáöÃóäøó
ãóÇ ÊóÔúÑóÈõåõ ÇáÓøóÎúáóÉõ ãöäú ÇááøóÈóäö íóäúãõæ ÈöäõãõæøöåóÇ
æóßöÈóÑöåóÇ¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãóÚúáõæÝóÉö ÝóÅöäøóåóÇ ÞóÏú áóÇ ÊóÓúãóäõ æóáóÇ
ÊóßúÈóÑõ¡ æóáöÃóäøó ÇáÕøóÍóÇÈóÉó ÃóæúÌóÈõæÇ ÇáÒøóßóÇÉó Ýöí ÇáÓøóÎúáóÉö
ÇáøóÊöí íóÑõæÍõ ÈöåóÇ ÇáÑøóÇÚöí Úóáóì íóÏóíúåö ãóÚó Úöáúãöåöãú
ÈöÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÚöíÔõ ÅáøóÇ ÈöÇááøóÈóäö¡ æóÐóßóÑó Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö
æóÇáúãóÌúãõæÚö Ãóäøó ÝóÇÆöÏóÉó ÇáÖøóãøö ÅäøóãóÇ ÊóÙúåóÑõ ÅÐóÇ ÈóáóÛóÊú
ÈöÇáäøöÊóÇÌö äöÕóÇÈðÇ ÂÎóÑó ÈöÃóäú ãóáóßó ãöÇÆóÉó ÔóÇÉò ÝóäóÊóÌóÊú
ÅÍúÏóì æóÚöÔúÑöíäó ÝóíóÌöÈõ ÔóÇÊóÇäö¡
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
áóÇ íõäóÇÝöí åóÐóÇ ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ãöäú Ãóäøó ÔõÑõæØó ÒóßóÇÉö ÇáúÍóíóæóÇäö
ÃóÑúÈóÚóÉñº áöÃóäøó ßõáøðÇ ãöäú ÇáúÅöÓúáóÇãö æóÇáúÍõÑøöíøóÉö æóÊóãóÇãö
Çáúãöáúßö áóÇ íóÎúÊóÕøõ ÈöÌöäúÓò Ïõæäó ÂÎóÑó (Þóæúáõåõ: ÇõÚúÊõÏú
Úóáóíúåöãú ÈöÇáÓøóÎúáóÉö) Ãóíú ÇõÍúÓõÈúåóÇ¡ æóÝöí ÇáúãõÎúÊóÇÑö:
ÇáÓøóÎúáóÉõ áöæóáóÏö ÇáúÛóäóãö ãöäú ÇáÖøóÃúäö æóÇáúãóÚúÒö ÓóÇÚóÉó
æóÖúÚöåö ÐóßóÑðÇ ßóÇäó Ãóæú ÃõäúËóì¡ æóÌóãúÚõåõ ÓóÎúáñ ÈöæóÒúäö ÝóáúÓò¡
æóÓöÎóÇáñ ÈöÇáúßóÓúÑö ÇåÜ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - (Þóæúáõåõ: áóÒöãóåõ
ÔóÇÊóÇäö) Ãóíú ßóÈöíÑóÊóÇäö (Þóæúáõåõ: Ãóæú ãóÇÊóÊú ßõáøõåóÇ æóÈóÞöíó
ÇáäøöÊóÇÌõ) ¡ æóíõÎúÑöÌõ ãöäú ÇáÕøöÛóÇÑö Ýöí åóÐöåö ÇáÕøõæÑóÉö
(Þóæúáõåõ: æóáóãú íóÊöãøó ÇäúÝöÕóÇáõåõ ÅáøóÇ ÈóÚúÏóåõ) ÃóÝúåóãó Ãóäøóåõ
áóæú Êóãøó ÇäúÝöÕóÇáõåõ ãóÚó ÊóãóÇãö ÇáúÍóæúáö ßóÃóäøó Íóæúáó ÃóÕúáöåö
Íóæúáõåõ¡ áóßöäú ÞóÇáó ÍóÌø: ÎóÑóÌó ÈöÍóæúáöåö ãóÇ ÍóÏóËó ÈóÚúÏó
ÇáúÍóæúáö Ãóæú ãóÚó ÂÎöÑöåö ÝóáóÇ íõÖóãøõ áöáúÍóæúáö ÇáúÃóæøóáö Èóáú
ÇáËøóÇäöí (Þóæúáõåõ: ãóÇ áóæú ÃóæúÕóì ÇáúãõæÕóì áóåõ ÅáóÎú) ßóÃóäú
ÃóæúÕóì ÒóíúÏñ ÇáúãóÇáößõ áöÃóÑúÈóÚóíúäö ãöäú ÇáúÛóäóãö ÈöÍóãúáöåóÇ
áöÚóãúÑòæ¡ Ëõãøó ãóÇÊó ÒóíúÏñ æóÞóÈöáó ÚóãúÑñæ ÇáúæóÕöíøóÉó ÈöÇáúÍóãúáö¡
Ëõãøó ÃóæúÕóì Èöåö ÞóÈúáó ÇäúÝöÕóÇáöåö áöæóÇÑöËö ÒóíúÏò ÇáúãóÇáößö
áöáúÃõãøóåóÇÊö ÈöÇáúÅöÑúËö¡ Ëõãøó ãóÇÊó ÚóãúÑñæ æóÞóÈöáó æóÇÑöËõ ÒóíúÏò
ÇáúæóÕöíøóÉó ÝóáóÇ íõÒóßøöí ÇáäøöÊóÇÌó ÈöÍóæúáö ÇáúÃóÕúáöº áöÃóäøóåõ
ãóáóßó ÇáäøöÊóÇÌó ÈöÓóÈóÈò ÛóíúÑö ÇáøóÐöí ãóáóßó Èöåö ÇáúÃõãøóåóÇÊö
(Þóæúáõåõ: ÝóÚóáóì ãóÇ ãóÑøó Ýöí Êóßúãöíáö ÃóÍóÏö ÇáäøóæúÚóíúäö)
ãõÚúÊóãóÏñ (Þóæúáõåõ Ãóäú íóÍúáõÈó) ÈöÇáÖøóãøö ÇåÜ ãõÎúÊóÇÑñ (Þóæúáõåõ:
ÅáøóÇ ãóÇ ÝóÖóáó Úóäú æóáóÏöåóÇ) Ãóíú ÚóãøóÇ íóÍúÕõáõ Èöåö Çáäøõãõæøõ
áöæóáóÏöåóÇ¡ æóáóÇ íóßúÝöí ãóÇ íóãúäóÚõ ãöäúåõ ÇáÖøóÑóÑó ÝóÞóØú
(Þóæúáõåõ: æóáóÇ ÊóßúÈõÑõ) åõæó ÈöÖóãøö ÇáúÈóÇÁö: Ãóíú áóÇ ÊóÚúÙõãõ
ÌõËøóÊõåóÇ¡ æóÚöÙóãõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(3/64)
Ýóáóæú äóÊóÌóÊú ÚóÔóÑóÉð ÝóÞóØú áóãú
íóÝúÏö ÇåÜ.
ÞóÇáó ÈóÚúÖõåõãú: æóåõæó ãóãúäõæÚñ Èóáú ÞóÏú ÊóÙúåóÑõ áóåõ ÝóÇÆöÏóÉñ
æóÅöäú áóãú íóÈúáõÛú Èöåö äöÕóÇÈðÇ ÂÎóÑó¡ æóÐóáößó ÚöäúÏó ÇáÊøóáóÝö
ÈöÃóäú ãóáóßó ÃóÑúÈóÚöíäó ÓöÊøóÉó ÃóÔúåõÑò ÝóæóáóÏóÊú ÚöÔúÑöíäó¡ Ëõãøó
ãóÇÊóÊú ÚöÔúÑõæäó ÞóÈúáó ÇäúÞöÖóÇÁö ÇáúÍóæúáö¡ æóßóÐóáößó áóæú ãóÇÊó Ýöí
ÇáÕøõæÑóÉö ÇáøóÊöí ãóËøóáó ÈöåóÇ ËóãóÇäõæäó ÞóÈúáó ÇäúÞöÖóÇÁö ÇáúÍóæúáö
ÝóÅöäøóÇ äõæÌöÈõ ÔóÇÉð áöÍóæúáö ÇáúÃõãøóåóÇÊö ÈöÓóÈóÈö Öóãøö ÇáÓøöÎóÇáö
ÝóÙóåóÑóÊú ÝóÇÆöÏóÉõ ÅØúáóÇÞö ÇáÖøóãøö¡ æóÅöäú áóãú íóÈúáõÛú ÇáäøöÕóÇÈó
(æóáóÇ íõÖóãøõ Çáúãóãúáõæßõ ÈöÔöÑóÇÁò Ãóæú ÛóíúÑöåö) ßóÅöÑúËò
æóæóÕöíøóÉò æóåöÈóÉò Åáóì ãóÇ ÚöäúÏóåõ (Ýöí ÇáúÍóæúáö) áöÃóäøóåõ áóíúÓó
Ýöí ãóÚúäóì ÇáäøöÊóÇÌö áöÞöíóÇãö ÇáÏøóáöíáö Úóáóì ÇÔúÊöÑóÇØö ÇáúÍóæúáö
ÎóÑóÌó ÇáäøöÊóÇÌõ áöãóÇ ãóÑøó ÝóÈóÞöíó ãóÇ ÓöæóÇåõ Úóáóì ÇáúÃóÕúáö¡
æóÇÍúÊõÑöÒó ÈöÞóæúáöåö Ýöí ÇáúÍóæúáö Úóäú ÇáäøöÕóÇÈö ÝóÅöäøóåõ íõÖóãøõ
Åáóíúåö Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈöº áöÃóäøóåõ ÈöÇáúßóËúÑóÉö Ýöíåö ÈóáóÛó ÍóÏøðÇ
íóÍúÊóãöáõ ÇáúãõæóÇÓóÇÉó¡ Ýóáóæú ãóáóßó ËóáóÇËöíäó ÈóÞóÑóÉð ÛõÑøóÉó
ÇáúãõÍóÑøóãö¡ Ëõãøó ÇÔúÊóÑóì ÚóÔúÑðÇ Ãóæú æóÑöËóåóÇ Ãóæú äóÍúæõ Ðóáößó
ÛõÑøóÉó ÑóÌóÈò ÝóÚóáóíúåö ÚöäúÏó ÊóãóÇãö ÇáúÍóæúáö ÇáúÃóæøóáö Ýöí
ÇáËøóáóÇËöíäó ÊóÈöíÚñ¡ æóáößõáøö Íóæúáò ÈóÚúÏóåõ ËóáóÇËóÉõ ÃóÑúÈóÇÚö
ãõÓöäøóÉò¡ æóÚöäúÏó ÊóãóÇãö ßõáøö Íóæúáò áöáúÚóÔúÑö ÑõÈúÚõ ãõÓöäøóÉò
(Ýóáóæú) (ÇÏøóÚóì) ÇáúãóÇáößõ (ÇáäøöÊóÇÌó ÈóÚúÏó ÇáúÍóæúáö) Ãóæú
ÇÓúÊóÝóÇÏóÊúåõ ÈöäóÍúæö ÔöÑóÇÁò æóÇÏøóÚóì ÇáÓøóÇÚöí ÎöáóÇÝóåõ ãóÚó
ÇÍúÊöãóÇáö ãóÇ íóÞõæáõåõ ßõáøñ ãöäúåõãóÇ (ÕõÏøöÞó) ÇáúãóÇáößõº áöÃóäøóåõ
ãõÄúÊóãóäñº æóáöÃóäøó ÇáúÃóÕúá ÚóÏóãõ ãóÇ ÇÏøóÚóÇåõ ÇáÓøóÇÚöí áöÚóÏóãö
ÇáúæõÌõæÈö (ÝóÅöäú ÇõÊøõåöãó ÍóáóÝó) äóÏúÈðÇ ÇÍúÊöíóÇØðÇ
áöáúãõÓúÊóÍöÞøöíäó áóÇ æõÌõæÈðÇ Ýóáóæú äóßóáó ÊõÑößó¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ
ÊóÍúáöíÝõ ÇáÓøóÇÚöí áöÃóäøóåõ æóßöíáñ æóáóÇ ÇáúãõÓúÊóÍöÞøöíäó áöÚóÏóãö
ÊóÚúíöíäöåöãú.
æóÇáÔøóÑúØõ ÇáÑøóÇÈöÚõ ÈóÞóÇÁõ Çáúãöáúßö Ýöí ÇáúãóÇÔöíóÉö ÌóãöíÚó
ÇáúÍóæúáö ßóãóÇ íõÄúÎóÐõ ãöäú Þóæúáöåö (æóáóæú ÒóÇáó ãöáúßõåõ Ýöí
ÇáúÍóæúáö) Úóäú ÇáäøöÕóÇÈö Ãóæú ÈóÚúÖöåö ÈöÈóíúÚò Ãóæú ÛóíúÑöåö
(ÝóÚóÇÏó) ÈöÔöÑóÇÁò Ãóæú ÛóíúÑöåö (Ãóæú ÈóÇÏóáó ÈöãöËúáöåö) ãõÈóÇÏóáóÉð
ÕóÍöíÍóÉð Ýöí ÛóíúÑö ÇáÊøöÌóÇÑóÉö (ÇÓúÊóÃúäóÝó) ÇáúÍóæúáó áöÇäúÞöØóÇÚö
ÇáúÃóæøóáö ÈöãóÇ ÝóÚóáóåõ ÝóÕóÇÑó ãöáúßðÇ ÌóÏöíÏðÇ áóÇ ÈõÏøó áóåõ ãöäú
Íóæúáò áöáúÎóÈóÑö ÇáúãóÇÑøö¡ æóÚõáöãó ãöäú ÊóÚúÈöíÑöåö ÈöÇáúÝóÇÁö
ÇáÏøóÇáøóÉö Úóáóì ÇáÊøóÚúÞöíÈö¡ æóÞóæúáõåõ ÈöãöËúáöåö áöáöÇÓúÊöÆúäóÇÝö
ÚöäúÏó Øõæáö ÇáÒøóãóäö æóÇÎúÊöáóÇÝö ÇáäøóæúÚö ÈöÇáúÃõæáóì¡ æóíõßúÑóåõ
ÊóäúÒöíåðÇ ÝöÚúáõ Ðóáößó ÝöÑóÇÑðÇ ãöäú ÇáÒøóßóÇÉö ÈöÎöáóÇÝöåö áöÍóÇÌóÉö
ÃóæøóáöåóÇ æóáöáúÝöÑóÇÑö¡ Ãóæú ãõØúáóÞðÇ Úóáóì ãóÇ ÃóÝúåóãóåõ
ßóáóÇãõåõãú ÝóáóÇ íõäóÇÝöí ãóÇ ÞóÑøóÑúäóÇåõ ãöäú ÚóÏóãöåóÇ åõäóÇ ÝöíãóÇ
áóæú ÞóÕóÏó ÇáúÝöÑóÇÑó ãóÚó ÇáúÍóÇÌóÉö áöãóÇ ãóÑøó ãöäú ßóÑóÇåóÉö
ÖóÈøóÉò ÕóÛöíÑóÉò áöÍóÇÌóÉò æóÒöíäóÉòº áöÃóäøó Ýöí ÇáÖøóÈøóÉö ÇÊøöÎóÇÐðÇ
ÝóÞóæöíó ÇáúãóäúÚõ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÝöÑóÇÑö¡ Ýóáóæú ÚóÇÑóÖó ÛóíúÑóåõ ÈöÃóäú
ÃóÎóÐó ãöäúåõ ÊöÓúÚóÉó ÚóÔóÑó ÏöíäóÇÑðÇ ÈöãöËúáöåóÇ ãöäú ÚöÔúÑöíäó
ÏöíäóÇÑðÇ Òóßøóì ÇáÏøöíäóÇÑó áöÍóæúáöåö æóÇáÊøöÓúÚóÉó ÚóÔóÑó
áöÍóæúáöåóÇ.
ÃóãøóÇ ÇáúãõÈóÇÏóáóÉõ ÇáúÝóÇÓöÏóÉõ ÝóáóÇ ÊóÞúØóÚõ ÇáúÍóæúáó æóÅöäú
ÇÊøóÕóáóÊú ÈöÇáúÞóÈúÖöº áöÃóäøóåóÇ áóÇ ÊõÒöíáõ Çáúãöáúßó¡ æóÔóãöáó
ßóáóÇãõåõ ãóÇ áóæú ÈóÇÚó ÇáäøóÞúÏó ÈöÈóÚúÖöåö áöáÊøöÌóÇÑóÉö
ßóÇáÕøóíóÇÑöÝóÉö ÝóÅöäøóåõãú íóÓúÊóÃúäöÝõæäó ÇáúÍóæúáó ßõáøóãóÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÇáúÌõËøóÉö áóÇ íóÓúÊóáúÒöãõ ÇáÓøóãúäó Ýóåõæó ÚóØúÝõ ÃóÚóãøó Úóáóì
ÃóÎóÕøó (Þóæúáõåõ: Ýóáóæú äóÊóÌóÊú ÚóÔóÑóÉð) ÚöÈóÇÑóÉõ ÍóÌø: Ýóáóæú
äóÊóÌóÊú ÚöÔúÑöíäó ÝóÞóØú áóãú íóÝúÏö ßóãóÇ Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö
æóÇáúãóÌúãõæÚö ÇåÜ.
æóåõæó ÇáÕøóæóÇÈõ ÇáúãõæóÇÝöÞõ áöÞóæúáöåö ÈóÚúÏõ: æóáöÐóáößó áóæú ãóÇÊó
Ýöí ÇáÕøõæÑóÉö ÇáøóÊöí ãóËøóáó ÅáóÎú¡ ÝóÅöäøóåõ ÈöÝóÑúÖö Ãóäú íóßõæäó
ÇáäøöÊóÇÌõ ÚóÔóÑóÉð ÝóÞóØú ÅÐóÇ ãóÇÊó ËóãóÇäõæäó áóãú íóßõäú ÇáúÈóÇÞöí
äöÕóÇÈðÇ ÅÐú åõæó ËóáóÇËõæäó ÝóÞóØú (Þóæúáõåõ: ÇáøóÊöí ãóËøóáó ÈöåóÇ)
åöíó Þóæúáõåõ Ýóáóæú äóÊóÌóÊú ÅáóÎú (Þóæúáõåõ: ÛóíúÑö ÇáÊøöÌóÇÑóÉö)
ÃóãøóÇ åöíó ÝóáóÇ ÊóÖõÑøõ ÇáúãõÈóÇÏóáóÉõ ÝöíåóÇ ÃóËúäóÇÁó ÇáúÍóæúáö
Úóáóì ãóÇ íóÃúÊöí (Þóæúáõåõ: ÇÓúÊóÃúäóÝó) Ãóíú ÝöíãóÇ ÈóÇÏóáó Ýöíåö
Ïõæäó ÛóíúÑöåö.
(Þóæúáõåõ: ãóäú ÚóÏöãóåóÇ åõäóÇ) ÇáúÅöÔóÇÑóÉõ áöÞóæúáöåö Ãóæú áóåóÇ
áöáúÝöÑóÇÑö (Þóæúáõåõ: Ýóáóæú ÚóÇÑóÖó ÛóíúÑóåõ ÅáóÎú) ÕóÑöíÍõ ãóÇ ÐóßóÑó
Ãóäøó ÇáúÍóæúáó ÅäøóãóÇ íóäúÞóØöÚõ ÝöíãóÇ ÎóÑóÌó Úóäú ãöáúßöåö Ïõæäó ãóÇ
ÈóÞöíó ÝóáúíõÑóÇÌóÚú¡ æóãõÞúÊóÖóì Þóæúáöåö ÞóÈúáõ Úóäú ÇáäøöÕóÇÈö Ãóæú
ÈóÚúÖöåö ÈöÈóíúÚò Ãóæú ÛóíúÑöåö ÅáóÎú ÎöáóÇÝõåõ ÝóÅöäøóåõ ÙóÇåöÑñ Ýöí
ÇÓúÊöÆúäóÇÝö ÇáúÍóæúáö ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöáúßõáøö¡ æóÅöäú ßóÇäó
ÇáöÇÓúÊöÈúÏóÇáõ Ýöí ÈóÚúÖöåö¡ æóÃóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó ÇáúãóÇÔöíóÉö
æóÛóíúÑöåóÇ ÅáøóÇ Ãóäú íõÞóÇáó: ÇáúãõÑóÇÏõ ÇÓúÊóÃúäóÝó ÝöíãóÇ ÈóÇÏóáó
Ýöíåö¡ æóÞóÏú íóÏõáøõ Úóáóíúåö Þóæúáõåõ ÞóÈúáõ ÝóÕóÇÑó ãöáúßðÇ ÌóÏöíÏðÇ¡
áöÃóäøó ãóÇ áóãú íóÓúÊóÈúÏöáú Ýöíåö ÝóáóíúÓó Èöãöáúßò ÌóÏöíÏò.
æóÃóÌóÇÈó Úóäúåõ Óã Úóáóì ÍóÌø ÈöÌóæóÇÈò ÂÎóÑó¡ ÝóÞóÇáó: æóÈóÚúÖõåõãú
ÃóÌóÇÈó ÈöÃóäøó ãóÍóáøó ÇäúÞöØóÇÚöåö ÈöãóÇ ÅÐóÇ áóãú íõÞóÇÑöäúåóÇ ãóÇ
íóÍúÕõáõ Èöåö ÊóãóÇãõ ÇáäøöÕóÇÈö ãöäú äóæúÚö ÇáúãõÊóãøöãö áóåõ
(Þóæúáõåõ: ÃóãøóÇ ÇáúãõÈóÇÏóáóÉõ ÇáúÝóÇÓöÏóÉõ ÅáóÎú) ßóÇáúãõÚóÇØóÇÉö
(Þóæúáõåõ: ÝóÅöäøóåõãú íóÓúÊóÃúäöÝõæäó) Ãóíú ÈöÔóÑúØö ÕöÍøóÉö
ÇáúãõÈóÇÏóáóÉö ãöäú ÇáúÍóæúáö æóÇáÊøóÞóÇÈõÖö æóÇáúãõãóÇËóáóÉö ÚöäúÏó
ÇÊøöÍóÇÏö ÇáúÌöäúÓö æóÇáúÍõáõæáõ ÊóÞóÇÈõÖñ ÝóÞóØú
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: ãõÈóÇÏóáóÉð ÕóÍöíÍóÉð Ýöí ÛóíúÑö ÇáÊøöÌóÇÑóÉö) Ãóíú
ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöÛóíúÑö ÇáÕøóÑúÝö ßóãóÇ íóÃúÊöí¡ æóáóÇ íõÚúÊóÑóÖõ Èöåö
Úóáóíúåö áöÃóäøó ÇáúãóÝúåõæãó ÅÐóÇ ßóÇäó Ýöíåö ÊóÝúÕöíáñ áóÇ íõÚúÊóÑóÖõ
Èöåö (Þóæúáõåõ: æóÔóãöáó ßóáóÇãõåõ ãóÇ áóæú ÈóÇÚ ÇáäøóÞúÏó ÈöÈóÚúÖöåö)
Ãóíú ãóÚó ÞóØúÚö ÇáäøóÙóÑö ÚóãøóÇ ÞóíøóÏóåõ Èöåö ãöäú Þóæúáöåö Ýöí
ÛóíúÑö
(3/65)
ÈóÇÏóáõæÇ¡ æóáöåóÐóÇ ÞóÇáó ÇÈúäõ
ÓõÑóíúÌò: ÈõÔøöÑó ÇáÕøóíóÇÑöÝóÉõ ÈöÃóäøóåõ áóÇ ÒóßóÇÉó Úóáóíúåöãú¡
æóáóæú ÈóÇÚó ÇáäøöÕóÇÈó ÞóÈúáó ÊóãóÇãö Íóæúáöåö¡ Ëõãøó ÑõÏøó Úóáóíúåö
ÈöÚóíúÈò Ãóæú ÅÞóÇáóÉò ÇÓúÊóÃúäóÝóåõ ãöäú Íöíäö ÇáÑøóÏøö¡ ÝóÅöäú ÍóÇáó
ÇáúÍóæúáõ ÞóÈúáó ÇáúÚöáúãö ÈöÇáúÚóíúÈö ÇãúÊóäóÚó ÇáÑøóÏøõ Ýöí ÇáúÍóÇáö
áöÊóÚóáøõÞö ÇáÒøóßóÇÉö ÈöÇáúãóÇáö Ýóåõæó ÚóíúÈñ ÍóÇÏöËñ ÚöäúÏó
ÇáúãõÔúÊóÑöí¡ æóÊóÃúÎöíÑõ ÇáÑøóÏøö áöÅöÎúÑóÇÌöåóÇ áóÇ íóÈúØõáõ Èöåö
ÇáÑøóÏøõ ÞóÈúáó ÇáÊøóãóßøõäö ãöäú ÃóÏóÇÆöåóÇ¡ ÝóÅöäú ÓóÇÑóÚó
áöÅöÎúÑóÇÌöåóÇ Ãóæú áóãú íóÚúáóãú ÈöÇáúÚóíúÈö ÅáøóÇ ÈóÚúÏó ÅÎúÑóÇÌöåóÇ
äóÙóÑó¡ ÝóÅöäú ÃóÎúÑóÌóåóÇ ãöäú ÇáúãóÇáö Ãóæú ãöäú ÛóíúÑöåö ÈöÃóäú ÈóÇÚó
ãöäúåõ ÈöÞóÏúÑöåóÇ¡ æóÇÔúÊóÑóì ÈöËóãóäöåö æóÇÌöÈóåõ áóãú íõÑóÏøó
áöÊóÝúÑöíÞö ÇáÕøóÝúÞóÉö¡ æóáóåõ ÇáúÃóÑúÔõ ßóãóÇ ÌóÒóãó Èöåö ÇÈúäõ
ÇáúãõÞúÑöí ÊóÈóÚðÇ áöáúãóÌúãõæÚö æóÅöäú ÃóÎúÑóÌóåóÇ ãöäú ÛóíúÑöåö ÑóÏøó¡
ÅÐú áóÇ ÔóÑößóÉó ÍóÞöíÞóÉð ÈöÏóáöíáö ÌóæóÇÒö ÇáúÃóÏóÇÁö ãöäú ãóÇáò
ÂÎóÑó¡ æóáóæú ÈóÇÚó ÇáäøöÕóÇÈó ÈöÔóÑúØö ÇáúÎöíóÇÑö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó
Çáúãöáúßõ áöáúÈóÇÆöÚö ÈöÃóäú ßóÇäó ÇáúÎöíóÇÑõ áóåõ Ãóæú ãóæúÞõæÝðÇ
ÈöÃóäú ßóÇäó áóåõãóÇ¡ Ëõãøó ÝõÓöÎó ÇáúÚóÞúÏõ áóãú íóäúÞóØöÚú ÇáúÍóæúáõ
áöÚóÏóãö ÊóÌóÏøõÏö Çáúãöáúßö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúÎöíóÇÑõ áöáúãõÔúÊóÑöí¡
ÝóÅöäú ÝõÓöÎó ÇÓúÊóÃúäóÝó ÇáúÈóÇÆöÚõ ÇáúÍóæúáó¡ æóÅöäú ÃóÌóÇÒó
ÝóÇáÒøóßóÇÉõ Úóáóíúåö æóÍóæúáõåõ ãöäú ÇáúÚóÞúÏö¡ æóáóæú ãóÇÊó ÇáúãóÇáößõ
Ýöí ÃóËúäóÇÁö ÇáúÍóæúáö ÇÓúÊóÃúäóÝó ÇáúæóÇÑöËõ Íóæúáóåõ ãöäú æóÞúÊö
ÇáúãóæúÊö¡ æóãöáúßõ ÇáúãõÑúÊóÏøö æóÒóßóÇÊõåõ æóÍóæúáõåõ ãóæúÞõæÝóÇÊñ¡
ÝóÅöäú ÚóÇÏó Åáóì ÇáúÅöÓúáóÇãö ÊóÈóíøóäøóÇ ÈóÞóÇÁó ãöáúßöåö æóÍóæúáöåö
æóæõÌõæÈó ÒóßóÇÊöåö Úóáóíúåö ÚöäúÏó ÊóãóÇãö Íóæúáöåö æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ (æó)
ÇáÔøóÑúØõ ÇáËøóÇäöí Ýöí ßóáóÇãö ÇáúãõÕóäøöÝö¡ æóåõæó ÇáÔøóÑúØõ
ÇáúÎóÇãöÓõ (ßóæúäõåóÇ ÓóÇÆöãóÉð) Ãóíú ÑóÇÚöíóÉð áöÎóÈóÑö ÃóäóÓò «æóÝöí
ÕóÏóÞóÉö ÇáúÛóäóãö Ýöí ÓóÇÆöãóÊöåóÇ» Åáóì ÂÎöÑöåö Ïóáøó ÈöãóÝúåõæãöåö
Úóáóì äóÝúíö ÇáÒøóßóÇÉö Ýöí ãóÚúáõæÝóÉö ÇáúÛóäóãö¡ æóÞöíÓó ÈöåóÇ
ÇáúÅöÈöáõ æóÇáúÈóÞóÑõ ÇÎúÊóÕøóÊú ÇáÓøóÇÆöãóÉõ ÈöÇáÒøóßóÇÉö áöÊóæóÝøõÑö
ãõÄúäóÊöåóÇ ÈöÇáÑøóÚúíö Ýöí ßóáóÃò ãõÈóÇÍò (ÝóÅöäú ÚõáöÝóÊú ãõÚúÙóãó
ÇáúÍóæúáö) æóáóæú ãõÝóÑøóÞðÇ (ÝóáóÇ ÒóßóÇÉó) ÝöíåóÇ¡ ÅÐú ÇáúÛóáóÈóÉõ
áóåóÇ ÊóÃúËöíÑñ Ýöí ÇáúÃóÍúßóÇãö (æóÅöáøóÇ) ÈöÃóäú ÚõáöÝóÊú Ïõæäó
ÇáúãõÚúÙóãö (ÝóÇáúÃóÕóÍøõ ÃóäøóåóÇ Åäú ÚõáöÝóÊú ÞóÏúÑðÇ ÊóÚöíÔõ
ÈöÏõæäöåö ÈöáóÇ ÖóÑóÑò Èóíøöäò æóÌóÈóÊú ÒóßóÇÊõåóÇ) áöÎöÝøóÉö
ÇáúãõÄúäóÉö (æóÅöáøóÇ) Ãóíú æóÅöäú ßóÇäóÊú áóÇ ÊóÚöíÔõ Ýöí Êöáúßó
ÇáúãõÏøóÉö ÈöÏõæäöåö¡ Ãóæú ÊóÚöíÔõ áóßöäú ÈöÖóÑóÑò Èóíøöäò ÝóáóÇ ÊóÌöÈõ
ÝöíåóÇ ÒóßóÇÉñ áöÙõåõæÑö ÇáúãõÄúäóÉö¡ æóÇáúãóÇÔöíóÉõ ÊóÕúÈöÑõ
Çáúíóæúãóíúäö æóáóÇ ÊóÕúÈöÑõ ÇáËøóáóÇËóÉó ÛóÇáöÈðÇ.
æóÇáËøóÇäöí Åäú
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÚöäúÏó ÇÎúÊöáóÇÝöåö (Þóæúáõåõ: ÝóÅöäú ÍóÇáó ÇáúÍóæúáõ ÅáóÎú) Ãóíú Íóæúáõ
ÇáúãõÔúÊóÑöí (Þóæúáõåõ: ÇãúÊóäóÚó) Ãóíú Úóáóì ÇáúãõÔúÊóÑöí (Þóæúáõåõ:
ÞóÈúáó ÇáÊøóãóßøõäö ãöäú ÃóÏóÇÆöåóÇ) ÃóãøóÇ ÇáÊøóÃúÎöíÑõ ÈóÚúÏó
ÇáÊøóãóßøõäö ãöäú ÇáúÃóÏóÇÁö ÝóíõÈúØöáõ ÇáÑøóÏøóº áöÃóäøó ÅãúÓóÇßóåõ
Êöáúßó ÇáúãõÏøóÉó ßóÃóäøóåõ ÑóÖöíó ÈöÇáúÚóíúÈö ÝóÃóÔúÈóåó ãóÇ áóæú
ÇÔúÊóÑóì ÔóíúÆðÇ æóÇØøóáóÚó Ýöíåö Úóáóì ÚóíúÈò æóáóãú íõÈóÇÏöÑú
ÈöÑóÏøöåö (Þóæúáõåõ: æóåõæó ÇáÔøóÑúØõ ÇáúÎóÇãöÓõ) Ãóíú ÈöæóÇÓöØóÉö ãóÇ
ÃóÔóÇÑó Åáóíúåö ÞóÈúáõ ãöäú ÌóÚúáö ãõÖöíøö ÇáúÍóæúáö ÔóÑúØðÇ
æóÇáúÈóÞóÇÁö Ýöí ãöáúßöåö Åáóì ÊóãóÇãöåö ÔóÑúØðÇ ÂÎóÑó (Þóæúáõåõ: Ïóáøó
ÈöãóÝúåõæãöåö ÅáóÎú) ÝóÅöäú ÞõáúÊ: áöãó ÎóÕøó ÇáúÞöíóÇÓó ÈöÇáúãóÝúåõæãö¡
æóáóãú íõÚóãøöãúåõ Ýöíåö æóÝöí ÇáúãóäúØõæÞö¿ ÞõáúÊ: áöÃóäøó ÛóíúÑó
ÇáúÛóäóãö ãöäú ÇáúÅöÈöáö æóÇáúÈóÞóÑö Ïóáøó ÍóÏöíËõ ÃóäóÓò ÇáúãõÊóÞóÏøöãõ
Úóáóì æõÌõæÈö ÇáÒøóßóÇÉö ÝöíåóÇ ãöäú ÛóíúÑö ÞóíúÏò¡ æóÇáúÞóÕúÏõ ÅÎúÑóÇÌõ
ÇáúãóÚúáõæÝóÉö ÝóíóÍúÊóÇÌõ Åáóì Ïóáöíáò æóåõæó ÇáúÞöíóÇÓõ Úóáóì
ãóÚúáõæÝóÉö ÇáúÛóäóãö¡ Úóáóì Ãóäøó ÅíÑóÇÏó åóÐóÇ ÇáúÍóÏöíËö ÅäøóãóÇ
ÞõÕöÏó Èöåö ÅÎúÑóÇÌõ ÇáúãóÚúáõæÝóÉö ãöäú ÇáúÛóäóãö¡ æóãöäú Ëóãøó
ÌóÚóáóåõ ÏóáöíáðÇ Úóáóì ÇÔúÊöÑóÇØö ÇáÓøóæúãö.
æóÃóãøóÇ ÃóÕúáõ ÇáÒøóßóÇÉö Ýöí ÇáúÛóäóãö ÝóÞóÏú Úõáöãó ãöãøóÇ ÓóÈóÞó
ÃóíúÖðÇ åóÐóÇ.
ÝóÅöäú ÞõáúÊ: ÌóÚúáõ ÇáúÍóÏöíËö ÏóÇáøðÇ ÈöÇáúãóÝúåõæãö ãõÔúßöáñ¡ ÝóÅöäøó
ÔóÑúØó ÇáúÚóãóáö ÈöÇáúãóÝúåõæãö Ãóäú áóÇ íóßõæäó ÇáúÞóíúÏõ ãöãøóÇ
íóÛúáöÈõ æõÞõæÚõåõ Ýöí ÇáúãõÞóíøóÏö¡ æóÇáÓøóæúãõ ÛóÇáöÈñ Ýöí Ûóäóãö
ÇáúÚóÑóÈö.
ÞõáúÊ: ÃóÌóÇÈó Óã Úóáóì ãóäúåóÌò ÈöÃóäøó Ðóáößó ãóÍóáøõåõ ÍóíúËõ áóãú
íóÙúåóÑú áöáúÞóíúÏö ãóÚúäðì ÛóíúÑó ßóæúäöåö ãõÌóÑøóÏó ÇáúÛóÇáöÈö¡
æóåõäóÇ íõãúßöäõ Ãóäøóåõ ÐõßöÑó áöáÊøóäúÈöíåö Úóáóì ÎöÝøóÉö ÇáúãõÄúäóÉö
ÇåÜ.
æóÝöí ßóáóÇãö ÈóÚúÖöåöãú Ãóäøó ãóÍóáøó Ðóáößó ÃóíúÖðÇ ÝöíãóÇ áóãú íõÝöÏú
ÍõßúãðÇ ÚóÇãøðÇ.
ÃóãøóÇ åõæó ÝóíõÚúãóáõ ÈöãóÝúåõæãöåö æóÅöäú ßóÇäó ÛóÇáöÈðÇ Ãóæú Ýöí
ÌóæóÇÈö ÓõÄóÇáò¡ æóåõæó ÙóÇåöÑñ (Þóæúáõåõ: ÝóáóÇ ÊóÌöÈõ ÝöíåóÇ ÒóßóÇÉñ)
Ãóíú Ýóáóæú ÇÏøóÚóì ÇáúãóÇáößõ ÃóäøóåóÇ ÚõáöÝóÊú ÇáúÞóÏúÑó ÇáøóÐöí
íóÞúØóÚõ ÇáÓøóæúãó¡ æóÃóäúßóÑó ÇáÓøóÇÚöí Ýóåóáú íõÕóÏøóÞõ ÇáúãóÇáößõ
ÈöáóÇ ÈóíøöäóÉò Ãóæú áóÇ áöÅöãúßóÇäö ÅÞóÇãóÉö ÇáúÈóíøöäóÉö Úóáóì ãóÇ
ÇÏøóÚóÇåõ.
ÞóÇáó Óã: Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇÓúÊõÞúÑöÈó Ãóäøóåõ áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÈóíøöäóÉò
ßóãóÇ áóæú ÇÏøóÚóì ÇáúæóÏöíÚõ ÊóáóÝó ÇáúæóÏöíÚóÉö ÈöÓóÈóÈò ÙóÇåöÑò ÇåÜ.
ÃóÞõæáõ: æóÞóÖöíøóÉõ Þóæúáö ÇáÔøóÇÑöÍö ÝóÅöäú ÇõÊøõåöãó ÍóáóÝó äóÏúÈðÇ
Ãóäøóåõ íõÕóÏøóÞõ ÈöáóÇ ÈóíøöäóÉò¡ æóÃóÙúåóÑõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
ÇáÊøöÌóÇÑóÉö (Þóæúáõåõ: ÝóÅöäú ÍóÇáó ÇáúÍóæúáõ) íóÚúäöí ÚöäúÏó
ÇáúãõÔúÊóÑöí Ãóíú Íóæúáõ ÛóíúÑö Íóæúáö ÇáúÈóÇÆöÚö (Þóæúáõåõ ÝóÅöäú
ÓóÇÑóÚó ÈöÅöÎúÑóÇÌöåóÇ) Ãóíú ÈöÃóäú áóãú íõÄóÎøóÑú ÊóÃúÎöíÑðÇ íõÈúØöáõ
ÑóÏøóåõ ÈöÃóäú ÃóÎúÑóÌó ãóÚó ÇáÊøóãóßøõäö (Þóæúáõ ÇáúãõÕóäøöÝö
æóßóæúäõåóÇ ÓóÇÆöãóÉð) Ãóíú ÈöÅöÓóÇãóÉö ÇáúãóÇáößö ßóãóÇ íõÚúáóãõ ãöãøóÇ
íóÃúÊöí
(3/66)
ÚõáöÝóÊú ÞóÏúÑðÇ íõÚóÏøõ ãõÄúäóÉð
ÈöÇáúÅöÖóÇÝóÉö Åáóì ÑóÝóÞö ÇáúãóÇÔöíóÉö ÝóáóÇ ÒóßóÇÉó¡ æóÅöäú ßóÇäó
ÍóÞöíÑðÇ ÈöÇáúÅöÖóÇÝóÉö Åáóíúåö æóÌóÈóÊú¡ æóÝõÓøöÑó ÇáÑøõÝúÞõ ÈöÏóÑøöåóÇ
æóäóÓúáöåóÇ æóÕõæÝöåóÇ æóæóÈóÑöåóÇ¡ æóáóæú ÃõÓöíãóÊú Ýöí ßóáóÃò
ãóãúáõæßò ßóÃóäú äóÈóÊó Ýöí ÃóÑúÖò ãóãúáõæßóÉò áöÔóÎúÕò Ãóæú ãóæúÞõæÝóÉò
Úóáóíúåö Ýóåóáú åöíó ÓóÇÆöãóÉñ Ãóæú ãóÚúáõæÝóÉñ æóÌúåóÇäö: ÃóÕóÍøõåõãóÇ
ßóãóÇ ÃóÝúÊóì Èöåö ÇáúÞóÝøóÇáõ¡ æóÌóÒóãó Èöåö ÇÈúäõ ÇáúãõÞúÑöí
ÃóæøóáõåõãóÇ áöÃóäøó ÞöíãóÉó ÇáúßóáóÃö ÊóÇÝöåóÉñ ÛóÇáöÈðÇ¡ æóáóÇ
ßõáúÝóÉó ÝöíåóÇ¡ æóÑóÌøóÍó ÇáÓøõÈúßöíøõ ÃóäøóåóÇ ÓóÇÆöãóÉñ Åäú áóãú
íóßõäú áöáúßóáóÃö ÞöíãóÉñ¡ Ãóæú ßóÇäóÊú ÞöíãóÊõåõ íóÓöíÑóÉð áóÇ íõÚóÏøõ
ãöËúáõåóÇ ßõáúÝóÉð Ýöí ãõÞóÇÈóáóÉö äóãóÇÆöåóÇ¡ æóÅöáøóÇ ÝóãóÚúáõæÝóÉñ¡
æóÇáúãõäóÇÓöÈõ áöãóÇ íóÃúÊöí Ýöí ÇáúãõÚúÔóÑóÇÊö ãöäú Ãóäøó ÝöíåóÇ ÓóÞóì
ÈöãóÇÁò ÇÔúÊóÑóÇåõ Ãóæú ÇÊøóåóÈóåõ äöÕúÝó ÇáúÚõÔúÑö ßóãóÇ áóæú ÓóÞóì
ÈöÇáäøóÇÖöÍö æóäóÍúæõåõ Ãóäøó ÇáúãóÇÔöíóÉó åõäóÇ ãóÚúáõæÝóÉñ ÈöÌóÇãöÚö
ßóËúÑóÉö ÇáúãõÄúäóÉö.
ÞóÇáó ÇáÔøóíúÎõ: æóåõæó ÇáúÃóæúÌõåõ¡ æóáóæú ÌóÒøóåõ æóÃóØúÚóãóåóÇ
ÅíøóÇåõ Ýöí ÇáúãóÑúÚóì Ãóæú ÇáúÈóáóÏö ÝóãóÚúáõæÝóÉñ¡ æóáóæú ÑóÚóÇåóÇ
æóÑóÞðÇ ÊóäóÇËóÑó ÝóÓóÇÆöãóÉñ¡ Ýóáóæú ÌóãóÚó æóÞóÏøóãó áóåóÇ
ÝóãóÚúáõæÝóÉñ.
ÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáúÚöãóÇÏö: æóíõÓúÊóËúäóì ãöäú Ðóáößó ãóÇ ÅÐóÇ ÃóÎóÐó ßóáóÃó
ÇáúÍóÑóãö æóÚóáóÝåóÇ Èöåö ÝóáóÇ íóäúÞóØöÚõ ÇáÓøóæúãõº áöÃóäøó ßóáóÃó
ÇáúÍóÑóãö áóÇ íõãúáóßõ æóáöåóÐóÇ áóÇ íóÕöÍøõ ÃóÎúÐõåõ áöáúÈóíúÚö¡
æóÅöäøóãóÇ íóËúÈõÊõ Èöåö äóæúÚõ ÇÎúÊöÕóÇÕò¡ (æóáóæú) (ÓóÇãóÊú)
ÇáúãóÇÔöíóÉõ (ÈöäóÝúÓöåóÇ) Ãóæú ÃóÓóÇãóåóÇ ÛóÇÕöÈñ Ãóæú ãõÔúÊóÑò ÔöÑóÇÁð
ÝóÇÓöÏðÇ ÝóáóÇ ÒóßóÇÉó ßóãóÇ íóÃúÊöí áöÚóÏóãö ÅÓóÇãóÉö ÇáúãóÇáößö¡
æóÅöäøóãóÇ ÇõÚúÊõÈöÑó ÞóÕúÏõåõ Ïõæäó ÞóÕúÏö ÇáöÇÚúÊöáóÇÝöº áöÃóäøó
ÇáÓøóæúãó íõÄóËøöÑõ Ýöí æõÌõæÈö ÇáÒøóßóÇÉö ÝóÇÚúÊõÈöÑó ÞóÕúÏõåõ
æóÇáöÇÚúÊöáóÇÝõ íõÄóËøöÑõ Ýöí ÓõÞõæØöåóÇ ÝóáóÇ íõÚúÊóÈóÑõ ÞóÕúÏõåõº
áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ÚóÏóãõ æõÌõæÈöåóÇ¡ Ãóæú ÇÚúÊóáóÝóÊú ÇáÓøóÇÆöãóÉõ
ÈöäóÝúÓöåóÇ Ãóæú ÚóáóÝóåóÇ ÇáúÛóÇÕöÈõ ÇáúÞóÏúÑó ÇáúãõÄóËøöÑó ãöäú
ÇáúÚóáóÝö ÝöíåöãóÇ áóãú ÊóÌöÈú ÇáÒøóßóÇÉõ Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö áöÚóÏóãö
ÇáÓøóæúãö¡ æóßóÇáúÛóÇÕöÈö ÇáúãõÔúÊóÑöí ÔöÑóÇÁð ÝóÇÓöÏðÇ (Ãóæú ßóÇäóÊú
ÚóæóÇãöáó) áöãóÇáößöåóÇ Ãóæú ÈöÃõÌúÑóÉò (Ýöí ÍóÑúËò æóäóÖúÍò) æóåõæó
Íóãúáõ ÇáúãóÇÁö áöáÔøõÑúÈö (æóäóÍúæöåö) ßóÍóãúáö ÛóíúÑö ÇáúãóÇÁö æóáóæú
ãõÍóÑøóãðÇ (ÝóáóÇ ÒóßóÇÉó Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö) º áöÃóäøóåóÇ áóÇ ÊõÞúÊóäóì
áöáäøóãóÇÁö Èóáú áöáöÇÓúÊöÚúãóÇáö ßóËöíóÇÈö ÇáúÈóÏóäö æóãóÊóÇÚö
ÇáÏøóÇÑö¡ ÝóÞóæúáõåõ Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö ÑóÇÌöÚñ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ãöäúåõ Þóæúáõ ÇáúãóÍóáøöíøö: ÞóÇáó Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö: Åäøó Çáúíóãöíäó
ãõÓúÊóÍóÈøóÉñ ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò Ýöí åóÐóÇ ÇáøóÐöí áóÇ íõÎóÇáöÝõåõ ÇáÙøóÇåöÑõ
æóãõÓúÊóÍóÈøóÉñ¡ æóÞöíáó æóÇÌöÈóÉñ ÝöíãóÇ íõÎóÇáöÝõ ÇáÙøóÇåöÑó
ßóÞóæúáöåö ßõäúÊ ÈöÚúÊ ÇáúãóÇáó Ýöí ÃóËúäóÇÁö ÇáúÍóæúáö¡ Ëõãøó
ÇÔúÊóÑóíúÊå æóÇÊøóåóãóåõ ÇáÓøóÇÚöí Ýöí Ðóáößó ÝóíóÚúáöÝõåõ (Þóæúáõåõ:
ÈöÇáúÅöÖóÇÝóÉö Åáóì ÑóÝóÞö ÇáúãóÇÔöíóÉö) Ãóíú ÈöÇáäøóÙóÑö (Þóæúáõåõ:
ßóÃóäú äóÈóÊó Ýöí ÃóÑúÖò ãóãúáõæßóÉò) Ãóíú Ãóæú ÇÔúÊóÑóÇåõ æóáóæú
ÈöÞöíãóÉò ßóËöíÑóÉò¡ æóãöËúáõ Ðóáößó ãóÇ íóÓúÊóäúÈöåõ ÇáäøóÇÓó ßóÃóäú
ÇÓúÊóÃúÌóÑó ÃóÑúÖðÇ áöáÒøöÑóÇÚóÉö æóÈóÐóÑó ÈöåóÇ ÍóÈøðÇ ÝóäóÈóÊó Ýóåõæó
ãöäú ÇáúßóáóÃö Çáúãóãúáõæßö ÝóÝöí ÇáÑøóÇÚöíóÉö áóåõ ÇáúÎöáóÇÝõ
ÇáúãóÐúßõæÑõ ÞóÇáó Óã: æóäõÞöáó Úóäú ÇáÔøöåóÇÈö ÇáÑøóãúáöíøö ãóÇ
íõÎóÇáöÝõåõ.
ÞóÇáó: æóÑóÏøóåõ æóáóÏõåõ æóÐóßóÑó Ãóäøóåõ ÈöÊóÓúáöíãö ÕöÍøóÉö äóÞúáöåö
Úóäúåõ áóÇ íõÚóæøóáõ Úóáóíúåö ÅáøóÇ ÈöäóÞúáò (Þóæúáõåõ: ÃóÕóÍøõåõãóÇ
ßóãóÇ ÃóÝúÊóì Èöåö ÇáúÞóÝøóÇáõ æóÌóÒóãó Èöåö ÇÈúäõ ÇáúãõÞúÑöí
ÃóæøóáõåõãóÇ) Ãóíú ÃóäøóåóÇ ÓóÇÆöãóÉñ ÝóÊóÌöÈõ ÝöíåóÇ ÇáÒøóßóÇÉõ
(Þóæúáõåõ: æóÑóÌøóÍó ÇáÓøõÈúßöíøõ ÃóäøóåóÇ ÓóÇÆöãóÉñ) äóÞóáó Óã Úóáóì
ÍóÌø Úóäú ÇáÔøóÇÑöÍö ÇÚúÊöãóÇÏó ãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáÓøõÈúßöíøõ (Þóæúáõåõ:
ÞóÇáó ÇáÔøóíúÎõ æóåõæó ÇáúÃóæúÌõåõ) ÖóÚöíÝñ (Þóæúáõåõ: ÝóãóÚúáõæÝóÉñ)
Ãóíú Åäú ßóÇäó ãóÇ ÃóßóáóÊúåõ ãöäú ÇáúãóÌúÒõæÑö ÞóÏúÑðÇ áóÇ ÊóÚöíÔõ
ÈöÏõæäöåö ÈöáóÇ ÖóÑóÑò Èóíøöäò (Þóæúáõåõ: æóíõÓúÊóËúäóì ãöäú Ðóáößó)
Ãóíú ãöäú Þóæúáöåö Ýóáóæú ÌóãóÚó æóÞóÏøóãó áóåóÇ ÝóãóÚúáõæÝóÉñ
(Þóæúáõåõ: æóáóæú ÓóÇãóÊú ÈöäóÝúÓöåóÇ) æóãöäú Ðóáößó ãóÇ ÌóÑóÊú Èöåö
ÇáúÚóÇÏóÉõ ãöäú ÑóÚúíö ÇáÏøóæóÇÈøö Ýöí äóÍúæö ÇáúÌóÒóÇÆöÑö Ýóåöíó
ÓóÇÆöãóÉñ¡ æóÃóãøóÇ ãóÇ íóÃúÎõÐõåõ ÇáúãõÊóßóáøöãõ ÚóáóíúåóÇ ãöäú äóÍúæö
ÇáúãõáúÊóÒóãö ãöäú ÇáÏøóÑóÇåöãö Ýóåõæó Ùõáúãñ ãõÌóÑøóÏñ áóÇ íóãúäóÚõ
ãöäú ÇáúÅöÓóÇãóÉö¡ æóãóÚúáõæãñ Ãóäøóåõ áóÇ ÊóÌöÈõ ÇáÒøóßóÇÉõ ÅáøóÇ ÅÐóÇ
ßóÇäóÊú ßóÐóáößó ÌóãöíÚó ÇáÓøóäóÉö æóÈóÞöíó ãóÇ áóæú ßóÇäóÊú ÊóÑúÚóì Ýöí
ßóáóÃò ãõÈóÇÍò ÌóãöíÚó ÇáÓøóäóÉö¡ áóßöäú ÌóÑóÊú ÚóÇÏóÉõ ãóÇáößöåóÇ
ÈöÚóáúÝöåóÇ ÅÐóÇ ÑóÌóÚóÊú Åáóì ÈõíõæÊö ÃóåúáöåóÇ ÞóÏúÑðÇ áöÒöíóÇÏóÉö
ÇáäøóãóÇÁö Ãóæú ÏóÝúÚö ÖóÑóÑò íóÓöíÑò áöáúÍöÝúÙö åóáú Ðóáößó íóÞúØóÚõ
Íõßúãó ÇáÓøóæúãö Ãóãú áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÞóÏú íõÄúÎóÐõ ãöäú Þóæúáö
ÇáÔøóÇÑöÍö ÇáúÂÊöí¡ æóáóæú ßóÇäó íõÓóÑøöÍõåóÇ äóåóÇÑðÇ æóíõáúÞöí áóåóÇ
ÔóíúÆðÇ ãöäú ÇáúÚóáóÝö áóíúáðÇ áóãú íõÄúËöÑú ÃóäøóåóÇ ÓóÇÆöãóÉñ
(Þóæúáõåõ: Ãóæú ßóÇäóÊú ÚóæóÇãöáó) Ãóíú æóáóæú Ýöí ãõÍóÑøóãò ÃóÎúÐðÇ
ãöäú Þóæúáöåö¡ æóÝóÑøóÞó Èóíúäó ÇáúãõÓúÊóÚúãóáóÉö Ýöí ãõÍóÑøóãò ÅáóÎú.
[ÊóäúÈöíåñ] æóÞóÚó ÇáÓøõÄóÇáõ Ýöí ÇáÏøóÑúÓö ÚóãøóÇ áóæú ÍóÕóáó ãöäú
ÇáúÚóæóÇãöáö äöÊóÇÌñ åóáú ÊóÌöÈõ Ýöíåö ÇáÒøóßóÇÉõ Ãóãú áóÇ¿ æóÇáúÌóæóÇÈõ
Úóäúåõ ÈöÃóäøó ÇáÙøóÇåöÑó Ãóäú íõÞóÇáó: ÊóÌöÈõ Ýöíåö ÇáÒøóßóÇÉõ ÅÐóÇ
Êóãøó äöÕóÇÈõåõ æóÍóæúáõåõ ãöäú Íöíäö ÇáöÇäúÝöÕóÇáö¡ æóãóÇ ãóÖóì ãöäú
Íóæúáö ÇáúÃõãøóåóÇÊö ÞóÈúáó ÇäúÝöÕóÇáöåö áóÇ íõÚúÊóÏøõ Èöåö áöÚóÏóãö
æõÌõæÈö ÇáÒøóßóÇÉö ÝöíåóÇ (Þóæúáõåõ æóåõæó Íóãúáõ ÇáúãóÇÁö áöáÔøõÑúÈö)
áóÚóáøó ÇáúãõÑóÇÏó Èöåö ÅÎúÑóÇÌõ ÇáúãóÇÁö ãöäú ÇáúÈöÆúÑö áöáÔøõÑúÈö Ãóæú
äóÍúæöåö áöãóÇ íóÃúÊöí Ýöí ßóáóÇãö ÇáúãóÍóáøöíøö ãöäú Ãóäøó ÇáäøóÖúÍó
ÇáÓøóÞúíõ ãöäú ãóÇÁö ÈöÆúÑò Ãóæú äóåúÑò ÈöÈóÚöíÑò Ãóæú ÈóÞóÑóÉò¡
æóíõÓóãøóì äóÇÖöÍðÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(3/67)
áöáúÌóãöíÚö ßóãóÇ ÊóÞóÑøóÑó.
æóÇáËøóÇäöí Ýöí ÇáúÃóæøóáö ãóÈúäöíøñ Úóáóì ÚóÏóãö ÇÔúÊöÑóÇØö ÞóÕúÏö
ÇáÓøóæúãö áöÍõÕõæáö ÇáÑøöÝúÞö¡ æóÝöí ÇáËøóÇäöíóÉö ãóÈúäöíøñ Úóáóì ÚóÏóãö
ÇÔúÊöÑóÇØö ÇáäøöíøóÉö Ýöí ÇáúÚóáóÝö¡ æóÝöí ÇáËøóÇáöËóÉö íóÞõæáõ
ÇáöÇÓúÊöÚúãóÇáõ ÒöíóÇÏóÉõ ÝóÇÆöÏóÉò Úóáóì ÍõÕõæáö ÇáÑøöÝúÞö
ÈöÅöÓóÇãóÊöåóÇ¡ æóáóÇ ÈõÏøó Ãóäú íóÓúÊóÚúãöáóåóÇ ÇáúÞóÏúÑó ÇáøóÐöí áóæú
ÚóáóÝóåóÇ Ýöíåö ÓóÞóØóÊú ÇáÒøóßóÇÉõ ßóãóÇ äóÞóáóåõ ÇáúÈóäúÏóäöíÌöíøõ
Úóäú ÇáÔøóíúÎö ÃóÈöí ÍóÇãöÏò¡ æóÝóÑøóÞó Èóíúäó ÇáúãõÓúÊóÚúãóáóÉö Ýöí
ÇáúãõÍóÑøóãö¡ æóÈóíúäó ÇáúÍõáöíøö ÇáúãõÓúÊóÚúãóáö Ýöíåö ÈöÃóäøó
ÇáúÃóÕúáó ÝöíåóÇ ÇáúÍöáøõ¡ æóÝöí ÇáÐøóåóÈö æóÇáúÝöÖøóÉö ÇáúÍõÑúãóÉõ
ÅáøóÇ ãóÇ ÑõÎøöÕó¡ ÝóÅöÐóÇ ÇõÓúÊõÚúãöáóÊú ÇáúãóÇÔöíóÉõ Ýöí ÇáúãõÍóÑøóãö
ÑóÌóÚóÊú Åáóì ÃóÕúáöåóÇ¡ æóáóÇ íõäúÙóÑõ Åáóì ÇáúÝöÚúáö ÇáúÎóÓöíÓö¡
æóÅöÐóÇ ÇõÓúÊõÚúãöáó ÇáúÍõáöíøõ Ýöí Ðóáößó ÝóÞóÏú ÇõÓúÊõÚúãöáó Ýöí
ÃóÕúáöåö¡ æóáóÇ ÃóËóÑó áöãõÌóÑøóÏö äöíøóÉö ÇáúÚóáóÝö æóáóÇ áöÚóáóÝò
íóÓöíÑò ßóãóÇ ãóÑøó ÅáøóÇ Åäú ÞõÕöÏó Èöåö áöÞóØúÚö ÇáÓøóæúãö æóßóÇäó
ãöãøóÇ íõÊóãóæøóáõ.
æóÚõáöãó ãöãøóÇ ÊóÞóÑøóÑó Ãóäøó ÇáúãõÚúÊóÈóÑó ÅÓóÇãóÉõ ÇáúãóÇáößö Ãóæú
ãóäú íóÞõæãõ ãóÞóÇãóåõ ãöäú æóßöíáò Ãóæú æóáöíøò Ãóæú ÍóÇßöãò ÈöÃóäú
ÛóÕóÈó ãóÚúáõæÝóÉð æóÑóÏøóåóÇ ÚöäúÏó ÛöíÈóÉö ÇáúãóÇáößö áöáúÍóÇßöãö
ÝóÃóÓóÇãóåóÇ ÕõÑøöÍó Èöåö Ýöí ÇáúÈóÍúÑö.
ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ: áóæú ßóÇäó ÇáúÃóÍóÙøõ áöáúãóÍúÌõæÑö Ýöí ÊóÑúßöåóÇ
Ýóåõæó ãóæúÖöÚõ ÊóÃóãøõáò ÇåÜ.
æóÙóÇåöÑõ ÚóÏóãö ÇáöÇÚúÊöÏóÇÏö ÈöåóÇ ÍöíäóÆöÐò áöÊóÚóÏøöíåö ÈöÝöÚúáöåóÇ
æóåóáú ÊõÚúÊóÈóÑõ ÅÓóÇãóÉõ ÇáÕøóÈöíøö æóÇáúãóÌúäõæäö ãóÇÔöíóÊóåõãóÇ Ãóæú
áóÇ ÃóËóÑó áöÐóáößó¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóíóÈúÚõÏõ ÊóÎúÑöíÌõåõãóÇ Úóáóì Ãóäøó
ÚóãúÏóåõãóÇ ÚóãúÏñ Ãóãú áóÇ¡ åóÐóÇ Åäú ßóÇäó áóåõãóÇ ÊóãúíöíÒñ¡
æóíõÍúÊóãóáõ Ãóäú íõÞóÇáó áóæú ÇÚúÊóáóÝóÊú ãöäú ãóÇáò ÍóÑúÈöíøò áóÇ
íõÖúãóäõ Ãóäøó ÇáÓøóæúãó áóÇ íóäúÞóØöÚõ ßóãóÇ áóæú ÌóÇÚóÊú ÈöáóÇ ÑóÚúíò
æóáóÇ ÚóáóÝò.
æóáóæú æóÑöËó ÓóÇÆöãóÉð æóÏóÇãóÊú ßóÐóáößó ÓóäóÉð¡ Ëõãøó Úóáöãó
ÈöÅöÑúËöåóÇ áóãú ÊóÌöÈú ÒóßóÇÊõåóÇ áöãóÇ ãóÑøó ãöäú ÇÔúÊöÑóÇØö ÅÓóÇãóÉö
ÇáúãóÇáößö Ãóæú äóÇÆöÈöåö¡ æóåõæó ãóÝúÞõæÏñ åõäóÇ ßóãóÇ ÕõÑøöÍó Èöåö Ýöí
ÇáúÍóÇæöí ÇáÕøóÛöíÑö¡ æóÇáúãõÊóæóáøöÏõ Èóíúäó ÓóÇÆöãóÉò æóãóÚúáõæÝóÉò
áóåõ Íõßúãõ ÇáúÃõãøö¡ ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ÓóÇÆöãóÉð Öõãøó ÅáóíúåóÇ Ýöí
ÇáúÍóæúáö æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ¡ æóáóæú ßóÇäó íõÓóÑøöÍõåóÇ äóåóÇÑðÇ æóíõáúÞöí
áóåóÇ ÔóíúÆðÇ ãöäú ÇáúÚóáóÝö áóíúáðÇ áóãú íõÄóËøöÑú (æóÅöÐóÇ æóÑóÏóÊú)
Ãóíú ÇáúãóÇÔöíóÉõ (ãóÇÁð ÃõÎöÐóÊú ÒóßóÇÊõåóÇ ÚöäúÏóåõ) áöÃóäøóåõ
ÃóÓúåóáõ Úóáóì ßõáøò ãöäú ÇáúãóÇáößö æóÇáÓøóÇÚöí æóÃóÞúÑóÈõ áöáÖøóÈúØö
ãöäú ÇáúãóÑúÚóì æóÝöí ÇáúÍóÏöíËö «ÊõÄúÎóÐõ ÒóßóÇÉõ ÇáúãõÓúáöãöíäó Úóáóì
ãöíóÇåöåöãú» (æóÅöáøóÇ) Ãóíú æóÅöäú áóãú ÊóÑöÏú ÇáúãóÇÁó ÈöÃóäú
ÇÓúÊóÛúäóÊú Úóäúåõ ÈöÇáÑøóÈöíÚö ãóËóáðÇ (ÝóÚöäúÏó ÈõíõæÊö ÃóåúáöåóÇ)
æóÃóÝúäöíóÊöåöãú ÊõÄúÎóÐõ ÒóßóÇÊõåóÇ.
ÞóÇáó Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö: æóãõÞúÊóÖóÇåõ ÌóæóÇÒõ ÊóßúáöíÝöåöãú ÇáÑøóÏøó Åáóì
ÇáúÃóÝúäöíóÉö¡ æóÈöåö ÕóÑøóÍó ÇáúãóÍóÇãöáöíøõ æóÛóíúÑõåõ¡ æóÇáúÃóæúÌóåõ
ÝöíãóÇ áóÇ ÊóÑöÏõ ãóÇÁð æóáóÇ ãõÓúÊóÞóÑøó áöÃóåúáöåóÇ áöÏóæóÇãö
ÇäúÊöÌóÇÚöåöãú ÊóßúáöíÝõ ÇáÓøóÇÚöí ÇáäøõÌúÚóÉó Åáóíúåöãúº áöÃóäøó
ßõáúÝóÊóåõ Ãóåúæóäõ ãöäú ÊóßúáöíÝöåöãú ÑóÏøóåóÇ Åáóì ãóÍóáøò ÂÎóÑó¡
æóáóæú ßóÇäóÊú ãõÊóæóÍøöÔóÉð íóÚúÓõÑõ ÃóÎúÐõåóÇ æóÅöãúÓóÇßõåóÇ ÝóÚóáóì
ÑóÈøö ÇáúãóÇáö ÊóÓúáöíãõ ÇáÓøöäøö ÇáúæóÇÌöÈö áöáÓøóÇÚöí¡ æóáóæú
ÊóæóÞøóÝó Ðóáößó Úóáóì ÚöÞóÇáò áóÒöãóåõ ÃóíúÖðÇ¡ æóåõæó ãóÍúãóáõ Þóæúáö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ: æóáóÇ ÈõÏøó Ãóäú íóÓúÊóÚúãöáóåóÇ ÅáóÎú) æóáóæú áöÛóíúÑöåö
æóÈöÃõÌúÑóÉò Ãóæú ÚóÇÑöíøóÉò (Þóæúáõåõ: ÅáøóÇ ãóÇ ÑõÎøöÕó) Ãóíú Ýöíåö
(Þóæúáõåõ: ÅáøóÇ Åäú ÞóÕóÏó Èöåö ÞóØúÚó ÇáÓøóæúãö) æóÞöíóÇÓõåõ Ãóäøóåõ
áóæú ÇÓúÊóÚúãóáóåóÇ ÞóÏúÑðÇ íóÓöíÑðÇ¡ æóÞóÕóÏó Èöåö ÞóØúÚó ÇáúÍóæúáö
ÓóÞóØóÊú ÇáÒøóßóÇÉõ (Þóæúáõåõ: áóæú ßóÇäó ÇáúÃóÍóÙøõ áöáúãóÍúÌõæÑö Ýöí
ÊóÑúßöåóÇ) Ãóíú ÇáÓøóÇÆöãóÉö (Þóæúáõåõ: æóíóÈúÚõÏõ ÊóÎúÑöíÌõåõãóÇ) Ãóíú
Ýóíóßõæäõ ÇáÑøóÇÌöÍõ Ãóäøóåõ áóÇ ÇÚúÊöÈóÇÑó ÈöÅöÓóÇãóÊöåóÇ (Þóæúáõåõ:
áóÇ íóÖúãóäõ) Ãóíú ÈöÃóäú áóãú íóßõäú áóåõ ÃóãóÇäñ (Þóæúáõåõ Ãóäøó
ÇáÓøóæúãó áóÇ íóäúÞóØöÚõ) ãõÚúÊóãóÏñ
(Þóæúáõåõ: æóáóæú æóÑöËó ÓóÇÆöãóÉð æóÏóÇãóÊú ÅáóÎú) æóÞóÚó ÇáÓøõÄóÇáõ
Ýöí ÇáÏøóÑúÓö ÚóãøóÇ áóæú ÃóÓóÇãóåóÇ ÇáúæóÇÑöËõ Úóáóì Ùóäøö ÈóÞóÇÁö
ãõæÑöËöåö¡ Ëõãøó ÊóÈóíøóäó æóÝóÇÊõåõ¡ æóÃóäøóåóÇ Ýöí ãöáúßö ÇáúãõæÑöËö
ÌóãöíÚó ÇáúãõÏøóÉö åóáú ÊóÌöÈõ Úóáóíúåö ÇáÒøóßóÇÉõ áößóæúäöåö ÃóÓóÇãóåóÇ
ÈöÇáúÝöÚúáö ãóÚó ßóæúäöåóÇ Ýöí ãöáúßöåö ÝóÙóäøõåõ áöáúÅöÓóÇãóÉö Úóäú
ÛóíúÑöåö áóÇ íóãúäóÚõ ãöäú æõÞõæÚöåóÇ áóåõ Ãóãú áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ.
ÃóÞõæáõ: æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáËøóÇäöí¡ æóÞóÏú íóÏõáøõ áóåõ ãóÇ ÐóßóÑóåõ Óã
Úóáóì ãóäúåóÌò ÍóíúËõ ÞóÇáó Þóæúáõåõ æóáóãú íóÚúáóãú ÚöÈóÇÑóÉó
ÇáúÈóåúÌóÉö æóÔóÑúÍóåóÇ áöáÔøóÇÑöÍö: æóãóÇ Úóáöãó Ãóíú ÇáúæóÇÑöËõ
ÈöãóæúÊö ãõæÑöËöåö Ãóæú ÈöÃóäøóåóÇ äöÕóÇÈñ Ãóæú ÈößóæúäöåóÇ ÓóÇÆöãóÉð
áöÚóÏóãö ÅÓóÇãóÉö ÇáúãóÇáößö áöÇÓúÊöÍóÇáóÉö ÇáúÞóÕúÏö ÅáóíúåóÇ ãóÚó
ÚóÏóãö ÇáúÚöáúãö ÇåÜ. æóÞóÏú íõÄúÎóÐõ ãöäú åóÐóÇ Ãóäøó ÛóíúÑó ÇáúæóÇÑöËö
ÅÐóÇ áóãú íóÚúáóãú Ãóäøó ãóÇÔöíóÊóåõ äöÕóÇÈñ áóÇ ÒóßóÇÉó æóÅöäú
ÃóÓóÇãóåóÇ ÅáøóÇ Ãóäú íõÝóÑøóÞó ÝóáúíõÍóÑøóÑú ÇåÜ.
ÃóÞõæáõ: æóáóÚóáøó ÇáúÝóÑúÞó ÃóÞúÑóÈõ ÝóÅöäøóåõãú ÅÐóÇ ÇÔúÊóÑóØõæÇ
ßóæúäó ÇáúãóÇáö äöÕóÇÈðÇ æóáóãú íóÐúßõÑõæÇ ÇÔúÊöÑóÇØó ÇáúÚöáúãö.
ÈöÎöáóÇÝö ÇáÓøóæúãö ÝóÅöäøóåõãú áóãú íóßúÊóÝõæÇ ÈöãõÌóÑøóÏöåö Èóáú
ÇÔúÊóÑóØõæÇ ÞóÕúÏóåõ¡ æóÞóÏú ÍóÕóáó ÝóáóÇ ÃóËóÑó áöÚóÏóãö ÇáúÚöáúãö
Èößóæúäöåö äöÕóÇÈðÇ (Þóæúáõåõ: áóãú íõÄóËøöÑú Ýöí æõÌõæÈö ÇáÒøóßóÇÉö)
Ãóíú ÍóíúËõ ßóÇäó ÇáúÞóÏúÑõ ÇáøóÐöí ÚóáóÝóåóÇ Èöåö ÊóÚöíÔõ ÈöÏõæäöåö
ÈöáóÇ ÖóÑóÑò Èóíøöäò (Þóæúáõåõ: ÃõÎöÐóÊú ÒóßóÇÊõåóÇ) Ãóíú äóÏúÈðÇ
(Þóæúáõåõ: æóáóæú ÊóæóÞøóÝó Ðóáößó Úóáóì ÚöÞóÇáò áóÒöãóåõ ÃóíúÖðÇ) Ãóíú
æóíóÊóÕóÑøóÝõ Ýöíåö ÇáÓøóÇÚöí ÈöãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ÈöãóÇáö ÇáÒøóßóÇÉö
æóíóÈúÑóÃõ ÇáúãóÇáößõ ÈöÊóÓúáöíãöåóÇ áöáÓøóÇÚöí Úóáóì ÇáúæóÌúåö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(3/68)
ÃóÈöí ÈóßúÑò - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - æóÇóááøóåö áóæú ãóäóÚõæäöí
ÚöÞóÇáðÇ áöÃóäøóåõ åõäóÇ ãöäú ÊóãóÇãö ÇáÊøóÓúáöíãö (æóíõÕóÏøóÞõ
ÇáúãóÇáößõ Ýöí ÚóÏóÏöåóÇ Åäú ßóÇäó ËöÞóÉð) º áöÃóäøóåõ Ãóãöíäñ æóáóåõ
ãóÚó Ðóáößó Ãóäú íóÚõÏøóåóÇ¡ æóãõÑóÇÏõåõ ÈöÇáúãóÇáößö ÇáúãõÎúÑöÌõ æóáóæú
æóáöíøðÇ æóæóßöíáðÇ (æóÅöáøóÇ) ÈöÃóäú áóãú íóßõäú ËöÞóÉð Ãóæú ÞóÇáó áóÇ
ÃóÚúÑöÝõ ÚóÏóÏóåóÇ ÝóÊõÚóÏøõ (æõÌõæÈðÇ ßóãóÇ áóÇ íóÎúÝóì ÚöäúÏó ãóÖöíÞò)
áöÃóäøóåõ ÃóÓúåóáõ áöÚóÏóÏöåóÇ æóÃóÈúÚóÏõ Úóäú ÇáúÛóáóØö ÝóÊóãõÑøõ
æóÇÍöÏóÉð æóÇÍöÏóÉð æóÈöíóÏö ßõáøò ãöäú ÇáúãóÇáößö æóÇáÓøóÇÚöí Ãóæú
äóÇÆöÈöåöãóÇ ÞóÖöíÈñ íõÔöíÑóÇäö Èöåö Åáóì ßõáøö æóÇÍöÏóÉò¡ Ýóáóæú
ÇÏøóÚóì ÑóÈøõ ÇáúãóÇáö ÇáúÎóØóÃó ÃõÚöíÏó áóåõ ÇáúÚóÏóÏõ¡ æóßóÐóÇ áóæú
Ùóäøó ÇáÓøóÇÚöí ÎóØóÃó ÚóÇÏøöåö ÝóíõÚóÇÏõ ÃóíúÖðÇ¡ æóíõÓóäøõ áöáÓøóÇÚöí
ÚöäúÏó ÃóÎúÐöåö ÇáÒøóßóÇÉó ÇáÏøõÚóÇÁõ áöáúãóÇáößö ÊóÑúÛöíÈðÇ áóåõ Ýöí
ÇáúÎóíúÑö æóÊóØúíöíÈðÇ áöÞóáúÈöåö ÈöÃóäú íóÞõæáó: ÃóÌóÑóß Çááøóåõ ÝöíãóÇ
ÃóÚúØóíúÊ æóÌóÚóáóåõ áóß ØóåõæÑðÇ¡ æóÈóÇÑóßó áóß ÝöíãóÇ ÃóÈúÞóíúÊ¡ æóáóÇ
íóÊóÚóíøóäõ ÏõÚóÇÁñ¡ æóíõßúÑóåõ Ãóäú íõÕóáøóì Úóáóíúåö Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö
ÅÐú ÐóÇßó ÎóÇÕøñ ÈöÇáúÃóäúÈöíóÇÁö æóÇáúãóáóÇÆößóÉö ãóÇ áóãú íóÞóÚú
Ðóáößó ÊóÈóÚðÇ áóåõãú ßóÇáúÂáö ÝóáóÇ ÊõßúÑóåõ æóåõãú Èóäõæ åóÇÔöãò
æóÇáúãõØøóáöÈö ãöäú ÇáúãõÄúãöäöíäó ßóãóÇ ãóÑøó.
äóÚóãú ãóäú ÇõÎúÊõáöÝó Ýöí äõÈõæøóÊöåö ßóáõÞúãóÇäó æóãóÑúíóãó áóÇ
ßóÑóÇåóÉó Ýöí ÅÝúÑóÇÏö ÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÓøóáóÇãö Úóáóíúåö áöÇÑúÊöÝóÇÚöåö
Úóäú ÍóÇáö ãóäú íõÞóÇáõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - åóÐóÇ ßõáøõåõ Ýöí
ÇáÕøóáóÇÉö ãöäú ÛóíúÑö ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö æóÇáúãóáóÇÆößóÉö¡ ÃóãøóÇ ãöäúåõãóÇ
ÝóáóÇ ßóÑóÇåóÉó ãõØúáóÞðǺ áöÃóäøóåóÇ ÍóÞøõåõãóÇ ÝóáóåõãóÇ ÇáúÅöäúÚóÇãõ
ÈöåóÇ Úóáóì ÛóíúÑöåöãóÇ áöÎóÈóÑö Ãóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóãó - ÞóÇáó «Çááøóåõãøó Õóáøö Úóáóì Âáö ÃóÈöí ÃóæúÝóì»
æóÇáÓøóáóÇãõ ßóÇáÕøóáóÇÉö ÝöíãóÇ ÐõßöÑó áóßöäøó ÇáúãõÎóÇØóÈóÉó Èöåö
ãõÓúÊóÍóÈøóÉñ áöáúÃóÍúíóÇÁö æóÇáúÃóãúæóÇÊö ãöäú ÇáúãõÄúãöäöíäó
ÇÈúÊöÏóÇÁð æóæóÇÌöÈóÉñ ÌóæóÇÈðÇ ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí Ýöí ãóÍóáøöåö¡ æóãóÇ
íóÞóÚõ ãöäúåõ ÛóíúÈóÉñ Ýöí ÇáúãõÑóÇÓóáóÇÊö ãõäóÒøóáñ ãóäúÒöáóÉó ãóÇ
íóÞóÚõ ÎöØóÇÈðÇ¡ æóíõÓóäøõ ÇáÊøóÑóÖøöí æóÇáÊøóÑóÍøõãõ Úóáóì ÛóíúÑö
ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö ãöäú ÇáúÃóÎúíóÇÑö.
ÞóÇáó Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö: æóãóÇ ÞóÇáóåõ ÈóÚúÖõ ÇáúÚõáóãóÇÁö ãöäú Ãóäøó
ÇáÊøóÑóÇÖöíó ãõÎúÊóÕøñ ÈöÇáÕøóÍóÇÈóÉö æóÇáÊøóÑóÍøõãó ÈöÛóíúÑöåöãú
ÖóÚöíÝñ.
ÞóÇáó ÇáúãõÕóäøöÝõ: æóíõÓúÊóÍóÈøõ áößõáøö ãóäú ÃóÚúØóì ÒóßóÇÉð Ãóæú
ÕóÏóÞóÉð Ãóæú ßóÝøóÇÑóÉð Ãóæú äóÐúÑðÇ Ãóæú äóÍúæóåóÇ ßóÅöÞúÑóÇÁö ÏóÑúÓò
æóÊóÕúäöíÝò æóÅöÝúÊóÇÁò Ãóäú íóÞõæáó: {ÑóÈøóäóÇ ÊóÞóÈøóáú ãöäøóÇ Åöäøóßó
ÃóäúÊó ÇáÓøóãöíÚõ ÇáúÚóáöíãõ} [ÇáÈÞÑÉ: 127] . |