ÃÓäì
ÇáãØÇáÈ Ýí ÔÑÍ ÑæÖ ÇáØÇáÈ [ÇáúÈóÇÈõ ÇáÑøóÇÈöÚõ Ýöí ÈóíóÇäö
ÇáúÃóæúáöíóÇÁö æóÃóÍúßóÇãöåöãú]
[ÇáØøóÑóÝõ ÇáúÃóæøóáõ Ýöí ÃóÓúÈóÇÈö ÇáúæöáóÇíóÉö]
(ÈóÇÈñ ÇáÑøóÇÈöÚõ Ýöí ÈóíóÇäö ÇáúÃóæúáöíóÇÁö)
(Þóæúáõåõ æóåöíó ÃóÑúÈóÚóÉñ) ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ æóåõäóÇ ÓóÈóÈñ ÂÎóÑõ
Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈö æóåõæó æóáöíøõ ãóÇáößóÉö ÇáúÃóãóÉö Ãóæú ãõÚúÊöÞöåóÇ
æóÓóÈóÈóÇäö ÂÎóÑóÇäö Úóáóì Þóæúáö ÇáúÅöÓúáóÇãö Úóáóì Þóæúáò Êõæóáøöí
ÃóãúÑóåóÇ ÚöäúÏó ÝóÞúÏö Çáúæóáöíøö ÑóÌõáðÇ ãõÓúáöãðÇ ÇáËøóÇäöí
ÇáÊøóÍúßöíãõ æóåõæó ÛóíúÑõ ÇáÓøóáúØóäóÉö (Þóæúáõåõ ÝóáöáúÃóÈö æóÇáúÌóÏøö
ÅáóÎú) íõÔúÊóÑóØõ áöÅöÌúÈóÇÑö ÇáúÃóÈö æóÇáúÌóÏøö ÇáúÈößúÑó ÚóÏóãõ
ÚóÏóÇæóÉò ÙóÇåöÑóÉò Èóíúäóåõ æóÈóíúäóåóÇ æóßóÝóÇÁóÉõ ÇáÒøóæúÌö
æóßóæúäõåõ ãõæÓöÑðÇ ÈöãóåúÑöåóÇ æóßóæúäõåõ ÈöãóåúÑö ãöËúáöåóÇ ãöäú
äóÞúÏö ÇáúÈóáóÏö ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáäøößóÇÍõ ÚöäúÏó ÇäúÊöÝóÇÁö ÔóÑúØò
ãöäúåóÇ ÅáøóÇ Ýöí ÇáÑøóÇÈöÚö æóÇáúÎóÇãöÓö (Þóæúáõåõ áóÇ ÚóÏõæøðÇ
ÙóÇåöÑðÇ) ÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáúÚöãóÇÏö æóÔóÑúØõåõ ÃóíúÖðÇ Ãóäú áóÇ íóßõæäó
ÞóÏú æóÌóÈó ÚóáóíúåóÇ ÇáúÍóÌøõ ÝóÅöäú æóÌóÈó ÚóáóíúåóÇ ÝóáóíúÓó áóåõ
ÊóÒúæöíÌõåóÇ ÅáøóÇ ÈöÅöÐúäöåóǺ áöÃóäøó ÇáÒøóæúÌó íóãúäóÚõåóÇ ãöäú
ÃóÏóÇÁö ÇáúæóÇÌöÈö áößóæúäöåö Úóáóì ÇáÊøóÑóÇÎöí æóáóåóÇ ÛóÑóÖñ Ýöí
ÊóÚúÌöíáö ÈóÑóÇÁóÉö ÇáÐøöãøóÉö ÇåÜ æóÃóäú áóÇ íõÒóæøöÌóåóÇ Èöãóäú
ÊóÊóÖóÑøóÑõ ÈöãõÚóÇÔóÑóÊöåö ßóÔóíúÎò åóÑöãò æóÃóÚúãóì æóÃóÞúØóÚó
æóäóÍúæö Ðóáößóº áöÃóäøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó äóÕøó Ýöí ÇáúÃõãøö Úóáóì ãóäúÚö
ÇáúÃóÈö ãöäú ÊóÒúæöíÌö ÇÈúäöåö ÈöÇãúÑóÃóÉò ÈöåóÐöåö ÇáÕøöÝóÇÊö
æóÇáúÈöäúÊõ Ãóæúáóì ÈöÇáúãóäúÚö ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ æóÝöí ÇááøóØöíÝö áöÇÈúäö
ÎóíúÑóÇäó Ãóäøóåõ áóÇ íõÒóæøöÌõåóÇ ãöäú ÎóÕöíøò æóÚóäú ÇáÕøóíúãóÑöíøö
Ãóäøóåõ áóÇ íõÒóæøöÌõåóÇ ãöäú ÔóíúÎò åóÑóãò æóáóÇ ÃóÞúØóÚó Ãóæú ÃóÚúãóì
æóÝöí ÝóÊóÇæóì ÇáúÞóÇÖöí ãóÇ íõÝúåöãõ Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ ÊóÒúæöíÌõåóÇ
ãöäú ÃóÚúãóì
(3/126)
ÊóÒúæöíÌõ ÇáúÈößúÑö) ÈöãóåúÑö ãöËúáöåóÇ
ãöäú äóÞúÏö ÇáúÈóáóÏö ãöäú ßõÝúÁò áóåóÇ ãõæÓöÑò ÈöÇáúãóåúÑö (ãõØúáóÞðÇ)
Ãóíú ÓóæóÇÁñ ÃóßóÇäóÊú ÕóÛöíÑóÉð Ãóãú ßóÈöíÑóÉð (ÈöÛóíúÑö ÅÐúäöåóÇ)
áöÎóÈóÑö ÇáÏøóÇÑóÞõØúäöíøö «ÇáËøóíøöÈõ ÃóÍóÞøõ ÈöäóÝúÓöåóÇ ãöäú
æóáöíøöåóÇ æóÇáúÈößúÑõ íõÒóæøöÌõåóÇ ÃóÈõæåóÇ» æóÑöæóÇíóÉõ ãõÓúáöãò
«æóÇáúÈößúÑõ íóÓúÊóÃúãöÑõåóÇ ÃóÈõæåóÇ» ÍõãöáóÊú Úóáóì ÇáäøóÏúÈö
æóáöÃóäøóåóÇ áóãú ÊõãóÇÑöÓú ÇáÑøöÌóÇáó ÈöÇáúæóØúÁö Ýóåöíó ÔóÏöíÏóÉõ
ÇáúÍóíóÇÁö ÃóãøóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó Èóíúäóåõ æóÈóíúäóåóÇ ÚóÏóÇæóÉñ ÙóÇåöÑóÉñ
ÝóáóíúÓó áóåõ ÊóÒúæöíÌõåóÇ ÅáøóÇ ÈöÅöÐúäöåóÇ ÈöÎöáóÇÝö ÛóíúÑö
ÇáÙøóÇåöÑóÉöº áöÃóäøó Çáúæóáöíøó íóÍúÊóÇØõ áöãõæóáøöíóÊöåö áöÎóæúÝö
ÇáúÚóÇÑö æóáöÛóíúÑöåö æóÚóáóíúåö íõÍúãóáõ ÅØúáóÇÞõ ÇáúãóÇæóÑúÏöíøö
æóÇáÑøõæíóÇäöíøö ÇáúÌóæóÇÒó. ÞóÇáó ÇáÔøóíúÎõ æóáöíøõ ÇáÏøöíäö
ÇáúÚöÑóÇÞöíøõ: æóíóäúÈóÛöí Ãóäú íõÚúÊóÈóÑó Ýöí ÇáúÅöÌúÈóÇÑö ÃóíúÖðÇ
ÇäúÊöÝóÇÁõ ÇáúÚóÏóÇæóÉö ÈóíúäóåóÇ æóÈóíúäó ÇáÒøóæúÌö ÇäúÊóåóì.
æóÅöäøóãóÇ áóãú íóÚúÊóÈöÑú ÙõåõæÑó ÇáúÚóÏóÇæóÉö åõäóÇ ßóãóÇ ÇõÚúÊõÈöÑó
Ëóãøó áöÙõåõæÑö ÇáúÝóÑúÞö Èóíúäó ÇáÒøóæúÌö æóÇáúæóáöíøö ÇáúãõÌúÈöÑö Èóáú
ÞóÏú íõÞóÇáõ áóÇ ÍóÇÌóÉó Åáóì ãóÇ ÞóÇáóåõº áöÃóäøó ÇäúÊöÝóÇÁó
ÇáúÚóÏóÇæóÉö ÈóíúäóåóÇ æóÈóíúäó Çáúæóáöíøö íóÞúÊóÖöí Ãóäú áóÇ
íõÒóæøöÌóåóÇ ÅáøóÇ ãöãøóäú íóÍúÕõáõ áóåóÇ ãöäúåõ ÍóÙøñ æóãóÕúáóÍóÉñ
áöÔóÝóÞóÊöåö ÚóáóíúåóÇ ÃóãøóÇ ãõÌóÑøóÏõ ßóÑóÇåóÊöåóÇ áóåõ ÝóáóÇ
íõÄóËøöÑõ¡ áóßöäú íõßúÑóåõ áöæóáöíøöåóÇ Ãóäú íõÒóæøöÌóåóÇ ãöäúåõ ßóãóÇ
äóÕøó Úóáóíúåö Ýöí ÇáúÃõãøö.
(áóÇ ÇáËøóíøöÈö) æóÅöäú ÚóÇÏóÊú ÈóßóÇÑóÊõåóÇ ÝóáóÇ íõÒóæøöÌõåóÇ ÇáúÃóÈõ
æóÇáúÌóÏøõ (ÅáøóÇ ÈöÅöÐúäöåóÇ ÈöÇáäøõØúÞö) áöáúÎóÈóÑö ÇáÓøóÇÈöÞö
æóáöÃóäøóåóÇ ãóÇÑóÓóÊú ÇáÑøóÌõáó ÈöÇáúæóØúÁö (ÈóÇáöÛóÉò) ÝóáóÇ íõÒóæøöÌõ
ÇáÕøóÛöíÑóÉó ÇáËøóíøöÈó ÍóÊøóì ÊóÈúáõÛó áöÚóÏóãö ÇÚúÊöÈóÇÑö ÅÐúäöåóÇ
ÅáøóÇ Ãóäú Êóßõæäó ãóÌúäõæäóÉð Ýóáóåõ ÊóÒúæöíÌõåóÇ ÞóÈúáó ÇáúÈõáõæÛö
áöáúãóÕúáóÍóÉö ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí (æóáóÇ ÃóËóÑó áöÒóæóÇáö ÇáúÈóßóÇÑóÉö
ÅáøóÇ ÈöæóØúÁò Ýöí ÇáúÞõÈõáö æóáóæú ÒöäðÇ æóäóÇÆöãóÉò æóãóÌúäõæäóÉò)
æóãõßúÑóåóÉò ÈöÎöáóÇÝö ÒóæóÇáöåóÇ ÈöÛóíúÑö ÇáúæóØúÁö Ýöí ÇáúÞõÈõáö
ßóÓóÞúØóÉò æóÃõÕúÈõÚò æóÍöÏøóÉö ØóãúËò æóæóØúÁò Ýöí ÇáÏøõÈõÑöº
áöÃóäøóåóÇ áóãú ÊõãóÇÑöÓú ÇáÑøöÌóÇáó ÇáúæóØúÁó Ýöí ãóÍóáøö ÇáúÈóßóÇÑóÉö
æóåöíó Úóáóì ÛóÈóÇæóÊöåóÇ æóÍóíóÇÆöåóÇ Ýóåöíó ßóÇáúÃóÈúßóÇÑö¡ æóæóÞóÚó
áöáäøóæóæöíøö Ýöí ÔóÑúÍö ãõÓúáöãò ãóÇ íõÎóÇáöÝõåõ æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãö
ÇáúãõÕóäøöÝö ßóÃóÕúáöåö Ãóäøó ÇáúÈößúÑó áóæú æõØöÆóÊú Ýöí ÞõÈõáöåóÇ
æóáóãú ÊóÒõáú ÈóßóÇÑóÊõåóÇ ÈöÃóäú ßóÇäóÊú ÛóæúÑóÇÁó æóåöíó ÇáøóÊöí
ÈóßóÇÑóÊõåóÇ ÏóÇÎöáó ÇáúÝóÑúÌö ÍõßúãõåóÇ ßóÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÈúßóÇÑö æóåõæó
ßóäóÙöíÑöåö ÇáúÂÊöí Ýöí ÇáÊøóÍúáöíáö Úóáóì ãóÇ íóÃúÊöí Ýöíåö æóÞóÖöíøóÉõ
ÊóÚúáöíáöåöãú ÎöáóÇÝõåõº áöÃóäøóåóÇ ãóÇÑóÓóÊú ÇáÑøöÌóÇáó ÈöÇáúæóØúÁö
(ÝóÑúÚñ áóæú ÇáúÊóãóÓóÊú ÇáúÈößúÑõ ÇáúÈóÇáöÛóÉõ) ÇáúÚóÇÞöáóÉõ (áóÇ
ÇáÕøóÛöíÑóÉõ ÇáÊøóÒúæöíÌó ãöäú ÇáúÃóÈö) ãóËóáðÇ (ÈößõÝúÁò) ÎóØóÈóåóÇ
ßóãóÇ Ýöí ÇáúÃóÕúáö æóÚóíøóäóÊúåõ ÈöÔóÎúÕöåö Ãóæú äóæúÚöåö ÍóÊøóì áóæú
ÎóØóÈóåóÇ ÃóßúÝóÇÁñ ÝóÇáúÊóãóÓóÊú ãöäúåõ ÇáÊøóÒúæöíÌó ÈöÃóÍóÏöåöãú
(áóÒöãóåõ ÇáúÅöÌóÇÈóÉõ) ÊóÍúÕöíäðÇ áóåóÇ ßóãóÇ íóÌöÈõ ÅØúÚóÇãõ ÇáØøöÝúáö
ÅÐóÇ ÇÓúÊóØúÚóãó ÝóÅöäú ÇãúÊóäóÚó ÃóËöãó æóÒóæøóÌóåóÇ ÇáÓøõáúØóÇäõ ßóãóÇ
ÓóíóÃúÊöí (Ýóáóæú ÒóæøóÌóåóÇ) ÇáúÃóÈõ (ÈößõÝúÁò ÛóíúÑöåö) æóáóæú Ïõæäóåõ
(ÕóÍøó) º áöÃóäøóåóÇ ãõÌúÈóÑóÉñ ÝóáóíúÓó áóåóÇ ÇÎúÊöíóÇÑõ ÇáúÃóÒúæóÇÌö
æóåõæó Ãóßúãóáõ äóÙóÑðÇ ãöäúåóÇ ÈöÎöáóÇÝö ÛóíúÑö ÇáúãõÌúÈöÑö áóÇ
íõÒóæøöÌõåóÇ ÅáøóÇ ãöãøóäú ÚóíøóäóÊúåõº áöÃóäøó ÅÐúäóåóÇ ÔóÑúØñ Ýöí
ÃóÕúáö ÊóÒúæöíÌöåóÇ ÝóÇÚúÊõÈöÑó ãõÚóíøóäõåóÇ.
(æóáóæú ÚóÖóáåóÇ) ÈöÃóäú ÇãúÊóäóÚó ãöäú ÊóÒúæöíÌöåóÇ ãöãøóäú ÚóíøóäóÊúåõ
(ÝóÒóæøóÌóÊú äóÝúÓóåóÇ Èöåö Ëõãøó ÒóæøóÌóåóÇ ÈöÛóíúÑöåö ÈöáóÇ ÅÐúäò
ÞóÈúáó æóØúÆöåö) Ãóæú æóØúÁö ÛóíúÑöåö áóåóÇ Ýöí ÞõÈõáöåóÇ æóßóÇäó
ÇáúÃóæúáóì Ãóäú íóÞõæáó ÞóÈúáó ÅÒóÇáóÉö ÈóßóÇÑóÊöåóÇ (Ãóæú) ÞóÈúáó
(Íõßúãö ÍóÇßöãò ÈöÕöÍøóÊöåö) Ãóíú ÈöÕöÍøóÉö äößóÇÍöåóÇ ÈöäóÝúÓöåóÇ
(ÕóÍøó ÅäúßóÇÍõåõ) æóÅöäú ßóÇäó ÈóÚúÏóåõãóÇ Ãóæú ÈóÚúÏó ÃóÍóÏöåöãóÇ áóãú
íóÕöÍøó ÅáøóÇ ÅÐóÇ ÃóÐöäóÊú áóåõ Ýöíåö æóáóãú íóÍúßõãú ÈöÇáÕøöÍøóÉö
(æóíõÓúÊóÍóÈøõ Ãóäú áóÇ íõÒóæøöÌóåóÇ) Ãóíú ÇáúÈößúÑó (ÍóÊøóì ÊóÈúáõÛó
æóÊóÃúÐóäó) æóÝöí äõÓúÎóÉò æóÊõÓúÊóÃúÐóäó æóÈöÐóáößó Úõáöãó Ãóäøóåõ
íõÓúÊóÍóÈøõ ÇÓúÊöÆúÐóÇäõ ÇáúÈóÇáöÛóÉö æóÈöåö ÕóÑøóÍó ÇáúÃóÕúáõ åóÐóÇ
ÅÐóÇ áóãú Êóßõäú ãóÕúáóÍóÉð ÙóÇåöÑóÉð æóÅöáøóÇ ÝóíõÓúÊóÍóÈøõ
ÊóÒúæöíÌõåóÇ áöÆóáøóÇ ÊóÝõæÊó ÇáúãóÕúáóÍóÉõ æóáöÎóÈóÑö ÚóÇÆöÔóÉó -
ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåóÇ - Ýöí ÇáÕøóÍöíÍóíúäö ÐóßóÑóåõ Çáäøóæóæöíøõ Ýöí
ÔóÑúÍö ãõÓúáöãò (æóÃóäú ÊõÓúÊóÝúåóãó ÇáúãõÑóÇåöÞóÉõ) ÈöÃóäú íóäúÙõÑó ãóÇ
Ýöí äóÝúÓöåóÇ (æóÇáúãóÎúáõæÞóÉõ ËóíøöÈðÇ) Ãóíú ÈöáóÇ ÈóßóÇÑóÉö (ÈößúÑò)
ÝóáóåóÇ Íõßúãõ ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÈúßóÇÑö.
(æóÊõÕóÏøóÞõ ÇáúãóÑúÃóÉõ ÇáúÈóÇáöÛóÉõ Ýöí ÏóÚúæóì ÇáúÈóßóÇÑóÉö ÈöáóÇ
íóãöíäò) æóáóÇ íõßúÔóÝõ ÍóÇáõåóǺ áöÃóäøóåóÇ ÃóÚúáóãõ Èöåö (æóßóÐóÇ) Ýöí
ÏóÚúæóì (ÇáËøõíõæÈóÉö ÞóÈúáó ÇáúÚóÞúÏö æóÅöäú áóãú ÊóÊóÒóæøóÌú æóáóÇ
ÊõÓúÃóáõ Úóäú ÇáúæóØúÁö) ÇáøóÐöí ÕóÇÑóÊú Èöåö ËóíøöÈðÇ æóÞóÖöíøóÉõ
ßóáóÇãöåö Ãóäøó Þóæúáóåõ ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö ÈöáóÇ íóãöíäö ÞóíúÏò Ýöí
ÊóÕúÏöíÞöåóÇ Ýöí ÏóÚúæóì ÇáËøõíõæÈóÉö ÃóíúÖðÇ æóÝöíåö äóÙóÑñ
áöÇÞúÊöÖóÇÆöåö ÅÈúØóÇáó ÍóÞøö æóáöíøöåóÇ ãöäú ÇáúÅöÌúÈóÇÑö ÝöíãóÇ ÅÐóÇ
ÃóÑóÇÏó Ãóäú íõÒóæøöÌóåóÇ ÈöÛóíúÑö ÅÐúäöåóÇ äõØúÞðÇ æóÎóÑóÌó ÈöÞóæúáöåö
ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö ÞóÈúáó ÇáúÚóÞúÏö ÏóÚúæóÇåóÇ ÇáËøõíõæÈóÉó ÈóÚúÏóåõ
æóÞóÏú ÒóæøóÌóåóÇ ÈöÛóíúÑö ÅÐúäöåóÇ äõØúÞðÇ ÝóÅöäøóåõ ÇáúãõÕóÏøóÞõ
Èöíóãöíäöåö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ ÊóÒúæöíÌõ ÇáúÈößúÑö) Ãóíú æóáóæú ØóÑóÃó ÓóÝóåõåóÇ (Þóæúáõåõ
ÈöÛóíúÑö ÅÐúäöåóÇ) ÞóÇáó ÇÈúäõ ÚóÈúÏö ÇáúÈóÑøö áóãøóÇ ÃóÌúãóÚõæÇ Úóáóì
Ãóäøó áóåõ ÊóÒúæöíÌóåóÇ ÕóÛöíÑóÉð æóåöíó áóÇ ÅÐúäó áóåóÇ ÕóÍøó ÈöÐóáößó
Ãóäú íõÒóæøöÌóåóÇ ÈöÛóíúÑö ÅÐúäöåóÇ ßóÈöíÑóÉð Åäú ßóÇäóÊú ÈößúÑðǺ
áöÃóäøó ÇáäøóÕøó ÅäøóãóÇ æóÑóÏó ÈöÇáúÝóÑúÞö Èóíúäó ÇáËøóíøöÈö
æóÇáúÈößúÑö (Þóæúáõåõ ÝóáóíúÓó áóåõ ÊóÒúæöíÌõåóÇ ÅáøóÇ ÈöÅöÐúäöåóÇ)
ÝóáóÇ íõÎóÇáöÝõåõ ãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ æóÇáÑøõæíóÇäöíøõ ãöäú
Ãóäøóåõ ÈóÇÞò Úóáóì æöáóÇíóÊöåö (Þóæúáõåõ æóáöÛóíúÑöåö) ãóÚúØõæÝñ Úóáóì
Þóæúáöåö áöÎóæúÝö ÇáúÚóÇÑö (Þóæúáõåõ ÝóáóÇ ÊõÒóæøóÌõ ÇáÕøóÛöíÑóÉõ
ÇáËøóíøöÈõ ÍóÊøóì ÊóÈúáõÛó ÅáóÎú) ÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáúÚöãóÇÏö æóÇáËøóíøöÈõ
ÇáÕøóÛöíÑóÉõ ÊõÒóæøóÌõ Ýöí ÚóÔúÑö ÕõæóÑò: ÇáúÃõæáóì ÅÐóÇ ÎõáöÞóÊú
ËóíøöÈðÇ¡ ÇáËøóÇäöíóÉõ Ãóäú Êóßõæäó ÃóãóÉð¡ ÇáËøóÇáöËóÉõ Ãóäú Êóßõæäó
ãóÌúäõæäóÉð¡ ÇáÑøóÇÈöÚóÉõ Ãóäú íõÒóæøöÌóåóÇ ÃóÈõæåóÇ ÇáúßóÇÝöÑõ¡
ÇáúÎóÇãöÓóÉõ Ãóäú íõÒóæøöÌóåóÇ ÌóÏøõåóÇ ÇáúßóÇÝöÑõ¡ ÇáÓøóÇÏöÓóÉõ Ãóäú
íõÒóæøöÌóåóÇ ÃóÎõæåóÇ Ãóæú ÚóãøõåóÇ ÇáúßóÇÝöÑõ¡ ÇáÓøóÇÈöÚóÉõ Ãóäú
ÊóÒõæáó ÈóßóÇÑóÊõåóÇ ÈöÛóíúÑö æóØúÁò¡ ÇáËøóÇãöäóÉõ Ãóäú íõÒóæøöÌóåóÇ
ÍóÇßöãõ ÇáúßóÝóÑóÉö¡ ÇáÊøóÇÓöÚóÉõ Ãóäú ÊõÒóæøöÌó äóÝúÓóåóÇ¡ ÇáúÚóÇÔöÑóÉõ
Ãóäú íóÞúåóÑóåóÇ ßóÇÝöÑñ Úóáóì ÇáäøößóÇÍö æóíóÚúÊóÞöÏõæäó Ðóáößó
äößóÇÍðÇ æóÇáúÈóÇáöÛóÉõ ÇáúãóæúØõæÁóÉõ áóÇ ÊõÌúÈóÑõ ÅáøóÇ Ýöí ÎóãúÓö
ÕõæóÑò Ýöí ÇáúÈóÇáöÛóÉö ÇáúãóÌúäõæäóÉö æóÝöí ÇáúÃóÑúÈóÚö ÕõæóÑò
ÇáÓøóÇÈöÞóÉö Ýöí äößóÇÍö ÇáúßõÝøóÇÑö.
(Þóæúáõåõ æóáóÇ ÃóËóÑó áöÒóæóÇáö ÇáúÈóßóÇÑóÉö ÅáøóÇ ÈöæóØúÁò ÅáóÎú)
ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÓóæóÇÁñ ÍóÕóáó ÇáúæóØúÁõ ãöäú ÂÏóãöíøò Ãóæú
ÈóåöíãóÉò ÈöÊóãúßöíäöåóÇ Ãóæú ÛóÔöíóåóÇ ÞöÑúÏñ æóäóÍúæõåõ æóåöíó
äóÇÆöãóÉñ Ãóæú ãóÛúáõæÈóÉñ Úóáóì ÚóÞúáöåóÇ åóÐóÇ ÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãöåöãúº
áöÃóäøóåóÇ ÒóÇáóÊú ÈöæóØúÁò æóÞóæúáõåõ ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ÅáóÎú
ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãö ÇáúãõÕóäøöÝö
ßóÃóÕúáöåö Ãóäøó ÇáúÈößúÑó ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
[ÝóÑúÚñ ÇáúÊóãóÓóÊú ÇáúÈößúÑõ ÇáúÈóÇáöÛóÉõ ÇáúÚóÇÞöáóÉõ ÇáÊøóÒúæöíÌó
ÈößõÝúÁò ÎóØóÈóåóÇ æóÚóíøóäóÊúåõ ÈöÔóÎúÕöåö]
(Þóæúáõåõº áöÃóäøóåóÇ ãõÌúÈóÑóÉñ ÝóáóíúÓó áóåóÇ ÇÎúÊöíóÇÑõ ÇáúÃóÒúæóÇÌö
ÅáóÎú) æóáöÃóäøóÇ áóæú ÃóÌóÈúäóÇåóÇ ÌóÚóáúäóÇåõ ãóÌúÈõæÑðÇ æóíõÔúÈöåõ
Ãóäøó ÇáúÎöáóÇÝó ÅÐóÇ ÓóÇæóì ãõÚóíøöäõåõ ãõÚóíøóäóåóÇ ÝóÅöäú ÒóÇÏó
ãõÚóíøóäõåóÇ ÈöäóÓóÈò Ãóæú ãóÇáò Ãóæú ÍõÓúäò Ãóæú ÛóíúÑöåö ãöäú
ÇáÕøöÝóÇÊö ÇáúãóÑúÛõæÈö ÝöíåóÇ ÝóãóÇ íóäúÈóÛöí Ãóäú íõäóÌøöÓó ÍóÙøóåóÇ
ãöäúåõ Ú (Þóæúáõåõ æóßóÐóÇ Ýöí ÏóÚúæóì ÇáËøõíõæÈóÉö) åóÐóÇ Ýöí
ÇáúÈóÇáöÛö Ýóáóæú ßóÇäóÊú ÕóÛöíÑóÉð ÈößúÑðÇ æóÃóÑóÇÏó ÇáúÃóÈõ Ãóæú
ÇáúÌóÏøõ ÅÌúÈóÇÑóåóÇ ÝóÞóÇáóÊú ÃóäóÇ ËóíøöÈñ Ýóåóáú íóãúÊóäöÚõ ãöäú
ÊóÒúæöíÌöåóÇ ßóÇáúßóÈöíÑóÉö Ýöíåö äóÙóÑñ æóÇáúãõÊøóÌóåõ ÇáúÞóÈõæáõ Ñ Ê
ÇáúæóÌúåõ ÎöáóÇÝõåõ (Þóæúáõåõ ÞóíúÏñ Ýöí ÊóÕúÏöíÞöåóÇ Ýöí ÏóÚúæóì
ÇáËøõíõæÈóÉö ÃóíúÖðÇ) ÞóÇáó ÈóÚúÖõåõãú æóåóÐöåö ÍöíáóÉñ Ýöí ãóäúÚö
ÇáúÃóÈö Ãóæú ÇáúÌóÏøö ãöäú ÅÌúÈóÇÑö ÇáúÈößúÑö Úóáóì ÇáäøößóÇÍö (Þóæúáõåõ
æóÝöíåö äóÙóÑñ áöÇÞúÊöÖóÇÆöåö ÅáóÎú) ÞóÇáó ÔóíúÎõäóÇ ÝóÇáúÃóæúÌóåõ
ÊóÍúáöíÝõåóÇ
(3/127)
áöãóÇ Ýöí ÊóÕúÏöíÞöåóÇ ãöäú ÅÈúØóÇáö
ÇáäøößóÇÍö ãóÚó Ãóäøó ÇáúÃóÕúáó ÈóÞóÇÁõ ÇáúÈóßóÇÑóÉö Èóáú áóæú ÔóåöÏóÊú
ÃóÑúÈóÚõ äöÓúæóÉò ÈöËõíõæÈóÊöåóÇ ÚöäúÏó ÇáúÚóÞúÏö áóãú íóÈúØõáú
áöÌóæóÇÒö ÅÒóÇáóÊöåóÇ ÈöÅöÕúÈóÚò Ãóæú äóÍúæöåö Ãóæú ÎõáöÞóÊú ÈöÏõæäöåóÇ
ÐóßóÑóåõ ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ æóÇáÑøõæíóÇäöíøõ áóßöäú ÃóÝúÊóì ÇáúÞóÇÖöí
ÈöÎöáóÇÝöåö
(ÇáÓøóÈóÈõ ÇáËøóÇäöí ÇáúÚóÕóÈóÉõ) ÈöãóÚúäóì ÚõÕõæÈóÉö ãóäú Úóáóì
ÍóÇÔöíóÉö ÇáäøóÓóÈö (ßóÇáúÃóÎö æóÇáúÚóãøö) áöÃóÈóæóíúäö Ãóæú áöÃóÈò
(æóÈóäöíåöãóÇ ÝóáóÇ íõÒóæøöÌõæäó ÍõÑøóÉð ÅáøóÇ ÈóÇáöÛóÉð) ÚóÇÞöáóÉð
(ÈöÅöÐúäöåóÇ) ÈößúÑðÇ ßóÇäóÊú Ãóæú ËóíøöÈðǺ áöÃóäøóåõãú áóíúÓõæÇ Ýöí
ãóÚúäóì ÇáúÃóÈö æóáóãú íóÑöÏú äóÕøñ Ýöí ÛóíúÑöåö æóÞóÏú ÞóÇáó - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «áóÇ ÊóäúßöÍõæÇ ÇáúíóÊóÇãóì ÍóÊøóì
ÊóÓúÊóÃúãöÑõæåõäøó» ÑóæóÇåõ ÇáÊøöÑúãöÐöíøõ æóÞóÇáó ÍóÓóäñ ÕóÍöíÍñ
æóÇáÊøóÕúÑöíÍõ ÈöÇáúÍõÑøóÉö ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö æóÅöÐúäõ ÇáúÎóÑúÓóÇÁö
ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö ÇáúãõÝúåöãóÉö. ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ: æóÇáÙøóÇåöÑõ
ÇáöÇßúÊöÝóÇÁõ ÈößóÊúÈöåóÇ¡ ÞóÇáó: Ýóáóæú áóãú íóßõäú áóåóÇ ÅÔóÇÑóÉñ
ãõÝúåöãóÉñ æóáóÇ ßöÊóÇÈóÉñ åóáú Êóßõæäõ Ýöí ãóÚúäóì ÇáúãóÌúäõæäóÉö
ÍóÊøóì íõÒóæøöÌóåóÇ ÇáúÃóÈõ æóÇáúÌóÏøõ Ëõãøó ÇáúÍóÇßöãõ Ïõæäó ÛóíúÑöåöãú
Ãóæú áóǺ áöÃóäøóåóÇ ÚóÇÞöáóÉñ¿ áóãú ÃóÑó Ýöíåö ÔóíúÆðÇ æóáóÚóáøó
ÇáúÃóæøóáó ÃóæúÌóåõ æóãóÇ ÞóÇáóåõ ãöäú ÇáöÇßúÊöÝóÇÁö ÈößóÊúÈö ãóäú áóåóÇ
ÅÔóÇÑóÉñ ãõÝúåöãóÉñ ÙóÇåöÑñ Åäú äóæóÊú Èöåö ÇáúÅöÐúäó ßóãóÇ ÞóÇáõæÇ
ßöÊóÇÈóÉõ ÇáúÃóÎúÑóÓö ÈöÇáØøóáóÇÞö ßöäóÇíóÉñ Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö.
(Ýóáóæú ÇÓúÊóÃúÐóäõæÇ ÈößúÑðÇ áößõÝúÁò æóÛóíúÑöåö ÝóÓóßóÊóÊú ßóÝóì)
ÓõßõæÊõåóÇ (æóÅöäú ÈóßóÊú) æóáóãú ÊóÚúáóãú Ãóäøó Ðóáößó ÅÐúäñ áöÎóÈóÑö
ãõÓúáöãò «ÇáúÃóíøöãõ ÃóÍóÞøõ ÈöäóÝúÓöåóÇ ãöäú æóáöíøöåóÇ æóÇáúÈößúÑõ
ÊõÓúÊóÃúãóÑõ æóÅöÐúäõåóÇ ÓõßõæÊõåóÇ» (æó) Åäú ÈóßóÊú (ÈöÕöíóÇÍò æóÖóÑúÈö
ÎóÏøò) º áöÃóäøó Ðóáößó íõÔúÚöÑõ ÈöÚóÏóãö ÇáÑøöÖóÇÁö æóÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøó
ÃóÍóÏó ÇáúÃóãúÑóíúäö ßóÇÝò æóÚõáöãó ãöäú ßóáóÇãöåö ÃóäøóåóÇ áóæú
ÒõæøöÌóÊú ÈöÍóÖúÑóÊöåóÇ ãóÚó ÓõßõæÊöåóÇ áóãú íóßúÝö Èóáú áóÇ ÈõÏøó
ãóÚóåõ ãöäú ÇÓúÊöÆúÐóÇäöåóÇ æóåõæó ßóÐóáößó Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö
(ÝóÑúÚñ áóæú ÇõÓúÊõÄúÐöäóÊú ÈößúÑñ Ýöí ÇáÊøóÒúæöíÌö ÈöÏõæäö ÇáúãóåúÑö)
Ãóíú ÈöÏõæäöåö ÃóÕúáðÇ Ãóæú ÈöÃóÞóáøó ãöäú ãóåúÑö ÇáúãöËúáö (Ãóæú
ÈöÛóíúÑö ÇáäøóÞúÏö) Ãóíú äóÞúÏö ÇáúÈóáóÏö (ÝóÓóßóÊóÊú áóãú íóßúÝö) Ýöíåö
ÓõßõæÊõåóÇ áöÊóÚóáøõÞöåö ÈöÇáúãóÇáö ßóÈóíúÚö ãóÇáöåóÇ (Ãóæú)
ÇõÓúÊõÄúÐöäóÊú Ýöí ÇáÊøóÒúæöíÌö (ÈöÑóÌõáò ÛóíúÑö ãõÚóíøóäò) ÝóÓóßóÊóÊú
(ßóÝóì) Ýöíåö ÓõßõæÊõåóÇ ÈöäóÇÁð Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íõÔúÊóÑóØõ ÊóÚúíöíäõ
ÇáÒøóæúÌö Ýöí ÇáúÅöÐúäö æóåõæó ÇáúÃóÕóÍøõ (æóßóÐóÇ áóæú ÞóÇáó) áóåóÇ
(ÃóíóÌõæÒõ Ãóäú ÃõÒóæøöÌóß Ãóæú ÊóÃúÐóäöíäó ÝóÞóÇáóÊú áöãó áóÇ íóÌõæÒõ
Ãóæú áöãó áóÇ ÂÐóäõ) ßóÝóìº áöÃóäøóåõ íõÔúÚöÑõ ÈöÑöÖóÇåóÇ Ýóåõæó Ãóæúáóì
ãöäú ÓõßõæÊöåóÇ æóáóÇ íóÔúßõáõ ÈöÞóæúáö ÇáúÎóÇØöÈö ÃóÊõÒóæøöÌõäöí ÍóíúËõ
áóãú íóßõäú ÇÓúÊöíÌóÇÈðǺ áöÃóäøó ÇáúÚóÞúÏó íõÚúÊóÈóÑõ Ýöíåö ÇááøóÝúÙõ
ÝóÇÚúÊõÈöÑó Ýöíåö ÇáúÌóÒúãõ æóÅöÐúäõ ÇáúÈößúÑö íóßúÝöí Ýöíåö ÇáÓøõßõæÊõ
ÝóßóÝóì Ýöíåö ãóÇ ÐõßöÑó ãóÚó ÌóæóÇÈöåóÇ (ÈöÎöáóÇÝö ÇáËøóíøöÈö) áóÇ
ÈõÏøó ãöäú ÕóÑöíÍö ÅÐúäöåóÇ áöãóÇ ãóÑøó (æóÇáúÅöÐúäõ ãöäúåóÇ)
áöáúæóáöíøö (ÈöáóÝúÙö ÇáúæóßóÇáóÉö ÌóÇÆöÒñ) º áöÃóäøó ÇáúãóÚúäóì
ÝöíåöãóÇ æóÇÍöÏñ (æóÑõÌõæÚõåóÇ Úóäúåõ) Ãóíú Úóäú ÇáúÅöÐúäö (ßóÑõÌõæÚö
Çáúãõæóßøöáö) Úóäú ÇáúæóßóÇáóÉö Ýóáóæú ÒóæøóÌóåóÇ Çáúæóáöíøõ ÈóÚúÏó
ÑõÌõæÚöåóÇ æóÞóÈúáó Úöáúãöåö áóãú íóÕöÍøó ßóäóÙöíÑöåö Ýöí ÇáúæóßóÇáóÉö
(ÝóÑúÚñ áóæú ÞóÇáóÊú) ãóäú íõÚúÊóÈóÑõ ÅÐúäõåóÇ Ýöí ÊóÒúæöíÌöåóÇ (ÑóÖöíÊ
Èöãóäú ÑóÖöíóÊú Èöåö Ãõãøöí) Ãóæú Èöãóäú ÇÎúÊóÇÑóÊúåõ (Ãóæú ÈöãóÇ
íóÝúÚóáõåõ ÃóÈöí æóåõãú Ýöí ÐößúÑö ÇáäøößóÇÍö ßóÝóì) æóÝöí äõÓúÎóÉò
ÑóÖöíÊ ÈöÇáÊøóÒúæöíÌö Èöãóäú ÑóÖöíóÊú Èöåö Ãõãøöí Ãóæú ÈöãóÇ íóÎúÊóÇÑõåõ
ÃóÈöí ßóÝóì æóÇáúÃõæáóì Ãóæúáóì áöãóÇ áóÇ íóÎúÝóì Úóáóì ÇáúãõÊóÃóãøöáö
(áóÇ Åäú ÞóÇáóÊú ÑóÖöíÊ Åäú ÑóÖöíóÊú Ãõãøöí Ãóæú) ÑóÖöíÊ (ÈöãóÇ
ÊóÝúÚóáõåõ Ãõãøöí) ÝóáóÇ íóßúÝöíº áöÃóäøó ÇáúÃõãøó áóÇ ÊóÚúÞöÏõ
æóáöÃóäøó ÇáÕøöíÛóÉó ÇáúÃõæáóì ÕöíÛóÉõ ÊóÚúáöíÞò (æóßóÐóÇ) áóÇ íóßúÝöí
(ÑóÖöíÊ Åäú ÑóÖöíó ÃóÈöí ÅáøóÇ Ãóäú ÊõÑöíÏó) Èöåö ÑóÖöíÊ (ÈöãóÇ
íóÝúÚóáõåõ) ÝóíóßúÝöí (æóÅöäú ÃóÐöäóÊú ÈößúÑñ) Ýöí ÊóÒúæöíÌöåóÇ
(ÈöÃóáúÝò Ëõãøó ÇõÓúÊõÄúÐöäóÊú) ßóÃóäú Þöíáó áóåóÇ ÃóÐöäúÊ Ýöí
ÊóÒúæöíÌöß (ÈöÎóãúÓöãöÇÆóÉò ÝóÓóßóÊóÊú Ýóåõæó ÑöÖóÇ) Ãóíú ÅÐúäñ ÈöÞóíúÏò
ÒóÇÏóåõ ÊóÈóÚðÇ áöáúÈõáúÞöíäöíøö ÈöÞóæúáöåö (Åäú ßóÇäó ãóåúÑó ãöËúáöåóÇ)
æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ æóáóæú Þöíáó Ðóáößó áöÃõãøöåóÇ æóåöíó ÍóÇÖöÑóÉñ
ÝóÓóßóÊóÊú áóãú íóßõäú ÅÐúäðÇ æóãóÇ ÞóÇáóåõ ãóÝúåõæãñ ãöäú ÇáúÝóÑúÚö
ÇáÓøóÇÈöÞö
(ÇáÓøóÈóÈõ ÇáËøóÇáöËõ ÇáúÅöÚúÊóÇÞõ æóÇáÑøóÇÈöÚõ ÇáÓøóáúØóäóÉõ
ÝóÇáúãõÚúÊöÞõ æóÚóÕóÈóÊõåõ íõÒóæøöÌõæäó ßóÇáúÃóÎö) áöÎóÈóÑö «ÇáúæóáóÇÁõ
áõÍúãóÉñ ßóáõÍúãóÉö ÇáäøóÓóÈö» ÑóæóÇåõ ÇÈúäõ ÍöÈøóÇäó æóÇáúÍóÇßöãõ
æóÕóÍøóÍóÇåõ ÝóíõÒóæøöÌõæäó ÇáËøóíøöÈó ÇáúÈóÇáöÛóÉó ÈöÕóÑöíÍö ÇáúÅöÐúäö
æóáóÇ íõÒóæøöÌõæäó ÇáÕøóÛöíÑóÉó (æóÇáÓøõáúØóÇäõ áóÇ íõÒóæøöÌõ ÅáøóÇ
ÈóÇáöÛóÉð ÈößõÝúÁò ÚõÏöãó æóáöíøõåóÇ) ÇáúÎóÇÕøõ (Ãóæú ÛóÇÈó) æóáöíøõåóÇ
ÇáúÃóÞúÑóÈõ ãóÓóÇÝóÉó ÇáúÞóÕúÑö ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí (Ãóæú
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ Èóáú áóæú ÔóåöÏóÊú ÃóÑúÈóÚõ äöÓúæóÉò ÈöËõíõæÈóÊöåóÇ ÚöäúÏó
ÇáúÚóÞúÏö áóãú íóÈúØõáú) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ ÐóßóÑóåõ
ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ æóÇáÑøõæíóÇäöíøõ) ÞóÏú ÇÛúÊóÑøó ÈöåóÐöåö ÇáúãóÞóÇáóÉö
Ýöí ÇáúãõåöãøóÇÊö ÝóÊóæóåøóãó ÃóäøóåóÇ ÇáúãóÐúåóÈõ æóáóíúÓó ßóÐóáößó
Èóáú åöíó æóÌúåñ æóÞóÏú ÐóßóÑó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ÈóÇÈö ÇáÑøóÖóÇÚö
Ãóäøóåõ áóæú ÞóÇáóÊú ÇáÒøóæúÌóÉõ ÈóÚúÏóãóÇ ÒóæøóÌóåóÇ Çáúæóáöíøõ
ÈóíúäóäóÇ ÑóÖóÇÚñ ãõÍóÑøöãñ ÃóäøóåóÇ Åäú ÒõæøöÌóÊú ÈöÑöÖóÇåóÇ áóãú
ÊõÓúãóÚú ÏóÚúæóÇåóÇ æóÅöáøóÇ ÝóÇáÕøóÍöíÍõ ÊóÕúÏöíÞõåóÇ æóåóÐóÇ ãöËúáõåõ
æóßóáóÇãõ ÇáúãóÇæóÑúÏöíøö æóÇáÑøõæíóÇäöíøö ãõÝóÑøóÚñ Úóáóì ÇáúæóÌúåö
ÇáúÂÎóÑö Ê íõÄúÎóÐõ ãöäú ÇáÊøóÚúáöíáö ÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó ÇáúãóÓúÃóáóÊóíúäö
(Þóæúáõåõ æóáóÚóáøó ÇáúÃóæøóáó ÃóæúÌóåõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
æóßóÊóÈó Úóáóíúåö ÞóÇáó ÇáúÛóÒøöíøö: Åäøóåõ ÇáúÃóÞúÑóÈõ æóßóÊóÈó ÃóíúÖðÇ
ÞóÇáó ÇáÔøóíúÎóÇäö Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáÕøóíúÏö æóÇáÐøóÈóÇÆöÍö ÇáúÃóÎúÑóÓõ Åäú
áóãú Êóßõäú áóåõ ÅÔóÇÑóÉñ ãõÝúåöãóÉñ ÝóßóÇáúãóÌúäõæäö ÞóÇáóåõ Ýöí
ÇáÊøóåúÐöíÈö æóáúíóßõäú ÓóÇÆöÑõ ÊóÕóÑøõÝóÇÊöåö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúÞöíóÇÓö
(Þóæúáõåõ Ýóáóæú ÇÓúÊóÃúÐóäõæÇ ÈößúÑðÇ áößõÝúÁò Ãóæú ÛóíúÑöåö ÅáóÎú)
Ôóãöáó ãóÇ áóæú ÙóäøóÊú ÛóíúÑó ÇáúßõÝúÁö ßõÝõÄðÇ (Þóæúáõåõ æóÇáÙøóÇåöÑõ
Ãóäøó ÃóÍóÏó ÇáúÃóãúÑóíúäö ßóÇÝò) ÌóÑóì Úóáóíúåö ÌóãóÇÚóÉñ ãöäú
ÇáúãõÊóÃóÎøöÑöíäó
[ÝóÑúÚñ ÇõÓúÊõÄúÐöäóÊú ÈößúÑñ Ýöí ÇáÊøóÒúæöíÌö ÈöÏõæäö ÇáúãóåúÑö]
(Þóæúáõåõ áóãú íóßúÝö Ýöíåö ÓõßõæÊõåóÇ áöÊóÚóáøõÞöåö ÈöÇáúãóÇáö ÅáóÎú)
æóíóÕöÍøõ äößóÇÍõåóÇ ÈöãóåúÑö ãöËúáöåóÇ (Þóæúáõåõ ÈöÎöáóÇÝö ÇáËøóíøöÈö
áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÕóÑöíÍö ÅÐúäöåóÇ áöãóÇ ãóÑøó) Ýöí ÝóÊóÇæóì ÇáúÈóÛóæöíø
ÃóäøóåóÇ áóæú ÇõÓúÊõÄúÐöäóÊú Ýöí ÇáäøößóÇÍö ÝóÃóÞóÑøóÊú ÈöÇáúÈõáõæÛö
ÝóÒõæøöÌóÊú Ëõãøó ÞóÇáóÊú áóãú Ãóßõäú ÈóÇáöÛóÉð íóæúãó ÃóÞúÑóÑúÊ
ÈöÇáúÈõáõæÛö íõÞúÈóáõ ÞóæúáõåóÇ ÈöíóãöíäöåóÇ æóÅöäú ÞóÇáóÊú ßõäúÊ
ãóÌúäõæäóÉð Åäú ÚõÑöÝó áóåóÇ Ìõäõæäñ ÓóÇÈöÞñ ÞõÈöáó ÞóæúáõåóÇ æóÅöáøóÇ
ÝóáóÇ ÇåÜ ãóÇ ÐóßóÑóåõ Ýöí ÇáúÃõæáóì ãöäú ÞóÈõæáö ÞóæúáöåóÇ ãóãúäõæÚñ
[ÝóÑúÚñ ÞóÇáóÊú ãóäú íõÚúÊóÈóÑõ ÅÐúäõåóÇ Ýöí ÊóÒúæöíÌöåóÇ ÑóÖöíÊ Èöãóäú
ÑóÖöíóÊú Èöåö Ãõãøöí Ãóæú ÈöãóÇ íóÝúÚóáõåõ ÃóÈöí]
(Þóæúáõåõ ÒóÇÏóåõ ÊóÈóÚðÇ áöáúÈõáúÞöíäöíøö) Ãóíú æóÛóíúÑöåö
(Þóæúáõåõ ÇáÓøóÈóÈõ ÇáËøóÇáöËõ ÇáúÅöÚúÊóÇÞõ) áóæú ÞóÇáó ÇáúæóáóÇÁõ
áóßóÇäó Ãóæúáóì ÝóÅöäøóåõ íóÏúÎõáõ ãóäú ÚóÊóÞó Úóáóíúåö ãöäú ÃõÕõæáöåö
æóÝõÑõæÚöåö æóãóäú áóãú íõÚúÊöÞú ÇáúãõÒóæøóÌóÉó Èóáú ÃóÚúÊóÞó ÃóÕúáóåóÇ
Ýöí æóáóÇÁö ÇáöÇäúÌöÑóÇÑö æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöÚúÊóÇÞõ ÇáúÅöãóÇãö ÚóÈúÏó ÈóíúÊö
ÇáúãóÇáö æóÇáúæóáóÇÁõ áöáúãõÓúáöãöíäó (Þóæúáõåõ ÝóÇáúãõÚúÊóÞõ
æóÚóÕóÈóÊõåõ íõÒóæøöÌõæäó ßóÇáúÃóÎö) ÝóÇáúÚóÊöíÞóÉõ ÇáúãóÌúäõæäóÉõ
ÒóæøóÌóåóÇ ÇáÓøõáúØóÇäõ Ïõæäó ÇáúãõÚúÊöÞöº áöÃóäøóåõ íóáöí ãóÇáóåóÇ
ßóãóÇ íõÒóæøöÌõ ÇáúãóÌúäõæäóÉó ÇáúÈóÇáöÛóÉó ÇáøóÊöí áóÇ æóáöíøó áóåóÇ
ãõÌúÈöÑñ (Þóæúáõåõ æóÇáÓøõáúØóÇäõ áóÇ íõÒóæøöÌõ ÅáøóÇ ÈóÇáöÛóÉð ÈößõÝúÁò
ÚõÏöãó æóáöíøõåóÇ æóÛóÇÈó ÅáóÎú) ÃóæúÕóáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ ÇáÕøõæóÑó
ÇáøóÊöí íõÒóæøöÌõ ÝöíåóÇ ÇáúÍóÇßöãõ Åáóì ÚöÔúÑöíäó ÕõæÑóÉð ÝóäóÙøóãóåóÇ
ÇáúÌóáóÇáõ ÇáÓøõíõæØöíø ÈöÞóæúáöåö ÚöÔúÑõæäó ÒóæøóÌó ÍóÇßöãñ ÚõÏöãó
Çáúæóáöíøõ¡ æóÇáúÝóÞúÏõ æóÇáúÅöÍúÑóÇãõ æóÇáúÚóÖúáõ ÇáÓøóÝóÑõ ÍóÈúÓñ
ÊóæóÇÑó ÚöÒøóÉñ æóäößóÇÍõåõ Ãóæú ØöÝúáóÉñ Ãóæú ÌóÇÍöÏñ ÅÐú ãóÇ ÞõåöÑó
æóÝóÊóÇÉõ ãóÍúÌõæÑò æóãóäú ÌóäóÊú æóáóÇ ÃóÈó æóÌóÏøó áöÇÍúÊöíóÇÌò ÞóÏú
ÙóåóÑó ÃóãøóÇ ÇáÑøóÔöíÏóÉõ áóÇ æóáöíøó áóåóÇ æóÈóíúÊõ ÇáúãóÇáö ãóÚó
ãóæúÞõæÝöåö ÅÐú áóÇ ÖóÑóÑó ãóÚó ãõÓúáöãóÇÊò ÚõáøöÞóÊú Ãóæú ÏõÈøöÑóÊú
Ãóæú ßõæÊöÈóÊú Ãóæú ßóÇäó ÃóæúáóÏó ãóäú ßóÝóÑó
(3/128)
ÃóÑóÇÏó äößóÇÍóåóÇ) áöÇÈúäö ÚóãøöåóÇ
æóáóíúÓó áöáúÃóÈúÚóÏö Ãóäú íõÒóæøöÌóåóÇ áöÈóÞóÇÁö ÇáúÃóÞúÑóÈö Úóáóì
æöáóÇíóÊöåö æóÇáÊøóÒúæöíÌõ ÍóÞøñ Úóáóíúåö ÝóÅöÐóÇ ÊóÚóÐøóÑó ãöäúåõ äóÇÈó
Úóäúåõ ÇáÓøõáúØóÇäõ (ÝóÅöäú ÚóÖóáó Çáúæóáöíøõ) æóáóæú ãõÌúÈóÑðÇ Ãóíú
ãóäóÚó (ÈóÇáöÛóÉð) ÚóÇÞöáóÉð ãöäú ÊóÒúæöíÌöåóÇ (ÃóãóÑóåõ ÇáúÞóÇÖöí) Èöåö
(ÝóÅöäú ÇãúÊóäóÚó) ãöäúåõ (Ãóæú ÓóßóÊó) ÈöÍóÖúÑóÊöåö (ÒóæøóÌóåóÇ) ßóãóÇ
Ýöí ÇáúÛóÇÆöÈö æóíóÃúËóãõ ÈöÇáúÚóÖúáö áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÝóáÇ
ÊóÚúÖõáõæåõäøó Ãóäú íóäúßöÍúäó ÃóÒúæóÇÌóåõäøó} [ÇáÈÞÑÉ: 232] (æóßóÐóÇ)
íõÒóæøöÌõåóÇ (Åäú ÇÎúÊóÝóì Ãóæú ÊóÚóÒøóÒó) Ãóæú ÛóÇÈó ÛóíúÈóÉð áóÇ
íõÒóæøöÌõ ÝöíåóÇ ÇáúÞóÇÖöí (æóÃóËúÈóÊóÊú) Ãóíú ÃóÞóÇãóÊú (ÈöÚóÖúáöåö)
ÍöíäóÆöÐò ÈóíøöäóÉñ ßóãóÇ Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÍõÞõæÞö (æóáóåõ ÇáöÇãúÊöäóÇÚõ)
ãöäú ÇáÊøóÒúæöíÌö (áöÚóÏóãö ÇáúßóÝóÇÁóÉö) ÝóáóÇ íóßõæäõ ÇãúÊöäóÇÚõåõ
ãöäúåõ ÚóÖúáðǺ áöÃóäøó áóåõ ÍóÞøðÇ Ýöí ÇáúßóÝóÇÁóÉö æóíõÄúÎóÐõ ãöäú
ÇáÊøóÚúáöíáö ÃóäøóåóÇ áóæú ÏóÚóÊúåõ Åáóì Úöäøöíäò Ãóæú ãóÌúÈõæÈò
ÈöÇáúÈóÇÁö ÝóÇãúÊóäóÚó ßóÇäó ÚóÇÖöáðÇ¡ æóåõæó ßóÐóáößó ÅÐú áóÇ ÍóÞøó
áóåõ Ýöí ÇáÊøóãóÊøõÚö æóÇÚúÊóÈóÑó ÇáúÞóÝøóÇáõ ãóÚó ÇáúßóÝóÇÁóÉö Ãóäú
íóÊóÈóíøóäó ãóæúÖöÚó ÇáÕøóáóÇÍö áöáúãóÑúÃóÉö Ýöí ãõäóÇßóÍóÊöåö
æóÇÓúÊóÍúÓóäóåõ ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ¡ æóáóæú ÏóÚóÊú Åáóì ÑóÌõáò æóÇÏøóÚóÊú
ßóÝóÇÁóÊóåõ æóÞóÇáó Çáúæóáöíøõ áóíúÓó ÈößõÝúÁò ÑõÝöÚó Åáóì ÇáúÞóÇÖöí
ÝóÅöäú ËóÈóÊóÊú ßóÝóÇÁóÊõåõ áóÒöãóåõ ÊóÒúæöíÌõåóÇ ãöäúåõ ÝóÅöäú
ÇãúÊóäóÚó ÒóæøóÌóåóÇ ÇáúÞóÇÖöí ãöäúåõ (áóÇ áöäõÞúÕóÇäö ÇáúãóåúÑö) Ãóæú
áößóæúäöåö ãöäú ÛóíúÑö äóÞúÏö ÇáúÈóáóÏö ÝóáóíúÓó áóåõ ÇáöÇãúÊöäóÇÚõ ãöäú
ÊóÒúæöíÌöåóÇ áöÃóÌúáöåöº áöÃóäøó ÇáúãóåúÑó ãóÍúÖõ ÍóÞøöåóÇ.
(æóÇáÓøõáúØóÇäõ) åóáú (íõÒóæøöÌõ ÈöÇáúæöáóÇíóÉö) ÇáúÚóÇãøóÉö (Ãóæú
ÇáäøöíóÇÈóÉö) ÇáÔøóÑúÚöíøóÉö (æóÌúåóÇäö) ÍóßóÇåõãóÇ ÇáúÅöãóÇãõ æóÃóÝúÊóì
ÇáúÈóÛóæöíø ãöäúåõãóÇ ÈöÇáúÃóæøóáö ÞóÇáóº áöÃóäøóåõ áóæú ßóÇäó
ÈöÇáäøöíóÇÈóÉö áóãóÇ ÒóæøóÌó ãõæóáøöíóÉó ÇáÑøóÌõáö ãöäúåõ¡ æóßóáóÇãõ
ÇáúÞóÇÖöí æóÛóíúÑöåö íóÞúÊóÖöíåö ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ÒóæøóÌó áöÛóíúÈóÉö
Çáúæóáöíøö æóãöäú ÝóæóÇÆöÏö ÇáúÎöáóÇÝö Ãóäøóåõ áóæú ÃóÑóÇÏó ÇáúÞóÇÖöí
äößóÇÍó ãóäú ÛóÇÈó ÚóäúåóÇ æóáöíøõåóÇ Åäú ÞõáúäóÇ ÈöÇáúæöáóÇíóÉö
ÒóæøóÌóåõ ÃóÍóÏõ äõæøóÇÈöåö Ãóæú ÞóÇÖò ÂÎóÑõ Ãóæú ÈöÇáäøöíóÇÈóÉö áóãú
íóÌõÒú Ðóáößó¡ æóÃóäøóåõ ÅÐóÇ ÒóæøóÌóåóÇ ÈöÅöÐúäöåóÇ ÈöÛóíúÑö ßõÝúÁò Åäú
ÞõáúäóÇ ÈöÇáúæöáóÇíóÉö ÕóÍøó Ãóæú ÈöÇáäøöíóÇÈóÉö ÝóáóÇ¡ æóÅöäøóåõ áóæú
ßóÇäó áóåóÇ æóáöíøóÇäö æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÛóÇÆöÈñ Åäú ÞõáúäóÇ ÈöÇáúæöáóÇíóÉö
ÞõÏøöãó Úóáóíúåö ÇáúÍóÇÖöÑõ Ãóæú ÈöÇáäøöíóÇÈóÉö ÝóáóÇ æóÇáúÍóÇÕöáõ Ãóäøó
ÈóÚúÖó ÇáúÝõÑõæÚö íóÞúÊóÖöí Ãóäøóåõ íõÒóæøöÌõ ÈöÇáúæöáóÇíóÉö æóÈóÚúÖóåóÇ
íóÞúÊóÖöí Ãóäøóåõ ÈöÇáäøöíóÇÈóÉö æóÃóäøó ÝõÑõæÚó ÇáúÃóæøóáö ÃóßúËóÑõ
æóÞóÏú ÕóÍøóÍó ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÈóÇÈö ÇáúÞóÖóÇÁö ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ÒóæøóÌó
áöáúÛóíúÈóÉö Ãóäøóåõ íõÒóæøöÌõ ÈöäöíóÇÈóÉò ÇÞúÊóÖóÊúåóÇ ÇáúæöáóÇíóÉõ
(ÇáØøóÑóÝõ ÇáËøóÇäöí Ýöí ÊóÑúÊöíÈö ÇáúÃóæúáöíóÇÁö) ÝóíõÞóÏøöãõ
ÇáúÞóÑóÇÈóÉó Ëõãøó ÇáúæóáóÇÁó Ëõãøó ÇáÓøóáúØóäóÉó (æóíõÞóÏøöãõ) ãöäú
ÇáúÞóÑóÇÈóÉö (ÇáúÃóÈó Ëõãøó ÇáúÌóÏøó æóÅöäú ÚóáóÇ) Ëõãøó ÈóÞöíøóÉó
ÇáúÚóÕóÈóÉö (æóÊóÑúÊöíÈõåõãú) åõäóÇ ßóÇáúãöíÑóÇËö Ãóíú ßóÊóÑúÊöíÈöåöãú
Ýöíåö (ÅáøóÇ Ãóäøó ÇáöÇÈúäó áóÇ íõÒóæøöÌõ) Ãõãøóåõ (ÈöÇáúÈõäõæøóÉö) ÅÐú
áóÇ ãõÔóÇÑóßóÉó Èóíúäóåõ æóÈóíúäóåóÇ Ýöí ÇáäøóÓóÈö ÝóáóÇ íóÚúÊóäöí
ÈöÏóÝúÚö ÇáúÚóÇÑö Úóäú ÇáäøóÓóÈö æóáöåóÐóÇ áóãú ÊóËúÈõÊú ÇáúæöáóÇíóÉõ
áöáúÃóÎö ãöäú ÇáúÃõãøö (Èóáú) íõÒóæøöÌõ (ÈöÇáúÚõÕõæÈóÉö Ãóæú
ÈöÇáúæóáóÇÁö Ãóæú ÈöÇáúÞóÖóÇÁö) æóáóÇ íóÖõÑøõ ÇáúÈõäõæøóÉóº áöÃóäøóåóÇ
ÛóíúÑõ ãõÞúÊóÖöíóÉò áóÇ ãóÇäöÚóÉñ (æóÇáúÌóÏøõ íõÞóÏøóãõ Úóáóì ÇáúÃóÎö
åõäóÇ) æóÅöäú ÇÓúÊóæóíóÇ Ýöí ÇÓúÊöÍúÞóÇÞö ÇáúÅöÑúËöº áöÃóäøó
ÇáÊøóÒúæöíÌó æöáóÇíóÉñ æóÇáúÌóÏøõ Ãóæúáóì áöÒöíóÇÏóÉö ÔóÝóÞóÊöåö
æóáöåóÐóÇ ÇÎúÊóÕøó ÈöæöáóÇíóÉö ÇáúãóÇáö (æóÇáúÃóÎõ áöáúÃóÈóæóíúäö
ãõÞóÏøóãñ) Úóáóì ÇáúÃóÎö áöáúÃóÈö (ßóãóÇ Ýöí ÇáúÅöÑúËö) æóåóÐóÇ Úõáöãó
ãöäú Þóæúáöåö æóÊóÑúÊöíÈõåõãú ßóÇáúãöíÑóÇËö (æóãóÊóì ßóÇäó ÃóÍóÏõ
ÇáúÚóÕóÈóÉö Ãóæú) ÃóÍóÏõ (Ðóæöí ÇáúæóáóÇÁö) ÇáúãõÓúÊóæöíäó -
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ ÝóÅöäú ÚóÖóáó Çáúæóáöíøõ ÈóÇáöÛóÉð ÅáóÎú) ÅäøóãóÇ íóÍúÕõáõ ÅÐóÇ
ÏõÚóÊú ÈóÇáöÛóÉñ ÚóÇÞöáóÉñ íóÕöÍøõ ÊóÒúæöíÌõåóÇ ÍõÑøóÉñ ÍõÑøöíøóÉð
ãõÓúÊóÞöÑøóÉð Ãóæú ãõÈóÚøóÖóÉð æóÑóÖöíó ÇáúãóÇáößõ æóßóÇäó ÏõÚóÇÄõåóÇ
Åáóì ßõÝúÁò ãõÚóíøóäò ÞóÏú ÎóØóÈóåóÇ æóßóÇäó Çáúæóáöíøõ ãõäúÝóÑöÏðÇ Ãóæú
ÌóãóÇÚóÉð æóÍóÕóáó ÇáöÇãúÊöäóÇÚõ ÇáúãõÚúÊóÈóÑõ ÈöÍóíúËõ áóÇ íóÞúÊóÖöí
ÇáÊøóÝúÓöíÞó ÝóÎóÑóÌó ÈöÞóæúáöäóÇ íóÕöÍøõ ÊóÒúæöíÌõåóÇ ÇáúãõÍóÑøóãóÉõ
æóÇáúãõÚúÊóÏøóÉõ æóÇáúãõÑúÊóÏøóÉõ æóßõáøõ ãóäú áóÇ íóÕöÍøõ ÊóÒúæöíÌõåóÇ
áöãóÇäöÚò æóÈöÍõÑøóÉò ÇáúÃóãóÉõ æóÈöÍõÑøöíøóÉò ãõÓúÊóÞöÑøóÉò
ÇáúÚóÊöíÞóÉõ Ýöí ÇáúãóÑóÖö ÇáøóÊöí ÊõÍúÓóÈõ ãöäú ÇáËøõáõËö æóÈöÞóæúáöäóÇ
Åáóì ãõÚóíøóäò ÞóÏú ÎóØóÈóåóÇ ãóÇ áóæú ÏõÚóÊú Åáóì ÛóíúÑö ãõÚóíøóäò Ãóæú
Åáóì ãõÚóíøóäò áóãú íóÎúØõÈúåóÇ æóÈöÞóæúáöäóÇ ÈöÍóíúËõ áóÇ íóÞúÊóÖöí
ÇáÊøóÝúÓöíÞó ãóÇ ÅÐóÇ Íóßóãó ÇáúÍóÇßöãõ ÈöÝöÓúÞöåö æóßóÊóÈó ÃóíúÖðÇ
Ôóãöáó ãóÇ áóæú ÚóíøóäóÊú ßõÝõÄðÇ æóÇãúÊóäóÚó ãöäú ÊóÒúæöíÌöåóÇ¡ æóÞóÇáó
ÝõáóÇäñ ÃóßúÝóÃõ ãöäúåõ æóãóÇ áóæú ÞóÇáóÊú ÒóæøöÌúäöí ãöäú åóÐóÇ
ÇáúßõÝúÁö ÝóÞóÇáó áóÇ ÃõÒóæøöÌõß ÅáøóÇ ãöãøóäú åõæó ÃóßúÝóÃõ ãöäúåõ
(Þóæúáõåõ æóÇÓúÊóÍúÓóäóåõ ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ) ÖóÚöíÝñ.
(ÊóäúÈöíåñ) åóáú áóäóÇ ÍóÇßöãñ ãöäú ÍõßøóÇãö ÇáúãõÓúáöãöíäó íõÒóæøöÌõ
ÇãúÑóÃóÉð ÈöæöáóÇíóÉö ÇáúÍõßúãö æóåöíó Ýöí ÈóáóÏò áóíúÓóÊú Ýöí
æöáóÇíóÊöåö ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ íõÊóÕóæøóÑõ ÈöÕõæÑóÊóíúäö ÇáúÃõæáóì
ÅÐóÇ ßóÇäó áöíóÊöíãò ÃóãóÉñ æóßóÇäó ÇáúíóÊöíãõ ãõÞöíãðÇ ãóËóáðÇ
ÈöÇáúãóÍóáøóÉö æóÃóãóÊõåõ ãóËóáðÇ ãõÞöíãóÉñ ÈöÏöãúíóÇØó ÝóÅöäøó
ÇáÊøóÕóÑøõÝó Ýöí ãóÇáöåö ÈöÇáúÈóíúÚö æóÇáäøõãõæøö áöÍóÇßöãö ÈóáóÏöåö
æóåöíó ÇáúãóÍóáøóÉõ æóÍóÇßöãõ ÈóáóÏö ÇáúãóÇáö æóåöíó ÏöãúíóÇØõ áóíúÓó
áóåõ ÇáÊøóÕóÑøõÝõ Ýöí ãóÇáöåö Óöæóì ÈöÇáúÍöÝúÙö æóÇáÊøóÚóåøõÏö ßóãóÇ
åõæó ÇáúãõÞóÑøóÑõ ÝóÍöíäóÆöÐò ÅÐóÇ ÊóÒóæøóÌóÊú ÃóãóÊõåõ áóÇ íõÒóæøöÌõåóÇ
ÅáøóÇ ÍóÇßöãõ ÈóáóÏöåö æóÇáÕøõæÑóÉö ÇáËøóÇäöíóÉö ÇãúÑóÃóÉñ ÍõÑøóÉñ
ãõÞöíãóÉñ ÈöÇáúãóÍóáøóÉö ãóËóáðÇ æóáóíúÓó áóåóÇ æóáöíøñ Óöæóì ÇáÔøóÑúÚö
ÇáÔøóÑöíÝö æóáóåóÇ ÃóãóÉñ ãõÞöíãóÉñ ÈöÏöãúíóÇØó ãóËóáðÇ ÝóÅöäøó ÇáøóÐöí
íõÒóæøöÌõ ÃóãóÊóåóÇ åõæó ÇáúÍóÇßöãõ ÇáøóÐöí áóåõ ÇáúæöáóÇíóÉõ Úóáóì
ÓóíøöÏóÊöåóÇ (Þóæúáõåõ æóãöäú ÝóæóÇÆöÏö ÇáúÎöáóÇÝö Ãóäøóåõ áóæú ÃóÑóÇÏó
ÇáúÞóÇÖöí ÅáóÎú) æóãóÇ áóæú ßóÇäóÊú ÈöÈóáóÏò æóÃóÐöäóÊú áöÍóÇßöãö ÈóáóÏò
ÂÎóÑó Ýöí ÊóÒúæöíÌöåóÇ æóÇáúæóáöíøõ Ýöíåö¡ ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ ÈöÇáúæöáóÇíóÉö
ÇãúÊóäóÚó Ãóæú ÈöÇáäøöíóÇÈóÉö ÌóÇÒó æóãóÇ áóæú ÇßúÊóÝóíúäóÇ
ÈöÇáúÈóíøöäóÉö Úóáóì ÇáúÚóÖúáö ÝóÒóæøóÌó ÇáúÞóÇÖöí Ëõãøó ÞóÇãóÊú
ÈóíøöäóÉñ ÈöÑõÌõæÚöåö ÞóÈúáó ÊóÒúæöíÌöåö ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ ÈöÇáäøöíóÇÈóÉö
ÎóÑóÌó Úóáóì ÚóÒúáö Çáúæóßöíáö æóÅöäú ÞõáúäóÇ ÈöÇáúæöáóÇíóÉö ÝóÚóáóì
ÇáúÎöáóÇÝö Ýöí ÇäúÚöÒóÇáö ÇáúÞóÇÖöí ÞóÈúáó Úöáúãöåö ÈöÚóÒúáöåö æóßóÊóÈó
ÃóíúÖðÇ ÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáÑøöÝúÚóÉö æóãöäú ÝóæóÇÆöÏöåö ÅÐóÇ ÃóÞóÇãó
ÈóíøöäóÉð Úóáóì Ãóäøó Çáúæóáöíøó ÇáúÛóÇÆöÈó ÒóæøóÌóåóÇ Ýöí ÇáúæóÞúÊö
ÇáøóÐöí ÒóæøóÌóåóÇ Ýöíåö ÇáúÍóÇßöãõ ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ ÈöÇáäøöíóÇÈóÉö
ÞõÏøöãó ÊóÒúæöíÌõ Çáúæóáöíøö ÇåÜ Ýöíåö äóÙóÑñº áöÃóäøó ÇáÑøóÇÝöÚöíøó
ÌóÚóáó Íõßúãó ÊóÒúæöíÌö Çáúæóáöíøö æóÇáúæóßöíáö ãóÚðÇ Íõßúãó ÊóÒúæöíÌö
Çáúæóáöíøóíúäö ãóÚðÇ (Þóæúáõåõ æóÞóÏú ÕóÍøóÍó ÇáúÅöãóÇãõ Ýöí ÈóÇÈö
ÇáúÞóÖóÇÁö ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
[ÇáØøóÑóÝõ ÇáËøóÇäöí Ýöí ÊóÑúÊöíÈö ÇáúÃóæúáöíóÇÁö]
ãóÈúÍóËñ (ÇáØøóÑóÝõ ÇáËøóÇäöí Ýöí ÊóÑúÊöíÈö ÇáúÃóæúáöíóÇÁö) (Þóæúáõåõ
ÝóÊõÞóÏøóãõ ÇáúÞóÑóÇÈóÉõ) æóÅöäú ØóÑóÃó ÓóÝóåõ ÇáúãóÑúÃóÉö ÈóÚúÏó
ÈõáõæÛöåóÇ æóäóÓóÈó ÇáúÅöÓúäóæöíøõ Åáóì Çáúæóåúãö Ýöí Þóæúáöåö
íõÒóæøöÌõåóÇ ÇáúÍóÇßöãõ (Þóæúáõåõ æóíõÞóÏøóãõ ÇáúÃóÈõ) º áöÃóäøó ÓóÇÆöÑó
ÃóæúáöíóÇÁö ÇáäøóÓóÈö íõÏúáõæäó Èöåö (Þóæúáõåõ Ëõãøó ÇáúÌóÏøõ) ÚöäúÏó
ÚóÏóãö ÇáúÃóÈö Ãóæú ÚöäúÏó ÚóÏóãö ÃóåúáöíøóÊöåö áöíóÔúãóáó ãóÇ áóæú
æõáöÏó áóåõ ÈöäúÊñ Ýöí ßóãóÇáö ÇáÊøóÇÓöÚóÉö ÝóÅöäøóåóÇ ÊóáúÍóÞõ Èöåö
æóáóÇ íóÍúßõãõ ÈöÈõáõæÛöåöº áöÃóäøóåõ áóÇ íóËúÈõÊõ ÈöÇáöÇÍúÊöãóÇáö
ÈöÎöáóÇÝö ÇáäøóÓóÈö æóÅöäøóãóÇ ÞóÏøóãó ÇáúÌóÏøó ÈóÚúÏó ÇáúÃóÈö Úóáóì
ÓóÇÆöÑö ÇáúÚóÕóÈóÇÊö ÈöÇÎúÊöÕóÇÕöåö ÈöÇáúæöáóÇÏóÉö ãóÚó ãõÔóÇÑóßóÊöåöãú
Ýöí ÇáúÚõÕõæÈóÉö (Þóæúáõåõ ÅÐú áóÇ ãõÔóÇÑóßóÉó Èóíúäóåõ æóÈóíúäóåóÇ Ýöí
ÇáäøóÓóÈö ÅáóÎú) æóáöÃóäøóåõ ÅäøóãóÇ íõÏúáöí ÈöÃóÈöíåö æóÃóÈõæåõ áóÇ
ãóÏúÎóáó áóåõ Ýöí ÇáúæöáóÇíóÉöº áöÃóäøóåõ ÒóæúÌñ æóÇáÒøóæúÌõ áóÇ
æöáóÇíóÉó áóåõ Úóáóì ÇãúÑóÃóÊöåö æóÇáúÃõãøõ áóÇ ÊõÒóæøöÌõ äóÝúÓóåóÇ
ÝóßóÐóÇ ãóäú íõÏúáöí ÈöåóÇ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÃóÕúáðÇ
ÈöäóÝúÓöåöº áöÃóäøóåõ íóÊóÝóÑøóÚõ Èóíúäó ÇáúÃóÈö æóÇáúÃõãøö.
(Þóæúáõåõ Èóáú ÈöÇáúÚõÕõæÈóÉö Ãóæú ÈöÇáúæóáóÇÁö Ãóæú ÈöÇáúÞóÖóÇÁö) Ãóíú
Ãóæú äóÍúæöåö ßóãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ÇÈúäó ÇÈúäö Úóãøò Ãóæú ßóÇäó ÃóÎðÇ Ýöí
æóØúÁö ÇáÔøõÈúåóÉö Ãóæú äößóÇÍö ÇáúãóÌõæÓö Ãóæú ßóÇäó ÇÈúäó ÇÈúäö
ÃóÎöíåóÇ Ãóæú ßóÇäó ÚóãøðÇ áóåóÇ Ãóæú ßóÇäó ãõÚúÊöÞðÇ Ãóæú ÇÈúäó
ãõÚúÊöÞò Ãóæú ßóÇäó ÞóÇÖöíðÇ Ãóæú ÚóÇÞöÏðÇ Ãóæú ãõÍóßøóãðÇ
(3/129)
(ÃóÎðÇ áöÃõãøò Ãóæú ÇÈúäðÇ ÞõÏøöãó) º
áöÃóäøóåõ ÃóÞúÑóÈõ (ÝóÅöäú ÇÌúÊóãóÚóÇ) ÈöÃóäú ßóÇäó áóåóÇ ÇÈúäóÇ ÇÈúäö
Úóãøò ÃóÍóÏõåõãóÇ ÃóÎõæåóÇ ãöäú ÃõãøöåóÇ æóÇáúÂÎóÑõ ÇÈúäõåóÇ
(ÝóÇáöÇÈúäõ) ãõÞóÏøóãñ áöÐóáößó (æóíõÞóÏøóãõ ÚóÕóÈóÉñ ÃõÚúÊöÞó) Ýóáóæú
ßóÇäó áóåóÇ ÇÈúäóÇ Úóãøò ÃóÍóÏõåõãóÇ ãõÚúÊóÞñ ÞõÏøöãó ÇáúãõÚúÊóÞõº
áöÃóäøóåõ ÃóÞúæóì ÚõÕõæÈóÉð æóãöäúåõ íõÄúÎóÐõ Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó
ÇáúãõÚúÊóÞõ ÇÈúäó Úóãøò áöÃóÈò æóÇáúÂÎóÑõ ÔóÞöíÞðÇ ÞõÏøöãó ÇáÔøóÞöíÞõ
æóÈöåö ÕóÑøóÍó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ
(ÝóÕúáñ ÇáúãõÚúÊóÞõ Åäú ÚõÏöãóÊú ÇáúÚóÕóÈóÉõ) ÇáäøöÓúÈöíøóÉ (æóåõæó
ÑóÌõáñ ÝóÇáúæöáóÇíóÉõ áóåõ Ëõãøó áöÚóÕóÈóÇÊöåö ßóÊóÑúÊöíÈö) ÚóÕóÈóÇÊö
(ÇáäøóÓóÈö æó) áóßöäú (íõÞóÏøóãõ ÇáúÃóÎõ Ëõãøó ÇÈúäõåõ åõäóÇ Úóáóì
ÇáúÌóÏøö) ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ æóíõÞóÏøóãõ ÇáúÚóãøõ Úóáóì ÃóÈö ÇáúÌóÏøö
ßóãóÇ äóÕøó Úóáóíúåö Ýöí ÇáúÈõæóíúØöíøö (æóÇÈúäõ ÇáúãõÚúÊóÞö íõÒóæøöÌõ)
ÈóÚúÏóåõ (æóíõÞóÏøóãõ Úóáóì ÃóÈò ÇáúãõÚúÊóÞö) º áöÃóäøó ÇáÊøóÚúÕöíÈó
áóåõ æóáóæú ÞóÇáó ßóÊóÑúÊöíÈö ÇáúÅöÑúËö áóãóÇ ÇÍúÊóÇÌó áöåóÐóÇ
ÇáöÇÓúÊöÏúÑóÇßö (æóíõÒóæøöÌõ ÚóÊöíÞóÉó ÇáúãóÑúÃóÉö Ýöí ÍóíóÇÊöåóÇ)
ÈöÅöÐúäöåóÇ (ãóäú íõÒóæøöÌõåóÇ) ÈöÇáúæöáóÇíóÉö ÚóáóíúåóÇ ÊóÈóÚðÇ
áöæöáóÇíóÊöåö Úóáóì ãõÚúÊöÞóÊöåóÇ (æóáóæú áóãú ÊóÑúÖó) ãõÚúÊöÞóÊõåóÇ ÅÐú
áóÇ æöáóÇíóÉó áóåóÇ æóÚõáöãó ãöäú ßóáóÇãöåö ãóÇ ÕóÑøóÍó Èöåö ÃóÕúáõåõ
Ãóäøóåõ áóÇ íõÒóæøöÌõåóÇ ÇÈúäõ ÇáúãõÚúÊóÞóÉö æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãöåö
ßóÃóÕúáöåö ÃóäøóåóÇ áóæú ßóÇäóÊú ßóÇÝöÑóÉð æóÇáúãõÚúÊóÞóÉõ ãõÓúáöãóÉñ
æóæóáöíøõåóÇ ßóÇÝöÑñ áóÇ íõÒóæøöÌõåóÇ¡ æóÃóäøóåóÇ áóæú ßóÇäóÊú
ãõÓúáöãóÉð æóÇáúãõÚúÊóÞóÉõ ßóÇÝöÑóÉñ æóæóáöíøõåóÇ ßóÇÝöÑñ ÒóæøóÌóåóÇ
æóáóíúÓó ßóÐóáößó ÝöíåöãóÇ (ÝóÅöäú ãóÇÊóÊú ÒóæøóÌóåóÇ ÇÈúäõåóÇ Ëõãøó
ÇÈúäõåõ Ëõãøó ÃóÈõæåóÇ Úóáóì ÊóÑúÊöíÈö ÇáúÚóÕóÈóÉö) Ãóíú ÚóÕóÈóÉö
ÇáúæóáóÇÁö æóÊóÈóÚöíøóÉõ ÇáúæöáóÇíóÉö ÇäúÞóØóÚóÊú ÈöÇáúãóæúÊö
(ÝóÑúÚñ æóÅöäú ÃóÚúÊóÞóåóÇ ÇËúäóÇäö ÇõÔúÊõÑöØó ÑöÖóÇåõãóÇ)
ÝóíõæóßøöáóÇäö Ãóæú íõæóßøöáõ ÃóÍóÏõåõãóÇ ÇáúÂÎóÑó Ãóæú íõÈóÇÔöÑóÇäö
ãóÚðǺ áöÃóäøó ßõáøðÇ ãöäúåõãóÇ ÅäøóãóÇ íóËúÈõÊõ áóåõ ÇáúæóáóÇÁõ Úóáóì
ÈóÚúÖöåóÇ ÝóßóãóÇ íõÚúÊóÈóÑõ ÇÌúÊöãóÇÚõåõãóÇ Úóáóì ÇáÊøóÒúæöíÌö ÞóÈúáó
ÇáúÚöÊúÞö íõÚúÊóÈóÑõ ÈóÚúÏóåõ (æóíõÒóæøöÌõåóÇ ãöäú ÃóÍóÏöåöãóÇ ÇáúÂÎóÑõ
ãóÚó ÇáÓøõáúØóÇäö ÝóÅöäú ãóÇÊóÇ) ÇõÔúÊõÑöØó Ýöí ÊóÒúæöíÌöåóÇ (ÇËúäóÇäö
ãöäú ÚóÕóÈóÊöåöãóÇ) æóÇÍöÏñ ãöäú ÚóÕóÈóÉö ÃóÍóÏöåöãóÇ æóÂÎóÑõ ãöäú
ÚóÕóÈóÉö ÇáúÂÎóÑö æóÅöäú ãóÇÊó ÃóÍóÏõåõãóÇ ßóÝóì ãõæóÇÝóÞóÉõ ÃóÍóÏö
ÚóÕóÈóÊöåö áöáúÂÎóÑö æóáóæú ãóÇÊó ÃóÍóÏõåõãóÇ æóæóÇÑöËõåõ ÇáúÂÎóÑõ
ÇÓúÊóÞóáøó ÈöÊóÒúæöíÌöåóÇ æóáóæú ÇÌúÊóãóÚó ÚóÏóÏñ ãöäú ÚóÕóÈóÇÊö
ÇáúãõÚúÊóÞö Ýöí ÏóÑóÌóÉò ßóÈóäöíäó æóÅöÎúæóÉò ßóÇäõæÇ ßóÇáúÅöÎúæóÉö Ýöí
ÇáäøóÓóÈö ÝóÅöÐóÇ ÒóæøóÌóåóÇ ÃóÍóÏõåõãú ÈöÑöÖóÇåóÇ ÕóÍøó æóáóÇ
íõÔúÊóÑóØõ ÑöÖóÇ ÇáúÂÎóÑöíäó ÕóÑøóÍó ÈöÐóáößó ÇáúÃóÕúáõ.
(ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúãõÚúÊöÞõ) áóåóÇ (ÎõäúËóì) ãõÔúßöáðÇ (ÒóæøóÌóåóÇ
ÃóÈõæåõ) Ãóæú ÛóíúÑõåõ ãöäú ÃóæúáöíóÇÆöåö ÈöÊóÑúÊöíÈöåöãú (ÈöÅöÐúäöåö)
áöÇÍúÊöãóÇáö ÐõßõæÑóÊöåö Ýóíóßõæäõ ÞóÏú ÒóæøóÌóåóÇ æóßöíáõåõ ÈöÊóÞúÏöíÑö
ÐõßõæÑóÊöåö æóæóáöíøõåóÇ ÈöÊóÞúÏöíÑö ÃõäõæËóÊöåö¡ æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãöåö
ßóÇáúÍóÇæöí æóÇáúÈóåúÌóÉö æóÛóíúÑöåöãóÇ æõÌõæÈõ ÅÐúäöåö æóÚöÈóÇÑóÉõ
ÃóÕúáöåö íóäúÈóÛöí Ãóäú íõÒóæøöÌóåóÇ ÃóÈõæåõ ÈöÅöÐúäöåö ÇäúÊóåóì áóßöäú
ÞóÇáó ÇáúÈóÛóæöíø Ýöí ÝóÊóÇæöíåö: Ýóáóæú ßóÇäó ÇáúÃóÞúÑóÈõ ÎõäúËóì
ãõÔúßöáðÇ ÒóæøóÌó ÇáúÃóÈúÚóÏõ æóÇáúÎõäúËóì ßóÇáúãóÚúÞõæÏö æóÙóÇåöÑõåõ
Ãóäøóåõ áóÇ íóÍúÊóÇÌõ áöÅöÐúäöåö æóÇáúÃóæøóáõ ÃóÍúæóØõ ÞóÇáó
ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ Ýóáóæú ÇãúÊóäóÚó ãöäú ÇáúÅöÐúäö ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú
íõÒóæøöÌó ÇáÓøõáúØóÇäõ Ýóáóæú ÚóÞóÏó ÇáúÎõäúËóì ÝóÈóÇäó ÐóßóÑðÇ ÕóÍøó
ßóãóÇ ãóÑøó
(ÝóÕúáñ ãóäú ÈóÚúÖõåóÇ ÍõÑøñ íõÒóæøöÌõåóÇ ÇáúãóÇáößõ ãóÚó ÇáúÚóÕóÈóÉö)
ÇáúÞóÑöíÈö (Ëõãøó) ãóÚó (ãõÚúÊöÞö ÇáúÈóÚúÖö Ëõãøó) ãóÚó (ÚóÕóÈóÊöåö
Ëõãøó) ãóÚó (ÇáÓøõáúØóÇäö) æóÞóæúáõåõ Ëõãøó ÚóÕóÈóÊöåö ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö
[ÇáØøóÑóÝõ ÇáËøóÇáöËõ Ýöí ãóæóÇäöÚö ÇáúæöáóÇíóÉö]
(ÇáØøóÑóÝõ ÇáËøóÇáöËõ Ýöí ãóæóÇäöÚö ÇáúæöáóÇíóÉö) æóåöíó ÇáÑøöÞøõ æóãóÇ
íóÓúáõÈõ ÇáäøóÙóÑó æóÇáúÈóÍúËõ Úóäú ÃóÍúæóÇáö ÇáÒøóæúÌö æóÇáúÝöÓúÞõ
æóÇÎúÊöáóÇÝõ ÇáÏøöíäö æóÇáúÅöÍúÑóÇãõ æóÞóÏú ÃóÎóÐó Ýöí ÈóíóÇäöåóÇ
ÝóÞóÇáó (áóÇ æöáóÇíóÉó áöÑóÞöíÞò) ßõáøöåö Ãóæú ÈóÚúÖöåö ÝóÃóãóÉõ
ÇáúãõÈóÚøóÖö ÞóÇáó ÇáúÈóÛóæöíø Ýöí ÝóÊóÇæöíåö áóÇ ÊõÒóæøóÌõ ÃóÕúáðǺ
áöÃóäøó ÊóÒúæöíÌóåóÇ ÈöáóÇ ÂÐöäò áóÇ íóÌõæÒõ æóÈóÇÈõ ÇáÊøóÒúæöíÌö
ãõäúÓóÏøñ Úóáóíúåö áöÑöÞøöåö¡ æóáóæú ÌóÇÒó ÇáÊøóÒúæöíÌõ ÈöÅöÐúäöåö
áößóæúäöåóÇ áöÈóÚúÖöåö áóÌóÇÒó Ãóäú íõÒóæøöÌóåóÇ æóÃóÞóÑøóåõ
ÇáúÅöÓúäóæöíøõ æóÛóíúÑõåõ¡ æóÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ åóÐóÇ ãõÝóÑøóÚñ Úóáóì
Ãóäøó ÇáÓøóíøöÏó íõÒóæøöÌõ ÃóãóÊóåõ ÈöÇáúæöáóÇíóÉö ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ
ÈöÇáúÃóÕóÍøö Ãóäøóåõ íõÒóæøöÌõ ÈöÇáúãöáúßö ÒóæøóÌóåóÇ Èöåö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
[ÝóÕúáñ ÇáúãõÚúÊóÞõ Åäú ÚõÏöãóÊú ÇáúÚóÕóÈóÉõ ÇáäøóÓóÈöíøóÉõ æóåõæó
ÑóÌõáñ]
Þóæúáõåõ ßóÊóÑúÊöíÈö ÇáäøóÓóÈö) Ýöí äõÓúÎóÉò Ýöí ÇáÊøóÒóæøõÌö (Þóæúáõåõ
ßóÊóÑúÊöíÈö ÇáúÅöÑúËö) Ãóíú ÅÑúËö ÚóÕóÈóÇÊö ÇáúãõÚúÊöÞö (Þóæúáõåõ
æóíõÒóæøöÌõ ÚóÊöíÞõ ÇáúãóÑúÃóÉö Ýöí ÍóíóÇÊöåóÇ ÈöÅöÐúäöåóÇ ÅáóÎú) ÞóÇáó
ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ Ýöí ÔóÑúÍö ÇáúãöäúåóÇÌö æóíóßúÝöí ÓõßõæÊõ ÇáúÈößúÑö ÞóÇáó
ÇÈúäõ ÞóÇÖöí ÔõåúÈóÉó æóåõæó æóÇÖöÍñ áóßöäøóåõ Ýöí ÔóÑúÍöåö ÇáÕøóÛöíÑö
ÇáúãõÓóãøóì ÈöÇáÏøöíÈóÇÌö Ýöí ÊóæúÖöíÍö ÇáúãöäúåóÇÌö ÎóÇáóÝóåõ ÝóÞóÇáó
æóáóÇ íóßúÝöí ÓõßõæÊõåóÇ ÈößúÑðÇ ßóÇäóÊú Ãóæú ËóíøöÈðÇ æóáóãú ÃóÞöÝú
áöÛóíúÑöåö Úóáóì ÊóÕúÑöíÍò Ýöí ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÝóáúíõÍóÑøóÑú æóáóæú
ÃóÚúÊóÞó ÌóÇÑöíóÉð æóÃóÚúÊóÞóÊú åöíó ÌóÇÑöíóÉð æóáöáúãõÚúÊöÞóÉö ÇÈúäñ
ÝóæöáóÇíóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉö áöãõÚúÊöÞö ÇáúÃõæáóìº áöÃóäøóåõ æóáöíøõ
Çáúæóáöíøö ÍóßóÇåõ ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ÞõÈóíúáó ÈóÇÈö ÇáÕøóÏóÇÞö (Þóæúáõåõ
æóæóáöíøõåóÇ ßóÇÝöÑñ áóÇ íõÒóæøöÌõåóÇ) Ýóáóæú ßóÇäó ãõÓúáöãðÇ ÒóæøóÌóåóÇ
ßóãóÇ Úõáöãó ãöäú ßóáóÇãöåö ßóÃóÕúáöåö¡ æóÞóÇáó Ýöí ÇáúÚõÈóÇÈö áóæú
ÃóÚúÊóÞóÊú ãõÓúáöãóÉñ ÃóãóÉð ßóÇÝöÑóÉð æóáóåóÇ ÃóÎñ ßóÇÝöÑñ Ãóæú
ÚóßúÓõåõ ÒóæøóÌó ÇáúÃóÎõ ÇáúÚóÊöíÞóÉó Ïõæäó ÇáúãõÚúÊöÞóÉö.
(Þóæúáõåõ æóÃóäøóåóÇ áóæú ßóÇäóÊú ãõÓúáöãóÉð ÅáóÎú) ÞóÇáó ÔóíúÎõäóÇ
ÍóÇÕöáõåõ Ãóäøóåõ íõÚúÊóÈóÑõ Ýöí æöáóÇíóÉö ÇáÊøóÒúæöíÌö ÇÊøöÍóÇÏõ Ïöíäö
ÇáúãõÒóæøöÌö æóÇáúãõÒóæøóÌóÉó ÇáøóÊöí åöíó ÇáúÚóÊöíÞóÉõ áóÇ ÇÊøöÍóÇÏõ
Ïöíäö ÇáúãõÚúÊöÞóÉö (Þóæúáõåõ æóáóíúÓó ßóÐóáößó ÝöíåöãóÇ) Ýóáóæú ÞóÇáó
íõÒóæøöÌõ ÚóÊöíÞóÉó ÇáúãóÑúÃóÉö ãóäú áóåõ ÇáúæóáóÇÁõ áóÇÓúÊóÞóÇãó
æóßóÇäó ÚóÏúáñ Úóäúåõº áöÃóäøóåõ íóÞúÊóÖöí Ãóäøó ÇÈúäó ÇáúãõÚúÊöÞóÉö
íõÒóæøöÌõ Ýöí ÍóíóÇÊöåóÇ æóíõÞóÏøóãõ Úóáóì ÇáúÃóÈö æóÇáÑøóÇÌöÍõ
ÎöáóÇÝõåõ
(Þóæúáõåõ áöÇÍúÊöãóÇáö ÐõßõæÑóÊöåö ÅáóÎú) ÞöíóÇÓõåõ Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó
ÇáúÞóÑöíÈõ ÎõäúËóì ãõÔúßöáðÇ Ãóäú íõÒóæøöÌó ÇáúÈóÚöíÏõ ÈöÅöÐúäöåö
áöÇÍúÊöãóÇáö ÇáÐøõßõæÑóÉö (Þóæúáõåõ æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãöåö ßóÇáúÍóÇæöí
æóÇáúÈóåúÌóÉö æóÛóíúÑöåöãóÇ æõÌõæÈõ ÅÐúäöåö) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
[ÝóÕúáñ ãóäú ÈóÚúÖõåóÇ ÍõÑøñ íõÒóæøöÌõåóÇ ÇáúãóÇáößõ ãóÚó ÇáúÚóÕóÈóÉö
ÇáúÞóÑöíÈö Ëõãøó ãóÚó ãõÚúÊöÞö ÇáúÈóÚúÖö Ëõãøó ãóÚó ÚóÕóÈóÊöåö Ëõãøó
ãóÚó ÇáÓøõáúØóÇäö]
(ãóÈúÍóËñ¡ ÇáØøóÑóÝõ ÇáËøóÇáöËõ Ýöí ãóæóÇäöÚö ÇáúæöáóÇíóÉö) (Þóæúáõåõ
æóåöíó ÇáÑøöÞøõ ÅáóÎú) ãóÊóì ßóÇäó ÇáúÃóÞúÑóÈõ ÈöÈóÚúÖö åóÐöåö
ÇáÕøöÝóÇÊö ÝóÇáúæöáóÇíóÉõ áöáúÃóÈúÚóÏöº «áöÃóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÈóÚóËó ÚóãúÑóæ Èúäó ÃõãóíøóÉó ÇáÕøóíúãóÑöíøó Åáóì
ÇáúÍóÈóÔóÉö ÝóÊóÒóæøóÌó áóåõ Ãõãøó ÍóÈöíÈóÉó ÈöäúÊó ÃóÈöí ÓõÝúíóÇäó
ÒóæøóÌóåóÇ ãöäúåõ ÎóÇáöÏõ Èúäõ ÓóÚöíÏö Èúäõ ÇáúÚóÇÕö» ßóãóÇ ÞóÇáóåõ
ÇÈúäõ ÅöÓúÍóÇÞó æóÛóíúÑõåõ æóÇÞúÊóÕóÑó Úóáóíúåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí
ÇáúÃõãøö Ãóæú ÚõËúãóÇäõ Èúäõ ÚóÝøóÇäó ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÚõÑúæóÉõ
æóÇáÒøõåúÑöíøõ æóÛóíúÑõåõãóÇ æóßöáóÇåõãóÇ ÇÈúäõ Úóãøö ÃóÈöíåóÇ æóßóÇäó
ÃóÈõæåóÇ ßóÇÝöÑðÇ ÍóíøðÇ æóåóÐöåö ÇáúÞóÖöíøóÉõ ÃóÌúãóÚó ÚóáóíúåóÇ Ãóåúáõ
ÇáúãóÛóÇÒöí æóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ðóáößó Ýöí ÇáúßõÝúÑö ÞöÓúäóÇ Úóáóíúåö
ÇáúÈóÇÞöíó æóáóæú ÒóæøóÌóåóÇ ÇáúÃóÈúÚóÏõ ÝóÇÏøóÚóì ÇáúÃóÞúÑóÈõ Ãóäøóåõ
ÒóæøóÌó ÈóÚúÏó ÊóÃóåøõáöåö¡ æóÞóÇáó ÇáúÃóÈúÚóÏõ Èóáú ÞóÈúáóåõ ÞóÇáó
ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ ÝóáóÇ ÇÚúÊöÈóÇÑó ÈöåöãóÇ æóÇáÑøõÌõæÚõ Ýöíåö Åáóì Þóæúáö
ÇáÒøóæúÌóíúäöº áöÃóäøó ÇáúÚóÞúÏó áóåõãóÇ Ýóáóãú íõÞúÈóáú Ýöíåö Þóæúáõ
ÛóíúÑöåöãóÇ.
(Þóæúáõåõ áóÇ æöáóÇíóÉó áöÑóÞöíÞò) áöäóÞúÕöåö ÈöÇáÑøöÞøö ÝóáóÇ
íóÊóÝóÑøóÛõ áöáúÈóÍúËö æóÇáäøóÙóÑö (Þóæúáõåõ ÞóÇáó ÇáúÈóÛóæöíø Ýöí
ÝóÊóÇæöíåö ÅáóÎú) ÞóÇáóº áöÃóäøó ãõÈóÇÔóÑóÊóåõ ÇáúÚóÞúÏó ãõãúÊóäöÚóÉñ
ÅÐú áóÇ æöáóÇíóÉó áóåõ ãóÇ áóãú íóßúãõáú ÇáúÍõÑøöíøóÉó æóÅöÐóÇ
ÇãúÊóäóÚóÊú ãõÈóÇÔóÑóÊõåõ ÇãúÊóäóÚóÊú ÅäóÇÈóÊõåõ ÛóíúÑóåõ æóÊóÒúæöíÌõåóÇ
ÈöÛóíúÑö ÅÐúäöåö ãõãúÊóäöÚñ ÝóÇäúÓóÏøó ÈóÇÈõ ÊóÒúæöíÌöåóÇ ÇåÜ
ÝóÊóÈóíøóäó ÈöÊóÚúáöíáöåö Ãóäøóåõ ÝóÑøóÚóåõ Úóáóì Ãóäøó ÇáÓøóíøöÏó
íõÒóæøöÌõ ÈöÇáúæöáóÇíóÉö (Þóæúáõåõ¡ æóÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ) Ãóíú
æóÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ (Þóæúáõåõ ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ ÈöÇáúÃóÕóÍøö Ãóäøóåõ íõÒóæøöÌõ
ÈöÇáúãöáúßö ÅáóÎú) áóßöäøóåõ ÕóÍøóÍó Ýöí ÊóåúÐöíÈöåö Ãóäøóåõ íõÒóæøöÌõ
ÈöÇáúãöáúßö ÝóíóÎúÑõÌõ ßóáóÇãõåõ ÝöíåóÇ Úóáóì ÑóÃúíöåö ÇáúÂÊöí Ýöí
ßóáóÇãö ÇáÔøóÇÑöÍö Ãóäøó ÇáÓøóíøöÏó
(3/130)
ßóÇáúãõßóÇÊóÈö ÞóÇáó æóÃóãøóÇ ÃóãóÉõ
ÇáúãõÈóÚøóÖóÉö ÝóíõÒóæøöÌõåóÇ ãóäú íõÒóæøöÌõ ÇáúãõÈóÚøóÖóÉó ÈöÅöÐúäöåóÇ
æóÙóÇåöÑõåõ Ãóäøóåõ íõÒóæøöÌõåóÇ ãóÇáößõ ÇáúÈóÚúÖö ãóÚó æóÇÍöÏò ãöãøóÇ
ãóÑøó æóÝöíåö äóÙóÑñ æóáóÚóáøóåõ ÃóÑóÇÏó ãóäú íõÒóæøöÌõåóÇ áóæú ßóÇÊóÈó
ÍõÑøóÉð (æó) áóÇ (ÕóÈöíøò) áöÓóáúÈö ÚöÈóÇÑóÊöåö (æó) áóÇ (Ðöí Ìõäõæäò
Ýöí ÍóÇáóÊöåö) Ãóíú ÇáúÌõäõæäö (æóáóæú ÊóÞóØøóÚó) áöÐóáößó æóÊóÛúáöíÈðÇ
áöÒóãóäö ÇáúÌõäõæäö Ýöí ÇáúãõÊóÞóØøöÚö ÞóÇáó ÇáúÅöãóÇãõ æóÅöÐóÇ ÞóÕóÑó
Òóãóäõ ÇáúÅöÝóÇÞóÉö ÌöÏøðÇ áóãú íóßõäú ÇáúÍóÇáõ ÍóÇáó ÊóÞóØøõÚòº áöÃóäøó
ÇáÓøõßõæäó ÇáúíóÓöíÑó áóÇ ÈõÏøó ãöäúåõ ãóÚó ÅØúÈóÇÞö ÇáúÌõäõæäö æóÅöÐóÇ
ÞóÕóÑó Òóãóäõ ÇáúÌõäõæäö ßóíóæúãò Ýöí ÓóäóÉò ÝóÙóÇåöÑñ Ãóäøóåõ áóÇ
íóäúÞõáõ ÇáúæöáóÇíóÉó Èóáú íóäúÊóÙöÑõ ßóäóÙöíÑöåö Ýöí ÇáúÍóÖóÇäóÉö
(æóÐöí Ãóáóãò íóÔúÛóáõ Úóäú ÇáäøóÙóÑö ÈöÇáúãóÕúáóÍóÉö æóáóÇ áöãõÎúÊóáøò
æóáóæú ÚóÞöÈó ÅÝóÇÞóÊöåö) Ãóíú æóáóÇ æöáóÇíóÉó áöÐöí Ãóáóãò íóÔúÛóáõåõ
ÚóãøóÇ ÐõßöÑó æóáóÇ áöãóäú ÇÎúÊóáøó äóÙóÑõåõ áöåóÑóãò Ãóæú ÎóÈóáò
ÌóÈóáöíøò Ãóæú ÚóÇÑöÖò æóáóÇ áöãóäú ÃóÝóÇÞó ãöäú Ìõäõæäöåö æóÈóÞöíóÊú
ÂËóÇÑõ ÎóÈóáò íóÍúãöáõ ãöËúáóåóÇ ãöãøóäú áóÇ íóÚúÊóÑöíåö Ìõäõæäñ Úóáóì
ÍöÏøóÉö ÎóáúÞò áöÚóÌúÒöåöãú Úóäú ÇáúÈóÍúËö Úóäú ÃóÍúæóÇáö ÇáúÃóÒúæóÇÌö
æóãóÚúÑöÝóÉö ÇáúßõÝúÁö ãöäúåõãú.
æóÇÚúÊóÑóÖó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ÇáúÃóæøóáó ÈöÃóäøó Óõßõæäó ÇáúÃóáóãö áóíúÓó
ÈöÃóÈúÚóÏó ãöäú ÅÝóÇÞóÉö ÇáúãõÛúãóì Úóáóíúåö ÝóÅöÐóÇ ÇäúÊóÙóÑúäóÇ
ÇáúÅöÝóÇÞóÉó Ýöí ÇáúÅöÛúãóÇÁö æóÌóÈó Ãóäú íóäúÊóÙöÑó ÇáÓøõßõæäó åõäóÇ
æóÈöÊóÞúÏöíÑö ÚóÏóãö ÇáöÇäúÊöÙóÇÑö íóÌõæÒõ Ãóäú íõÞóÇáó íõÒóæøöÌõåóÇ
ÇáÓøõáúØóÇäõ áóÇ ÇáúÃóÈúÚóÏõ ßóãóÇ Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáúÛóíúÈóÉöº áöÃóäøó
ÃóåúáöíøóÉó ÇáöÇäúÊöÙóÇÑö ÈóÇÞöíóÉñ æóÔöÏøóÉõ ÇáúÃóáóãö ÇáúãóÇäöÚóÉõ
ãöäú ÇáäøóÙóÑö ßóÇáúÛóíúÈóÉö æóÃóÌóÇÈó Ýöí ÇáúãóØúáóÈö Úóäú ÇáúÃóæøóáö
ÈöÃóäøó áöáúÅöÛúãóÇÁö ÃóãóÏðÇ íóÚúÑöÝõåõ Ãóåúáõ ÇáúÎöÈúÑóÉö ÝóÌóÚóáó
ãóÑóÏøðÇ ÈöÎöáóÇÝö Óõßõæäö ÇáúÃóáóãö æóÅöäú ÇÍúÊóãóáó ÒóæóÇáóåõ æóÚóäú
ÇáËøóÇäöí ÈöãóäúÚö ÈóÞóÇÁö ÇáúÃóåúáöíøóÉö æóáóíúÓó ßóÇáúÛóíúÈóÉöº
áöÃóäøó ÇáúÛóÇÆöÈó íóÞúÏöÑõ Úóáóì ÇáÊøóÒúæöíÌö ãóÚóåóÇ æóáóÇ ßóÐóáößó
ãóÚó ÏóæóÇãö ÇáúÃóáóãö ÇáúãóÐúßõæÑö (æóáóÇ ãóÍúÌõæÑò Úóáóíúåö ÈöÓóÝóåò)
º áöÃóäøóåõ áöäóÞúÕöåö áóÇ íóáöí ÃóãúÑó äóÝúÓöåö ÝóáóÇ íóáöí ÃóãúÑó
ÛóíúÑöåö ÝóÅöäú áóãú íóÍúÌõÑú Úóáóíúåö ÞóÇáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ÝóãóÇ
íóäúÈóÛöí Ãóäú ÊóÒõæáó æöáóÇíóÊõåõ æóåõæó ãõÞúÊóÖóì ßóáóÇãö ÇáúãõÕóäøöÝö
ßóÇáÑøóæúÖóÉö æóåõæó ÃóÍóÏõ æóÌúåóíúäö ÐóßóÑóåõãóÇ ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ
æóÑóÌøóÍó ÇÈúäõ ÇáÑøöÝúÚóÉö ßóÇáúÞóÇÖöí ãõÌóáøöí æóÛóíúÑöåö ãöäúåõãóÇ
ÒóæóÇáõåóÇ æóÈöåö ÌóÒóãó ÇÈúäõ ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó æóÇÎúÊóÇÑóåõ
ÇáÓøõÈúßöíøõ æóåõæó ÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãö ÇáÔøóíúÎö ÃóÈöí ÍóÇãöÏò æóÛóíúÑöåö
(áóÇ ÝóáóÓò) Ãóíú áóÇ ÇáúãóÍúÌõæÑö Úóáóíúåö ÈöÝóáóÓò áößóãóÇáö äóÙóÑöåö
æóÇáúÍóÌúÑõ Úóáóíúåö áöÍóÞøö ÇáúÛõÑóãóÇÁö áóÇ áöäóÞúÕò Ýöíåö ÈöÎöáóÇÝö
ÇáúãóÐúßõæÑöíäó ÞóÈúáóåõ áóÇ æöáóÇíóÉó áóåõãú (Èóáú Êóßõæäõ)
ÇáúæöáóÇíóÉõ (áöáúÃóÈúÚóÏö) æóáóæú Ýöí ÈóÇÈö ÇáúæóáóÇÁö ÍóÊøóì áóæú
ÃóÚúÊóÞó ÔóÎúÕñ ÃóãóÉð æóãóÇÊó Úóäú ÇÈúäò ÕóÛöíÑò æóÃóÎò ßóÈöíÑò ßóÇäóÊú
ÇáúæöáóÇíóÉõ áöáúÃóÎö ßóãóÇ ÍóÑøóÑúÊå Ýöí ÔóÑúÍö ÇáúÈóåúÌóÉö.
(æóáóÇ íõÈúØöáõåóÇ ÅÛúãóÇÁñ æóÓõßúÑñ ÈöÚõÐúÑò æóáóæú ØóÇáó) ÒóãóäõåõãóǺ
áöÃóäøóåõãóÇ ÞóÑöíÈóÇ ÇáÒøóæóÇáö ßóÇáäøóæúãö (Èóáú ÊõäúÊóÙóÑõ
ÇáúÅöÝóÇÞóÉõ) áöáúãõÊóáóÈøöÓö ÈöåöãóÇ ßóÇáäøóÇÆöãö äóÚóãú Åäú ÏóÚóÊú
ÍóÇÌóÊõåóÇ Åáóì ÇáäøößóÇÍö¡ ÞóÇáó ÇáúãõÊóæóáøöí æóÛóíúÑõåõ: ÒóæøóÌóåóÇ
ÇáÓøõáúØóÇäõ¡ æóÙóÇåöÑõ ßóáóÇãö ÇáúãõÕóäøöÝö ßóÃóÕúáöåö íõÎóÇáöÝõåõ
æóÇáÊøóÕúÑöíÍõ ÈöÞóæúáöåö ÈöÚõÐúÑò ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö (æóÇáúÃóÚúãóì
æóÇáúÃóÎúÑóÓõ ÇáúãõÝúåöãõ) ãõÑóÇÏõåõ áöÛóíúÑöåö (ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö) ÇáøóÊöí
áóÇ íóÎúÊóÕøõ ÈöÝóåúãöåóÇ ÝóØöäõæäó (íõÒóæøöÌóÇäö ßóãóÇ íóÊóÒóæøóÌóÇäö)
áöÞöíóÇãö ÅÔóÇÑóÉö ÇáúÃóÎúÑóÓö ÇáúãõÝúåöãóÉö ãóÞóÇãó ÇáäøõØúÞö Ýöí
ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÈúæóÇÈö æóáöÍõÕõæáö ÇáúãóÞúÕõæÏö ãóÚó ÇáúÚóãóì ãöäú
ÇáúÈóÍúËö Úóäú ÇáúÃóßúÝóÇÁö æóãóÚúÑöÝóÊöåöãú ÈöÇáÓøóãóÇÚö¡ æóÅöäøóãóÇ
ÑõÏøóÊú ÔóåóÇÏóÊõåõãóÇ áöÊóÚóÐøõÑö ÇáúÃóÏóÇÁö ãöäú ÇáúÃóÎúÑóÓö
æóÇáÊøóÍóãøõáö ãöäú ÇáúÃóÚúãóì æóáöåóÐóÇ áóæú ÊóÍóãøóáó ÞóÈúáó ÇáúÚóãóì
ÞõÈöáóÊú æóÇáÊøóÕúÑöíÍõ ÈöÃóäøó áöáúÃóÎúÑóÓö Ãóäú íóÊóÒóæøóÌó
ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö ÇáúãõÝúåöãóÉö ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö æóÐóßóÑó ÇáúÃóÕúáõ ãóÚó
ÇáúÅöÔóÇÑóÉö ÇáúßöÊóÇÈóÉó ÝóÞóÇáó ÈóÚúÏó ÊóÕúÍöíÍöåö Ãóäøó áöáúÃóÚúãóì
Ãóäú íóÊóÒóæøóÌó æóíóÌúÑöíó ÇáúÎöáóÇÝõ Ýöí æöáóÇíóÉö ÇáúÃóÎúÑóÓö ÇáøóÐöí
áóåõ ßöÊóÇÈóÉñ Ãóæú ÅÔóÇÑóÉñ ãõÝúåöãóÉñ æóáóÇ íõäóÇÝöí ÇÚúÊöÈóÇÑóåõ
áóåóÇ ÊóÑúßõ ÇáúãõÕóäøöÝö áóåóǺ áöÃóäøóåõ ÇÚúÊóÈóÑóåõ Ýöí æöáóÇíóÊöåö
áóÇ Ýöí ÊóÒúæöíÌöåö æóáóÇ ÑóíúÈó Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ßóÇäó ßóÇÊöÈðÇ Êóßõæäõ
ÇáúæöáóÇíóÉõ áóåõ Ýóíõæóßøöáõ ÈöåóÇ ãóäú íõÒóæøöÌõ æóÇáúãõÕóäøöÝõ äóÙóÑó
Åáóì ÊóÒúæöíÌöåö áóÇ Åáóì æöáóÇíóÊöåö æóáóÇ ÑóíúÈó Ãóäøóåõ áóÇ íõÒóæøöÌõ
ÈöåóÇ.
(æóßóÐóÇ íõÒóæøöÌõ Ðõæ ÇáúÍöÑúÝóÉö ÇáÏøóäöíÆóÉö) ãõØúáóÞðÇ æóíõÝóÇÑöÞõ
ÚóÏóãó ÞóÈõæáö ÔóåóÇÏóÊöåö ÅÐóÇ áóãú ÊóáúÞó Èöåö ÍöÑúÝóÊõåõ ÈöÃóäøó
ÈóÇÈó ÇáÔøóåóÇÏóÉö ÃóÖúíóÞõ ßóãóÇ ÓóíóÊøóÖöÍõ ÈöãóÇ íóÃúÊöí ÞóÑöíÈðÇ
(æóÇáúÝóÇÓöÞõ ÛóíúÑõ ÇáúÅöãóÇãö ÇáúÃóÚúÙóãö ÊóäúÊóÞöáõ æöáóÇíóÊõåõ)
ÈöÝöÓúÞöåö (Åáóì ÇáúÃóÈúÚóÏö) º áöÃóäøóåõ äóÞúÕñ íóÞúÏóÍõ Ýöí
ÇáÔøóåóÇÏóÉö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
áóÇ íõÒóæøöÌõ ÃóãóÊóåõ ÇáøóÊöí áóÇ íóãúáößõ ÇáÊøóãóÊøõÚó ÈöåóÇ ßÇ
(Þóæúáõåõ æóÙóÇåöÑõåõ Ãóäøóåõ íõÒóæøöÌõåóÇ ãóÇáößõ ÇáúÈóÚúÖö ãóÚó
æóÇÍöÏò ãöãøóÇ ãóÑøó) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÊóÈó Úóáóíúåöº
áöÃóäøóåõ íóáöí äößóÇÍó ÓóíøöÏóÊöåóÇ (Þóæúáõåõ ÞóÇáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ÝóãóÇ
íóäúÈóÛöí Ãóäú ÊóÒõæáó æöáóÇíóÊõåõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÊóÈó
ÃóíúÖðÇ æóÙóÇåöÑõ äóÕøö ÇáúÃõãøö ÈóÞóÇÁõ æöáóÇíóÊöåö ßóãóÇ ÞóÇáó
ÇáÓøõÈúßöíøõ¡ æóÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáÓøóÑøóÇÌö íóäúÈóÛöí ÇáúÚóãóáõ Èöåö¡
æóÞóÇáó ÇáúÃóÕúÈóÍöíøõ Ýöí ÝóÊóÇæöíåö ÇáúÝóÊúæóì ÈöÕöÍøóÉö äößóÇÍö
ÇáÓøóÝöíåö æóÌóãöíÚö ÊóÕóÑøõÝóÇÊöåö æóãóäú ÞóÇáó ÈöÛóíúÑö åóÐóÇ ÝóÞóÏú
ÞóÇáó ãóÇ áóÇ íóÚúáóãõ æóÎóÇáóÝó ÇáúÚóÇãøóÉó æóÞóÏú ÃóÝúÊóì ÃóßóÇÈöÑõ
ÃóÆöãøóÊöäóÇ ÈöÐóáößó æóÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ Ýöí äößóÇÍöåö ÞóÈúáó
ÅÚóÇÏóÉö ÇáúÍóÌúÑö æóÌúåóÇäö ßóÓóÇÆöÑö ÊóÕóÑøõÝóÇÊöåö (Þóæúáõåõ ßóÇäóÊú
ÇáúæöáóÇíóÉõ áöáúÃóÎö ßóãóÇ ÍóÑøóÑúÊå Ýöí ÔóÑúÍö ÇáúÈóåúÌóÉö) ÞóÇáó
Ýöíåö æóåõæó ãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúÚöãúÑóÇäöíøõ ÊóÝóÞøõåðÇ ÍóíúËõ ÞóÇáó áóÇ
ÃóÚúáóãõ Ýöí åóÐöåö äóÕøðÇ æóÇóáøóÐöí íóÞúÊóÖöíåö ÇáúãóÐúåóÈõ Ãóäøó
ÇáúæöáóÇíóÉó áöáúÃóÎöº áöÃóäøó æöáóÇíóÉó ÇáúæóáóÇÁö ÝóÑúÚõ æöáóÇíóÉö
ÇáäøóÓóÈö ÇåÜ áóßöäú äóÞóáó ÇáúÞóÇÖöí Úóäú ÇáäøóÕøö ÝöíãóÇ áóæú ãóÇÊó
ÇáúãõÚúÊóÞõ Úóäú ÇÈúäò ÕóÛöíÑò æóÃóÈò Ãóäøóåõ áóÇ æöáóÇíóÉó áöáúÃóÈö
ÝóáóÇ íõÒóæøöÌõ Ãóíú æóÅöäøóãóÇ íõÒóæøöÌõ ÇáúÍóÇßöãõ ßóãóÇ ÇÞúÊóÖóÇåõ
ßóáóÇãõ ÇáúÞóÇÖöí æóÇáúÈóÛóæöíø æóÇáúãõÚúÊóãóÏõ ÇáúÃóæøóáõ ÝóÞóÏú
äóÞóáóåõ ÇáúÞóãõæáöíøõ Úóäú ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó æóÕóÍøóÍóåõ ÇáÓøõÈúßöíøõ¡
æóÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ ÞóÏú æóÞóÚóÊú åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉõ æóÇÎúÊóáóÝó
ÝöíåóÇ ÇáúãõÝúÊõæäó æóÇáÙøóÇåöÑõ æóÇáöÇÍúÊöíóÇØõ Ãóäøó ÇáúÍóÇßöãó
íõÒóæøöÌõ áóßöäú ÝöíåóÇ äõÕõæÕñ ÊóÏõáøõ Úóáóì Ãóäøó ÇáøóÐöí íõÒóæøöÌõ
åõæó ÇáúÃóÈúÚóÏõ æóåõæó ÇáÕøóæóÇÈõ. ÇåÜ æóÝöí ãõÞóÇÈóáóÉö ÇáÙøóÇåöÑö
æóÇáöÇÍúÊöíóÇØö ÈöÇáÕøóæóÇÈö äóÙóÑñ Ô æóÞóæúáõåõ æóÇáúãõÚúÊóãóÏõ
ÇáúÃóæøóáõ ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö.
(Þóæúáõåõ Èóáú ÊõäúÊóÙóÑõ ÇáúÅöÝóÇÞóÉõ) ÌóÚóáõæÇ ÇáúÅöÛúãóÇÁó Ýöí
ÇáúæóßóÇáóÉö ãöäú ÇáÓøóæóÇáöÈö ãöäú ÛóíúÑö ÝóÑúÞò Èóíúäó Øõæáö
ÇáúãõÏøóÉö æóÞöÕóÑöåóÇ æóåóÇåõäóÇ ÇäúÊóÙóÑõæÇ ÞóÇáó ÔóíúÎõäóÇ ÑõÈøóãóÇ
íõÝóÑøóÞõ ÈóíúäóåõãóÇ ÈöÃóäøó Çáúæóßöíáó íóÊóÚóÇØóì ÍóÞøó ÛóíúÑöåö
æóÇáúæóáöíøó ÍóÞøó äóÝúÓöåö ÝóÇÍúÊöíØó Ýöí ÍóÞøö Çáúæóáöíøö ãóÇ áóãú
íõÍúÊóØú Ýöí ÍóÞøö Çáúæóßöíáö ÅÐú Çáúãõæóßøöáõ ÅãøóÇ Ãóäú íóÝúÚóáó
ÈöäóÝúÓöåö æóÅöãøóÇ Ãóäú íõæóßøöáó ÛóíúÑóåõ ÝóáóÇ ÖóÑóÑó Úóáóíúåö
ÈöÇäúÚöÒóÇáö Çáúæóßöíáö ÈöÎöáóÇÝö Çáúæóáöíøö ÞóÏú áóÇ íõæÌóÏõ ãóäú
íóÚúÊóäöí ÈöÏóÝúÚö ÇáúÚóÇÑö Úóäú ÇáäøóÓóÈö ßóåõæó ßÇ (Þóæúáõåõ æóÙóÇåöÑõ
ßóáóÇãö ÇáúãõÕóäøöÝö ßóÃóÕúáöåö íõÎóÇáöÝõåõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(Þóæúáõåõ æóáöåóÐóÇ áóæú ÊóÍóãøóáó ÞóÈúáó ÇáúÚóãóì ÞõÈöáóÊú) ÝóíóÌõæÒõ
ÊóæúáöíóÉõ ÇáúÃóÚúãóì ÚõÞõæÏó ÇáäøößóÇÍö æóÅöäú ÃóÝúÊóì ÇÈúäõ
ÇáúÚöÑóÇÞöíøö ÈöãóäúÚöåóÇ (Þóæúáõåõ æóÇáúÝóÇÓöÞõ ÛóíúÑõ ÇáúÅöãóÇãö
ÅáóÎú) ÅÐóÇ ÞõáúäóÇ ÈöÚóÏóãö æöáóÇíóÉö ÇáúÝóÇÓöÞö Ýóåóáú íõÚúÊóÈóÑõ
ÅÐúäõåõ Ýöí ÛóíúÑö ÇáúßõÝúÁö Ãóæú áóÇ íõÚúÊóÈóÑõ æóíóßõæäõ æõÌõæÏõåõ
ßóÚóÏóãöåö ÞóÇáó Ýöí ÇáúãõÐóÇßóÑóÉö Úóäú ÇáúÝóÞöíå ÃóÍúãóÏó Èúäö ãõæÓóì
ÚõÌóíúáò Ãóäøóåõ íõÚúÊóÈóÑõ æóÚóäú ÇáúÝóÞöíå ÅÓúãóÇÚöíáó ÇáúÍóÖúÑóãöíøö
Ãóäøóåõ áóÇ íõÚúÊóÈóÑõ ÞóÇáó ÇáúÃóÕúÈóÍöíøõ æóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúÝóÞöíåõ
ÅÓúãóÇÚöíáõ Ãóæúáóì Èóáú Þöíáó ÈöÑõÌõæÚö ÇáúÝóÞöíåö ÃóÍúãóÏó Èúäö ãõæÓóì
ÚóãøóÇ ÞóÇáóåõ ãöäú ÇÚúÊöÈóÇÑö ÅÐúäöåö (Þóæúáõåõ ÊóäúÊóÞöáõ æöáóÇíóÊõåõ
Åáóì ÇáúÃóÈúÚóÏö)
(3/131)
ÝóíóãúäóÚõ ÇáúæöáóÇíóÉó ßóÇáÑøöÞøö
(æóÇáúãõÎúÊóÇÑõ) ÚöäúÏó Çáäøóæóæöíøö ßóÇÈúäö ÇáÕøóáóÇÍö ãóÇ ÃóÝúÊóì Èöåö
ÇáúÛóÒóÇáöíøõ (ÈóÞóÇÄõåóÇ) áöáúÝóÇÓöÞö (Åäú ßóÇäóÊú ÊóäúÊóÞöáõ Åáóì
ÍóÇßöãò ãõÝóÓøóÞò) ÈöÝóÊúÍö ÇáÓøöíäö Ãóíú ãõÑúÊóßöÈò ãóÇ íóÝúÓõÞõ Èöåö
æóáóÇ íóäúÚóÒöáõ Èöåö (æóÅöäú áóãú íóáö ãóÇáó æóáóÏöåö) ÃóãøóÇ
ÇáúÅöãóÇãõ ÇáúÃóÚúÙóãõ ÝóáóÇ íóÞúÏóÍõ ÝöÓúÞõåõº áöÃóäøóåõ áóÇ íóäúÚóÒöáõ
Èöåö ÝóíõÒóæøöÌõ ÈóäóÇÊöåö æóÈóäóÇÊö ÛóíúÑöåö ÈöÇáúæöáóÇíóÉö ÇáúÚóÇãøóÉö
ÊóÝúÎöíãðÇ áöÔóÃúäöåö ÝóÚóáóíúåö ÅäøóãóÇ íõÒóæøöÌõ ÈóäóÇÊöåö ÅÐóÇ áóãú
íóßõäú áóåõäøó æóáöíøñ ÛóíúÑõåõ ßóÈóäóÇÊö ÛóíúÑöåö
(æóíõÒóæøöÌõ ÇáúÝóÇÓöÞõ äóÝúÓóåõ) º áöÃóäøó ÛóÇíóÊóåõ Ãóäú íóÖõÑøó ÈöåóÇ
æóíõÍúÊóãóáõ Ýöí ÍóÞøö äóÝúÓöåö ãóÇ áóÇ íõÍúÊóãóáõ Ýöí ÍóÞøö ÛóíúÑöåö
æóáöåóÐóÇ íõÞúÈóáõ ÅÞúÑóÇÑõåõ Úóáóì äóÝúÓöåö æóáóÇ ÊõÞúÈóáõ ÔóåóÇÏóÊõåõ
Úóáóì ÛóíúÑöåö (æóáóÇ íóÝúÓõÞõ ÈöÇáúÚóÖúáö) º áöÃóäøóåõ áóíúÓó ãöäú
ÇáúßóÈóÇÆöÑö (ÅáøóÇ ÅÐóÇ ÊóßóÑøóÑó ãóÑøóÇÊò) ÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóÕúáö
ÃóÞóáøõåóÇ ÝöíãóÇ Íóßóì ÈóÚúÖõåõãú ËóáóÇËñ æóÍöíäóÆöÐò ÝóÇáúæöáóÇíóÉõ
áöáúÃóÈúÚóÏö æóãóÍóáøõåõ ÅÐóÇ áóãú ÊóÛúáöÈú ØóÇÚóÇÊõåõ ãóÚóÇÕöíóåõ
ÃóÎúÐðÇ ãöãøóÇ íóÃúÊöí Ýöí ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö (æóáóæú ÊóÇÈó ÇáúÝóÇÓöÞõ áóãú
íõÒóæøóÌú Ýöí ÇáúÍóÇáö) Èóáú áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö ßóÐóÇ
ÞóÇÓóåõ ÇáúÃóÕúáõ Úóáóì ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö ÈóÚúÏó äóÞúáöåö Úóäú ÇáúÈóÛóæöíø
Ãóäøóåõ íõÒóæøöÌõ Ýöí ÇáúÍóÇáö æóßóÐóÇ ÐóßóÑó ÇáúÎõæóÇÑöÒúãöíøó æóÐóßóÑó
ÇáúãõÊóæóáøöí æóÛóíúÑõåõ äóÍúæóåõ Ýöí ÇáúÚóÖúáö æóæõÌøöåó ÈöÃóäøó
ÇáÔøóÑúØó Ýöí æóáöíøö ÇáäøößóÇÍö ÚóÏóãõ ÇáúÝöÓúÞö áóÇ ÞóÈõæáõ
ÇáÔøóåóÇÏóÉö ÇáúãõÚúÊóÈóÑõ ÝöíåóÇ ÇáúÚóÏóÇáóÉõ ÇáøóÊöí åöíó ãóáóßóÉñ
ÊõÍúãóáõ Úóáóì ãõáóÇÒóãóÉö ÇáÊøóÞúæóì æóÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁõ ÅäøóãóÇ
íõÚúÊóÈóÑõ áöÞóÈõæáö ÇáÔøóåóÇÏóÉö æóÈöÃóäøóåõ ÈöÇáÊøóÒúæöíÌö Ýöí
ÇáúÚóÖúáö ÒóÇáó ãóÇ áöÃóÌúáöåö ÚóÕóì æóÝóÓóÞó ÞóØúÚðÇ ÈöÎöáóÇÝö
ÊóæúÈóÊöåö Úóäú ÝöÓúÞò ÂÎóÑó áöÌóæóÇÒö ÈóÞóÇÆöåö Úóáóíúåö ÈóÇØöäðÇ
ÝóÇÝúÊóÞóÑó Åáóì ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö æóÈöÃóäøó ÝöÓúÞó Çáúæóáöíøö ãóÎúÕõæÕñ
ÝóÊóæúÈóÊõåõ ãóÎúÕõæÕóÉñ ßóãóÇ Ýöí ÇáúÞóÇÐöÝö ÊóæúÈóÊõåõ Ãóäú íóÑúÌöÚó
Úóäú ÇáúÞóÐúÝö æóíóÞõæáó ÞóÐúÝöí ÈóÇØöáñ æóÃóäóÇ ßóÇÐöÈñ Ýöí Ðóáößó
(æóáóÇ íõÒóæøöÌõ ÇáúßóÇÝöÑõ ãõÓúáöãóÉð) ÅÐú áóÇ ãõæóÇáóÇÉó ÈóíúäóåõãóÇ
(æóßóÐóÇ) áóÇ íõÒóæøöÌõ (ãõÓúáöãñ ßóÇÝöÑóÉð) áöÐóáößó (ÅáøóÇ ÓóíøöÏñ)
ãõÓúáöãñ Ýóáóåõ Ãóäú íõÒóæøöÌó ÃóãóÊóåõ ÇáúßóÇÝöÑóÉó (Ãóæú æóáöíøõåõ)
Ãóíú ÇáÓøóíøöÏö ÐóßóÑðÇ ãõØúáóÞðÇ Ãóæú ÃõäúËóì ãõÓúáöãóÉð Ýóáöæóáöíøöåö
Ãóäú íõÒóæøöÌó ÃóãóÊóåõ ÇáúßóÇÝöÑóÉó (Ãóæú ÞóÇÖò) ÝóíõÒóæøöÌõ äöÓóÇÁó
Ãóåúáö ÇáÐøöãøóÉö ÅãøóÇ (áöÚóÏóãö Çáúæóáöíøö ÇáúßóÇÝöÑö) áóåóÇ Ãóæú
áöÓóíøöÏöåóÇ æóÅöãøóÇ áöÚóÖúáöåö (æóáóÇ íõÒóæøöÌõ ÞóÇÖöíåöãú æóÇáÒøóæúÌõ
ãõÓúáöãñ) ÈöÎöáóÇÝö ÇáÒøóæúÌö ÇáúßóÇÝöÑöº áöÃóäøó äößóÇÍó ÇáúßõÝøóÇÑö
ÕóÍöíÍñ æóÅöäú ÕóÏóÑó ãöäú ÞóÇÖöíåöãú (æóáóæú ÊóÒóæøóÌó Ãóæú ÒóæøóÌó
ÇáúíóåõæÏöíøõ äóÕúÑóÇäöíøóÉð) Ãóæú ÇáäøóÕúÑóÇäöíøõ íóåõæÏöíøóÉð (ÕóÍøó)
ßóÇáúÅöÑúËö æóáöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÇáøóÐöíäó ßóÝóÑõæÇ ÈóÚúÖõåõãú
ÃóæúáöíóÇÁõ ÈóÚúÖò} [ÇáÃäÝÇá: 73] æóÐößúÑõ ÇáúÃõæáóì ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö
æóßóÐóÇ ÇáÊøóÑúÌöíÍõ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö æóÌóÒóãó Èöåö ÝöíåóÇ
ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ æóÛóíúÑõåõ ÞóÇáó Ýöí ÇáúßöÝóÇíóÉö æóÈöåö ÞóØóÚó
ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ æóÞóÖöíøóÉõ ÇáÊøóÔúÈöíåö ÈöÇáúÅöÑúËö Ãóäøóåõ áóÇ æöáóÇíóÉó
áöÍóÑúÈöíøò Úóáóì ÐöãøöíøóÉò æóÈöÇáúÚóßúÓö æóÃóäøó ÇáúãõÓúÊóÃúãóäó
ßóÇáÐøöãøöíøö æóåõæó ÙóÇåöÑñ.
(æóãõÑúÊóßöÈõ ÇáúãõÍóÑøóãö) ÇáúãõÝóÓøóÞõ (Ýöí Ïöíäöåö) ãöäú ÃóæúáöíóÇÁö
ÇáúßóÇÝöÑóÉö (ßóÇáúÝóÇÓöÞö ÚöäúÏóäóÇ) ÝóáóÇ íõÒóæøöÌõ ãõæóáøöíóÊóåõ
ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ áóãú íóÑúÊóßöÈú Ðóáößó æóÅöäú ßóÇäó ãóÓúÊõæÑðÇ
ÝóíõÒóæøöÌõåóÇ ßóãóÇ ÊóÞóÑøóÑó æóÝóÑøóÞõæÇ Èóíúäó æöáóÇíóÊöåö
æóÔóåóÇÏóÊöåö ÍóíúËõ áóÇ ÊõÞúÈóáõ æóÅöäú áóãú íóÑúÊóßöÈú Ðóáößó ÈöÃóäøó
ÇáÔøóåóÇÏóÉó ãóÍúÖõ æöáóÇíóÉò Úóáóì ÇáúÛóíúÑö ÝóáóÇ íõÄóåøóáõ áóåóÇ
ÇáúßóÇÝöÑõ æóÇáúæóáöíøõ Ýöí ÇáÊøóÒúæöíÌö ßóãóÇ íóÑúÚóì ÍóÙøó
ãõæóáøöíóÊöåö íóÑúÚóì ÍóÙøó äóÝúÓöåö ÃóíúÖðÇ Ýöí ÊóÍúÕöíäöåóÇ æóÏóÝúÚö
ÇáúÚóÇÑö Úóäú ÇáäøóÓóÈö
(ÝóÑúÚñ áöáúãõÓúáöãö Êóæúßöíáõ äóÕúÑóÇäöíøò æóãóÌõæÓöíøò Ýöí äößóÇÍö
äóÕúÑóÇäöíøóÉò) º áöÃóäøóåõãóÇ íóÞúÈóáóÇäö äößóÇÍóåóÇ áöÃóäúÝõÓöåöãóÇ
(áóÇ) Ýöí äößóÇÍö (ãõÓúáöãóÉò) ÅÐú áóÇ íóÌõæÒõ áóåõãóÇ äößóÇÍõåõãóÇ
ÈöÍóÇáò (ÈöÎöáóÇÝö) ÊóæúßöíáöåöãóÇ Ýöí (ØóáóÇÞöåóÇ) º áöÃóäøóåõ íóÌõæÒõ
áóåõãóÇ ØóáóÇÞõåõãóÇ ÈöÃóäú ÃóÓúáóãóÊú ßóÇÝöÑóÉð ÈóÚúÏó ÇáÏøõÎõæáö
ÝóØóáøóÞóåóÇ ÒóæúÌõåóÇ Ëõãøó ÃóÓúáóãó Ýöí ÇáúÚöÏøóÉö æóåóÐöåö
ÇáúãóÓóÇÆöáõ ÞóÏøóãóåóÇ Ýöí ÇáúæóßóÇáóÉö ÃóíúÖðÇ (æóáöáäøóÕúÑóÇäöíøö
æóäóÍúæöåö Êóæúßöíáõ ãõÓúáöãò Ýöí äößóÇÍö äóÕúÑóÇäöíøóÉò) æóäóÍúæöåóÇ
áöãóÇ ãóÑøó ÃóæøóáðÇ (áóÇ) Ýöí äößóÇÍö (ãóÌõæÓöíøóÉò) æóäóÍúæöåóǺ
áöÃóäøó ÇáúãõÓúáöãó áóÇ íóÌõæÒõ áóåõ äößóÇÍõåóÇ ÈöÍóÇáò Ýóåõæó
ßóÇáúÚóÈúÏö áóãøóÇ áóãú íóßõäú ÃóåúáðÇ áöáÊøóÒúæöíÌö áóãú íóÌõÒú Ãóäú
íóßõæäó æóßöíáðÇ Ýöíåö (æóáöáúãõÚúÓöÑö Êóæúßöíáõ ÇáúãõæÓöÑö Ýöí äößóÇÍö
ÇáúÃóãóÉö) º áöÃóäøó ÇáúãõæÓöÑó ãöäú Ãóåúáö äößóÇÍöåóÇ Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö
æóÅöäú áóãú íõãúßöäúåõ Ýöí ÇáúÍóÇáö áöãóÚúäðì Ýöíåö Ýóåõæó ßóãóäú áóåõ
ÃóÑúÈóÚõ ÒóæúÌóÇÊò æóßøóáóåõ ÑóÌõáñ áöíóÞúÈóáó áóåõ äößóÇÍó ÇãúÑóÃóÉò
(æóáóÇ æöáóÇíóÉó áöãõÑúÊóÏøò ãõØúáóÞðÇ) Ãóíú áóÇ Úóáóì ãõÓúáöãóÉò æóáóÇ
ãõÑúÊóÏøóÉò æóáóÇ ÛóíúÑöåöãóÇ áöÇäúÞöØóÇÚö ÇáúãõæóÇáóÇÉö Èóíúäóåõ
æóÈóíúäó ÛóíúÑöåö (æóÅöÍúÑóÇãõ Çáúæóáöíøö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÅöÐóÇ äóÞóáúäóÇ ÇáúæöáóÇíóÉó ÈöÇáúÝöÓúÞö æóáóãú
íóßõäú ÈóÚúÏõ ÇáúãõäóÇÓöÈõ ÅáøóÇ ÇáúãõÚúÊóÞõ ÒóæøóÌó ÇáÓøõáúØóÇäõ
Ïõæäóåõ ßóãóÇ ÇÞúÊóÖóÇåõ ßóáóÇãõ ÇáúãóÍóÇãöáöíøö æóÛóíúÑöåö æóåõæó
æóÇÖöÍñ æóÞóÏú íõÛúÝóáõ Úóäúåõ. ÇåÜ. æóÇáúÃóæúÌóåõ ÎöáóÇÝõåõ ßóãóÇ
ÇÞúÊóÖóÇåõ ßóáóÇãõ ÇáÔøóíúÎóíúäö æóÛóíúÑöåöãóÇ áöÞóæúáöåö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÇáÓøõáúØóÇäõ æóáöíøõ ãóäú áóÇ æóáöíøó
áóåõ» Ô æóÞóæúáõåõ æóÇáúÃóæúÌóåõ ÎöáóÇÝõåõ ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(Þóæúáõåõ Ãóíú ãõÑúÊóßöÈõ ãóÇ íóÝúÓõÞõ Èöåö æóáóÇ íóäúÚóÒöáõ Èöåö) ÅÐú
ÇáúÝöÓúÞõ ÞóÏú Úóãø ÇáúÚöÈóÇÏó æóÇáúÈöáóÇÏó (Þóæúáõåõ ÝóíõÒóæøöÌõ
ÈóäóÇÊöåö æóÈóäóÇÊö ÛóíúÑöåö ÈöÇáúæöáóÇíóÉö ÇáúÚóÇãøóÉö ÅáóÎú) ãóÇ
æóÞóÚó Ýöí ÔóÑúÍö ÅÑúÔóÇÏöåö ãöäú Ãóäøóåõ íõÒóæøöÌõ ÈóäóÇÊöåö
ÈöÇáúæöáóÇíóÉö ÇáúÎóÇÕøóÉö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö áóãú ÃóÞöÝú Úóáóì
ãõÓúÊóäóÏöåö æóÇóáøóÐöí Ýöí ÇáúÚóÒöíÒö æóÇáÑøóæúÖóÉö æóÛóíúÑöåöãóÇ
ÍößóÇíóÉõ ÇáúæóÌúåóíúäö æóÇáÊøóÑúÌöíÍõ Ýöí ÊóÒúæöíÌöåö ÈóäóÇÊöåö
æóÈóäóÇÊö ÛóíúÑöåö ÈöÇáúæöáóÇíóÉö ÇáúÚóÇãøóÉö æóÌóÚóáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ
æóÛóíúÑõåõ ÇáÊøóÞúíöíÏó ÈöÇáúÚóÇãøóÉö áöáöÇÍúÊöÑóÇÒö Úóäú ÇáúÎóÇÕøóÉö
ÍóÊøóì áóÇ íõÒóæøöÌó ÈöäúÊóå æóäóÍúæóåóÇ ÅáøóÇ ÅÐóÇ áóãú íóßõäú áóåóÇ
æóáöíøñ ÈöäóÓóÈò Ãóæú æóáóÇÁò æóáóÇ íóäúÚóÞöÏõ ÇáäøößóÇÍõ Èöåö ÅÐóÇ
ÍóÖóÑó ÔóÇåöÏðÇ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö ßóãóÇ ÇÞúÊóÖóÇåõ ßóáóÇãõ ÇáúãõÊóæóáøöí
ßóãóÇ áóæú ÔóåöÏó ÈöÍóÞøò ÚöäúÏó ÍóÇßöãò ÂÎóÑó ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÍúßõãõ
ÈöÔóåóÇÏóÊöåö æóáóÚóáøó ÇáúÝóÑúÞó Ãóäøóåõ áóÇ ÖóÑõæÑóÉó Åáóì Ðóáößó
ÈöÎöáóÇÝö æöáóÇíóÉö ÇáäøößóÇÍö æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöäøóÇ áóÇ äóÌöÏõ ÅãóÇãðÇ
ÚóÇÏöáðÇ ÛóíúÑóåõ æóäóÌöÏõ ÚóÏúáðÇ ÔóÇåöÏðÇ ÛóíúÑóåõ
(Þóæúáõåõ ÃóÞóáøõåóÇ ÝöíãóÇ Íóßóì ÈóÚúÖõåõãú ËóáóÇËñ) åóáú ÇáúãõÑóÇÏõ
ÈöÇáËøóáóÇËö ÇáúÃóäúßöÍóÉö Ãóæú ÈöÇáäøöÓúÈóÉö Åáóì ÛóÑóÖö ÇáúÍóÇßöãö
æóáóæú Ýöí äößóÇÍò æóÇÍöÏò Ýöíåö äóÙóÑñ Ýöí ÇáúãõåöãøóÇÊö æóÇáÙøóÇåöÑõ
ÇáËøóÇäöí Ô (Þóæúáõåõ ÈóÚúÏó äóÞúáöåö Úóäú ÇáúÈóÛóæöíø Ãóäøóåõ íõÒóæøöÌõ
Ýöí ÇáúÍóÇáö) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ æóßóÐóÇ ÐóßóÑó
ÇáúÎõæóÇÑöÒúãöíøó) Ãóíú æóÃóÈõæ ÇáúÝóÑóÌö¡ æóÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ
æóÛóíúÑõåõ Ãóäøóåõ ÇáúÃóÑúÌóÍõ
[ÊóÒúæöíÌ ÇáúßóÇÝöÑõ áöáúãõÓúáöãóÉö]
(Þóæúáõåõ æóáóÇ íõÒóæøöÌõ ÇáúßóÇÝöÑõ ãõÓúáöãóÉð ÅáóÎú) ÞóÇáó ÇáúÞóÝøóÇáõ
Ýöí ÇáúãóÍóÇÓöäö æóÇáúãóÚúäóì Ýöíåö Ãóäøó ÃóÕúáó ÇáúæöáóÇíóÇÊö
ÊóÊóÚóáøóÞõ ÈöÇÊøöÝóÇÞö ÇáúÃóÏúíóÇäö ÅÐú áóÇ ÚóÏóÇæóÉó ÃóÔóÏøõ ãöäú
ÇáöÇÎúÊöáóÇÝö Ýöí ÇáÏøöíäö ÝóæóÞóÚóÊú ÇáÊøõåúãóÉõ Ýöí ÇáöÇÎúÊöíóÇÑö
(Þóæúáõåõ æóÃóäøó ÇáúãõÓúÊóÃúãöäó) Ãóíú æóÇáúãõÚóÇåóÏõ ßóÇáÐøöãøöíøö
Ãóíú ßóãóÇ ÕóÍøóÍóåõ ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ
[ÝóÑúÚñ áöáúãõÓúáöãö Êóæúßöíáõ äóÕúÑóÇäöíøò æóãóÌõæÓöíøò Ýöí äößóÇÍö
äóÕúÑóÇäöíøóÉò]
(Þóæúáõåõ æóÅöÍúÑóÇãõ Çáúæóáöíøö ÅáóÎú) áöÞóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÇáúãõÍúÑöãõ áóÇ íóäúßöÍõ æóáóÇ íõäúßöÍõ» ÑóæóÇåõ
ãõÓúáöãñ æóÇáúßóÇÝõ ãóßúÓõæÑóÉñ ÝöíåöãóÇ æóÇáúíóÇÁõ ãöäú ÇáúÃóæøóáö
ãóÝúÊõæÍóÉñ æóãöäú ÇáËøóÇäöí ãóÖúãõæãóÉñ æóßóÊóÈó ÃóíúÖðÇ ßóãóÇ áóÇ
íóÕöÍøõ ÅäúßóÇÍõ ÇáúãõÍúÑöãö áóÇ íóÕöÍøõ ÅÐúäõåõ áöÚóÈúÏöåö ÇáúÍóáóÇáö
Ýöí ÇáäøößóÇÍö æóáóÇ ÅÐúäõ ÇáúãõÍúÑöãóÉö áöÚóÈúÏöåóÇ Ýöíåö Úóáóì
ÇáúÃóÕóÍøö Ýöí ÔóÑúÍö ÇáúãõåóÐøóÈö æóÝöíåö ÇÍúÊöãóÇáñ áöÇÈúäö
ÇáúãóÑúÒõÈóÇäö ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÞöíóÇÓõåõ Ãóäøóåõ áóæú ÃóÐöäó
Çáúæóáöíøõ ÇáúãõÍúÑöãõ áöáÓøóÝöíåö Ýöí ÇáäøößóÇÍö áóãú íóÕöÍøó æóßóÇäó
ÇáúãóÃúÎóÐõ Ãóäøó ÇáúãõÍúÑöãó ÓóÇÞöØõ ÇáúÚöÈóÇÑóÉö Ýöí ÇáäøößóÇÍö
ÌõãúáóÉð Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáúÎöÕóÇáö ßõáøõ äößóÇÍò ÚóÞóÏóåõ ãõÍúÑöãñ
(3/132)
æóáóæú ÍóÇßöãðÇ) ÈöäõÓõßò æóáóæú ÝóÇÓöÏðÇ
(ßóÛóíúÈóÊöåö) ÝóíõÒóæøöÌõ ÇáúÍóÇßöãõ áóÇ ÇáúÃóÈúÚóÏõ ÅÐú ÇáúÅöÍúÑóÇãõ
áóÇ íóÓúáõÈõ ÇáúæöáóÇíóÉó áöÈóÞóÇÁö ÇáÑøõÔúÏö æóÇáäøóÙóÑö æóÅöäøóãóÇ
íóãúäóÚõ ÇáäøößóÇÍó ßóãóÇ íóãúäóÚõåõ ÅÍúÑóÇãõ ÇáÒøóæúÌö Ãóæú ÇáÒøóæúÌóÉö
æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãöåö ßóÃóÕúáöåö Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó Ýöí ãõÏøóÉö
ÇáúÅöÍúÑóÇãö Èóíúäó ØóæöíáöåóÇ æóÞóÕöíÑöåóÇ æóÇóáøóÐöí ÞóÇáóåõ
ÇáúÅöãóÇãõ æóÇáúãõÊóæóáøöí æóÛóíúÑõåõãóÇ Ãóäøó Ðóáößó ãóÍóáøõåõ Ýöí
ØóæöíáöåóÇ ßóãóÇ Ýöí ÇáúÛóíúÈóÉö
(ÊóäúÈöíåñ) áóæú ÃóÍúÑóãó ÇáÓøõáúØóÇäõ Ãóæú ÇáúÞóÇÖöí ÝóáöÎõáóÝóÇÆöåö
Ãóäú íõÒóæøöÌõæǺ áöÃóäøó ÊóÕóÑøõÝóåõãú ÈöÇáúæöáóÇíóÉö áóÇ
ÈöÇáúæóßóÇáóÉö ÌóÒóãó ÈöÐóáößó ÇáúÎóÝøóÇÝõ æóÕóÍøóÍóåõ ÇáÑøõæíóÇäöíøõ
æóÇáúÈõáúÞöíäöíøõ æóÞõÈöáó åóÐóÇ Ýöí ÇáÓøõáúØóÇäö Ïõæäó ÇáúÞóÇÖöíº
áöÃóäøó ÎõáóÝóÇÁóåõ áóÇ íóäúÚóÒöáõæäó ÈöãóæúÊöåö æóÇäúÚöÒóÇáöåö
ÈöÎöáóÇÝö ÎõáóÝóÇÁö ÇáúÞóÇÖöí æóãóÇáó Åáóíúåö ÇáÓøõÈúßöíøõ (æóíóäúÚóÞöÏõ
ÇáäøößóÇÍõ ÈöÔóåóÇÏóÉö ÇáúãõÍúÑöãö) º áöÃóäøóåõ áóíúÓó ÈöÚóÇÞöÏò æóáóÇ
ãóÚúÞõæÏò Úóáóíúåö áóßöäú ÇáúÃóæúáóì Ãóäú áóÇ íóÍúÖõÑó (æóÊóÕöÍøõ
ÑóÌúÚóÊõåõ) º áöÃóäøóåóÇ ÇÓúÊöÏóÇãóÉñ ßóÇáúÅöãúÓóÇßö Ýöí ÏóæóÇãö
ÇáäøößóÇÍö
(ÝóÑúÚñ áóæú ÃóÍúÑóãó æóßöíáõ ÇáäøößóÇÍö Ãóæú ãõæóßøöáõåõ Ãóæú
ÇáúãóÑúÃóÉõ) ÈöäõÓõßò (áóãú íóäúÚóÒöáú) áöÈóÞóÇÁö ÑõÔúÏöåö æóäóÙóÑöåö
ßóãóÇ ãóÑøó ÝóíõÒóæøöÌõ ÈóÚúÏó ÇáÊøóÍóáøõáö ßóãóÇ Ýõåöãó ãöäú Þóæúáöåö
(ÝóáóÇ íõÒóæøöÌõ ÞóÈúáó ÊóÍóáøõáöåö æóÊóÍóáøõáö ãõæóßøöáöåö) æóÊóÍóáøõáö
ÇáúãóÑúÃóÉö æóáóæú ÝóÑúÚñ ÇáúãóÝúåõæãõ ßóãóÇ ÝóÚóáúÊ ßóÇäó Ãóæúáóì
(æóáóæú æóßøóáóåõ) ÍóÇáóÉó ßóæúäö ÃóÍóÏöåöãú (ãõÍúÑöãðÇ Ãóæú ÃóÐöäóÊú)
áöæóáöíøöåóÇ (æóåöíó ãõÍúÑöãóÉñ) Ãóäú íõÒóæøöÌóåóÇ ÕóÍøó ÓóæóÇÁñ ÃóÞóÇáó
áöÊóÒóæøõÌò ÈóÚúÏó ÇáÊøóÍóáøõáö Ãóãú ÃóØúáóÞóº áöÃóäøó ÇáúÅöÍúÑóÇãó
ÅäøóãóÇ íóãúäóÚõ ÇáöÇäúÚöÞóÇÏó Ïõæäó ÇáúÅöÐúäö (áöÃóäøó ÔóÑúØó
ÇáúÚóÞúÏö) Ãóíú ÕõÏõæÑöåö (Ýöí ÇáúÅöÍúÑóÇãö) ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáÊøóæúßöíáõ
æóáóÇ ÇáúÅöÐúäõ
(æóáóæú æóßøóáó ÍóáóÇáñ ãõÍúÑöãðÇ áöíõæóßøöáó ÍóáóÇáðÇ Ýöí ÇáÊøóÒúæöíÌö
ÌóÇÒó) º áöÃóäøóåõ ÓóÝöíÑñ ãóÍúÖñ äóÚóãú Åäú ÞóÇáó áóåõ: æóßøöáú Úóäú
äóÝúÓöß ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ: íóäúÈóÛöí Ãóäú áóÇ íóÕöÍøó ÞóØúÚðÇ ßóãóÇ
ÐõßöÑó æóÃõãóËøöáõåõ ÝöíãóÇ ÅÐóÇ æóßøóáó Çáúæóáöíøõ ÇáúãóÑúÃóÉó
áöÊõæóßøöáó Úóäú äóÝúÓöåóÇ ãóäú íõÒóæøöÌõåóÇ ÇäúÊóåóì æóÇáúÃóæúÌóåõ
ÇáÕøöÍøóÉõ æóíõÝóÑøóÞõ ÈöÃóäøó ÇáúãóÑúÃóÉó áóíúÓóÊú ÃóåúáðÇ
áöáÊøóÒúæöíÌö ÃóÕúáðÇ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãõÍúÑöãö ÝóÅöäøóåõ Ýöí ÐóÇÊöåö Ãóåúáñ
áöÐóáößó æóÅöäøóãóÇ ÚóÑóÖó áóåõ ãóÇäöÚñ íóÒõæáõ Úóäú ÞõÑúÈò
(æóÅöäú ÊóÒóæøóÌó ÇáúãõÕóáøöí äóÇÓöíðÇ) áöáÕøóáóÇÉö (ÕóÍøóÊú ÕóáóÇÊõåõ
æóäößóÇÍõåõ) æóßóÐóÇ æóßöíáõ ÇáúãõÕóáøöí ßóãóÇ Ýõåöãó ÈöÇáúÃóæúáóì
æóÕóÑøóÍó Èöåö ÇáúÃóÕúáõ ÈöÎöáóÇÝö æóßöíáö ÇáúãõÍúÑöãöº áöÃóäøó
ÚöÈóÇÑóÉó ÇáúãõÍúÑöãö ÛóíúÑõ ÕóÍöíÍóÉò æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúãõÕóáøöí ÕóÍöíÍóÉñ
[ÝóÕúáñ ÛóÇÈó æóáöíøõ ÇáäøößóÇÍ ãóÓóÇÝóÉó ÇáúÞóÕúÑö áóÇ ÏõæäóåóÇ]
(ÝóÕúáñ æóÅöäú ÛóÇÈó Çáúæóáöíøõ ãóÓóÇÝóÉó ÇáúÞóÕúÑö áóÇ ÏõæäóåóÇ
ÒóæøóÌóåóÇ ÞóÇÖöí ÈóáóÏöåóÇ) áóÇ ÇáúÃóÈúÚóÏõ æóáóÇ ÞóÇÖöí ÛóíúÑõ
ÈóáóÏöåóÇ ÃóãøóÇ Ïõæäó ãóÓóÇÝóÉö ÇáúÞóÕúÑö ÝóáóÇ íõÒóæøöÌõ ÍóÊøóì
íõÑóÇÌöÚó Çáúæóáöíøó ÝóíóÍúÖõÑó Ãóæú íõæóßøöáó ßóãóÇ áóæú ßóÇäó
ãõÞöíãðÇ¡ äóÚóãú áóæú ÊóÚóÐøóÑó ÇáúæõÕõæáõ Åáóíúåö áöÝöÊúäóÉò Ãóæú
ÎóæúÝò ÝóÝöí ÇáúÌóÈóáöíøö Úóäú ÇáúÍöáúíóÉö Ãóäøó áóåõ Ãóäú íõÒóæøöÌó
ÈöáóÇ ãõÑóÇÌóÚóÉò æóÚóÖøóÏóåõ Ýöí ÇáúßöÝóÇíóÉö ÈöÞóæúáö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö
Åäøó ÊóÚóÐøõÑó ÇáúæõÕõæáö Åáóì ãóÇáößö ÇáúæóÏöíÚóÉö ÈöãöËúáö Ðóáößó
ÚöäúÏó ÅÑóÇÏóÉö ÇáúãõæÏöÚö ÇáÓøóÝóÑó ÈöãóäúÒöáóÉö ãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó
ÇáúãóÇáößõ ãõÓóÇÝöÑðÇ äóÞóáó Ðóáößó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ æóäóÞóáó
ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ßóáóÇãó ÇáúÌóÈóáöíøö Ëõãøó ÞóÇáó: ÝóÅöäú ÕóÍøó æóÌóÈó
ÊóÞúíöíÏõ ÅØúáóÇÞö ÇáÑøóÇÝöÚöíøö æóÛóíúÑöåö Èöåö ÞóÇáó æóÇáÙøóÇåöÑõ
Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó Ýöí ÇáúÈóáóÏö Ýöí ÓöÌúäö ÇáÓøõáúØóÇäö æóÊóÚóÐøóÑó
ÇáúæõÕõæáõ Åáóíúåö Ãóäøó ÇáúÞóÇÖöíó íõÒóæøöÌõ (æóßóÐóÇ ÇáúãóÝúÞõæÏõ)
ÇáøóÐöí áóÇ íõÚúÑóÝõ ãóßóÇäõåõ æóáóÇ ãóæúÊõåõ æóáóÇ ÍóíóÇÊõåõ íõÒóæøöÌõ
Úóäúåõ ÇáúÞóÇÖöí áöÊóÚóÐøõÑö äößóÇÍöåóÇ ãöäú ÌöåóÊöåö ÝóÃóÔúÈóåó ãóÇ
ÅÐóÇ ÚóÖóáó (ãóÇ áóãú íõÍúßóãú ÈöãóæúÊöåö) æóÅöáøóÇ ÒóæøóÌóåóÇ
ÇáúÃóÈúÚóÏõ (æóáóæú áóãú ÊóËúÈõÊú) Ãóíú ÊóÞõãú ÈóíøöäóÉñ (ÈöÛóíúÈóÉö
Çáúæóáöíøö æóÈöÇáúÎõÑõæÌö Úóäú ÇáäøößóÇÍö æóÇáúÚöÏøóÉö) ÝóÅöäøó
ÇáúÞóÇÖöíó íõÒóæøöÌõåóÇ (áóßöäú íõÓúÊóÍóÈøõ Ðóáößó) Ãóíú ÅÞóÇãóÉõ
ÇáúÈóíøöäóÉö ÈöÐóáößó æóáóÇ íõÞúÈóáõ Ýöíåö ÅáøóÇ ÔóåóÇÏóÉõ ãõØøóáöÚò
Úóáóì ÈóÇØöäö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Ãóæú æóßöíáõ ÇáúãõÍúÑöãö ÝóÇáäøößóÇÍõ ÈóÇØöáñ ÅáøóÇ Ýöí ÎóÕúáóÊóíúäö
Ýóãöäú Ðóáößó ÇáúÍóÇßöãõ ÅÐóÇ ÚóÞóÏó ÎõáóÝóÇÄõåõ ÇáäøößóÇÍó æóåõæó
ãõÍúÑöãñ æóßóÐóáößó ÇáúÎóáöíÝóÉõ ÅÐóÇ ÚóÞóÏó ÎõáóÝóÇÄõåõ ÇáäøößóÇÍó
æóÐóáößó Ýöí ÇáúÍóÌøö æóÇáúÚõãúÑóÉö ÓóæóÇÁñ. ÇåÜ. æóÞóÇáó ÇáúÌõæóíúäöíøõ
Ýöí ÇáúÝõÑõæÞö ÇáÓøõáúØóÇäõ ÅÐóÇ ÝóæøóÖó Åáóì ÑóÌõáò ÊóÒúæöíÌó Ãóíøöãò
ÝóÃóÍúÑóãó ÇáÓøõáúØóÇäõ ÇäúÚóÒóáó Ðóáößó ÇáÑøóÌõáõ æóÅöäú ßóÇäó ÝóæøóÖó
Åáóíúåö ÊóÒúæöíÌó ÇáúÃóíóÇãóì ÝóÃóÍúÑóãó ÇáÓøõáúØóÇäõ áóãú íóäúÚóÒöáú
Ðóáößó ÇáÑøóÌõáõ æóÇáúÝóÑúÞõ Ãóäøó ÇáúÃóæøóáó ÊóÝúæöíÖõ Êóæúßöíáò
æóÊóÎúÕöíÕò æóÇáËøóÇäöíó ÊóæúáöíóÉñ æóÊóÚúãöíãñ ÇåÜ æóåóÐóÇ ÊóÝúÑöíÚñ
Úóáóì ÑóÃúíò ãóÑúÌõæÍò (Þóæúáõåõ ßóãóÇ íóãúäóÚõåõ ÅÍúÑóÇãõ ÇáÒøóæúÌö
Ãóæú ÇáÒøóæúÌóÉö) áóæú ÃóÍúÑóãó ÔóÎúÕñ æóÊóÒóæøóÌó æóáóãú íóÏúÑö åóáú
ÃóÍúÑóãó ÞóÈúáó ÊóÒóæøõÌöåö Ãóãú ÈóÚúÏóåõ ÝóÝöí ÝóÊóÇæóì Çáäøóæóæöíøö
Úóäú äóÕøö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ãóäøóåõ íóÕöÍøõ ÊóÒóæøõÌõåõ æóáóæú æóØöÆó Ýöí
äößóÇÍò Ýöí ÇáúÅöÍúÑóÇãö áóãú íõÍóÏøó æóáóæú äóßóÍó ãõÑúÊóÏøóÉð Ãóæú
ãóÌõæÓöíøóÉð Ãóæú ãõÚúÊóÏøóÉð æóæóØöÆó ÍõÏøó ÞóÇáóåõ ÇáúÈóÛóæöíø æóáóæú
æóßøóáó Ýöí ÊóÒúæöíÌö ãõæóáøöíóÊöåö ÝóÒóæøóÌóåóÇ æóßöíáõåõ Ëõãøó ÈóÇäó
ãóæúÊõ ãõæóßøöáöåö æóáóãú íóÚúáóãú åóáú ãóÇÊó ÞóÈúáó ÊóÒúæöíÌöåóÇ Ãóãú
ÈóÚúÏóåõ ÝóÇáúÃóÕóÍøõ Ãóäøó ÇáúÚóÞúÏó ÕóÍöíÍñº áöÃóäøó ÇáÙøóÇåöÑó
ÈóÞóÇÁõ ÇáúÍóíóÇÉö (Þóæúáõåõ æóÕóÍøóÍóåõ ÇáÑøõæíóÇäöíøõ
æóÇáúÈõáúÞöíäöíøõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
[ÝóÑúÚñ ÃóÍúÑóãó æóßöíáõ ÇáäøößóÇÍö Ãóæú ãõæóßøöáõåõ Ãóæú ÇáúãóÑúÃóÉõ
ÈöäõÓõßò]
(Þóæúáõåõ æóÇáúÃóæúÌóåõ ÇáÕøöÍøóÉõ) Ãóíú ÅÐóÇ áóãú íóÞõáú áöÊóÒóæøõÌò
ÍóÇáó ÅÍúÑóÇãöí æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáÊøóæúßöíáõº áöÃóäøóåõ æóßöíáñ
Úóäú ÇáúãõÍúÑöãö æóÙóÇåöÑñ Ãóäøó ãóÍóáøó ÕöÍøóÉö ÊóÒúæöíÌö Çáúæóßöíáö
ÝöíãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáÔøóÇÑöÍõ ÅÐóÇ æóÞóÚó ÈóÚúÏó ÊóÍóáøõáö ÇáúãõÍúÑöãö
(ÝóÕúáñ æóÅöäú ÛóÇÈó Çáúæóáöíøõ ãóÓóÇÝóÉó ÇáúÞóÕúÑö ÅáóÎú) (Þóæúáõåõ
ÒóæøóÌóåóÇ ÞóÇÖöí ÈóáóÏöåóÇ) Ãóíú äöíóÇÈóÉð Úóäúåõ ÝóÚõáöãó Ãóäøóåõ áóæú
ßóÇäó áóåõ æóßöíáñ Ýöí ÊóÒúæöíÌöåóÇ æóåõæó ÍóÇÖöÑñ áóãú íõÒóæøöÌúåóÇ
ÇáúÞóÇÖöí (Þóæúáõåõ áóÇ ÇáúÃóÈúÚóÏõ) áöÈóÞóÇÁö ÇáúÃóÞúÑóÈö Úóáóì
æöáóÇíóÊöåö æóÇáÊøóÒúæöíÌõ ÍóÞøñ Úóáóíúåö ÝóÅöÐóÇ ÊóÚóÐøóÑó ãöäúåõ äóÇÈó
Úóäúåõ ÇáúÞóÇÖöí (Þóæúáõåõ ÝóÝöí ÇáúÌöíáöíøö Úóäú ÇáúÍöáúíóÉö) ÃóÔóÇÑó
Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ ÞóÇáó æóÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó ÅáóÎú)
ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ æóáóæú áóãú ÊóËúÈõÊú Ãóíú ÊóÞõãú
ÈóíøöäóÉñ ÈöÛóíúÈóÉö Çáúæóáöíøö ÅáóÎú) åóÐóÇ íóÞúÊóÖöí Ãóäøó
ÇáÊøóÕóÑøõÝó ÇáÕøóÇÏöÑó ãöäú ÇáúÍóÇßöãö Ýöí ÇáúÃõãõæÑö ÇáúãõÎúÊóáóÝö
ÝöíåóÇ áóÇ íóÓúÊóáúÒöãõ ÕõÏõæÑóåõ ãöäúåõ ÇáúÍõßúãó ÈöÕöÍøóÊöåö ÍóÊøóì
ÅÐóÇ ÚóÞóÏó äößóÇÍðÇ Ãóæú ÈóíúÚðÇ ãõÎúÊóáóÝðÇ Ýöíåö áóÇ íóÌõæÒõ áöÃóÍóÏò
ãöäú ÇáúÍõßøóÇãö äóÞúÖõåõ ßóãóÇ áóæú ÚóÞóÏóåõ ÛóíúÑõåõ Ëõãøó Íóßóãó åõæó
Èöåö æóÅöäøóãóÇ ÞõáúäóÇ Ðóáößóº áöÃóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ ÇáúÍõßúãõ
ÈöÇáÕøöÍøóÉö Ýöí ÇáúÚõÞõæÏö æóÇáúÃóãúáóÇßö æóÛóíúÑöåóÇ ÈöãõÌóÑøóÏö
Þóæúáö ÃóÑúÈóÇÈöåóÇ Èóáú áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÇáúÈóíøöäóÉö Ãóæú ÇáúÚöáúãö
ßóãóÇ ÞóÏøóÑõæåõ æóåóÐóÇ ÇáøóÐöí ÇÞúÊóÖóÇåõ ßóáóÇãõåõ ÃóÕúáñ ÚóÙöíãñ
æóÞóÇÚöÏóÉñ ãõåöãøóÉñ ÝóáúäóÐúßõÑú ãóÇ ÍóÖóÑóäóÇ ÝöíåóÇ ÝóäóÞõæáõ
ÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöí ÊóÕóÑøõÝö ÇáúÍóÇßöãö ÝóÐóßóÑó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ ÝöíãóÇ
ÅÐóÇ ÞõÓöãó ãóÇáõ ÇáúãõÝúáöÓö Ëõãøó ÙóåóÑó ÛóÑöíãñ Ãóäøóåõ Íóßóãñ
æóÐóßóÑó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ÇáúßóáóÇãö Úóáóì ÇáúãóÝúÞõæÏö Ãóäøó ÇáøóÐöí
íóäúÈóÛöí Ýöí ÇáúÌóæóÇÈö Ãóäøó ÇáúÞöÓúãóÉó Åäú ßóÇäóÊú ÈöÇáúÞóÇÖöí
ÝóÞöÓúãóÊõåõ ÊóÊóÖóãøóäõ ÇáúÍõßúãó ÈöÇáúãóæúÊö.
æóÅöäú ÞóÓóãó ÇáúæóÑóËóÉõ ãóÇáóåõ ÈöÃóäúÝõÓöåöãú ÝóíóÌõæÒõ Ãóäú
íõÞóÏøóÑó Ýöíåö ÎöáóÇÝñ æóåõæó ÕóÑöíÍñ Ýöí Ãóäøó ÊóÕóÑøõÝóåõ Íõßúãñ
æóíõÄóíøöÏõåõ ãóÇ ÐóßóÑóåõ Ýöí ÇáÔøõÑóßóÇÁö ÅÐóÇ ÍóÖóÑõæÇ ÚöäúÏó ÍóÇßöãò
æóÃóÑóÇÏõæÇ ãöäúåõ ÇáúÞöÓúãóÉó ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÞúÓöãõ Èóíúäóåõãú ÅáøóÇ
ÈöÈóíøöäóÉò æóÚóáøóáó ÈöÃõãõæÑò ãöäúåóÇ ãóÇ ÞõáúäóÇåõ æóÐóßóÑó Ýöí
ÇáúÃõãøö äóÍúæóåõ ÝóÞóÇáó: æóÅöäú ÃóÑóÏúÊõãú ÞóÓúãöí ÝóÃúÊõæÇ
ÈöÇáúÈóíøöäóÉö Úóáóì ÃóÕúáö ÍõÞõæÞößõãú ÝöíåóÇ æóÐóáößó Åäøöí Åäú
ÞóÓóãúÊ Èóíúäóßõãú ÈöáóÇ ÈóíøöäóÉò ÝóÌöÆúÊõãú ÈöÔõåõæÏò íóÔúåóÏõæäó
ÈöÃóäøöí ÞóÓóãúÊ Èóíúäóßõãú åóÐöåö ÇáÏøóÇÑó Åáóì ÍóÇßöãò ÛóíúÑöí ßóÇäó
ÔóÈöíåðÇ Ãóäú íóÌúÚóáóåóÇ ÍõßúãðÇ
(3/133)
ÃóÍúæóÇáöåóÇ æóÝöí äõÓúÎóÉò ÈóÏóáõ åóÐóÇ
æóíõÓúÊóÍóÈøõ ÊóÍúáöíÝõåóÇ Úóáóì Ðóáößó Ãóíú Úóáóì ÛóíúÈóÉö æóáöíøöåóÇ
æóÎõÑõæÌöåóÇ Úóäú ÇáäøößóÇÍö æóÇáúÚöÏøóÉö æóÇáúÃõæáóì åöíó
ÇáúãõäóÇÓöÈóÉõ áöáúÃóÕúáö æóÈöÐóáößó Úõáöãó Ãóäøóåõ íóßúÊóÝöí
ÈöÞóæúáöåóǺ áöÃóäøó ÇáÑøõÌõæÚó Ýöí ÇáúÚõÞõæÏö Åáóì Þóæúáö ÃóÑúÈóÇÈöåóÇ.
ÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóÕúáö ÈóÚúÏó ÐößúÑöåö ÇÓúÊöÍúÈóÇÈó ÅÞóÇãóÉö ÇáúÈóíøöäóÉö:
ÝóÚóáóì åóÐóÇ áóæú ÃóáóÍøóÊú Ýöí ÇáúãõØóÇáóÈóÉö æóÑóÃóì ÇáÊøóÃúÎöíÑó
Ýóåóáú áóåõ Ðóáößó æóÌúåóÇäö (æóåóáú íõÍóáøöÝõåóÇ) æõÌõæÈðÇ (Úóáóì
ÃóäøóåóÇ áóãú ÊóÃúÐóäú áöáúÛóÇÆöÈö) Åäú ßóÇäó ãöãøóäú áóÇ íõÒóæøóÌõ
ÅáøóÇ ÈöÅöÐúäò æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóãú íõÒóæøöÌúåóÇ Ýöí ÇáúÛóíúÈóÉö
(æóÌúåóÇäö ÝóÑúÚñ íõÓúÊóÍóÈøõ áöáúÞóÇÖöí ÚöäúÏó ÛóíúÈóÉö) Çáúæóáöíøö
(ÇáúÃóÞúÑóÈö) ÇáúÛóíúÈóÉó ÇáúãõÚúÊóÈóÑóÉó (Ãóäú íóÃúÐóäó áöáúÃóÈúÚóÏö)
Ãóäú íõÒóæøöÌó (Ãóæú íóÓúÊóÃúÐöäóåõ) áöíõÒóæøöÌó
(ÝóÅöäú ÒõæøöÌóÊú) Ýöí ÛóíúÈóÊöåö (ÝóÈóÇäó Çáúæóáöíøõ ÞóÑöíÈðÇ) ãöäú
ÇáúÈóáóÏö ÚöäúÏó ÇáúÚóÞúÏö æóáóæú ÈöÞóæúáöåö ßóãóÇ íõÄúÎóÐõ ãöäú ßóáóÇãò
äóÞóáóåõ ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ Úóäú ÝóÊóÇæóì ÇáúÈóÛóæöíø (áóãú íóäúÚóÞöÏú)
äößóÇÍõåóǺ áöÃóäøó ÊóÒúæöíÌó ÇáúÍóÇßöãö áóÇ íóÕöÍøõ ãóÚó æõÌõæÏö
Çáúæóáöíøö ÇáúÎóÇÕøö
(ÝóÑúÚñ áóæú ÒóæøóÌóåóÇ ÇáúÍóÇßöãõ áöÛóíúÈóÉò Ëõãøó ÞóÏöãó) æóÞóÇáó
ßõäúÊ ÒóæøóÌúÊåóÇ Ýöí ÇáúÛóíúÈóÉö ÞõÏøöãó äößóÇÍõ ÇáúÍóÇßöãö æóíõÝóÇÑöÞõ
ãóÇ áóæú ÈóÇÚó ÚóÈúÏó ÇáúÛóÇÆöÈö áöÏóíúäò Úóáóíúåö ÝóÞóÏöãó æóÇÏøóÚóì
ÈóíúÚóåõ ÍóíúËõ íõÞóÏøóãõ ÈóíúÚó ÇáúãóÇáößö ÈöÃóäøó ÇáúÍóÇßöãó Ýöí
ÇáäøößóÇÍö ßóæóáöíøò ÂÎóÑó æóáóæú ßóÇäó áóåóÇ æóáöíøóÇäö ÝóÒóæøóÌó
ÃóÍóÏõåõãóÇ Ýöí ÛóíúÈóÉö ÇáúÂÎóÑö Ëõãøó ÞóÏöãó æóÇÏøóÚóì ÓóÈúÞóåõ
ßõáøöÝó ÇáúÈóíøöäóÉó æóáóæú ÈóÇÚó Çáúæóßöíáõ Ëõãøó ÇÏøóÚóì Çáúãõæóßøöáõ
ÓóÈúÞóåõ ÝóßóÐóáößó Úóáóì ÇáúÃóÙúåóÑö Ýöí ÇáäøöåóÇíóÉö
(ÇáØøóÑóÝõ ÇáÑøóÇÈöÚõ Ýöí Êóæóáøöí ÇáØøóÑóÝóíúäö) áöáúÚóÞúÏö ÌóæóÇÒðÇ
æóãóäúÚðÇ (æóáóæú Êóæóáøóì ÇáúÌóÏøõ ØóÑóÝóíú ÇáúÚóÞúÏö Ýöí äößóÇÍö
ÝóÑúÚóíúåö) ßóÈöäúÊö ÇÈúäöåö ÇáÕøóÛöíÑóÉö Ãóæú ÇáúßóÈöíÑóÉö ÈöÇÈúäö
ÇÈúäò ÂÎóÑó ãõæóáøðì Úóáóíúåö (ÌóÇÒó) áöÞõæøóÉö æöáóÇíóÊöåö (æóÚóáóíúåö
ÇáúÌóãúÚõ Èóíúäó ÇáúÅöíÌóÇÈö æóÇáúÞóÈõæáö) ßóãóÇ Ýöí ÇáúÈóíúÚö Èóáú
Ãóæúáóì æóÔóÑóØó ÇÈúäõ ãóÚúäò æóÛóíúÑõåõ Ãóäú íóÞõæáó æóÞóÈöáúÊ
äößóÇÍóåóÇ ÈöÇáúæóÇæö Ýóáóæú ÊóÑóßóåóÇ áóãú íóÕöÍøó¡ ÞóÇáó
ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ: æóíóäúÈóÛöí ØóÑúÏõåõ Ýöí ÇáúÈóíúÚö æóäóÍúæöåö
(æóáöáúÚóãøö æóäóÍúæöåö) ßóÇÈúäöåö æóÇáúãõÚúÊöÞö (ÊóÒúæöíÌõåóÇ ãöäú
ÇÈúäöåö ÇáúÈóÇáöÛö) º áöÃóäøóåõ áóãú íõæÌóÏú Êóæóáøöí ÇáØøóÑóÝóíúäö
(áóÇ) ãöäú ÇÈúäöåö (ÇáØøöÝúáö) ÝóáóíúÓó áóåõ Ãóäú íõÒóæøöÌóåóÇ ãöäúåõº
áöÃóäøóåõ äößóÇÍñ áóãú íóÍúÖõÑúåõ ÃóÑúÈóÚóÉñ æóáóíúÓó áóåõ ÞõæøóÉõ
ÇáúÌõÏõæÏóÉö æóÚóáóíúåö ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ ÇáúÃóÞúÑóÈõ Ãóäøóåõ áóÇ
íóÊóÚóíøóäõ ÇáÕøóÈúÑõ Åáóì ÈõáõæÛö ÇáÕøóÈöíøö ÝóíóÞúÈóáõ Èóáú íóÞúÈóáõ
áóåõ ÃóÈõæåõ æóÇáúÍóÇßöãõ íõÒóæøöÌõåóÇ ãöäúåõ ßóÇáúæóáöíøö ÅÐóÇ ÃóÑóÇÏó
Ãóäú íóÊóÒóæøóÌó ãõæóáøöíóÊóåõ ÇäúÊóåóì æóíõÒóæøöÌõåóÇ ãöäú ÇÈúäöåö
ÇáúÈóÇáöÛö.
(æóáóæú áóãú ÊõÚóíøöäúåõ) ÇáúãóÑúÃóÉõ (Ýöí ÇáúÅöÐúäö æóÅöäú ÃóÑóÇÏó
Çáúæóáöíøõ) ßóÇÈúäö ÇáúÚóãøö (äößóÇÍóåóÇ áóãú íóÊóæóáøó ÇáØøóÑóÝóíúäö)
áöÝóÞúÏö ÇáúãóÚúäóì ÇáøóÐöí Ýöí ÇáúÌóÏøö (ÝóíõÒóæøöÌõåõ ãóäú Ýöí
ÏóÑóÌóÊöåö) ßóÇÈúäö Úóãøò ÂÎóÑó (Ëõãøó) Åäú áóãú íóßõäú ÒóæøóÌóåõ
(ÇáúÞóÇÖöí æóíõÒóæøöÌõ ÇáúÞóÇÖöí æóØöÝúáõåõ ÞóÇÖò ÂÎóÑó ÈöãóÍóáøö
æöáóÇíóÊöåö) ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ÇáúãóÑúÃóÉõ Ýöí Úóãóáöåö (Ãóæú íóÓúÊóÎúáöÝõ)
ãóäú íõÒóæøöÌõåõ (Åäú ßóÇäó áóåõ Ðóáößó) Ãóíú ÇáöÇÓúÊöÎúáóÇÝõ
(æóÇáúÅöãóÇãõ íõÒóæøöÌõåõ ÈóÚúÖõ ÞõÖóÇÊöåö) ßóãóÇ íõÒóæøöÌõ ÇáúÞóÇÖöí
ÎóáöíÝóÊóåõ (æóÇÈúäõ ÇáúÚóãøö ãöäú ÇáúÃóÈóæóíúäö íõÒóæøöÌõåõ ÇáúÞóÇÖöí
áóÇ ÇÈúäõ Úóãøò áöÃóÈò æóãóäú ãóäóÚó Êóæóáøöí ÇáØøóÑóÝóíúäö áóÇ
íõæóßøöáõ ãóäú íõÒóæøöÌõåõ) º áöÃóäøó ÝöÚúáó Çáúæóßöíáö ÝöÚúáõ
Çáúãõæóßøöáö æóáóíúÓó Ðóáößó ßóÊóÒúæöíÌö ÎóáöíÝóÉö ÇáúÞóÇÖöí ãöäú
ÇáúÞóÇÖöí Ãóæú ÇáúÞóÇÖöí ãöäú ÇáúÅöãóÇãö ÝóÅöäøóåõãóÇ íóÊóÕóÑøóÝóÇäö
ÈöÇáúæöáóÇíóÉö áóÇ ÈöÇáúæóßóÇáóÉö (æóáóæú ÞóÇáóÊú áöÇÈúäö ÇáúÚóãøö) Ãóæú
áöãõÚúÊöÞöåóÇ (ÒóæøöÌúäöí ãöäú äóÝúÓöß ÒóæøóÌóåõ ÇáúÞóÇÖöí ÈöåóÐóÇ
ÇáúÅöÐúäö) ßóÐóÇ äóÞóáóåõ ÇáúÈóÛóæöíø Úóäú ÈóÚúÖö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö Ëõãøó
ÞóÇáó æóÚöäúÏöí áóÇ íóÌõæÒõº áöÃóäøóåóÇ ÅäøóãóÇ ÃóÐöäóÊú áóåõ áóÇ
áöáúÞóÇÖöí ÒóÇÏó Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö ÇáÕøóæóÇÈõ ÇáúÌóæóÇÒõº áöÃóäøó
ãóÚúäóÇåõ ÝóæøöÖú Åáóíøó ãóäú íõÒóæøöÌõß ÅíøóÇíó ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ
Èóáú ÇáÕøóæóÇÈõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
ãöäøöí áóßõãú æóíõÄóíøöÏõåõ ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáúÞóÇÖöí ÍõÓóíúäñ
æóÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ æóÛóíúÑõåõãóÇ Ãóäøó ÇáúãõÝúáöÓó Åäú Êóæóáøóì ÈóíúÚó
ÃóãúæóÇáöåö ÝóáóÇ ßóáóÇãó æóÅöäú ÈóÇÚó ÇáúÍóÇßöãõ áóãú íóÌõÒú ÍóÊøóì
ÊóÔúåóÏó ÚöäúÏóåõ ÈóíøöäóÉñ Èöãöáúßöåö áóåóÇ ÞóÇáõæÇ æóáóÇ ÊóßúÝöí
ÝöíåóÇ íóÏõåõ æóáóÇ ÇÚúÊöÑóÇÝõåõ æóÞöíóÇÓõ ÇáÑøóåúäö ßóÐóáößó ÃóíúÖðÇ
æóÞöíóÇÓõåõ Ãóäú íóÊóÚóÏøóì Åáóì ÇáúíóÊöíãö ÅÐóÇ ÇÍúÊóÇØó ÇáúÍóÇßöãõ
Úóáóì ÃóãúæóÇáö ãõæóÑøöËöåö ÝóÅöäøóåõ íóÞúÖöí ÚóÏóãó ÌóæóÇÒö ÈóíúÚöåóÇ
ÅáøóÇ ÈöÈóíøöäóÉò ÅáøóÇ Ãóäú íõÝóÑøóÞó ÈöÃóäøóåõ áóÇ ÖóÑõæÑóÉó Åáóì
ãõÈóÇÔóÑóÉö ÇáúÍóÇßöãö áöÈóíúÚö ãóÇáö ÇáúãõÝúáöÓö ÝóÅöäøó ÇáúãõÝúáöÓó
ÞóÇÏöÑñ Úóáóì ÈóíúÚöåóÇ ÈöÎöáóÇÝö ÃóãúæóÇáö ÇáúíóÊöíãö æóÞóÏú ÐóßóÑó
ÌóãóÇÚóÉñ ãöäú ÇáúÃóÕúÍóÇÈö Ãóäøó ÊóÕóÑøõÝóåõ áóíúÓó ÈöÍõßúãò ãöäúåõãú
ÇÈúäõ ÇáÕøóÈøóÇÛö Ýöí ÇáúãõÝúáöÓö æóÇáÑøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ÇáúßóáóÇãö Úóáóì
ÚöÏøóÉö ÇáúãóÝúÞõæÏö æóÊóÝúÑöíÚðÇ Úóáóì ÇáúÞóÏöíãö ÝóÞóÇáó æóÅöÐóÇ
ÖóÑóÈó ÇáúÞóÇÖöí ÇáúãõÏøóÉó ÃóÑúÈóÚó Óöäöíäó Ýóåóáú ÖóÑúÈõåóÇ Íõßúãñ
ÈöæóÝóÇÊöåö Ãóæú áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÇÓúÊöÆúäóÇÝö Íõßúãò æóÌúåóÇäö
ÃóÕóÍøõåõãóÇ ÇáËøóÇäöí.
æóÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáÑøöÝúÚóÉö Ýöí ÍóÇÔöíóÉò ßóÊóÈóåóÇ Ýöí Ãóæøóáö ÇáäøößóÇÍö
ãöäú ÇáúßöÝóÇíóÉö æóåóÐóÇ Ýöí ÇáúãóÝúÞõæÏö ÅäøóãóÇ íóÃúÊöí ÅÐóÇ
ÊóÞóÏøóãó ÇáúÞóÈõæáõ Úóáóì ÇáúÅöíÌóÇÈö ÃóãøóÇ ÅÐóÇ ÊóÞóÏøóãó ÇáúÅöíÌóÇÈõ
ãöäú ÇáúÍóÇßöãö ÝóáóÇ íõãúßöäõ ÇáúÍõßúãõ ÈöÕöÍøóÊöåö ÞóÈúáó ÇáúÞóÈõæáö
æóÇóáøóÐöí ÞóÇáóåõ ãõÊóÚóíøöäñ (Þóæúáõåõ Ýóåóáú áóåõ Ðóáößó) ÃóÔóÇÑó
Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ æóåóáú íõÍóáøöÝõåóÇ æõÌõæÈðÇ ÅáóÎú) ÕóÍøóÍó
Ýöí ÇáúÃóäúæóÇÑö Ãóäøó Çáúíóãöíäó ãõÓúÊóÍóÈøóÉñ (Þóæúáõåõ ßóãóÇ íõÄúÎóÐõ
ãöäú ßóáóÇãò äóÞóáóåõ áöáÒøóÑúßóÔöíøö Úóäú ÝóÊóÇæóì ÇáúÈóÛóæöíø)
ÚöÈóÇÑóÊõåóÇ áóæú Ãóäøó ÇãúÑóÃóÉð ãóÌúåõæáóÉó ÇáäøóÓóÈö ÒóæøóÌóåóÇ
ÇáúÍóÇßöãõ Ëõãøó ÌóÇÁó ÑóÌõáñ¡ æóÞóÇáó ÃóäóÇ ÃóÈõæåóÇ æóßõäúÊ Ýöí
ÇáúÈóáóÏö ÞóÇáó ÇáäøóÓóÈõ ËóÇÈöÊñ æóÇáäøößóÇÍõ ãóÝúÓõæÎñº áöÃóäøó
ÊóÒúæöíÌó ÇáúÍóÇßöãö áóÇ íóÌõæÒõ ÚöäúÏó æõÌõæÏö ÇáúÃóÈö ÞóÇáó
ÇáúÛóÒøöíøö íóäúÈóÛöí Íóãúáõåõ Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ ÇÚúÊóÑóÝó ÈöÐóáößó
ÇáÒøóæúÌõ æóÇáúãóÑúÃóÉõº áöÃóäøóåõ ÐóßóÑó Ýöí ãóæúÖöÚò ÂÎóÑó Ãóäøóåõ
áóæú ÃóÞóÑøó ÈöäóÓóÈö ÒóæúÌóÉö ÇÈúäöåö æóåöíó ãóÌúåõæáóÉõ ÇáäøóÓóÈö
æóÞóÏú ÒóæøóÌóåóÇ ÇáúÍóÇßöãõ áóÇ íóäúÝóÓöÎõ ÇáäøößóÇÍõ æóæóÇÝóÞóåõ
ÇáúÚóÈøóÇÏöíøõ æóäóÞóáóåõ ÇáúãõÒóäöíø Úóáóì ÇáäøóÕøö æóåõæó
ÇáúãóÔúåõæÑõ¡ æóÞóÇáó ÇáúÞóÇÖöí ÍõÓóíúäñ ãóÑøóÉð Ãóäøóåõ íóäúÝóÓöÎõ Ãóæú
íóßõæäõ ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ Úóäúåõ ÈöäóÇÁð Úóáóì ÑóÃúíöåö Ãóäøóåõ
íóäúÝóÓöÎõ
[ÝóÑúÚñ ÒóæøóÌóåóÇ ÇáúÍóÇßöãõ áöÛóíúÈóÉò Ëõãøó ÞóÏöãó æóÞóÇáó ßõäúÊ
ÒóæøóÌúÊåóÇ Ýöí ÇáúÛóíúÈóÉö]
(Þóæúáõåõ ÝóßóÐóáößó) Ãóíú ßõáøöÝó ÇáúÈóíøöäóÉó (Þóæúáõåõ Úóáóì
ÇáúÃóÙúåóÑö Ýöí ÇáäøöåóÇíóÉö) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
[ÇáØøóÑóÝõ ÇáÑøóÇÈöÚõ Ýöí Êóæóáøöí ÇáØøóÑóÝóíúäö áöÚóÞúÏö ÇáäøößóÇÍ
ÌóæóÇÒðÇ æóãóäúÚðÇ]
(Þóæúáõåõ æóáóæú Êóæóáøóì ÇáúÌóÏøõ ØóÑóÝóíú ÇáúÚóÞúÏö Ýöí äößóÇÍö
ÝóÑúÚóíúåö ÌóÇÒó) áóæú ÃóÞóÇãó ãóÞóÇãóåõ Ýöí ØóÑóÝóíúåö æóßöíáóíúäö Ãóæú
Ýöí ØóÑóÝò æóßöíáðÇ æóÊóÕóÏøóì ÈöäóÝúÓöåö Ýöí ÇáØøóÑóÝö ÇáúÂÎóÑö ÕóÍøó
ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ æóßøóáó ÝöíåöãóÇ æóÇÍöÏðÇ æóÔóÑúØõåõ ßóæúäõ ÇáöÇÈúäö
ÕóÛöíÑðÇ Ãóæú ãóÌúäõæäðÇ æóßóæúäõ ÈöäúÊö ÇáöÇÈúäö ÈößúÑðÇ Ãóæú
ãóÌúäõæäóÉð æóßóæúäõ ÃóÈóæóíúåöãóÇ ãóíøöÊóíúäö Ãóæú ãóÓúáõæÈóíú
ÇáúæöáóÇíóÉö áöÝöÓúÞò Ãóæú äóÍúæöåö æóÇÓúÊóÝóÏúäóÇ ãöäú ÇáÔøóÑúØö
ÇáËøóÇäöí ÊóÕúæöíÑó ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÈöÃóäú íóßõæäó ÇáúÌóÏøõ ãõÌúÈöÑðÇ
æóÈöåö ÕóÑøóÍó ÇÈúäõ ÇáÑøöÝúÚóÉö ÍóÊøóì áóÇ íóÌõæÒó Ýöí ÈöäúÊö ÇÈúäöåö
ÇáËøóíøöÈö ÇáúÈóÇáöÛö æóÈöåö ÕóÑøóÍó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ æóÛóíúÑõåõ ãöäú
ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ æóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóÞõæáó æóÞóÈöáúÊ
äößóÇÍóåóÇ áóåõ ÝóÃóãøóÇ áóæú ÞóÇáó ÞóÈöáúÊ ÇáäøößóÇÍó áóãú íóÕöÍøó
ÌóÒúãðÇ æóÞóÏú ÍóßóÇåõ ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ÈóÇÈö ÇáúåöÈóÉö Úóäú ÇáúÅöãóÇãö
Ýöí äóÙöíÑöåö ãöäú ÇáúÈóíúÚö æóÇáúåöÈóÉö (Þóæúáõåõ æóÔóÑóØó ÇÈúäõ ãóÚúäò
æóÛóíúÑõåõ Ãóäú íóÞõæáó æóÞóÈöáúÊ äößóÇÍóåóÇ ÅáóÎú) ÖóÚöíÝñ (Þóæúáõåõ
áóÇ ãöäú ÇÈúäöåö ÇáØøöÝúáö ÅáóÎú) áóæú ÃóÑóÇÏó ÇáúÚóãøõ Ãóäú íõÒóæøöÌó
ÈöäúÊó ÃóÎöíåö áöÇÈúäöåö ÇáÕøóÛöíÑö æóíóÞúÈóáó ÇáäøößóÇÍó áóåõ
ÝóÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøó ÇáúÍóÇßöãó íõÒóæøöÌõ æóáóãú íóÐúßõÑõæåõ Ñ (Þóæúáõåõ
ÒóÇÏó Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö ÇáÕøóæóÇÈõ ÇáúÌóæóÇÒõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍå
(3/134)
ÇáúãóäúÚõ áöÝóÓóÇÏö ÙóÇåöÑö ÇáúÅöÐúäö
æóÞóÏú ÕóÍøóÍóåõ ÇáúÎõæóÇÑöÒúãöíøó ßóãóÇ ÇÎúÊóÇÑóåõ ÇáúÈóÛóæöíø
æóÞóÖöíøóÉõ ÊóÚúáöíáö Çáäøóæóæöíøö Ãóäøóåõ áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÊóÝúæöíÖö
Çáúæóáöíøö áöáúÞóÇÖöí æóåõæó ÛóíúÑõ ãóÇ äóÞóáóåõ ÇáúÈóÛóæöíø ãöäú Ãóäøó
ÇáúÞóÇÖöíó íõÒóæøöÌõåõ ÈöåóÐóÇ ÇáúÅöÐúäö ÞõáúÊ Èóáú ÇáÕøóæóÇÈõ ãóÇ
ÞóÇáóåõ Çáäøóæóæöíøõ ÅÐú ãóÚúäóì Þóæúáöåö ÈöåóÐóÇ ÇáúÅöÐúäö Ãóäøóåõ áóÇ
ÍóÇÌóÉó Åáóì ÅÐúäöåóÇ ËóÇäöíðÇ¡ æóÞóæúáõåóÇ: ÒóæøöÌúäöí ãöäú äóÝúÓöß
áóãú íõÚúãóáú ÈöÙóÇåöÑöåö ÍóÊøóì íóßõæäó ÝóÇÓöÏðÇ Èóáú ÈöãóÇ ÞóÇáóåõ
ãöäú Ãóäøó ãóÚúäóÇåõ ÝóæøöÖú Åáóíøó ãóäú íõÒóæøöÌõß ÅíøóÇíó æóåóÐóÇ
áóíúÓó ÈöÅöÐúäò ãöäúåóÇ ËóÇäöíðÇ ÍóÊøóì íóßõæäó ãõÛóÇíöÑðÇ áöÞóæúáöåö
ÈöåóÐóÇ ÇáúÅöÐúäö (áóÇ Åäú ÞóÇáóÊú) áóåõ (ÒóæøöÌúäöí ãóäú ÔöÆúÊ) Ãóæú
ÒóæøöÌúäöí ÝóáóíúÓó áöáúÞóÇÖöí ÊóÒúæöíÌõåõ ÈöåóÇ ÈöåóÐóÇ ÇáúÅöÐúäöº
áöÃóäøó ÇáúãóÝúåõæãó ãöäúåõ ÇáÊøóÒúæöíÌõ ÈöÃóÌúäóÈöíøò
(ÇáØøóÑóÝõ ÇáúÎóÇãöÓõ) Ýöí ÇáÊøóæúßöíáö ÈöÇáÊøóÒúæöíÌö (áöáúãõÌúÈöÑö)
æóåõæó ÇáúÃóÈõ æóÇáúÌóÏøõ Ýöí ÇáúÈößúÑö (ÇáÊøóæúßöíáõ) Ýöíåö (ÈöáóÇ
ÅÐúäò) ãöäú ãõæóáøöíóÊöåö ßóãóÇ íõÒóæøöÌõåóÇ ÈöÛóíúÑö ÅÐúäöåóÇ (æóÅöäú
áóãú íõÚóíøöäú) ÇáúãõÌúÈöÑõ Ýöí Êóæúßöíáöåö (ÇáÒøóæúÌó) ÝóÅöäøóåõ
íóÕöÍøõ æóÅöäú ÇÎúÊóáóÝóÊú ÇáúÃóÛúÑóÇÖõ ÈöÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÃóÒúæóÇÌöº
áöÃóäøóåõ íóãúáößõ ÇáÊøóÚúíöíäó Ýöí ÇáÊøóæúßöíáö Ýóíóãúáößõ ÇáúÅöØúáóÇÞó
ßóãóÇ Ýöí ÇáúÈóíúÚö æóäóÍúæöåö æóÔóÝóÞóÊõåõ ÊóÏúÚõæåõ Åáóì Ãóäú áóÇ
íõæóßøöáó ÅáøóÇ ãóäú íóËöÞõ ÈöÍõÓúäö äóÙóÑöåö æóÇÎúÊöíóÇÑöåö (æóÚóáóì
Çáúæóßöíáö) ÅÐóÇ áóãú íõÚóíøöäú ÇáÒøóæúÌó (ÑöÚóÇíóÉõ ÇáäøóÙóÑö)
æóÇáöÇÍúÊöíóÇØõ (áóåóÇ Ýóáóæú ÒóæøóÌó ÈöÛóíúÑö ßõÝúÁò Ãóæú ÈöÃóÏúäóì
ÇáúÎóÇØöÈóíúäö) ÇáúßõÝúÃóíúäö (ÔóÑóÝðÇ áóãú íóÕöÍøó) ÇáÊøóÒúæöíÌõ
áöãõÎóÇáóÝóÊöåö ÇáöÇÍúÊöíóÇØó ÇáúæóÇÌöÈó Úóáóíúåö (æóáöÛóíúÑö
ÇáúãõÌúÈöÑö) ÈöÃóäú ßóÇäó ÛóíúÑó ÃóÈò æóÌóÏøò ãõØúáóÞðÇ Ãóæú ÃóÍóÏóåõãóÇ
Ýöí ÇáËøóíøöÈö (ÇáÊøóæúßöíáõ) ÃóíúÖðÇ áóßöäú (ÈóÚúÏó ÇáúÅöÐúäö áóåõ)
ãöäúåóÇ (Ýöí ÇáäøößóÇÍö æóÇáÊøóæúßöíáö Ãóæú Ýöí ÇáÊøóæúßöíáö ÝóÞóØú)
Ãóíú Ïõæäó ÇáäøößóÇÍö (æóßóÐóÇ Ýöí ÇáäøößóÇÍö æóÍúÏóåõ) Ãóíú Ïõæäó
ÇáÊøóæúßöíáöº áöÃóäøóåõ ÊóÕóÑøóÝó ÈöÇáúæöáóÇíóÉö ÝóíóÊóãóßøóäõ ãöäú
ÇáÊøóæúßöíáö ÈöÛóíúÑö ÅÐúäò ßóÇáúæóÕöíøö æóÇáúÞóíøöãö åóÐóÇ (Åäú áóãú
íóäúÊóåö) Úóäú ÇáÊøóæúßöíáö ÝóÅöäú äóåóÊúåõ Úóäúåõ áóãú íõæóßøöáúº
áöÃóäøóåóÇ ÅäøóãóÇ ÊõÒóæøóÌõ ÈöÇáúÅöÐúäö æóáóãú ÊóÃúÐóäú Ýöí ÊóÒúæöíÌö
Çáúæóßöíáö Èóáú äóåóÊú Úóäúåõ ÃóãøóÇ Êóæúßöíáõåõ ÈöÛóíúÑö ÅÐúäöåóÇ áóåõ
ÝóáóÇ íóÕöÍøõº áöÃóäøóåõ áóÇ íóãúáößõ ÇáÊøóÒúæöíÌó ÈöäóÝúÓöåö.
(æóáóæú ÃóÐöäóÊú áóåõ Ýöí ÇáÊøóæúßöíáö ÝóÒóæøóÌó) ÈöäóÝúÓöåö (ÌóÇÒó) ÅÐú
íóÈúÚõÏõ ãóäúÚõåõ ãöãøóÇ áóåõ ÇáÊøóæúßöíáõ Ýöíåö (æóÊóÚúíöíäõ ÇáÒøóæúÌö
Ýöí ÅÐúäöåóÇ) áöáúæóáöíøö Ýöí äößóÇÍöåóÇ Ãóæú Ýöí ÇáÊøóæúßöíáö Èöåö (áóÇ
íõÔúÊóÑóØõ) ßóãóÇ áóÇ íõÔúÊóÑóØõ ÊóÚúíöíäõåõ Ýöí Êóæúßöíáö ÇáúãõÌúÈöÑö
(ÝóíõÒóæøöÌõåóÇ) Çáúæóáöíøõ Ãóæú Çáúæóßöíáõ (ÈößõÝúÁò) ÇáÊøóÕúÑöíÍõ
ÈöåóÐóÇ ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö (Ýóáóæú ÞóÇáóÊú) áöæóáöíøöåóÇ (ÒóæøöÌúäöí ãóäú
ÔöÆúÊó ÝóÒóæøóÌóåóÇ ÛóíúÑó ßõÝúÁò ÌóÇÒó) ßóãóÇ áóæú ÞóÇáóÊú ÒóæøöÌúäöí
ãóäú ÔöÆúÊ ßõÝõÄðÇ Ãóæú ÛóíúÑóåõ (æóÅöÐóÇ ÃóÐöäóÊú áóåõ) Ãóíú
áöæóáöíøöåóÇ (ãõØúáóÞðÇ) Ãóíú ãöäú ÛóíúÑö ÊóÚúíöíäö ÒóæúÌò (Ýóáóåõ
ÇáÊøóæúßöíáõ ãõØúáóÞðÇ) ßóÐóáößó (ÝóÅöäú ÚóíøóäóÊúåõ) Ýöí ÅÐúäöåóÇ áóåõ
(æóÌóÈó ÊóÚúíöíäõåõ áöáúæóßöíáö) Ýöí ÇáÊøóæúßöíáö (æóÅöáøóÇ) Ãóíú æóÅöäú
áóãú íõÚóíøöäú Ýöí ÇáÊøóæúßöíáö (áóãú íóÕöÍøó) ÇáäøößóÇÍõ (æóáóæú
ÒóæøóÌó) åóÇ (ÇáúãõÚóíøóäõ) º áöÃóäøó ÇáÊøóÝúæöíÖó ÇáúãõØúáóÞó ãóÚó
Ãóäøó ÇáúãóØúáõæÈó ãõÚóíøóäñ ÝóÇÓöÏñ æóåóÐóÇ.
(ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó æóáöíøõ ÇáØøöÝúáö) áöáúæóßöíáö ÈöÚú (ãóÇáóåõ ÈöÏõæäö
Ëóãóäö ÇáúãöËúáö ÝóÈóÇÚó ÈöËóãóäö ÇáúãöËúáö) áóãú íóÕöÍøó áöÝóÓóÇÏö
ÕöíÛóÉö ÇáÊøóÝúæöíÖö ÞóÇáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ æóáóß Ãóäú ÊõÝóÑøöÞó ÈöÃóäøó
Þóæúáóåõ ÈöÚú ÈöÏõæäö Ëóãóäö ÇáúãöËúáö ÅÐúäñ ÕóÑöíÍñ Ýöí ÇáúÈóíúÚö
ÇáúãõãúÊóäöÚö ÔóÑúÚðÇ¡ æóÞóæúáóåõ æóßøóáúÊõß ÈöÊóÒúæöíÌöåóÇ áóÇ
ÊóÕúÑöíÍó Ýöíåö ÈöÇáäøößóÇÍö ÇáúãõãúÊóäöÚö æóÅöäøóãóÇ åõæó áóÝúÙñ
ãõØúáóÞñ¡ æóßóãóÇ íóÊóÞóíøóÏõ ÈöÇáúßõÝúÁö ÌóÇÒó Ãóäú íóÊóÞóíøóÏó
ÈöÇáúßõÝúÁö ÇáúãõÚóíøóäö æóãóäóÚóåõ ÇÈúäõ ÇáÑøöÝúÚóÉö ÈöÃóäøó
ÇáÊøóÞúíöíÏó ÈöÇáúßõÝúÁö ÌóÇÁó ãöäú ÌöåóÉö ÇØøöÑóÇÏö ÇáúÚõÑúÝö ÇáúÚóÇãøö
æóåõæó ãóÚúãõæáñ Èöåö Ýöí ÇáúÚõÞõæÏö ÈöÎöáóÇÝö ÇáÊøóÞúíöíÏö
ÈöÇáúãõÚóíøóäö ÝóÅöäøóåõ áóæú ÊóÞóíøóÏó Èöåö áóßóÇäó íóÞúÑóÈõ ãöäú
ÇáÊøóÞúíöíÏö ÈöÇáúÚõÑúÝö ÇáúÎóÇÕøö æóåõæó áóÇ íõÄóËøöÑõ Úóáóì
ÇáúãóÐúåóÈö ÃóÕúáõåõ ãóÓúÃóáóÉõ ÇáÓøöÑøö æóÇáúÚóáóÇäöíóÉö æóÈóíúÚõ
ÇáúÍöÕúÑöãö ãöäú ÛóíúÑö ÔóÑúØö ÇáúÞóØúÚö Ýöí ÈóáúÏóÉò ÚóÇÏóÊõåõãú ÝöíåóÇ
ÞóØúÚõåõ ÍöÕúÑöãðÇ æóäóÙóÇÆöÑõåõ
(ÝóÑúÚñ) áóæú (ÞóÇáóÊú ÃóÐöäúÊ áóß Ýöí ÊóÒúæöíÌöí æóáóÇ ÊóÊóæóáøóÇåõ
ÈöäóÝúÓöß ÝóÓóÏó ÇáúÅöÐúäõ) áöÃóäøóåóÇ ãóäóÚóÊú Çáúæóáöíøó æóÌóÚóáóÊú
ÇáÊøóÝúæöíÖó áöáúÃóÌúäóÈöíøö ÝóÃóÔúÈóåó ÇáúÅöÐúäó áöáúÃóÌúäóÈöíøö
ÇÈúÊöÏóÇÁð
(ÝóÑúÚñ áóæú ÃóãóÑó ÇáúÍóÇßöãõ ÞóÈúáó Ãóäú ÊóÃúÐóäó áóåõ) ÇáúãóÑúÃóÉõ
Ýöí ÊóÒúæöíÌöåóÇ æóáóÇ æóáöíøó áóåóÇ ÛóíúÑõåõ (ÑóÌõáðÇ) ÈöÊóÒúæöíÌöåóÇ
(ÝóÒóæøóÌóåóÇ ÈöÅöÐúäöåóÇ ÌóÇÒó) ÈöäóÇÁð Úóáóì Ãóäøó ÇÓúÊöäóÇÈóÉó
ÇáúÍóÇßöãö Ýöí ÔõÛúáò ãõÚóíøóäò ßóÊóÍúáöíÝò æóÓóãóÇÚö ÔóåóÇÏóÉò ÊóÌúÑöí
ãóÌúÑóì ÇáöÇÓúÊöÎúáóÇÝö
[ÝóÕúáñ ÈóíóÇäö áóÝúÙö Çáúæóßöíáö æóáóÝúÙö Çáúæóáöíøö ãóÚó æóßöíáö
ÇáÒøóæúÌö Ýöí ÚóÞúÏö ÇáäøößóÇÍö]
(ÝóÕúáñ) Ýöí ÈóíóÇäö áóÝúÙö Çáúæóßöíáö æóáóÝúÙö Çáúæóáöíøö ãóÚó æóßöíáö
ÇáÒøóæúÌö Ýöí ÚóÞúÏö ÇáäøößóÇÍö (æóáúíóÞõáú Çáúæóßöíáõ) Ãóíú æóßöíáõ
Çáúæóáöíøö áöáÒøóæúÌö (ÒóæøóÌúÊõß ÝõáóÇäóÉó) ÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúÃóÕúáö ÈöäúÊó
ÝõáóÇäò æóßõáøñ ÕóÍöíÍñ ÚöäúÏó ÊóãóíøõÒöåóÇ ßóãóÇ ãóÑøó ÈóíóÇäõåõ (æó)
áöíóÞõáú (Çáúæóáöíøõ áöáúæóßöíáö) Ãóíú æóßöíáõ ÇáÒøóæúÌö (ÒóæøóÌúÊ
ÈöäúÊöí ÝõáóÇäðÇ ÝóíóÞõæáõ) Çáúæóßöíáõ (ÞóÈöáúÊ äößóÇÍóåóÇ áóåõ æóãóÊóì
ÊóÑóßó) áóÝúÙóÉó áóåõ (áóãú íóÕöÍøó) ÇáúÚóÞúÏõ ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó
ÇáÒøóæúÌõ ÞóÈöáúÊ æóáóãú íóÞõáú äößóÇÍóåóÇ Ãóæú ÊóÒúæöíÌóåóÇ æóãóÚó
Ðóáößó ÝóãóÍóáøõ ÇáöÇßúÊöÝóÇÁö ÈöãóÇ ÐõßöÑó Ýöí ÇáúÃõæáóì ÅÐóÇ Úóáöãó
ÇáÔøõåõæÏõ æóÇáÒøóæúÌõ ÇáúæóßóÇáóÉó æóÝöí ÇáËøóÇäöíóÉö ÅÐóÇ ÚóáöãóåóÇ
ÇáÔøõåõæÏõ æóÇáúæóáöíøõ æóÅöáøóÇ ÝóíóÍúÊóÇÌõ Çáúæóßöíáõ Åáóì
ÇáÊøóÕúÑöíÍö ÝöíåöãóÇ ÈöåóÇ (ÝóÅöäú ÞóÇáó) Çáúæóáöíøõ (áöáúæóßöíáö) Ãóíú
æóßöíáõ ÇáÒøóæúÌö (ÒóæøóÌúÊõß ÈöäúÊöí ÝóÞóÇáó ÞóÈöáúÊ äößóÇÍóåóÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
[ÇáØøóÑóÝõ ÇáúÎóÇãöÓõ Ýöí ÇáÊøóæúßöíáö ÈöÇáÊøóÒúæöíÌö áöáúãõÌúÈöÑö Ýöí
ÇáúÈößúÑö]
ãóÈúÍóËñ ÇáØøóÑóÝõ ÇáúÎóÇãöÓõ) (Þóæúáõåõ áöáúãõÌúÈöÑö ÇáÊøóæúßöíáõ ÈöáóÇ
ÅÐúäò) áóæú æóßøóáó ÇáúãõÌúÈöÑõ ÑóÌõáðÇ Ëõãøó ÒóÇáóÊú ÇáúÈóßóÇÑóÉõ
ÞóÈúáó ÇáÊøóÒúæöíÌö Ýóåóáú ÊóÈúØõáõ ÇáúæóßóÇáóÉõ Ãóæú áóÇ æóáóßöäú áóÇ
íõÒóæøöÌõ ÅáøóÇ ÈöÇáúÅöÐúäö Ýöíåö äóÙóÑñ Ñ áóæú ÞóÇáó æóßøóáúÊõß Ýöí
ÊóÒúæöíÌöåóÇ ÝóÅöÐóÇ ãóÖóÊú ÓóäóÉñ ÝóÒóæøóÌóåóÇ ÕóÍøó (Þóæúáõåõ æóÅöäú
áóãú íõÚóíøöäú ÇáÒøóæúÌó) íóäúÈóÛöí ÊóÎúÕöíÕõåõ ÈöãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó
Çáúæóßöíáõ ÚóÇáöãðÇ ÈöãóæóÇÖöÚö ÇáúãóÕúáóÍóÉö ÚóÇÑöÝðÇ ÈöÇáúßóÝóÇÁóÉö
ÝóÅöäú Ìóåöáó Ðóáößó ÇãúÊóäóÚó ÞóØúÚðÇ Ñ (Þóæúáõåõ Ãóæú ÈöÃóÏúäóì
ÇáúÎóÇØöÈöíäó ÅáóÎú) ÈöÎöáóÇÝö Çáúæóáöíøö ÝóÅöäøóåõ áóæú ÎóØóÈóåóÇ
Åáóíúåö ßõÝúÁñ ãõãóÇËöáñ æóßõÝúÁñ ÃóÔúÑóÝõ ãöäúåõ ÌóÇÒó Ãóäú
íõÒóæøöÌóåóÇ ãöäú ÇáúãõãóÇËöáö æóãöËúáõåõ áóæú ÎóØóÈóåóÇ ßõÝúÁñ
ÈöÃóßúËóÑó ãöäú ãóåúÑö ÇáúãöËúáö æóÎóØóÈóåóÇ ßõÝúÁñ ÈöãóåúÑö ÇáúãöËúáö
ÝóÒóæøóÌóåóÇ Çáúæóáöíøõ áöáúÂÎóÑö ÌóÇÒó (Þóæúáõåõ áóãú íóÕöÍøó áöÝóÓóÇÏö
ÕöíÛóÉö ÇáÊøóÝúæöíÖö) æóãöäú åõäóÇ íõÄúÎóÐõ Ãóäøó ÇáúæóßóÇáóÉó
ÇáúÝóÇÓöÏóÉó áóÇ íóÕöÍøõ ÈöåóÇ ÚóÞúÏõ ÇáäøößóÇÍö æóÅöäú ÕóÍøó ÇáúÈóíúÚõ
Ýöí ÇáúæóßóÇáóÉö ÇáúÝóÇÓöÏóÉö Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö æóåõæó ÙóÇåöÑñ æóÇáúÝóÑúÞõ
æõÌõæÈõ ÇáöÇÍúÊöíóÇØö Ýöí ÇáäøößóÇÍö ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÈóíúÚö æóÛóáöØó Ýöí
ÇáúãõåöãøóÇÊö Ýöí Þóæúáöåö Ãóäøó ÇáúæóßóÇáóÉó ÇáúÝóÇÓöÏóÉó íóÓúÊóÝöíÏõ
ÈöåóÇ ÚóÞúÏó ÇáäøößóÇÍö ßóÇáúÈóíúÚö áöÍõÕõæáö ÇáúÅöÐúäö Ê ÐóßóÑó
ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ äóÍúæóåõ
[ÝóÑúÚñ ÞóÇáóÊú ÃóÐöäúÊ áóß Ýöí ÊóÒúæöíÌöí æóáóÇ ÊóÊóæóáøóÇåõ ÈöäóÝúÓöß]
(Þóæúáõåõ ÞóÇáóÊú áóåõ ÃóÐöäúÊ áóß Ýöí ÊóÒúæöíÌöí æóáóÇ ÊóÊóæóáøóÇåõ
ÈöäóÝúÓöß ÅáóÎú) ãöäú åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉö íõÄúÎóÐõ Ãóäøóåõ áóæú ÞóÇáó
ÌóÚóáúÊ Åáóíúß Ãóäú Êõæóßøöáó Úóäú äóÝúÓöß Ýöí ÈóíúÚö åóÐöåö ÇáÓøöáúÚóÉö
æóáóÇ ÊóÈöÚúåóÇ ÈöäóÝúÓöß Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ ÇáÊøóæúßöíáõ æóáóÇ
ÇáúÅöÐúäõº áöÃóäøóåõ ÅÐóÇ áóãú íóÞúÏöÑú Úóáóì ÇáÊøóÕóÑøõÝö ÈöäóÝúÓöåö
áóÇ íóÞúÏöÑõ Ãóäú íõæóßøöáó Úóäúåõ ÛóíúÑóåõ Ñ Ê
(3/135)
áöãõæóßøöáöí ÝóÓóÏó) ÇáúÚóÞúÏõ áöÚóÏóãö
ÇáÊøóæóÇÝõÞö (Ãóæú) ÞóÇáó (ÞóÈöáúÊ äößóÇÍóåóÇ æóÓóßóÊó ÇäúÚóÞóÏó áóåõ
æóáóÇ íóÞóÚõ) ÇáúÚóÞúÏõ áöáúãõæóßøöáö (ÈöÇáäøöíøóÉö ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÈóíúÚö)
º áöÃóäøó ÇáÒøóæúÌóíúäö åõäóÇ ÈöãóËóÇÈóÉö ÇáËøóãóäö æóÇáúãõËóãøóäö Ëóãøó
ÝóáóÇ ÈõÏøó ãöäú ÐößúÑöåöãóÇ æóáöÃóäøó ÇáúÈóíúÚó íóÑöÏõ Úóáóì ÇáúãóÇáö
æóåõæó íóÞúÈóáõ ÇáäøóÞúáó ãöäú ÔóÎúÕò Åáóì ÂÎóÑó ÝóíóÌõæÒõ Ãóäú íóÞóÚó
áöáúæóßöíáö Ëõãøó íóäúÊóÞöáó áöáúãõæóßøöáö æóÇáäøößóÇÍõ íóÑöÏõ Úóáóì
ÇáúÈõÖúÚö æóåõæó áóÇ íóÞúÈóáõ ÇáäøóÞúáó (æóÅöäúßóÇÑõ Çáúãõæóßøöáö) Ýöí
äößóÇÍöåö (áöáúæóßóÇáóÉö íõÈúØöáõ ÇáäøößóÇÍó) ÈöÇáúßõáøöíøóÉö (áóÇ
ÇáúÈóíúÚó áöæõÞõæÚöåö áöáúæóßöíáö) ßóãóÇ ãóÑøó Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáúæóßóÇáóÉö
(Ëõãøó áöíóÞõáú ÃóÍóÏõ Çáúæóßöíáóíúäö) æóåõæó æóßöíáõ Çáúæóáöíøö
(ÒóæøóÌúÊ ÝõáóÇäóÉó ÝõáóÇäðÇ æóíóÞõæáõ ÇáúÂÎóÑõ) æóåõæó æóßöíáõ
ÇáÒøóæúÌö (ÞóÈöáúÊ äößóÇÍóåóÇ áóåõ) Ãóíú íóÌöÈõ Ãóäú íõÞóÇáó Ðóáößó
áöíóÕöÍøó ÇáúÚóÞúÏõ (æóáóæú ÞóÇáó Çáúæóßöíáõ) Ãóíú æóßöíáõ ÇáÒøóæúÌö
(ÞóÈöáúÊ äößóÇÍó ÝõáóÇäóÉó ãöäúß áöÝõáóÇäò ÝóÞóÇáó æóßöíáõ Çáúæóáöíøö
ÒóæøóÌúÊ) åóÇ (ÝõáóÇäðÇ ÕóÍøó) º áöÃóäøó ÊóÞóÏøõãó ÇáúÞóÈõæáö Úóáóì
ÇáúÅöíÌóÇÈö ÌóÇÆöÒñ (áóÇ Åäú ÇÞúÊóÕóÑó) æóßöíáõ Çáúæóáöíøö (Úóáóì)
Þóæúáöåö (ÒóæøóÌúÊåóÇ) ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ßóãóÇ áóæú ÊóÞóÏøóãó Úóáóì
ÇáúÞóÈõæáö
[ÝóÑúÚñ ÅÐóÇ ÞóÈöáó ÇáúÃóÈõ ÇáäøößóÇÍó áöÇÈúäöåö ÈöÇáúæöáóÇíóÉö]
(ÝóÑúÚñ æóÅöÐóÇ ÞóÈöáó) ÇáúÃóÈõ Ãóíú ÃóÑóÇÏó Ãóäú íóÞúÈóáó (ÇáäøößóÇÍó
áöÇÈúäöåö) ÈöÇáúæöáóÇíóÉö (ÝóáúíóÞõáú) áóåõ (Çáúæóáöíøõ ÒóæøóÌúÊ
ÝõáóÇäóÉó ÈöÇÈúäöß ÝóíóÞõæáõ ÇáúÃóÈõ ÞóÈöáúÊ äößóÇÍóåóÇ áöÇÈúäöí)
[ÝóÑúÚñ áóÇ íõÔúÊóÑóØõ Ýöí ÇáÊøóæúßöíáö ÈöÞóÈõæáö ÇáäøößóÇÍö Ãóæú
ÅíÌóÇÈöåö ÐößúÑõ ÇáúãóåúÑö]
(ÝóÑúÚñ áóÇ íõÔúÊóÑóØõ Ýöí ÇáÊøóæúßöíáö) ÈöÞóÈõæáö ÇáäøößóÇÍö Ãóæú
ÅíÌóÇÈöåö (ÐößúÑõ ÇáúãóåúÑö) ÝóÅöäú áóãú íóÐúßõÑúåõ ÇáÒøóæúÌõ
(ÝóíóÚúÞöÏõ áóåõ) æóßöíáõåõ Úóáóì ãóäú íõßóÇÝöÆõåõ (ÈöãóåúÑö ÇáúãöËúáö
ÝóãóÇ Ïõæäóåõ) áóÇ ÈöãóÇ ÒóÇÏó Úóáóíúåö áóßöäøóåõ Åäú ÚóÞóÏó Èöåö ÕóÍøó
ÈöãóåúÑö ÇáúãöËúáö ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì äóÙöíÑöåö ÇáúÂÊöí ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ÐóßóÑó
ÇáÒøóæúÌõ ÞóÏúÑðÇ æóÚóáóì äóÙöíÑöåö Ýöí ÇáúÎõáúÚö æóÚóáóì ãóÇ íóÃúÊöí
Ýöí ÇáÕøóÏóÇÞö Ýöí æóßöíáö Çáúæóáöíøö ÎöáóÇÝðÇ áöãóÇ Ýöí ÇáúÃóäúæóÇÑö
ãöäú ÌóÒúãöåö ÈöÚóÏóãö ÇáÕøöÍøóÉö (ÝóÅöäú ÐóßóÑó) Çáúãõæóßøöáõ (ÞóÏúÑðÇ
áóãú íóÕöÍøó) ÇáúÚóÞúÏõ (ÈöÏõæäöåö ãöäú æóßöíáö Çáúæóáöíøö) ßóãóÇ áóæú
ÞóÇáó ÒóæøöÌúåóÇ Ýöí íóæúãö ßóÐóÇ Ãóæú ãóßóÇäö ßóÐóÇ ÝóÎóÇáóÝó áóãú
íóÕöÍøó (ÅáøóÇ ÈöÑöÖóÇåóÇ) ÝóíóÕöÍøõ ÈöÏõæäöåöº áöÃóäøó ÇáúãóåúÑó
ÍóÞøõåóÇ æóåóÐóÇ ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö åõäóÇ æóãóÇ ÐóßóÑóåõ ßóÃóÕúáöåö ãöäú
ÚóÏóãö ÇáÕøöÍøóÉö ÌóÇÑò Úóáóì ØóÑöíÞóÉö ÇáúÎõÑóÇÓóÇäöíøöíäó æóÚóáóíúåóÇ
ÌóÑóì ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáÕøóÏóÇÞö ÃóãøóÇ Úóáóì ØóÑöíÞóÉö
ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó ÇáøóÊöí ÌóÑóì ÚóáóíúåóÇ Çáäøóæóæöíøõ Ëóãøó ÝóíóÕöÍøõ
ÈöãóåúÑö ÇáúãöËúáö (æóáóÇ) íóÕöÍøõ (ÈöÝóæúÞöåö) Ãóíú ÈöãóÇ ÝóæúÞóåõ
(ãöäú æóßöíáö ÇáÒøóæúÌö) Èóáú íóÕöÍøõ ÈöãóåúÑö ÇáúãöËúáö Úóáóì
ÇáúãóÐúåóÈö ÇáúãóäúÕõæÕö ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ÎöáóÇÝðÇ áöãóÇ Ýöí
ÇáúÃóäúæóÇÑö ãöäú ÇáúÌóÒúãö ÈöÚóÏóãö ÇáÕøöÍøóÉö (æóáóæú æóßøóáóåõ Ãóäú
íõÒóæøöÌóåõ) ÇãúÑóÃóÉð (æóáóãú íõÚóíøöäú ÇáúãóÑúÃóÉó áóãú íóÕöÍøó)
ÇáÊøóæúßöíáõ (ßóãóÇ Ýöí ÇáúæóßóÇáóÉö ÈöÔöÑóÇÁö ÚóÈúÏò áóãú íóÕöÝúåõ)
Èóáú Ãóæúáóì ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ÞóÇáó ÒóæøöÌúäöí ãóäú ÔöÆúÊ íóÕöÍøõ
ßóãóÇ ãóÑøó Ýöí ÇáúæóßóÇáóÉöº áöÃóäøóåõ ÚóÇãøñ æóãóÇ åõäóÇ ãõØúáóÞñ
æóÏóáóÇáóÉõ ÇáúÚóÇãøö Úóáóì ÃóÝúÑóÇÏöåö ÙóÇåöÑóÉñ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãõØúáóÞö
áóÇ ÏóáóÇáóÉó áóåõ Úóáóì ÝóÑúÏò
(ÝóÑúÚñ) áóæú (ÞóÇáó Çáúæóáöíøõ áöáúæóßöíáö ÒóæøöÌúåóÇ ÈöÔóÑúØö Ñóåúäò
Ãóæú Öóãöíäò ÈöÇáúãóåúÑö) Ãóæú áóÇ ÊõÒóæøöÌõåóÇ ÅáøóÇ ÈöåóÐóÇ ÇáÔøóÑúØö
ÝóÒóæøóÌó (æóáóãú íóãúÊóËöáú) ÔóÑúØóåõ (áóãú íóäúÚóÞöÏú) ÊóÒúæöíÌõåõ
(Ãóæú ÞóÇáó) áóåõ (ÒóæøöÌúåóÇ ÈößóÐóÇ æóÎõÐú) Èöåö (ÑóåúäðÇ Ãóæú
ßóÝöíáðÇ ÝóÒóæøóÌóåóÇ æóáóãú íóÃúÎõÐú) ÑóåúäðÇ Ãóæú ßóÝöíáðÇ (ÇäúÚóÞóÏó)
ÇáÊøóÒúæöíÌõ ßóãóÇ Ýöí ÇáúÈóíúÚö ÝöíåöãóÇ
(ÝóÑúÚñ) áóæú (ÞóÇáó ÊõÒóæøöÌõ áöí ÝõáóÇäóÉó ÈöÚóÈúÏöß åóÐóÇ ÝóÝóÚóáó
ÕóÍøó) ÇáÊøóÒúæöíÌõ (æóåóáú Êóãúáößõåõ) Ãóíú ÇáúÚóÈúÏó (ÇáúãóÑúÃóÉõ
æóÌúåóÇäö ÝóÅöäú ÞõáúäóÇ Êóãúáößõåõ Ýóåõæó ÞóÑúÖñ) Úóáóì ÇáÒøóæúÌö (Ãóæú
åöÈóÉñ) áóåõ (æóÌúåóÇäö æóÅöäú ÞõáúäóÇ áóÇ Êóãúáößõåõ ÝóãóåúÑõ
ÇáúãöËúáö) æóÇÌöÈñ áóåóÇ Úóáóì ÇáÒøóæúÌö ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ
ßóÇáúÃóÐúÑóÚöíøö æóÞóÖöíøóÉõ ãóÇ ãóÑøó Ýöí ÇáúæóßóÇáóÉö ÝöíãóÇ áóæú
ÞóÇáó ÇÔúÊóÑö áöí ÚóÈúÏó ÝõáóÇäò ÈöËóæúÈöß åóÐóÇ ÊóÑúÌöíÍñ Ãóäøó
ÇáúãóÑúÃóÉó Êóãúáößõåõ æóÃóäøóåõ ÞóÑúÖñ Úóáóì ÇáÒøóæúÌö
(ÇáØøóÑóÝõ ÇáÓøóÇÏöÓõ ÝöíãóÇ íóáúÒóãõ Çáúæóáöíøó) Ýöí ÇáÊøóÒúæöíÌö
(ÝóíóáúÒóãõ Çáúæóáöíøó) ÇáúãõÌúÈöÑó (ÊóÒúæöíÌõ ÇáúãóÌúäõæäóÉö
æóÇáúãóÌúäõæäö ÚöäúÏó ÇáúÍóÇÌóÉö) Åáóíúåö (áöÊóæóÞóÇäò) ÈöÃóäú ÊóÙúåóÑó
ÑóÛúÈóÊõåóÇ Ýöí ÇáÑøöÌóÇáö æóÑóÛúÈóÊõåõ Ýöí ÇáäøöÓóÇÁö (Ãóæú
ÇÓúÊöÔúÝóÇÁò) ÈöÞóæúáö ÚóÏúáóíúäö ãöäú ÇáúÃóØöÈøóÇÁö æóÚöäúÏó ÍóÇÌóÉö
ÇáúãóÌúäõæäö Åáóì ãõÊóÚóåøöÏò æóáóãú íõæÌóÏú áóåõ ãóÍúÑóãñ íóÞõæãõ Èöåö¡
æóãõÄúäóÉõ ÇáäøößóÇÍö ÃóÎóÝøõ ãöäú Ëóãóäö ÌóÇÑöíóÉò ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí Ýöí
ÇáúÈóÇÈö ÇáúÎóÇãöÓö (æóÅöäú ÏõÚöíó æóáöíøñ) ÈöÃóäú ÏóÚóÊúåõ
ãõæóáøöíóÊõåõ (áóÇ äößóÇÍó) áóåóÇ (áóÒöãóåõ) ÅÌóÇÈóÊõåóÇ (æóáóæú æõÌöÏó
ÛóíúÑõåõ) ãöäú ÇáúÃóæúáöíóÇÁö ÅÚúÝóÇÝðÇ áóåóÇ æóßóãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó Ýöí
æóÇÞöÚóÉö ÔõåõæÏò ÝóÏõÚöíó ÈóÚúÖõåõãú áöÃóÏóÇÁö ÇáÔøóåóÇÏóÉö
(ÝóÑúÚñ Ïóíúäõ ÇáÕøóÏóÇÞö) ÈöÃóäú ßóÇäó ÏóíúäðÇ áóÇ ÚóíúäðÇ Ýöí äößóÇÍö
ÕóÈöíøò Ãóæú ãóÌúäõæäò æóÇÌöÈñ (Ýöí ãóÇáö ÇáÕøóÈöíøö æóÇáúãóÌúäõæäö)
æóÐöãøóÊöåöãóÇ æóÅöäú áóãú íóÔúÑöØúåõ ÇáúÃóÈõ ÚóáóíúåöãóÇ (æóáóÇ
íóÖúãóäõåõ ÇáúÃóÈõ) ÈöÛóíúÑö ÖóãóÇäò ßóÇáËøóãóäö ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ÇÔúÊóÑóì
áóåóÇ ÔóíúÆðÇ (ÝóÅöäú Öóãöäó áöíóÑúÌöÚó) ÈöãóÇ íõÄóÏøöíóåõ (ÝóÞóÕúÏõ
ÇáÑøõÌõæÚö) åõäóÇ (ßóÅöÐúäö ÇáúãóÖúãõæäö Úóäúåõ) ÝóÅöäú Öóãöäó ÈöÞóÕúÏö
ÇáÑøõÌõæÚö æóÛóÑöãó ÑóÌóÚó æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ (æóáóæú Öóãöäó ÈöÔóÑúØö
ÈóÑóÇÁóÉö ÇáöÇÈúäö ÝóÓóÏó ÇáÖøóãóÇäõ æóÇáÕøóÏóÇÞõ) áöÝóÓóÇÏö ÇáÔøóÑúØö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
[ÝóÑúÚñ ÃóãóÑó ÇáúÍóÇßöãõ ÞóÈúáó Ãóäú ÊóÃúÐóäó áóåõ ÇáúãóÑúÃóÉõ Ýöí
ÊóÒúæöíÌöåóÇ ÑóÌõáðÇ ÈöÊóÒúæöíÌöåóÇ ÝóÒóæøóÌóåóÇ ÈöÅöÐúäöåóÇ]
Þóæúáõåõ ÝóÅöäú ÐóßóÑó Çáúãõæóßøöáõ ÞóÏúÑðÇ áóãú íóÕöÍøó) Ãóíú ÇáúãóåúÑõ
ÃóãøóÇ ÇáäøößóÇÍõ ÝóíóÕöÍøõ Ýöí ÇáúãóÓúÃóáóÊóíúäö ÈöãóåúÑö ÇáúãöËúáö
(Þóæúáõåõ ÃóãøóÇ ØóÑöíÞóÉõ ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó ÇáøóÊöí ÌóÑóì ÚóáóíúåóÇ
Çáäøóæóæöíøõ ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö.
(ÝóÑúÚñ) ÞóÇáó áöæóßöíáöåö ÊóÒóæøóÌú áöí ÝõáóÇäóÉó ãöäú ÝõáóÇäò æóßóÇäó
æóáöíøõåóÇ áöÝöÓúÞö ÇáúÃóÈö Ëõãøó ÇäúÊóÞóáóÊú ÇáúæöáóÇíóÉõ áöáúÃóÈö
Ýóåóáú áöáúæóßöíáö ÊóÒúæöíÌõåóÇ ãöäúåõ ÇáÙøóÇåöÑõ ÇáúãóäúÚõ æóßóÐóÇ áóæú
ÞóÇáó ÊóÒóæøóÌóåóÇ Åáóíøó ãöäú ÃóÈöíåóÇ ÝóãóÇÊó ÇáúÃóÈõ æóÇäúÊóÞóáóÊú
ÇáúæöáóÇíóÉõ áöÃóÎöíåóÇ Ñ æóáóæú ÇÏøóÚóì Ãóäøóåõ æóßöíáõ ÝõáóÇäò
ÇáúÛóÇÆöÈö Ýöí ÊóÒúæöíÌö ÇãúÑóÃóÊöåö ÇáøóÊöí ÈóÇäóÊú ãöäúåõ ÈöãóÇ Ïõæäó
ÇáËøóáóÇËö ÈöÃóáúÝò æóÚóÞóÏó ÚóáóíúåóÇ æóÖóãöäó áóåóÇ Çáúæóßöíáõ
ÇáúÃóáúÝó Ëõãøó ÞóÏöãó ÇáÒøóæúÌõ ÝóÃóäúßóÑó Ðóáößó ÕóÏóÞó Èöíóãöíäöåö
æóåóáú áöáÒøóæúÌóÉö Ãóäú ÊóÑúÌöÚó Úóáóì Çáúæóßöíáö ÈöÇáúÃóáúÝö Ýöíåö
æóÌúåóÇäö ÐóßóÑóåõ Ýöí ÇáúÈóíóÇäö (Þóæúáõåõ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ÞóÇáó
ÒóæøöÌúäöí ãóäú ÔöÆúÊ íóÕöÍøõ ÅáóÎú) æóåóÐóÇ åõæó ÇáúÃóÕóÍøõ Ãóæú
ÇáÕøóÍöíÍõ ßóãóÇ ÞóÇáóåõ Çáäøóæóæöíøõ ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö Ýöí ÇáúæóßóÇáóÉö
æóÅöäú ÞóÇáó åõäóÇ Ãóäøó ÇáÑøóÇÌöÍó ÇáúãõÎúÊóÇÑó ÎöáóÇÝõåõ
[ÝóÑúÚñ ÞóÇáó Çáúæóáöíøõ áöáúæóßöíáö ÒóæøöÌúåóÇ ÈöÔóÑúØö Ñóåúäò Ãóæú
Öóãöíäò ÈöÇáúãóåúÑö]
(Þóæúáõåõ ÝóÒóæøóÌóåóÇ æóáóãú íóÃúÎõÐú ÑóåúäðÇ Ãóæú ßóÝöíáðÇ ÇäúÚóÞóÏó
ÇáÊøóÒúæöíÌõ) º áöÃóäøóåõ ÃóãóÑóåõ ÈöÃóãúÑóíúäö ÇãúÊóËóáó ÃóÍóÏóåõãóÇ
ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ äóÙöíÑõ åóÐóÇ ãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúãóÑúÚóÔöíøõ Ýöí
ÊóÑúÊöíÈö ÇáúÃóÞúÓóÇãö ÅÐóÇ ÞóÇáó áöæóßöíáöåö ÈöÚú æóÇÔúåóÏú ÝóÈóÇÚó
æóáóãú íõÔúåöÏú ÌóÇÒó ÝóÊóÚóíøóäó Íóãúáõ ÕõæÑóÉö ÇáúÅöÔúåóÇÏö Úóáóì ãóÇ
ÅÐóÇ ÞóÇáó áóÇ ÊóÈöÚú ÅáøóÇ ÈöÇáúÅöÔúåóÇÏö Ãóæú æóßøóáúÊõß Ãóäú ÊóÈöíÚó
ÈöÇáúÅöÔúåóÇÏö
[ÝóÑúÚñ ÞóÇáó ÊõÒóæøöÌõ áöí ÝõáóÇäóÉó ÈöÚóÈúÏöß åóÐóÇ ÝóÝóÚóáó]
(Þóæúáõåõ æóåóáú Êóãúáößõåõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÐóÇ Þóæúáõåõ
Ýóåõæó ÞóÑúÖñ
[ÇáØøóÑóÝõ ÇáÓøóÇÏöÓõ ÝöíãóÇ íóáúÒóãõ Çáúæóáöíøó Ýöí ÇáÊøóÒúæöíÌö]
(Þóæúáõåõ ÝóíóáúÒóãõ Çáúæóáöíøó ÊóÒúæöíÌõ ÇáúãóÌúäõæäóÉö ÅáóÎú) áóÇ
íóÎúÊóÕøõ áõÒõæãõ ÊóÒúæöíÌö ÇáúãóÌúäõæäóÉö ÇáúãõÍúÊóÇÌóÉö ÈöÇáúãõÌúÈöÑö
Èóáú íóáúÒóãõ ÇáúÃóÈó æóÇáúÌóÏøó æóÅöäú ßóÇäóÊú ËóíøöÈðÇ (Þóæúáõåõ
ÅÚúÝóÇÝðÇ áóåóÇ) æóáöÃóäøó ÇáúÛóÑóÖó ãöäú ÇáäøößóÇÍö ÅÚúÝóÇÝõåóÇ ÝóÅöÐóÇ
ÃóÚúÑóÈóÊú Úóäú ÍóÇÌóÊöåóÇ æóÌóÈó Úóáóì æóáöíøöåóÇ ÑöÚóÇíóÉõ
ãóÕúáóÍóÊöåóÇ
[ÝóÑúÚñ Ïóíúäõ ÇáÕøóÏóÇÞö ÈöÃóäú ßóÇäó ÏóíúäðÇ áóÇ ÚóíúäðÇ Ýöí äößóÇÍö
ÕóÈöíøò Ãóæú ãóÌúäõæäò]
(Þóæúáõåõ ÝóÅöäú Öóãöäó ÈöÞóÕúÏö ÇáÑøõÌõæÚö æóÛóÑöãó ÑóÌóÚó æóÅöáøóÇ
ÝóáóÇ) ÞóÏú Úóáöãó Ãóäøó ÕõæÑóÊóåóÇ Ãóäøóåõ Öóãöäó ÈöÞóÕúÏö ÇáÑøõÌõæÚö
(3/136)
ßóãóÇ Ýöí äóÙöíÑöåö Ýöí ÇáÖøóãóÇäö
æóÇáÑøóåúäö
(ÇáØøóÑóÝõ ÇáÓøóÇÈöÚõ Ýöí ÎöÕóÇáö ÇáúßóÝóÇÁóÉö) ÇáúãõÚúÊóÈóÑóÉö Ýöí
ÇáäøößóÇÍö áöÏóÝúÚö ÇáúÚóÇÑö æóÇáÖøöÑóÇÑö æóåöíó Ýöí ÇáÓøóáóÇãóÉö ãöäú
ÇáúÚõíõæÈö ÇáúãõËúÈöÊóÉö áöáúÎöíóÇÑö æóÝöí ÇáúÍõÑøöíøóÉö æóÇáäøóÓóÈö
æóÇáÏøöíäö æóÇáÕøóáóÇÍö æóÇáúÍöÑúÝóÉö (Ýóãóäú Èöåö ÚóíúÈñ ãõËúÈöÊñ
áöáúÎöíóÇÑö áóÇ ÚõäøóÉó ÝóáóíúÓó ÈößõÝúÁò) áöÇãúÑóÃóÉò (æóÅöäú
ÇÓúÊóæóíóÇ) Ýöí ãõØúáóÞö ÇáúÚóíúÈö ÓóæóÇÁñ ÇÎúÊóáóÝóÇ Ýöíåö (ßóÑóÊúÞóÇÁó
æóãóÌúÈõæÈò) Ãóãú ÇÊøóÝóÞóÇ ßóÃóÈúÑóÕó æóÈóÑúÕóÇÁó æóÅöäú ßóÇäó ãóÇ
ÈöåóÇ ÃóßúËóÑó æóÃóÝúÍóÔóº áöÃóäøó ÇáäøóÝúÓó ÊóÚóÇÝõ ÕõÍúÈóÉó ãóäú Èöåö
Ðóáößó æóÇáúÅöäúÓóÇäõ íóÚóÇÝõ ãöäú ÛóíúÑöåö ãóÇ áóÇ íóÚóÇÝõ ãöäú
äóÝúÓöåö¡ æóÇÓúÊöËúäóÇÄõåõ ÇáúÚõäøóÉó ÊóÈöÚó Ýöíåö ßóÇáúÅöÓúäóæöíøö
ÇáúÈóÛóæöíøº áöÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÊóÍóÞøóÞõ ÝóáóÇ äóÙóÑó áóåóÇ¡ æóäóÞóáóåóÇ
Úóäúåõ ÇáúÃóÕúáõ Ëõãøó ÞóÇáó æóÝöí ÊóÚúáöíÞö ÇáÔøóíúÎö ÃóÈöí ÍóÇãöÏò
æóÛóíúÑöåö ÇáÊøóÓúæöíóÉõ ÈóíúäóåóÇ æóÈóíúäó ÛóíúÑöåóÇ æóÅöØúáóÇÞõ
ÇáúÌõãúåõæÑö íõæóÇÝöÞõåõ ÇäúÊóåóì æóæõÌøöåó ÈöÃóäøó ÇáúÃóÍúßóÇãó ÊõÈúäóì
Úóáóì ÇáÙøóÇåöÑö æóáóÇ ÊóÊóæóÞøóÝõ Úóáóì ÇáÊøóÍóÞøõÞö ÞóÇáó Ýöí
ÇáúÃóÕúáö æóÒóÇÏó ÇáÑøõæíóÇäöíøõ Úóáóì ÇáúÚõíõæÈö ÇáúãõËúÈöÊóÉö
áöáúÎöíóÇÑö ÇáúÚõíõæÈó ÇáúãõäóÝøöÑóÉó ßóÇáúÚóãóì æóÇáúÞóØúÚó æóÊóÔóæøõåö
ÇáÕøõæÑóÉö æóÞóÇáó åöíó ÊóãúäóÚõ ÇáúßóÝóÇÁóÉó ÚöäúÏöí æóÈöåö ÞóÇáó
ÈóÚúÖõ ÇáúÃóÕúÍóÇÈö æóÇÎúÊóÇÑóåõ ÇáÕøóíúãóÑöíøõ.
(æóáóÇ íõßóÇÝöÆõ ÇáúÍõÑøóÉó) ÃóÕúáöíøóÉð Ãóæú ÚóÊöíÞóÉð (æóáóÇ ãóäú áóãú
íóãóÓøó ÂÈóÇÁóåóÇ Ãóæú ÇáúÃóÞúÑóÈó) ÅáóíúåóÇ (ãöäúåõãú ÇáÑøöÞøõ ãóäú
áóíúÓó ãöËúáóåóÇ Ýöí ÇáäøóÓóÈö) º áöÃóäøóåóÇ ÊõÚóíøóÑõ Èöåö
æóÊóÊóÖóÑøóÑõ Ýöí ÇáúÃõæáóì ÈöÃóäøóåõ áóÇ íõäúÝöÞõ ÚóáóíúåóÇ ÅáøóÇ
äóÝóÞóÉó ÇáúãõÚóÓøöÑöíäó¡ æóÞóæúáõåõ ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö Ýöí ÇáäøóÓóÈö áóÇ
ÍóÇÌóÉó Åáóíúåö Èóáú ÞóÏú íõæåöãõ ÎöáóÇÝó ÇáúãõÑóÇÏö (æóáóÇ íõßóÇÝöÆõ
ÇáúÚóÑóÈöíøóÉó æóÇáúÞõÑóÔöíøóÉó æóÇáúåóÇÔöãöíøóÉó ÅáøóÇ ãöËúáõåóÇ)
áöÔóÑóÝö ÇáúÚóÑóÈö Úóáóì ÛóíúÑöåöãú æóáöÃóäøó ÇáäøóÇÓó ÊóÝúÊóÎöÑõ
ÈöÃóäúÓóÇÈöåóÇ ÃóÊóãøó ÝóÎóÇÑò æóáöÎóÈóÑö «ÞóÏøöãõæÇ ÞõÑóíúÔðÇ æóáóÇ
ÊóÞóÏøóãõæåóÇ» ÑóæóÇåõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÈóáóÇÛðÇ¡ æóáöÎóÈóÑö ãõÓúáöãò «Åäøó
Çááøóåó ÇÕúØóÝóì ßöäóÇäóÉó ãöäú æóáóÏö ÅÓúãóÇÚöíáó æóÇÕúØóÝóì ÞõÑóíúÔðÇ
ãöäú ßöäóÇäóÉó ÇÕúØóÝóì Èóäöí åóÇÔöãò ãöäú ÞõÑóíúÔò æóÇÕúØóÝóÇäöí ãöäú
Èóäöí åóÇÔöãò» .
(æóÈóäõæ åóÇÔöãò æ) Èóäõæ (ÇáúãõØøóáöÈö ÃóßúÝóÇÁõ) áöÎóÈóÑö
ÇáúÈõÎóÇÑöíøö «äóÍúäõ æóÈóäõæ ÇáúãõØøóáöÈö ÔóíúÁñ æóÇÍöÏñ¡ æóãóÍóáøõåõ
Ýöí ÇáúÍõÑøóÉö Ýóáóæú äóßóÍó åóÇÔöãöíøñ Ãóæú ãõØøóáöÈöíøñ ÃóãóÉð
ÝóÃóÊóÊú ãöäúåõ ÈöÈöäúÊò Ýóåöíó ãóãúáõæßóÉñ áöãóÇáößö ÃõãøöåóÇ Ýóáóåõ
ÊóÒúæöíÌõåóÇ ãöäú ÑóÞöíÞò æóÏóäöíÁö ÇáäøóÓóÈö» ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí¡
æóÃóÝúåóãó ßóáóÇãõåõ ãóÇ ÕóÑøóÍó Èöåö Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö ãöäú Ãóäøó
ãóæóÇáöíó ßõáøö ÞóÈöíáóÉò áóíúÓõæÇ ÃóßúÝóÇÁó áóåóÇ (æóÓóÇÆöÑõ ÇáúÚóÑóÈö)
Ãóíú ÈóÇÞöíåöãú (ÃóßúÝóÇÁõ) Ãóíú ÈóÚúÖõåõãú ÃóßúÝóÇÁõ ÈóÚúÖò¡ æóÞóÇáó
ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ãõÞúÊóÖóì ÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáäøóÓóÈö Ýöí ÇáúÚóÌóãö ÇÚúÊöÈóÇÑõåõ
Ýöí ÛóíúÑö ÞõÑóíúÔò ãöäú ÇáúÚóÑóÈö áóßöäú ÐóßóÑó ÌóãóÇÚóÉñ Ãóäøóåõãú
ÃóßúÝóÇÁñ æóÌóÑóì Çáäøóæóæöíøõ Úóáóì ãóÇ ÇÎúÊóÕóÑóåõ ÇáúãõÕóäøöÝõ
ÝóÞóÇáó ãõÓúÊóÏúÑößðÇ Úóáóì ÇáÑøóÇÝöÚöíøö ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáúÌóãóÇÚóÉõ åõæó
ãõÞúÊóÖóì ßóáóÇãö ÇáúÃóßúËóÑöíäó¡ æóÐóßóÑó ÅÈúÑóÇåöíãõ ÇáúãóÑúæóÒöíøö
Ãóäøó ÛóíúÑó ßöäóÇäóÉó áóÇ íõßóÇÝöÆõåóÇ æóÇÓúÊóÏóáøó áóåõ ÇáÓøõÈúßöíøõ
ÈöÎóÈóÑö ãõÓúáöãò ÇáÓøóÇÈöÞö ÝóÍóÕóáó Ýöí ßóæúäöåöãú ÃóßúÝóÇÁõ
æóÌúåóÇäö¡ æóÞóÏú äóÞóáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ Úóäú ÇáúÈóÕúÑöíøöíäó Ãóäøóåõãú
ÃóßúÝóÇÁõ æóÚóäú ÇáúÈóÛúÏóÇÏöíøöíäó ÎöáóÇÝóåõ ÝóÊóÝúÖõáõ ãõÖóÑõ Úóáóì
ÑóÈöíÚóÉó æóÚóÏúäóÇäõ Úóáóì ÞóÍúØóÇäó ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÇáúÞõÑúÈö ãöäúåõ -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÊóÞóÏøóãó Úóäúåõ äóÙöíÑõåõ Ýöí
ÞóÓúãö ÇáúÝóíúÁö æóÇáúÛóäöíãóÉö æóåóÐóÇ åõæó ÇáúÃóæúÌóåõ.
ÞóÇáó Ýöí ÇáúãõåöãøóÇÊö: ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáäøóÓóÈö Ýöí ÇáúßóÝóÇÁóÉö ÃóÖúíóÞõ
ãöäúåõ Ýöí ÇáúÅöãóÇãóÉö ÇáúÚõÙúãóì æóáöåóÐóÇ ÓóæøóæúÇ Èóíúäó ÞõÑóíúÔò
åõäóÇßó æóáóãú íõÓóæøõæÇ ÈóíúäóåóÇ åõäóÇ æóÞóÏú ÌóÒóãó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ
Ëóãøó ÈöÃóäøóåõ ÅÐóÇ áóãú íõæÌóÏú ÞõÑóÔöíøñ ÈöÔóÑúØöåö ÝóßöäóÇäöíøñ
ÝóÅöäú áóãú íóßõäú ÝóÑóÌõáñ ãöäú æóáóÏö ÅÓúãóÇÚöíáó ÝóÅöäú ÊóÚóÐøóÑó
ÝóÚóÌóãöíøñ ÝóÅöÐóÇ ÞóÏøóãõæÇ ÇáúßöäóÇäöíøó Úóáóì ÛóíúÑöåö Ëóãøó æóáóãú
íõßóÇÝöÆú ÈóíúäóåõãóÇ ÝóåõäóÇ Ãóæúáóì ÞóÇáó æóÇÓúÊöÏúÑóÇßõ Çáäøóæóæöíøö
Úóáóì ÇáÑøóÇÝöÚöíøö ÚóÌöíÈñ ÝóÅöäøóåõ ÕóÍøóÍó ÇÚúÊöÈóÇÑó ÇáäøóÓóÈö Ýöí
ÇáúÚóÌóãö ÝóÃóÞóáøõ ãóÑóÇÊöÈö ÛóíúÑö ÞõÑóíúÔò ãöäú ÇáúÚóÑóÈö Åäú ßóÇäõæÇ
ßóÇáúÚóÌóãö ÝóáóÒöãó ÇÚúÊöÈóÇÑõåõ Ýöíåöãú ßóãóÇ íóÞõæáõ ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ
ÈöáóÇ Ôóßøò æóÇóáøóÐöí ÇÛúÊóÑøó Èöåö Çáäøóæóæöíøõ ÅäøóãóÇ åõæó äóÞóáó
ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ÎöáóÇÝóåõ Úóäú ÌóãóÇÚóÉò æóÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøó Êöáúßó
ÇáúÌóãóÇÚóÉó ãöãøóäú íóÞõæáõ Ãóäøó ÇáúßóÝóÇÁóÉó Ýöí ÛóíúÑö ÇáúÚóÑóÈö áóÇ
ÊõÚúÊóÈóÑõ
(æóÊõÚúÊóÈóÑõ ÇáúßóÝóÇÁóÉõ Ýöí äóÓóÈö ÇáúÚóÌóãö) ßóÇáúÚóÑóÈö æóÍóÞøõåõ
Ãóäú íóÞõæáó æóíõÚúÊóÈóÑõ Ýöí ßóÝóÇÁóÉö ÇáúÚóÌóãö äóÓóÈõåõãú æóÚöÈóÇÑóÉõ
ÇáúÃóÕúáö æóíõÚúÊóÈóÑõ ÇáäøóÓóÈõ Ýöí ÇáúÚóÌóãö Ãóíú ÝóÊóÝúÖõáõ ÇáúÝõÑúÓõ
Úóáóì ÇáäøóÈóØö æóÈóäöí ÅÓúÑóÇÆöíáó Úóáóì ÇáúÞöÈúØö (æóÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ
ÈöÇáúÃóÈö) Ýöí ÛóíúÑö ÃóæúáóÇÏö ÈóäóÇÊö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - (ÝóáóÇ ÃóËóÑó áöáúÃõãøö æóáóæú ßóÇäóÊú ÑóÞöíÞóÉð)
Ýóãóäú ÃóÈõæåõ ÚóÌóãöíøñ æóÃõãøõåõ ÚóÑóÈöíøóÉñ áóíúÓó ßõÝõÄðÇ áöãóäú
ÃóÈõæåóÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
[ÇáØøóÑóÝõ ÇáÓøóÇÈöÚõ Ýöí ÎöÕóÇáö ÇáúßóÝóÇÁóÉö ÇáúãõÚúÊóÈóÑóÉö Ýöí
ÇáäøößóÇÍö]
ÇáØøóÑóÝõ ÇáÓøóÇÈöÚõ Ýöí ÎöÕóÇáö ÇáúßóÝóÇÁóÉö)
ÔóÑúØõ ÇáúßóÝóÇÁóÉö ÎóãúÓóÉñ ÞóÏú ÍõÑøöÑóÊú íõäúÈöíßó ÚóäúåóÇ ÈóíúÊõ
ÔöÚúÑò ãõÝúÑóÏò äóÓóÈñ æóÏöíäñ ÕóäúÚóÉñ ÍõÑøöíøóÉñ ÝóÞúÏõ ÇáúÚõíõæÈö
æóÝöí ÇáúíóÓóÇÑö ÊóÑóÏøõÏñ (Þóæúáõåõº áöÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÊóÍóÞøóÞõ) º
áöÃóäøóåóÇ ÅÐóÇ ËóÈóÊóÊú ÝöíãóÇ ãóÖóì ÝóÇáúÃóÕúáõ ÈóÞóÇÄõåóÇ æóÊóæóÞøõÚõ
ÇáúÞõÏúÑóÉö Úóáóì ÇáúæóØúÁö Ýöí ÇãúÑóÃóÉò ÃõÎúÑóì Ãóæú äößóÇÍò ÂÎóÑó
ÃóãúÑñ äóÇÏöÑñ ÝóÙóåóÑó Ãóäøó ãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáÔøóíúÎõ ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò
æóÛóíúÑõåõ ÃóÑúÌóÍõ áöÊóÃóßøõÏöåö ÈöÇáúÃóÕúáö (Þóæúáõåõ æóÅöØúáóÇÞõ
ÇáúÌõãúåõæÑö íõæóÇÝöÞõåõ) æóåõæó ÇáúÃóÕóÍøõ (Þóæúáõåõ æóáóÇ ÊóÊóæóÞøóÝõ
Úóáóì ÇáÊøóÍóÞøõÞö) Ãóíú áóÇ íóÊóÍóÞøóÞõ ÈóÞóÇÄõåóÇ ãóÚó ØóáóÈö
ÇáúÚöäøöíäö ÇáäøößóÇÍó ÝóÅöäøó ÇáÙøóÇåöÑó Ãóäú áóÇ íóØúáõÈó ÇáäøößóÇÍó
ÅáøóÇ ÚöäúÏó æóÝóÇÊöåö æóÒóæóÇáö ÇáúãóÑóÖö ÇáøóÐöí ÍóÕóáó áóåõ Èöåö
ÇáúÚõäøóÉõ æóÐóáößó íóÞúÊóÖöí ÒóæóÇáó ÇáúÚõäøóÉö ÈöÇáäøöÓúÈóÉö Åáóì
ßõáøö ÇáäøöÓóÇÁö áóÇ Åáóì ÈóÚúÖò Ïõæäó ÈóÚúÖò (Þóæúáõåõ æóáóÇ íõßóÇÝöÆõ
ÇáúÍõÑøóÉó ÅáóÎú) æóáóÇ íõßóÇÝöÆõ ÇáúÚóÈúÏõ ÇáúãõÈóÚøóÖóÉó æóíõßóÇÝöÆõ
ÇáúãõÈóÚøóÖõ ÇáúãõÈóÚøóÖóÉó Åäú áóãú ÊóÒöÏú ÍõÑøöíøóÊõåóÇ.
(Þóæúáõåõ Ýöí ÇáäøóÓóÈö) Èóíøóäó Èöåö Ãóäøó ÇáÑøöÞøó ÅäøóãóÇ íõÄóËøöÑõ
Ýöí ÂÈóÇÁö ÇáäøóÓóÈö áóÇ ÂÈóÇÁö ÇáÑøóÖóÇÚö (Þóæúáõåõ æóÈóäõæ åóÇÔöãò
æóÈóäõæ ÇáúãõØøóáöÈö ÃóßúÝóÇÁñ) ÞóÇáó ÇÈúäõ ÙóåöíÑóÉó æóáóíúÓó æóÇÍöÏñ
ãöäú Èóäöí åóÇÔöãò æóÇáúãõØøóáöÈö ßõÝõÄõ ÇáÔøóÑöíÝóÉö ãöäú ÈóäóÇÊö
ÇáúÍóÓóäö Ãóæú ÇáúÍõÓóíúäö (Þóæúáõåõ¡ æóÞóÇáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ãõÞúÊóÖóì
ÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáäøóÓóÈö ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÊóÈó Úóáóíúåö
æóãóÇ ÞóÇáóåõ ÍóÞøñ Û (Þóæúáõåõ áóßöäú ÐóßóÑó ÌóãóÇÚóÉñ Ãóäøóåõãú
ÃóßúÝóÇÁñ) åóÄõáóÇÁö ÚöäúÏóåõãú ÇáúÚóÌóãõ ãõÊóßóÇÝöÆõæäó Û.
(ÊóäúÈöíåñ) ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ÇáúãóÑúÃóÉõ ÈöÍóíúËõ áóÇ íõæÌóÏõ áóåóÇ ßõÝõÄñ
ÃóÕúáðÇ ÌóÇÒó áöáúæóáöíøö ÊóÒúæöíÌõåóÇ áöáÖøóÑõæÑóÉö ÈöÛóíúÑö ßõÝúÁò
áóæú ÃóÊóÊú ÇáúÞóÇÖöíó ÇãúÑóÃóÉñ áóÇ æóáöíøó áóåóÇ æóÇáúÞóÇÖöí áóÇ
íóÚúÑöÝõ äóÓóÈóåóÇ æóåöíó ÃóíúÖðÇ áóÇ ÊóÚúÑöÝõåõ Ýóåóáú íõÒóæøöÌõåóÇ
ãöäú ÏóäöíÁö ÇáÕøóäúÚóÉö áöÚóÏóãö ÊóÍóÞøõÞö ÔóÑóÝö ÃóÈöíåóÇ Ãóãú áóÇ
íõÒóæøöÌõåóÇ ÅáøóÇ ÈöÇÈúäö ÚóÇáöãò Ãóæú ÞóÇÖòº áöÃóäøóåõãóÇ ßõÝúÁñ
áöãóäú ÓöæóÇåõãóÇ ÇáúãõÊøóÌóåõ ÇáËøóÇäöíº áöÃóäøó ÇáÔøóßøó Ýöí Íöáøö
ÇáúãóäúßõæÍóÉö íóÞúÊóÖöí ÝóÓóÇÏó ÇáäøößóÇÍö Þ (Þóæúáõåõ æóåóÐóÇ åõæó
ÇáúÃóæúÌóåõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(Þóæúáõåõ æóÊõÚúÊóÈóÑõ ÇáúßóÝóÇÁóÉõ Ýöí äóÓóÈö ÇáúÚóÌóãö) áóíúÓó
ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÇáúÚóÌóãöíøö ãóäú Ýöí áöÓóÇäöåö ÚõÌúãóÉñ áóÇ íóÚúÑöÝõ
ÇáúÚóÑóÈöíøóÉó Èóáú ãóäú áóíúÓó ÃóÈõæåõ ÚóÑóÈöíøðǺ áöÃóäøó ÃóßúËóÑó
ÇáúÃóÚóÇÌöãö Çáúíóæúãó ãöäú ÃóæúáóÇÏö ÇáúÚóÑóÈö ÝóÅöäøó ÇáÕøóÍóÇÈóÉó
áóãøóÇ ÝóÊóÍõæÇ ÇáúÈöáóÇÏó ÊóÒóæøóÌõæÇ æóÇÓúÊóæúØóäõæÇ ÈöáóÇÏó ÇáúÚóÌóãö
æóäóÔóÃóÊú ÝöíåóÇ ÃóæúáóÇÏõåõãú (Þóæúáõåõ æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúÃóÕúáö
æóíõÚúÊóÈóÑõ ÇáäøóÓóÈõ Ýöí ÇáúÚóÌóãö) ÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúãõÕóäøöÝö
ÈöãóÚúäóÇåóÇ (Þóæúáõåõ ÝóáóÇ ÃóËóÑó áöáúÃõãøö æóáóæú ßóÇäóÊú ÑóÞöíÞóÉð)
(3/137)
ÚóÑóÈöíøñ æóÃõãøõåóÇ ÚóÌóãöíøóÉñ æóãóäú
æóáóÏóÊúåõ ÑóÞöíÞóÉñ ßõÝõÄñ áöãóäú æóáóÏóÊúåõ ÍõÑøóÉñº áöÃóäøóåõ
íóÊúÈóÚõ ÇáúÃóÈó Ýöí ÇáäøóÓóÈö (æóáóÇ íõßóÇÝöÆõ ãóäú ÃóÓúáóãó Ãóæú
ÃóÓúáóãó ÃóÍóÏõ ÂÈóÇÄõåõ ÇáúÃóÞúÑóÈöíäó ÃóÚúÑóÞó) Ãóíú ÃóÞúÏóãó (ãöäúåõ
Ýöí ÇáúÅöÓúáóÇãö) Ýóãóäú ÃóÓúáóãó ÈöäóÝúÓöåö áóíúÓó ßõÝõÄðÇ áöãóäú áóåóÇ
ÃóÈñ Ãóæú ÃóßúËóÑõ Ýöí ÇáúÅöÓúáóÇãö æóãóäú áóåõ ÃóÈóæóÇäö Ýöí
ÇáúÅöÓúáóÇã áóíúÓó ßõÝõÄðÇ áöãóäú áóåóÇ ËóáóÇËóÉõ ÂÈóÇÁò Ýöíåö
(æóÇáúÝóÇÓöÞõ æóÇáúãõÈúÊóÏöÚõ áóíúÓó ÈößõÝúÁò áöáúÚóÝöíÝóÉö
æóÇáÓøõäøöíøóÉö) ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {ÃóÝóãóäú ßóÇäó ãõÄúãöäðÇ ßóãóäú ßóÇäó
ÝóÇÓöÞðÇ áÇ íóÓúÊóæõæäó} [ÇáÓÌÏÉ: 18] æóÝöí ßóáóÇãö ÇáúãõÕóäøöÝö áóÝøñ
æóäóÔúÑñ ãõÑóÊøóÈñ (æóãóäú áóÇ íõÔúåóÑõ ÈöÇáÕøóáóÇÍö ßõÝúÁñ
áöáúãóÔúåõæÑóÉö Èöåö) ÇßúÊöÝóÇÁð ÈöãõØúáóÞö ÇáÕøóáóÇÍö (æóÝöí ÇáúÍöÑóÝö
áóÇ íõßóÇÝöÆõ ÇáúßóäøóÇÓõ æóÇáúÍóÌøóÇãõ æóÞóíøöãõ ÇáúÍóãøóÇãö
æóÇáúÍóÇÑöÓõ) æóÇáÑøóÇÚöí æóäóÍúæõåõãú (ÈöäúÊó ÇáúÎóíøóÇØö æóÇáúÎóíøóÇØõ
áóÇ íõßóÇÝöÆõ ÈöäúÊó ÇáúÈóÒøóÇÒö) æóÇáÊøóÇÌöÑó (æóáóÇ) íõßóÇÝöÆõ
(ÇáúãõÍúÊóÑöÝõ ÈöäúÊó ÇáúÞóÇÖöí æóÇáúÚóÇáöãó) äóÙóÑðÇ áöáúÚõÑúÝö
æóáöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÇááøóåõ ÝóÖøóáó ÈóÚúÖóßõãú Úóáóì ÈóÚúÖò Ýöí
ÇáÑøöÒúÞö} [ÇáäÍá: 71] Ãóíú Ýöí ÓóÈóÈöåö ÝóÈóÚúÖõåõãú íóÕöáõ Åáóíúåö
ÈöÈóÐúáò æóãóÔóÞøóÉò æóÈóÚúÖõåõãú ÈöÏõæäöåöãóÇ ÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóÕúáö.
æóÐóßóÑó Ýöí ÇáúÍöáúíóÉö Ãóäøóåõ ÊõÑóÇÚóì ÇáúÚóÇÏóÉõ Ýöí ÇáúÍöÑóÝö
æóÇáÕøóäóÇÆöÚö ÝóÅöäøó ÇáÒøöÑóÇÚóÉó Ýöí ÈóÚúÖö ÇáúÈöáóÇÏö Ãóæúáóì ãöäú
ÇáÊøöÌóÇÑóÉö æóÝöí ÈóÚúÖöåóÇ ÈöÇáúÚóßúÓö ÇäúÊóåóì æóÐóßóÑó Ýöí ÇáúÈóÍúÑö
äóÍúæóåõ ÃóíúÖðÇ ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóåõæó ÍóÓóäñ íóäúÈóÛöí ÇáúÃóÎúÐõ
Èöåö æóÞóÏú ÌóÒóãó Èöåö ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ ÃóíúÖðÇ ÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóäúæóÇÑö
æóÅöÐóÇ Ôóßøó Ýöí ÇáÔøóÑóÝö æóÇáÏøóäóÇÁóÉö Ãóæú Ýöí ÇáÔøóÑöíÝö
æóÇáúÃóÔúÑóÝö Ãóæú ÇáÏøóäöíÁö æóÇáúÃóÏúäóì ÝóÇáúãóÑúÌöÚõ ÚóÇÏóÉõ
ÇáúÈóáóÏö (ÞóÇáó ÇáúÅöãóÇãõ æóÇáúÛóÒóÇáöíøõ) æóÔóÑóÝõ ÇáäøóÓóÈö ãöäú
ËóáóÇËö ÌöåóÇÊò ÌöåóÉö ÇáäøõÈõæøóÉö æóÌöåóÉö ÇáúÚöáúãö æóÌöåóÉö
ÇáÕøóáóÇÍö ÇáúãóÔúåõæÑö ÞóÇáóÇ (æóáóÇ ÚöÈúÑóÉó ÈöÇáöÇäúÊöÓóÇÈö Åáóì
ÚõÙóãóÇÁö ÇáÏøõäúíóÇ æóÇáÙøõáúãóÉö) ÇáúãõÓúÊóæúáöíäó Úóáóì ÇáÑøöÞóÇÈö
æóÅöäú ÊóÝóÇÎóÑó ÇáäøóÇÓõ Èöåöãú (ÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóÕúáö æóßóáóÇãõ
ÇáäøóÞóáóÉö áóÇ íõÓóÇÚöÏõåõãóÇ) Úóáóíúåö Ýöí ÚõÙóãóÇÁö ÇáÏøõäúíóÇ ßóãóÇ
ÕóÑøóÍó Èöåö ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ÞóÇáó Ýöí ÇáúãõåöãøóÇÊö æóßóíúÝó áóÇ
íõÚúÊóÈóÑõ ÇáöÇäúÊöÓóÇÈõ Åáóíúåöãú æóÃóÞóáøõ ãóÑóÇÊöÈö ÇáúÅöãúÑóÉö Ãóíú
æóäóÍúæöåóÇ Ãóäú Êóßõæäó ßóÇáúÍöÑúÝóÉö æóÐõæ ÇáúÍöÑúÝóÉö ÇáÏøóäöíÆóÉö
áóÇ íõßóÇÝöÆõ ÇáäøóÝöíÓóÉó
(ÝóÑúÚñ) ÇáúãóÍúÌõæÑõ Úóáóíúåö ÈöÓóÝóåò åóáú åõæó ßõÝõÄñ áöáÑøóÔöíÏóÉö
Ãóãú áóǺ áöÃóäøóåóÇ ÊóÊóÚóíøóÑõ ÛóÇáöÈðÇ ÈöÇáúÍóÌúÑö Úóáóì ÇáÒøóæúÌö
Ýöíåö äóÙóÑñ ÞóÇáóåõ ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ æóÇáúÃóæúÌóåõ ÇáËøóÇäöí
(ÝóÑúÚñ ÇáúÍöÑóÝõ ÇáÏøóäöíÆóÉõ æóÇáúÝöÓúÞõ Ýöí ÇáúÂÈóÇÁö ÞóÇáó
ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ãöäú ÈóÍúËöåö) æóÊóÈöÚóåõ Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö (Ãóäøó
ÇáúãõÚóÑøóÞó ÝöíåöãóÇ áóÇ íõßóÇÝöÆõ ÛóíúÑó ÇáúãõÚóÑøóÞö ßóãóÇ Ýöí
ÇáúÅöÓúáóÇãö) º áöÃóäøó Ðóáößó ãöãøóÇ íõÚóíøóÑõ Èöåö ÇáúæóáóÏõ
æóÚöÈóÇÑóÊõåõãóÇ ÝóíõÔúÈöåõ Ãóäú íóßõæäó ÍóÇáõ ãóäú ßóÇäó ÃóÈõæåõ
ÕóÇÍöÈó ÍöÑúÝóÉò ÏóäöíÆóÉò Ãóæú ãóÔúåõæÑðÇ ÈöÇáúÝöÓúÞö ãóÚó ãóäú
ÃóÈõæåóÇ ÚóÏúáñ ßóãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ Ýöíãóäú ÃóÓúáóãó ÈöäóÝúÓöåö ãóÚó ãóäú
ÃóÈõæåóÇ ãõÓúáöãñ ÞóÇáóÇ æóÇáúÍóÞøõ Ãóäú íóÌúÚóáó ÇáäøóÙóÑó Ýöí ÍóÞøö
ÇáúÂÈóÇÁö ÏóíúäðÇ æóÓöíÑóÉð æóÍöÑúÝóÉð ãöäú ÍóíøöÒö ÇáäøóÓóÈö ÝóÅöäøó
ãóÝóÇÎöÑó ÇáúÂÈóÇÁö æóãöËóÇáóåõãú åöíó ÇáøóÊöí íóÏõæÑõ ÚóáóíúåóÇ ÃóãúÑõ
ÇáäøóÓóÈö (æóäóÞóáó ÇáúÅöÓúäóæöíøõ Úóäú ÇáúåóÑóæöíøö) Ýöí ÅÔúÑóÇÝöåö
(Ãóäøóåõ áóÇ ÃóËóÑó áóåõ) Ãóíú áöãóÇ ÐõßöÑó (ßóæóáóÏö ÇáúÃóÈúÑóÕö)
æóÈöåö ÕóÑøóÍó ÌóãóÇÚóÉñ ãöäúåõãú ÇáúÞóÇÖöí ÃóÈõæ ÇáØøóíøöÈö
æóÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ æóÇáÑøõæíóÇäöíøõ æóÕóÍøóÍóåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ÞóÇáó
æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãö ÇáúÃóÕúáö Ãóäøó ãóäú ÃóÓúáóãó ÈöäóÝúÓöåö ãöäú
ÇáÕøóÍóÇÈóÉö áóíúÓó ßõÝõÄðÇ áöÈóäóÇÊö ÇáÊøóÇÈöÚöíäó æóåõæó Òóáóáñ (æóáóÇ
ÃóËóÑó áöáúíóÓóÇÑö ÝöíåóÇ) Ãóíú ÇáúßóÝóÇÁóÉö ÝóÇáúãõÚúÓöÑõ ßõÝõÄñ
áöáúãõæÓöÑóÉöº áöÃóäøó ÇáúãóÇáó ÛóÇÏò æóÑóÇÆöÍñ æóáóÇ íóÝúÊóÎöÑõ Èöåö
Ãóåúáõ ÇáúãõÑõæÂÊö æóÇáúÈóÕóÇÆöÑö (áóßöäú áóæú ÒóæøóÌó) Çáúæóáöíøõ
(ÈöÇáúÅöÌúÈóÇÑö)
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
æóÈöÊóÞúÏöíÑö ËõÈõæÊö ÇáúæóáóÇÁö Úóáóíúåö áöãóæúáóì Ãõãøöåö áóÇ ÈóÚúÏó
Ðóáößó äóÞúÕðÇ æóÇáúÃóÕóÍøõ Ýöí ÇáÔøóÑúÍóíúäö æóÇáÑøóæúÖóÉö Ýöí ÈóÇÈö
ÇáúæóáóÇÁö Ãóäøóåõ áóÇ æóáóÇÁó Úóáóíúåö áöÃóÍóÏò (Þóæúáõåõ æóÇáúÝóÇÓöÞõ
æóÇáúãõÈúÊóÏöÚõ áóíúÓó ÈößõÝúÁò áöáúÚóÝöíÝóÉö) ÃóÝúåóãó Ãóäøó ÛóíúÑó
ÇáúÝóÇÓöÞö ßõÝúÁñ áóåóÇ ÓóæóÇÁñ Ýöíåö ÇáúÚóÏúáõ æóÇáúãóÓúÊõæÑõ æóÈöåö
ÕóÑøóÍó ÇáúÅöãóÇãõ æóÃóäøó ÇáúÝóÇÓöÞó ßõÝúÁñ áöáúÝóÇÓöÞóÉö ãõØúáóÞðÇ
æóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóÎúÊóÕøó Ðóáößó ÈöÇáúãõÓóÇæöí Ýóáóæú ÒóÇÏó ÃóÍóÏõåõãóÇ
Ãóæú ÇÎúÊóáóÝó ÇáäøóæúÚõ ÝóíõÔúÈöåõ ÚóÏóãó ÇáÊøóßóÇÝõÄö ßóãóÇ Ýöí
ÇáúÚõíõæÈö æóÓóÈóÞó Ãóäøó ÇáúßóÇãöáó ÇáÑøöÞøó áóíúÓó ßõÝõÄðÇ
áöáúãõÈóÚøóÖóÉö Ýóáúíóßõäú åóÐóÇ ãöËúáóåõ Ñ æóáóæú ÊóÇÈó áóãú íóÚõÏú
ßõÝõÄðÇ áóåóÇ æóÞóæúáõåõ ÝóíõÔúÈöåõ ÚóÏóãó ÇáÊøóßóÇÝõÄö ÃóÔóÇÑó Åáóì
ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÊóÈó Úóáóíúåö ÃóíúÖðÇ ÊóÈöÚó Ýöíåö ÇáúÅöÓúäóæöíøõ
æóÑóÏøóåõ ÇÈúäõ ÇáúÚöãóÇÏö ÝóÇáúÝóÇÓöÞõ ßõÝõÄñ áöáúÝóÇÓöÞóÉö ãõØúáóÞðÇ.
(ÝóÑúÚñ) áóæú ÊóÇÈó ÇáÒøóÇäöí æóÍóÓõäóÊú ÍóÇáóÊõåõ áóãú íóÚõÏú ßõÝõÄðÇ
áöáúÚóÝöíÝóÉö ÃóÈóÏðÇ ßóãóÇ áóÇ ÊóÚõæÏõ ÚöÝøóÊõåõ æóÍóÕóÇäóÊõåõ
ÈöÇáÊøóæúÈóÉö æóäóÙöíÑõ Ðóáößó áóæú ÇÔúÊóÑóì ÚóÈúÏðÇ ÝóæóÌóÏóåõ ÞóÏú
Òóäóì æóÊóÇÈó Ýóáóåõ Ãóäú íóÑõÏøóåõ (Þóæúáõåõ æóÝöí ÇáúÍöÑóÝö ÅáóÎú)
Úõáõæøõ ÇáúÍöÑúÝóÉö ÊóÇÑóÉð Êóßõæäõ ÈöÇáäøóÙóÇÝóÉö æóÊóÇÑóÉð ÈöØöíÈö
ÇáÑøóÇÆöÍóÉö æóÊóÇÑóÉð ÈöÒöíóÇÏóÉö ÇáúßóÓúÈö ßóÇáÊøöÌóÇÑóÉö æóÃóØúíóÈõ
ÇáúßóÓúÈö ãóÇ Ãõßöáó ãöäú ÇáúÌöåóÇÏö æóÃóÏúäóÇåõ ãóÇ Ãõßöáó ãöäú
ÇáÕøóÏóÞóÇÊö áóßöäú ÞóÇáó ÇáúÛóÒóÇáöíøõ Ýöí ÇáúÅöÍúíóÇÁö Åäøó ÇáúÃóßúáó
ãöäú ÇáÕøóÏóÞóÇÊö áöãóäú íóÔúÛóáõåõ ÇáÊøóßóÓøõÈõ Úóäú ÇáöÇÔúÊöÛóÇáö
ÈöÇáúÚöáúãö ÇáÔøóÑúÚöíøö ÃóÝúÖóáõ æóßóÊóÈó ÃóíúÖðÇ áóæú ÒóÇáóÊú
ÇáúÍöÑóÝõ ÇáÏøóäöíÆóÉõ åóáú ÊóÚõæÏõ ßóÝóÇÁóÊõåõ Ãóãú áóÇ ÞóÇáó
ÇáúÃóÒúÑóÞõ ÊóÚõæÏõ ßóÝóÇÁóÊõåõ æóÞóÏú ÞóÇáó Èöåö ÈóÚúÖõ
ÇáúãõÊóÃóÎøöÑöíäó æóíõÄóíøöÏõåõ Þóæúáõ ÇáÊøóäúÈöíåö Ýöí ÂÎöÑö ßöÊóÇÈö
ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö Ãóäøó ãóäú ÑõÏøóÊú ÔóåóÇÏóÊõåõ áöäõÞúÕóÇäö ãõÑõæÁóÊöåö
ÝóÊóÇÈó æóÍóÓõäóÊú ÊóæúÈóÊõåõ Ãóäøóåõ ÊõÞúÈóáõ ÔóåóÇÏóÊõåõ¡ æóÞóÇáó
ÇáúÞóÇÖöí ãõæóÝøóÞõ ÇáÏøöíäö Úóáöíøõ Èúäõ ÃóÈöí ÈóßúÑò ÇáäøóÇÔöÑöíøõ
ÈóÚúÏó ßóáóÇãö ÇáúÃóÒúÑóÞö æóåóÐóÇ ÛóíúÑõ ãõäúÞóÇÓò ÝóÅöäøó
ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö ÍóÞøõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÇáúßóÝóÇÁóÉó ÍóÞøñ
áöáúÃóæúáöíóÇÁö æóÈöÊóÑúßö ÇáúÍöÑúÝóÉö ÇáÏøóäöíÆóÉö áóÇ íóÒõæáõ ÇáúÚóÇÑõ
(Þóæúáõåõ ÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóÕúáö æóÐóßóÑó Ýöí ÇáúÍöáúíóÉö ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó
Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ Ãóíú Ýöí ÚõÙóãóÇÁö ÇáÏøõäúíóÇ ßóãóÇ ÕóÑøóÍó
Èöåö ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
[ÝóÑúÚñ ÇáúãóÍúÌõæÑõ Úóáóíúåö ÈöÓóÝóåò åóáú åõæó ßõÝõÄñ áöáÑøóÔöíÏóÉö
Ãóãú áóÇ]
(Þóæúáõåõ æóÇáúÃóæúÌóåõ ÇáËøóÇäöí) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
(Þóæúáõåõ ÞóÇáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ãöäú ÈóÍúËöåö ÅáóÎú) ãóÇ ÞóÇáóåõ
ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ áóíúÓó ÈöÈóÍúËò Èóáú ãóäúÞõæáñ Ýöí ÇáúãóÐúåóÈö ÞóÇáó
ÇáúÞóÇÖöí ÔõÑóíúÍñ ÇáÑøõæíóÇäöíøõ Íóßóì ÌóÏøöí Ãóäøó ÇÈúäó ÃóÈöí
åõÑóíúÑóÉó ÞóÇáó ÊõÚúÊóÈóÑõ ÇáúßóÝóÇÁóÉõ Ýöí ÇáÏøöíäö æóÇáäøóÓóÈö
æóÇáúÍõÑøöíøóÉö æóÇáÕøóäúÚóÉö æóÇáúãóÇáö æóÅöäú ßóÇäó ÃóÈõæåóÇ ÈóÒøóÇÑðÇ
Ãóæú ÚóØøóÇÑðÇ ÝóáóÇ íóßõæäõ ÇáøóÐöí ÃóÈõæåõ ÍóÌøóÇãñ Ãóæú ÈóíúØóÇÑñ
Ãóæú ÏóÈøóÇÛñ ßõÝõÄðÇ áóåóÇ ÝóÑóÌóÚó Ðóáößó Åáóì ÇáúÚõÑúÝö ÝöíãóÇ
Èóíúäóåõãú æóÙóÇåöÑõ äóÕøö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ãóäøó æóáóÏó ÇáúãóÌúÒõæãö áóÇ
íóßõæäõ ßõÝõÄðÇ áöãóäú ÃóÈõæåóÇ Óóáöíãñ ÝóÙóåóÑó Ãóäøó ÇáúãóÐúåóÈó ãóÇ
ÞóÇáóåõ ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ æóáöåóÐóÇ ÞóÇáó Ýöí ÇáúßöÝóÇíóÉö æóÇáúÍóÞøõ Ãóäú
íóÌúÚóáó ÇáäøóÙóÑó Ýöí ÍóÇáö ÇáúÂÈóÇÁö ÏöíäðÇ æóÓöíÑóÉð æóÍöÑúÝóÉð ãöäú
ÍóíøöÒö ÇáäøóÓóÈöº áöÃóäøó ãóÝóÇÎöÑó ÇáúÂÈóÇÁö Ýöí ÍóÇáöåöãú åöíó
ÇáøóÊöí íóÏõæÑõ ÚóáóíúåóÇ ÃóãúÑõ ÇáúßóÝóÇÁóÉö åóÐóÇ åõæó ÇáúãóÔúåõæÑõ
ÇåÜ Ê æóÞóæúáõåõ æóÇáúÍóÞøõ Ãóäú íóÌúÚóáó ÇáäøóÙóÑó ÅáóÎú ÃóÔóÇÑó Åáóì
ÊóÕúÍöíÍöåö.
(Þóæúáõåõ ÝóÅöäøó ãóÝóÇÎöÑó ÇáúÂÈóÇÁö ÅáóÎú) ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ
ÞöíóÇÓõåõ ÇáäøóÙóÑõ Åáóì ÍöÑúÝóÉö ÇáúÃõãøö ÃóíúÖðÇ ÝóÅöäøó ÇÈúäó
ÇáúãõÛóäøöíóÉö æóÇáÒøóÇãöÑóÉö æóÇáúãóÇÔöØóÉö æóÇáúÍóãøóÇãöíøóÉö
æóäóÍúæöåöäøó íóäúÈóÛöí Ãóäú áóÇ íóßõæäó ßõÝõÄðÇ áöãóäú ÃõãøõåóÇ
áóíúÓóÊú ßóÐóáößóº áöÃóäøóåõ äóÞúÕñ Ýöí ÇáúÚõÑúÝö æóÚóÇÑñ æóãóÃúÎóÐõ
åóÐöåö ÇáúÎóÕúáóÉö ÇáúÚõÑúÝõ æóÇáúÚóÇÏóÉõ (Þóæúáõåõ Ãóäøóåõ áóÇ ÃóËóÑó
áóåõ ßóæóáóÏö ÇáúÃóÈúÑóÕö) ÞóÇáó ÔóíúÎõäóÇ ÙóÇåöÑõ åóÐöåö ÇáúÚöÈóÇÑóÉö
íóÞúÊóÖöí Ãóäøó ÓóáóÇãóÉó ÇáúÂÈóÇÁö ãöäú ÇáúÚõíõæÈö áóíúÓó ÈöÔóÑúØò
æóÃóäøóåõ ãõÊøóÝóÞñ Úóáóíúåöº áöÃóäøóåõ ÌóÚóáóåõ ãõÔóÈøóåðÇ Èöåö
æóáóíúÓó ßóÐóáößó æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúÃóäúæóÇÑö æóÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáúÚóÝóÇÝõ
æóÇáúÍöÑúÝóÉõ æóÛóíúÑõåõãóÇ ãöäú ÇáúÎöÕóÇáö ÊõÑúÚóì Ýöí ÇáúÂÈóÇÁö
ÝóÇáÓøóáóÇãóÉõ ãöäú ÇáúÚõíõæÈö Ãóæúáóì Ãóäú ÊõÑúÚóì ÝóÅöäøó ÇáúÈóÑóÕó
æóÇáúÌõÐóÇãó æóÇáúÌõäõæäó ÃóÔúäóÚõ æóÃóÈúáóÛõ ÔóíúÁò íõÚóíøóÑõ Èöåö
ÇáúæóáóÏõ
(3/138)
ãõæóáøöíóÊóåõ (ãõÚúÓöÑðÇ) ÈöÛóíúÑö
ÑöÖóÇåóÇ (ÈöãóåúÑö ÇáúãöËúáö áóãú íóÕöÍøó) ÇáäøößóÇÍõº áöÃóäøóåõ ÈóÎóÓó
ÍóÞøóåóÇ ßóÊóÒúæöíÌöåóÇ ÈöÛóíúÑö ßõÝúÁò ßóÐóÇ äóÞóáóåõ ÇáúÃóÕúáõ Úóäú
ÝóÊóÇæóì ÇáúÞóÇÖöí æóãóäóÚóåõ ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ¡ æóÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ
åõæó ãóÈúäöíøñ Úóáóì ÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáúíóÓóÇÑö ãóÚó Ãóäøóåõ äóÞóáó Úóäú
ÚóÇãøóÉö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö ÚóÏóãó ÇÚúÊöÈóÇÑöåö ÇäúÊóåóì æóåõæó ÍóÓóäñ
(ÝóÑúÚñ áóÇ ÇÚúÊöÈóÇÑó) Ýöí ÇáúßóÝóÇÁóÉö (ÈöÇáØøõæáö æóÇáÔøóÈóÇÈö
æóÇáúÈóáóÏö) æóÇáúÌóãóÇáö æóäóÍúæöåóÇ ÝóÇáúÞóÕöíÑõ æóÇáÔøóíúÎõ
æóÇáúãöÕúÑöíøõ æóÇáÐøóãöíãõ ßõÝõÄñ áöáØøóæöíáóÉö æóÇáÔøóÇÈøóÉö
æóÇáúãóßøöíøóÉö æóÇáúÌóãöíáóÉö.
(ÝóÑúÚñ áóÇ íõÞóÇÈöáõ ÈóÚúÖõ ÎöÕóÇáö ÇáúßóÝóÇÁóÉö ÈóÚúÖðÇ) Ãóíú áóÇ
íõÌúÈóÑõ ÈóÚúÖõåõ ÈöÝóÖöíáóÉò (ÝóáóÇ ÊõÒóæøóÌõ ÍõÑøóÉñ ÚóÌóãöíøóÉñ
ÈöÑóÞöíÞò ÚóÑóÈöíøò æóäóÍúæöåö) æóáóÇ ÓóáöíãóÉñ ãöäú ÇáúÚõíõæÈö
ÏóäöíÆóÉñ ÈöãóÚöíÈò äóÓöíÈò¡ æóáóÇ ÍõÑøóÉñ ÝóÇÓöÞóÉñ ÈöÚóÈúÏò ÚóÝöíÝò
(ÝóÕúáñ æóÇáúßóÝóÇÁóÉõ ÍóÞøñ áöáúãóÑúÃóÉö æóÇáúæóáöíøö) æóÇÍöÏðÇ ßóÇäó
Ãóæú ÌóãóÇÚóÉð ãõÓúÊóæöíäó Ýöí ÏóÑóÌóÉò (ÝóáóÇ ÈõÏøó ãóÚó ÑöÖóÇåóÇ
ÈöÛóíúÑö ÇáúßõÝúÁö ãöäú ÑöÖóÇ ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóæúáöíóÇÁö) Èöåö (áóÇ) ÑöÖóÇ
(ÃóÍóÏöåöãú) íóÚúäöí áóÇ íóßúÝöí Úóäú ÑöÖóÇ ÇáúÈóÇÞöíäóº áöÃóäøó áóåõãú
ÍóÞøðÇ Ýöí ÇáúßóÝóÇÁóÉö ÝóÇÚúÊõÈöÑó ÑöÖóÇåõãú ÈöÊóÑúßöåóÇ ßóÇáúãóÑúÃóÉö
ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ ÒóæøóÌóåóÇ ÃóÍóÏõåõãú ÈößõÝúÁò ÈöÏõæäö ãóåúÑö
ãöËúáöåóÇ ÈöÑöÖóÇåóÇ Ïõæäó ÑöÖóÇåõãú ÝóÅöäøóåõ íóÕöÍøõ ÅÐú áóÇ ÍóÞøó
áóåõãú Ýöí ÇáúãóåúÑö æóáóÇ ÚóÇÑó ÝóÚõáöãó Ãóäøóåõ íóÕöÍøõ ÇáäøößóÇÍõ
ÈöÛóíúÑö ßõÝúÁò ÈöÑöÖóÇåóÇ æóÑöÖóÇåõãúº áöÃóäøó ÇáúßóÝóÇÁóÉó áóíúÓóÊú
ÔóÑúØðÇ áöáÕøöÍøóÉöº «áöÃóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -
ÒóæøóÌó ÈóäóÇÊöåö ãöäú ÛóíúÑöåö æóáóÇ ßõÝúÁó áóåõäøó» æóáöÃóäøóåõ
«ÃóãóÑó ÝóÇØöãóÉó ÈöäúÊó ÞóíúÓò ÈöäößóÇÍö ÃõÓóÇãóÉó ÝóäóßóÍóÊúåõ æóåõæó
ãóæúáóì æóåöíó ÞõÑóÔöíøóÉñ» æóÅöäøóãóÇ åöíó ÍóÞøõ ÇáúãóÑúÃóÉö
æóÇáúæóáöíøö æóÞóÏú ÑóÖöíóÇ ÈöÊóÑúßöåóÇ (ÅáøóÇ Ýöí ÅÚóÇÏóÊöåö) Ãóíú
ÇáäøößóÇÍö (áöãõÎúÊóáöÚò ÑóÖóæúÇ Èöåö ÃóæøóáðÇ) ÈöÃóäú ÒóæøóÌóåóÇ
ÃóÍóÏõåõãú Èöåö ÈöÑöÖóÇåóÇ æóÑöÖóÇåõãú Ëõãøó ÇÎúÊóáóÚóåóÇ ÒóæúÌõåóÇ
ÝóÃóÚóÇÏóåóÇ áóåõ ÃóÍóÏõåõãú ÈöÑöÖóÇåóÇ æóÑöÖóÇåõ Ïõæäó ÑöÖóì
ÇáúÈóÇÞöíäó ÝóÅöäøóåõ íóßúÝöí áöÑöÖóÇåõãú Èöåö ÃóæøóáðÇ¡ æóåóÐóÇ ÞóÏú
íóÞúÊóÖöíåö ßóáóÇãõ ÇáÑøóæúÖóÉö ÝóÇáÊøóÕúÑöíÍõ ÈöÇáÊøóÑúÌöíÍö ãöäú
ÒöíóÇÏóÉö ÇáúãõÕóäøöÝö áóßöäøó ÇáøóÐöí ÕóÍøóÍóåõ ÕóÇÍöÈõ ÇáúßóÇÝöí
æóÌóÒóãó Èöåö ÕóÇÍöÈõ ÇáúÃóäúæóÇÑö ÚóÏóãõ ÇáÕøöÍøóÉöº áöÃóäøóåõ ÚóÞúÏñ
ÌóÏöíÏñ æóÝöí ãóÚúäóì ÇáúãõÎúÊóáöÚö ÇáúÝóÇÓöÎö æóÇáúãõØóáøöÞö ÑóÌúÚöíøðÇ
ÅÐóÇ ÃóÚóÇÏó ÒóæúÌóÊóåõ ÈóÚúÏó ÇáúÈóíúäõæäóÉö æóÇáúãõØóáøöÞõ ÞóÈúáó
ÇáÏøõÎõæáö.
(æóáóÇ ÇÚúÊöÑóÇÖó áöáúÃóÈúÚóÏö) ãöäú ÇáúÃóæúáöíóÇÁö ÅÐú áóÇ ÍóÞøó áóåõ
ÇáúÂäó Ýöí ÇáÊøóÒúæöíÌö (æóÅöäú ÒõæøöÌóÊú ÇáúÈößúÑõ ÈöÇáúÅöÌúÈóÇÑö Ãóæú
ÇáËøóíøöÈõ ÈöÅöÐúäò) ãöäúåóÇ (ãõØúáóÞò) Úóäú ÇáÊøóÞúíöíÏö ÈößõÝúÁò Ãóæú
ÈöÛóíúÑöåö (ãöäú ÛóíúÑö ßõÝúÁò áóãú íóÕöÍøó) ÇáÊøóÒúæöíÌõ áöÚóÏóãö
ÑöÖóÇåóÇ Èöåö (æóáóæú ÑóÖöíóÊú Èöåö æóÇáúæóáöíøõ ÇáÓøõáúØóÇäõ áóãú
íõÒóæøöÌúåóÇ) Èöåöº áöÃóäøóåõ ßóÇáäøóÇÆöÈö Úóäú Çáúæóáöíøö ÇáúÎóÇÕøö
ÝóáóÇ íóÊúÑõßõ ÇáúÍóÙøó æóÎóÈóÑõ ÝóÇØöãóÉó ÈöäúÊö ÞóíúÓò ÇáÓøóÇÈöÞõ áóÇ
íõäóÇÝöí Ðóáößó ÅÐú áóíúÓó Ýöíåö Ãóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóãó - ÒóæøóÌóåóÇ ÃõÓóÇãóÉó Èóáú ÃóÔóÇÑó ÚóáóíúåóÇ Èöåö æóáóÇ
íóÏúÑöí ãóäú ÒóæøóÌóåóÇ ÝóíóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÒóæøóÌóåóÇ æóáöíøñ ÎóÇÕøñ
ÈöÑöÖóÇåóÇ Úóáóì Ãóäøó ÌóãóÇÚóÇÊò ÇÎúÊóÇÑõæÇ ÇáÕøöÍøóÉó æóíõÓúÊóËúäóì
ãöãøóÇ ÐõßöÑó ãóÇ áóæú ßóÇäó ÚóÏóãõ ÇáúßóÝóÇÁóÉö áöÌóÈøò Ãóæú ÚõäøóÉò
ÝóíóÕöÍøõ ÊóÒúæöíÌõåóÇ ãöäú ÇáúãóÌúÈõæÈö æóÇáúÚöäøöíäö ÈöÑöÖóÇåóÇ æóÅöäú
áóãú íóÑúÖó Çáúæóáöíøõ
(ÝóÑúÚñ) áóæú (ÃóÞóÑøóÊú ÈöäößóÇÍò áöÛóíúÑö ßõÝúÁò ÝóáóÇ ÃóËóÑó
áöÅöäúßóÇÑö Çáúæóáöíøö ÇáÑøöÖóÇ) ãöäúåõ (Èöåö) º áöÃóäøóåõ áóíúÓó
ÈöÅöäúÔóÇÁö ÚóÞúÏò Ýóåõæó ßóãóÇ áóæú ÃóÞóÑøóÊú ÈöÇáäøößóÇÍö æóÃóäúßóÑó
Çáúæóáöíøõ áóÇ íõÞúÈóáõ ÅäúßóÇÑõåõ (æóÅöäú ÒóæøóÌóÊú ÈöæóßóÇáóÉò
ÝóÃóäúßóÑóåóÇ Çáúæóáöíøõ æóÃóÞóÑøóÊú ÈöÇáäøößóÇÍö ÞõÈöáó ÞóæúáõåóÇ)
ßóãóÇ áóæú ÃóäúßóÑó ÊóÒúæöíÌóåóÇ (æóÅöäú ÓóßóÊóÊú ÝõÑøöÞó ÈóíúäóåõãóÇ)
Ãóíú Èóíúäó ÇáÒøóæúÌóíúäö ÝóÇáúÞóæúáõ Þóæúáõ Çáúæóáöíøö áöÇÚúÊöÖóÇÏöåö
ÈöÓõßõæÊöåóÇ
[ÝóÑúÚñ ÒóæøóÌó ÇÈúäóåõ ÇáÕøóÛöíÑó Ãóæú ÇáúãóÌúäõæäó ÈöÐóÇÊö ÚóíúÈò
ãõËúÈöÊò áöáúÎöíóÇÑö Ýöí ÇáäøößóÇÍö]
(ÝóÑúÚñ ãóÊóì ÒóæøóÌó ÇÈúäóåõ ÇáÕøóÛöíÑó Ãóæú ÇáúãóÌúäõæäó ÈöÐóÇÊö
ÚóíúÈò ãõËúÈöÊò áöáúÎöíóÇÑö) Ýöí ÇáäøößóÇÍö (áóãú íóÕöÍøó) ÇáÊøóÒúæöíÌõ
áöÇäúÊöÝóÇÁö ÇáúÛöÈúØóÉö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ ßóÐóÇ äóÞóáóåõ ÇáúÃóÕúáõ Úóäú ÝóÊóÇæóì ÇáúÞóÇÖöí) æóíóÙúåóÑõ
ÊóÚúáöíáõåõ ÈöÃóäøó ÅËúÈóÇÊó ÎöíóÇÑö ÇáúÝóÓúÎö áóåóÇ ÈöÇáúÅöÚúÓóÇÑö
íõäóÇÝöí ÇáúÅöÌúÈóÇÑó Úóáóì äößóÇÍö ÇáúãõÚúÓöÑö ÝóãóÇ ÒóÚóãóåõ
ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ãöäú Ãóäøóåõ ÊóÝúÑöíÚñ Úóáóì ÇáúãóÑúÌõæÍö æóåõæó
ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúíóÓóÇÑö Ýöí ÇáúßóÝóÇÁóÉö ãóãúäõæÚñ ÇÔº áöÃóäøóåõ ÞóÇÓóåõ
Úóáóì ÊóÒúæöíÌöåóÇ ÈöÛóíúÑö ßõÝúÁò (Þóæúáõåõ¡ æóÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ
åõæó ãóÈúäöíøñ ÅáóÎú) áóæú ßóÇäó ÈóäóÇåõ Úóáóì Ðóáößó áóßóÇäó ãöäú
ÕõæóÑö ÊóÒúæöíÌöåóÇ ÈöÛóíúÑö ßõÝúÁò áóÇ Ãóäøóåõ ãóÞöíÓñ Úóáóíúåö
[ÝóÑúÚñ áóÇ ÇÚúÊöÈóÇÑó Ýöí ÇáúßóÝóÇÁóÉö ÈöÇáØøõæáö æóÇáÔøóÈóÇÈö
æóÇáúÈóáóÏö æóÇáúÌóãóÇáö æóäóÍúæöåóÇ]
(Þóæúáõåõ ÝóÇáúÞóÕöíÑõ æóÇáÔøóíúÎõ ÅáóÎú) ÞóÇáó ÇáÑøõæíóÇäöíøõ
æóÇáÔøóíúÎõ áóÇ íóßõæäõ ßõÝõÄðÇ áöáÔøóÇÈøóÉö æóÇáúÌóÇåöáõ áöáúÚóÇáöãóÉö
ÞóÇáó ÕóÇÍöÈõ ÇáÑøóæúÖóÉö æóåõæó ÖóÚöíÝñ ÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóäúæóÇÑö æóåóÐóÇ
ÇáÊøóÖúÚöíÝõ Ýöí ÇáúÌóÇåöáö æóÇáúÚóÇáöãóÉö ÖóÚöíÝñº áöÃóäøó Úöáúãó
ÇáúÂÈóÇÁö ÅÐóÇ ßóÇäó ÔóÑóÝðÇ áöáúÃóæúáóÇÏö ÝóßóíúÝó ÈöÚöáúãöåöãú
æóáöÃóäøó ÇáúÍöÑúÝóÉó ÊõÑúÚóì Ýöí ÇáÒøóæúÌóÉö ãóÚó ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊõæóÇÒöí
ÇáúÚöáúãó æóÞóÏú ÞóØóÚó ÈöãõæóÇÝóÞóÉö ÇáÑøõæíóÇäöíøö ÔóÇÑöÍõ ãõÎúÊóÕóÑö
ÇáúÌõæóíúäöíøö æóÛóíúÑõåõ ÞóÇáó ÔóíúÎõäóÇ æóÇáúãõÚúÊóãóÏõ ãóÇ Ýöí
ÇáúÃóäúæóÇÑö
[ÝóÕúáñ ÇáúßóÝóÇÁóÉõ ÍóÞøñ áöáúãóÑúÃóÉö æóÇáúæóáöíøö]
(ÝóÕúáñ) (Þóæúáõåõ æóÇáúßóÝóÇÁóÉõ ÍóÞøñ áöáúãóÑúÃóÉö æóÇáúæóáöíøö)
ÎóÑóÌó ÈöÞóæúáöåö Çáúæóáöíøõ ÇáúÝóÇÓöÞõ ÝóáóÇ íõÚúÊóÈóÑõ ÅÐúäõåõ Ýöí
ÊóÒúæöíÌö ÛóíúÑö ÇáúßõÝúÁö (Þóæúáõåõ ÝóÚõáöãó Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ
ÇáäøößóÇÍõ ÈöÛóíúÑö ßõÝúÁò ÈöÑöÖóÇåóÇ) æóáóæú ßóÇäóÊú ÓóÝöíåóÉð
(Þóæúáõåõ æóåóÐóÇ ÞóÏú íóÞúÊóÖöíåö ßóáóÇãõ ÇáÑøóæúÖóÉö) ÃóÔóÇÑó Åáóì
ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÊóÈó Úóáóíúåö æóÈöåö ÃóÝúÊóíúÊ æóßóÊóÈó ÃóíúÖðÇ Íóßóì
ÝöíåóÇ ØóÑöíÞóíúäö ÃóÍóÏóåõãóÇ ÇáúÞóØúÚó ÈöÇáÕøöÍøóÉöº áöÃóäøóåõãú
ÑóÖõæÇ Èöåö ÃóæøóáðÇ æóÇáËøóÇäöíó Úóáóì ÇáúÎöáóÇÝöº áöÃóäøóåõ ÚóÞúÏñ
ÌóÏöíÏñ ÞóÇáó ÊóÇÌõ ÇáÏøöíäö ÇáÓøõÈúßöíøõ æóÇáúÅöÓúäóæöíøõ
æóÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ÇáúÛóÇáöÈõ Ýöí ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÐóÇÊö ÇáØøóÑöíÞóíúäö Ãóäú
íóßõæäó ÇáúãõÕóÍøóÍõ ãóÇ íõæóÇÝöÞõ ØóÑöíÞóÉó ÇáúÞóØúÚö.
(Þóæúáõåõ ÅÐú áóÇ ÍóÞøó áóåõ ÇáúÂäó Ýöí ÇáÊøóÒúæöíÌö) íõÄúÎóÐõ ãöäú
ÇáÊøóÚúáöíáö Ãóäøó ãóäú áóÇ æöáóÇíóÉó áóåõ áöÝöÓúÞò Ãóæú äóÍúæöåö
ßóÇáúÃóÈúÚóÏö æóßóÊóÈó ÃóíúÖðÇ ÝóÅöäú Þöíáó áöãó áóÇ íóÌöÈõ ÑöÖóÇ
ÇáúÃóÈúÚóÏö ãöäú ÇáúÞóÑóÇÈóÉö æóÅöäú áóãú íóßõäú áóåõ ÇáúÂäó ÍóÞøñ áöãóÇ
íóáúÍóÞõåõ ãöäú ÇáúÚóÇÑö ÞõáúäóǺ áöÃóäøó ÇáúÞóÑóÇÈóÉó ÊóäúÊóÔöÑõ
ßóËöíÑðÇ ÝóíóÔõÞøõ ÇÚúÊöÈóÇÑõåóÇ æóáóÇ ÖóÇÈöØó äóÞöÝõ ÚöäúÏóåõ ÝóÞõÕöÑó
Úóáóì ÇáúÃóÞúÑóÈö æóáóæú ßóÇäó áöáúãóÑúÃóÉö æóáöíøñ ÃóÞúÑóÈõ ÅáøóÇ
Ãóäøóåõ ÕóÛöíÑñ ÝóÒóæøóÌóåóÇ ÇáúÃóÈúÚóÏõ ÈöÛóíúÑö ßõÝúÁò ÈöÑöÖóÇåóÇ
ÝóÝöí ÈóÚúÖö ÇáúÍóæóÇÔöí Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõº áöÃóäøó ÇáÕøöÛóÑó æóÅöäú
äóÞóáó ÇáúæöáóÇíóÉó ÝóáóÇ íóäúÞõáõ ÇáúÍóÞøó Ýöí ÇáúßóÝóÇÁóÉö ÈöÎöáóÇÝö
Çáúæóáöíøö ÇáúÃóÈúÚóÏö ÝóÅöäøóåõ áóãú íóËúÈõÊú áóåõ æöáóÇíóÉñ æóáóÇ
ÍóÞøñ íõÞóÏøöÑõ ÇäúÊöÞóÇáóåõ æóåóÐóÇ äóÙóÑñ ÏóÞöíÞñ æóíóÔúåóÏõ
áöÕöÍøóÊöåö ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáúÅöÞúÑóÇÑö Ãóäøóåõ
áóæú ÎóáøóÝó ÇÈúäóíúäö ÈóÇáöÛò æóÕóÛöíÑò ÝóÃóÞóÑøó ÇáúÈóÇáöÛõ ÈöÇÈúäò
áöáúãóíøöÊö áóãú íóËúÈõÊú Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö ãõÑóÇÚóÇÉð áöÍóÞøö ÇáÕøóÛöíÑö
æóåóÐóÇ äóÙöíÑõåõ æóíõãúßöäõ Ãóäú íõÞóÇáó ÈöÇáÕøöÍøóÉö æóËõÈõæÊö
ÇáúÎöíóÇÑö áöáúæóáóÏö ÇáÕøóÛöíÑö ÅÐóÇ ÈóáóÛó ßóãóÇ áóæú ÒóæøóÌó
Çáúæóáöíøõ ÇáÕøóÛöíÑó ÈöÛóíúÑö ßõÝúÁò ÝóÅöäøóåõ íóÕöÍøõ æóáóåõ
ÇáúÎöíóÇÑõ ÅÐóÇ ÈóáóÛó æóÞóÏú ÓóÈóÞó æóÇáúÌóÇãöÚõ ÚóÏóãõ ÇáÑøöÖóÇ Ýöí
ÇáúãóæúÖöÚóíúäö Èóáú Ãóæúáóìº áöÃóäøóåõ ÅÐóÇ ÕóÍøó Ýöí ÍóÞøö äóÝúÓöåö
ÝóÝöí ÛóíúÑöåö Ãóæúáóì ÝÓ æóÞóæúáõåõ æóíõãúßöäõ Ãóäú íõÞóÇáó
ÈöÇáÕøöÍøóÉö ßóÊóÈó Úóáóíúåö ÇáÑøóÇÌöÍõ ÇáÕøöÍøóÉó.
(Þóæúáõåõ æóáóæú ÑóÖöíóÊú Èöåö æóÇáúæóáöíøõ ÇáÓøõáúØóÇäõ áóãú
íõÒóæøöÌúåóÇ Èöåö) ÃóÝúåóãó Ãóäøóåõ íõÒóæøöÌõåóÇ Èöãóäú ÕóÏøóÞóÊúåõ
Úóáóì ßóÝóÇÁóÊöåö áóåóÇ æóÅöäú áóãú ÊóËúÈõÊú ÚöäúÏóåõ
(3/139)
(Ãóæú) ÒóæøóÌóåõ (ÈöÓóáöíãóÉò áóÇ
ÊõßóÇÝöÆõåõ) ÈöÌöåóÉò ÃõÎúÑóì (ÕóÍøó) ÇáÊøóÒúæöíÌõº áöÃóäøó ÇáÑøóÌõáó
áóÇ íóÊóÚóíøóÑõ ÈöÇÓúÊöÝúÑóÇÔöåö ãóäú áóÇ ÊõßóÇÝöÆõåõ ÈöÎöáóÇÝö
ÇáúãóÑúÃóÉö (ÅáøóÇ ÇáúÃóãóÉõ Ýöí ÍóÞøö ÇáÕøóÛöíÑö) ÝóáóÇ íóÕöÍøõ
ÊóÒúæöíÌõåõ ÈöåóÇ (áöÝóÞúÏö ÎóæúÝö ÇáúÚóäóÊö) ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãóÌúäõæäö
íóÌõæÒõ ÊóÒúæöíÌõåõ ÈöåóÇ ÈöÔóÑúØöåö
(æóÅöäú ÒóæøóÌó ÇáúãóÌúäõæäó Ãóæú ÇáÕøóÛöíÑó ÈöÚóÌõæÒò Ãóæú ÚóãúíóÇÁó
Ãóæú ÞõØóÚóÇÁó) áöáúÃóØúÑóÇÝö Ãóæú ÈóÚúÖöåóÇ (Ãóæú ÇáÕøóÛöíÑóÉó ÈöåóÑóãò
Ãóæú ÃóÚúãóì Ãóæú ÃóÞúØóÚó ÝóæóÌúåóÇäö) ÕóÍøóÍó ãöäúåõãóÇ
ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ æóÛóíúÑõåõ ÚóÏóãó ÇáÕøöÍøóÉö Ýöí ÕõæóÑö ÇáúãóÌúäõæäö
æóÇáÕøóÛöíÑö æóäóÞóáõæåõ Úóäú äóÕøö ÇáúÃõãøöº áöÃóäøóåõ ÅäøóãóÇ
íõÒóæøöÌõåõãóÇ ÈöÇáúãóÕúáóÍóÉö æóáóÇ ãóÕúáóÍóÉó áóåõãóÇ Ýöí Ðóáößó Èóáú
Ýöíåö ÖóÑóÑñ ÚóáóíúåöãóÇ¡ æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãö ÇáúÌõãúåõæÑö Ýöí
ÇáúßóáóÇãö Úóáóì ÇáúßóÝóÇÁóÉö ÊóÕúÍöíÍõ ÇáÕøöÍøóÉö Ýöí ÕõæóÑö
ÇáÕøóÛöíÑóÉöº áöÃóäøó æóáöíøóåóÇ ÅäøóãóÇ íõÒóæøöÌõåóÇ ÈöÇáúÅöÌúÈóÇÑö
ãöäú ÇáúßõÝúÁö æóßõáøñ ãöäú åóÄõáóÇÁö ßõÝúÁñ ÝóÇáúãóÃúÎóÐõ Ýöí åóÐöåö
æóãóÇ ÞóÈúáóåóÇ ãõÎúÊóáöÝñ (æóÇáúÎóÕöíøõ æóÇáúÎõäúËóì ÛóíúÑõ ÇáúãõÔúßöáö
ßóÇáúÃóÚúãóì) ÝöíãóÇ ÐõßöÑó ÝóíóÕöÍøõ ÊóÒúæöíÌõ ÇáÕøóÛöíÑóÉö ãöäúåõãóÇ
Úóáóì ãóÇ ÇÞúÊóÖóÇåõ ßóáóÇãõ ÇáúÌõãúåõæÑö ÇáúãõÔóÇÑõ Åáóíúåö ÂäöÝðÇ
(áóÇ) ãöËúáõ (ÇáúãóÌúäõæäö) ÈöÇáäøõæäö áöíõæóÇÝöÞó ãóÇ Ýöí ÇáúÃóÕúáö
æóíóÕöÍøõ ÞöÑóÇÁóÊõåõ ÈöÇáúÈóÇÁö ÇáúãõæóÍøóÏóÉö æóßõáøñ ÕóÍöíÍñ æóÅöäú
áóãú íóÍúÊóÌú Åáóíúåö ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÊóÒúæöíÌõ ÇáÕøóÛöíÑóÉö ÈöæóÇÍöÏò
ãöäúåõãóÇ áöÇäúÊöÝóÇÁö ÇáúßóÝóÇÁóÉö ãóÚó ÚóÏóãö ÇáÑøöÖóÇ ßóãóÇ Úõáöãó
ãöãøóÇ ãóÑøó æóßóÇáÕøóÛöíÑóÉö ÝöíãóÇ ÐõßöÑó ÇáúßóÈöíÑóÉõ ÅÐóÇ ÃóÐöäóÊú
áöæóáöíøöåóÇ ãõØúáóÞðÇ
(ÝóÑúÚñ áóÇ íóÕöÍøõ ÊóÒúæöíÌõ ÇáúÃóãóÉö Èöãóäú Èöåö ÚóíúÈñ ãõËúÈöÊñ
áöáúÎöíóÇÑö) áöáúÅöÖúÑóÇÑö ÈöåóÇ (æóíõÒóæøöÌõåóÇ) ÌóæóÇÒðÇ ÈöÛóíúÑö
ÑöÖóÇåóÇ æóáóæú ÚóÑóÈöíøóÉð (ãöäú ÚóÑóÈöíøò ÏóäöíÁö ÇáäøóÓóÈö) ÍõÑøðÇ
ßóÇäó Ãóæú ÚóÈúÏðÇ æóÞóÖöíøóÊõåõ ãóÚó ãóÇ ãóÑøó ãöäú Ãóäøó ÈóÚúÖó
ÇáúÎöÕóÇáö áóÇ íóäúÌóÈöÑõ ÈöÈóÚúÖò Ãóäøóåõ áóÇ íõÒóæøöÌõåóÇ ÅÐóÇ ßóÇäóÊú
ÚóÑóÈöíøóÉð ãöäú ÚóÌóãöíøò æóáóæú ÍõÑøðÇ ÈöÎöáóÇÝö Þóæúáö ÃóÕúáöåö
æóíõÒóæøöÌõåóÇ ãöäú ÑóÞöíÞò æóÏóäöíÁö ÇáäøóÓóÈö ÝóÅöäøóåõ íóÞúÊóÖöí
Ãóäøóåõ íõÒóæøöÌõåóÇ ãöäúåõ ÝóíõäóÇÝöí Þóæúáóåõ ÝöíãóÇ ãóÑøó æóÇáúÃóãóÉõ
ÇáúÚóÑóÈöíøóÉõ ÈöÇáúÍõÑøö ÇáúÚóÌóãöíøö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúÎöáóÇÝö Ãóíú
ÇáúÎöáóÇÝö Ýöí ÇáöÇäúÌöÈóÇÑö ßóÐóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúÅöÓúäóæöíøõ ÝóÚõÏõæáõ
ÇáúãõÕóäøöÝö Úóäú ÚöÈóÇÑóÉö ÃóÕúáöåö Åáóì ãóÇ ÞóÇáóåõ áöÐóáößó
æóÇáúÍóÞøõ ãóÇ Ýöí ÇáúÃóÕúáö æóáóÇ ãõäóÇÝóÇÉóº áöÃóäøó ÇáúÍóÞøó Ýöí
ÇáúßóÝóÇÁóÉö Ýöí ÇáäøóÓóÈö áöÓóíøöÏöåóÇ áóÇ áóåóÇ æóÞóÏú ÃóÓúÞóØóåõ
åõäóÇ ÈöÊóÒúæöíÌöåö áóåóÇ ãóäú ÐóßóÑó¡ æóãóÇ ãóÑøó ãóÍóáøõåõ ÅÐóÇ
ÒóæøóÌóåóÇ ÛóíúÑõ ÓóíøöÏöåóÇ ÈöÅöÐúäò Ãóæú æöáóÇíóÉò Úóáóì ãóÇáößöåóÇ
ÝóáóÇ ÍóÇÌóÉó Åáóì ÚõÏõæáö ÇáúãõÕóäøöÝö Åáóì ãóÇ ÞóÇáóåõ Èóáú ÚõÏõæáõåõ
Åáóíúåö ãõæåöãñ ÎöáóÇÝó ÇáúãõÑóÇÏö (áóÇ Èöãóäú áóÇ íõßóÇÝöÆõåóÇ ÈöÓóÈóÈò
ÂÎóÑó) Ãóíú ÛóíúÑó ÏóäóÇÁóÉö ÇáäøóÓóÈö ßóÚóíúÈò ãõËúÈöÊò áöáúÎöíóÇÑö
æóßóÏóíúäò æóÍöÑúÝóÉò ÏóäöíÆóÉò Ãóíú áóÇ íõÒóæøöÌõåóÇ Èöåö.
(ÅáøóÇ ÈöÑöÖóÇåóÇ æóÚóáóíúåóÇ Êóãúßöíäõåõ) ãöäú äóÝúÓöåóÇ áöÅöÐúäöåóÇ
(æóáóåõ ÈóíúÚõåóÇ ãöäú ÇáúÚóíúÈö) º áöÃóäøó ÇáÔøöÑóÇÁó áóÇ íóÊóÚóíøóäõ
áöáöÇÓúÊöãúÊóÇÚö (æóíóáúÒóãõåóÇ Êóãúßöíäõåõ) º áöÃóäøóåóÇ ÕóÇÑóÊú
ãöáúßóåõ (æóÅöÐóÇ ÇÏøóÚóÊú ÇáúãóÑúÃóÉõ ßóÝóÇÁóÉó ÇáúÎóÇØöÈö
æóÃóäúßóÑóåóÇ Çáúæóáöíøõ ÑõÝöÚó) ÇáúÃóãúÑõ (Åáóì ÇáúÞóÇÖöí ÝóÅöäú
ËóÈóÊóÊú ßóÝóÇÁóÊõåõ ÃóáúÒóãóåõ ÊóÒúæöíÌóåóÇ) ÝóÅöäú ÇãúÊóäóÚó
ÒóæøóÌóåóÇ ÇáúÞóÇÖöí Èöåö (æóÅöáøóÇ) Ãóíú æóÅöäú áóãú ÊóËúÈõÊú
ßóÝóÇÁóÊõåõ (ÝóáóÇ) íóáúÒóãõåõ ÊóÒúæöíÌõåóÇ Èöåö (æóÅöäú ÃóÞóÑøóÊú
ÈöÒóæúÌöíøóÉö ÑóÌõáò ÝóÓóßóÊó Ãóæú ÚóßúÓóåõ) ÈöÃóäú ÃóÞóÑøó
ÈöÒóæúÌöíøóÉö ÇãúÑóÃóÉò ÝóÓóßóÊóÊú (æóÑöËó ÇáÓøóÇßöÊõ ãöäú ÇáúãõÞöÑøö)
ÅÐóÇ ãóÇÊó (áóÇ ÚóßúÓõåõ) Ãóíú áóÇ ÇáúãõÞöÑøõ ãöäú ÇáÓøóÇßöÊö ÅÐóÇ
ãóÇÊóº áöÃóäøó ÅÞúÑóÇÑó ÇáúãõÞöÑøö íõÞúÈóáõ Úóáóíúåö Ïõæäó ÛóíúÑöåö
ÞóÇáó Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ÇáúÅöãúáóÇÁö áóæú ÒóæøóÌó
ÃõÎúÊóåõ ÝóãóÇÊó ÇáÒøóæúÌõ ÝóÇÏøóÚóì æóÇÑöËõåõ Ãóäøó ÇáúÃóÎó ÒóæøóÌóåóÇ
ÈöÛóíúÑö ÑöÖóÇåóÇ æóÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÑöËõ ÝóÞóÇáóÊú ÒóæøóÌóäöí ÈöÑöÖóÇíó
ÝóÇáúÞóæúáõ ÞóæúáõåóÇ æóÊóÑöËõ
(ÇáØøóÑóÝõ ÇáËøóÇãöäõ) Ýöí (ÇÌúÊöãóÇÚö ÇáúÃóæúáöíóÇÁö æóÇáúãõÓúÊóÍóÈøö)
ÅÐóÇ ÇÌúÊóãóÚõæÇ Ýöí ÏóÑóÌóÉò ßóÅöÎúæóÉò æóÃóÚúãóÇãò æóÞóÏú ÃóÐöäóÊú
áößõáøò ãöäúåõãú æóáóæú ÈöÞóæúáöåóÇ ÃóÐöäúÊ Ýöí ÝõáóÇäò Ýóãóäú ÔóÇÁó
ãöäúßõãú ÝóáúíõÒóæøöÌúäöí ãöäúåõ (Ãóäú íóÚúÞöÏó ÃóÝúÖóáõåõãú ÈöÝöÞúåò)
ÈöÈóÇÈö ÇáäøößóÇÍöº áöÃóäøóåõ ÃóÚúáóãõ ÈöÔóÑóÇÆöØ ÇáúÚóÞúÏö (æóäóÍúæöåö)
ßóÇáúæóÑóÚö æóÇáÓøöäøöº áöÃóäøó ÇáúÃóæúÑóÚó ÃóÔúÝóÞõ æóÃóÍúÑóÕõ Úóáóì
ØóáóÈö ÇáúÍóÙøö æóÇáúÃóÓóäøö ÃóÎúÈóÑó ÈöÇáúÃõãõæÑö áößóËúÑóÉö
ÊóÌúÑöÈóÊöåö (ÈöÑöÖóÇ ãóäú Ýöí ÏóÑóÌóÊöåö) áöÊóÌúÊóãöÚó ÇáúÂÑóÇÁõ æóáóÇ
íóÊóÃóÐøóì ÈóÚúÖõåõãú ÈöÇÓúÊöÆúËóÇÑö ÇáúÈóÚúÖö (æóáóæú ÊóÚóÇÑóÖóÊú
ÇáúÎöÕóÇáõ ÞõÏøöãó) äóÏúÈðÇ (ÇáúÃóÝúÞóåõ Ëõãøó ÇáúÃóæúÑóÚõ Ëõãøó
ÇáúÃóÓóäøõ) áöãóÇ ÐõßöÑó (ÝóÅöäú ÒóæøóÌó ÇáúãóÝúÖõæáõ) ãöäúåõãú
ÇáúãóÑúÃóÉó ÈöÑöÖóÇåóÇ (ÈößõÝúÁò ÕóÍøó) æóáóÇ ÇÚúÊöÑóÇÖó áöáúÈóÇÞöíäó
æóáóíúÓóÊú åóÐöåö ÇáúæöáóÇíóÉõ ßóæöáóÇíóÉö ÇáúÞóæóÏö ÍóíúËõ íõÔúÊóÑóØõ
ÇÊøöÝóÇÞõ ÇáúÃóæúáöíóÇÁö Úóáóì ÇÓúÊöíÝóÇÆöåöº áöÃóäøóåõ ãóÈúäöíøñ Úóáóì
ÇáÏøóÑúÁö æóÇáúÅöÓúÞóÇØö æóÇáäøößóÇÍõ Úóáóì ÇáúÅöËúÈóÇÊö æóÇáúÅöáúÒóÇãö¡
æóáöåóÐóÇ áóæú ÚóÖóáó æóÇÍöÏñ ãöäúåõãú ÒóæøóÌó ÇáúÂÎóÑõæäó æóáóæú ÚóÝóÇ
æóÇÍöÏñ Úóäú ÇáúÞóæóÏö ÓóÞóØó ÍóÞøõ Çáúßõáøö (ÝóÅöäú ÊóäóÇÒóÚõæÇ)
Ýöíãóäú íõÒóæøöÌõåóÇ (æóÞóÏú ÃóÐöäóÊú áößõáøò ãöäúåõãú ÝóÅöäú ÊóÚóÏøóÏó
ÇáúÎóÇØöÈõ ÇõÚúÊõÈöÑó ÑöÖóÇåóÇ) ÝóÊõÒóæøóÌõ ãöãøóäú ÊóÑúÖóÇåõº áöÃóäøó
ÅÐúäóåóÇ ãõÚúÊóÈóÑñ Ýöí ÃóÕúáö ÇáÊøóÒúæöíÌö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
[ÝóÑúÚñ ÃóÞóÑøóÊú ÈöäößóÇÍò áöÛóíúÑö ßõÝúÁò]
Þóæúáõåõ Ãóæú ÈöÓóáöíãóÉò áóÇ ÊõßóÇÝöÆõåõ ÕóÍøó) æóíóËúÈõÊõ áöáÕøóÛöíÑö
ÇáúÎöíóÇÑõ Ýöí ÝóÓúÎö ÇáäøößóÇÍö ÈóÚúÏó ÇáúÈõáõæÛö ßóãóÇ ÐóßóÑóåõ
ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ Ýöí Ãóæøóáö ÈóÇÈö ÇáúÎöíóÇÑö Ýöí ÇáäøößóÇÍö Ê (Þóæúáõåõ
ÅáøóÇ ÇáúÃóãóÉó Ýöí ÍóÞøö ÇáÕøóÛöíÑö) Ãóíú Ãóæú ÇáúãóãúÓõæÍö
(Þóæúáõåõ ÕóÍøóÍó ãöäúåõãóÇ ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ æóÛóíúÑõåõ ÚóÏóãó
ÇáÕøöÍøóÉö) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍå æóßóÊóÈó Úóáóíúåö åõæó ÇáÕøóæóÇÈõ
ãóÐúåóÈðÇ æóÍöÌóÇÌðÇ (Ñ) ¡ æóÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ÌóÑóì Úóáóíúåö
ÎóáóÇÆöÞõ ãöäú ÇáúÃóÆöãøóÉö æóåõæó ÇáúÍóÞøõ¡ æóÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáúÚöãóÇÏö
Ãóäøóåõ ÇáÕøóæóÇÈõ (Þóæúáõåõ æóäóÞóáõæåõ Úóäú äóÕøö ÇáúÃõãøö)
ÚöÈóÇÑóÊõåóÇ æóáóæú ÒóæøóÌó ÇÈúäóåõ ÕóÛöíÑðÇ Ãóæú ãóÌúäõæäðÇ ÌóÒúãóÇÁó
Ãóæú ÈóÑúÕóÇÁó Ãóæú ãóÌúäõæäóÉð Ãóæú ÑóÊúÞóÇÁó áóãú íóÌõÒú Úóáóíúåö
ÇáäøößóÇÍõ æóßóÐóáößó áóæú ÒóæøóÌóåõ ÇãúÑóÃóÉð Ýöí äößóÇÍöåóÇ ÖóÑóÑñ
Úóáóíúåö æóáóíúÓó áóåõ ÝöíåóÇ äóÙóÑñ ãöËúáó ÚóÌõæÒò ÝóÇäöíóÉò Ãóæú
ÚóãúíóÇÁó Ãóæú ÞóØúÚóÇÁó æóãóÇ ÃóÔúÈóåó Ðóáößó ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ
æóåóÐóÇ åõæó ÇáÕøóæóÇÈõ ãóÐúåóÈðÇ æóÍöÌóÇÌðÇ æóßóíúÝó íóÌõæÒõ
ÊóÒúæöíÌõåõ Èöãóäú áóÇ äóÙóÑó áóåõ Ýöí ÊóÒúæöíÌöåö ÈöåóÇ Èóáú Úóáóíúåö
ÖóÑóÑñ Èóíøöäñ æóÚóÇÑò æóÛõÑúãñ (Þóæúáõåõ æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãö
ÇáúÌõãúåõæÑö Ýöí ÇáúßóáóÇãö Úóáóì ÇáúßóÝóÇÁóÉö ÊóÕúÍöíÍõ ÇáÕøöÍøóÉö)
ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö
[ÝóÑúÚñ ÊóÒúæöíÌõ ÇáúÃóãóÉö Èöãóäú Èöåö ÚóíúÈñ ãõËúÈöÊñ áöáúÎöíóÇÑö]
(Þóæúáõåõ æóÅöäú ÃóÞóÑøóÊú ÈöÒóæúÌöíøóÉö ÑóÌõáò ÝóÓóßóÊó ÅáóÎú) áóæú
ÞóÇáó åóÐöåö ÇáúãóÑúÃóÉõ ÒóæúÌóÊöí ÝóÃóäúßóÑóÊú ÕóÏóÞóÊú ÈöíóãöíäöåóÇ
Ýóáóæú ãóÇÊó ÝóÑóÌóÚóÊú æóÞóÇáóÊú ßóÐóÈúÊ åõæó ÒóæúÌöí ÞóÇáó ÇÈúäõ
ÇáúÞóØøóÇäö ÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ áóÇ íõÞúÈóáõ ÑõÌõæÚõåóÇ
áöáÊøõåúãóÉö æóÇáÕøóÍöíÍõ ÞóÈõæáõåõº áöÃóäøóåóÇ ãõÞöÑøóÉñ ÈöÍóÞøò
ÚóáóíúåóÇ æóÇáÒøóæúÌõ ãóÇÊó æóåõæó ãõÞöíãñ Úóáóì ÇáúãõØóÇáóÈóÉö ÞóÇáó
ÔóíúÎõäóÇ áóÇ íõÎóÇáöÝõ Ðóáößó ãóÇ ÊóÞóÑøóÑó Ýöí ÇáúÅöÞúÑóÇÑö Ãóäøó ãóäú
ÃóÞóÑøó áöÔóÎúÕò ÈöãóÇáò æóßóÐøóÈóåõ ÇáúãõÞóÑøõ áóåõ Ëõãøó ÑóÌóÚó
æóÕóÏøóÞóåõ áóãú íõÓóáøóãú áóåõ ÅáøóÇ ÈöÅöÞúÑóÇÑò ÌóÏöíÏòº áöÃóäøó
ÇáúãóÇáó åõäóÇ ÊóÇÈöÚñ áöáÒøóæúÌöíøóÉö æóåõäóÇßó ãóÞúÕõæÏñ ÃóÕóÇáóÉð
æóíõÛúÊóÝóÑõ Ýöí ÇáÊøóÇÈöÚö ãóÇ áóÇ íõÛúÊóÝóÑõ Ýöí ÛóíúÑöåö ßóãóÇ Ýöí
äóÙóÇÆöÑöåö
[ÇáØøóÑóÝõ ÇáËøóÇãöäõ Ýöí ÇÌúÊöãóÇÚö ÇáúÃóæúáöíóÇÁö æóÇáúãõÓúÊóÍóÈøö]
(ãóÈúÍóËñ ÇáØøóÑóÝõ ÇáËøóÇãöäõ ÇÌúÊöãóÇÚõ ÇáúÃóæúáöíóÇÁö) (Þóæúáõåõ
ÞõÏøöãó ÇáúÃóÝúÞóåõ Ëõãøó ÇáúÃóæúÑóÚõ ÅáóÎú) ÇÍúÊóÌøó áóåõ ÇáúãõÊóæóáøöí
ÈöÍóÏöíËö ÇáúÞóÓóÇãóÉö ßõÈúÑñ ßõÈúÑñ
(3/140)
ÝóßóÐóÇ Ýöí ÇáÊøóÚúíöíäö (ÝóÅöäú ÑóÖöíóÊú
ÈöÇáúÌóãöíÚö ÃóãóÑó ÇáúÞóÇÖöí ÈöÊóÒúæöíÌöåóÇ ãöäú ÇáúÃóÕúáóÍö) áóåóÇ
ãöäúåõãú ÈóÚúÏó ÊóÚúíöíäöåö ÝóÅöäú ÊóÔóÇÌóÑõæÇ Ýóåõæó ÚóÖúáñ ÝóíõÒóæøöÌõ
ÇáúÞóÇÖöí ÇáúÃóÕúáóÍó ãöäúåõãú ÞóÇáóåõ ÇáúÝõæÑóÇäöíøõ æóÛóíúÑõåõ
æóÚóáóíúåö Íõãöáó ÎóÈóÑõ ÝóÅöäú ÊóÔóÇÌóÑõæÇ ÝóÇáÓøõáúØóÇäõ æóáöíøõ ãóäú
áóÇ æóáöíøó áóåõ (æóÅöäú ÇÊøóÍóÏó) ÇáúÎóÇØöÈõ (ÝóÇáúÞõÑúÚóÉõ) æóÇÌöÈóÉñ
ÞóØúÚðÇ áöáäøöÒóÇÚö Ýóãóäú ÎóÑóÌóÊú ÞõÑúÚóÊõåõ ÒóæøóÌóåóÇ ßóãóÇ íóÞúÑóÚõ
Èóíúäó ÃóæúáöíóÇÁö ÇáúÞóæóÏö Ýöíãóäú íóÊóæóáøóÇåõ ãöäúåõãú¡ æóáóæú
ÃóÐöäóÊú áöÌóãóÇÚóÉò ãöäú ÇáúÞõÖóÇÉö Úóáóì Ãóäú íóÓúÊóÞöáøó ßõáøñ
ãöäúåõãú ÈöÊóÒúæöíÌöåóÇ ÝóÊóäóÇÒóÚõæÇ Ýöíãóäú íõÒóæøöÌõ. ÞóÇáó
ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ: ÝóÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøóåõ áóÇ íóÞúÑóÚõº áöÃóäøó ßõáøðÇ
ãöäúåõãú ãóÃúÐõæäñ áóåõ Ýöí ÇáöÇäúÝöÑóÇÏö æóáóÇ ÍóÙøó áóåõ Ýöíåö
ÝóáúíõÈóÇÏöÑú Åáóì ÇáÊøóÕóÑøõÝö Åäú ÔóÇÁó ÈöÎöáóÇÝö Çáúæóáöíøö
æóÃóØúáóÞó ÇÈúäõ ßóÌøò Ãóäøó ÇáøóÐöí íóÞúÑóÚõ Èóíúäó ÇáúÃóæúáöíóÇÁö åõæó
ÇáÓøõáúØóÇäõ¡ æóÞóÇáó ÇÈúäõ ÏóÇæõÏ: íõäúÏóÈõ Ãóäú íõÞúÑöÚó ÇáÓøõáúØóÇäõ
ÝóÅöäú ÃóÞúÑóÚó ÛóíúÑõåõ ÌóÇÒó (Ýóáóæú ÎóÑóÌóÊú áöÒóíúÏò ÝóÒóæøóÌó
ÚóãúÑõæ ÕóÍøó) ÇáäøößóÇÍõº áöÃóäøóåõ ÕóÏóÑó ãöäú Ãóåúáöåö Ýöí ãóÍóáøöåö
æóÝóÇÆöÏóÉõ ÇáúÞõÑúÚóÉö ÞóØúÚõ ÇáäøöÒóÇÚö Èóíúäóåõãú áóÇ äóÝúíõ
æöáóÇíóÉö ÇáúÈóÚúÖö.
(ÝóÅöäú ÃóÐöäóÊú áöæóÇÍöÏò) ãöäúåõãú (áóãú íõÒóæøöÌúåóÇ ÇáúÂÎóÑõ)
áöÚóÏóãö ÅÐúäöåóÇ áóåõ æóÇáÊøóÕúÑöíÍõ ÈöåóÐóÇ åõäóÇ ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö
(æóáóæú ÞóÇáóÊú: ÒóæøöÌõæäöí ÇõÔúÊõÑöØó ÇÌúÊöãóÇÚõåõãú) Úóáóì ÇáúÚóÞúÏö
ÈöÃóäú íóÕúÏõÑó Úóäú ÑóÃúíöåöãú ÚóãóáðÇ ÈöÅöÐúäöåóÇ (æóáóæú ÞóÇáóÊú
ÑóÖöíÊ ÝõáóÇäðÇ ÒóæúÌðÇ) Ãóæú ÑóÖöíÊ Ãóäú ÃõÒóæøóÌó (Ãóæú ÃóÐöäúÊ
áöÃóÍóÏö ÃóæúáöíóÇÆöí Ãóæú áöÃóÍóÏö ãóäóÇÕöÈö ÇáÔøóÑúÚö) Ýöí ÊóÒúæöíÌöí
(Ýóáößõáøò) ãöäúåõãú (ÊóÒúæöíÌõåóÇ) ÃóãøóÇ Ýöí ÕõæÑóÊóíú ÇáÑøöÖóÇ
ÝóáöÃóäøóåõãú ãõÊóÚóíøóäõæäó ÔóÑúÚðÇ æóÇáÔøóÑúØõ ÑöÖóÇåóÇ æóÞóÏú æõÌöÏó
æóÃóãøóÇ Ýöí ÕõæÑóÊóíú ÇáúÅöÐúäö ÝóáöÕöÏúÞö ÇáúÃóÍóÏö Úóáóì ÇáúÌóãöíÚö
æóåõãóÇ ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö¡ æóÐóßóÑóåõãóÇ ÇáúÞóãõæáöíøõ (Ýóáóæú ÚóíøóäóÊú
ÈóÚúÏó Ðóáößó ÃóÍóÏóåõãú áóãú íóäúÚóÒöáú ÇáúÈóÇÞõæäó) ÈöäóÇÁð Úóáóì
Ãóäøó ãóÝúåõæãó ÇááøóÞóÈö áóíúÓó ÈöÍõÌøóÉò æóÚóáóì Ãóäøó ÅÝúÑóÇÏó ÈóÚúÖö
ÇáúÚóÇãøö ÈöÇáÐøößúÑö áóÇ íõÎóÕøöÕõ
(ÝóÕúáñ) áóæú (ÃóÐöäóÊú áöæóáöíøóíúäö) Ãóäú íõÒóæøöÌóåóÇ (åóÐóÇ ãöäú
ÒóíúÏò æóåóÐóÇ ãöäú ÚóãúÑòæ) Ãóæú ÃóØúáóÞóÊú ÇáúÅöÐúäó Ãóæú æóßøóáó
ÇáúãõÌúÈöÑõ ÑóÌõáðÇ Ãóæú ÑóÌõáóíúäö (ÝóÒóæøóÌóÇåóÇ ãöäúåõãóÇ
æóÊóÑóÊøóÈóÇ) Ãóíú ÇáúÚóÞúÏóÇäö æóÚóáöãó Úóíúäó ÇáÓøóÇÈöÞö æóáóãú íóäúÓó
(ÕóÍøó ÇáúÃóæøóáõ) æóÅöäú ÏóÎóáó ÈöåóÇ ÇáËøóÇäöí áöÎóÈóÑö ÅÐóÇ ÃóäúßóÍó
ÇáúæóáöíøóÇäö ÝóÇáúÃóæøóáõ ÃóÍóÞøõ ÑóæóÇåõ ÇáúÍóÇßöãõ æóÞóÇáó ÕóÍöíÍñ
Úóáóì ÔóÑúØö ÇáúÈõÎóÇÑöíøö¡ æóÅöäøóãóÇ íõÚúáóãõ ÇáÓøóÈúÞõ ÈöÇáúÈóíøöäóÉö
Ãóæú ÈöÇáÊøóÕóÇÏõÞö (Ãóæú) ÒóæøóÌóÇåóÇ ÈöåöãóÇ (ãóÚðÇ ÈóØóáóÇ)
áöÊóÏóÇÝõÚöåöãóÇ ÅÐú áóíúÓó ÃóÍóÏõåõãóÇ Ãóæúáóì ãöäú ÇáúÂÎóÑö ãóÚó
ÇãúÊöäóÇÚö ÇáúÌóãúÚö ÈóíúäóåõãóÇ (æóßóÐóÇ) íóÈúØõáóÇäö (áóæú Ìóåöáó
ÇáÓøóÈúÞó) æóÇáúãóÚöíøóÉó áöÊóÚóÐøõÑö ÅãúÖóÇÁö ÇáúÚóÞúÏö áöÚóÏóãö
ÇáúÚöáúãö ÈöÇáÓøóÇÈöÞö¡ æóíõÓúÊóÍóÈøõ áöáúÞóÇÖöí Ãóäú íóÞõæáó Åäú ßóÇäó
ÞóÏú ÓóÈóÞó ÃóÍóÏõ ÇáäøößóÇÍóíúäö ÝóÞóÏú ÍóßóãúÊ ÈöÈõØúáóÇäöåö áöíóßõæäó
äößóÇÍõåóÇ ÈóÚúÏõ Úóáóì íóÞöíäö ÇáÕøöÍøóÉö æóÊóËúÈõÊõ áöáúÞóÇÖöí åóÐöåö
ÇáúæöáóÇíóÉõ Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáóÉö áöáÖøóÑõæÑóÉö ÞóÇáóåõ ÇáúãõÊóæóáøöí
æóÛóíúÑõåõ.
(ÝóÅöäú ÊóÚóíøóäó ÇáÓøóÇÈöÞõ Ëõãøó äóÓöíó íõæÞóÝõ ÍóÊøóì íóÊóÈóíøóäó)
ÇáúÍóÇáõ (Ãóæú íõØóáøöÞóÇåóÇ Ãóæú íóãõæÊóÇ) Ãóæú íõØóáøöÞóåóÇ
ÃóÍóÏõåõãóÇ æóíóãõæÊó ÇáúÂÎóÑõ ßóãóÇ ÕóÑøóÍó Èöåö ÃóÕúáõåõ (æóÊóäúÞóÖöí
ÚöÏøóÊõåóÇ ãöäú ãóæúÊö ÂÎöÑöåöãóÇ) º áöÃóäøóÇ ÊóÍóÞøóÞúäóÇ ÕöÍøóÉó
ÇáúÚóÞúÏö æóÇáúåõÌõæãó Úóáóì ÑóÝúÚöåö Ãóæú ÇáúÍõßúãõ ÈöÇÑúÊöÝóÇÚöåö áóÇ
ãóÚúäóì áóåõ æóáóÇ íõÈóÇáöí ÈöØõæáö ÖóÑóÑöåóÇ ßóÒóæúÌóÉö ÇáúãóÝúÞõæÏö
æóÇóáøóÊöí ÇäúÞóØóÚó ÏóãõåóÇ ÈöãóÑóÖò ÝóÅöäøóåóÇ ÊóÕúÈöÑõ Åáóì Óöäøö
ÇáúíóÃúÓö ãóÚó ÇáÖøóÑóÑö (æóãóÊóì Úóáöãó ÇáÓøóÈúÞó Ïõæäó) Úóíúäö
(ÇáÓøóÇÈöÞö ÈóØóáóÇ) áöÊóÚóÐøõÑö ÅãúÖóÇÁö ÇáúÚóÞúÏö áöÚóÏóãö ÊóÚóíøõäö
ÇáÓøóÇÈöÞö æóÊóÞóÏøóãó Ýöí äóÙöíÑöåóÇ ãöäú ÇáúÌõãõÚóÉö Ãóäøóåõãú
íõÕóáøõæäó ÇáÙøõåúÑó æóÝóÑøóÞó ÈöÃóäøó ÇáúÍóÞøó åõäóÇ æóÞóÚó áöãóÌúåõæáò
ÝóÅöãúÖóÇÄõåõ ãõÊóÚóÐøöÑñ æóåõäóÇßó ÇáúÍóÞøõ áöáøóåö ÊóÚóÇáóì æóÞóÏú
æóÞóÚóÊú ÇáúÃõæáóì ÕóÍöíÍóÉð Ýöí Úöáúãöåö ÊóÚóÇáóì ÝóÇãúÊóäóÚó ÅÞóÇãóÉõ
ÌõãõÚóÉò ÃõÎúÑóì æóáóÒöãó ÇáúÌóãöíÚó ÅÚóÇÏóÉõ ÇáÙøõåúÑö Ýóãóäú ÓóÞóØó
Úóäúåõ ÇáúÝóÑúÖõ Ýöí Úöáúãöåö ÊóÚóÇáóì ÊóÞóÚõ Úóäúåõ åóÐöåö äóÝúáðÇ
æóÇáúÂÎóÑõæäó ÊóÞóÚõ áóåõãú ÝóÑúÖðǺ áöÃóäøóåóÇ ÕóÇÑóÊú ÝóÑúÖóåõãú
(æóÇáúÈõØúáóÇäõ åõäóÇ) Ãóíú ÝöíãóÇ ÅÐóÇ Úóáöãó ÇáÓøóÈúÞó Ïõæäó
ÇáÓøóÇÈöÞö (æóÚöäúÏó Ìóåúáö ÇáÓøóÈúÞö) æóÇáúãóÚöíøóÉö (ÙóÇåöÑñ áóÇ
ÈóÇØöäñ) Ãóíú íóÞóÚõ ÙóÇåöÑðÇ áóÇ ÈóÇØöäðÇ (ãóÇ áóãú íóÝúÓóÎúåõ
ÇáúÍóÇßöãõ) ÝóÅöäú ÝóÓóÎóåõ ÈóØóáó ÈóÇØöäðÇ ÃóíúÖðǺ áöÃóäøó ÇáúãóÑúÃóÉó
áóãøóÇ áóãú íóÍúÕõáú áóåóÇ ÇáúÚöæóÖõ ÚóÇÏó ÅáóíúåóÇ ÇáúãõÚóæøóÖõ
ßóÇáúÈóÇÆöÚö ÅÐóÇ ÃóÝúáóÓó ÇáúãõÔúÊóÑöí ÈöËóãóäö ÓöáúÚóÊöåö ÚóÇÏóÊú
Åáóíúåö ÈöÝóÓúÎö ÇáúÍóÇßöãö ãöáúßðÇ ÙóÇåöÑðÇ æóÈóÇØöäðÇ åóÐóÇ ßõáøõåõ
ÅÐóÇ ßóÇäóÇ ßõÝõÄóíúäö ÝóÅöäú ßóÇäóÇ ÛóíúÑó ßõÝõÄóíúäö ÝóäößóÇÍõåõãóÇ
ÈóÇØöáñ Ãóæú ÃóÍóÏõåõãóÇ ßõÝõÄðÇ ÝóäößóÇÍõåõ åõæó ÇáÕøóÍöíÍõ æóÅöäú
ÊóÃóÎøóÑó æóåõæó ãóÍúãõæáñ Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ áóãú íóÑúÖóæúÇ Èößõáøò
ãöäúåõãóÇ
(ÝóÑúÚñ ÍóíúËõ ÞõáúäóÇ ÈöÇáÊøóæóÞøõÝö ÝóãóÇÊó) Ýöí ãõÏøóÊöåö
(ÃóÍóÏõåõãóÇ æóÞóÝó) ãöäú ÊóÑößóÊöåö (ãöíÑóÇËó ÒóæúÌóÉò) Åäú áóãú íóßõäú
áóåõ ÛóíúÑõåóÇ æóÅöáøóÇ ÝóÍöÕøóÊõåóÇ ãöäú ÇáÑøõÈõÚö Ãóæú ÇáËøõãõäö (Ãóæú
ãóÇÊóÊú) åöíó (ÝóãöíÑóÇËõ ÒóæúÌò) íõæÞóÝõ ÈóíúäóåõãóÇ (Åáóì
ÇáúÅöÕúáóÇÍö) Ãóæú ÊóÈóíøóäó ÇáúÍóÇáõ ßóãóÇ ÕóÑøóÍó Èöåö ÃóÕúáõåõ (æóáóÇ
íõØóÇáóÈõ) æóÇÍöÏñ ãöäúåõãóÇ (ÈöÇáúãóåúÑö) áöáúÅöÔúßóÇáö æóáóÇ ÓóÈöíáó
Åáóì ÅáúÒóÇãö ãóåúÑóíúäö æóáóÇ Åáóì ÞöÓúãóÉö ãóåúÑò ÚóáóíúåöãóÇ (æóåóáú
ÊóÓúÞõØõ äóÝóÞóÊõåóÇ) ÚóäúåõãóÇ ãõÏøóÉó ÇáÊøóæóÞøõÝö (æóÌúåóÇäö)
ÃóÍóÏõåõãóÇ äóÚóãú áöÚóÏóãö ÇáÊøóãúßöíäö æóÇáúÃóÕúáõ ÇáúÈóÑóÇÁóÉõ
æóÍóÈúÓõåóÇ áóíúÓó ãöäú ÌöåóÊöåöãóÇ æóåóÐóÇ ãóÇ ÕóÍøóÍóåõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
Þóæúáõåõ ÇÔúÊóÑóØó ÇÌúÊöãóÇÚóåõãú) º áöÃóäøó ÇáúæöáóÇíóÉó æóÅöäú
ËóÈóÊóÊú áößõáøö æóÇÍöÏò ÅáøóÇ ÃóäøóåóÇ áóãú ÊóÃúÐóäú áóåõ ÇÓúÊöÞúáóÇáðÇ
[ÝóÕúáñ ÃóÐöäóÊú áöæóáöíøóíúäö Ãóäú íõÒóæøöÌóåóÇ åóÐóÇ ãöäú ÒóíúÏò
æóåóÐóÇ ãöäú ÚóãúÑòæ Ãóæú ÃóØúáóÞóÊú ÇáúÅöÐúäó]
(Þóæúáõåõ æóÊóäúÞóÖöí ÚöÏøóÊõåóÇ ãöäú ãóæúÊö ÂÎöÑöåöãóÇ) ÞóÇáó
ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ æóÃóäú íóßõæäó ÇáÒøóæúÌõ ÛóíúÑó ÝóÑúÚò áöÃóÍóÏöåöãóÇ
æóáóÇ ÃóÕúáó áóåõ (Þóæúáõåõ æóãóÊóì Úóáöãó ÇáÓøóÈóÞó Ïõæäó ÇáÓøóÇÈöÞö
ÈóØóáóÇ) åóÐóÇ ÅÐóÇ ÃóíöÓó ãöäú ÒóæóÇáö ÇáúÅöÔúßóÇáö ÝóÅöäú ÑóÌóÇ
ÒóæóÇáóåõ æóÌóÈó ÇáÊøóæóÞøõÝõ ÞóØúÚðÇ ÞóÇáóåõ Ýöí ÇáÐøóÎóÇÆöÑö Ñ
(3/141)
ÇáúÅöãóÇãõ æóßóáóÇãõ ÇáúæóÓöíØö íóÞúÊóÖöí
ÊóÑúÌöíÍóåõ æóËóÇäöíåöãóÇ áóÇ áöÕõæÑóÉö ÇáúÚóÞúÏö æóÚóÏóãö ÇáäøõÔõæÒö
ãóÚó ÍóÈúÓöåóÇ æóÈöåö ÞóØóÚó ÇÈúäõ ßóÌøò æóÇáÏøóÇÑöãöíøõ æóÕóÍøóÍóåõ
ÇáúÎõæóÇÑöÒúãöíøó æóÇÞúÊóÖóì ßóáóÇãõ ÇáÑøóÇÝöÚöíøö ÊóÑúÌöíÍóåõ æóáóæú
ÞóÇáó ÈóÏóáó Þóæúáöåö ÊóÓúÞõØõ ßóãóÇ Ýöí ÇáúÃóÕúáö ßóÇäó Ãóæúáóì
æóáúíõäóÇÓöÈú Þóæúáóåõ (ÝóÅöäú ÃóæúÌóÈúäóÇ) åóÇ (æõÒøöÚóÊú) ÚóáóíúåöãóÇ
(ÝóÅöäú ÊóÚóíøóäó ÇáÓøóÇÈöÞõ) ãöäúåõãóÇ (ÑóÌóÚó ÇáúÂÎóÑõ Úóáóíúåö) ÈöãóÇ
ÃóäúÝóÞó (ÅáøóÇ ÅÐóÇ ÃóäúÝóÞó) ÚóáóíúåóÇ (ÈöÅöÐúäö ÇáúÍóÇßöãö) ÝóáóÇ
íóÑúÌöÚõ ßóÐóÇ Ýöí ÇáúÃóÕúáö äóÞúáðÇ Úóäú ÃóÈöí ÚóÇÕöãò ÇáúÚóÈøóÇÏöíøö
ÞóÇáó ÇáúÅöÓúäóæöíøõ æóÛóíúÑõåõ æóåõæó Óóåúæñ æóÇáÕøóæóÇÈõ ÇáúÚóßúÓõ
ÝóáóÇ íóÑúÌöÚõ ÅáøóÇ ÅÐóÇ ÃóäúÝóÞó ÈöÅöÐúäö ÇáúÍóÇßöãö (æóáóåóÇ ØóáóÈõ
ÇáúÝóÓúÎö) áöäößóÇÍöåóÇ Åäú ÞõáúäóÇ áóÇ ÊóÌöÈõ äóÝóÞóÊõåóÇ ÚóáóíúåöãóÇ
(áöáÖøóÑõæÑóÉö) åóÐóÇ ÒóÇÏóåõ ÈóÍúËðÇ æóåõæó ÙóÇåöÑñ æóíõÍúÊóãóáõ
Ãóäøóåõ ÃóÑóÇÏó Èöåö ãóÇ ÈóÍóËóåõ ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ãöäú Ãóäøó áóåóÇ
ÇáúÝóÓúÎó Ýöí ãõÏøóÉö ÇáÊøóæóÞøõÝö Åäú áóãú íóÑúÌõ ÒóæóÇáó ÇáúÅöÔúßóÇáö
áöáÖøóÑóÑö ßóÇáúÚóíúÈö æóßóáóÇãõ ÇáúÃóÕúÍóÇÈö ÕóÑöíÍñ Ãóæú ßóÇáÕøóÑöíÍö
Ýöí ÎöáóÇÝöåö
(ÝóÑúÚñ áóæú ÊóÏóÇÚóíóÇ ÇáÓøóÈúÞó ÈóíúäóåõãóÇ) ÈöÃóäú ÇÏøóÚóì ßõáøñ
ãöäúåõãóÇ Úóáóì ÇáúÂÎóÑö ÓóÈúÞóåõ (áóãú ÊõÓúãóÚú) ÏóÚúæóÇåõº áöÃóäøó
ÇáúÍõÑøóÉó áóÇ ÊóÏúÎõáõ ÊóÍúÊó ÇáúíóÏö ÝóáóíúÓó Ýöí íóÏö æóÇÍöÏò
ãöäúåõãóÇ ãóÇ íóÏøóÚöíåö ÇáúÂÎóÑõ æóÐößúÑõ ÇáúÍõÑøóÉö ÌóÑóì Úóáóì
ÇáúÛóÇáöÈö æóÅöáøóÇ ÝóÇáÒøóæúÌóÉõ áóÇ ÊóÏúÎõáõ ÊóÍúÊó íóÏö ÇáÒøóæúÌö
ãöäú ÍóíúËõ ÇáÒøóæúÌöíøóÉõ ãõØúáóÞðÇ (Ãóæú ÚóáóíúåóÇ ÓõãöÚóÊú Åäú
ÇÏøóÚóì ßõáøñ) ãöäúåõãóÇ (ÚöáúãóåóÇ ÈöÃóäøóåõ ÇáÓøóÇÈöÞõ) º áöÃóäøó
ÅÞúÑóÇÑóåóÇ ÈöÇáäøößóÇÍö ãóÞúÈõæáñ (áóÇ Åäú ÇÏøóÚóì) ßõáøñ ãöäúåõãóÇ
(ÚöáúãóåóÇ ÈöÇáÓøóÈúÞö) áöÃóÍóÏöåöãóÇ ÝóáóÇ ÊõÓúãóÚõ ÇáÏøóÚúæóì
áöáúÌóåúáö ÈöÇáúãõÏøóÚöí ÞóÇáó ÇáÓøõÈúßöíøõ ßóÐóÇ Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö
æóÃóÕúáöåóÇ áóßöäøó äóÕøó ÇáúÃõãøö íóÞúÊóÖöí ÃóäøóåóÇ ÊõÓúãóÚõ
áöáúÍóÇÌóÉö (ÝóÅöäú ÃóäúßóÑóÊú) ÚöáúãóåóÇ Èöåö ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ÓõãöÚóÊú
ÇáÏøóÚúæóì (æóÍóáóÝóÊú) Úóáóíúåö (ÈóÞöíó ÇáúÅöÔúßóÇáõ) .
æóÝöí ÈóÞóÇÁö ÇáÊøóÏóÇÚöí æóÇáÊøóÍóÇáõÝö ÈóíúäóåõãóÇ æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ¡ æóÇáËøóÇäöí: äóÚóãúº áöÃóäøóåóÇ ÅäøóãóÇ ÍóáóÝóÊú Úóáóì
äóÝúíö ÇáúÚöáúãö ÈöÇáÓøóÈúÞö æóåõæó áóÇ íõäóÇÝöí ÌóÑóíóÇäó ÃóÍóÏö
ÇáúÚóÞúÏóíúäö Úóáóì ÇáÕøöÍøóÉö æóÇáúãõãúÊóäöÚõ ÅäøóãóÇ åõæó ÇÈúÊöÏóÇÁõ
ÇáÊøóÏóÇÚöí æóÇáÊøóÍóÇáõÝö ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú ÛóíúÑö ÑóÈúØö ÇáÏøóÚúæóì
ÈöåóÇ¡ æóäóÞóáó ÇáúÃóÕúáõ åóÐóÇ Úóäú ÇáúÅöãóÇãö æóÇáúÛóÒóÇáöíøö
æóÇáúÃóæøóáõ ÈöÕöíÛóÉö Þöíáó æóåõæó ãóÇ äóÕøó Úóáóíúåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ
æóÇáúÚöÑóÇÞöíøõæäó æóÛóíúÑõåõãú¡ ßóãóÇ ÍóßóÇåõ ÌóãóÇÚóÉñ ãöäúåõãú ÇÈúäõ
ÇáÑøöÝúÚóÉö æóÕóÑøóÍó ßóÛóíúÑöåö ÊóÝúÑöíÚðÇ Úóáóíúåö ÈöÈõØúáóÇäö
ÇáäøößóÇÍóíúäö æóßóáóÇãõ ÇáúãõÕóäøöÝö ÞóÏú íõÔúÚöÑõ ÈöÊóÑúÌöíÍö
ÇáúÃóæøóáö (æóßóÐóÇ áóæú ÑóÏøóÊú ÚóáóíúåöãóÇ) Çáúíóãöíäó (ÝóÍóáóÝóÇ Ãóæú
äóßóáóÇ ÈóÞöíó ÇáúÅöÔúßóÇáõ) æóÞöíóÇÓõ ãóÇ ãóÑøó Úóäú ÇÈúäö ÇáÑøöÝúÚóÉö
Ãóäú íõÞóÇáó ÝóÅöäú ÍóáóÝóÇ Ãóæú äóßóáóÇ ÈóØóáó äößóÇÍõåõãóÇ ßóãóÇ áóæú
ÇÚúÊóÑóÝóÇ ÈöÇáúÅöÔúßóÇáö æóÈöåö ÕóÑøóÍó ÇáúÌõÑúÌóÇäöíøõ æóÇÞúÊóÖóÇåõ
ßóáóÇãõ ÛóíúÑöåö æóÌóÑóíúÊ Úóáóíúåö Ýöí ÔóÑúÍö ÇáúÈóåúÌóÉö æóÞóæúáõ
ÇáúãõÕóäøöÝö ÈóÞöíó ÇáúÅöÔúßóÇáõ ÒöíóÇÏóÉõ ÅíÖóÇÍò (æóÅöáøóÇ) ÈöÃóäú
ÍóáóÝó ÃóÍóÏõåõãóÇ Çáúíóãöíäó ÇáúãóÑúÏõæÏóÉó (ÝóíóÞúÖöí áöáúÍóÇáöÝö)
ÈöÇáäøößóÇÍö (æóíóÍúáöÝóÇäö Úóáóì ÇáúÈóÊøö) æóÇáúãóÑúÃóÉõ Úóáóì äóÝúíö
ÇáúÚöáúãöº áöÃóäøóåõãóÇ íóÍúáöÝóÇäö Úóáóì ÝöÚúáö ÃóäúÝõÓöåöãóÇ
ÈöÎöáóÇÝöåóÇ æóáöÃóäøó ÇáÏøóÚúæóì ÚóáóíúåóÇ ÈöÚöáúãöåóÇ æóÇáúíóãöíäó
Úóáóì æóÝúÞö ÇáÏøóÚúæóì.
(æó) ÅÐóÇ ÍóáóÝóÊú (åóáú íóßúÝöíåóÇ íóãöíäñ æóÇÍöÏóÉñ) áóåõãóÇ ßóãóÇ
ÞóÇáó ÇáúÞóÝøóÇáõ (Ãóãú) íóÌöÈõ (áößõáøò) ãöäúåõãóÇ (íóãöíäñ) æóÅöäú
ÑóÖöíóÇ Èöíóãöíäò æóÇÍöÏóÉò ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáúÈóÛóæöíø (æóÌúåóÇäö) ÑóÌøóÍó
ÇáÓøõÈúßöíøõ ãöäúåõãóÇ ÇáËøóÇäöíó æóÈöåö ÌóÒóãó ÇáúãõÕóäøöÝõ ÊóÈóÚðÇ
áöÊóÑúÌöíÍö ÇáÑøóæúÖóÉö Ýöí äóÙöíÑöåö Ýöí ÇáúÈóÇÈö ÇáÓøóÇÏöÓö ãöäú
ÃóÈúæóÇÈö ÇáÏøóÚóÇæóì æóíõÄóíøöÏõåõ ãóÇ ÐóßóÑõæåõ Ýöí ÇááøöÚóÇäö ãöäú
ÃóäøóåõãóÇ ÅÐóÇ ÇÏøóÚóíóÇ Úóáóíúåö ãóÇáðÇ ÝóÃóäúßóÑóåõ íóÍúáöÝõ áößõáøò
ãöäúåõãóÇ íóãöíäðÇ.
(æóáóæú ÍóáøóÝóåóÇ ÇáúÍóÇÖöÑõ Ýóåóáú áöáúÛóÇÆöÈö ÊóÍúáöíÝõåóÇ)
áöÊõãóíøöÒó ÍóÞøó ßõáøò ãöäúåõãóÇ Úóäú ÇáúÂÎóÑö Ãóæú áóǺ áöÃóäøó
ÇáúæóÇÞöÚóÉó æóÇÍöÏóÉñ (æóÌúåóÇäö) æóãóÍóáøõåõãóÇ ÅÐóÇ ÍóáóÝóÊú ÃóäøóåóÇ
áóÇ ÊóÚúáóãõ ÓóÈúÞóåõ æóáóÇ ÊóÇÑöíÎó ÇáúÚóÞúÏóíúäö ÝóÅöäú ÇÞúÊóÕóÑóÊú
Úóáóì ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÚúáóãõ ÓóÈúÞóåõ ÊóÚóíøóäó ÇáúÍóáöÝõ áöáËøóÇäöí
æóÃõÌúÑöíó åóÐóÇ ÇáúÎöáóÇÝõ Ýöí ßõáøö ÎóÕúãóíúäö íóÏøóÚöíóÇäö ÔóíúÆðÇ
æóÇÍöÏðÇ (æóÅöäú ÃóÞóÑøóÊú ÈöÇáÓøóÈúÞö áöÃóÍóÏöåöãóÇ ËóÈóÊó äößóÇÍõåõ)
ÈöÅöÞúÑóÇÑöåóÇ (æóáöáËøóÇäöí ÊóÍúáöíÝõåóÇ ÝóÅöäú äóßóáóÊú) Úóäú
Çáúíóãöíäö (æóÍóáóÝó) åõæó íóãöíäó ÇáÑøóÏøö (ÛóÑöãóÊú áóåõ ãóåúÑó
ãöËúáöåóÇ æóÅöäú áóãú íóÏúÎõáú ÈöåóÇ) º áöÃóäøó Çáúíóãöíäó
ÇáúãóÑúÏõæÏóÉó ßóÇáúÅöÞúÑóÇÑö æóåöíó áóæú ÃóÞóÑøóÊú áóåõ ÈöÇáÓøóÈúÞö
ÈóÚúÏó ÅÞúÑóÇÑöåóÇ Èöåö áöáúÃóæøóáö ÛóÑöãóÊú áóåõ ÇáúãóåúÑó áöãóÇ ãóÑøó
Ýöí ÇáúÅöÞúÑóÇÑö ãöäú ÊóÛúÑöíãö ÇáúãõÞöÑøö áöÚóãúÑòæ ãóÇ ÃóÞóÑøó Èöåö
áöÒóíúÏò¡ Èóáú áóæú ãóÇÊó ÇáúãõÞóÑøõ áóåõ ÇáúÃóæøóáõ Ýöí åóÐöåö ÞóÇáó
ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÕóÇÑóÊú ÒóæúÌóÉð áöáËøóÇäöí æóÊóÚúÊóÏøõ ãöäú ÇáúÃóæøóáö
ÚöÏøóÉó ÇáúæóÝóÇÉö Åäú áóãú íóØóÃúåóÇ æóÅöáøóÇ ÇÚúÊóÏøóÊú ÈöÃóßúËóÑó
ÇáúÃóãúÑóíúäö ãöäúåõãóÇ æóãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóÞúÑóÇÁö ÚöÏøóÉö ÇáúæóØúÁö ãóÇ
áóãú Êóßõäú ÍóÇãöáðÇ¡ æóÇáúÞöíóÇÓõ ÃóäøóåóÇ ÊóÑúÌöÚõ Úóáóì ÇáËøóÇäöí
ÈöãóÇ ÛóÑöãóÊúåõ áóåõº áöÃóäøóåóÇ ÅäøóãóÇ ÛóÑöãóÊúåõ áöáúÍóíúáõæáóÉö
ÃóãøóÇ ÅÐóÇ áóãú íóÍúáöÝú íóãöíäó ÇáÑøóÏøö ÝóáóÇ ÛõÑúãó áóåõ ÚóáóíúåóÇ
æóÅöäú ÃóÞóÑøóÊú ÈöåöãóÇ ãóÚðÇ Ýóåõæó áóÛúæñ ÝóíõÞóÇáõ áóåóÇ ÅãøóÇ Ãóäú
ÊõÞöÑøöí áöÃóÍóÏöåöãóÇ Ãóæú ÊóÍúáöÝöí (æóíóÕöÍøõ ÅÞúÑóÇÑõ ÇáúÎóÑúÓóÇÁö
æóíóãöíäõåóÇ ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö) Ãóíú ÇáúãõÝúåöãóÉö æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ
Ðóáößó æóáóÇ íóãöíäó ÚóáóíúåóÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑãáí ÇáßÈíÑ]
[ÝóÑúÚñ åóáú ÊóÓúÞõØõ äóÝóÞóÊõåóÇ Úóäú Çáúæóáöíøóíúäö Çáúãõæóßøóáöíäó
Ýöí ÇáäøößóÇÍ ãõÏøóÉó ÇáÊøóæóÞøõÝö]
Þóæúáõåõ æóßóáóÇãõ ÇáúæóÓöíØö íóÞúÊóÖöí ÊóÑúÌöíÍóåõ) æóÌóÒóãó Èöåö Ýöí
ÇáúÃóäúæóÇÑö (Þóæúáõåõ æóÇÞúÊóÖóì ßóáóÇãõ ÇáÑøóÇÝöÚöíøö ÊóÑúÌöíÍóåõ)
åõæó ÇáúÃóÕóÍøõ (Þóæúáõåõ ÞóÇáó ÇáúÅöÓúäóæöíøõ æóÛóíúÑõåõ æóåõæó Óóåúæñ
æóÇáÕøóæóÇÈõ ÇáúÚóßúÓõ ÅáóÎú) ÞõáúÊ ÞóÏú íóßõæäõ ÃóÑóÇÏó ÈöÇáúÅöÐúäö
ÇáúÅöáúÒóÇãó ÝóáóÇ íóßõæäõ ÇáÕøóæóÇÈõ ÇáúÚóßúÓó æóæóÌúåõåõ Ãóäøóåõ ÅÐóÇ
áóÒöãóåõ ÇáúÍóÇßöãõ ÈöÔóíúÁò áóÇ íóÑúÌöÚõ Èöåö æóÅöäú áóãú íóáúÒóãúåõ
Èöåö ÑóÌóÚó Èöåö Ú
[ÝóÑúÚñ ÇÏøóÚóì ßõáøñ ãöäúåõãóÇ Úóáóì ÇáúÂÎóÑö ÓóÈúÞóåõ Ýöí ÇáäøößóÇÍ]
(Þóæúáõåõ æóÌúåóÇäö ÃóÍóÏõåõãóÇ áóÇ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ
æóäóÞóáó ÇáúÃóÕúáõ åóÐóÇ Úóäú ÇáúÅöãóÇãö æóÇáúÛóÒóÇáöíøö) æóÌóÒóãó Èöåö
Ýöí ÇáúÃóäúæóÇÑö ÍóíúËõ ÞóÇáó ÝóÅöÐóÇ ÍóáóÝóÊú ßóãóÇ íóäúÈóÛöí Ãóæú
äóßóáóÊú ÈóÞöíó ÇáÊøóÏóÇÚöí æóÇáÊøóÍóÇáõÝõ ÈóíúäóåõãóÇ ÝóÅöäú ÍóáóÝó
ÃóÍóÏõåõãóÇ æóäóßóáó ÇáúÂÎóÑõ ÞóÖóì áóåõ æóÅöäú ÍóáóÝóÇ Ãóæú äóßóáóÇ
ÈóÞöíó ÇáúÅöÔúßóÇáõ æóÇáÊøóæóÞøõÝõ (Þóæúáõåõ æóÈöåö ÕóÑøóÍó
ÇáúÌõÑúÌóÇäöíøõ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ Ãóãú ÊóÌöÈõ áößõáøò
ãöäúåõãóÇ íóãöíäñ) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ ÑóÌøóÍó
ÇáÓøõÈúßöíøõ) Ãóíú æóÛóíúÑõåõ (Þóæúáõåõ Ýóåóáú áöáúÛóÇÆöÈö ÊóÍúáöíÝõåóÇ)
ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö (Þóæúáõåõ æóÃõÌúÑöíó åóÐóÇ ÇáúÎöáóÇÝõ Ýöí ßõáøö
ÎóÕúãóíúäö íóÏøóÚöíóÇäö ÔóíúÆðÇ æóÇÍöÏðÇ) ÞóÇáó ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó
ÇáúãóÑúæóÒöíøö Åäú ßóÇäóÇ ÞóÏú ÇÏøóÚóíóÇ Ðóáößó ÇáúÍóÞøó ãöäú ÌöåóÉò
æóÇÍöÏóÉò ãöËúáó Ãóäú ÇÏøóÚóíóÇ ÏóÇÑðÇ æóÑöËóÇåóÇ Ãóæú ãóÇáó ÔóÑößóÉò
ÈóíúäóåõãóÇ ÍóáóÝó áóåõãóÇ íóãöíäðÇ æóÇÍöÏóÉð æóÅöäú ßóÇäó ÇáúÍóÞøõ ãöäú
ÌöåóÊóíúäö ÍóáóÝó áößõáøö æóÇÍöÏò Úóáóì ÇáöÇäúÝöÑóÇÏö ÞóÇáó
ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ æóÞóæúáõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÕóÍöíÍñ ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ
æóÛóíúÑõåõ æóÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøó ãóÇ ÝóÕóáóåõ ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó ãóÍóáøõ
æöÝóÇÞò.
(Þóæúáõåõ Èóáú áóæú ãóÇÊó ÇáúãõÞöÑøõ áóåõ ÇáúÃóæøóáõ Ýöí åóÐöåö ÞóÇáó
ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ ÅáóÎú) ÃóÔóÇÑó Åáóì ÊóÕúÍöíÍöåö æóßóÐóÇ Þóæúáõåõ
æóÇáúÞöíóÇÓõ ÅáóÎú (Þóæúáõåõ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ Ðóáößó æóáóÇ íóãöíäó
ÚóáóíúåóÇ æóÇáúÍóÇáõ ÍóÇáõ ÇáúÅöÔúßóÇáö) Úóáóì ÇáúÍóÇáóÉö ÇáËøóÇäöíóÉö
íõÍúãóáõ ãóÇ äóÞóáóåõ ÇáúÌõæÑöíøõ æóÛóíúÑõåõ Úóäú äóÕøö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö
ãöäú ÃóäøóåóÇ áóæú ßóÇäóÊú ÎóÑúÓóÇÁó Ãóæú ãóÚúÊõæåóÉð Ãóæú ÕóÈöíøóÉð
Ãóæú ÎóÑöÓóÊú ÈóÚúÏó ÇáÊøóÒúæöíÌö áóãú íóßõäú ÚóáóíúåóÇ íóãöíäñ
æóíõÝúÓóÎõ ÇáäøößóÇÍõ
(3/142)
æóÇáúÍóÇáõ ÍóÇáõ ÇáúÅöÔúßóÇáö (ÝóÑúÚñ) ÞóæúáõåóÇ (áöÃóÍóÏöåöãóÇ áóãú
ÊóÓúÈöÞú ÅÞúÑóÇÑñ) ãöäúåóÇ (áöáËøóÇäöí) Ãóíú áöáúÂÎóÑö (Åäú ÇÚúÊóÑóÝóÊú)
ÞóÈúáóåõ (ÈöÇáÊøóÑúÊöíÈö) Ãóíú ÈöÓóÈúÞö ÃóÍóÏöåöãóÇ æóÅöáøóÇ ÝóíóÌõæÒõ
Ãóäú íóÞóÚóÇ ãóÚðÇ ÝóáóÇ Êóßõæäõ ãõÞöÑøóÉð ÈöÓóÈúÞö ÇáúÂÎóÑö
(ÝóÑúÚñ ÝóÅöäú áóãú íóÊóÚóÑøóÖóÇ áöáÓøóÈúÞö) æóáóÇ áöÚöáúãöåóÇ Èöåö
(æóÇÏøóÚóíóÇ) ÚóáóíúåóÇ (ÇáÒøóæúÌöíøóÉó) æóÝóÕóáóÇ ÇáúÞóÏúÑó
ÇáúãõÍúÊóÇÌó Åáóíúåö (áóÒöãóåóÇ ÇáúÍóáöÝõ) ÇáúÌóÇÒöãõ (áößõáøò)
ãöäúåõãóÇ ÈöÃóäú ÊóÍúáöÝó (ÃóäøóåóÇ áóíúÓóÊú ÒóæúÌóÊõåõ) æóáóÇ
íóßúÝöíåóÇ ÇáúÍóáöÝõ Úóáóì äóÝúíö ÇáúÚöáúãö ÈöÇáÓøóÇÈöÞö (æóíóÌõæÒõ
áóåóÇ Ðóáößó Åäú áóãú ÊóÚúáóãú ÓóÈúÞóåõ) ÞóÇáó Ýöí ÇáúÃóÕúáö æóåóÐóÇ
ßóãóÇ áóæú ÇÏøóÚóì Úóáóì ÑóÌõáò Ãóäøó ÃóÈóÇåõ ÃóÊúáóÝó ßóÐóÇ æóØóáóÈó
ÛõÑúãóåõ ãöäú ÇáÊøóÑößóÉö ÍóáóÝó ÇáúæóÇÑöËõ Ãóäøóåõ áóÇ íóÚúáóãõ Ãóäøó
ÃóÈóÇåõ ÃóÊúáóÝó¡ æóáóæú ÇÏøóÚóì Ãóäøó Úóáóíúåö ÊóÓúáöíãó ßóÐóÇ ãöäú
ÇáÊøóÑößóÉö ÍóáóÝó Ãóäøóåõ áóÇ íóáúÒóãõåõ ÇáÊøóÓúáöíãõ æóÚóÏóãõ
ÇáúÚöáúãö íõÌóæøöÒõ áóåõ ÇáúÍóáöÝó ÇáúÌóÇÒöãó (æóáóåõãú) ÇáúÃóæúáóì
æóáóåõãóÇ (ÇáÏøóÚúæóì) ÈöãóÇ ãóÑøó (Úóáóì) Çáúæóáöíøö (ÇáúãõÌúÈöÑö
æóíóÍúáöÝõ) Úóáóì ÇáúÈóÊøö (æóáóæú ßóÇäóÊú) ãõæóáøöíóÊõåõ (ßóÈöíÑóÉð)
áöÕöÍøóÉö ÅÞúÑóÇÑöåö ÈöÇáäøößóÇÍöº áöÃóäøó ÛóíúÑó ÇáúãõÌúÈöÑö áóÇ
ÊóÕöÍøõ ÇáÏøóÚúæóì ÈöÐóáößó Úóáóíúåöº áöÃóäøó ÅÞúÑóÇÑóåõ Èöåö áóÇ
íõÞúÈóáõ (Ëõãøó Åäú ÍóáóÝó ÝóáöáúãõÏøóÚöí) ãöäúåõãóÇ (ÊóÍúáöíÝõ
ÇáúÈöäúÊö) ÃóíúÖðÇ ÈóÚúÏó ÇáÏøóÚúæóì ÚóáóíúåöãóÇ (ÝóÅöäú äóßóáóÊú
ÍóáóÝó) ÇáúãõÏøóÚöí Çáúíóãöíäó ÇáúãóÑúÏõæÏóÉó (æóÇÓúÊóÍóÞøóåóÇ) Ãóíú
ÇáÒøóæúÌóÉó Ãóíú ËóÈóÊó äößóÇÍõåõ æóßóÐóÇ Åäú ÃóÞóÑøóÊú áóåõ æóáóÇ
íóÞúÏóÍõ Ýöíåö ÍóáöÝõ Çáúæóáöíøö |