ÇáÍÇæí
ÇáßÈíÑ Ýí ÝÞå ãÐåÈ ÇáÅãÇã ÇáÔÇÝÚí (ßöÊóÇÈõ ÇáÙøöåóÇÑö)
(ÈóÇÈõ ãóäú íóÌöÈõ Úóáóíúåö ÇáÙøöåóÇÑõ æãä áÇ íÌÈ Úáíå)
(ãöäú ßöÊóÇÈóíú ÙöåóÇÑò ÞóÏöíãò æóÌóÏöíÏò)
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ: (ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÈóÇÑóßó
æóÊóÚóÇáóì: {æóÇáøóÐöíäó íõÙóÇåöÑõæäó ãöäú äöÓóÇÆöåöãú} [ÇáãÌÇÏáÉ: 3]
ÇáúÂíóÉó) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ ÇáÙøöåóÇÑõ Ýóåõæó ãõÔúÊóÞøñ ãöäó ÇáÙøóåúÑö
áöÃóäøóåõ íóÞõæáõ: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí Ãóíú ÙóåúÑõßö
ãõÍóÑøóãñ Úóáóíøó ßóÊóÍúÑöíãö ÙóåúÑöåóÇ æóÎõÕøó ÇáÙøóåúÑõ áöÇÎúÊöÕóÇÕöåö
ÈöÇáÑøõßõæÈö æóÞóÏú ßóÇäó ÇáÙøöåóÇÑõ ØóáóÇÞðÇ Ýöí ÇáúÌóÇåöáöíøóÉö áóÇ
ÑóÌúÚóÉó ÈóÚúÏóåõ æóßóÐóáößó ÇáúÅöíáóÇÁõ.
æóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ åóáú Úõãöáó Èöåö Ýöí ÕóÏúÑö ÇáúÅöÓúáóÇãö ÞóÈúáó
äõÒõæáö ãóÇ ÇÓúÊóÞóÑøó Úóáóíúåö Íõßúãõåõ.
ÝóÞóÇáó ÈóÚúÖõåõãú: Úõãöáó Èöåö Ëõãøó äõÓöÎó.
æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: áã íÚãá Èå ÍÊì ÊÈíä.
æóÇáÓøóÈóÈõ Ýöí äõÒõæáö Íõßúãö ÇáÙøöåóÇÑö ãóÇ ÑóæóÇåõ ÞóÊóÇÏóÉõ Úóäú
ÃóäóÓö Èúäö ãóÇáößò Ãóäøó ÃóæúÓó Èúäó ÇáÕøóÇãöÊö ÙóÇåóÑó ãöäö
ÇãúÑóÃóÊöåö ÎóæúáóÉó ÈöäúÊö ËóÚúáóÈóÉó ÝóÔóßóÊú Ðóáößó Åöáóì ÑóÓõæáö
Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - æóÞóÇáóÊú: ÙóÇåóÑó ãöäøöí
Íöíäó ßóÈöÑóÊú Óöäøöí æóÑóÞøó ÚÙãí.
æÝí ÑæÇíÉ ÈÚÏ Ãä äËáË áóåõ ßöäóÇäóÊöí æóÞóÏõãóÊú ãóÚóåõ ÕõÍúÈóÊöí
æóÇÈúäõåõ ÕöÈúíóÉñ Åä Öãåã Åáí ÌÇÚÇ æÅä Öãåã Åáíå ÖÇÚÇ Åöáóì Çááøóåö
ÃóÔúßõæ ÚóÌúÒöí æóÞóÍúÑöí - Ãóíú åõãõæãöí æóÃóÍúÒóÇäöí -.
ÞóÇáó ÃóäóÓñ ÝóÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÂíóÉó ÇáÙøöåóÇÑö ÝóÞóÇáó
ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - áÃæÓ ÃÚÊÞ ÑÞÈÉ
ÝÞÇá: ãÇáí ÈöÐóáößó íóÏóÇäö ÝóÞóÇáó: Õõãú ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö
ÝóÞóÇáó: ÃóãóÇ Åöäøöí ÅöÐóÇ ÃóÎúØóÃóäöí Ãóäú Âßõáó Ýöí Çáúíóæúãö íóßöáøõ
ÈóÕóÑöí. ÞóÇáó: ÝóÃóØúÚöãú ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ ÞóÇáó: ãóÇ ÃóÌöÏõ ÅöáøóÇ
Ãóäú ÊõÚöíäóäöí ãöäúßó ÈöÚóæúäò æóÕöáóÉò ÞóÇáó: ÝóÃóÚóÇäóåõ ÑóÓõæáõ
Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÈöÎóãúÓóÉó ÚóÔóÑó ÕóÇÚðÇ
ÍóÊøóì ÌóãóÚó ÇáúÂíóÉó Çááøóåõ áå (æÇááå ÛÝæÑ ÑÍíã) .
æóÑóæóì åöÔóÇãõ Èúäõ ÍóÓøóÇäó Úóäö ÇÈúäö ÓöíÑöíäó ÞóÇáó: Ãóæøóáõ ãóäú
ÙóÇåóÑó Ýöí ÇáúÅöÓúáóÇãö ÒóæúÌõ ÎóæúáóÉó ÝóÃóÊóÊö ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÝóÐóßóÑóÊú Ðóáößó áóåõ ÝóÞóÇáó: ãóÇ
ÃóÊóÇäöí Ýöí åÐÇ ÔíÁ ÝóÞóÇáóÊú: íóÇ ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - äóÇáó ãöäøöí æóÌóÚóáóÊú ÊóÔúßõæ Åöáóì Çááøóåö
ÊóÚóÇáóì ÝóÈóíúäóãóÇ åõãóÇ ßóÐóáößó ÅöÐú äóÒóáó ÇáúÞõÑúÂäõ {ÞóÏú ÓóãöÚó
Çááøóåõ Þóæúáó ÇáøóÊöí ÊõÌóÇÏöáõßó Ýöí ÒóæúÌöåóÇ æóÊóÔúÊóßöí Åöáóì
Çááøóåö} [ÇáãÌÇÏáÉ: 1] Åöáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝÊÍÑíÑ
(10/411)
ÑóÞóÈóÉò ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú íóÊóãóÇÓøóÇ}
[ÇáãÌÇÏáÉ: 3] Ëõãøó ÍõÈöÓó ÇáúæóÍúíõ ÝóÇäúÕóÑóÝó ÑóÓõæáõ Çááøóåö -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÅáíåÇ ÝÊáì ÚóáóíúåóÇ¡ ÝóÞóÇáóÊú:
ãóÇ äóÌöÏõ ÑóÞóÈóÉð ÝóÞóÇáó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó - åõæó Ðóáößó ÝóÈóíúäóãóÇ åöíó ßóÐóáößó ÅöÐú äóÒóáó ÇáúæóÍúíõ
{Ýóãóäú áóãú íóÌöÏú ÝóÕöíóÇãõ ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö ãöäú ÞóÈúáö
Ãóäú íóÊóãóÇÓøóÇ} [ÇáãÌÇÏáÉ: 4] Ëõãøó ÍõÈöÓó ÇáúæóÍúíõ ÝóÇäúÕóÑóÝó
ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÝÊáì ÇáúæóÍúíó
ÚóáóíúåóÇ ÝóÞóÇáóÊú: ãóÇ äóÓúÊóØöíÚõ ÝóÞóÇáó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - åõæó Ðóáößó ÝóÈóíúäóãóÇ åöíó ßóÐóáößó ÅöÐú
äóÒóáó ÇáúæóÍúíõ {Ýóãóäú áóãú íóÓúÊóØöÚú ÝóÅöØúÚóÇãõ ÓöÊøöíäó
ãöÓúßöíäðÇ} [ÇáãÌÇÏáÉ: 4] ÝóÇäúÕóÑóÝó ÅöáóíúåóÇ ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÝóÊóáóÇåóÇ ÚóáóíúåóÇ ÝÞóÇáóÊó: ãóÇ äóÌöÏõ
ÝóÞóÇáó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -: ÅöäøóÇ
ÓóäõÚöíäõåõ) . ÞóÇáó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ: ÝóäóÒóáóÊú åóÐöåö ÇáúÂíóÇÊõ
ÇáËøóáóÇËõ.
ÝóÇáúÃõæáóì: Ýöí ÞöÕøóÊöåóÇ.
æóÇáËøóÇäöíóÉõ: Ýöí ÞöÕøóÊöåö.
æóÇáËøóÇáöËóÉõ: Ýöí ÈóíóÇäö Íõßúãö ßõáøö ãõÙóÇåöÑò áößóæúäöåóÇ ÚóÇãøóÉð
åóÐóÇ åõæó ÇáÓøóÈóÈõ Ýöí äõÒõæáö Âíö ÇáÙøöåóÇÑö æóÈóíóÇäö Íõßúãöåö.
Ëõãøó ÍóÏóËóÊú ÞöÕøóÉñ ÃõÎúÑóì ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Íõßúãö ÇáÙøöåóÇÑö¡
æóåõæó ãóÇ ÑóæóÇåõ ÓõáóíúãóÇäõ Èúäõ íóÓóÇÑò Úóäú ÓóáóãóÉó Èúäö ÕóÎúÑò
ÞóÇáó: ßõäúÊõ ÇãúÑóÃð íõÕöíÈõ ãöäó ÇáäøöÓóÇÁö ãóÇ áóÇ íõÕöíÈõåõ ÛóíúÑöí
ÝóáóãøóÇ ÃóÙóáøóäöí ÔóåúÑõ ÑóãóÖóÇäó ÎóÔöíÊõ Ãóäú áóÇ ÃóäúÒóÚó ÚóäúåóÇ
Åöáóì Ãóäú íõÏúÑößóäöíó ÇáúÝóÌúÑõ ÝóÊóÙóÇåóÑúÊõ ãöäúåóÇ ÝóÎóÏóãóÊúäöí
Ýöí áóíúáóÉò ÞãÑÇð ÝóÑóÃóíúÊõ ÓóÇÞóåóÇ Ýóáóãú ÃóáúÈóËú Ãóäú æóËóÈúÊõ
ÅöáóíúåóÇ ÝóÌóÇãóÚúÊõåóÇ Ëõãøó ÇäúØóáóÞúÊõ Åöáóì ÑóÓõæáö Çááøóåö -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÝóÐóßóÑúÊõ áóåõ Ðóáößó ÝóÞóÇáó:
ÃóÚúÊöÞú ÑóÞóÈóÉð¡ ÝóÞõáúÊõ: æóÇáøóÐöí ÈóÚóËóßó ÈöÇáúÍóÞøö äóÈöíøðÇ ãóÇ
Ãóãúáößõ ÑóÞóÈóÉð ÛóíúÑó åóÐöåö æóÖóÑóÈúÊõ ÈöíóÏöí Åöáóì ÑóÞóÈóÊöí
ÝóÞóÇáó: Õõãú ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö ÝóÞõáúÊõ: æóåóáú ÃóÕóÇÈóäöí ãóÇ
ÃóÕóÇÈóäöí ÅöáøóÇ ãöäó ÇáÕøóæúãö ÝóÞóÇáó: ÃóØúÚöãú ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ
ÝóÞõáúÊõ íóÇ ÑóÓõæáó Çááøóåö: áóÞóÏú ÈöÊúäóÇ áíáÊäÇ åÐå æãÇáäÇ ØóÚóÇãñ
äóÃúßõáõåõ ÝóÞóÇáó: ÇÐúåóÈú Åöáóì ÕóÏóÞóÉö Èóäöí ÒõÑóíúÞò ÝóÎõÐúåóÇ
æóÃóØúÚöãú ãöäúåóÇ ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ æóßõáú ÃóäúÊó æóÃóåúáõßó
ÇáúÈóÇÞöí.
ÝóÎóÈóÑõ ÎóæúáóÉó ãóÚó ÃóæúÓö Èúäö ÇáÕøóÇãöÊö ÓóÈóÈñ áöÈóíóÇäö Íõßúãö
ÇáÙøöåóÇÑö æóãóÇ äóÒóáó ãöäó ÇáúÞõÑúÂäö æóÎóÈóÑõ ÓóáóãóÉó Èúäö ÕóÎúÑò
ãóÚó ÇãúÑóÃóÊöåö ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Íõßúãöåö æóÙõåõæÑö ãóÇ äÒá Ýíå
æÇááå ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóßõáøõ ÒóæúÌò ÌóÇÒó ØóáóÇÞõåõ æóÌóÑóì
Úóáóíúåö ÇáúÍõßúãõ ãöäú ÈóÇáöÛò ÌóÑóì Úóáóíúåö ÇáÙøöåóÇÑõ ÍõÑøðÇ ßóÇäó
Ãóæú ÚóÈúÏðÇ Ãóæú ÐöãøöíøðÇ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó íóÕöÍøõ ÙöåóÇÑõ ÇáÐøöãøöíøö
ßóãóÇ íóÕöÍøõ ÙöåóÇÑõ ÇáúÍõÑøö ÇáúãõÓúáöãö.
æóÞóÇáó ãóÇáößñ: áóÇ íóÕöÍøõ ÙåÇÑ ÇáÚÈÏ.
(10/412)
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: áóÇ íóÕöÍøõ
ÙöåóÇÑõ ÇáúßóÇÝöÑö ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÇáøóÐöíäó
íõÙóÇåöÑõæäó ãöäúßõãú ãöäú äöÓóÇÆöåöãú} [ÇáãÌÇÏáÉ: 2] æóáóíúÓó
ÇáúßóÇÝöÑõ ãöäøóÇ ÝóÎóÑóÌó ãöäú Íõßúãö ÇáÙøöåóÇÑö æóÇáúÚóÈúÏõ æóÅöäú
ßóÇäó ãõÓúáöãðÇ Ýóåõæó ÛóíúÑõ ÏóÇÎöáò ÝöíãóÇ ÞõÕöÏó Èöåö ÇáÊøóãóíøõÒõ
æóÇáÊøóÔúÑöíÝõ¡ Ëõãøó ÞóÇáó: {æóÅöäøóåõãú áóíóÞõæáõæäó ãõäúßóÑðÇ ãöäó
ÇáúÞóæúáö æóÒõæÑðÇ} [ÇáãÌÇÏáÉ: 2] ÝóÌóÚóáóåõ ÈöÇáÙøöåóÇÑö ÞóÇÆöáðÇ
ãõäúßóÑðÇ æóÒõæÑðÇ æóÇáúßóÇÝöÑõ ÞóÇÆöáñ ÈöÇáÔøöÑúßö æóÌóÍúÏö
ÇáäøõÈõæøóÉö æóåõæó ÃóÚúÙóãõ æóÃóÛúáóÙõ Ëõãøó ÞóÇáó {æóÅöäøó Çááøóåó
áóÚóÝõæøñ ÛóÝõæÑñ} [ÇáãÌÇÏáÉ: 2] æóÇáúßóÇÝöÑõ áóÇ íóÊóæóÌøóåõ ãöËúáõ
åóÐóÇ ÇáúÎöØóÇÈö Åöáóíúåö Ëõãøó ÃóãóÑó ÇáúãõÙóÇåöÑó ÈöÇáúßóÝøóÇÑóÉö
æóåöíó ÚöÊúÞõ ÑóÞóÈóÉò æóåöíó áóÇ ÊóÕöÍøõ ãöäó ÇáúÚóÈúÏö áöÃóäøóåõ
ÚöäúÏóßõãú áóÇ íóãúáößõ æóáóÇ ãöäó ÇáúßóÇÝöÑö áöÃóäøó ÇáÑøóÞóÈóÉó
ÇáøóÊöí íõÚúÊöÞõåóÇ íóÌöÈõ Ãóäú Êóßõæäó ãõÄúãöäóÉð æóÇáúßóÇÝöÑõ áóÇ
íóãúáößõ ÚóÈúÏðÇ ãõÓúáöãðÇ Ëõãøó ÞóÇáó {Ýóãóäú áóãú íóÌöÏú ÝóÕöíóÇãõ
ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö} [ÇáãÌÇÏáÉ: 4] æóÇáÕøóæúãõ áóÇ íóÕöÍøõ ãöäó
ÇáúßóÇÝöÑö ÝóÏóáøóÊú åóÇÊóÇäö ÇáúÂíóÊóÇäö Úóáóì ÎõÑõæÌö ÇáúÚóÈúÏö
ãöäúåóÇ ÚöäúÏó ãóÇáößò æóÚóáóì ÎõÑõæÌö ÇáúßóÇÝöÑö ãöäúåóÇ ÚöäúÏó ÃóÈöí
ÍóäöíÝóÉó Ëõãøó Èóäóì ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó ÇáÊøóßúÝöíÑó
áóÇ íóÕöÍøõ ãöäúåõ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáÙøöåóÇÑõ. æóÇÓúÊóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó
ÇáÊøóßúÝöíÑó áóÇ íóÕöÍøõ ãöäúåõ ãóÚó ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ÐößúÑõåõ ãöäó
ÇáúÂíóÉö ÈöÃóäøóåóÇ ÚöÈóÇÏóÉñ ÊóÝúÊóÞöÑõ Åöáóì ÇáäøöíøóÉö Ýóáóãú ÊóÕöÍøó
ãöäó ÇáúßóÇÝöÑö ßóÇáÒøóßóÇÉö¡ æóáöÃóäøó ÇáÊøóßúÝöíÑó ÊóÛúØöíóÉñ
áöáÐøóäúÈö æóÅöÓúÞóÇØñ áöáúãóÃúËóãö æóåóÐóÇ áóÇ íóÕöÍøõ ãöäó ÇáúßóÇÝöÑö.
æóÇÓúÊóÏóáøó Úóáóì åóÐóÇ: ÈöÃóäøó ãóäú áóãú íóÕöÍøó ãöäúåõ ÇáÊßÝíÑ áã
íÕÍ ãäå ÇáÙåÇÑ ßÇáãÌäæä.
ÏáíáäÇ: Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì: {æóÇáøóÐöíäó íõÙóÇåöÑõæäó ãöäú
äöÓóÇÆöåöãú Ëõãøó íóÚõæÏõæäó áöãóÇ ÞóÇáõæÇ ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò ãöäú
ÞóÈúáö Ãóäú íóÊóãóÇÓøóÇ} [ÇáãÌÇÏáÉ: 3] æóãöäó ÇáúÂíóÉö ÏóáöíáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÚõãõæãõåóÇ ÇáúãõäúØóáöÞõ Úóáóì ÇáúãõÓúáöãö æóÇáúßóÇÝöÑö.
æóÇáËøóÇäöí: Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Ðóáößó áöÊõÄúãöäõæÇ ÈöÇááøóåö
æóÑóÓõæáöåö} [ÇáãÌÇÏáÉ: 4] æóÊóæóÌøõåõ Ðóáößó Åöáóì ÇáúßóÇÝöÑö Ýöí
ÇÈúÊöÏóÇÁö ÇáúÅöíãóÇäö ÃóÎóÕøõ ãöäú ÊóæóÌøõåöåö Åöáóì ÇáúãõÓúáöãö Ýöí
ÇÓúÊöÏóÇãóÉö ÇáúÅöíãóÇäö ÝóßóÇäó ÃóÓúæóÃõ ÇáúÃóÍúæóÇáö Ãóäú íóßõæäóÇ
ÝöíåóÇ ÓóæóÇÁð¡ ÝóÅöäú ÞóÇáõæÇ: åóÐöåö ÇáúÂíóÉõ æóÅöäú ÌóÇÒó Ãóäú
Êóßõæäó ÚóÇãøóÉð Ýöí ÇáúãõÓúáöãö æóÇáúßóÇÝöÑö ÝóÇáúÂíóÉõ ÇáøóÊöí
ÞóÈúáóåóÇ Ýöí ÇáúãõÓúáöãö Ïõæäó ÇáúßóÇÝöÑö æóãöäú ãóÐúåóÈößõãú Íóãúáõ
ÇáúãõØúáóÞö Úóáóì ÇáúãõÞóíøóÏö ÝóáóÒöãóßõãú Ãóäú ÊóÍúãöáõæÇ Úõãõæãó
ÇáËøóÇäöíóÉö Úóáóì ÎõÕõæÕö ÇáúÃõæáóì. Þöíáó: ÅöäøóãóÇ íõÍúãóáõ
ÇáúãõØúáóÞõ Úóáóì ÇáúãõÞóíøóÏö Åöäú ÓóáøóãúäóÇ Ãóäøó ÇáúÃõæáóì ÎóÇÕøóÉð
ÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáúÍõßúãõ ÝöíåöãóÇ æóÇÍöÏðÇ ÝóÃóãøóÇ Ýöí ÇáúÍõßúãóíúäö
ÇáúãõÎúÊóáöÝóíúäö ÝóáóÇ íõÍúãóáõ ÇáúãõØúáóÞõ Úóáóì ÇáúãõÞóíøóÏö
æóÇáúÍõßúãõ Ýöí ÇáöÇËúäóíúäö ãõÎúÊóáöÝñ áöÃóäøó ÇáúÂíóÉó ÇáúÃõæáóì Ýöí
ÊóÍúÑöíãö ÇáÙøöåóÇÑö æóÇáúÂíóÉó ÇáËøóÇäöíóÉó Ýöí Íõßúãö ÇáÙøöåóÇÑö
ÝóÅöäú ÞóÇáõæÇ: ÝóÇáËøóÇäöíóÉõ ÚóØúÝñ Úóáóì ÇáúÃõæáóì æóÍõßúãõ ÇáúÚóØúÝö
Íõßúãõ ÇáúãóÚúØõæÝö Úóáóíúåö ÞõáúäóÇ: åóÐóÇ ÝöíãóÇ áóÇ íóÓúÊóÞöáøõ
ÈöäóÝúÓöåö ÝóÅöäö ÇÓúÊóÞóáøó áóãú íõÔóÇÑößö ÇáúãóÚúØõæÝó Úóáóíúåö Ýöí
Íõßúãöåö. ÃóáóÇ ÊóÑóÇåõ áóæú ÞóÇáó: ÇÖúÑöÈú ÒóíúÏðÇ æóÚóãúÑðÇ ßóÇäó
ÚóãúÑðÇ ãóÚúØõæÝðÇ Úóáóì ÒóíúÏò Ýöí ÇáÖøóÑúÈö áöÃóäøó ÐößúÑó ÒóíúÏò
ÛóíúÑõ ãõÓúÊóÞöáøò¡ æóáóæú ÞóÇáó: ÇÖúÑöÈú ÒóíúÏðÇ æóÃóßúÑöãú ÚóãúÑðÇ
áóãú íóÕöÑú ÚóØúÝðÇ Úóáóíúåö Ýöí ÇáúÍõßúãö áöÇÓúÊöÞúáóÇáöåö æóÅöäú ßóÇäó
ÚóØúÝðÇ Úóáóíúåö Ýöí ÇáÐøößúÑö. æóáöÃóäøó ÇáÙøöåóÇÑó ØóáóÇÞñ äõÞöáó
Åöáóì ÛóíúÑöåö ÝóÕóÍøó ãöäó ÇáúãõÓúáöãö æóÇáúßóÇÝöÑö ßóÇáúÅöíáóÇÁö¡
æóáöÃóäøó ãóäú ÕóÍøó
(10/413)
ØóáóÇÞõåõ ÕóÍøó ÙöåóÇÑõåõ ßóÇáúãõÓúáöãöº
æóáöÃóäøó ãóÇ ÕóÍøó ãöäó ÇáúãõÓúáöãö Ýöí ÒóæúÌóÊöåö ÕóÍøó ãöäó
ÇáúßóÇÝöÑö ßóÇáØøóáóÇÞö¡ æóáöÃóäøó ÇáúÃóÍúßóÇãó ÇáúãõÎúÊóÕøóÉó
ÈöÇáäøößóÇÍö ÎóãúÓóÉñ: ÇáØøóáóÇÞõ æóÇáÙøöåóÇÑõ æóÇáúÅöíáóÇÁõ
æóÇáúÚöÏøóÉõ æóÇáäøóÓóÈõ ÝóáóãøóÇ ÊóÓóÇæóì ÇáúãõÓúáöãõ æóÇáúßóÇÝöÑõ Ýöí
ÓóÇÆöÑöåóÇ æóÌóÈó Ãóäú íõÓóÇæöíóåõ Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö. . ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ
Úóäú Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÇáøóÐöíäó íÙÇåÑæä ãäßã ãä äÓÇÆåã} Ýóãöäú
æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ ãöäú ÃóäøóåóÇ æóÇÑöÏóÉñ Ýöí ÇáÊøóÍúÑöíãö
æóåõæó íóÎõÕøõ ÇáúãõÓúáöãó æóÇáøóÊöí ÈóÚúÏóåóÇ Ýöí ÇáúÍõßúãö æóåõæó
íóÚõãøõ ÇáúãõÓúáöãó æóÇáúßóÇÝöÑó.
æóÇáËøóÇäöí: ÃóäøóåóÇ æóÅöäú ÎóÕøóÊö ÇáúãõÓúáöãó äõØúÞðÇ ÝóÞóÏú ÚóãøóÊö
ÇáúãõÓúáöãó æóÇáúßóÇÝöÑó ÍõßúãðÇ ÅöãøóÇ ÊóäúÈöíåðÇ æóÅöãøóÇ ÞöíóÇÓðÇ
ßóãóÇ ÞóÇáó: {íóÇ ÃóíøõåóÇ ÇáøóÐöíäó ÂãóäõæÇ ÅöÐóÇ äóßóÍúÊõãõ
ÇáúãõÄúãöäóÇÊö Ëõãøó ØóáøóÞúÊõãõæåõäøó ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú ÊóãóÓøõæåõäøó
ÝóãóÇ áóßõãú Úóáóíúåöäøó ãöäú ÚöÏøóÉò ÊóÚúÊóÏøõæäóåóÇ} [ÇáÃÍÒÇÈ: 49]
ÝóßóÇäó ÇáúßóÇÝöÑõ ßóÐóáößó. æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ {æóÅöäøóåõãú áóíóÞõæáõæäó
ãõäúßóÑðÇ ãöäó ÇáúÞóæúáö æóÒõæÑðÇ æóÅöäøó Çááå áÚÝæ ÛÝæÑ} . ÝåÐÇ ÇáÞæá
ÈÇáßÇÝÑ ÃÎÕ æáíÓ ÅÐÇ ÞÇá ÈÇáßÝÑ ãäßÑÇð æÒæÑÇð áã íÞá ÈÇáÙåÇÑ ãäßÑÇ
æÒæÑÇð. ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóãóÇ íóÞõæáõåõ ÈöÇáúßõÝúÑö ãöäó ÇáúãõäúßóÑö
æóÇáÒøõæÑö ÃóÚúÙóãõ Ëõãøó áóÇ íóáúÒóãõ Èöåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ÝóÈöÃóäú áóÇ
íóáúÒóãõåõ ÈöÇáÙøöåóÇÑö Ãóæúáóì Þöíáó: ÅöÐóÇ áóãú ÊóÌöÈö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ
ÈöÃóÛúáóÙö ÇáúãõäúßóÑóíúäó áóãú ÊóÌöÈú ÈöÃóÎóÝøöåöãóÇ¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó
ÑöÏøóÉó ÇáúãõÓúáöãö ÅöÐóÇ ÊóÇÈó ãöäúåóÇ ÃóÚúÙóãõ ãöäú ÙöåóÇÑöåö æóáóÇ
íóÏõáøõ ÓõÞõæØõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Úóäúåõ Ýöí ÑöÏøóÊöåö Úóáóì ÓõÞõæØöåóÇ
Úóäúåõ Ýöí ÙöåóÇÑöåö. æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ {æóÅöäøó Çááøóåó áÚÝæ ÛÝæÑ}
ÝóÝöíåö ÌóæóÇÈóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÚóÝõæñ Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÈöÞóÈõæáöåóÇ ÅöÐóÇ ÃõÏøöíóÊú
æóÇáËøóÇäöí: ÚóÝõæñ Åöäú ÃóÓúáóãó. æóÃóãøóÇ Þóæúáõßõãú: Åöäøóåõ áóÇ
íóÕöÍøõ ãöäúåõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ áöÃóäøóåóÇ ÚöÊúÞõ ãõÓúáöãò ÚöäúÏóßõãú
æóåõæó áóÇ íóãúáößõ ãõÓúáöãðÇ Ýóåõãú íóÞõæáõæäó Åöäøóåõ íõÌúÒöÆõ ÚöÊúÞõ
ßóÇÝöÑò æóåõæó íóãúáößõ ßóÇÝöÑðÇ¡ Úóáóì Ãóäøóåõ ÞóÏú íóÕöÍøõ ãöäúåõ
ÚöÊúÞõ ãõÓúáöãò ÅöÐóÇ æóÑöËó ÚóÈúÏðÇ ãõÓúáöãðÇ æóÅöãøóÇ ÈöÃóäú íóßõæäó
ÇáúÚóÈúÏõ ßóÇÝöÑðÇ Ýöí íóÏöåö ÝóíõÓúáöãõ Ýöí ãöáúßöåö¡ æóÅöãøóÇ ÈöÃóäú
íóÞõæáó áöáúãõÓúáöãö ÃóÚúÊöÞú Úóäøöí ÚóÈúÏóßó åóÐóÇ ÇáúãõÓúáöãó
ÝóíõÌúÒöÆõ¡ æóÞóæúáõåõãú: áóÇ íóÕöÍøõ ãöäúåõ ÇáÕøóæúãõ ÝöíåóÇ áöÃóäøóåõ
ÞõÑúÈóÉñ æóáóíúÓó ÅöÐóÇ áóãú íóÕöÍøó ãöäúåõ ÇáÕøóæúãõ Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
áóãú ÊóÌöÈú Úóáóíúåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ßóÇáúãõÑúÊóÏøö æóÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ýöí
ÇáúÞóÊúáö. æóÞöíóÇÓõåõãú Úóáóì ÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÕøöíóÇãö: ÝóÇáúãóÚúäóì Ýöí
ÇáúÃóÕúáö ÃóäøóåóÇ ÚöÈóÇÏóÉñ ãóÍúÖóÉñ æóÝöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ãóÚó
ÇáÊøóÚóÈøõÏö ÍóÞøñ áöÂÏóãöíøò.
æóÞóæúáõåõãú: (ÅöäøóåóÇ ÊóÛúØöíóÉñ áöáÐøóäúÈö æóÊóßúÝöíÑñ áöáúãóÃúËóãö)
Ýóåöíó ßóÐóáößó Ýöí ÍóÞøö ÇáúãõÓúáöãö æóÚõÞõæÈóÉñ Ýöí ÍóÞøö ÇáúßóÇÝöÑö
ÃóáóÇ ÊóÑóì Åöáóì Þóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó
- (ÇáúÍõÏõæÏõ ßóÝøóÇÑóÇÊñ áöÃóåúáöåóÇ) . ÝóßóÇäóÊú ßóÐóáößó Ýöí ÍóÞøö
ÇáúãõÓúáöãö æóÚõÞõæÈóÉñ Ýöí ÍóÞøö ÇáúßóÇÝöÑö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ÈöäóÇÁö ÇáÙøöåóÇÑö Úóáóì ÇáÊøóßúÝöíÑö Ýóãöäú
æóÌúåóíúäö:
ÃÍÏåãÇ: ÇäÊÝÇÖå ÈöÇáúãõÑúÊóÏøö íóÕöÍøõ ãöäúåõ ÇáÙøöåóÇÑõ æóáóÇ íóÕöÍøõ
ãöäúåõ ÇáÊøóßúÝöíÑõ. ÅöÐóÇ áóãú íóÚõÏú Ýöíåö Ýóáóãú íõÚúÊóÈóÑú Èöåö
áöÌóæóÇÒö Îõáõæøöåö Úóäúåõ Úóáóì Ãóäøó ÇáÊøóßúÝöíÑó íóÕöÍøõ ãöäúåõ
ÈöÛóíúÑö ÇáÕøóæúãö æóÃóãøóÇ ÞöíóÇÓõåõãú
(10/414)
Úóáóì ÇáúãóÌúäõæäö¡ ÝóÇáúãóÚúäóì Ýöíåö
Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ ØóáóÇÞõåõ ÝóßóÐóáößó áóãú íóÕöÍøó ÙöåóÇÑõåõ
æóÇáúßóÇÝöÑõ íóÕöÍøõ ØóáóÇÞõåõ ÝóÕóÍøó ÙöåóÇÑõåõ.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ãóäøó ÙöåóÇÑó ÇáúÚóÈúÏö æóÇáúßóÇÝöÑö ÕóÍöíÍñ Ýóßõáøõ
ÒóæúÌò ÚóÇÞöáò ÈóÇáöÛò ÙóÇåóÑó ÕóÍøó ÙöåóÇÑõåõ ÝóÊóßõæäõ ÕöÍøóÊõåõ
ãõÚúÊóÈóÑóÉð ÈöÔóÑúØóíúäö åõãóÇ: ÇáúÈõáõæÛõ¡ æóÇáúÚóÞúáõ ßóÇáØøóáóÇÞö¡
æóÃóãøóÇ ÇáÕøóÈöíøõ æóÇáúãóÌúäõæäõ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÙöåóÇÑõåõãóÇ ßóãóÇ áóÇ
íóÕöÍøõ ØáÇÞåãÇ áÇÑÊÝÇÚ ÇáÞáã ÚäåãÇ.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóÝöí ÇãúÑóÃóÊöåö ÏóÎóáó ÈöåóÇ Ãóæú áóãú
íóÏúÎõáú íóÞúÏöÑõ Úóáóì ÌöãóÇÚöåóÇ Ãóæú áóÇ íóÞúÏöÑõ ÈöÃóäú Êóßõæäó
ÍóÇÆöÖðÇ Ãóæú ãõÍúÑöãóÉð Ãóæú ÑóÊúÞóÇÁó Ãóæú ÕóÛöíÑóÉð) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÃóãøóÇ ÇáÒøóæúÌóÉõ ÇáøóÊöí íóÕöÍøõ ÇáÙøöåóÇÑõ
ãöäúåóÇ Ýóåöíó ÇáøóÊöí íóÞóÚõ ÇáØøóáóÇÞõ ÚóáóíúåóÇ æóÐóáößó ÈöÃóäú
Êóßõæäó ÒóæúÌóÉð ÓóæóÇÁð ßóÇäóÊú ãõÓúáöãóÉð Ãóæú ßóÇÝöÑóÉð ÍõÑøóÉð Ãóæú
ÃóãóÉð ÕóÛöíÑóÉð Ãóæú ßóÈöíÑóÉð ÚóÇÞöáóÉð Ãóæú ãóÌúäõæäóÉð áöÃóäøóäóÇ
äóÚúÊóÈöÑõ ÇáúÈõáõæÛó æóÇáúÚóÞúáó Ýöí ÇáÒøóæúÌö æóáóÇ äóÚúÊóÈöÑõåõãóÇ
Ýöí ÇáÒøóæúÌóÉö.
ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ: ÑóÍúãóÉõ Çááøóåö Úóáóíúåö - (ÏóÎóáó ÈöåóÇ Ãóæú áóãú
íóÏúÎõáú) ÑóÏøðÇ Úóáóì Þóæúãò ÒóÚóãõæÇ Ãóäøó ÇáÙøöåóÇÑó áóÇ íóÕöÍøõ
ÅöáøóÇ ãöäú ãóÏúÎõæáò ÈöåóÇ æóåóÐóÇ Þóæúáõ ãóäú ÒóÚóãó Ãóäøó ÇáúÚóæúÏó
Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö åõæó ÇáúÚóæúÏõ Åöáóì ÇáúæóØúÁö ËóÇäöíóÉð ÈóÚúÏó Ãõæáóì
ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ÛóíúÑó ãóÏúÎõæáò ÈöåóÇ ÚöäúÏó ÙöåóÇÑöåö ÝóæóØöÆóåóÇ áóãú
íóßõäú ÚóæúÏðǺ áöÃóäøóåõ ÇáúæóØúÁõ ÇáúÃóæøóáõ ÝóÅöÐóÇ áóãú íõæÌóÏú
ÝöíåóÇ ÇáúÚóæúÏõ áóãú íóÕöÍøó ãöäúåóÇ ÇáÙøöåóÇÑõ. æóÇáúßóáóÇãõ ãóÚóåõãú
íóÃúÊöí Ýöí ÇáúÚóæúÏö Úóáóì Ãóäøóåõ áóíúÓó íóáúÒóãõ Ãóäú íóßõæäó ßõáøõ
ãõÙóÇåöÑò ÚóÇÆöÏðÇ ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóÕöÍøó ÇáÙøöåóÇÑõ ãöãøóäú áóÇ íõæÌóÏõ
ãöäúåõ ÇáúÚóæúÏõ¡ Ëõãøó ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ íóÞúÏöÑõ Úóáóì ÌöãóÇÚöåóÇ
Ãóæú áóÇ íóÞúÏöÑõ ÈöÃóäú Êóßõæäó ÍóÇÆöÖðÇ Ãóæú ãõÍúÑöãóÉð Ãóæú ÑóÊúÞóÇÁó
Ãóæú ÕóÛöíÑóÉð æóåóÐóÇ ÞóÇáóåõ ÑóÏøðÇ Úóáóì ÂÎóÑöíäó ÒóÚóãõæÇ Ãóäøó
ÇáÙøöåóÇÑó áóÇ íóÕöÍøõ ÅöáøóÇ Úáì ãä íãßä ÌãÇÚåÇ áÕÛíÑ Ãóæú ÑóÊóÞò¡ Ãóæú
áóÇ ÊóÍöáøõ áöÅöÍúÑóÇãò Ãóæú ÍóíúÖò áöÃóäøóåõ ÍóÑøóãó ÈöÇáÙøöåóÇÑö ãóÇ
áóãú íóßõäú áöÊóÍúÑöíãö ÇáÙøöåóÇÑö Ýöíåö ÊóÃúËöíÑñ. æóåóÐóÇ ÝóÇÓöÏñ
áöÃóäøó ÇáÙøöåóÇÑó ßóÇäó áóÝúÙðÇ äõÞöáó Íõßúãõåõ ãóÚó ÈóÞóÇÁö ãóÍóáøöåö
æóÇáØøóáóÇÞõ íóÞóÚõ Úóáóíúåöäøó ÝóÕóÍøó ÇáÙøöåóÇÑõ ãöäúåõäøó.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (Ãóæú Ýöí ÚöÏøóÉò íóãúáößõ ÑóÌúÚóÊóåóÇ
ÝóÐóáößó ßõáøõåõ ÓæÇÁ (ÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ) ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ íóäúÈóÛöí
Ãóäú íóßõæäó ãóÚúäóì Þóæúáöåö Ýöí ÇáøóÊöí íóãúáößõ ÑóÌúÚóÊóåóÇ Ãóäøó
Ðóáößó íóáúÒóãõåõ Åöäú ÑóÇÌóÚóåóÇ áöÃóäøóåõ íóÞõæáõ áóæú ÊóÙóÇåóÑó
ãöäúåóÇ Ëõãøó ÃóÊúÈóÚó ÇáÊøóÙúåöíÑó ØóáóÇÞðÇ ãóáóßó Ýöíåö ÇáÑøóÌúÚóÉó
ÝóáóÇ Íõßúãó ááÅíáÇÁ ÍÊì íÑÊÌÚ ÝÅÐÇ ÇÑÊÌÚ ÑÌÚ Íßã ÇáÅíáÇÁ æÞÏ ÌãÚ
ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÈíäåãÇ ÍíË íáÒãÇä æÍíË íÓÞØÇä æÝí åÐÇ áãÇ æÕÝÊ ÈíÇä) .
ÞÇá ÇáãÇæÑÏí: Åä ÙóÇåóÑó ãöäó ÇáúãõØóáøóÞóÉö áóãú íóÎúáõ ØóáóÇÞõåóÇ ãöäú
ÃóÍóÏö ÃóãúÑóíúäö: ÅöãøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÈóÇÆöäðÇ Ãóæú ÑóÌúÚöíøðÇ ÝóÅöäú
ßóÇäó ÈóÇÆöäðÇ áóãú íóÕöÍøó ÇáÙøöåóÇÑõ ãöäúåóÇ áöÃóäøóåóÇ áóÇ íóÞóÚõ
ÚóáóíúåóÇ áöÎõÑõæÌöåóÇ ãöäú
(10/415)
Íõßúãö ÇáÒøóæúÌóÇÊö¡ æóÅöäú ßóÇäó
ÇáØøóáóÇÞõ ÑóÌúÚöíøðÇ ÝóÅöäú ÕóÇÏóÞó ÙöåóÇÑóåõ ÈóÚúÏó ÇäúÞöÖóÇÁö
ÚöÏøóÊöåóÇ ãöäúåõ áóãú íóÕöÍøó ÇáÙøöåóÇÑõ áöÃóäøóåóÇ ÞóÏú ÈóÇäóÊú
ÈöÇäúÞöÖóÇÁö ÇáúÚöÏøóÉö æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÇáúÚöÏøóÉö ÕóÍøó ÇáÙøöåóÇÑõ
áöÃóäøóåõ áóãøóÇ æóÞóÚó ÇáØøóáóÇÞõ ÚóáóíúåóÇ Ýöí ÇáúÚöÏøóÉö ÕóÍøó
ÇáÙøöåóÇÑõ ãöäúåóÇ Ýöí ÇáúÚöÏøóÉö ßóÇáÒøóæúÌóÉö ÅöáøóÇ Ãóäøóåõ áóÇ
íóßõæäõ ÚóÇÆöÏðÇ ãóÚó ÕöÍøóÉö ÇáÙøöåóÇÑö ãóÇ áóãú íõÑóÇÌöÚú áöÃóäøó
ÇáúÚóæúÏó Ãóäú íõãúÓößóåóÇ ÈóÚúÏó ÇáÙøöåóÇÑö ÒóæúÌóÉð ãöäú ÛóíúÑö
ÊóÍúÑöíãò íõæÌöÈõ áöáúÝõÑúÞóÉö æóåóÐöåö Ýöí ÊóÍúÑöíãö ÝõÑúÞóÉò Ýóáóãú
íóÕöÑú ÈöÙöåóÇÑöåö ÚóÇÆöÏðÇ¡ æóáöÃóäøóåõ áóæú ÙóÇåóÑó ãöäúåóÇ ÞóÈúáó
ÇáØøóáóÇÞö Ëõãøó ÇÊøóÈóÚóåõ ÈöØóáóÇÞò ÑóÌúÚöíøò áóãú íóßõäú ÚóÇÆöÏðÇ
ÝóßóÐóáößó ÅöÐóÇ ÙóÇåóÑó ãöäúåóÇ Ýöí ØóáóÇÞò ÑóÌúÚöíøò æóÅöÐóÇ ÕóÍøó
Ãóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ ÚóÇÆöÏðÇ æóÅöäú ÕóÍøó ÙöåóÇÑõåõ ãóÇ áóãú íõÑóÇÌöÚú
ÝóÇáúßóÝøóÇÑóÉõ Úóáóíúåö áöÃóäøó ÇáúßóÝøóÇÑóÉó ÊóÌöÈõ ÈöÇáúÚóæúÏö ÈóÚúÏó
ÇáÙøöåóÇÑö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ãóäøó ÙöåóÇÑóåõ Ýöí ÇáúÚöÏøóÉö ÕóÍöíÍñ æóÅöäú áóãú íóßõäú
ÚóÇÆöÏðÇ Ýóáóåõ ÍóÇáóÊóÇäö:
ÅöÍúÏóÇåõãóÇ: Ãóäú íõÑóÇÌöÚóåóÇ Ýöí ÇáúÚöÏøóÉö.
æóÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú áóÇ íõÑóÇÌöÚóåóÇ. ÝóÅöäú ÑóÇÌóÚóåóÇ Ýöí ÇáúÚöÏøóÉö
ÚóÇÏóÊú Åöáóì ÇáäøößóÇÍö ÇáøóÐöí ÙóÇåóÑóåóÇ Ýöíåö æóÚóÇÏó ÇáÙøöåóÇÑõ
Ýöíåö æóÕóÇÑó ÚóÇÆöÏðÇ¡ æóÈöãóÇÐóÇ íóÕöíÑõ ÚóÇÆöÏðÇ Ýöíåö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÞóÇáó Ýöí ÇáúÃõãøö íóÕöíÑõ ÚóÇÆöÏðÇ ÈöäóÝúÓö ÇáÑøóÌúÚóÉö
áöÃóäøó ÇáÑøóÌúÚóÉó ÃóæúßóÏõ ãöäú ÅöãúÓóÇßöåóÇ ÒóæúÌóÉð ÈóÚúÏó
ÇáÙøöåóÇÑö áöÃóäøóåõ ÃóÈúáóÛõ Ýöí ÇáÊøóãóÓøõßö ÈöÚöÕúãóÊöåóÇ ãöäö
ÇÓúÊöÏóÇãóÉö ÅöãúÓóÇßöåóÇ ÝóßóÇäó ÈöÃóäú íóÕöíÑó ÚóÇÆöÏðÇ Ãóæúáóì.
ÝóÚóáóì åóÐóÇ ÊóÌöÈõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ Úóáóíúåö ÈöãõÌóÑøóÏö ÇáÑøóÌúÚóÉö
ÇáøóÊöí ÕóÇÑó ÈöåóÇ ÚóÇÆöÏðÇ¡ Ýóáóæö ÇÊøóÈóÚó ÇáÑøóÌúÚóÉó ØóáóÇÞðÇ áóãú
ÊóÓúÞõØú Úóäúåõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: ÞóÇáóåõ Ýöí (ÇáúÅöãúáóÇÁö) Åöäøóåõ áóÇ íóßõæäõ
ÚóÇÆöÏðÇ ÈöäóÝúÓö ÇáÑøóÌúÚóÉö ÍóÊøóì íóãúÖöíó ÚóáóíúåóÇ ÈóÚúÏóåóÇ
ÒóãóÇäõ ÇáúÚóæúÏö æóåõæó ÅöãúÓóÇßõåóÇ ÈóÚúÏó ÇáÑÌÚÉ ÍÊì íãÖí ÒãÇä
ÇáÊÍÑíã ÈÇáÝÑÞÉ æÅäãÇ áã íÕÑ ÚÇÆÏÇð Åáì ÈÇáÅãÓÇß ÈóÚúÏó ÇáÑøóÌúÚóÉöº
áöÃóäøó ÇáúÚóæúÏó Ãóäú íõãúÓößóåóÇ ÒóæúÌóÉð ÛóíúÑó ãõÍóÑøóãóÉò æóáóíúÓó
íõãúÓößõåóÇ ÒóæúÌóÉð ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó ÇáÑøóÌúÚóÉö ÝóÚóáóì åóÐóÇ áóæö
ÇÊøóÈóÚó ÇáÑøóÌúÚóÉó ØóáóÇÞðÇ áóãú íóÕöÑú ÚóÇÆöÏðÇ æóáóãú ÊóÌöÈú
Úóáóíúåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ æóáóæú ÃóãúåóáóåóÇ ÈóÚúÏó ÇáÑøóÌúÚóÉö ÍóÊøóì
ãóÖóì Úóáóíúåö ÒóãóÇäõ ÇáÊøóÍúÑöíãö ÕóÇÑó ÍöíäóÆöÐò ÚóÇÆöÏðÇ æóæóÌóÈóÊú
Úóáóíúåö ÇáßÝÇÑÉ.
ÃãÇ ÇáÍÇáÉ ÇáËøóÇäöíóÉõ: æóåõæó Ãóäú áóÇ íõÑóÇÌöÚóåóÇ ÍóÊøóì ÊóãúÖöíó
ÇáúÚöÏøóÉõ ÝóÞóÏú ÈóÇäóÊú ÝóÅöäú áóãú íóÓúÊóÃúäöÝú äößóÇÍóåóÇ ÓóÞóØó
Íõßúãõ ÇáÙøöåóÇÑö¡ æóÅöäö ÇÓúÊóÃúäóÝó äößóÇÍóåóÇ Ýóåóáú íóÚõæÏõ
ÙöåóÇÑõåõ Ýöíåö Ãóãú áóÇ Úóáóì Þóæúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúÞóÏöíãö ßõáøöåö æóÃóÍóÏõ Þóæúáóíúåö
Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö Ãóäøó ÙöåóÇÑóåõ Ýöí ÇáäøößóÇÍö ÇáúÃóæøóáö íóÚõæÏõ Ýöí
ÇáäøößóÇÍö ÇáËøóÇäöí.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö áóÇ íóÚõæÏõ æóÞóÏú ãóÖóì ÊóæúÌöíåõ
ÇáúÞóæúáóíúäö ÝóÅöÐóÇ Þöíáó Åöäøó ÙöåóÇÑóåõ áóÇ íóÚõæÏõ ÝóÞóÏú ÈóØóáó
Íõßúãõåõ æóÍóáøó áóåõ ÅöÕóÇÈóÊõåóÇ áöÃóäøóåõ áóãú íóÚõÏú Ýóáóãú íóÍúÑõãú
æóÅöÐóÇ Þöíáó Åöäøó ÙåÇÑå íÚæÏ
(10/416)
ÕóÇÑó ÚóÇÆöÏðÇ æóÈöãóÇÐóÇ íóÕöíÑõ
ÚóÇÆöÏðÇ¿ Úóáóì æóÌúåóíúäö ãõÎóÑøóÌóíúäö ãöäó ÇáúÞóæúáóíúäö Ýöí
ÇáÑøóÌúÚóÉö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÕöíÑõ ÚóÇÆöÏðÇ ÈöäóÝúÓö ÇáäøößóÇÍö æóæóÌóÈóÊú Úóáóíúåö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ ÚóÇÆöÏðÇ ÅöáøóÇ ÈöÃóäú
íóãúÖöíó ÈóÚúÏó ÇáäøößóÇÍö ÒóãóÇäõ ÇáúÚóæúÏö Ýóáóæö ÇÊøóÈóÚó ÇáäøößóÇÍó
ØóáóÇÞðÇ áóãú íóÚõÏú æóáóãú ÊóÌöÈú Úóáóíúåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÃóãøóÇ ÇáúãõÒóäöíøõ ÝóÞóÏö ÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí ãõÑóÇÏöåö
ÈößóáóÇãöåö ÝóÞóÇáó ÇáúÈóÛúÏóÇÏöíøõæäó: ÃóÑóÇÏó Èöåö Ãóäøó ÇáÙøöåóÇÑó
Ýöí ÚöÏøóÉö ÇáÑøóÌúÚóÉö áóÇ íóßõæäõ ÙöåóÇÑðÇ ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó ÇáÑøóÌúÚóÉö
Ýóíóßõæäõ ãõÎóÇáöÝðÇ áöáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí ãóÐúåóÈöåö æóãõÍúÊóÌøðÇ
ÈöÃóäøóåõ áóãøóÇ áóãú íóßõäú ÚóÇÆöÏðÇ ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó ÇáÑøóÌúÚóÉö¡
ßóÐóáößó áóÇ íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó ÇáÑøóÌúÚóÉö¡ æóåóÐóÇ
ÎóØóÃñ áöÃóäøó ÔóÑúØó ÇáÙøöåóÇÑö Ãóäú íõÕóÇÏöÝóåóÇ Ýöí ÇáÒøóæúÌöíøóÉö
æóåóÐöåö ÌóÇÑöíóÉñ Ýöí ÃóÍúßóÇãö ÇáÒøóæúÌöíøóÉö ÝóÕóÍøó ÙöåóÇÑõåõ
ãöäúåóÇ áöæõÌõæÏö ÔóÑúØöåö æóÔóÑúØõ ÇáúÚóæúÏö Ãóäú íõãúÓößóåóÇ ÛóíúÑó
ãõÍóÑøóãóÉò æóåóÐöåö ãõÍóÑøóãóÉñ Ýóáóãú íóÕöÑú ÚóÇÆöÏðÇ áöÚóÏóãö
ÔóÑúØöåö ÝóÇÝúÊóÑóÞóÇ. æóÞóÇáó ÇáúÈóÕúÑöíøõæäó: Èóáú Êóæóåøóãó
ÇáúãõÒóäöíøõ Ãóäøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó Íöíäó ÌóÚóáóåõ ãõÙóÇåöÑðÇ Ýöí
ÇáúÚöÏøóÉö ÌóÚóáóåõ ÚóÇÆöÏðÇ ÝöíåóÇ ÝóÊóßóáøóãó Úóáóíúåö æóåóÐóÇ æóåúãñ
Úóáóì ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóáóíúÓó ÈöãõÎóÇáóÝóÉò áóåõ ÝóÅöäøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó
æóÅöäú ÌóÚóáóåõ ãõÙóÇåöÑðÇ ÞóÈúáó ÇáÑøóÌúÚóÉö áóãú íóÌúÚóáúåõ ÚóÇÆöÏðÇ
ÅöáøóÇ ÈóÚúÏóåóÇ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì: (æóáóæú ÊóÙóÇåóÑó ãöäö ÇãúÑóÃóÊöåö æóåöíó
ÃóãóÉñ Ëõãøó ÇÔúÊóÑóÇåóÇ ÝóÓóÏó ÇáäøößóÇÍõ æóÇáÙøöåóÇÑõ ÈöÍóÇáöåö áóÇ
íóÞúÑóÈõåóÇ ÍóÊøóì íõßóÝøöÑó áöÃóäøóåóÇ áóÒöãóÊúåõ æóåöíó ÒóæúÌóÉñ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÕõæÑóÊõåóÇ Ýöí ÑóÌõáò ÙóÇåóÑó ãöäú ÒóæúÌóÊöåö
æóåöíó ÃóãóÉñ ÝóÙöåóÇÑõåõ ãöäúåóÇ ÕóÍöíÍñ ßóãóÇ Ãóäøó ØóáóÇÞóåõ
ÚóáóíúåóÇ æóÇÞöÚñ ÝóÅöÐóÇ ÇÔúÊóÑóÇåóÇ ÈóÚúÏó ÙöåóÇÑöåö ÝóÚóáóì
ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó ÇáÔøöÑóÇÁõ ÈóÚúÏó ãõÖöíøö ÒóãóÇäö ÇáúÚóæúÏö
æóæõÌõæÈö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÝóíóÈúØõáõ ÇáäøößóÇÍõ ÈöÇáúãöáúßö¡ æóáóÇ
ÊóÓúÞõØõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ÈöÇáÔøöÑóÇÁö áöæõÌõæÈöåóÇ ÞóÈúáóåõ æóåöíó
ãõÍóÑøóãóÉñ Úóáóíúåö ÈóÚúÏó ÇáÔøöÑóÇÁö æóÇáúãöáúßö ÍóÊøóì íõßóÝøöÑó
ßóãóÇ ßóÇäóÊú ãõÍóÑøóãóÉð Úóáóíúåö ÞóÈúáó ÇáÔøöÑóÇÁö ßóÇáúãõáóÇÚóäóÉö
ÅöÐóÇ ÇÔúÊóÑóÇåóÇ ßóÇäó ÊóÍúÑöíãõåóÇ ÈóÚúÏó ÇáÔøöÑóÇÁö ßóÊóÍúÑöíãöåóÇ
ÞóÈúáóåõ æóßóÇáúãõØóáøóÞóÉö ËóáóÇËðÇ ÅöÐóÇ ÇÔúÊóÑóÇåóÇ¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ
áóæú ÃóÚúÊóÞóåóÇ Ýöí ßóÝøóÇÑóÊöåö ÃóÌúÒóÃóÊúåõ æóÅöäú ßóÇäóÊú ÓóÈóÈðÇ
Ýöí æõÌõæÈöåóÇ Úóáóíúåö ßóãóÇ áóæú äóÐóÑó Åöäú ãóáóßó ÃóãóÉð Ãóäú
íõÚúÊöÞó ÑóÞóÈóÉð Ýóãóáóßó ÃóãóÉð ÌóÇÒó Ãóäú íõÚúÊöÞóåóÇ Úóäú äóÐúÑöåö
æóÅöäú ßóÇäóÊú ÓóÈóÈðÇ áöæõÌõæÈö äóÐúÑöåö.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÔúÊóÑöíóåóÇ ÞóÈúáó ÇáúÚóæúÏö æóÐóáößó
ÈöÃóäú íóÔúÊóÑöíóåóÇ ÚõÞóíúÈó ÙöåóÇÑöåö ãöäú ÛóíúÑö ÝóÕúáò ÝóÝöí
ÚóæúÏöåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó ÇáÙøóÇåöÑõ ãöäú ßóáóÇãö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö åóÇåõäóÇ
Ãóäøóåõ íóÕöíÑõ ÚóÇÆöÏðÇ ÈöÇáÔøöÑóÇÁö áöÃóäøó ÇáúÚóæúÏó Ãóäú íõãúÓößóåóÇ
ÈóÚúÏó ÇáÙøöåóÇÑö ÝóáóÇ íõÍóÑøöãõåóÇ æóáóíúÓó ÇáÔøöÑóÇÁõ ÊóÍúÑöíãðÇ
áóåóÇ Èóáö ÇÓúÊöÈóÇÍóÊõåóÇ ÈöÇáúãöáúßö ÃóÞúæóì ãöäö ÇÓúÊöÈóÇÍóÊöåóÇ
ÈöÇáäøößóÇÍö ÝóÚóáóì åóÐóÇ ÞóÏú æóÌóÈóÊú Úóáóíúåö ßóÝøóÇÑóÉõ ÇáúÚóæúÏö
æóÍóÑõãó Úóáóíúåö ÅöÕóÇÈóÊõåóÇ ÍóÊøóì íõßóÝøöÑó¡ æóáóæö ÇÊøóÈóÚó
ÇáÔøöÑóÇÁó ÚöÊúÞóåóÇ áóãú ÊóÓúÞõØú Úäå ÇáßÝÇÑÉ.
(10/417)
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ
ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö Ãóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ ÈöÇáÔøöÑóÇÁö ÚóÇÆöÏðÇ
æóáóÇ ÈóÚúÏóåõ æóÞóÏú ÓóÞóØó Íõßúãõ ÇáúÚóæúÏö ÈöËõÈõæÊö Çáúãöáúßö
áöÃóäøó ÇáúÚóæúÏó Ãóäú íõãúÓößóåóÇ ÒóæúÌóÉð æóåóÐöåö ÈöÇáÔøöÑóÇÁö
ÚõÞóíúÈó ÇáÙøöåóÇÑö ÎóÇÑöÌóÉñ ãöäó ÇáÒøóæúÌöíøóÉö¡ æóáöÃóäøó ÇáÔøöÑóÇÁó
ÃóÑúÝóÚõ áöáÒøóæúÌöíøóÉö ãöäó ÇáØøóáóÇÞö ÇáÑøóÌúÚöíøö¡ æóáöÃóäøó
ÇáúÚóæúÏó ÊóÇÈöÚñ áöáÙøöåóÇÑö ÝóáóãøóÇ áóãú íóÕöÍøó ÇáÙøöåóÇÑõ ÅöáøóÇ
Ýöí ÍóÇáö ÇáÒøóæúÌöíøóÉö áóãú íóÕöÍøó ÇáúÚóæúÏõ ÅöáøóÇ Ýöí ÍóÇáö
ÇáÒøóæúÌöíøóÉö.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó: æóåóÐóÇ åõæó ÇáÙøóÇåöÑõ ãöäú ßóáóÇãö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ áöÃóäøó ÊóÚúáöíáóåõ ÈöÃóäøóåóÇ áóÒöãóÊúåõ
æóåöíó ÒóæúÌóÊõåõ Ïóáöíáñ Úóáóì Ãóäøóåõ ÍóÑøóãóåóÇ Úóáóíúåö áöæõÌõæÈö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóåöíó ÒóæúÌóÉñ ÝóÚóáóì åóÐóÇ áóÇ íóÕöíÑõ ÚóÇÆöÏðÇ
ÈöÇáÔøöÑóÇÁö æóáóÇ ÊóÌöÈõ Úóáóíúåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ æóÊóÍöáøõ áóåõ
ßóÇáúÃóãóÉö ÇáøóÊöí áóãú íóÊóÞóÏøóãú ÙöåóÇÑõåóÇ¡ æóæóÌóÏúÊõ áöÈóÚúÖö
ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ æóÌúåðÇ ËóÇáöËðÇ æóåõæó Ãóäú ÞóÇáó: Åöäú ßóÇäó ÇáÔøöÑóÇÁõ
ÚõÞóíúÈó ÇáÙøöåóÇÑö ÈöÃóäö ÇÈúÊóÏóÃó ÇáÒøóæúÌõ ÈöÇáØøóáóÈö ÝóÞóÇáó
áöáúãóÇáößö: ÈöÚúäöí ÝóÞóÇáó: ÞóÏú ÈöÚúÊõ áóãú íóßõäú ÚóÇÆöÏðÇ áöÃóäøóåõ
ÔóÑóÚó ÚõÞóíúÈó ÙöåóÇÑöåö ÝöíãóÇ íóÑúÝóÚõ ÇáÒøóæúÌöíøóÉó Ýóáóãú íóßõäú
ÚóÇÆöÏðÇ ßóãóÇ áóæú ÔóÑóÚó Ýöí ÇáØøóáóÇÞö¡ æóÅöäö ÇÈúÊóÏóÃó ÇáúãóÇáößõ
ÚõÞóíúÈó ÙöåóÇÑöåö ÈöÇáúÈóÐúáö ÝóÞóÇáó: [ÞóÏú] ÈöÚúÊõßó ÝóÞóÇáó
ÇáÒøóæúÌõ: ÞóÏú ÞóÈöáúÊõ ÕóÇÑó ÚóÇÆöÏðÇ áöÃóäøó ÈóÐúáó ÇáúãóÇáößö ÛóíúÑõ
ãóäúÓõæÈò Åöáóì ÝöÚúáö ÇáÒøóæúÌö ÝóÕóÇÑó ÇáÒøóæúÌõ Ýöí ÒóãóÇäö ÇáúÈóÐúáö
ãõãúÓößðÇ Úóäú ÑóÝúÚö ÇáÒøóæúÌöíøóÉö æóãóÇ íóÚúÞõÈõ ÇáúÈóÐúáó ãöäú
ÞóÈõæáöåö ÇáÑøóÇÝöÚö áöáÒøóæúÌöíøóÉö ßóÇäó ÈóÚúÏó ãõÖöíøö ÒóãóÇäö
ÇáúÚóæúÏö ÝóáöÐóáößó ÕóÇÑó ÚóÇÆöÏðÇ æóæóÌóÈóÊú Úóáóíúåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ
ÝóÇãúÊóäóÚó ãöäúåóÇ ÍóÊøóì íõßóÝøöÑó æóáöåóÐóÇ ÇáúæóÌúåö æóÌúåñ Èóíøöäñ
æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóÇ íóáúÒóãõ ÇáúãóÛúáõæÈó Úóáóì ÚóÞúáöåö
ÅöáøóÇ ãöäú ÓßÑ (æóÞóÇáó Ýöí ÇáúÞóÏöíãö) Ýöí ÙöåóÇÑö ÇáÓøóßúÑóÇäö
ÞóæúáóÇäö ÃóÍóÏõåõãóÇ íóáúÒóãõåõ æóÇáúÂÎóÑõ áóÇ íóáúÒóãõåõ (ÞóÇáó
ÇáúãõÒóäöíøõ) ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì íóáúÒóãõåõ Ãóæúáóì æóÃóÔúÈóåõ
ÈöÃóÞóÇæöíáöåö æóáóÇ íóáúÒóãõåõ ÃóÔúÈóåõ ÈÇáÍÞ ÚäÏí ÅÐÇ ßÇä áÇ íãíÒ (ÞÇá
ÇáãÒäí) ÑÍãå Çááå æÚáÉ ÌæÇÒ ÇáØáÇÞ ÚäÏå ÅöÑóÇÏóÉö ÇáúãõØóáøöÞö æóáóÇ
ØóáóÇÞó ÚöäúÏóåõ Úóáóì ãõßúÑóåò áöÇÑúÊöÝóÇÚö ÅöÑóÇÏóÊöåö æóÇáÓøóßúÑóÇäõ
ÇáøóÐöí áóÇ íóÚúÞöáõ ãóÚúäóì ãÇ íÞæá áÇ ÅÑÇÏÉ áå ßÇáäÇÆã ÝóÅöäú Þöíáó
áöÃóäøóåõ ÃóÏúÎóáó Ðóáößó Úóáóì äóÝúÓöåö Þöíáó ÃóæóáóíúÓó æóÅöäú
ÃóÏúÎóáóåõ Úóáóì äóÝúÓöåö Ýóåõæó Ýí ãÚäì ãÇ ÃÏÎáå Úáì ÛíÑå ãä ÐåÇÈ ÚÞáå
æÇÑÊÝÇÚ ÅÑÇÏÊå æóáóæö ÇÝúÊóÑóÞó ÍõßúãõåõãóÇ Ýöí ÇáúãóÚúäóì ÇáúæóÇÍöÏö
áöÇÎúÊöáóÇÝö äÓÈÊå ãä äÝÓå æãä ÛíÑå áóÇÎúÊóáóÝó Íõßúãõ ãóäú Ìõäøó
ÈöÓóÈóÈö äóÝúÓöåö æóÍõßúãõ ãóäú Ìõäøó ÈöÓóÈóÈö ÛóíúÑöåö ÝóíóÌõæÒõ
ÈöÐóáößó ØóáóÇÞõ ÈÚÖ ÇáãÌÇäíä ÝóÅöäú Þöíáó ÝóÝóÑúÖõ ÇáÕøóáóÇÉö íóáúÒóãõ
ÇáÓøóßúÑóÇäó æóáóÇ íáÒã ÇáãÌäæä Þíá æßÐáß ÝóÑúÖõ ÇáÕøóáóÇÉö íóáúÒóãõ
ÇáäøóÇÆöãó æóáóÇ íóáúÒóãõ ÇáúãóÌúäõæäó Ýåá íÌíÒ ØáÇÞ Çáäæã áæÌæÈ ÝÑÖ
ÇáÕáÇÉ Úáíåã ÝÅä Þíá áÇ íÌæÒ áÃäå áÇ íÚÞá Þíá æßÐáß ØáÇÞ ÇáÓßÑÇä áÃäå áÇ
íÚÞá ÞÇá Çááå ÊÚÇáì: {æáÇ ÊóÞúÑóÈõæÇ ÇáÕøóáÇÉó æóÃóäúÊõãú ÓõßóÇÑóì
ÍóÊøóì ÊóÚúáóãõæÇ ãóÇ ÊÞæáæä} Ýóáóãú Êóßõäú áóåõ ÕóáóÇÉñ ÍóÊøóì
íóÚúáóãóåóÇ æóíõÑöíÏóåóÇ æßÐáß áóÇ ØóáóÇÞó áóåõ æóáóÇ
(10/418)
ÙåÇÑ ÍÊì íÚáãå æíÑíÏå æåæ Þæá ÚËãÇä Èä
ÚÝÇä æÇÈä ÚÈÇÓ æÚãÑ Èä ÚÈÏ ÇáÚÒíÒ æíÍíì Èä ÓÚíÏ æÇááíË Èä ÓÚÏ æÛíÑåã æÞÏ
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì ÅÐÇ ÇÑÊÏ ÓßÑÇä áã íÓÊÊÈ Ýí ÓßÑå æáã íÞÊá Ýíå
(ÞÇá ÇáãÒäí) ÑÍãå Çááå æóÝöí Ðóáößó Ïóáöíáñ Ãóäú áóÇ Íõßúãó áöÞóæúáöåö
áÇ ÃÊæÈ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÚúÞöáõ ãóÇ íóÞõæáõ ÝóßóÐóáößó åõæó Ýöí
ÇáØøóáóÇÞö æóÇáÙøöåóÇÑö áóÇ íóÚúÞöáõ ãóÇ íóÞõæáõ Ýåæ ÃÍÏ Þæáíå Ýí
ÇáÞÏíã) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: áóÇ ÇÎúÊöáóÇÝó Èóíúäó ÇáúÝõÞóåóÇÁö Ãóäøó
ÇáúãóÌúäõæäó æóÇáúãõÛúãóì Úóáóíúåö æóÇáäøóÇÆöãó áóÇ íóÞóÚõ ØóáóÇÞõåõãú
æóáóÇ íóÕöÍøõ ÙöåóÇÑõåõãú ÝóÃóãøóÇ ÇáÓøóßúÑóÇäõ Ýóáóåõ ÍóÇáóÊóÇäö:
ÅöÍúÏóÇåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó ÓõßúÑõåõ ãöäú ÛóíúÑö ãóÚúÕöíóÉò ßóãóäú ÔóÑöÈó
ÔóÑóÇÈðÇ Ùóäøóåõ ÛóíúÑó ãõÓúßöÑò ÝóßóÇäó ãõÓúßöÑðÇ Ãóæú ÃõßúÑöåó Úóáóì
ÔõÑúÈö ÇáúãõÓúßöÑö Ãóæú ÔóÑöÈó ÏóæóÇÁð ÝóÃóÓúßóÑóåõ ÝóåóÐóÇ ßóÇáúãõÛúãóì
Úóáóíúåö Ýöí Ãóäú áóÇ íóÞóÚó ØóáóÇÞõåõ æóáóÇ íóÕöÍøó ÙöåóÇÑõåõ.
æÇáÍÇáÉ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú íóßõæäó ÓõßúÑõåõ ÈöãóÚúÕöíóÉò æóåõæó Ãóäú
íóÞúÕöÏó ÔõÑúÈó ÇáúãõÓúßöÑö ÝóíóÓúßóÑõ. ÝóÞóÏö ÇÎúÊóáóÝó ÇáäøóÇÓõ Ýöí
ØóáóÇÞöåö æóÙöåóÇÑöåö ÝóãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö
æóÇáúÞóÏöíãö æóãóÇ ÙóåóÑó Ýöí ÌóãöíÚö ßõÊõÈöåö æóäóÞóáóåõ Úóäúåõ ÓóÇÆöÑõ
ÃóÕúÍóÇÈöåö ÛóíúÑõ ÇáúãõÒóäöíøö Ãóäøó ØóáóÇÞóåõ æóÙöåóÇÑóåõ æóÇÞöÚñ
ßóÇáÕøóÇÍöí æóäóÞóáó ÇáúãõÒóäöíøõ Úóäúåõ ÞóæúáðÇ ËóÇäöíðÇ Ýöí ÇáúÞóÏöíãö
Ãóäøó ØóáóÇÞóåõ æóÙöåóÇÑóåõ áóÇ íóÞóÚõ ÝóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ ÝöíãóÇ
äóÞóáóåõ Úóäúåõ ÝóÃóËúÈóÊóåõ ÈóÚúÖõåõãú ÞóæúáðÇ ËóÇäöíðÇ áöËöÞóÉö
ÇáúãõÒóäöíøö Ýöí ÑöæóÇíóÊöåö æóÖóÈúØöåö áöäóÞúáöåö æóäóÝóÇåõ
ÇáúÃóßúËóÑõæäó æóÇãúÊóäóÚõæÇ ãöäú ÊóÎúÑöíÌöåö ÞóæúáðÇ ËóÇäöíðÇ áöÃóäøó
ÇáúãõÒóäöíøó æóÅöäú ßóÇäó ËöÞóÉð ÖóÇÈöØðÇ ÝóáóíúÓó ãöäú ÃóÕúÍóÇÈöåö Ýöí
ÇáúÞóÏöíãö¡ æóãóÐúåóÈõåõ Ýöí ÇáúÞóÏöíãö ÅöãøóÇ Ãóäú íóßõæäó ãóÃúÎõæÐðÇ
ãöäú ßõÊõÈöåö ÇáúÞóÏöíãóÉö æóáóíúÓó ÝöíåóÇ åóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ æóÅöãøóÇ Ãä
íßæä ãäÞæáÇð ãä ÃóÕúÍóÇÈö ÇáúÞóÏöíãö æóåõãõ ÇáÒøóÚúÝóÑóÇäöíøõ
æóÇáúßóÑóÇÈöíÓöíøõ æóÃóÈõæ ËóæúÑò¡ æóÃóÍúãóÏõ Èúäõ ÍóäúÈóáò æóÇáúÍóÇÑöËõ
æóÇÈúäõ ÓõÑóíúÌò¡ æóÇáúÞóÝøóÇáõ æóÃóÈõæ ÚóÈúÏö ÇáÑøóÍúãóäö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ
æóáóãú íõäúÞóáú Úóäú æóÇÍöÏò ãöäúåõãú åóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú
íõÖóÇÝó Åöáóíúåö¡ æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÓóãöÚóåõ ãöäú ÈóÚúÖö ÃóÕúÍóÇÈö
ÇáúÞóÏöíãö ãóÐúåóÈðÇ áóåõ Ýóæóåöãó æóäóÓóÈóåõ Åöáóì ÇáÔøóÇÝöÚöíøö
áöÃóäøó ÃóÈóÇ ËóæúÑò íóÑóì Ðóáößó ãóÐúåóÈðÇ áöäóÝúÓöåö¡ ÝóÕóÇÑó
ãóÐúåóÈóåõ ÞóæúáðÇ æóÇÍöÏðÇ Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö æóÇáúÞóÏöíãö Ãóäøó ØóáóÇÞó
ÇáÓøóßúÑóÇäö æóÙöåóÇÑóåõ æóÇÞöÚñ æóÈöåö ÞóÇáó ãöäó ÇáÕøóÍóÇÈóÉö ÚõãóÑõ
Èúäõ ÇáúÎóØøóÇÈö æóÚóáöíøõ Èúäõ ÃóÈöí ØóÇáöÈò¡ æóÅöÍúÏóì
ÇáÑøöæóÇíóÊóíúäö Úóäö ÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäú ÌóãöíÚöåöãú
æóãöäó ÇáÊøóÇÈöÚöíäó ÓóÚöíÏõ Èúäõ ÇáúãõÓóíøóÈö æóÇáúÍóÓóäõ æóÇÈúäõ
ÓöíÑöíäó æóÓõáóíúãóÇäõ Èúäõ íóÓóÇÑò æóãöäó ÇáúÝõÞóåóÇÁö ãóÇáößõ Èúäõ
ÃóäóÓò Ýöí ÃóßúËóÑö Ãóåúáö ÇáúãóÏöíäóÉö æóÇáúÃæúÒóÇÚöíøõ Ýöí ÃóßúËóÑö
Ãóåúáö ÇáÔøóÇãö¡ æóÇáäøóÎóÚöíøõ¡ æóÇáËøóæúÑöíøõ æóÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó Ýöí
ÃóßúËóÑö Ãóåúáö ÇáúÚöÑóÇÞö.
æóÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ: ØóáóÇÞõ ÇáÓøóßúÑóÇäö æóÙöåóÇÑõåõ áóÇ íóÞóÚõ æóÈöåö
ÞóÇáó ãöäó ÇáÕøóÍóÇÈóÉö ÚõËúãóÇäõ Èúäõ ÚóÝøóÇäó ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ
æóÅöÍúÏóì ÇáÑøöæóÇíóÊóíúäö Úóäö ÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò æóãöäó ÇáÊøóÇÈöÚöíäó
ÚõãóÑõ Èúäõ ÚóÈúÏö ÇáúÚóÒöíÒö.
æóãöäó ÇáúÝõÞóåóÇÁö ÇááøóíúËõ Èúäõ ÓóÚúÏò¡ æóÏóÇæõÏõ Èúäõ Úóáöíøò¡
æóÚõËúãóÇäõ ÇáúÈóÊøöíøõ æóÃóÈõæ ËóæúÑò. æóÇÓúÊóÏóáøõæÇ
(10/419)
Úóáóì Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ ãóÃúÎõæÐò
ÈöØóáóÇÞöåö æóÙöåóÇÑöåö ßóÇáúãõÛúãóì Úóáóíúåö ÈöÃóäøó ãóÇÚöÒðÇ ÃóÞóÑøó
ÚöäúÏó ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÈöÇáÒøöäóÇ
ÝóÞóÇáó: (áóÚóáøóßó áóãóÓúÊó áóÚóáøóßó ÞóÈøóáúÊó) ÞóÇáó: áóÇ ÞóÇáó:
ÃóÈöåö ÌöäøóÉñ Þöíáó: áóÇ ÞóÇáó: (ÇÓúÊóäúßöåõæåõ) áöíóÚúáóãó ÈöÐóáößó
ÍóÇáó ÓõßúÑöåö ãöäú ÕóÍúæöåö ÝóáóæúáóÇ ÇÝúÊöÑóÇÞõ Íõßúãöåö ÈöÇáÓøõßúÑö
æóÇáÕøóÍúæö áóãóÇ ßóÇäó áÃãÑå ÈÐáß ÊÃËíÑå. æóÇÓúÊóÏóáøó ÇáúãõÒóäöíøõ
ÈöãóÇ ÓóäóÐúßõÑõåõ. . æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì æõÞõæÚö ØóáóÇÞöåö æóÙöåóÇÑöåö
ãóÚó Úõãõæãö ÇáúÞõÑúÂäö ÝöíåöãóÇ æóãóÇ ÇÌúÊóãóÚóÊö ÇáÕøóÍóÇÈóÉõ Úóáóíúåö
Íöíäó ÞóÇáó áóåõãú ÚõãóÑõ Èúäõ ÇáúÎóØøóÇÈö ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ: ÃóÑóì
ÇáäøóÇÓó ÞóÏú ÊóÊóÇÈóÚõæÇ Ýöí ÔõÑúÈö ÇáúÎóãúÑö æóÇÓúÊóåóÇäõæÇ ÈöÍóÏøöåö
ÝãÇÐÇ ÊÑæä ÝÞÇá Úáí ÇÈä ÃóÈöí ØóÇáöÈò ÑöÖúæóÇäõ Çááøóåö Úóáóíúåö ÃóÑóì
Ãóäú íõÍóÏøó ËóãóÇäöíäó ÍóÏøó ÇáúãõÝúÊóÑöíº áöÃóäøóåõ ÅöÐóÇ ÔóÑöÈó
ÓóßöÑó æóÅöÐóÇ ÓóßöÑó åóÐóì æóÅöÐóÇ åóÐóì ÇÝúÊóÑóì ÝóæóÇÝóÞõæåõ ÌóãöíÚðÇ
Úóáóì Þóæúáöåö æóÍóÏøóåõ ÚõãóÑõ ËóãóÇäöíäó ÈÚÏ ßÇä ÍÏå ÃÑÈÚíä¡ ÝßÇäÊ
ÇáÒíÇÏÉ ÅãÇ ÊÚÒíÒÇð Ãóæú ÍóÏøðÇ ÚöäúÏó ÛóíúÑöäóÇ¡ æóÃóíøõåõãóÇ ßóÇäó
ÝóÞóÏú ÃóÌúãóÚõæÇ Úóáóì ÅöËúÈóÇÊö ÇÝúÊöÑóÇÆöåö Ýöí ÓõßúÑöåö¡ æóËõÈõæÊöåö
áöÅöÌúÑóÇÁö Íõßúãö ÇáÕøóÇÍöí Úóáóíúåö æóßóÐóáößó Ýöí ØóáóÇÞöåö
æóÙöåóÇÑöåö¡ æóáöÃóäøó æõÞõæÚó ØóáóÇÞöåö æóÙöåóÇÑöåö ÊóÛúáöíÙñ
æóÓõÞõæØóåõãóÇ ÊóÎúÝöíÝñ æóÇáÓøóßúÑóÇäõ ÚóÇÕò ÝóßóÇäó ÈöÇáÊøóÛúáöíÙö
Ãóæúáóì æóÃóÍóÞøõ ãöäó ÇáÊøóÎúÝöíÝö¡ æóáöÃóäøó ÇáÓøóßúÑóÇäó ãõÊóÑóÏøöÏñ
Èóíúäó ÃóÕúáóíúäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇáÕøóÇÍöí¡ æóÇáúÂÎóÑõ: ÇáúãóÌúäõæäõ ÝóßóÇäó ÅöáúÍóÇÞõåõ
ÈöÇáÕøóÇÍöí áÊßáíÝÉ ææÌæÈ ÇáÚÈÇÏÇÊ Úáíå æÝÓÞå æÍÏå æãÄÎÐÇÊå ÈöÑöÏøóÊöåö
æóÞóÐúÝöåö Ãóæúáóì ãöäú ÅöáúÍóÇÞöåö ÈöÇáúãóÌúäõæäö ÇáøóÐöí áÇ ÊÌÑí Úáíå
åÐå ÇáúÃóÍúßóÇãõ
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ ÚóãøóÇ ÃóãóÑó Èöåö ãöäö ÇÓúÊöäúßóÇåö ãóÇÚöÒò Ýóåõæó
áöíóÌúÚóáó ÓõßúÑóåõ ÔõÈúåóÉð Ýöí ÏóÑúÁö ÇáúÍóÏøö Úóäúåõ áöÃóäøó
ÇáúÍõÏõæÏó ÊõÏúÑóÃõ ÈöÇáÔøõÈõåóÇÊö æóÅöäú ßóÇäó áöÞóæúáöåö Íõßúãñ.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÅöÐóÇ ÕóÍøó ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú æõÞõæÚö ØóáóÇÞöåö æóÙöåóÇÑöåö ÝóÞóÏö
ÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí ÇáúÚöáøóÉö ÇáúãõæÌöÈóÉö áöæõÞõæÚö ØóáóÇÞöåö
æÙåÇÑå Úáì ËáÇËÉ ÃæÌå:
ÃÍÏåãÇ: Ãóäøó ÇáúÚöáøóÉó Ýöíåö ÚóÏóãõ ÚõÐúÑöåö ÈöÒóæóÇáö ÚóÞúáöåö Ýöí
ÓõßúÑöåö æóåóÐóÇ Þóæúáõ ÃóÈöí ÇáúÚóÈøóÇÓö Èúäö ÓõÑóíúÌò¡ ÝóÌóÑóì
Úóáóíúåö Íõßúãõ ÇáÕøóÇÍöí Ýöí ÌóãöíÚö ãóÇ íóÖõÑøõåõ ßóÇáØøóáóÇÞö
æóÇáÙøöåóÇÑö æóÇáúÚöÊúÞö æóÝöí ÌóãöíÚö ãóÇ íóäúÝóÚõåõ ßóÇáÑøóÌúÚóÉö
æóØóáóÈö ÇáÔøõÝúÚóÉö æóÓóÇÆöÑö ÇáúÚõÞõæÏö æóíóßõæäõ ãõÄóÇÎóÐðÇ ÈöÐóáößó
Ýöí ÙóÇåöÑö ÇáúÍõßúãö æóÝöí ÇáúÈóÇØöäö ÝöíãóÇ Èóíúäóåõ æóÈóíúäó Çááøóåö
ÊóÚóÇáóì ÝóáóÇ íóÞóÚõ ÇáúÝóÑúÞõ Ýöí æõÌõæÏö Ðóáößó ãöäúåõ Èóíúäó ÍóÇáö
ÇáúÅöÕúÍóÇÁö æóÍóÇáö ÇáÓøõßúÑö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÚöáøóÉó Ýöíåö ÇáÊøóÛúáöíÙõ Úóáóíúåö
áöÃóÌúáö ÇáúãóÚúÕöíóÉö áöÓõßúÑöåö ÝóÚóáóì åóÐóÇ ÊóäúÞóÓöãõ ÃóÝúÚóÇáõåõ
ËóáóÇËóÉó ÃóÞúÓóÇãò: ÞöÓúãñ åõæó Úóáóíúåö ßóÇáØøóáóÇÞö æóÇáÙøöåóÇÑö
æóÇáúÚöÊúÞö íóÕöÍøõ ãöäúåõ æóíõÄúÎóÐõ Èöåö ßóÇáÕøóÇÍöí ÊóÛúáöíÙðÇ.
æóÞöÓúãñ åõæó áóåõ ßóÇáÑøóÌúÚóÉö æóØóáóÈö ÇáÔøõÝúÚóÉö ÝóáóÇ íóÕöÍøõ
ãöäúåõ áöÃóäøó ÕöÍøóÊóåõ ãöäúåõ ÊóÎúÝöíÝñ Úóáóíúåö ßóãóÇ Ãóäøó
(10/420)
ÅöÈúØóÇáó ØóáóÇÞöåö æóÙöåóÇÑöåö ÊóÎúÝöíÝñ
Úóáóíúåö æóÅöÈúØóÇáõ Ðóáößó ÊóÛúáöíÙñ Úóáóíúåö ßóãóÇ Ãóäøó ÅöíÞóÇÚó
ØóáóÇÞöåö æóÙöåóÇÑöåö ÊóÛúáöíÙñ Úóáóíúåö.
æóÞöÓúãñ ËóÇáöËñ: íóßõæäõ áóåõ æóÚóáóíúåö æóåõæó ÚõÞõæÏõ ÈöíóÇÚóÇÊöåö
æóÅöÌóÇÑóÇÊöåö æóãóäóÇßöÍöåö ÝóÅöäú ßóÇäó ãóØúáõæÈðÇ ÈöåóÇ ßóÇäó
ÊóÕúÍöíÍõåóÇ ãöäúåõ ÊóÛúáöíÙðÇ Úóáóíúåö ÝóÕóÍøóÊú ãöäúåõ æóÅöäú ßóÇäó
ãõØóÇáóÈðÇ ÈöåóÇ ßóÇäó ÊóÕúÍöíÍõåóÇ ãöäúåõ ÊóÎúÝöíÝðÇ Úóáóíúåö
ÝóÃõÈúØöáóÊú Úóáóíúåö. ÞóÇáó ÃÈæ ÍÇãÏ ÇáãÑæÑæÒí ßõäúÊõ ÃóÐúåóÈõ Åöáóì
åóÐóÇ ÍóÊøóì æóÌóÏúÊõ áöáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáÑøóÌúÚóÉö Ãóäøó
ÑóÌúÚóÊóåõ ÕóÍöíÍóÉñ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøó ÇáúÚöáøóÉó Ýöíåö æõÌõæÏõ ÇáÊøõåúãóÉö
ÊóßúÝöíåö ÝöíãóÇ ÃóÙúåóÑó ãöäú ÓõßúÑöåö ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóÕöÍøõ ÌóãöíÚõ
Ðóáößó ãöäúåõ Ýöí ÙóÇåöÑö ÇáúÍõßúãö ÝöíãóÇ áóåõ æóÚóáóíúåö æóíóßõæäõ Ýöí
ÇáúÈóÇØöäö ãõÐúäöÈðÇ ÝöíãóÇ Èóíúäóåõ æóÈóíúäó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÝóÚóáóì
åóÐóÇ Åöäú ÊóíóÞøóäó Ãóäøóåõ áóãú íóÚúáóãú ÈöãóÇ ÊóáóÝøóÙó Èöåö ãöäú
ØóáóÇÞöåö æóÙöåóÇÑöåö æóÚöÊúÞöåö ÌóÇÒó áóåõ ÝöíãóÇ Èóíúäóåõ æóÈóíúäó
Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóØúÁõ ÒóæúÌóÊöåö ÅöÐóÇ ÞóÏóÑó ÚóáóíúåóÇ æóÈöíÚõ
ÚóÈúÏöåö ÅöÐóÇ Ãóãúßóäóåõ æóáóæú ÌóÇÒó Ãóäú íõÎúÈöÑóäóÇ ÇáÕøóÇÏöÞõ
ÈöÕöÍøóÉö ÓõßúÑöåö áóãóÇ áóÒöãóåõ Ðóáößó Ýöí ÇáÙøóÇåöÑö ßóãóÇ áóÇ
íóáúÒóãõåõ Ýöí ÇáúÈóÇØöäö.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÃóãøóÇ ÇáúãõÒóäöíøõ ÝóÅöäøóåõ ÇÍúÊóÌøó áöãóÇ ÐóåóÈó Åöáóíúåö ãöäú
ÑóÏøö ÃóÝúÚóÇáöåö æóÃóÞúæóÇáöåö æÅÈØÇá ØáÇÞå æÙåÇÑå ÈÃÑÈÚÉ ÃÔíÇÁ:
ÃÍÏåãÇ: ÚáÉ ÌæÇÒ ÇáØáÇÞ ÚäÏå ÅöÑóÇÏóÉö ÇáúãõØóáøöÞö æóáóÇ ØóáóÇÞó
ÚöäúÏóåõ Úóáóì ãõßúÑóåò áöÇÑúÊöÝóÇÚö ÅöÑóÇÏóÊöåö æóÇáÓøóßúÑóÇäõ ÇáøóÐöí
áóÇ íóÚúÞöáõ ãóÚúäóì ãóÇ íóÞõæáõ áóÇ ÅöÑóÇÏóÉó áóåõ ßóÇáäøóÇÆöãö Ýóáóãú
íóÕöÍøó ØóáóÇÞõåõ. æóÚóäú åóÐóÇ ËóáóÇËóÉõ ÃóÌúæöÈóÉò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøó ÚöáøóÉó ØóáóÇÞöåö ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝö
ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ÝóßóÇäó ãóÇ ÇÏøóÚóÇåõ ãóãúäõæÚðÇ.
æóÇáúÌóæóÇÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ãóÇ ÇÏøóÚóÇåõ ãöäú Ãóäøó ÚöáøóÉó
ÇáØøóáóÇÞö ÅöÑóÇÏóÉõ ÇáúãõØóáøóÞö ÎóØóÃñ ÝóÇÓöÏñ áöÃóäøó ÅöÑóÇÏóÉó
ÇáúãõØóáøöÞö ÛóíúÑõ ãõÚúÊóÈóÑóÉò Ýöí ÇáÕøóÇÍöí ÈöÇÊøöÝóÇÞò æóáóæú
ØóáøóÞó ÛóíúÑó ãõÑöíÏò æóÞóÚó ØóáóÇÞõåõ Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú Êóßõæäó
ÇáúÅöÑóÇÏóÉõ ÚöáøóÉð áöæõÞõæÚö ÇáØøóáóÇÞö¡ æóÅöäøóãóÇ áóãú íõæÞóÚú
ØóáóÇÞõ ÇáúãõßúÑóåö æóÇáäøóÇÆöãö æóÇáúãóÌúäõæäö áöÃóäøó ãóÚóåõãú ÚóáóãðÇ
ÙóÇåöÑðÇ åõãú íõÚúÐóÑõæäó Ýöíåö íóÏõáøõ Úóáóì ÎõÑõæÌöåöãú ãöäú Ãóåúáö
ÇáúÅöÑóÇÏóÉö æóáóíúÓó ãóÚó ÇáÓøóßúÑóÇäö Úóáóãñ ÙóÇåöÑñ åõæó ãóÚúÐõæÑñ
Ýöíåö íóÏõáøõ Úóáóì ÎõÑõæÌöåö ãöäú Ãóåúáö ÇáúÅöÑóÇÏóÉö.
æóÇáúÌóæóÇÈõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøó ÅöÑóÇÏóÉó ÇáúãõØóáøöÞö ÌóÚóáóåóÇ ÚöáøóÉð
áöÅöËúÈóÇÊö ÇáØøóáóÇÞö ÝóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú ÊóÕöíÑó ÚöáøóÉð áöÅöÓúÞóÇØöåöº
áöÃóäøó ÚöáøóÉó ÇáúÅöËúÈóÇÊö ÖöÏøõ ÚöáøóÉö ÇáúÅöÓúÞóÇØö¡ æóÌóãúÚõåõ
Èóíúäó ÇáÓøóßúÑóÇäö æóÇáäøóÇÆöãö áóÇ íóÕöÍøõ ãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøó Çáäøóæúãó ØóÈúÚñ Ýöí ÇáúÎöáúÞóÉö áóÇ íóÞúÏöÑõ Úóáóì
ÏóÝúÚöåö Úóäú äóÝúÓöåö æóáóíúÓó ßóÐóáößó ÇáÓøõßúÑõ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÚöáúãó ÈöÇáäøóæúãö ãóÑúÝõæÚñ æóáóíúÓó ßóÐóáößó
ÇáÓßÑ.
(10/421)
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøó Çáäøóæúãó áóÇ
íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö ãóÃúËóãñ æóíõÝöíÞõ [æóáóíúÓó] ßóÐóáößó ÇáÓøõßúÑõ.
(ÝóÕúáñ:)
æóÇáÓøõÄóÇáõ ÇáËøóÇäöí: ÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ: ÝóÅöäú Þöíáó: áöÃóäøóåõ
ÃóÏúÎóáó Ðóáößó Úóáóì äóÝúÓöåö Þöíáó: ÃóæóáóíúÓó æóÅöäú ÃóÏúÎóáóåõ Úóáóì
äóÝúÓöåö Ýóåõæó ßóãóÇ Ýöí ãóÚúäóì ãóÇ ÃóÏúÎóáóåõ Úóáóíúåö ÛóíúÑõåõ ãöäú
ÐóåóÇÈö ÚóÞúáöåö æóÇÑúÊöÝóÇÚö ÅöÑóÇÏóÊöåö. æóåóÐóÇ ÇáúÌóãúÚõ ÎóØóÃñ ãöäú
æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ãóÚúÐõæÑñ ÈöãóÇ ÃóÏúÎóáóåõ Úóáóíúåö ÛóíúÑõåõ
æóáóíúÓó ÈöãóÚúÐõæÑò ÈöãóÇ ÃóÏúÎóáóåõ Úóáóì äóÝúÓöåö æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú
íõÌúãóÚó Èóíúäó Íõßúãö ÇáúãóÚúÐõæÑö æóÛóíúÑö ÇáúãóÚúÐõæÑö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ íóÃúËóãõ ÈöãóÇ ÃóÏúÎóáóåõ Úóáóì äóÝúÓöåö æóáóÇ
íóÃúËóãõ ÈöãóÇ ÃóÏúÎóáóåõ Úóáóíúåö ÛóíúÑõåõ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÌúãóÚó
Èóíúäó ÇáúÅöËúãö æóÛóíúÑö ÇáúÅöËúãö. Ëõãøó ÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ: æóáóæö
ÇÝúÊóÑóÞó ÍõßúãõåõãóÇ Ýöí ÇáúãóÚúäóì ÇáúæóÇÍöÏö áöÇÎúÊöáóÇÝö ÓóÈóÈöåö
ãöäú äóÝúÓöåö æóÛóíúÑöåö áóÇÎúÊóáóÝó Íõßúãõ ãóäú Ìõäøó ÈöÓóÈóÈö äóÝúÓöåö
æóÍõßúãõ ãóäú Ìõäøó ÈöÓóÈóÈö ÛóíúÑöåö ÝóíóÌõæÒõ ÈöÐóáößó ØóáóÇÞõ ÈóÚúÖö
ÇáúãóÌóÇäöíäö. æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ: ÃóäøóäóÇ ßóÐóáößó äóÞõæáõ Ýöí
ÇáúÌõäõæäö æóÇáÓøõßúÑö áöÃóäøóåõ Åöäú ÒóÇáó ÚóÞúáõåõ ÈöÔõÑúÈö Óõãøò Ãóæú
ÏóæóÇÁò áóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõåõ Ýöíåö ãöäú ÃóãúÑóíúäö: ÅöãøóÇ Ãóäú íóßõæäó
ÚóÇáöãðÇ Èöåö Ãóæú ÛóíúÑó ÚóÇáöãò¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÛóíúÑó ÚóÇáöãò ÈöÃóäøóåõ
íõÓúßöÑõ áóãú íóÞóÚú ØóáóÇÞõåõ ÝóÞóÏö ÇÓúÊóæóíóÇ Ýöí Ãóäøó ØóáóÇÞóåõãóÇ
ãóÚó ÚóÏóãö ÇáúÚöáúãö ÈöÍóÇáöåöãóÇ áóÇ íóÞóÚõ¡ æóÅöäú Úóáöãó Ãóäøó ãóÇ
íóÊóäóÇæóáõåõ ãöäó ÇáÏøóæóÇÁö íõÓúßöÑõ ßóãóÇ íóÚúáóãõ Ãóäøó ÇáÔøóÑóÇÈó
ÇáøóÐöí íóÊóäóÇæóáõåõ íõÓúßöÑõ ÝóåóÐóÇ Úóáóì ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú ÊóÏúÚõæóåõ ÇáÖøóÑõæÑóÉõ Åöáóíúåö áöÃóäøóåõ áóÇ ÏóæóÇÁó
áóåõ ÛóíúÑõåõ ÝóáóÇ íóßõæäõ ÈöÓõßúÑö åóÐóÇ ÇáÏøóæóÇÁö ãõÄóÇÎóÐðÇ æóáóÇ
íóÞóÚõ ØóáóÇÞõåõ Ýöíåö æóÅöäú ßóÇäó ãöËúáóåõ Ýöí ÔõÑúÈö ÇáúãõÓúßöÑö
ÔõÑúÈõåõ áöÏóæóÇÁò ÇÊøóÝóÞó ÇáØøöÈøõ Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ ÏóæóÇÁó áóåõ
ÛóíúÑõåõ ÝóÞóÏö ÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí ÅöÈóÇÍóÉö ÔõÑúÈöåö áóåõ
ÚöäúÏó åóÐöåö ÇáÖøóÑõæÑóÉö Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ íóÕöíÑõ ãõÈóÇÍðÇ áóåõ ßóÛóíúÑöåö ãöäó ÇáúÃóÏúæöíóÉö
ÇáúãõÓúßöÑóÉö ãöäó ÇáúÈöäúÌö æóãóÇ ÌóÑóì ãóÌúÑóÇåõ ÝóÚóáóì åóÐóÇ áóÇ
íóÞóÚõ ØóáóÇÞõåõ ßóãóÇ áóÇ íóÞóÚõ ØóáóÇÞõ ãóäú ÓóßöÑó ÈöÛóíúÑöåö ãöäó
ÇáúÃóÏúæöíóÉö ÇáøóÊöí áóÇ íóÌöÏõ ãöäúåóÇ ÈõÏøðÇ ÝóÞóÏö ÇÓúÊóæóíóÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ ãõÈóÇÍðÇ æóÅöäú ßóÇäó áóåõ
Ýöíåö ÔöÝóÇÁñ áöãóÇ Ñõæöíó Úóäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó - Ãóäøóåõ ÞóÇáó: (ãóÇ ÌõÚöáó ÔöÝóÇÁõ ÃõãøóÊöí ÝöíãóÇ ÍõÑøöãó
ÚóáóíúåóÇ) ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóÞóÚõ ØóáóÇÞõåõ¡ æóÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó ÓõßúÑö
ÇáÔøóÑóÇÈö ÇáúãõÓúßöÑö æóÈóíúäó ÓõßúÑö ÇáÏøóæóÇÁö ÇáúãõÓúßöÑö ãóÚó
ÇÔúÊöÑóÇßöåöãóÇ Ýöí ÇáÊøóÏóÇæöí ÈöåöãóÇ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÔõÑúÈó ÇáúãõÓúßöÑö Ýöí ÇáÊøóÏóÇæöí íóÏúÚõæ Åöáóì
ÔõÑúÈöåö Ýöí ÛóíúÑö ÇáÊøóÏóÇæöí áöãóíúáö ÇáäøóÝúÓö Åöáóíúåö¡ æóáóíúÓó
ÔõÑúÈõ ÇáÏøóæóÇÁö Ýöí ÇáÊøóÏóÇæöí ÈöÏóÇÚò Åöáóì ÔõÑúÈöåö Ýöí ÛóíúÑö
ÇáÊøóÏóÇæöí áöäõÝõæÑö ÇáäøóÝúÓö Úóäúåõ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ãóÚó ÓõßúÑö ÇáÔøóÑóÇÈö áóÐøóÉð ãõØúÑöÈóÉð æóáóíúÓó
ãóÚó ÓõßúÑö ÇáÏøóæóÇÁö åóÐöåö ÇááøóÐøóÉõ ÇáúãõØúÑöÈóÉõ ÝóÇÝúÊóÑóÞó
ÇáÓøóßúÑóÇäõ ãöäú åóÐóíúäö ÇáúæóÌúåóíúäö:
(10/422)
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÔúÑóÈó
ÇáÏøóæóÇÁó ÇáúãõÓúßöÑó ÞóÕúÏó ÇáÓøõßúÑö ãöäú ÛóíúÑö ÍóÇÌóÉò ÏóÇÚöíóÉò
Åöáóì ÔõÑúÈöåö ÝÝí ÓßÑå Ýíå æÌåÇä:
ÃÍÏåãÇ: [Ãäå] ßóÓõßúÑöåö ãöäó ÇáÔøóÑóÇÈö íóÞóÚõ ØóáóÇÞõåõ Ýöíåö
æóÙöåóÇÑõåõ ÝóÚóáóì åóÐóÇ ÞóÏö ÇÓúÊóæóíóÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóÇ íóÞóÚõ ØóáóÇÞõåõ ÈöÎöáóÇÝö ÓõßúÑö
ÇáÔøóÑóÇÈö æóÅöäö ÇÔúÊóÑóßó Ýöí ÇáúãóÚúÕöíóÉö áöáúÝóÑúÞóíúäö
ÇáúãõÊóÞóÏøöãóíúäö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó Ýöí ÓõßúÑö ÇáÔøóÑóÇÈö áóÐøóÉð ãõØúÑöÈóÉð ÊóÏúÚõæ
Åöáóì ÇÑúÊößóÇÈö ÇáúãóÍúÙõæÑóÇÊö æóÅöËóÇÑóÉö ÇáúÚóÏóÇæóÇÊö æóåóÐóÇ
ÇáúãóÚúäóì ãóÚúÏõæãñ Ýöí ÓõßúÑö ÇáÏøóæóÇÁö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó áöáäøóÝúÓö ãóíúáðÇ íóÏúÚõæ Åöáóì ÓõßúÑö ÇáÔøóÑóÇÈö
ÝóíóÈúÚóËõ Þóáöíáõåõ Úóáóì ßóËöíÑöåö æóÝöí ÇáäøóÝúÓö äõÝõæÑñ ãöäú ÓõßúÑö
ÇáÏøóæóÇÁö íóÈúÚóËõ Úóáóì ãõÌóÇäóÈóÊöåö æóáöåóÐóíúäö ÇáúÝóÑúÞóíúäö
ÃóæúÌóÈúäóÇ ÇáúÍóÏøó Ýöí ÓõßúÑö ÇáÔøóÑóÇÈö æóáóãú äõæÌöÈúåõ Ýöí ÓõßúÑö
ÇáÏøóæóÇÁö ÝóáöÐóáößó ÃóæúÞóÚúäóÇ ÇáØøóáóÇÞó Ýöí ÓõßúÑö ÇáÔøóÑóÇÈö¡
æóáóãú äõæÞöÚúåõ Ýöí ÓõßúÑö ÇáÏøóæóÇÁö æóÌóÚóáúäóÇ ÓõßúÑó ÇáÏøóæóÇÁö
ßóÇáúÌõäõæäö æóáóãú äóÌúÚóáú ÓõßúÑó ÇáÔøóÑóÇÈö ßóÇáúÌõäõæäö¡ æóåóßóÐóÇ
ÇáúÌõäõæäõ Åöäú ÃóÏúÎóáóåõ Úóáóì äóÝúÓöåö ãöäú ÛóíúÑö ÞóÕúÏò Ýóåõæó
ßóÇáÏøóÇÎöáö Úóáóíúåö ÈöÛóíúÑö ÝöÚúáöåö æóÅöäú ÃóÏúÎóáóåõ Úóáóì äóÝúÓöåö
ÈöÞóÕúÏöåö ÝóÚóáóì æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ íóßõæäõ ãõÄóÇÎóÐðÇ
ÈöÃóÍúßóÇãöåö æóÈöØóáóÇÞöåö æóÈöÙöåóÇÑöåö áöãóÚúÕöíóÊöåö ßóÇáÓøóßúÑóÇäö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ ãõÄóÇÎóÐðÇ ÈöÇáúÃóÍúßóÇãö
æóáóÇ íóÞóÚõ ØóáóÇÞõåõ æóÙöåóÇÑõåõ ÈöÎöáóÇÝö ÇáÓøóßúÑóÇäö áöãóÇ
ÞóÏøóãúäóÇåõ ãöäó ÇáúÝóÑúÞö ÈóíúäóåõãóÇ æóÞóÏú ÐóßóÑó ÇáúãõÒóäöíøõ Ýöí
ãóÓóÇÆöáöåö ÇáúãóäúËõæÑóÉö Úóäö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ãóäøó ÑóÌõáðÇ áóæú äóØóÍó
ÑóÌõáðÇ ÝóÇäúÞóáóÈó ÏöãóÇÛõ ÇáäøóÇØöÍö æóÇáúãóäúØõæÍö Ëõãøó ØóáøóÞóÇ
ÇãúÑóÃóÊóíúåöãóÇ Ãóäøó ØóáóÇÞóåõãóÇ áóÇ íóÞóÚõ íõÓóæøöí Èóíúäó
ÇáäøóÇØöÍö æóÇáúãóäúØõæÍö Ýöí ÅöÈúØóÇáö ØóáóÇÞöåöãóÇ æóÅöäú ßóÇäó
ÇáäøóÇØöÍõ ÚóÇÕöíðÇ æóÇáúãóäúØõæÍõ ÛóíúÑó ÚóÇÕò.
(ÝóÕúáñ:)
æóÇáÓøõÄóÇáõ ÇáËøóÇáöËõ: ÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóÝóÑúÖõ
ÇáÕøóáóÇÉö íóáúÒóãõ ÇáÓøóßúÑóÇäó æóáóÇ íóáúÒóãõ ÇáúãóÌúäõæäó ÝóáöÐóáößó
ÝóÑúÖõ ÇáÕøóáóÇÉö íóáúÒóãõ ÇáäøóÇÆöãó æóáóÇ íóáúÒóãõ ÇáúãóÌúäõæäó Ýóåóáú
íõÌöíÒõ ØóáóÇÞó ÇáÓøóßúÑóÇäö áöÃóäøóåõ áóÇ íóÚúÞöáõ ãóÇ íóÞõæáõ ÞóÇáó
Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {áÇ ÊóÞúÑóÈõæÇ ÇáÕøóáÇÉó æóÃóäúÊõãú ÓõßóÇÑóì ÍóÊøóì
ÊóÚúáóãõæÇ ãóÇ ÊóÞõæáõæäó} [ÇáäÓÇÁ: 43] Ýóáóãú Êóßõäú áóåõ ÕóáóÇÉñ
ÍóÊøóì íóÚúáóãóåóÇ æóíõÑöíÏóåóÇ ßóÐóáößó áóÇ ØóáóÇÞó áóåõ æóáóÇ ÙöåóÇÑó
ÍóÊøóì íóÚúáóãóåõ æóíõÑöíÏóåõ. æóÐóßóÑó ÇáúãõÒóäöíøõ Ýöí åóÐóÇ
ÇáÓøõÄóÇáö ËóáóÇËóÉó ÝõÕõæáò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøóåõ ÞóÇáó áóæú áóÒöãó ØóáóÇÞõ ÇáÓøóßúÑóÇäö áöÃóäøó ÝóÑúÖó
ÇáÕøóáóÇÉö íóáúÒóãõåõ æóáóÇ íóáúÒóãõ ÇáúãóÌúäõæäó áóæóÌóÈó Ãóäú íóáúÒóãó
ØóáóÇÞõ ÇáäøóÇÆöãö æóØóáóÇÞõåõ áóÇ íóáúÒóãõ æóÅöäú áóÒöãóåõ ÇáúÝóÑúÖõ
ßóÐóáößó ÇáÓøóßúÑóÇäõ.
æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ: ÃóäøóäóÇ áóÓúäóÇ äõæÞöÚõ ØóáóÇÞóåõ áöáõÒõæãö ÝóÑúÖö
ÇáÕøóáóÇÉö áóåõ ÝóäõæÌöÈõ ÅöáúÍóÇÞóåõ ÈöÇáäøóÇÆöãö æóÅöäøóãóÇ äõæÞöÚõåõ
áöÅöÍúÏóì ÇáúãóÚóÇäöí ÇáËøóáóÇËóÉö: ÅöãøóÇ áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ãóÚúÐõæÑò
æóÇáäøóÇÆöãõ ãóÚúÐõæÑñ æóÅöãøóÇ áöÃóäøóåõ ÚóÇÕò
(10/423)
íóÓúÊóÍöÞøõ ÇáÊøóÛúáöíÙó æóÇáäøóÇÆöãõ
áóíúÓó ÈöÚóÇÕò æóÛóíúÑõ ãõÓúÊóÍöÞøò áöáÊøóÛúáöíÙö¡ æóÅöãøóÇ áöÃóäøóåõ
ãõÊøóåóãñ ÈöÅöÙúåóÇÑö ÓõßúÑöåö ßóÐöÈðÇ æóÇáäøóÇÆöãõ ÛóíúÑõ ãõÊøóåóãò.
æóÇáËøóÇäöí: Åöäú ÞóÇáó Åöäú ßóÇäó ÇáäøóÇÆöãõ áóÇ íóÞóÚõ ØóáóÇÞõåõ
áöÃóäøóåõ áóÇ íóÚúÞöáõ ÝóÇáÓøóßúÑóÇäõ áóÇ íóÚúÞöáõ.
æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ: Ãóäøóåõ áóíúÓó ÍóÏøõ ÇáÓøõßúÑö ÚöäúÏóäóÇ Ãóäøóåõ
áóÇ íóÚúÞöáõ ÝóíóÕöíÑõ ãõáúÍóÞðÇ ÈöÇáäøóÇÆöãö æóÞóÏú ÍóÏøóåõ
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ ÝóÞóÇáó: ÇáÓøóßúÑóÇäõ ãóäú ÚóÒóÈó
Úóäúåõ ÈóÚúÖõ ÚóÞúáöåö ÝóßóÇäó ãóÑøóÉð íóÚúÞöáõ æóãóÑøóÉð áóÇ íóÚúÞöáõ.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: ÇáÓøóßúÑóÇäõ ãóäú áóÇ íóÚúÑöÝõ Çááøóíúáó ãöäó
ÇáäøóåóÇÑö æóÇáÓøóãóÇÁó ãöäó ÇáúÃóÑúÖö æóåóÐóÇ ÈöÚöíÏñ Ãóäú íõæÌóÏó Ýöí
ÇáÓøõßúÑö.
æóÞóÇáó ÇáúÃóæúÒóÇÚöíøõ: åõæó ãóäú áóÇ íõãóíøöÒõ ÑöÏóÇÁóåõ ãöäú
ÃóÑúÏöíøóÉö ÇáúÍóíøö.
ÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: åõæó ãóäú íóÎúáöØõ Ýöí ßóáóÇãöåö¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäóÊö
ÇáúãóÐóÇåöÈõ ãõÎúÊóáöÝóÉð Ýöí ÍóÏøö ÇáÓøóßúÑóÇäö æóßóÇäó ÇáúãõÒóäöíøõ
ãõÎóÇáöÝðÇ ÝöíåóÇ áóãú íóßõäú ÎöáóÇÝõåõ ÍõÌøóÉð áóåõ æóÅöäú Óóáøóãó
ÇáúÍóÏøó ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇåõ ÈöÃóäøó Èöåö ÇáúÝóÑúÞó Èóíúäóåõ æóÈóíúäó
ÇáäøóÇÆöãö.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäö ÇÓúÊóÏóáøó ÈöÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì: {áÇ ÊóÞúÑóÈõæÇ
ÇáÕøóáÇÉó æóÃóäúÊõãú ÓõßóÇÑóì ÍóÊøóì ÊóÚúáóãõæÇ ãÇ ÊÞæáæä} [ÇáäÓÇÁ: 43]
Ýáã íßä [áóåõ] ÕóáóÇÉñ ÍóÊøóì íóÚúáóãóåóÇ æóíõÑöíÏóåóÇ ßóÐóáößó áóÇ
ØóáóÇÞó áóåõ æóáóÇ ÙöåóÇÑó ÍóÊøóì íóÚúáóãóåõ æóíõÑöíÏóåõ. æóÚóäúåõ
ÌóæóÇÈóÇäö ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÝóÓóÇÏõ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÈöåóÇ áöÃóäøóåõ ÌóÚóáó
æõÞõæÚó ÇáØøóáóÇÞö ãõÚúÊóÈóÑðÇ ÈöÕöÍøóÉö ÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÔøóÑúØõ ÝöíåöãóÇ
[ãõÎúÊóáöÝñ] Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íóßõæäó ÃóÍóÏõåõãóÇ ãõÚúÊóÈóÑðÇ
ÈöÇáúÂÎóÑö áöÃóäøó ÇáÕøóáóÇÉó áóÇ ÊóÕöÍøõ ÅöáøóÇ ÈößóãóÇáö ÌóãöíÚö
ÇáúÚóÞúáö æóÇáÊøóãúíöíÒö æóÇáØøóáóÇÞõ áóÇ íóÓúÞõØõ ÅöáøóÇ ÈöÒóæóÇáö
ÌóãöíÚö ÇáúÚóÞúáö æóÇáÊøóãúíöíÒö¡ æóÇáÓøóßúÑóÇäõ ÎóÇÑöÌñ ããä ßãá (ÌãíÚ)
ÚóÞúáõåõ æóÊóãúíöíÒöåö ÝóáöÐóáößó áóãú ÊóÕöÍøó ÕóáóÇÊõåõ æóÎóÇÑöÌñ
ãöãøóäú ÒóÇáó ÌóãöíÚõ ÚóÞúáöåö æóÊóãúíöíÒöåö ÝóáöÐóáößó æóÞóÚó
ØóáóÇÞõåõ.
æóÇáúÌóæóÇÈõ ÇáËøóÇäöí: ÃóäøóäóÇ äóÌúÚóáõåóÇ ÏóáöíáðÇ Úóáóíúåö Ýöí
æõÞõæÚö ØóáóÇÞöåö áöÃóäøóåõ ÎóÇØóÈóåõ ÈöÇáÕøóáóÇÉö ÃóãúÑðÇ ÈåÇ ÅÐÇ Úáã
æäåíÇð ÚäåÇ ÅÐÇ ÌÚá ÚóäúåóÇ æóÇáúÎöØóÇÈõ Úóáóì æóÌúåóíúäö: ÎöØóÇÈõ
ãõæóÇÌóåóÉò ãõÎúÊóÕøñ ÈöÇáúÚóÞúáö æóÎöØóÇÈõ ÅöáúÒóÇãò íóÏúÎõáõ Ýöíåö
ÌóãöíÚõ ÇáúÃóÕóÇÛöÑö æóÇáúãóÌóÇäöíäö¡ æóáóÇ íóÎúáõæ åóÐóÇ ÇáúÎöØóÇÈõ
ãöäú ÃóÍóÏö ÃóãúÑóíúäö: ÅöãøóÇ Ãóäú íóßõæäó Ýöí ÍóÇáö ÇáÓøõßúÑö Ýóåõæó
ãõæóÇÌóåóÉñ æóÅöãøóÇ Ýöí ÛóíúÑö ÍóÇáö ÇáÓøõßúÑö Ýóåõæó ÅöáúÒóÇãñ æóÚóáóì
ÃóíøöåöãóÇ ßóÇäó áóãú íóÎúÑõÌú ãöäúåõ áöÓõßúÑöåö.
(ÝóÕúáñ:)
æóÇáÓøõÄóÇáõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: ÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ: æóÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ:
ÅöÐóÇ ÇÑúÊóÏøó ÇáÓøóßúÑóÇäõ áóãú äóÓúÊóÊöÈúåõ Ýöí ÓõßúÑöåö æóáóãú
äóÞúÊõáúåõ Ýöíåö.
ÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ: æóÝöí Ðóáößó Ïóáöíáñ Ãóäú áóÇ Íõßúãó áöÞóæúáöåö
áöÃóäøóåõ áóÇ íóÚúÞöáõ ãóÇ íóÞõæáõ ÝóßóÐóáößó åõæó Ýöí ÇáØøóáóÇÞö
æóÇáÙøöåóÇÑö áóÇ íóÚúÞöáõ ãóÇ íóÞõæáõ æóåõæó ÃóÍóÏõ Þóæúáóíúåö Ýöí
ÇáÙøöåóÇÑö. æóåóÐóÇ ãöäú Ãæåì
(10/424)
ÃóÓúÆöáóÊöåö: áöÃóäøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó ÞóÏú
ÃóËúÈóÊó ÑöÏøóÊóåõ Ýöí ÍóÇáö ÓõßúÑöåö æóÅöäú ãóäóÚó ãöäö ÇÓúÊöÊóÇÈóÊöåö
Ýöí ÓõßúÑöåö ÝóÕóÇÑó ãõÄóÇÎóÐðÇ ÈöÇáÑøöÏøóÉö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó
ãõÄóÇÎóÐðÇ ÈöÇáØøóáóÇÞö¡ ÝóÃóãøóÇ ÇÓúÊöÊóÇÈóÊõåõ ÝóÝöí ÊóÃúÎöíÑöåóÇ
Åöáóì ÕóÍúæöåö ÞóÏö ÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ ÝöíåóÇ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÊóÃúÎöíÑóåóÇ ÇÓúÊöÍúÈóÇÈñ æóÇÍúÊöíóÇØñ æóáóæö
ÇÓúÊóÊóÇÈóåõ Ýöí ÓõßúÑöåö ÕóÍøó¡ æóåóÐóÇ Þóæúáõ ãóäú ÃóÌúÑóì Úóáóíúåö
Íõßúãó ÇáÕøóÇÍöí ÝöíãóÇ áóåõ æóÚóáóíúåö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËÇäí: Ãä ÊÃÎíÑåÇ Åáì ÃäÇÞÊå æóÇÌöÈñ æóåóÐóÇ Þóæúáõ ãóäú
ÝóÑøóÞó Èóíúäó ãóÇ áóåõ æóãóÇ Úóáóíúåö áöÃóäøó ÇáÑøöÏøóÉó Úóáóíúåö
ÝóßóÇäó ãóÃúÎõæÐðÇ ÈöåóÇ æóÇáÊøóæúÈóÉõ áóåõ Ýóáóãú ÊóÕöÍøó ãöäúåõ
áöÃóäøó ÇáúãóÞúÕõæÏó ÈöÇáÊøóæúÈóÉö ÒóæóÇáõ ÇáÔøõÈúåóÉö æóæõÖõæÍõ
ÇáúÍóÞøö æóÇáÓøóßúÑóÇäõ íõÚóÇÑöÖõåõ ÇáÔøõÈóåõ æóíóÎúÝóì Úóáóíúåö
ÇáúÍóÞøõ ÝóáöÐóáößó ÑöÏøóÊõåõ æóáóãú ÊóÕöÍøó ÊóæúÈóÊõåõ ãóÚóåóÇ
æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÊóÙóÇåóÑó ãöäúåóÇ Ëõãøó ÊóÑóßóåóÇ
ÃóßúËóÑó ãöäú ÃóÑúÈóÚóÉö ÃóÔúåõÑò Ýóåõæó ãõÊóÙóÇåöÑñ æóáóÇ ÅöíáóÇÁó
Úóáóíúåö íõæÞóÝõ áóåõ áóÇ íóßõæäõ ÇáúãõÊóÙóÇåöÑõ Èöåö ãõæáöíðÇ æáÇ
Çáãæáì ÈÇáÅíáÇÁ ãÊÙÇåÑÇ æåæ ãØíÚ ááå ÊÚÇáì ÈÊÑß ÇáÌãÇÚ Ýí ÇáÙåÇÑ ÚÇÕ áå
áæ ÌÇãÚ ÞÈá Ãä íßÝÑ æÚÇÕ ÈÇáÅíáÇÁ æÓæÇÁ ßÇä ãÖÇÑÇð ÈÊÑß ÇáßÝÇÑÉ Ãæ ÛíÑ
ãÖÇÑ ÅáÇ Ãäå íÃËã ÈÇáÖÑÇÑ ßãÇ íÃËã áæ Âáì ÃÞá ãä ÃÑÈÚÉ ÃÔåÑ íÑíÏ ÖÑÇÑÇð
æáÇ íÍßã Úáíå ÈÍßã ÇáÅíáÇÁ æáÇ ÈÍÇá Íßã Çááå ÚãÇ ÃäÒá Ýíå) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÅöÐóÇ ÊóÙóÇåóÑó ãöäö ÇãúÑóÃóÊöåö æóáóÒöãóÊúåõ
ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ÈöÚóæúÏöåö æóãõäöÚó ãöäú ÅöÕóÇÈóÊöåóÇ ÅöáøóÇ ÈöÊóßúÝöíÑöåö
ÝóÃóÎøóÑó ÇáúßóÝøóÇÑóÉó ÍóÊøóì ãóÖóÊú ÃóÑúÈóÚóÉõ ÃóÔúåõÑò áóãú íóÕöÑú
ãõæáöíðÇ æóáóãú íóÌúÑö Úóáóíúåö Íõßúãõ ÇáúÅöíáóÇÁö ÓóæóÇÁð ÞóÕóÏó
ÇáúÅöÖúÑóÇÑó ÈöåóÇ Ãóæú áóãú íóÞúÕöÏú. æóÞóÇáó ãóÇáößñ: Åöäú ÞóÕóÏó
ÇáúÅöÖúÑóÇÑó ÈöåóÇ ãöäú ÛóíúÑö ÙöåóÇÑò ÕóÇÑó ãõæáöíðÇ¡ æóßóÐóáößó áóæú
ÊóÑóßó ÅöÕóÇÈóÊóåóÇ ÃóÑúÈóÚóÉó ÃóÔúåõÑò ÞóÕúÏó ÇáúÅöÖúÑóÇÑó ÈöåóÇ ãöäú
ÛóíúÑö ÙöåóÇÑò ÕóÇÑó ãõæáöíðÇ ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÃóäøó Çáúãõæáöíó ÞóÇÕöÏñ
áöáúÅöÖúÑóÇÑö ÈöåóÇ ÈöÇáöÇãúÊöäóÇÚö ãöäú ÅöÕóÇÈóÊöåóÇ ÝóßóÐóáößó ßõáøõ
ÒóæúÌò ÞóÕóÏó ÇáúÅöÖúÑóÇÑó ÈöÇáöÇãúÊöäóÇÚö¡ æóåóÐóÇ ÎóØóÃñ áöÃóäøó
ÇáúÅöíáóÇÁó íóãöíäñ Ýóáóãú íóËúÈõÊú ÍõßúãõåóÇ ÈöÞóÕúÏö ÇáúÅöÖúÑóÇÑö
ßóÓóÇÆöÑö ÇáúÃóíúãóÇäö¡ æóáöÃóäøóåõ áóæú ßóÇäó ãõæáöíðÇ ÈöÞóÕúÏö
ÇáúÅöÖúÑóÇÑö áóßóÇäó ãõæáöíðÇ æóÅöäú áóãú íóÞúÕöÏúåõ ßóÇáúÍóÇáöÝö¡
æóáöÃóäøó ÇáÙøöåóÇÑó æóÇáúÅöíáóÇÁó ãõÊóäóÇÝöíóÇäö Ýöí ÇáúÍõßúãö áöÃóäøó
ÇáÙøöåóÇÑó íóãúäóÚõ ãöäó ÇáúæóØúÁö ÍóÊøóì íõßóÝøöÑó æóÅöäú æóØöÆó ßóÇäó
ÚóÇÕöíðÇ¡ æóÇáúÅöíáóÇÁõ íõæÌöÈõ ÇáúæóØúÁó ÞóÈúáó Ãóäú íõßóÝøöÑó æóÅöäú
æóØöÆó ßóÇäó ØóÇÆöÚðÇ Ýóáóãú íóÌõÒú ãóÚó ÊóäóÇÝöí ÍõßúãöåöãóÇ Ãóäú
íóÊóÏóÇÎóáóÇ æóáóæú ÌóÇÒó Ãóäú íóÊóÏóÇÎóáóÇ ÝóíóÕöíÑõ ÇáúãõÊóÙóÇåöÑõ
ãõæáöíðÇ áóÌóÇÒó Ãóäú íóÕöíÑó Çáúãõæáöí ãõÊóÙóÇåöÑðÇ æóÝöí ÝóÓóÇÏö åóÐóÇ
ÇáúÚóßúÓö Ïóáöíáñ Úóáóì ÝóÓóÇÏö åóÐóÇ ÇáØøóÑúÏö.
ÝóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ: Åöäøó ÇáúÅöíáóÇÁó ÞóÕúÏñ áöáúÅöÖúÑóÇÑö ÝóÛóíúÑõ
ÕóÍöíÍò áöÃóäøó Çáúãõæáöíó áóÇ íóÞúÏöÑõ Úóáóì ÇáúÅöÕóÇÈóÉö ÈóÚúÏó
ÇáúæóÞúÝö ÅöáøóÇ ÈöÃóäú íóáúÊóÒöãó ãóÇ áóíúÓó ÈöáóÇÒöãò æóãóäú ÃóÎøóÑó
ÇáúæóØúÁó Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö ÝóáóíúÓó íóáúÊóÒöãõ Åöäú æóØöÆó ãóÇ áóíúÓó
ÈöáóÇÒöãò Ýóáóãú íßä ãæáíÇð.
(10/425)
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æáæ ÊÙÇåÑ íÑíÏ ØáÇÞÇ ßÇä ØáÇÞÇ Ãóæú ØóáøóÞó
íõÑöíÏõ ÙöåóÇÑðÇ ßóÇäó ØóáóÇÞðÇ æóåóÐöåö ÃõÕõæáñ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó áóÇ íóßõæäõ ÇáÙøöåóÇÑõ
ØóáóÇÞðÇ ÈöÇáúÅöÑóÇÏóÉö æóáóÇ ÇáØøóáóÇÞõ ÙöåóÇÑðÇ ÈöÇáúÅöÑóÇÏóÉö
áöÃõãõæÑò ãöäúåóÇ:
Ãóäøó ÇáÙøöåóÇÑó ßóÇäó ØóáóÇÞðÇ Ýöí ÇáúÌóÇåöáöíøóÉö ÝóäõÓöÎó Ýóáóãú
íóÌõÒú Ãóäú íóËúÈõÊó Èöåö ÇáúÍõßúãõ ÇáúãóäúÓõæÎõ.
æóãöäúåóÇ: Ãóäøó ÓóáóãóÉó Èúäó ÕóÎúÑò ÙóÇåóÑó ãöäö ÇãúÑóÃóÊöåö ãõÑöíÏðÇ
áöáØøóáóÇÞö áöÃóäøóåõ áóãú íóÚúáóãú ÈöäóÓúÎöåö ÝóÃõÌúÑöíó Úóáóíúåö
Íõßúãõ ÇáÙøöåóÇÑö æóáóãú íõæÞóÚú Úóáóíúåö ÈöÇáúÅöÑóÇÏóÉö Íõßúãõ
ÇáØøóáóÇÞö.
æóãöäúåóÇ: Ãóäøó ãóÇ ßóÇäó ÕóÑöíÍðÇ Ýöí ÇáÊøóÍúÑöíãö áöÌöäúÓò áóãú
íóÌõÒú Ãóäú íóÕöíÑó ßöäóÇíóÉð Ýöí Ðóáößó ÇáúÌöäúÓö Ýöí Íõßúãò ÛóíúÑö
Ðóáößó ÇáúÍõßúãö áöÊóäóÇÝöí ÇÌúÊöãóÇÚöåöãóÇ¡ æóáóÇ íóÝúÓõÏõ ÈöÇáúÚöÊúÞö
ÍóíúËõ ÌóÚóáúäóÇåõ ßöäóÇíóÉð Ýöí ÇáØøóáóÇÞö áöÃóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ
ÕóÑöíÍðÇ Ýöí ÇáúÍóÑóÇÆöÑö ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó ßöäóÇíóÉð Ýöíåöäøó¡ æóáóÇ
íóÏúÎõáõ Úóáóíúåö Þóæúáõåõ (ÃóäúÊö Úóáóíøó ÍóÑóÇãñ) ÍóíúËõ ÕóÇÑó
ßöäóÇíóÉð Ýöí ÇáØøóáóÇÞö æóÇáÙøöåóÇÑö æóÅöäú ßóÇäó Úáì Úóáóì ÃóÍóÏö
ÇáúÞóæúáóíúäö ÕóÑöíÍðÇ Ýöí æõÌõæÈö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö áöÃóäøóäóÇ ÑóÇÚóíúäóÇ
ãóÇ ßóÇäó ÕóÑöíÍðÇ Ýöí ÇáÊøóÍúÑöíãö áóÇ Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóåõæó ÛóíúÑõ
ÕóÑöíÍò Ýöí ÇáÊøóÍúÑöíãö ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó ßöäóÇíóÉð Ýöíåö
ßóÇáúÚöÊúÞö ÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó ßöäóÇíóÉð Ýöí ÇáØøóáóÇÞö áöÇÎúÊöáóÇÝö
ÇáÌäÓíä.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóÇ ÙöåóÇÑó ãöäú ÃóãóÉò æóáóÇ Ãõãøö æóáóÏò
áöÃóäøó Çááøóåó ÚóÒøó æóÌóáøó íóÞõæáõ: {æóÇáøóÐöíäó íõÙóÇåöÑõæäó ãä
äÓÇÆåã} ßãÇ ÞÇá: {íÄáæä ãä äÓÇÆåã} {æÇáÐíä íÑãæä ÃÒæÇÌåã} ÝóÚóÞóáúäóÇ
Úóäö Çááøóåö ÚóÒøó æóÌóáøó ÃóäøóåóÇ áóíúÓóÊú ãöäú äöÓóÇÆöäóÇ æóÅöäøóãóÇ
äöÓóÇÄõäóÇ ÃóÒúæóÇÌõäóÇ æóáóæú áóÒöãóåóÇ æóÇÍöÏñ ãöäú åóÐöåö
ÇáúÃóÍúßóÇãö áóÒöãóåóÇ ßóáøõåóÇ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ. ÅöÐóÇ ÙóÇåóÑó ÇáÑøóÌõáõ ãóäú
ÃóãóÊöåö áóãú íóßõäú ãõÙóÇåöÑðÇ æóÈöåö ÞóÇáó ÇÈúäõ ÚõãóÑó æóåõæó
ãóÐúåóÈõ ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó æóÃóßúËóÑö ÇáúÝõÞóåóÇÁö.
æóÞóÇáó ãóÇáößñ íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ æóåõæó Þóæúáõ Úóáöíøö Èúäö ÃóÈöí
ØóÇáöÈò ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ æóÈöåö ÞóÇáó ÇáËøóæúÑöíøõ æóÃóÈõæ ËóæúÑò
ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóÅöäøóåõãú áóíóÞõæáõæäó ãõäúßóÑðÇ
ãöäó ÇáúÞóæúáö æóÒõæÑðÇ} [ÇáãÌÇÏáÉ: 2] æóåõæó ÈöÇáÙøöåóÇÑö ãöäó
ÇáúÃóãóÉö ÞóÇÆöáñ ãõäúßóÑðÇ æóÒõæÑðÇ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ãõÙóÇåöÑðÇ¡
æóáöÃóäøóåóÇ ÐóÇÊõ ÝóÑúÌò ãõÈóÇÍò ÝóÕóÍøó ãöäúåóÇ ÇáÙøöåóÇÑõ
ßóÇáúÍõÑøóÉö¡ æóáöÃóäøóåõ áóãøóÇ ÇÓúÊóæóì Íõßúãõ Þóæúáöåö (ÃóäúÊö
Úóáóíøó ÍóÑóÇãñ) Ýöí ÇáúÍõÑøóÉö æóÇáúÃóãóÉö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóÓúÊóæöíó
Íõßúãõ ÇáÙøöåóÇÑö ÝöíåöãóÇ.
æóÏóáöíáõäóÇ: ãóÚó ãóÇ ÇÓúÊóÏóáøó Èöåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÖöíó Çááøóåõ
Úóäúåõ Ãóäøó ÇáÙøöåóÇÑó ßóÇäó ØóáóÇÞðÇ áöáÒøóæúÌóÇÊö Ýöí ÇáúÌóÇåöáöíøóÉö
ÝóäõÓöÎó Íõßúãõåõ Úóäúåõäøó æóÃõËúÈöÊó ãóÍóáøõåõ Ýöíåöäøó¡ æóáöÃóäøó ãóÇ
ÃóËúÈóÊó ÇáÊøóÍúÑöíãó Ýöí ÇáÒøóæúÌóÉö áóãú íõËúÈöÊú Ðóáößó ÇáÊøóÍúÑöíãó
Ýöí ÇáúÃóãóÉö ßóÇáØøóáóÇÞö¡ æóáöÃóäøó ãóäú áóãú íóáúÍóÞúåóÇ ÇáØøóáóÇÞõ
áóãú íÍáÞåÇ
(10/426)
ÇáÙøöåóÇÑõ ßóÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö. ÝóÃóãøóÇ
ÇÓúÊöÏúáóÇáõåõãú ÈöÃóäøóåõ ÞóÇÆöáñ ãõäúßóÑðÇ æóÒõæÑðÇ ÝóßóÇäó
ãõÙóÇåöÑðÇ.
ÞõáúäóÇ: ÇáúãõÑúÊóÏøõ ÃóÈúáóÛõ Ýöí Þóæúáö ÇáúãõäúßóÑö æóÇáÒøõæÑö ãöäó
ÇáúãõÙóÇåöÑö æóáóÇ íóÕöíÑõ ãÙÇåÑÇð¡ æÅäãÇ íÕíÑ ãÙÇåÑð ÅöÐóÇ ÞóÇáó
ãõäúßóÑðÇ æóÒõæÑðÇ ÈöáóÝúÙò ãóÎúÕõæÕò Ýöí ãóÍóáøò ãóÎúÕõæÕò ÝóáóãøóÇ
ÑõæÚöíó ÎõÕõæÕõ ÇááøóÝúÙö æóÌóÈó Ãóäú íõÑóÇÚóì ÎõÕõæÕõ ÇáúãóÍóáøö Úóáóì
Ãóäøó ãöäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ãóäú ÞóÇáó: Åöäøóåõ áóÇ íóßõæäõ ÈöÐóáößó Ýöí
ÇáúÃóãóÉö ÞóÇÆöáðÇ ãõäúßóÑðÇ æóÒõæÑðÇ.
æóÃóãøóÇ ÞöíóÇÓõåõãú Úóáóì ÇáúÍõÑøóÉö ÝóÇáúãóÚúäóì Ýöí ÕöÍøóÉö
ÇáÙøöåóÇÑö ãöäúåóÇ æõÞõæÚõ ÇáØøóáóÇÞö ÚóáóíúåóÇ ÝóÎóÇáóÝóÊúåóÇ
ÇáúÃóãóÉõ. æóÃóãøóÇ ÇÓúÊöÏúáóÇáõåõãú: ÈöÇÓúÊöæóÇÆöåöãóÇ Ýöí áóÝúÙö
ÇáÊøóÍúÑöíãö ÝóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ: Ãóäøó Þóæúáóåõ (ÃóäúÊö Úóáóíøó
ÍóÑóÇãñ) íóÌúÑöí ãóÌúÑóì Çáúíóãöíäö æóåõãóÇ ãõÓúÊóæöíóÇäö Ýöí
ÇáúÃóíúãóÇäö ÝóßóÐóáößó ÇÓúÊóæóíóÇ Ýöí áóÝúÙö ÇáÊøóÍúÑöíãö æóÇáÙøöåóÇÑõ
ãõáúÍóÞñ ÈöÇáØøóáóÇÞö ÇáúãõÎúÊóÕøö ÈöÃóÍóÏöåöãóÇ Ýóáóãú íóÓúÊóæöíóÇ
Ýöíåö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(10/427)
(ÈóÇÈõ ãóÇ íóßõæäõ ÙöåóÇÑðÇ æóãóÇ áóÇ
íóßõæäõ ÙåÇÑÇð)
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì: (ÇáÙøöåóÇÑõ Ãóäú íóÞõæáó ÇáÑøóÌõáõ
áöÇãúÑóÃóÊöåö ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ÝóÅöäú ÞóÇáó ÃóäúÊö ãöäøöí
Ãóæú ÃóäúÊö ãóÚöí ßóÙóåúÑö Ãõãøöí æóãóÇ ÃóÔúÈóåóåõ Ýóåõæó ÙöåóÇÑñ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ. æóåõæó ÇáÙøöåóÇÑõ ÚõÑúÝðÇ
æóÇÔúÊöÞóÇÞðÇ ÝóÅöäú ÞóÇáó ÃóäúÊö ãöäøöí Ãóæú ÚöäúÏöí Ãóæú ãóÚöí
ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ßóÇäó ãõÙóÇåöÑðÇ¡ áöÃóäøó åóÐöåö ÍõÑõæÝñ íóÞõæãõ
ÈóÚúÖõåóÇ ãóÞóÇãó ÈóÚúÖò Ýóáóãú íóÎúÑõÌú Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö Úóäú Íõßúãö
ÇáÕøóÑöíÍö.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóÅöäú ÞóÇáó ÝóÑúÌõßö Ãóæú ÑóÃúÓõßö Ãóæú
ÙóåúÑõßö Ãóæú ÌöáúÏõßö Ãóæú íóÏõßö Ãóæú ÑöÌúáõßö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí
ßóÇäó åóÐóÇ ÙöåóÇÑðÇ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ Þóæúáõåõ: ÈóÏóäõßö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí
Ãóæú äóÝúÓõßö Ãóæú ÐóÇÊõßö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ßóÞóæúáöåö ÃäÊ Úáí
ßÙåÑ Ããí íßæä (ÈåÇ) ãõÙóÇåöÑðÇ æóåöíó ÃóáúÝóÇÙñ íõÚóÈøóÑõ ÈöåóÇ Úóäú
ÌóãöíÚö ÈóÏóäöåóÇ ÝóÕóÇÑó ßóÞóæúáöåö ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí.
ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÙóÇåóÑó ãöäú ÈóÚúÖö ÌóÓóÏöåóÇ ßóÞóæúáöåö ÝóÑúÌõßö Ãóæú
ÑóÃúÓõßö Ãóæú íóÏõßö Ãóæú ÑöÌúáõßö Ãæ ÙåÑß (Ãæ ÌáÏß) Úóáóíøó ßóÙóåúÑö
Ãõãøöí ßóÇäó ÙöåóÇÑðÇ ãöäúåóÇ ÌóãöíÚðÇ ßóÇáØøóáóÇÞö ÅöÐóÇ ÃóæúÞóÚóåõ
Úóáóì ÈóÚúÖö ÌóÓóÏöåóÇ æóÞóÚó Úóáóì ÌóãöíÚöåóÇ æóÓóæóÇÁð ßóÇäó ÇáúÚõÖúæõ
ÇáøóÐöí ÙóÇåóÑó ãöäúåõ ÞóÏú ÊóÍúíóÇ ÈöÝóÞúÏöåö ßóÇáúÃóäúÝö æóÇáúÃõÐõäö
Ãóæú ãöãøóÇ áóÇ ÊóÍúíóÇ ÈöÝóÞúÏöåö ßóÇáÑøóÃúÓö æóÇáúÈóØúäö. æóÚóáóì Þæá
ÃÈí ÍäÝíÉ áóÇ íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ ÅöáøóÇ ÈöÇáúÃóÚúÖóÇÁö ÇáøóÊöí áóÇ
ÊóÍúíóÇ ÈöÝóÞúÏöåóÇ ßóÇáØøóáóÇÞö æóÞóÏú ãóÖóì ÇáúßóáóÇãõ ãóÚóåõ
æóÐóßóÑúäóÇ ãöäó ÇáÊøóÝúÑöíÚö Úóáóíúåö ãóÇ ÃóÞúäóÚó.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÞóÇáó ßóÈóÏóäö Ãõãøöí Ãóæú ßóÑóÃúÓö
Ãõãøöí Ãóæú ßóíóÏöåóÇ ßóÇäó åóÐóÇ ÙöåóÇÑðÇ áöÃóäøó ÇáÊøóáóÐøõÐó Èößõáøö
Ãõãøöåö ãõÍóÑøóãñ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÃóãøóÇ ãóÚúåõæÏõ ÇáÙøöåóÇÑö ÚõÑúÝðÇ æóÔóÑúÚðÇ
Ýóåõæó Ãóäú íóÞõæáó: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ÝóíõÔóÈøöåõåóÇ
ÈöÙóåúÑö Ãõãøöåö¡ ÝóÅöÐóÇ ÔóÈøóåóåóÇ ÈöÚõÖúæò ãöäú ÃóÚúÖóÇÁö Ãõãøöåö
ÝóÞóÇáó: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÑóÃúÓö Ãóæú ßóÈóØúäö Ãõãøöí Ãóæú ßóíóÏö Ããí Ãæ
ßÑÌá Ããí Ãæ ßÝÑÌ Ãõãøöí ÝóÇáøóÐöí äóÕøó Úóáóíúåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ãóäøóåõ
íóßõæäõ Èößõáøö Ðóáößó ãõÙóÇåöÑðÇ ÊóÚúáöíáðÇ ÈöÃóäøó ÇáÊøóáóÐøõÐó
Èößõáøö Ãõãøöåö ãõÍóÑøóãñ ßóÇáÙøóåúÑö æóåóßóÐóÇ áóæú ÔóÈøóåó ÚõÖúæðÇ ãä
ÒæÌÊå
(10/428)
ÈöÚõÖúæò ãöäú Ãõãøöåö ÝóÞóÇáó: ÑóÃúÓõßö
Úóáóíøó ßóÑóÃúÓö Ãõãøöí¡ Ãóæú ÑöÌúáõßö Úóáóíøó ßóÑöÌúáö Ãõãøöí Ãóæú íÏíß
Úóáóíøó ßóíóÏö Ãõãøöí ßóÇäó ãõÙóÇåöÑðÇ åóÐóÇ åõæó ÙóÇåöÑõ ÇáúãóäúÕõæÕö
æóãõÞúÊóÖóì ÇáÊøóÚúáöíáö.
æóÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ: Ýöíãóäú ÔóÈøóåó ÒóæúÌóÊóåõ ÈöÛóíúÑö Ãõãøöåö ãöäó
ÇáäøöÓóÇÁö ÇáúãõÍóÑøóãóÇÊö Úóáóíúåö ÝóÞóÇáó: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö
ÃõÎúÊöí Ãóæú ÈöäúÊöí Þóæúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÞóÇáóåõ Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ áöÃóäøóåóÇ
ãõÍóÑøóãóÉñ Úóáóíúåö ßóÃõãøöåö æóÞóÇáó Ýöí ÇáÞÏíã: áÇ íßæä ãÙÇåÑÇ áÃäå
ÚÏá Úä ÇáúÃõãøö ÇáúãóäúÕõæÕö ÚóáóíúåóÇ. Åöáóì ÛóíúÑöåóÇ¡ ÝóÚóáóì
ÊóÚúáöíáö åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ÇÎúÊóáóÝó Þóæúáõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ÅöÐóÇ ÚóÏóáó
Úóäö ÇáÙøóåúÑö ÇáúãóäúÕõæÕö Úóáóíúåö Åöáóì ÛóíúÑöåö Ýóåóáú íóÌöíÁõ Ýöíåö
ÊóÎúÑöíÌõ åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö Åöäøóåõ áóÇ íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ Ãóãú áóÇ Úóáóì
æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÌöíÁõ Ýöíåö ÊóÎúÑöíÌõåõ æóíóßõæäõ Ýöí ÊóÔúÈöíåö
ÒóæúÌóÊöåö ÈöÛóíúÑö ÇáÙøóåúÑö ãöäú ÃóÚúÖóÇÁö Ãõãøöåö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö¡ íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ áöÃóäøó
ÇáÊøóáóÐøõÐõ ÈöÌóãöíÚöåóÇ ãõÍóÑøóãñ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó ÇáúÞóÏöíãõ áÇ íßæä ãÙÇåÑÇ áÃäå ÚÏá ãä
ÇáÙøóåúÑö ÇáúãóäúÕõæÕö Úóáóíúåö Åöáóì ÛóíúÑöåö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóÇ íóÍúÊóãöáõ ÊóÎúÑöíÌó åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö
Ýöíåö æóíóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ ÞóæúáðÇ æóÇÍöÏðÇ¡ æóÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó
ÚõÏõæáöåö Úóäú Ãõãøöåö Åöáóì ÛóíúÑöåóÇ æóÈóíúäó ÚõÏõæáöåö Úóäú ÙóåúÑö
Ãõãøöåö Åöáóì ÛóíúÑöåö ãöäú ÃóÚúÖóÇÆöåóÇ Ãóäøó ÍõÑúãóÉó Ãõãøöåö ÃóÛúáóÙõ
Ýöí ÇáÊøóÍúÑöíãö ãöäú ÛóíúÑöåóÇ ãöäó ÇáúãõÍóÑøóãóÇÊö ÝóÌóÇÒó Ãóäú áóÇ
íóßõæäó ãõÙóÇåöÑðÇ Ýöí ÇáÊøóÔúÈöíåö ÈöÛóíúÑöåóÇ¡ æóÃóÚúÖóÇÁõ Ãõãøöåö Ýöí
ÇáúÍõÑúãóÉö ÓóæóÇÁñ ÝóßóÇäó ãõÙóÇåöÑðÇ Ýöí ÇáÊøóÔúÈöíåö ÈöÛóíúÑö
ÙóåúÑöåóÇ.
æóÐóßóÑó ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøõ æóÌúåðÇ ËóÇáöËðÇ ÝóÑøóÞó Ýöíåö
Èóíúäó ÃóÚúÖóÇÁö Ãõãøöåö ÝóÞóÇáó: ãóÇ ßóÇäó ãöäú ÃóÚúÖóÇÁö Ãõãøöåö
ãóÎúÕõæÕðÇ ÈöÇáúßóÑóÇãóÉö æóÇáÊøóÚúÙöíãö æóåõæó ßóÇáÑøóÃúÓö æóÇáËøóÏúíö
áóãú íóßõäú ãõÙóÇåöÑðÇ Ýöí ÇáÊøóÔúÈöíåö Èöåö ÝóíóÌúÚóáõåõ ÈöÞóæúáöåö:
ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÑóÃúÓö Ãõãøöí Ãóæú ßóËóÏúíö Ãõãøöí ÛóíúÑó ãõÙóÇåöÑò
æóãóÇ ßóÇäó ÈöÎöáóÇÝö åóÐóÇ ãöäú ÃóÚúÖóÇÆöåóÇ ÇáøóÊöí áóÇ ÊõÞúÕóÏõ
ÈöÇáúßóÑóÇãóÉö æóÊóÚúÙöíãö ÇáúÍõÑúãóÉö ßóÇäó ÈöåóÇ ãõÙóÇåöÑðÇ¡ ÝóÅöäú
ÕóÍøó åóÐóÇ ÇáÊøóÎúÑöíÌõ ÈöÃóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ Ýóåóáú íóßõæäõ
ßöäóÇíóÉð Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö íóÕöíÑõ Èöåö ãóÚó ÇáäøöíøóÉö ãõÙóÇåöÑðÇ Ãóãú
áóÇ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó ÙóÇåöÑõ Þóæúáö ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö
íóßõæäõ ßöäóÇíóÉð íóÕöíÑõ Èöåö ãõÙóÇåöÑðÇ ÅöÐóÇ äóæóÇåõ áöÃóäøó
ÇáäøöíøóÉó ßóÇáúÚõÑúÝö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó ÙóÇåöÑõ Þóæúáõ ÃóÈöí Úóáöíøö Èúäö ÃóÈöí
åõÑóíúÑóÉó áóÇ íóßõæäõ ßöäóÇíóÉð æóáóÇ íóÕöíÑõ Èöåö ãõÙóÇåöÑðÇ æóÅöäú
äóæóÇåõ ßóãóÇ áóÇ íóßõæäõ ÇáÊøóÔúÈöíåõ ÈöÛóíúÑö Ãõãøöåö ßöäóÇíóÉð æóáóÇ
íóÕöíÑõ Èöåö ãõÙóÇåöÑðÇ æóÅöäú äóæóÇåõ ÊóÚúáöíáðÇ ÈöÇáúÚõÑúÝö æóÇááøóåõ
ÃóÚúáóãõ.
(10/429)
(ÝóÕúáñ:)
æóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÞóÇáó: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÈóÏóäö Ãõãøöí ßóÇäó ãõÙóÇåöÑðÇ
ãöäúåóÇ áóÇ íóÎúÊóáöÝõ áöÃóäøó ÇáúÈóÏóäó íóÔúÊóãöáõ Úóáóì ÇáÙøóåúÑö
æóÛóíúÑöåö ÝóÕóÇÑó ÇáÊøóÔúÈöíåõ Èöåö ÃóÚóãøó. æóáóæú ÞóÇáó: ÃóäúÊö
Úóáóíøó ßóäóÝúÓö Ãõãøöí ÝóÝöíåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóßõæäõ ÕóÑöíÍðÇ Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö íóÕöíÑõ Èöåö ãõÙóÇåöÑðÇ
áöÃóäøó ÇáäøóÝúÓó íõÚóÈøóÑõ ÈöåóÇ Úóäö ÇáÐøóÇÊö ÝóÌóÑóì ãóÌúÑóì Þóæúáöåö
ßóÈóÏóäö Ãõãøöí.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: íóßõæäõ ßöäóÇíóÉð Åöäú äóæóì ÇáÙøöåóÇÑó Èöåö
ßóÇäó ãõÙóÇåöÑðÇ æóÅöäú áóãú íóäúæöåö áóãú íóßõäú ãõÙóÇåöÑðÇ áöÃóäøóåõ
íóÍúÊóãöáõ Ãóäú íõÑöíÏó Èöåö ÇáÐøóÇÊó Ýöí ÇáÊøóÍúÑöíãö æóíóÍúÊóãöáõ Ãóäú
íõÑöíÏó Èöåö ÇáúßóÑóÇãóÉó Ýöí ÇáÊøóÚúÙöíãö. æóáóæú ÞóÇáó: ÃóäúÊö Úóáóíøó
ßóÑõæÍö Ãõãøöí ÝóÝöíåö ËóáóÇËóÉõ ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: íóßõæäõ ÕóÑöíÍðÇ Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö ßóÇáúÈóÏóäö.
æóÇáËøóÇäöí: íóßõæäõ ßöäóÇíóÉð Ýöíåö áöãóÇ Ýöí Ðóáößó ãöäó
ÇáöÇÍúÊöãóÇáö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇáöËõ: áóÇ íóßõæäõ ÕóÑöíÍðÇ æóáóÇ ßöäóÇíóÉð áöÃóäøó
ÇáÑøõæÍó áóíúÓóÊú ãöäó ÇáúÃóÚúíóÇäö ÇáúãóÑúÆöíøóÉö ÇáøóÊöí íõÊóÚóáøóÞõ
ÈöåóÇ ÍóÙúÑðÇ Ãóæú ÅöÈóÇÍóÉð æóåóÐóÇ Þóæúáõ ÇÈúäö ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó.
æóÃóãøóÇ ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÝóÅöäøóåõ íóÞõæáõ: ÅöÐóÇ ÔóÈøóåó ÒóæúÌóÊóåõ
ÈöÚõÖúæò ãöäú Ãõãøöåö áóÇ ÊóÍúíóÇ ÈöÝóÞúÏöåö ßóÇäó ãõÙóÇåöÑðÇ ãöäú
ÒóæúÌóÊöåö æóÅöäú ÔóÈøóåóåóÇ ÈöÚõÖúæò ãöäú Ãõãøöåö ÊóÍúíóÇ ÈöÝóÞúÏöåö
áóãú íóßõäú ãõÙóÇåöÑðÇ ãöäú ÒóæúÌóÊöåö ÈöäóÇÁð Úóáóì ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ
ãöäú ÊóÔúÈöíåö ÚõÖúæò ãöäú ÒóæúÌóÊöåö ÈöÃõãøöåö æóÇáúÎöáóÇÝõ ÝöíåóÇ
ÈöäóÇÁñ Úóáóì ÇáúÎöáóÇÝö Ýöí ÇáØøóáóÇÞö æóÞóÏú ãóÖóì æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÞóÇáó ßóÃõãøöí Ãóæú ãöËúáó Ãõãøöí
æóÃóÑóÇÏó ÇáúßóÑóÇãóÉó ÝóáóÇ ÙöåóÇÑó æóÅöäú ÃóÑóÇÏó ÇáÙøöåóÇÑó Ýóåõæó
ÙöåóÇÑñ æóÅöäú ÞóÇáó áóÇ äöíøóÉó áöí ÝóáóíúÓó ÈöÙöåóÇÑò) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ãöäú ßöäóÇíóÇÊö ÇáÙøöåóÇÑö Ãóäú íóÞõæáó:
ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÃõãøöí Ãóæú ãöËúáó Ãõãøöí áöÃóäøóåõ íóÍúÊóãöáõ Ãóäú
íõÑöíÏó Èöåö ãöËúáóåóÇ Ýöí ÇáúßóÑóÇãóÉö¡ æóíóÍúÊóãöáõ Ãóäú íõÑöíÏó Èöåö
ãöËúáóåóÇ Ýöí ÇáÊøóÍúÑöíãö ÝóáöÃóÌúáö åóÐóÇ ÇáöÇÍúÊöãóÇáö ÌóÚóáúäóÇåõ
ßöäóÇíóÉð Åöäú äóæóì Èöåö ÇáÙøöåóÇÑó ßóÇäó ãõÙóÇåöÑðÇ æóÅöäú ÞóÇáó æóáóÇ
äöíøóÉó [áóåõ] áóãú íóßõäú ãõÙóÇåöÑðÇ æóÌõãúáóÉõ ÇáúÃóáúÝóÇÙö Ýöí
ÇáÙøöåóÇÑö ÊóäúÞóÓöãõ ÃóÑúÈóÚóÉó ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: ãóÇ ßóÇäó ÕóÑöíÍðÇ íóßõæäõ Èöåö ãõÙóÇåöÑðÇ äóæóì Èöåö
ÇáÙøöåóÇÑó Ãóæú áóãú íóäúæöåö Ýóåõæó Þóæúáõåõ: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö
Ãõãøöí.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: ãóÇ íóßõæäõ ßöäóÇíóÉð íõÑóÇÚöí Ýöíåö ÇáäøöíøóÉó
æóåõæó Þóæúáõåõ: ÃóäúÊö Úóáóíøó ãöËúáó Ãõãøöí.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: ãóÇ áóÇ íóßõæäõ ÕóÑöíÍðÇ æóáóÇ ßöäóÇíóÉð æóáóÇ
íóÞóÚõ Èöåö ÇáÙøöåóÇÑõ æóÅöäú äóæóÇåõ æóåõæó Ãóäú íóÞõæáó: ÃóäúÊö
Úóáóíøó ßóÙóåúÑö ÒóæúÌóÊöí åóÐöåö Ãóæú ßóÙóåúÑö ÃóãóÊöí åóÐöåö Ãóæú
ßóÙóåúÑö ÇãúÑóÃóÉò ÃóÌúäóÈöíøóÉò.
(10/430)
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: ãóÇ ßóÇäó
ãõÎúÊóáóÝðÇ Ýöíåö æóåõæó ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ æóíóäúÞóÓöãõ ÃóÑúÈóÚóÉó
ÃóÞúÓóÇãò: ÃóÍóÏõåóÇ: ãóÇ ÇÎúÊõáöÝó Ýöíåö åóáú åõæó ÕóÑöíÍñ Ãóæú
ßöäóÇíóÉñ æóåõæó Þóæúáõåõ: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóäóÝúÓö Ãõãøöí æóÝöíåö
æóÌúåóÇäö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: ãóÇ ÇÎúÊõáöÝó Ýöíåö åóáú åõæó ÕóÑöíÍñ Ãóæú
ßöäóÇíóÉñ Ãóæú áóíúÓó ÈöÕóÑöíÍò æóáóÇ ßöäóÇíóÉò æóåõæó Þóæúáõåõ:
ßóÒóæúÌö Ãõãøöí æóÝöíåö ËóáóÇËóÉõ ÃóæúÌõåò.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: ãóÇ ÇÎúÊõáöÝó Ýöíåö åóáú íóßõæäõ ÙöåóÇÑðÇ
ÕóÑöíÍðÇ Ãóæú áóíúÓó ÈöÙöåóÇÑò ÕóÑöíÍò æóáóÇ ßöäóÇíóÉò æóåõæó Þóæúáõåõ:
ßóÙóåúÑö ÃõÎúÊöí Ãóæú ÈöäúÊöí æóÝöíåö ÞóæúáóÇäö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: ãóÇ ÇÎúÊõáöÝó Ýöíåö åóáú åõæó ãöäó ÇáúãõÎúÊóáóÝö
Ýöíåö Ãóãú áóÇ æóåõæó Þóæúáõåõ ßóÈóØúäö Ãõãøöí Ãóæú ßóíóÏöåóÇ Ãóæú
ÑöÌúáöåóÇ æóÝöíåö ÎöáóÇÝñ Èóíúäó ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ æÇááå ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóÅöäú ÞóÇáó ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö
ÇãúÑóÃóÉò ãõÍóÑøóãóÉò ãöäú äóÓóÈò Ãóæú ÑóÖóÇÚò ÞóÇãóÊú Ýöí Ðóáößó
ãóÞóÇãó ÇáúÃõãøö áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó
- ÞóÇáó: (íóÍúÑõãõ ãöäó ÇáÑøóÖóÇÚö ãóÇ íóÍúÑõãõ ãöäó ÇáäÓÈ) (ÞÇá ÇáãÒäí)
ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì æÍÝÙí æÛíÑí Úäå áÇ íßæä ãÊÙÇåÑÇð Èãä ßÇäÊ ÍáÇáÇ Ýí ÍÇá
Ëã ÍÑãÊ ÈÓÈÈ ßãÇ ÍÑãÊ äÓÇÁ ÇáÂÈÇÁ æÍáÇÆá ÇáÃÈäÇÁ ÈÓÈÈ æåæ áÇ íÌÚá åÐÇ
ÙåÇÑÇð æáÇ Ýí Þæáå ßÙåÑ ÃÈí) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ ÇáÙøöåóÇÑõ ÇáúãóÚúåõæÏõ ÚõÑúÝðÇ æóÔóÑúÚðÇ
Ýóåõæó ãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ ãöäó ÇáÊøóÔúÈöíåö ÈöÇáúÃõãøö ÝóíóÞõæáõ
áöÒóæúÌóÊöåö: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí áöÞóæúáö Çááøóåö ÚóÒøó
æóÌóáøó {ÇáøóÐöíäó íõÙóÇåöÑõæäó ãöäúßõãú ãöäú äöÓóÇÆöåöãú ãÇ åä ÃãåÇÊåã
Åä ÃãåÇÊåã ÅáÇ ÇáááÇÆí æáÏÊåã æóÅöäøóåõãú áóíóÞõæáõæäó ãõäúßóÑðÇ ãöäó
ÇáúÞóæúáö æóÒõæÑðÇ} [ÇáãÌÇÏáÉ: 2] æóßóÐóáößó ÅöÐóÇ ÔóÈøóåó ÒóæúÌóÊóåõ
ÈöÌóÏøóÇÊöåö ßóÃõãøö ÇáúÃõãøö Ãóæú Ãõãøö ÇáúÃóÈö ßóÇäó ãõÙóÇåöÑðÇ¡
áóßöäö ÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ åóáú íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ ÈöÇáäøóÕøö Ãóæú
ÈöÇáúÞöíóÇÓö Úóáóì ÇáäøóÕøö Úóáóì æóÌúåóíúäö ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÈöÇáäøóÕøö
áöÃóäøó ÇáúÌóÏøóÉó ÊõÓóãøóì ÃõãøðÇ.
æóÇáËøóÇäöí: ÈöÇáúÞöíóÇÓö áöãóÇ ÝöíåóÇ ãöäó ÇáúæöáóÇÏóÉö ßóÇáúÃõãøö.
ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÔóÈøóåó ÒóæúÌóÊóåõ Èöãóäú ÊóÍúÑõãõ Úóáóíúåö ãöäú ÛóíúÑö
ÃõãøóåóÇÊöåö ÝóÐóáößó ÖóÑúÈóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãóäú ÊóÍúÑõãõ Úóáóíúåö ÈöäóÓóÈò. æóÇáËøóÇäöí: ãóäú ÊóÍúÑõãõ
Úóáóíúåö ÈöÓóÈóÈò.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúãõÍóÑøóãóÇÊõ ÈöÇáúÃóäúÓóÇÈö ßóÇáúÈöäúÊö æóÇáúÃõÎúÊö
æóÇáúÎóÇáóÉö æóÇáúÚóãøóÉö æóåóÐóÇ ÊóÍúÑöíãñ ÃóÒóáöíøñ ÇÞúÊóÑóäó
ÈöæõÌõæÏö ÇáúÚóíúäö ÝóÅöÐóÇ ÔóÈøóåó ÒóæúÌóÊóåõ ÈöÃóÍóÏö åóÄõáóÇÁö
ÝóÞóÇáó: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö ÇÈúäóÊöí Ãóæú ÃõÎúÊöí Ãóæú ÎóÇáóÊöí
Ãóæú ÚóãøóÊöí Ýóåóáú íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ Ãóãú áóÇ Úóáóì Þóæúáóíúäö:
(10/431)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõåõ Ýöí
ÇáúÞóÏöíãö áóÇ íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ æóÈöåö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó¡
áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÃõãøó ÃóÛúáóÙõ ÍõÑúãóÉð Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú
íõÓóÇæöíóåóÇ ÛóíúÑõåóÇ Ýöí ÇáúÍõßúãö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóæú ÃóÑóÇÏó ÈöÇáäøóÕøö ÇáÊøóäúÈöíåó áóäóÕøó Úóáóì
ÇáúÃóÏúäóì áöíõäóÈøöåó Úóáóì ÇáúÃóÚúáóì æóÞóÏú äóÕøó Úóáóì ÇáúÃóÚúáóì
æóåõæó ÇáúÃõãøõ Ýóáóãú íóßõäú Ýöíåö ÊóäúÈöíåñ Úóáóì ÇáúÃóÏúäóì.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö Ãóäøóåõ íóßõæäõ
ãõÙóÇåöÑðÇ áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÞóÏú ÕóÇÑó ÈöåóÐóÇ ÇáÊøóÍúÑöíãö ÞóÇÆöáðÇ ãõäúßóÑðÇ
ãöäó ÇáúÞóæúáö æóÒõæÑðÇ ßóÇáúÃõãøö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ãõÙóÇåöÑðÇ
ßóÇáÊøóÔúÈöíåö ÈöÇáúÃõãøö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ãóÚúäóì ÇáÊøóÍúÑöíãö Ýöí ÇáúÃõãøö ãóæúÌõæÏñ Ýöí
ÛóíúÑöåóÇ ãöäú ÓóÇÆöÑö ÇáúãõÍóÑøóãóÇÊö ÈöÇáúÃóäúÓóÇÈö æóåõæó
ÇáÊøóÍúÑöíãõ ÇáúÃóÒóáöíøõ ÇáøóÐöí íóßúÝõÑõ ÈöÇÓúÊöÈóÇÍóÊöåö ÝóÕóÇÑó
ãõÙóÇåöÑðÇ Èöåö ßóÇáúÃõãøö.
æóÃóãøóÇ ÇáúãõÍóÑøóãóÇÊõ ÈöÇáúÃóÓúÈóÇÈö ÝóÖóÑúÈóÇäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÓóÈóÈñ
áóÇ íóÊóÃóÈøóÏõ ÊóÍúÑöíãõåõ ßóÃõÎúÊö ÇãúÑóÃóÊöåö æóÎóÇáóÊöåóÇ
æóÚóãøóÊöåóÇ íóÍúÑõãúäó ãóÇ ßóÇäó ãõÞöíãðÇ Úóáóì äößóÇÍö ÇãúÑóÃóÊöåö
ÝóÅöÐóÇ ÝóÇÑóÞóåóÇ Íóáóáúäó áóåõ ÝóáóÇ íóßõæäõ ÈöÊóÔúÈöíåö ÒóæúÌóÊöåö
ÈöæóÇÍöÏóÉò ãöäúåõäøó ãõÙóÇåöÑðÇ ÝóÅöÐóÇ ÞóÇáó áöÒóæúÌóÊöåö: ÃóäúÊö
Úóáóíøó ßóÙóåúÑö ÃõÎúÊö ÒóæúÌóÊöí¡ Ãóæú ßóÙóåúÑö ÎóÇáóÊöåóÇ¡ Ãóæú
ßóÙóåúÑö ÚóãøóÊöåóÇ áóãú íóßõäú ãõÙóÇåöÑðÇ áóÇ íóÎúÊóáöÝõ áöÃóäøó ÙóåúÑó
åóÄõáóÇÁö áóãú íóßõäú ÍóÑóÇãðÇ Úóáóíúåö ÞóÈúáó äößóÇÍö ÒóæúÌóÊöåö æóáóÇ
íóÍúÑõãúäó Úóáóíúåö ÈóÚúÏó ÝöÑóÇÞöåóÇ ÝóáóÇ íóÊóÍóÞøóÞõ Ýöíåöäøó
ÇáÊøóÍúÑöíãõ.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: ÓóÈóÈñ íóÊóÃóÈøóÏõ ÊóÍúÑöíãõåõ æóÐóáößó ÔíÆÇä
ÇáÑÖÇÚ æÇáãÕÇåÑÉ æÊÍÑíãåÇ Úóáóì ÖóÑúÈóíúäö: ÃóÒóáöíøñ æóØóÇÑöÆñ ÝóÃóãøóÇ
ÇáØøóÇÑöÆõ ãöäúåõãóÇ Ýóåõæó Ãóäú íóÍúÏõËó ÇáÊøóÍúÑöíãõ ÈöåöãóÇ ÈóÚúÏó
Ãóäú áóãú íóßõäú. ãöËóÇáõåõ Ýöí ÇáÑøóÖóÇÚö: Ãóäú ÊóÑúÊóÖöÚó ÕóÈöíøóÉñ
ãöäú áóÈóäö Ãõãøöåö ÈóÚúÏó æöáóÇÏóÊöåö ÝóÊóÕöíÑõ ÃõÎúÊðÇ ãõÍóÑøóãóÉð
ÈóÚúÏó Ãóäú áóãú Êóßõäú ãõÍóÑøóãóÉð. æóãöËóÇáõåõ Ýöí ÇáúãõÕóÇåóÑóÉö:
Ãóäú íóÊóÒóæøóÌóåóÇ ÃóÈõæåõ ÈóÚúÏó æöáóÇÏóÊöåö Ãóæú Êóßõæäó ÈöäúÊó
ÇãúÑóÃóÊöåö Ãóæú Ãõãøó ÒóæúÌóÊöåö ÝóÊóÕöíÑõ ãõÍóÑøóãóÉð ÈöÇáúãõÕóÇåóÑóÉö
ÈóÚúÏó Ãóäú áóãú Êóßõäú ãõÍóÑøóãóÉð¡ ÝóáóÇ íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ ÅöÐóÇ
ÔóÈøóåó ÒóæúÌóÊóåõ ÈöÃóÍóÏö åóÄõáóÇÁö æóßóÐóáößó ÅöÐóÇ ÔóÈøóåóåóÇ
ÈöÇãúÑóÃóÉò áÇ áóÇÚóäó ãöäúåóÇ¿ áöÃóäøóåõ ÊóÍúÑöíãñ ØóÑóÃó ÈóÚúÏó Ãóäú
áóãú íóßõäú ÝóÎóÑóÌó Úóäú ÍóÞöíÞóÉö ÇáÊøóÍúÑöíãö Ýöí ÇáöÇäúÊöåóÇÁö
áöÎõÑõæÌöåö Úóäúåõ Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÃóÒóáöíøõ: ÝóãöËóÇáõåõ Ýöí ÇáÑøóÖóÇÚö: Ãóäú ÊóÑúÊóÖöÚó
ÕóÈöíøóÉñ ãöäú Ãõãøöåö ÞóÈúáó æöáóÇÏóÊöåö ÝóáóÇ íõæÌóÏõ ÅöáøóÇ
æóÇáÊøóÍúÑöíãõ ãóæúÌõæÏñ. æóãöËóÇáõåõ Ýöí ÇáúãõÕóÇåóÑóÉö: Ãóäú
íóÊóÒóæøóÌó ÃóÈõæåõ ÇãúÑóÃóÉð ÞóÈúáó æöáóÇÏóÊöåö Ëõãøó íõæáóÏõ ãöäú
ÛóíúÑöåóÇ ÝóáóÇ íõæÌóÏõ ÅöáøóÇ æóÊóÍúÑöíãõåóÇ Úóáóíúåö ãóæúÌõæÏñ
Ýóíóßõæäõ Ýöí Íõßúãö ÇáúãõÍóÑøóãóÇÊö ÈöÇáúÃóäúÓóÇÈö¡ ÝóÅöäú ÔóÈøóåó
ÒóæúÌóÊóåõ ÈöæóÇÍöÏóÉò ÝóÞóÇáó: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑöåóÇ åóáú íóßõæäõ
ãõÙóÇåöÑðÇ Ãóãú áóÇ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäó ÇáúÞóæúáóíúäö ÝóÅöÐóÇ
æóÑóÏó Úóáóíúßó ÊóÍúÑöíãõ ÑóÖóÇÚò Ãóæú ãõÕóÇåóÑóÉò ÝóÇÚúÊóÈöÑúåõ ÈöãóÇ
ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ØõÑõæÆöåö Ãóæú ÃóÒóáöíøóÊöåö ÝóáóÇ ÊóÌúÚóáúåõ ãõÙóÇåöÑðÇ
Èöåö Åöäú ßóÇäó ØóÇÑöÆðÇ æóÇÌúÚóáúåõ ãõÙóÇåöÑðÇ Èöåö Ýöí ÃóÕóÍøö
ÇáúÞóæúáóíúäö Åöäú ßóÇäó ÃóÒóáöíøðÇ¡ æóÇáÔøóÇÝöÚöíøõ æóÅöäú ÃóØúáóÞó
ÐößúÑó ÇáÑøóÖóÇÚö æóÇáúãõÕóÇåóÑóÉö ãöäú ÛóíúÑö ÊóÝúÕöíáò ÝóÞóÏú
ÝóÕøóáóåõ ÇáãÒäí
(10/432)
æóÇáÑøóÈöíÚõ Úóäúåõ æóåõãóÇ ÃóÚúÑóÝõ
ÈöãõÑóÇÏöåö ÝóáóÇ æóÌúåó áöãóäú æóåöãó ãöäú ÃóÕúÍóÇÈò ÝóÓóæøóì Èóíúäó
ÇáúÃóãúÑóíúäö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÞóÇáó áöÒóæúÌóÊöåö: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö ÃóÈöí áóãú
íóßõäú ãõÙóÇåöÑðÇ áóÇ íóÎúÊóáöÝõ Ýöíåö ÇáúãóÐúåóÈõ æóÅöäú ßóÇäó ÙóåúÑõåõ
ÍóÑóÇãðÇ ßóÇáúÃõãøö.
æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú ÙóåúÑó ÇáúÃõãøö ãóÍóáøõ ÇáöÇÓúÊöãúÊóÇÚö ÝóÇÎúÊõÕøó
ÈöÊóÍúÑöíãö ÇáúãõÙóÇåóÑóÉö æóáóíúÓó ÙóåúÑõ ÇáúÃóÈö ãóÍóáøðÇ áóåõ
ÝóÇäúÊóÝóì Úóäúåõ ÊóÍúÑöíãõ ÇáúãõÙóÇåóÑóÉö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÃõãøó ãóÍóáøñ áöáØøóáóÇÞö ÝóÇÎúÊóÕøóÊú
ÈöÇáÙøöåóÇÑö æóáóíúÓó ÇáúÃóÈõ ãóÍóáøðÇ áóåõ Ýóáóãú íóÊóÚóáøóÞú Èöåö
ÙöåóÇÑñ æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ÝóÕúáñ:)
æóáóæú ÞóÇáó: ÃóäóÇ Úóáóíúßö ßóÙóåúÑö Ãõãøößö ßóÇäó ßöäóÇíóÉð Åöäú
ÃóÑóÇÏó Èöåö ÇáÙøöåóÇÑó ßóÇäó ãõÙóÇåöÑðÇ æóÅöäú áóãú íõÑöÏú Èöåö áóãú
íóßõäú ãõÙóÇåöÑðÇ æóíóÌúÑöí ãóÌúÑóì ÇáØøóáóÇÞö Ýöí Þóæúáöåö: ÃóäóÇ
ØóÇáöÞñ ãöäúßö ÍóíúËõ ÌóÚóáúäóÇåõ ßöäóÇíóÉð æóÎóÇáóÝó Ýöíåö ÃóÈõæ
ÍóäöíÝóÉó.
(ÝóÕúáñ:)
æóÅöÐóÇ ÙóÇåóÑóÊö ÇáúãóÑúÃóÉõ ãöäú ÒóæúÌöåóÇ ÝóÞóÇáóÊú áóåõ: ÃóäúÊó
Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí áóãú íóÕöÍøó ÇáÙøöåóÇÑõ ãöäúåóÇ æóáóãú
ÊóáúÒóãúåóÇ ßóÝøóÇÑóÉñ.
æóÞóÇáó ÇáÍÓä ÇáÈÕÑí¡ æÇáäÎÚí: íßæä ãõÙóÇåöÑóÉð ãöäúåõ ßóÇáÑøóÌõáö
æóÊóáúÒóãõåóÇ ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ÈöÇáúÚóæúÏö.
æóÞóÇáó ÇáúÃóæúÒóÇÚöíøõ: áóÇ Êóßõæäõ ãõÙóÇåöÑóÉð ãöäú ÒóæúÌöåóÇ ÝóÅöäú
ÞóÇáóÊú Ðóáößó áöÃóÌúäóÈöíøò áóÒöãóÊúåóÇ ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ÅöÐóÇ
ÊóÒóæøóÌóÊúåõ áöÑöæóÇíóÉö ÇáÔøóÚúÈöíøö Ãóäøó ÚóÇÆöÔóÉó ÈöäúÊó ØóáúÍóÉó
ÞóÇáóÊú: Åöäú ÊóÒóæøóÌúÊõ ãõÕúÚóÈó Èúäó ÇáÒøõÈóíúÑö Ýóåõæó Úóáóíøó
ßóÙóåúÑö Ãõãøöí Ëõãøó ÓóÃóáóÊú Úóäú Ðóáößó ÝóÃõãöÑóÊú Ãä ÊÚÊÞ ÑÞÈÉ
æÊÒæÌå æóåóÐóÇ ÎóØóÃñ áöÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì: {æóÇáøóÐöíäó
íõÙóÇåöÑõæäó ãöäú äöÓóÇÆöåöãú} [ÇáãÌÇÏáÉ: 3] ÝóÎóÕøó ÇáÑøöÌóÇáó¡
æóáöÃóäøóåõ ßóÇäó ØóáóÇÞðÇ Ýöí ÇáúÌóÇåöáöíøóÉö ÝóÕóÇÑó ãõÚúÊóÈóÑðÇ
ÈöÇáØøóáóÇÞö Ýöí ÇáúÅöÓúáóÇãö ÝóáóãøóÇ áóãú íóßõäú áöáØøóáóÇÞö ãöäó
ÇáäøöÓóÇÁö Íõßúãñ ÝóßóÐóáößó áóÇ íóßõæäõ áöáÙøöåóÇÑö ãöäúåõäøó Íõßúãñ.
ÝÃãÇ ÇáÎíÑ ÝóáóÇ Ïóáöíáó Ýöíåöº áöÃóäøóåõ áóãú íóÃúãõÑúåóÇ
ÈöÇáÊøóßúÝöíÑö ãöäú ÞóæúáöåóÇ Ðóáößó æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÞóÏö
ÇÞúÊóÑóäó ÈöÙöåóÇÑöåóÇ íóãöíäñ ÝóÃóãóÑóåóÇ ÈößóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö
æóÇááøóåõ ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóíóáúÒóãõ ÇáúÍöäúËõ ÈöÇáÙøöåóÇÑö ßóãóÇ
íóáúÒóãõ ÈöÇáØøóáóÇÞö) .
(10/433)
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÌõãúáóÊõåõ Ãóäøó
ÇáÙøöåóÇÑó ãõáúÍóÞñ ÈöÇáØøóáóÇÞö ÝóíóÞóÚõ ãõÚóÌøóáðÇ ÈöÃóäú íóÞõæáó:
ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí æóãõÄóÌøóáðÇ ÈöÃóäú íóÞõæáó ÅöÐóÇ ÌóÇÁó
ÑóÃúÓõ ÇáÔøóåúÑö ÝóÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ÝóáóÇ íóßõæäõ
ãõÙóÇåöÑðÇ ÞóÈúáó ÇáÔøóåúÑö ÝóÅöÐóÇ ÌóÇÁó ÑóÃúÓõ ÇáÔøóåúÑö ÕÇÑ ãÙÇåÑÇð¡
æíÞÚ Úáì ÕÝÉ Ãä íóÞõæáó: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí Åöäú ÔöÆúÊö
ÝóÅöäú ÔóÇÁóÊú Ýöí ÇáúÍóÇáö ÕóÇÑó ãõÙóÇåöÑðÇ¡ æóÅöäú áóãú ÊóÔóÃú Ýöí
ÇáúÍóÇáö áóãú íóßõäú ãõÙóÇåöÑðÇ¡ æóáóæú ÞóÇáó Åöäú ÔóÇÁó ÒóíúÏñ ÝóãóÊóì
ÔóÇÁó ÒóíúÏñ Úóáóì ÇáúÝóæúÑö Ãóæö ÇáÊøóÑóÇÎöí ßóÇäó ãõÙóÇåöÑðÇ æóÅöäú
áóãú íóÔóÃú ÝóáóíúÓó ÈöãõÙóÇåöÑò¡ æóíóÞóÚõ ÈöÃóäú íóÍúáöÝó Èöåö
ÝóíóÍúäóËõ ãöËúáó Þóæúáöåö: Åöäú ßóáøóãúÊõ ÒóíúÏðÇ ÝóÃóäúÊö Úóáóíøó
ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ÝóãóÊóì ÍóäöËó ÈößóáóÇãö ÒóíúÏò ÕóÇÑó ãõÙóÇåöÑðÇ.
æóíóÕöÍøõ Ýöíåö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁõ ÈöãóÔöíÆóÉö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÝóíóÞõæáõ
áóåóÇ: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÝóáóÇ
íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ. æóÐóßóÑó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ÇáúÞóÏöíãö ÝóÞóÇáó: ÅöÐóÇ
ÙóÇåóÑó ÝóÞóÇáó Åöäú ÔóÇÁó Çááøóåõ Þóæúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóÞóÚõ æóåõæó ãóÐúåóÈñ Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö æóÇáØøóáóÇÞö.
æóÇáËøóÇäöí: íóÞóÚõ ÝóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí ÊóÎúÑöíÌöåö Úóáóì
æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóÕöÍøõ ÊóÎúÑöíÌõåõ áóåõ ÞóæúáðÇ ËóÇäöíðÇ æóáóÇ
ãóÐúåóÈðÇ ãõÚúÊóãóÏðÇ ßóãóÇ áóÇ íóÕöÍøõ ÊóÎúÑöíÌõåõ Ýöí ÇáØøóáóÇÞö
æóíóßõæäõ ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì ÇáúÍößóÇíóÉö Úóäú ÛóíúÑöåö ãöäó ÇáúÝõÞóåóÇÁö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÊóÎúÑöíÌóåõ ÕóÍöíÍñ æóåõæó Þóæúáñ ËóÇäò Ýöí
ÇáúÞóÏöíãö Ãóäøóåõ íóÕöÍøõ ÙöåóÇÑõåõ ãóÚó ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö æóÅöäú áóãú
íóÕöÍøó ØóáóÇÞõåõ.
æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ: Ãóäøó ÌöäúÓó ÇáØøóáóÇÞö ãõÈóÇÍñ ÝóÌóÇÒó Ãóäú
íóÑúÊóÝöÚó ÈöÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö æóÌöäúÓõ ÇáÙøöåóÇÑö ãóÍúÙõæÑñ Ýóáóãú
íóÑúÊóÝöÚú ÈöÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö¡ æóãóäú ÞóÇáó ÈöÊóÎúÑöíÌö åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö
ÞóÇáó Èöåö Ýöí ÊóÚúáöíÞö ÇáÙøöåóÇÑö ÈöÔóÑúØò Ãóæú Úóáóì ÕöÝóÉò¡ Ãóæú
Åöáóì ÃóÌóáò Ãóäøóåõ áóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ÈöåöãóÇ æóíóÞóÚõ äóÇÌöÒðÇ Úóáóì
åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ÇáúãõÎóÑøóÌö Ýöí ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì: (æóáóæú ÞóÇáó ÅöÐóÇ äóßóÍúÊõßö ÝóÃóäúÊö
Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ããí ÝäßÍåÇ áã íßä ãÊÙÇåÑÇð áÃä ÇáÊÍÑíã ÅäãÇ íÞÚ ãä
ÇáäÓÇÁ Úáì ãä Íá áå æáÇ ãÚäì ááÊÍÑíã Ýí ÇáãÍÑã æíÑæì ãËá ãÇ ÞáÊ Úä ÇáäÈí
- Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Ëã Úáí æÇÈä ÚÈÇÓ æÛíÑåã æåæ
ÇáÞíÇÓ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ áöÃóäøóåõ áóãøóÇ áóãú íóäúÚóÞöÏú
ØóáóÇÞñ ÞóÈúáó äößóÇÍò áóãú íóäúÚóÞöÏú ÙöåóÇÑñ æóáóÇ ÅöíáóÇÁñ ÞóÈúáó
äößóÇÍò ÝóÅöÐóÇ äóßóÍóåóÇ áóãú íóßõäú ãõÙóÇåöÑðÇ¡ æóáóæú ÙóÇåóÑó ãöäúåóÇ
æóåöíó ÒóæúÌóÊõåõ Ëõãøó ØóáøóÞóåóÇ ÚõÞóíúÈó ÙöåóÇÑöåö ãöäú ÛóíúÑö ÚóæúÏò
Ëõãøó ÇÓúÊóÃúäóÝó äößóÇÍóåóÇ ÈöÚóÞúÏò ÝóÝöí ÚóæúÏö ÙöåóÇÑöåö ÞóæúáóÇäö
Úóáóì ãóÇ ãóÖóì Ýöí ÇáØøóáóÇÞö æóÇáúÅöíáóÇÁö.
æóáóæú ÞóÇáó æóÊóÒóæøóÌóåóÇ ÕóÛöíÑðÇ: ÅöÐóÇ ÈóáóÛúÊö ÝóÃóäúÊö Úóáóíøó
ßóÙóåúÑö Ãõãøöí áóãú íóßõäú ãõÙóÇåöÑðÇ ÅöÐóÇ ÈóáóÛó áöÃóäøóåõ áóÇ Íõßúãó
áöÞóæúáöåö.
(10/434)
æóáóæú ÞóÇáó æóåõæó ÈóÇáöÛñ æóåöíó
ÕóÛöíÑóÉñ ÅöÐóÇ ÈóáóÛúÊö ÝóÃóäúÊö ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ßóÇäó ãõÙóÇåöÑðÇ ÅöÐóÇ
ÈóáóÛóÊú áöÃóäøóåõ ÚóÞóÏó ÇáÙøöåóÇÑó Ýöí æóÞúÊò áóæú ÚÌáå ÕÍ.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÞóÇáó ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ ßóÙóåúÑö Ãõãøöí
íõÑöíÏõ ÇáÙøöåóÇÑó Ýóåöíó ØóÇáöÞñ áöÃóäøóåõ ÕóÑøóÍó ÈöÇáØøóáóÇÞö ÝóáóÇ
ãóÚúäóì áöÞóæúáöåö ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ÅöáøóÇ Ãóäøóßö ÍóÑóÇãñ ÈÇáØáÇÞ ßÙåÑ
Ããí) .
ÞÇá ÇáãÇæÑÏí: ãÍÇá ÝáÇ ãÚäì áå. ÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøó ÇáÙøöåóÇÑó áóÇ
íóßõæäõ ßöäóÇíóÉð Ýöí ÇáØøóáóÇÞö æóÇáØøóáóÇÞó áóÇ íóßõæäõ ßöäóÇíóÉð Ýöí
ÇáÙøöåóÇÑö æóßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÕóÑöíÍñ Ýöí Íõßúãöåö ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó
åóßóÐóÇ æóÌóãóÚó ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí ÒóæúÌóÉò Ýóåõæó Úóáóì ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íõÞóÏøöãó ÇáØøóáóÇÞó Úóáóì ÇáÙøöåóÇÑö æóåõæó
ãóÓúÃóáóÉõ ÇáúßöÊóÇÈö ÝóíóÞõæáõ áóåóÇ: ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ ßóÙóåúÑö Ãõãøöí
ØõáøöÞóÊú ãöäúåõ ÈöÞóæúáöåö: ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ: ßóÙóåúÑö
Ãõãøöí ÝóáóÇ íóÎúáõæ Ýöíåö ãöäú ÃóÑúÈóÚóÉö ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íäæí Èå ÃäåÇ ÊÕíÑ Úáíå È (ÇáØáÇÞ) ãõÍóÑøóãóÉð ßóÙóåúÑö
Ãõãøöåö ÝóíóÕöíÑó Ðóáößó ÊóÝúÓöíÑðÇ áöÍõßúãö ÇáØøóáóÇÞö æóÊóÃúßöíÏðÇ
áöÅöËúÈóÇÊöåö æóáóÇ íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ æóáóÇ íóÕöíÑõ Èöåö ÂËöãðÇ
áöÃóäøóåõ ÞóÕóÏó Èöåö ÊóÍúÑöíãó ãõÍóÑøóãóÉò ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó
áöÃóÌúäóÈöíøóÉò ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí áóãú íóßõäú ÂËöãðÇ
áöÞóÕúÏöåö ÈöÊóÍúÑöíãö ãõÍóÑøóãóÉò.
ÝóÅöäú Þöíáó: íóÞúÊóÖöí Úóáóì åóÐóÇ ÇáÊøóÚúáöíáö ÅöÐóÇ ÞóÇáó
áöÒóæúÌóÊöåö æóåöíó ãõÍúÑöãóÉñ ÈöÍóÌøò Ãóæú ÚõãúÑóÉò ÃóäúÊö Úóáóíøó
ßóÙóåúÑö Ãõãøöí Ãóäú áóÇ íóßõæäó ãõÙóÇåöÑðÇ æóáóÇ ÂËöãðÇ Þöíáó: íóßõæäõ
Ýöí ÇáúãõÍúÑöãóÉö ãõÙóÇåöÑðÇ áöÃóäøó ÇáúÅöÍúÑóÇãó áóÇ íõÎúÑöÌõåóÇ ãöäó
ÇáÒøóæúÌöíøóÉö æóÇáØøóáóÇÞõ íõÎúÑöÌõåóÇ ãöäó ÇáÒøóæúÌöíøóÉö æóáóÇ
íóÍúÑõãõ ÈöÃóäú íóÓúÊóãúÊöÚó ÈöÇáäøóÙóÑö Åöáóì ÇáúãõÍúÑöãóÉö æóíóÍúÑõãõ
ÈöÃóäú íóÓúÊóãúÊöÚó ÈöÇáäøóÙóÑö Åöáóì ÇáúãõØóáøóÞóÉö: ÝóÅöäú ÞóÇáó Ýöí
ÇáúãõÍúÑöãóÉö ÅöäøóåóÇ Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ÈöÇáúÅöÍúÑóÇãö ÇáØøóÇÑöÆö
áóÇ ÈöÇáÊøóÍúÑöíãö ÇáúãõÄóÈøóÏö áóãú íõÞúÈóáú ãöäúåõ Ýöí ÙóÇåöÑö
ÇáúÍõßúãö æóÏöíäó ÝöíãóÇ Èóíúäóåõ æóÈóíúäó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì
áöÇÍúÊöãóÇáöåö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóäúæöíó Èöåö Ãóäú íóßõæäó ÇáØøóáóÇÞõ
ÇáøóÐöí ÊóÞóÏøóãóåõ ÙöåóÇÑðÇ Ýóíóßõæäõ ãõØóáøöÞðÇ æóáóÇ íóßõæäõ
ãõÙóÇåöÑðÇ áöÃóäøó ÕóÑöíÍó ÇáØøóáóÇÞö áóÇ íóÒõæáõ Úóäú Íõßúãöåö
ÈöÇáäøöíøóÉö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóäúæöíó Èöåö ÇáÙøöåóÇÑó ÈöÇäúÝöÑóÇÏöåö
ÈóÚúÏó ÇáØøóáóÇÞö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö ÝóíõäúÙóÑõ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáØøóáóÇÞõ
ÈóÇÆöäðÇ ÅöãøóÇ áößóæúäöåö ËóÇáöËðÇ Ãóæú ÏõæäóåóÇ ÈöÚöæóÖò Ãóæú Ýöí
ÛóíúÑö ãóÏúÎõæáò ÈöåóÇ áóãú íóÞóÚö ÇáÙøöåóÇÑõ ãöäúåóÇ ßóãóÇ áóÇ íóÞóÚõ
ÇáØøóáóÇÞõ ÚóáóíúåóÇ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÑóÌúÚöíøðÇ ßóÇäó ãõÙóÇåöÑðÇ æóáóãú
íóßõäú ÚóÇÆöÏðÇ ÝóÅöäú ÑóÇÌóÚóåóÇ Ýöí ÇáúÚöÏøóÉö Ýóåóáú íóÕöíÑõ ÚóÇÆöÏðÇ
ÈöäóÝúÓö ÇáÑøóÌúÚóÉö Ãóæú ÈöãõÖöíøö ÒóãóÇäöåóÇ ÈóÚúÏó ÇáÑøóÌúÚóÉö Úóáóì
ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ ãöäó ÇáúæóÌúåóíúäö. æóÅöäú áóãú íõÑóÇÌöÚú ÍóÊøóì ãóÖóÊö
ÇáúÚöÏøóÉõ Ëõãøó ÇÓúÊóÃúäóÝó ÇáúÚóÞúÏó ÚóáóíúåóÇ ÝóÝöí ÚóæúÏö ÇáÙøöåóÇÑö
Ýöí
(10/435)
ÇáäøößóÇÍö ÇáËøóÇäöí ÞóæúáóÇäö Úóáóì ãóÇ
ãóÖóì. æóÅöÐóÇ ÚóÇÏó Ýöí ÃóÍóÏö ÇáúÞóæúáóíúäö ÝóÈöãóÇÐóÇ íóÕöíÑõ
ÚóÇÆöÏðÇ Úóáóì ãóÇ ÞõáúäóÇåõ ãöäó ÇáúæóÌúåóíúäö:
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: Ãóäú íóÞõæáóåõ ãõÑúÓóáðÇ áóÇ íóäúæöí Èöåö
ÔóíúÆðÇ ÝóáóÇ íóßõæäõ Èöåö ãõÙóÇåöÑðÇ ÝóÅöäøó Þóæúáóåõ ßóÙóåúÑö Ãõãøöí
ßóáóÇãñ ãóÈúÊõæÊñ íóÎúÑõÌõ Úóäú Íõßúãö ÇáÕøóÑöíÍö ÍóÊøóì íõÓúÊóßúãóáó
ÈöÞóæúáö ÃóäúÊö Úóáóíøó ÝóíóÕöíÑõ ÍöíäóÆöÐò ÕóÑöíÍðÇ æóÅöÐóÇ ÎóÑóÌó
ÈöäõÞúÕóÇäöåö Úóäú Íõßúãö ÇáÕøóÑöíÍö áóãú íóÊóÚóáøóÞú Èöåö ãóÚó ÚóÏóãö
ÇáäøöíøóÉö Íõßúãñ æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ÝóÕúáñ:)
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íõÞóÏøöãó ÇáÙøöåóÇÑó Úóáóì ÇáØøóáóÇÞö
ÝóíóÞõæáõ: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ØóÇáöÞñ Ýóíóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ
ÈöÞóæúáöåö ÇáúÃóæøóáö: ÝóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ ØóÇáöÞñ ÝóáóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõåõ
Ýöíåö ãöäú ÃóÑúÈóÚóÉö ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóäúæöíó Èöåö ÃóäøóåóÇ ÊóÕöíÑõ ÈöãóÇ ÊóÞóÏøóãó ãöäó
ÇáÙøöåóÇÑö ßóÇáúãõØóáøóÞóÉö ÝóáóÇ ÊóÕöíÑõ ÈöÇáäøöíøóÉö ßóÇáúãõØóáøóÞóÉö
áöÃóäøó Íõßúãó ÇáÙøöåóÇÑö ãõÎóÇáöÝñ áöÍõßúãö ÇáØøóáóÇÞö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóäúæöíó Èöåö Ãóäú íóÕöíÑó ÇáÙøöåóÇÑõ
ÇáøóÐöí ÊóÞóÏøóãó ØóáóÇÞðÇ ÝóíóÕöíÑõ ÙöåóÇÑðÇ æóáóÇ íóÕöíÑõ ÈöÇáäøöíøóÉö
ØóáóÇÞðÇ áöÃóäøó ÕóÑöíÍó ÇáÙøöåóÇÑö áóÇ íóÕöíÑõ ØóáóÇÞðÇ.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóäúæöíó Èöåö ÅöíÞóÇÚó ÇáØøóáóÇÞö ÈóÚúÏó
ÇáÙøöåóÇÑö Ýóíóßõæäõ ãÙÇåÑ æóãõØóáøöÞðÇ æóíóãúäóÚõ æõÞõæÚõ ÇáØøóáóÇÞö
ãöäú Ãóäú íóÕöíÑó ÚóÇÆöÏðÇ.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: Ãóäú íóÞõæáóåõ ãõÑúÓóáðÇ áóÇ íóäúæöí Èöåö
ÔóíúÆðÇ ÝóÝöí æõÞõæÚö ÇáØøóáóÇÞö Èöåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóÞóÚõ áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ãóÈúÊõæÊõ ÇááøóÝúÙö Ýóáóãú íóÞóÚú Èöåö ØóáóÇÞñ.
æóÇáËøóÇäöí: áóãøóÇ ÑõæÚöíóÊú äöíøóÊõåõ Ýöíåö ÕóÇÑó ßöäóÇíóÉð áóÇ
íóÊóÚóáøóÞõ ÈöåóÇ ãóÚó ÚóÏóãö ÇáäøöíøóÉö Íõßúãñ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÞóÚó Èöåö ÇáØøóáóÇÞõ áöÃóäøóåõ ãöäú
ÕóÑöíÍö ÃóáúÝóÇÙöåö æóÞóÏú ÊóÞóÏøóãó ãöäó ÇáúãõæóÇÌóåóÉö ãóÇ ÅöÐóÇ
ÊóáóÝøóÙó ÈóÚúÏóåõ ÈöÇáØøóáóÇÞö ÕóÇÑó ãõÖúãóÑðÇ Ýöíåö ÝóßóÃóäøóåõ ÞóÇáó:
ÃóäúÊö ßóÙóåúÑö Ãõãøöí æóÃóäúÊö ØóÇáöÞñ.
æóÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó Ãóäú íõÄóÎøöÑó ÇáÙøöåóÇÑó ÝóáóÇ íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ
ãóÚó ÚóÏóãö ÇáäøöíøóÉö Ãóäøó ãóÇ ÊóÑóßóåõ ÈöÊóÃúÎöíÑö ÇáÙøöåóÇÑö
ÍóÑúÝóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÍóÑúÝñ áöáúãõæóÇÌóåóÉö æóåõæó Þóæúáõåõ: ÃóäúÊö¡
æóÇáËøóÇäöí: ÍóÑúÝõ ÇáöÇáúÊöÒóÇãö æóåõæó Þóæúáõåõ Úóáóíøó æóÇáøóÐöí
ÊóÑóßóåõ ãöäó ÇáØøóáóÇÞö ÍóÑúÝõ ÇáúãõæóÇÌóåóÉö Ïõæäó ÇáöÇáúÊöÒóÇãö
áöÚóÏóãö ÐößúÑöåö Ýöí ÇáØøóáóÇÞö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö æÇááå ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÞóÇáó ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí
íõÑöíÏõ ÇáØøóáóÇÞó Ýóåõæó ÙöåóÇÑñ) .
(10/436)
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ
Ãóäøó Þóæúáóåõ ÃóäúÊö Úóáóíøó ÍóÑóÇãñ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ßöäóÇíóÉð Ýöí
ÇáØøóáóÇÞö æóßöäóÇíóÉð Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö æóÅöäú ÃõÑöíÏó Èöåö ÇáÊøóÍúÑöíãõ
ÃóæúÌóÈó ßóÝøóÇÑóÉð ãöäú ÛóíúÑö ÊóÍúÑöíãò¡ æóÅöäú ÊóÌóÑøóÏó Úóäú äöíøóÉò
Ýóåóáú íóßõæäõ ÕóÑöíÍðÇ Ýöí æõÌõæÈö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì
Þóæúáóíúäö: ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ãóäøó áóÝúÙó ÇáÊøóÍúÑöíãö íóÊóÚóáøóÞõ
Úóáóíúåö ãöäó ÇáúÃóÍúßóÇãö ãóÇ æóÕóÝúäóÇ æóÞóÇáó áóåóÇ ÃóäúÊö Úóáóíøó
ÍóÑóÇãñ ßóÙóåúÑö Ãõãøöí Ýóáóåõ Ýöí ÇáÊøóÍúÑöíãö ÃóÑúÈóÚóÉõ ÃÍæÇá:
ÃÍÏåÇ: Ãóäú íóäúæöíó áóåõ ÇáÙøöåóÇÑó Ýóíóßõæäõ ÙöåóÇÑðÇ ÝóßóÃóäøóåõ
ÞóÇáó ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóäúæöíó áóåõ ÇáØøóáóÇÞó ÝóãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö
ÇáúãóäúÕõæÕõ Úóáóíúåö Ãóäú íóßõæäó ØóáóÇÞðÇ æóíóÌúÑöí ãóÌúÑóì Þóæúáöåö
ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ ßóÙóåúÑö Ãõãøöí æóÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ íóßõæäõ
ÙöåóÇÑðÇ æóáóÇ íóßõæäõ ØáÇÞÇð áÃäå ÞÏ ÇÌÊãÚ Ýíå ÞÑíäÊÇä:
ÃÍÏåãÇ: ÎóÝöíøóÉñ ÊóÏõáøõ Úóáóì ÇáØøóáóÇÞö æóåöíó ÇáäøöíøóÉõ.
æóÇáúÃõÎúÑóì: ÙóÇåöÑóÉñ ÊóÏõáøõ Úóáóì ÇáÙøöåóÇÑö æóåöíó Þóæúáõåõ
ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ÝóæóÌóÈó ÊóÞúÏöíãõ ÇáÙøóÇåöÑóÉö Úóáóì ÇáúÎóÝöíøóÉö
æóÐóßóÑó Ãóäøóåõ æóÌóÏóåõ ãóäúÕõæÕðÇ Ýöí ÈóÚúÖö ÇáäøõÓóÎö æóåóÐóÇ ÎóØóÃñ
æóæõÌõæÏõåõ Ýöí ÈóÚúÖö ÇáäøõÓóÎö Óóåúæñ áöÃóäøó áóÝúÙó ÇáÊøóÍúÑöíãö
ßöäóÇíóÉñ ÅöÐóÇ ÇÞúÊóÑóäó ÈöÇáäøöíøóÉö ÎóÑóÌó ãóÎúÑóÌó ÇáÕøóÑöíÍö
ÝóÕóÇÑó ßóÞóæúáöåö ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ ßóÙóåúÑö Ããí.
æÇáÍÇáÉ ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ãóäú íóäúæöíó Èöåö ÊóÍúÑöíãó ÚóíúäöåóÇ ÝóÚóáóì
ãóÐúåóÈö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö íóÌöÈõ Úóáóíúåö ßóÝøóÇÑóÉõ íóãöíäò áöÃóäøó
ÇáÊøóÍúÑöíãó íõæÌöÈõ ÇáÊøóßúÝöíÑó æóÚóáóì Þóæúáö ãóäú ÎóÇáóÝóåõ ãä
ÃÕÍÇÈäÇ íßæä ÙåÇÑÇð.
æÇáÍÇáÉ ÇáÑøóÇÈöÚóÉõ: ÃóáøóÇ íóßõæäó áóåõ Ýöíåö äöíøóÉñ Ýóíóßõæäõ
ÙöåóÇÑðÇ áöÃóäøóåõ áóãøóÇ ÇÞúÊóÑóäó ÈöÞóæúáöåö ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ÕóÇÑó
ÙöåóÇÑðÇ Ýöíåö ãóÍúãõæáðÇ Úóáóíúåö æóÇÚúÊöÑóÇÝõåõ ãóÕúÑõæÝðÇ Åáíå æÇááå
ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÞóÇáó áöÃõÎúÑóì ÞóÏú ÃóÔúÑóßúÊõßö
ãóÚóåóÇ Ãóæú ÃäÊ ÔÑíßÊåÇ Ãæ ÃäÊ ßåí æáã íäæ ÙåÇÑÇð áã íáÒãå áÃäåÇ Êßæä
ÔÑíßÊåÇ Ýöí ÃóäøóåóÇ ÒóæúÌóÉñ áóåõ Ãóæú ÚóÇÕöíóÉñ Ãóæú ãØíÚÉ áå) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: áóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõåõ ÅöÐóÇ ÙóÇåóÑó ãöäú ÅöÍúÏóì
ÒóæúÌóÊóíúåö æóÞóÇáó áöáúÃõÎúÑóì ÞóÏú ÃóÔúÑóßúÊõßö ãóÚóåóÇ Ãóæú ÃóäúÊö
ãöËúáóåóÇ ãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íõÑöíÏó Èöåö ÔóÑöíßóÊóåóÇ Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö ÝóíóÕöíÑõ Èöåö
ãõÙóÇåöÑðÇ ãöäó ÇáËøóÇäöíóÉö ßóÙöåóÇÑöåö ãöäó ÇáúÃõæáóì ÝóÅöäú Þöíáó:
ÃóÝóáóíúÓó áóæú Âáóì ãöäú ÃóÍóÏöåöãóÇ æóÞóÇáó áöáúÃõÎúÑóì ÃóäúÊö
ÔóÑöíßóÊõåóÇ íõÑöíÏõ Ýöí ÇáúÅöíáóÇÁö áóãú íóßõäú ãõæáöíðÇ ãöäó
ÇáËøóÇäöíóÉö ÝóãóÇ ÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ¿ Þöíáó ÇáúÝóÑúÞõ ãóÇ
ÞóÏøóãúäóÇåõ ãöäú Ãóäøó ÇáúÅöíáóÇÁó íóãöíäñ áóÇ íóäúÚóÞöÏõ
ÈöÇáúÅöÖúãóÇÑö æóáóÇ ÈÇáßäÇíÉ æÇáÙåÇÑ ßÇáØáÇÞ íäÕÍ ÈÇáßäÇíÉ æÇáãÖãÑ.
(10/437)
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íõÑöíÏó Èöåö
ÔóÑöíßóÊóåóÇ Ýöí ÇáúßóÑóÇãóÉö Ãóæú Ýöí ÇáúåóæóÇäö Ãóæú ãöËúáóåóÇ Ýöí
ÇáØøóÇÚóÉö Ãóæö ÇáúãóÚúÕöíóÉö æóáóÇ íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ ãöäó ÇáËøóÇäöíóÉö
áöÃóäøó ßóáóÇãóåõ íóÍúÊóãöáõ ãóÇ ÃóÑóÇÏóåõ.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íõØúáöÞó Ðóáößó æóáóÇ íóßõæäõ áóåõ
ÅöÑóÇÏóÉñ ÝóãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóãóÇ äóÕøó Úóáóíúåö Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö
Ãóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ ãöäó ÇáËøóÇäöíóÉö áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó ÞóÏú
ÕóÇÑó ÈöÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáäøöíøóÉö ßöäóÇíóÉð ÅöÐóÇ ÊóÌóÑøóÏó Úóäö
ÇáúÅöÑóÇÏóÉö áóãú íóÊóÚóáøóÞú Èöåö Íõßúãñ.
æóÞóÇáó Ýöí ÇáúÞóÏöíãö: íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ ãöäó ÇáËøóÇäöíóÉö ÝóÇÎúÊóáóÝó
ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöíåö ÝóÃóËúÈóÊóåõ ÈóÚúÖõåõãú ÞóæúáðÇ ËóÇäöíðÇ ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ
ÈöÇáÙøöåóÇÑö æóäóÝóÇåõ ÇáúÃóßúËóÑõæäó æóäóÓóÈõæåõ Åöáóì ÇáúÍößóÇíóÉö
Úóäú ÛóíúÑöåö áöãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ ãöäó ÇáÊøóÚúáöíáö.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÙóÇåóÑó ãöäú ÃóÑúÈóÚö äöÓúæóÉò áóåõ
ÈößóáöãóÉò æóÇÍöÏóÉò ÝóÞóÇáó Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáÙøöåóÇÑö ÇáúÌóÏöíÏö æóÝöí
ÇáúÅöãúáóÇÁö Úóáóì ãóÓóÇÆöáö ãóÇáößò Åöäøó Úóáóíúåö Ýöí ßõáøö æóÇÍöÏóÉò
ßóÝøóÇÑóÉð ßóãóÇ íõØóáøöÞõåõäøó ãóÚðÇ ÈößóáöãóÉò æóÇÍöÏóÉò æóÞóÇáó Ýöí
ÇáúßöÊóÇÈö ÇáúÞóÏöíãö áóíúÓó Úóáóíúåö ÅöáøóÇ ßóÝøóÇÑóÉñ æóÇÍöÏóÉñ
áöÃóäøóåóÇ íóãöíäñ Ëõãøó ÑóÌóÚó Åöáóì ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö ÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ
æóåóÐóÇ ÈöÞóæúáöåö Ãóæúáóì) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: áóÇ íóÎúáõæ ÙöåóÇÑõåõ ãöäó ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö ãöäú
ÃóÍóÏö ÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íõÝúÑöÏóåõäøó Ýöíåö æóíõÙóÇåöÑó Ýöí ßõáøö æóÇÍöÏóÉò
ãöäúåõäøó ÈöÞóæúáò ãõäúÝóÑöÏò ÝóíóáúÒóãõåõ Ýöí ßõáøö æóÇÍöÏóÉò ãöäúåõäøó
ßóÝøóÇÑóÉñ áóÇ íóÎúÊóáöÝõ Ýöíåö ÇáúãóÐúåóÈõ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÌúãóÚóåõäøó Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö ÈößóÝøóÇÑóÉò æóÇÍöÏóÉò
ÝóíóÞõæáõ áóåõäøó: ÃóäúÊõäøó Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ÝóÝöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóÈöåö ÞóÇáó Ýöí ÇáúÞóÏöíãö íóÌöÈõ Úóáóíúåö ßóÝøóÇÑóÉñ
æóÇÍöÏóÉñ áöËóáóÇËóÉö ÃóÔúíóÇÁó:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøó áóÝúÙóÉó ÇáÙøöåóÇÑö æóÇÍöÏóÉñ ÝóíóÊóÚóáøóÞõ ÈöåóÇ
ßóÝøóÇÑóÉñ æóÇÍöÏóÉñ ßóÇáúãõÙóÇåöÑö ãöäú æóÇÍöÏóÉò.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáÙøöåóÇÑó íõáúÍóÞõ ÈöÇáúÅöíáóÇÁö æóãõÚúÊóÈóÑñ
ÈöÇáúÃóíúãóÇäö áÞæá ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
áöÓóáóãóÉó Èúäö ÕóÎúÑò Íöíäó ÙóÇåóÑó: ßóÝøöÑú Úóäú íóãöíäößó Ëõãøó
Åöäøóåõ áóæú Âáóì ãöäú ÃóÑúÈóÚò Èöíóãöíäò æóÇÍöÏóÉò Ãóæú ÌóãóÚó Èóíúäó
ÚóÏóÏò Ýöí íóãöíäò æóÇÍöÏóÉò áóÒöãóåõ Ýöí ÇáúÍöäúËö ßóÝøóÇÑóÉñ æóÇÍöÏóÉñ
ßóÐóáößó ÅöÐóÇ ÙóÇåóÑó ãöäó ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö ÈößóáöãóÉò æóÇÍöÏóÉò áóÒöãóåõ
ßóÝøóÇÑóÉñ æóÇÍöÏóÉñ.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøóåõ áóãøóÇ ÌóÇÒó ÅöÐóÇ ØóáøóÞó ÃóÑúÈóÚðÇ Ãóäú íóÌúãóÚó
Èóíúäóåõäøó Ýöí ÑóÌúÚóÉò æóÇÍöÏóÉò ßóÐóáößó ÙöåóÇÑõåõ ãöäó ÇáúÃóÑúÈóÚö
íõÌúÒöÆõ Úóäúåõ ßóÝøóÇÑóÉñ æóÇÍöÏóÉñ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó ÇáúÃóÕóÍøõ ÞóÇáóåõ Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö
æóÇáúÅöãúáóÇÁö æóÇÎúÊóÇÑóåõ ÇáúãõÒóäöíøõ æóÈöåö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó
Úóáóíúåö áößõáøö æóÇÍöÏóÉò ãöäúåõäøó ßóÝøóÇÑóÉñ ÝóíóáúÒóãõ Ýöí
ÇáúÃóÑúÈóÚö Åöäú ÚóÇÏó ãöäúåõäøó ÃóÑúÈóÚõ ßóÝøóÇÑóÇÊò áöËóáóÇËóÉö
ÃóÔúíóÇÁó:
(10/438)
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøóåõ ãõÊóÙóÇåöÑñ ãöäú
ÃóÑúÈóÚò ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóáúÒóãóåõ ÃóÑúÈóÚõ ßóÝøóÇÑóÇÊò ßóãóÇ áóæú
ÙóÇåóÑó ãöäúåõäøó ãõäúÝóÑöÏóÇÊò.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóãøóÇ ÇÓúÊóæóì Ýöí ÇáØøóáóÇÞö Íõßúãõ ÇáöÇÌúÊöãóÇÚö
æóÇáöÇäúÝöÑóÇÏö Ýöí ÇáÑøõÌõæÚö æóÇáÑøóÌúÚóÉö æóÌóÈó Ãóäú íóÓúÊóæöíó
Íõßúãõ ÇáÙøöåóÇÑö Ýöí ÇáöÇÌúÊöãóÇÚö æóÇáöÇäúÝöÑóÇÏö¡ Ýöí æõÌõæÈö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉöº æóáöÃóäøó ßóÝøóÇÑóÉó ÇáÙøöåóÇÑö ÃóæúÌóÈóÊú ÊóßúÝöíÑðÇ
áöÊóÍúÑöíãöåö æóãóÃúËóãöåö ÝóáóãøóÇ ÊóÖóÇÚóÝó ãóÃúËóãõåõ æóÊóÍúÑöíãõåõ
Ýöí ÇáöÇÌúÊöãóÇÚö Úóáóì ÇáöÇäúÝöÑóÇÏö æóÌóÈó Ãóäú íóÊóÖóÇÚóÝó
ÊóßúÝöíÑõåõ¡ æóãöËúáõ åóÐóíäö ÇáúÞóæúáóíúäö Ýöí ÇáúÞóÐúÝö ÅöÐóÇ ÌóãóÚó
Èóíúäó ÚóÏóÏò ÈößóáöãóÉò æóÇÍöÏóÉò ÝóÚóáóì Þóæúáöåö Ýöí ÇáúÞóÏöíãö:
íõÍóÏøõ áöÌóãöíÚöåöãú ÍóÏøðÇ æóÇÍöÏðÇ áöÃóäøó áÝÙÉ áÞÐÝ æóÇÍöÏóÉñ
æóÚóáóì Þóæúáöåö Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö: íõÍóÏøõ áößõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãú
ÍóÏøðǺ áöÃóäøóåõ ãóÞúÐõæÝñ æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì: (æóáóæú ÊóÙóÇåóÑó ãöäúåóÇ ãöÑóÇÑðÇ íõÑöíÏõ
Èößõáøö æóÇÍöÏóÉò ÙöåóÇÑðÇ ÛóíúÑó ÇáúÂÎóÑö ÞóÈúáó Ãóäú íõßóÝøöÑó
ÝóÚóáóíúåö Èößõáøö ÊóÙóÇåõÑò ßóÝøóÇÑóÉñ ßóãóÇ íóßõæäõ Úóáóíúåö Ýöí ßõáøö
ÊóØúáöíÞóÉò ÊóØúáöíÞóÉñ æóáóæú ÞóÇáóåóÇ ãõÊóÊóÇÈöÚðÇ ÝóÞóÇáó ÃóÑóÏúÊõ
ÙöåóÇÑðÇ æóÇÍöÏðÇ Ýóåõæó æóÇÍöÏñ ßóãóÇ áóæú ÊóÇÈóÚó ÈöÇáØøóáóÇÞö ßóÇäó
ßóØóáúÞóÉò æóÇÍöÏóÉò) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇáÙøöåóÇÑõ ÛóíúÑõ ãóÍúÕõæÑö ÇáúÚóÏóÏö æóáóíúÓó
ßóÇáØøóáóÇÞö ÇáúãóÍúÕõæÑö ÈöËóáóÇËò¡ ÝóÅöÐóÇ ÙóÇåóÑó ãöäö ÇãúÑóÃóÊöåö
Ëõãøó ßóÑøóÑó ÇáÙøöåóÇÑó ãöÑóÇÑðÇ ÝóåóÐóÇ Úóáóì ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó ãõÊóæóÇáöíðÇ ÝóáóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõåõ Ýöíåö ãöäú
ËóáóÇËóÉö ÃóÞúÓóÇãò: ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íõÑöíÏó ÈöÇáÊøóßúÑóÇÑö ÇáÊøóÃúßöíÏó
Ýóíóßõæäõ ÙöåóÇÑðÇ æóÇÍöÏðÇ ÊóÌöÈõ Ýöíåö ßóÝøóÇÑóÉñ æóÇÍöÏóÉñ
ÝóÇáØøóáóÇÞõ ÅöÐóÇ ßóÑøóÑóåõ ÊóÃúßöíÏðÇ ßóÇäóÊú ØóáúÞóÉñ æóÇÍöÏóÉñ.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íõÑöíÏó Èöåö ÇáöÇÓúÊöÆúäóÇÝó Ýóíóßõæäõ
Èößõáøö áóÝúÙóÉò ãöäúåóÇ ãõÙóÇåöÑðÇ ÝóÅöäú ÊóÞóÑøóÑóÊú ÎóãúÓó ãóÑøóÇÊò
ßóÇäó ÙöåóÇÑõåõ ÎóãúÓðÇ æóáóæú ßóÑøóÑó ÇáØøóáóÇÞó ÎóãúÓðÇ áóãú íóßõäú
ÅöáøóÇ ËóáóÇËðÇ áöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ÍóÕúÑö ÇáØøóáóÇÞö æóÅöäú ÓóÃóáó
ÇáÙøöåóÇÑó.
æóÅöÐóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó æóÞóÏú ßóÑøóÑó ãöäú ÙöåóÇÑöåóÇ ÎóãúÓó ãóÑøóÇÊò
ÝóãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóãóÇ Úóáóíúåö ÃóßúËóÑõ ÃóÕúÍóÇÈöåö Ãóäøóåõ
íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ ÎóãúÓó ãóÑøóÇÊò.
æóÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÃóÕúÍóÇÈöåö ÇáÙøöåóÇÑõ ÇáËøóÇäöí Ýöí ÒóãóÇäö ÚóæúÏöåö
ãöäó ÇáÙøöåóÇÑö ÇáúÃóæøóáö æóáóÇ íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ Ýöí æóÞúÊö ÇáúÚóæúÏö
æóßóãóÇ áóÇ íóßõæäõ ÚóÇÆöÏðÇ Ýöí æóÞúÊö ÇáÙøöåóÇÑö ÝóíóÕöíÑõ ÇáËøóÇäöí
ÚóæúÏðÇ æóÇáËøóÇáöËõ ÚóæúÏðÇ ÙöåóÇÑðÇ ËóÇäöíðÇ æóÇáÑøóÇÈöÚõ ÚóæúÏðÇ Ýöí
ÇáËøóÇäöí ÇáøóÐöí ßóÇäó ËóÇáöËðÇ æóÇáúÎóÇãöÓõ ÙöåóÇÑðÇ ËóÇáöËðÇ æóåóÐóÇ
ÇáøóÐöí ÞóÇáóåõ ÎóØóÃñ áöÃóäøó ÇáúÚóæúÏó ÈöÇáÒøóãóÇäö æóÇáÙøöåóÇÑó
ÈöÇáúÞóæúáö Ýóáóãú íóÞóÚö ÇáúÝóÑúÞõ Ýöí ãõÖöíøö ÒóãóÇäö ÇáúÚóæúÏö Èóíúäó
Ãóäú íóßõæäó Ýöíåö ãõãúÓößðÇ Ãóæú ãõÊóßóáøöãðÇ æóáóãú íóÞóÚö ÇáúÝóÑúÞõ
Ýöí ßóáóÇãò Èóíúäó Ãóäú íóßõæäó ÙöåóÇÑðÇ Ãóæú ÎöØóÇÈðÇ¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó
ßóÐóáößó æóÕóÇÑó ãõÙóÇåöÑðÇ Úóáóì ãóÐúåóÈö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóÚóáóì ãóäú
ÎóÇáóÝóåõ ãöäú ÃóÕúÍóÇÈöåö ËóáóÇËðÇ ÝóÝöíãóÇ íóáúÒóãõ ãöäó ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
ÞæáÇä:
(10/439)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóÈöåö ÞóÇáó Ýöí ÇáúÞóÏöíãö:
íóáúÒóãõ ßóÝøóÇÑóÉñ æóÇÍöÏóÉñ æóíóÊóÏóÇÎóáõ ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊõ ÈóÚúÖõåóÇ Ýöí
ÈóÚúÖò ßóÇáúÍõÏõæÏö¡ æóæóÌúåõåõ Ãóäøó ãóÇ ÈóÚúÏó ÇáÙøöåóÇÑö ÇáúÃóæøóáö
áóãú íõÝöÏú ãöäó ÇáÊøóÍúÑöíãö ÛóíúÑó ãóÇ ÃóÝóÇÏóåõ ÇáúÃóæøóáõ Ýóáóãú
íõæÌöÈú ãöäó ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÛóíúÑó ãóÇ ÃóæúÌóÈóåõ ÇáúÃóæøóáõ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: æóÈöåö ÞóÇáó Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö æóåõæó ÇáÕøóÍöíÍõ
áößõáøö ÙöåóÇÑò ãöäú Ðóáößó ßóÝøóÇÑóÉñ ÝóíóáúÒóãõåõ Úóáóì ãóÐúåóÈö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ ÎóãúÓõ ßóÝøóÇÑóÇÊò æóÚóáóì ÇáúæóÌúåö
ÇáúÂÎóÑö ËóáóÇËõ ßóÝøóÇÑóÇÊò æóæóÌúåõ Ðóáößó Ãóäøóåõ áóãøóÇ ËóÈóÊó ÈöãóÇ
ÈóÚúÏó ÇáúÃóæøóáö ßóËõÈõæÊö ÇáúÃóæøóáö ÇÞúÊóÖóì Ãóäú íõæÌöÈó ãöËúáó ãóÇ
ÃóæúÌóÈóåõ ÇáúÃóæøóáõ.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íõØúáöÞó ÊóßúÑóÇÑó ÙöåóÇÑöåö ÝóáóÇ íõÑöíÏõ
Èöåö ÊóÃúßöíÏðÇ æóáóÇ ÇÓúÊöÆúäóÇÝðÇ Ýóíóßõæäõ ÙöåóÇÑðÇ æóÇÍöÏðÇ áóÇ
íóÌöÈõ Ýöíåö ÅöáøóÇ ßóÝøóÇÑóÉñ æóÇÍöÏóÉñ ÍóãúáðÇ Úóáóì ÇáÊøóÃúßöíÏö¡
æóáóæú ÃóØúáóÞó ÊóßúÑóÇÑó ÇáØøóáóÇÞö ßóÇäó Úóáóì Þóæúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì ÇáÊøóÃúßöíÏö æóáóÇ íóáúÒóãõ
ÅöáøóÇ ØóáúÞóÉñ æóÇÍöÏóÉñ ßóÇáÙøöåóÇÑö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: íóßõæäõ ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì ÇáöÇÓúÊöÆúäóÇÝö
ÝóíóáúÒóãõåõ ËóáóÇËõ ÊóØúáöíÞóÇÊò ÈöÎöáóÇÝö ÇáÙøöåóÇÑö¡ æóÇáúÝóÑúÞõ
ÈóíúäóåõãóÇ Ãóäøó ÇáØøóáóÇÞó íóäúÞõÖõ Çáúãöáúßó ÝóßóÇäó ÇáÊøóßúÑóÇÑõ
ãõÄóËøöÑðÇ Ýöíåö æóÇáÙøöåóÇÑõ áóÇ íóäúÞõÖõ Çáúãöáúßó Ýóáóãú íõÄóËøöÑö
ÇáÊøóßúÑóÇÑõ Ýöíåö.
(ÝóÕúáñ:)
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: ÊóßúÑóÇÑõ ÇáÙøöåóÇÑö ãõÊóÝóÑøöÞðÇ¡ ßóÃóäøóåõ
ÙóÇåóÑó ãöäúåóÇ Ýöí íóæúãò Ëõãøó ÃóÚóÇÏó
ÇáÙøöåóÇÑó ãöäú ÛóÏöåö Ëõãøó ÃóÚóÇÏóåõ ãöäú ÈóÚúÏö ÛóÏöåö. ÝóåóÐóÇ Úóáóì
ËóáóÇËóÉö ÃóÞúÓóÇãò ÃóíúÖðÇ:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íõÑöíÏó Èöåö ÇáÊøóÃúßöíÏó Ýóíóßõæäõ ÊóÃúßöíÏðÇ
ßóÇáúãõÊóæóÇáöí æóáóÇ íóáúÒóãõåõ ÅöáøóÇ ßóÝøóÇÑóÉñ æóÇÍöÏóÉñ¡ æóáóæú
ßóÑøóÑó ÇáØøóáóÇÞó ãõÝóÑøóÞðÇ æóÃóÑóÇÏó Èöåö ÇáÊøóÃúßöíÏó áóãú íóßõäú
ÊóÃúßöíÏðÇ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãõÊóæóÇáöí.
æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ: Ãóäøó ÇáØøóáóÇÞó ãõÒöíáñ áöáúãöáúßö ÝóÑõæÚöíó
ÇáúæóáóÇÁõ Ýöí ÊóÃúßöíÏöåö æóÇáÙøöåóÇÑó ÛóíúÑõ ãõÒöíáò áöáúãöáúßö Ýóáóãú
íõÑóÇÚó ÇáúæóáóÇÁõ Ýöí ÊóÃúßöíÏöåö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íõÑöíÏó Èöåö ÇáöÇÓúÊöÆúäóÇÝó Ýóíóßõæäõ
ÇÓúÊöÆúäóÇÝðÇ íóÓúÊóæöí Ýöíåö ÇáØøóáóÇÞõ æóÇáÙøöåóÇÑõ ÝóÃóãøóÇ
ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáÙøöåóÇÑõ ÇáÊøóÇáöí ÈóÚúÏó ÇáÊøóßúÝöíÑö Úóäö
ÇáÙøöåóÇÑö ÇáúÃóæøóáö áóÒöãóåõ Ýöí ÇáËøóÇäöí ßóÝøóÇÑóÉñ ËóÇäöíóÉñ
æóßóÐóáößó ÝöíãóÇ íóáöíåö ÅöÐóÇ ßóÝøóÑó ÚóãøóÇ ÞóÈúáóåõ¡ æóÅöäú ßóÇäó
ÞóÈúáó ÊóßúÝöíÑöåö ßóãóÇ ÊóÞóÏøóãó ÝóÚóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäó
ÇáúÞóæúáóíúäö: -
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó ÇáúÞóÏöíãõ íóáúÒóãõåõ Ýöí ÌóãöíÚö Ðóáößó ßõáøöåö
ßóÝøóÇÑóÉñ æóÇÍöÏóÉñ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó ÇáúÌóÏöíÏõ: íóáúÒóãõåõ Ýöí ßõáøö ÙöåóÇÑò
ãöäúåõ ßóÝøóÇÑóÉñ.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú áóÇ íóäúæöíó ÊóÃúßöíÏðÇ æóáóÇ ÇÓúÊöÆúäóÇÝðÇ
ÝóíõäúÙóÑõ ÝóÅöäú ßóÇäó ÈóÚúÏó ÇáÊøóßúÝöíÑö Úóäö ÇáúÃóæøóáö Íõãöáó Úóáóì
ÇáöÇÓúÊöÆúäóÇÝö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÞóÈúáó ÇáÊøóßúÝöíÑö Úóäö ÇáúÃóæøóáö
ÝóÚóáóì æóÌúåóíúäö: -
(10/440)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ íóßõæäõ ãóÍúãõæáðÇ
Úóáóì ÇáöÇÓúÊöÆúäóÇÝö ßóÇáØøóáóÇÞö æóÝöíãóÇ íóáúÒóãõåõ ãöäó
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÞóæúáóÇäö Úóáóì ãóÇ ãóÖóì.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íõÍúãóáó Úóáóì ÇáÊøóÃúßöíÏö ÈöÎöáóÇÝö
ÇáØøóáóÇÞö æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ ãóÇ ãóÖóì.
ãóÓúÃóáóÉñ: ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÞóÇáó ÅöÐóÇ ÊóÙóÇåóÑúÊõ
ãöäú ÝõáóÇäóÉó ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö ÝóÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí
ÝóÊóÙóÇåóÑó ãöäó ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö áóãú íóßõäú Úóáóíúåö ÙöåóÇÑñ ßóãóÇ
áóæú ØóáøóÞó ÃóÌúäóÈöíøóÉð áóãú íóßõäú ØóáóÇÞðÇ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇÚúáóãú Ãóäøóåõ ÅöÐóÇ ÚóáøóÞó ÙöåóÇÑó ÒóæúÌóÊöåö
ÈöÙöåóÇÑöåö ãöäú ÛóíúÑöåóÇ ßóÞóæúáöåö áóåóÇ: ÅöÐóÇ ÊóÙóÇåóÑúÊõ ãöäú
ÝõáóÇäóÉó ÝóÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí áóãú íóÎúáõ ÍóÇáõ Êöáúßó ãöäú
ÃóãúÑóíúäö: ÅöãøóÇ Ãóäú Êóßõæäó ÒóæúÌóÉð Ãóæú ÃóÌúäóÈöíøóÉð¡ ÝóÅöäú
ßóÇäóÊú ÒóæúÌóÉð áóåõ ÃõÎúÑóì ßóÑóÌõáò áóåõ ÒóæúÌóÊóÇäö ÍóÝúÕóÉõ
æóÚóãúÑóÉõ. ÝóÞóÇáó: íóÇ ÍóÝúÕóÉõ ãóÊøóì ÊóÙóÇåóÑúÊõ ãöäú ÚóãúÑóÉó
ÝóÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ÝóÅöÐóÇ ÊóÙóÇåóÑó ãöäú ÚóãúÑóÉó ÕóÍøó
ÙöåóÇÑõåõ ãöäúåóÇ ÈöÇáúãõæóÇÌóåóÉö áöÃóäøóåóÇ ÒóæúÌóÊõåõ æóÕóÇÑó
ãõÙóÇåöÑðÇ ãöäú ÒóæúÌóÊöåö ÍóÝúÕóÉó ÈöÇáÕøöÝóÉö æóÚóáóíúåö áößõáøö
æóÇÍöÏóÉò ãöäúåõãóÇ ßóÝøóÇÑóÉñ ÞóæúáðÇ æóÇÍöÏðÇ. ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóåóáøóÇ
ßóÇäó Úóáóíúåö Ýöí ÃóÍóÏö ÇáúÞóæúáóíúäö ßóÝøóÇÑóÉñ æóÇÍöÏóÉñ ßóãóÇ áóæú
ÌóãóÚó ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö.
ÞõáúäóÇ: áÃäå Ýí ÇáÌãÚ ÈíäåãÇ ãÙÇåÑÇð ãöäúåõãóÇ ÈößóáöãóÉò æóÇÍöÏóÉò
ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóáúÒóãóåõ Ýöí ÃóÍóÏö ÇáúÞóæúáóíúäö ßóÝøóÇÑóÉñ æóÇÍöÏóÉñ
æóåõæó Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö ãõÙóÇåöÑñ ãöäúåõãóÇ ÈößóáöãóÊóíúäö
ÝóáóÒöãóåõ áóåõãóÇ ßóÝøóÇÑóÊóÇäö. æóÅöäú ßóÇäóÊú Êöáúßó ÇáúÃõÎúÑóì
ÃóÌúäóÈöíøóÉð ÝóÚóáóì ÖóÑúÈóíúäö: -
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóÐúßõÑóåóÇ ÈöÇáöÇÓúãö æóáóÇ íóÕöÝóåóÇ
ÈöÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö ßóÞóæúáöåö: ÅöÐóÇ ÊóÙóÇåóÑúÊõ ãöäú ÚóãúÑóÉó ÝóÃóäúÊö
Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí æóÚóãúÑóÉõ ÃóÌúäóÈöíøóÉñ Ýóáóãú íóÊóÙóÇåóÑú ãöäú
ÚóãúÑóÉó Ýóåõæó ÛóíúÑõ ãõÊóÙóÇåöÑò ãöäú ÒóæúÌóÊöåö ÍóÝúÕóÉó¡ æóÅöäú
ÊóÙóÇåóÑó ãöäú ÚóãúÑóÉó áóãú íóÎúáõ Ãóäú íóÊóÙóÇåóÑó ãöäúåóÇ ÞóÈúáó
äößóÇÍöåóÇ Ãóæú ÈóÚúÏóåõ¡ ÝóÅöäú ÊóÙóÇåóÑó ãöäúåóÇ ÈóÚúÏó äößóÇÍöåóÇ
ÕóÍøó ÙöåóÇÑõåõ ãöäúåóÇ áöÃóäøó ÇáÙøöåóÇÑó ÕóÇÑó ãöäúåóÇ æóåöíó
ÒóæúÌóÊõåõ ÝóÕóÇÑó ãõÙóÇåöÑðÇ ãöäú ÒóæúÌóÊöåö ÈöÇáÕøöÝóÉö áöÃóäøóåóÇ
ÞóÏú æõÌöÏóÊú ÈöÇáÙøöåóÇÑö ÇáÕøóÍöíÍö Ýöí ÚóãúÑóÉó¡ æóÅöäú ÊóÙóÇåóÑó
ãöäú ÚóãúÑóÉó ÞóÈúáó äößóÇÍöåóÇ ßóÇäó ÙöåóÇÑõåõ ãöäúåóÇ ÝóÇÓöÏðÇ
áöÃóäøóåõ íõÕúÈöÍõ ãöäú ÛóíúÑö ÒóæúÌóÊöåö¡ æóÅöÐóÇ ÝóÓóÏó ÙöåóÇÑõåõ
ãöäúåóÇ áóãú íóÕöÑú ãõÙóÇåöÑðÇ ãöäú ÒóæúÌóÊöåö ÍóÝúÕóÉó áöÃóäøóåõ ÌóÚóáó
ÙöåóÇÑóåõ ãöäúåóÇ ãóÔúÑõæØðÇ ÈöÙöåóÇÑöåö ãöäú ÚóãúÑóÉó¡ ÝóÅöÐóÇ ÝóÓóÏó
ÙöåóÇÑõ ÚóãúÑóÉó ÚóÏöãó ÇáÔøóÑúØó ÇáúãõÚúÊóÈóÑó Ýöí ÙöåóÇÑö ÍóÝúÕóÉó
æóßóÐóáößó Ýöí ÇáØøóáóÇÞö ÅöÐóÇ ÞóÇáó áöÒóæúÌóÊöåö: ÅöÐóÇ ØóáøóÞúÊõ
ÚóãúÑóÉó ÝóÃóäúÊö ØóÇáöÞñ áóãú ÊõØóáøóÞú ÚóãúÑóÉõ æóåöíó ÃóÌúäóÈöíøóÉñ
æóáóÇ ÒóæúÌóÊõåõ áöÃóäøó ßóáóÇãóåõ áöÚóãúÑóÉó æóåöíó ÃóÌúäóÈöíøóÉñ
áóíúÓó ÈöØóáóÇÞò ßóÐóáößó ÇáÙøöåóÇÑõ¡ æóÅöäøóãóÇ ßóÇäó åóßóÐóÇ áöÃóäøó
ÇáúÃóÓúãóÇÁó ÅöÐóÇ ÊóÚóáøóÞó ÈöåóÇ Ýöí ÇáÔøóÑúÚö ÃóÍúßóÇãñ ßóÇäó æõÌõæÏõ
ÇáúÃóÍúßóÇãö ãóÔúÑõæØðÇ Ýöí ÕöÍøóÉö ÇáúÃóÓúãóÇÁö¡ æóÚóÏóãõåóÇ ÏóáöíáðÇ
Úóáóì ÝóÓóÇÏö Êöáúßó ÇáúÃóÓúãóÇÁö ßóÇÓúãö ÇáúÈóíúÚö æóÇáäøößóÇÍö
æóíóÊóÚóáøóÞõ ÈöåöãóÇ ãóÚó ÇáÕøöÍøóÉö æóíóÒõæáõ ÚóäúåõãóÇ ÈöÇáúÝóÓóÇÏö
Ýóáóæú ÞóÇáó: ÃóÑóÏúÊõ ÈöÙöåóÇÑöí ãöäú ÚóãúÑóÉó ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö áóÝúÙó
ÇáÙøöåóÇÑö Ýöí ÇááøõÛóÉö Ïõæäó Íõßúãöåö Ýöí ÇáÔøóÑúÚö íõÍúãóáõ Úóáóì
(10/441)
Þóæúáöåö æóÕóÇÑó ÙöåóÇÑõåõ ãöäú ÚóãúÑóÉó
æóÅöäú ßóÇäóÊú ÃóÌúäóÈöíøóÉð ãõæÌöÈðÇ áöáÙøöåóÇÑö ãöäú ÍóÝúÕóÉó
ÈöæõÌõæÏö ÇáÔøóÑúØö æóåõæó ÇáÊøóáóÝøõÙõ ÈöÇáöÇÓúãö ÇááøõÛóæöíøö.
(ÝóÕúáñ:)
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÕöÝóåóÇ ãóÚó ÐößúÑö ÇáöÇÓúãö
ÈöÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö ÝóåóÐóÇ Úóáóì ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóÎúÑõÌó ãóÎúÑóÌó ÇáÔøóÑúØö ßóÞóæúáöåö: ÅöÐóÇ
ÊóÙóÇåóÑúÊõ ãöäú ÚóãúÑóÉó ÃóÌúäóÈöíøóÉð ÝóÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí
ÝóÞóÏú ÌóÚóáó ßóæúäóåóÇ ÃóÌúäóÈöíøóÉð ÔóÑúØðÇ Ýöí ÙöåóÇÑöåö ãöäúåóÇ
áöÃóäøóåõ ÍóÐóÝó ÇáúÃóáöÝó æóÇááøóÇãó ÇáúãóæúÖõæÚóíúäö áöáÊøóÚúÑöíÝö
æóäóÕóÈó Úóáóì ÇáúÍóÇáö ÝóÕóÇÑó ßóÞóæúáöåö: ÅöÐóÇ ÊóÙóÇåóÑúÊõ ãöäú
ÚóãúÑóÉó æóåöíó ÃóÌúäóÈöíøóÉñ ÝóÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ÝóãóÊóì
ÊóÙóÇåóÑó ãöäú ÚóãúÑóÉó æóåöíó ÃóÌúäóÈöíøóÉñ áóãú íóÕöÑú ãõÙóÇåöÑðÇ ãöäú
ÒóæúÌóÊöåö ÍóÝúÕóÉó áöÃóäøóåõ ãóÊóì ÊóÙóÇåóÑó ãöäúåóÇ ÈóÚúÏó äößóÇÍöåóÇ
áóãú Êóßõäú ÃóÌúäóÈöíøóÉð æóÞóÏú ÔóÑóØó Ãóäú íóßõæäó ÚöäúÏó ÇáÙøöåóÇÑö
ãöäúåóÇ ÃóÌúäóÈöíøóÉð ÝóÕóÇÑó ÇáÔøóÑúØõ Ýöí æõÞõæÚö ÇáÙøöåóÇÑö Úóáóì
ÍóÝúÕóÉó ãóÚúÏõæãðÇ Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö ãöäú ÚóãúÑóÉó.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÎúÑõÌó ãóÎúÑóÌó ÇáÊøóÚúÑöíÝö ÝóíóÞõæáõ:
ÅöÐóÇ ÊóÙóÇåóÑúÊõ ãöäú ÚóãúÑóÉó ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö ÝóÃóäúÊö íóÇ ÍóÝúÕóÉõ
Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí¡ ÝóÅöäú ÊóÙóÇåóÑó ãöäú ÚóãúÑóÉó ÞóÈúáó
äößóÇÍöåóÇ áóãú íóÕöÑú ãõÙóÇåöÑðÇ áöÝóÓóÇÏö ÙöåóÇÑöåö ãöäú ÚóãúÑóÉó¡
æóÅöäú ÊóÙóÇåóÑó ãöäú ÚóãúÑóÉó¡ ÕóÍøó ÙöåóÇÑõåõ ãöäúåóÇ. æóåóáú íóÕöíÑõ
ãõÙóÇåöÑðÇ ãöäú ÍóÝúÕóÉó Ãóãú áóÇ. Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóÕöíÑõ ãõÙóÇåöÑðÇ ãöäú ÍóÝúÕóÉó ÊóÚúáöíáðÇ ÈöÃóäøó
ÏõÎõæáó ÇáúÃóáöÝö æóÇááøóÇãö Ýöí ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö íóÌúÚóáõ åóÐöåö
ÇáÕøöÝóÉó ÝöíåóÇ ÔóÑúØðÇ ÝóÅöÐóÇ ÊóÙóÇåóÑó ãöäúåóÇ ÈóÚúÏó äößóÇÍöåóÇ
áóãú íõæÌóÏö ÇáÔøóÑúØõ Ýóáóãú íóÕöÑú ãõÙóÇåöÑðÇ ãöäú ÍóÝúÕóÉó¡
ÊóÚúáöíáðÇ ÈöÃóäøó ÏõÎõæáó ÇáúÃóáöÝö æóÇááøóÇãö áöáÊøóÚúÑöíÝö Ïõæäó
ÇáÔøóÑúØö¡ æóÃóÕúáõ åóÐóíúäö ÇáúæóÌúåóíúäö Ýöí ÇáúÃóíúãóÇäö Ãóäú
íóÞõæáó: æóÇááøóåö áóÇ ÃóßóáúÊõ åóÐöåö ÇáúÈõÓúÑóÉó ÝóÃóßóáóåóÇ ÑõØóÈðÇ
æóáóÇ ßóáøóãúÊõ åÐÇ ÇáÕÈí Ýßáãå ÔíÎÇð Ýí ÍöäúËöåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÍúäóËõ ÊóÚúáöíáðÇ ÈöÅöÌúÑóÇÆöåö ãóÌúÑóì ÇáÔøóÑúØö.
æóÇáËøóÇäöí: áóÇ íóÍúäóËõ áöÃóäøóåõ ÈöÇáÊøóÚúÑöíÝö ÃóÍóÞøõ. æÇááå ÃÚáã.
(10/442)
(ÈÇÈ ãÇ íæÌÈ Úáì
ÇáãÊÙÇåÑ ÇáßÝÇÑÉ)
(ãä ßÊÇÈí ÇáÙåÇÑ ÞÏíã æÌÏíÏ æãÇ ÏÎáå ãöäó ÇÎúÊöáóÇÝö ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó
æóÇÈúäö ÃóÈöí áóíúáóì æÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå Úáíåã)
(ãÓÃáÉ:)
ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: (ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÈóÇÑóßó
æóÊóÚóÇáóì {Ëõãøó íóÚõæÏõæäó áöãóÇ ÞóÇáõæÇ ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò}
[ÇáãÌÇÏáÉ: 3] ÇáúÂíóÉó ÞóÇáó æóÇáøóÐöí ÚóÞóáúÊõ ããóÇ ÓóãöÚúÊõ Ýöí
{íóÚõæÏõæäó áöãóÇ ÞóÇáõæÇ} ÇáúÂíóÉó Ãóäøóåõ ÅöÐóÇ ÃóÊóÊú Úóáóì
ÇáúãõÊóÙóÇåöÑö ãõÏøóÉñ ÈóÚúÏó ÇáúÞóæúáö ÈöÇáÙøöåóÇÑö áóãú íõÍóÑøöãúåóÇ
ÈöÇáØøóáóÇÞö ÇáøóÐöí ÊóÍúÑõãõ Èöåö æóÌóÈóÊú Úóáóíúåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ
ßóÃóäøóåõãú íóÐúåóÈõæäó Åöáóì Ãóäøóåõ ÅöÐóÇ ÃóãúÓóßó ãóÇ ÍóÑøóãó Úóáóì
äóÝúÓöåö ÝóÞóÏú ÚóÇÏó áöãóÇ ÞóÇáó ÝóÎóÇáóÝóåõ ÝóÃóÍóáøó ãóÇ ÍóÑøóãó
æóáóÇ ÃóÚúáóãõ ãóÚúäðì Ãóæúáóì Èöåö ãöäú åóÐóÇ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇÎúÊóáóÝó ÇáúÝõÞóåóÇÁõ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö
Úóáóì ËóáóÇËóÉö ãóÐóÇåöÈó:
ÃóÍóÏõåóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ãõÌóÇåöÏò æóÓõÝúíóÇäó ÇáËøóæúÑöíøö ÃóäøóåóÇ
ÊóÌöÈõ ÈöáóÝúÙö ÇáÙøöåóÇÑö ãöäú ÛóíúÑö ÚóæúÏò.
æóÇáúãóÐúåóÈõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó ÃóäøóåóÇ áóÇ
ÊóÌöÈõ ÈöÇáÙøöåóÇÑö æóáóÇ ÈöÇáúÚóæúÏö æóáóÇ íóÓúÊóÞöÑøõ ËõÈõæÊõåóÇ Ýöí
ÇáÐøöãøóÉö æóÅöäøóãóÇ åöíó ÔóÑúØñ Ýöí ÇáöÇÓúÊöÈóÇÍóÉö ßóÇáØøóåóÇÑóÉö Ýöí
ÕóáóÇÉö ÇáÊøóØóæøõÚö áóíúÓóÊú æóÇÌöÈóÉð Úóáóíúåö æóÅöäøóãóÇ åöíó ÔÑØ Ýí
ÝÚá ÇáÕáÇÉ ÝÅä æØÁ ÞóÈúáó ÇáÊøóßúÝöíÑö áóãú íóáúÒóãúåõ ÇáÙøöåóÇÑõ
æóßóÇäó ÔóÑúØðÇ Ýöí ÇÓúÊöÈóÇÍóÉö ÇáúæóØúÁö ÇáËøóÇäöí ÝóÅöäú æóØöÆó
ËóÇäöíóÉð áóãú ÊóÌöÈú æóßóÇäó ÔóÑúØðÇ Ýöí ÇÓúÊöÈóÇÍóÉö ÇáúæóØúÁö
ÇáËøóÇáöËö ßóÐóáößó ÃóÈóÏðÇ.
æóÇáúãóÐúåóÈõ ÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó Þóæúáõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóÓóÇÆöÑö
ÇáúÝõÞóåóÇÁö ÃóäøóåóÇ ÊóÌöÈõ ÈöÇáÙøöåóÇÑö æóÇáúÚóæúÏö æõÌõæÈðÇ
ãõÓúÊóÞöÑøðÇ. æóÇÎúÊóáóÝó ãóäú ÞóÇáó ÈöåóÐóÇ Ýöí ÇáúÚóæúÏö Úóáóì
ÃóÑúÈóÚóÉö ãóÐóÇåöÈó: -
ÃóÍóÏõåóÇ: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ãóäøó ÇáúÚóæúÏó åõæó Ãóäú
íõãúÓößó Úóäú ØóáóÇÞöåóÇ ãõÏøóÉð íõãúßöäõåõ ÝöíåóÇ ÇáØøóáóÇÞõ.
æóÇáËøóÇäöí: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÏóÇæõÏó æóÃóåúáö ÇáÙøóÇåöÑö Ãóäøóåõ
ÅöÚóÇÏóÉõ ÇáÙøöåóÇÑö ËóÇäöíóÉð ÈóÚúÏó Ãõæáóì ÝóíóÞõæáõ: ÃóäúÊö Úóáóíøó
ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí.
æóÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ãóÇáößò Ãóäøóåõ ÇáúÚóÒúãõ Úóáóì ÇáúæóØúÁö.
æóÇáÑøóÇÈöÚõ: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÇáúÍóÓóäö æóØóÇæõÓò æóÇáÒøõåúÑöíøö Ãóäøóåõ
ÇáúæóØúÁõ.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÃóãøóÇ ãõÌóÇåöÏñ ÝóÇÓúÊóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÇáúßóÝøóÇÑóÉó ÊóÌöÈõ
ÈöÇáÙøöåóÇÑö æóÍúÏóåõ æóÃóäøó ÇáúÚóæúÏó Ýöíåö
(10/443)
ÅöÚóÇÏóÊõåõ Ýöí ÇáúÅöÓúáóÇãö ÈóÚúÏó
ÊóÞóÏøõãöåö Ýöí ÇáúÌóÇåöáöíøóÉö ÈöÑöæóÇíóÉö ãõÍóãøóÏö Èúäö ßóÚúÈò Úóäú
ÚõÌúÑóÉó Úóäú ÎóæúáóÉó ÈöäúÊö ËóÚúáóÈóÉó ÃóäøóåóÇ ßóÇäóÊú ÊóÍúÊó ÃóæúÓö
Èúäö ÇáÕøóÇãöÊö æóßóÇäó Èöåö áóãóãñ æóßóÇäó ÅöÐóÇ ÃóÎóÐóåõ áóãóãõåõ
ÐóåóÈó áöíóÎúÑõÌó ÝóÊóãúäóÚõåõ ÝóíóÞõæáõ: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí
Åöäú áóãú ÊõÑúÓöáöíäöí áóÃóÌúáöÏóäøóßö ãöÇÆóÉð ÝóäóÒóáó ÝöíåöãóÇ ÞõÑúÂäõ
ÇáÙøöåóÇÑö æóÇÓúÊóÏóáøó ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÅöäøóåõãú áóíóÞõæáõæäó
ãõäúßóÑðÇ ãöäó ÇáúÞóæúáö æóÒõæÑðÇ) ¡ ÝóÃóæúÌóÈó ÇáúßóÝøóÇÑóÉó
ÈöÇáúãõäúßóÑö ÇáÒøõæÑö æóÇáÙøöåóÇÑõ åõæó ÇáúãõäúßóÑõ æóÇáÒøõæÑõ Ïõæäó
ÇáúÚóæúÏö¡ æóáöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì äóåóì Úóäö ÇáÙøöåóÇÑö ÝóßóÇäó
ÇáúÚóæúÏõ Ýöíåö åõæó ÝöÚúáõ Çáúãóäúåöíøö ßóãóÇ ÞóÇáó Ýöí ÌóÒóÇÁö
ÇáÕøóíúÏö: {æóãóäú ÚóÇÏó ÝóíóäúÊóÞöãõ Çááøóåõ ãöäúåõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 95]
íóÚúäöí Åöáóì ÝöÚúáö ãóÇ äóåóì Çááøóåõ Úóäúåõ æóßóãóÇ ÞóÇáó Ýí ÇáÑÈÇ
(ÚÝÇ Çááå ÚãÇ ÓáÝ) ÝóÅöäú ÚóÇÏó íóÚúäöí Åöáóì Ðóáößó Çáúãóäúåöíøö
ÝóíóäúÊóÞöãõ Çááøóåõ ãöäúåõ æóáöÃóäøó ÇáÙøöåóÇÑó ÞóÏú ßóÇäó ØóáóÇÞðÇ Ýöí
ÇáúÌóÇåöáöíøóÉö ÝóäõÞöáó Íõßúãõåõ Åöáóì ãóÇ ÇÓúÊóÞóÑøó Úóáóíúåö Ýöí
ÇáÔøóÑúÚö ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóßõæäó Íõßúãõåõ ãõÚúÊóÈóÑðÇ ÈöáóÝúÙöåö
ßóÇáØøóáóÇÞö.
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóíúåö Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì: {æóÇáøóÐöíäó íõÙóÇåöÑõæäó
ãöäú äöÓóÇÆöåöãú Ëõãøó íóÚõæÏõæäó áöãóÇ ÞóÇáõæÇ ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò}
[ÇáãÌÇÏáÉ: 3] ÝóÌóÚóáó ÇáúßóÝøóÇÑóÉó æóÇÌöÈóÉð ÈöÔóÑúØóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇáÙøöåóÇÑõ æóÇáúÂÎóÑõ ÇáúÚóæúÏõ ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú áóÇ ÊóÌöÈó
ÈöÃóÍóÏöåöãóÇ. ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóíõÍúãóáõ Úóáóì ÇáúÚóæúÏö Ýöí ÇáúÅöÓúáóÇãö
ÈóÚúÏó ÊóÞóÏøõãöåö Ýöí ÇáúÌóÇåöáöíøóÉö.
Þöíáó: áóÇ íóÌõæÒõ Íóãúáõåõ Úóáóì åóÐóÇ ãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì åóÐóÇ áóÐóßóÑóåõ ÈöáóÝúÙö
ÇáúãóÇÖöí Ïõæäó ÇáúãõÓúÊóÞúÈóáö ÝóÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {æóÇáøóÐöíäó
íõÙóÇåöÑõæäó ãöäú äöÓóÇÆöåöãú} æóÝöí ÐößúÑöåö ÈöÇááøóÝúÙö
ÇáúãõÓúÊóÞúÈóáö Ïóáöíáñ Úóáóì ÝóÓóÇÏö åóÐóÇ ÇáÊøóÃúæöíáö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑõæåõ áóãóÇ
áóÒöãóÊö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö ÅöáøóÇ áöãóäú ÌóãóÚó Ýöíåö Èóíúäó
ÇáúÌóÇåöáöíøóÉö æóÇáúÅöÓúáóÇãö æóáóÈóØóáó Íõßúãõåõ ÇáúÂäó áöÇäúÞöÑóÇÖö
ãóäú ÃóÏúÑóßó ÇáúÌóÇåöáöíøóÉó.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
ÃóãóÑó ÃóæúÓó Èúäó ÇáÕøóÇãöÊö æóÓóáóãóÉó Èúäó ÕóÎúÑò ÈÇáßÝÇÑÉ Úä ÙåÇÑåãÇ
æáã íÓáåãÇ Úóäú ÙöåóÇÑöåöãóÇ Ýöí ÇáúÌóÇåöáöíøóÉö æóáóæú ßóÇäó ÔóÑúØðÇ
Ýöí ÇáúæõÌõæÈö áóÓóÃóáóåõãóÇ ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóãóÇ ÓóÃóáóåõãóÇ Úóäö
ÇáúÚóæúÏö Ýóáóæú ßóÇäó ÔóÑúØðÇ Ýöí ÇáúæõÌõæÈö áóÓóÃóáó Þöíáó: ÇáúÚóæúÏõ
ÇáúÅöãúÓóÇßõ Úóäö ÇáØøóáóÇÞö æóÞóÏú Úõáöãó ÃóäøóåõãóÇ áóãú íõØóáøöÞóÇ
ÝóÚõáöãó ÈöÐóáößó ÚóæúÏõåõãóÇ. áöÃóäøó ÇáÙøöåóÇÑó æóÇáúÅöíáóÇÁó ßóÇäóÇ
ØóáóÇÞðÇ Ýöí ÇáúÌóÇåöáöíøóÉö ÝóäõÞöáóÇ Ýöí ÇáÔøóÑúÚö Åöáóì ãõæÌöÈö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ëõãøó ËóÈóÊó Ãóäøó ÇáúßóÝøóÇÑóÉó Ýöí ÇáúÅöíáóÇÁö ÊóÌöÈõ
ÈöÔóÑúØóíúäö Çáúíóãöíäõ æóÇáúæóØúÁõ ÝóæóÌóÈó Ãóäú Êóßõæäó ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ
Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö ÈöÔóÑúØóíúäö ÇáÙøöåóÇÑõ æóÇáúÚóæúÏõ. æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ
Úóäö ÇáúÎóÈóÑö: Ýóåõæó Ãóäú áóíúÓó Ýöí ÊóßúÑóÇÑö ÙöåóÇÑöåö ÏáíáÇð Úóáóì
ÊóÞóÏøõãöåö ÞóÈúáó ÅöÓúáóÇãöåö. æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þæáå {æÅäåã
áíÞæáæä ãäßÑÇ ãä ÇáÞæá æÒæÑÇ} Ýóåõæó Ãóäøó Þóæúáó ÇáÒøõæÑö ãöäú ÔõÑõæØö
ÇáÊøóÍúÑöíãö æóÇáúßóÝøóÇÑóÉõ Ýöí ÇáúÂíóÉö ÇáúÃõÎúÑóì ãõÚóáøóÞóÉñ
ÈöÔóÑúØóíúäö ÇáÙøöåóÇÑõ æÇáÚæÏ.
(10/444)
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåö:
ÇáúÚóæúÏõ ÝöÚúáõ Çáúãóäúåöíøö Úóäúåõ¡ Ýóåõæó Ãóäøó Ðóáößó ÛóíúÑõ
ãõÓóáøóãò Èóáú åõæó ÇáÑøõÌõæÚõ¡ æóÇáúãóäúåöíøõ Úóäúåõ åõæó ÊóÍúÑöíãõ
ÇáÙøöåóÇÑö¡ æóÇáÑøõÌõæÚõ Ýöíåö Ãóäú íõÍóÑøöãóåóÇ ÈöÇáØøóáóÇÞö ÝóßóÇäó
Ýöí åóÐóÇ Ïóáöíáñ Úóáóì ãóÇ ÞõáúäóÇ.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåöãú ÈöÇáØøóáóÇÞö: Ýóåõæó Ãóäøó
ÇáØøóáóÇÞó ãõØúáóÞñ æóÇáÙøöåóÇÑó ãõÞóíøóÏñ æóáóæú ÌóÇÒó Íóãúáõ
ÃóÍóÏöåöãóÇ Úóáóì ÇáúÂÎóÑö ßóÇäó Íóãúáõ ÇáúãõØúáóÞö Úóáóì ÇáúãõÞóíøóÏö
Ãóæúáóì ãöäú Íóãúáö ÇáúãõÞóíøöÏö Úóáóì ÇáúãõØúáóÞö æóÅöÐóÇ áóãú íóÌõÒú
åóÐóÇ ßóÇäó Íóãúáõ ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ Úóáóì ãõæÌöÈöåö Ãóæúáóì.
(ÝóÕúáñ:)
æóÃóãøóÇ ÏóÇæõÏõ ÝóÇÓúÊóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÇáúÚóæúÏó ÅöÚóÇÏóÉõ ÇáÙøöåóÇÑö
ËóÇäöíóÉð ÈóÚúÏó Ãõæáóì ÈöÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {Ëõãøó íóÚõæÏõæäó
áöãóÇ ÞÇáæÇ} ÝÊÌÆ ãäå ËáÇËÉ ÃæÌå:
ÃÍÏåãÇ: Ãóäøó ÇáúÚóæúÏó Åöáóì ÇáÔøóíúÁö åõæó ÝöÚúáõ ãöËúáöåö ßóãóÇ ÞóÇáó
ÊóÚóÇáóì {æóáóæú ÑõÏøõæÇ áóÚóÇÏõæÇ áöãóÇ äõåõæÇ Úóäúåõ} [ÇáÃäÚÇã: 28]
íóÚúäöí Åöáóì ãöËúáö ãóÇ äõåõæÇ Úóäúåõ ãöäó ÇáÔøöÑúßö ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú
íóßõæäó ÚóæúÏõ ÇáÙøöåóÇÑö ÅöÚóÇÏóÉó ãóËúáöåö.
æóÇáËøóÇäöí: ÞóÇáó (áöãóÇ ÞóÇáõæÇ) ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóßõæäó ÇáúÚóæúÏõ
ÞóæúáðÇ áóÇ ÅöãúÓóÇßðÇ ßóãóÇ ÞõáúÊõãú æóáóÇ ÝöÚúáðÇ ßóãóÇ ÞóÇáóåõ
ÛóíúÑõßõãú.
æóÃóãøóÇ ÇáËøóÇáöËõ: ÝóÅöäøóåõ áóæú ÃóÑóÇÏó ÇáúÚóæúÏó Åáì ÛíÑ ÇáÞæá áÞÇá
(Ëã íÚæÏæä) ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó
- (ÇáúÚóÇÆöÏõ Ýöí åöÈóÊöåö ßóÇáúÚóÇÆöÏö Ýöí ÞóíúÆöåö) ÝóáóãøóÇ ÞóÇáó
(áöãóÇ ÞóÇáõæÇ) Ïóáøó Úóáóì Ãóäøóåõ ÅöÚóÇÏóÉõ ÇáúÞóæúáö¡ ßóãóÇ ÞóÇáó
ÓõÈúÍóÇäóåõ {ÇáøóÐöíäó äõåõæÇ Úóäö ÇáäøóÌúæóì Ëõãøó íóÚõæÏõæäó áöãóÇ
äõåõæÇ Úóäúåõ} [ÇáãÌÇÏáÉ: 8] íóÚúäöí ãöäú Þóæúáö ÇáäøóÌúæóì.
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóíúåö Þóæúáå ÊÚÇáì: {íÚæÏæä áãÇ ÞÇáæÇ} Ýöíåö ËóáóÇËóÉõ
ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøó ÍóÞöíÞóÉó ÇáúÚóæúÏö Ýöí ÇáúÃóÝúÚóÇáö Ïõæäó ÇáúÃóÞúæóÇáö
íõÞóÇáõ: ÚóÇÏó íóÚõæÏõ ÚóæúÏðÇ Ýöí ÇáúÝöÚúáö¡ æóÃóÚóÇÏó íõÚöíÏõ
ÅöÚóÇÏóÉð Ýöí ÇáúÞóæúáö¡ Ýóáóæú ÃóÑóÇÏó ÅöÚóÇÏóÉó ÇáúÞóæúáö áóÞóÇáó
(Ëõãøó íõÚöíÏõæäó áöãóÇ ÞóÇáõæÇ) .
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÅöÚóÇÏóÉó ÇáúÞóæúáö ãõÍóÇáñ ßóÅöÚóÇÏóÉö ÃóãúÓö
áöÃóäøóåõ áóÇ íóÊóåóíøóÃõ ÇÌúÊöãóÇÚõ ÒóãóÇäóíúäö æóáóÇ ÈõÏøó Ýöíåö ãöäú
ÅöÖúãóÇÑò¡ ÝóÏóÇæõÏõ íõÖúãöÑõ ãöËúáó ãóÇ ÞóÇáõæÇ Ýöí ÇáÊøóÍúÑöíãö
ÈöÇáúÞóæúáö æóäóÍúäõ äõÖúãöÑõ ÈóÚúÖó ãóÇ ÞóÇáõæåõ ãöäó ÇáÊøóÍúÑöíãö
ÈöÇáúÅöãúÓóÇßö¡ æóãóÇ ÞõáúäóÇåõ ãöäó ÇáúÅöÖúãóÇÑö Ãóæúáóì áöÃóäøó
ÇáúÚóæúÏó Ýöí ÇáÔøóíúÁö åõæó ÇáÑøõÌõæÚõ Úóäúåõ Ïõæäó ÇáúãõÞóÇãö Úóáóíúåö
ßóãóÇ ÞóÇáó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - (ÇáúÚóÇÆöÏõ Ýöí
åöÈóÊöåö ßóÇáúÚóÇÆöÏö Ýöí ÞóíúÆöåö) .
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøó ÇáúÚóæúÏó åõæó ãõÝóÇÑóÞóÉõ ÇáúÍóÇáö ÇáøóÊöí åõæó
ÝöíåóÇ Åöáóì ÍóÇáò ßóÇäó ÚóáóíúåóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {æóÅöäú
ÚõÏúÊõãú ÚõÏúäóÇ} [ÇáÅÓÑÇÁ: 8] .
æóßóãóÇ ÞóÇáó ÇáÔøóÇÚöÑõ:
( ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . ... æóÅöäú ÚóÇÏó
áöáúÅöÍúÓóÇäö ÝóÇáúÚóæúÏõ ÃóÍúãóÏõ)
(10/445)
æóÇáúÍóÇáõ ÇáøóÊöí åõæó ÚóáóíúåóÇ:
ÊóÍúÑöíãõ ÇáÙøöåóÇÑö¡ æóÇáøóÊöí ßóÇäó ÚóáóíúåóÇ: ÅöÈóÇÍóÉõ ÇáäøößóÇÍö¡
ÝóßóÇäó Íóãúáõåõ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ÅöãúÓóÇßöåóÇ Úóáóì ãóÇ ßóÇäó
Úóáóíúåö ãöäó ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Ãóæúáóì ãöäú Íóãúáöåö Úóáóì ãóÇ åõæó Úóáóíúåö
ãöäú ÅöÚóÇÏóÉö ÇáÊøóÍúÑöíãö. æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÃóãóÑó ÃóæúÓó Èúäó ÇáÕøóÇãöÊö
æóÓóáóãóÉó Èúäó ÕóÎúÑò ÈÇáßÝÇÑÉ Úä ØåÇÑåãÇ æóáóãú íóÓóáúåõãóÇ Úóäú
ÅöÚóÇÏóÊöåö æóáóæú ßóÇäó ÚóæúÏõ ÇáÞæá ÔÑØ áóÓóÃóáó¡ æóáöÃóäøó ßóÝøóÇÑóÉó
ÇáÙøöåóÇÑö ãõÚóáøóÞóÉñ ÈöáóÝúÙò æóÔóÑúØò ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóßõæäó
ÇáÔøóÑúØõ íõÎóÇáöÝõ ÇááøóÝúÙó Ïõæäó ÅöÚóÇÏóÊöåö ßóÇáúÅöíáóÇÁö æóÓóÇÆöÑö
ÇáúÃóíúãóÇäö¡ æóáöÃóäøó ÇáúÞóæúáó ÇáøóÐöí ÊóáúÒóãõ Èöåö ÇáúÃóÍúßóÇãõ áóÇ
íóÞúÊóÖöí ÇáÊøóßúÑóÇÑó ßóÇáúÃóíúãóÇäö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåöãú: Åöäøó ÇáúÚóæúÏó Ýöí ÇáÔøóíúÁö åõæó
ÝöÚúáõ ãöËúáöåö Ýóãöäú æóÌúåóíúäö: -
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú Ãóäøó ÍóÞöíÞóÉó ÇáúÚóæúÏö ÇáöÇäúÊöÞóÇáõ
Åöáóì ãóÇ ßóÇäó Úóáóíúåö Ïõæäó ÇáúãõÞóÇãö Úóáóì ãóÇ åõæó Úóáóíúåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÚóæúÏó Åöáóì ãöËúáö ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ãöäó
ÇáúÅöÈóÇÍóÉö Ïõæäó ãóÇ åõæó Úóáóíúåö ãöäó ÇáÊøóÍúÑöíãö æóÃóãøóÇ
ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåöãú: Åöäøóåõ æóÕóÝó ÇáúÚóæúÏó ÈöÇáúÞóæúáö Ïõæäó
ÇáúÝöÚúáö Ýóãöäú æóÌúåóíúäö: -
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÚóæúÏñ Åöáóì ÇáúÞóæúáö ÈöäóÞúÖöåö æóÅöÈúØóÇáöåö áóÇ
ÈöÊóÕúÍöíÍöåö æóÅöËúÈóÇÊöåö ÝóßóÇäó ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÃóÔúÈóåó.
æóÇáËøóÇäöí: ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáúÃóÎúÝóÔõ Ãóäøó Ýöí ÇáúßóáóÇãö ÊóÞúÏöíãðÇ
æóÊóÃúÎöíÑðÇ áöÃóäøó Þóæúáóåõ (Ëõãøó íÚæÏæä) . ßáÇã ÊÇã æÞæáå (áãÇ
ÞÇáæÇ) ÚóÇÆöÏñ Åöáóì ÊóÍúÑöíÑö ÇáÑøóÞóÈóÉö æóíóßõæäõ ÊóÞúÏöíÑõ
ÇáúßóáóÇãö (Ëõãøó íóÚõæÏõæäó ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò áöãóÇ ÞóÇáõæÇ) .
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåöãú: Åöäøóåõ áóæú ÃóÑóÇÏó ÇáúÚóæúÏó
Åöáóì ÛóíúÑö ÇáúÞóæúáö áóÞóÇáó (Ëõãøó íóÚõæÏõæäó ÝöíãóÇ ÞóÇáõæÇ) Ýóãöäú
æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ áóæú ÃóÑóÇÏó ÇáúÚóæúÏó Åöáóì ÇáúÞóæúáö áóÞóÇáó
(Ëõãøó íóÚõæÏõæäó áöãóÇ ÞÇáæÇ) æóÓóØñ Èóíúäó ÇáúÍóÞöíÞóÊóíúäö¡
ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íõÍúãóáó ÇáúÚóæúÏõ Úóáóì ÊóÚóíøõäö ÇáúÍóÇáö ÇáúÌóÇãöÚóÉö
Èóíúäó ÇáúÃóãúÑóíúäö ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáÔøóÇÚöÑõ:
(Êöáúßó ÇáúãóßóÇÑöãõ áóÇ ÞóÚúÈóÇäö ãöäú áóÈóäò ... ÔöíÈóÇ ÈöãóÇÁò
ÝóÚóÇÏóÇ ÈóÚúÏõ ÃóÈúæóÇáðÇ)
(10/446)
æóÇáúÌóæóÇÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÞóæúáó
åóÇåõäóÇ ÚöÈóÇÑóÉñ Úóäö ÇáúÞóæúáö¡ ßóãóÇ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì:
{æóÇÚúÈõÏú ÑóÈøóßó ÍóÊøóì íóÃúÊöíóßó ÇáúíóÞöíäõ} [ÇáÍÌÑ: 99] Ãóíö
ÇáúãõÊóíóÞøóäõ¡ æóßóÞóæúáöåöãõ Çááøóåõ ÑóÌóÇÆöí æóÃóãóáöí Ãóíú ãóÑúÌõæíó
æóãõÄóãøóáöí¡ æóÇáúÞóæúáõ åõæó ÇáÊøóÍúÑöíãõ ÝóßóÇäó ÇáúÚóæúÏõ ÇáÑøõÌõæÚó
Úóäúåõ.
(ÝóÕúáñ:)
æóÃóãøóÇ ãóÇáößñ ÝóÇÓúÊóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÇáúÚóæúÏó åõæó ÇáúÚóÒúãõ Úóáóì
ÇáúæóØúÁö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {Ëõãøó íóÚõæÏõæäó áãÇ ÞÇáæÇ} æóËõãøó
ãóæúÖõæÚóÉñ Ýöí ÇááøõÛóÉö áöáúãõåúáóÉö æóÇáÊøóÑóÇÎöí ÝóÃóæúÌóÈóÊú Ãóäú
íóßõæäó Èóíúäó ÇáÙøöåóÇÑö æóÇáúÚóæúÏö ÒóãóÇäñ áóíúÓó ÈöÚóæúÏò ÝóßóÇäó
Íóãúáõ ÇáúÚóæúÏö Úóáóì ÇáúÚóÒúãö ÇáøóÐöí Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ÇáÙøöåóÇÑö
ãõåúáóÉñ¡ æóáöãóÇ Ñõæöíó Ãóäøó ÎóæúáóÉó Íöíäó ÔóßóÊú Åöáóì ÑóÓõæáö
Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Ãóäøó ÃóæúÓðÇ ÙóÇåóÑó
ãöäúåóÇ æóÞóÏú ÚóÒóãó Úóáóì æóØúÆöåóÇ ÝóÃóæúÌóÈó ÇáúßóÝøóÇÑóÉó Úóáóíúåö
ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÇáúÚóÒúãó Úóáóì ÇáúæóØúÁö åõæó ÇáúÚóæúÏõ¡
æóáöÃóäøóåõ ÈöÇáÙøöåóÇÑö ÚóÇÒöãñ Úóáóì ÊóÍúÑöíãö ÇáúæóØúÁö¡ ÝóÇÞúÊóÖóì
Ãóäú íóßõæäó ÇáúÚóæúÏõ Ýöíåö ÇáúÚóÒúãó Úóáóì ÝöÚúáö ÇáúæóØúÁö áöÃóäøó
ÇáúÚóæúÏó åõæó ÇáÑøõÌõæÚõ Úóäö ÇáÔøóíúÁö Åöáóì ÖöÏøöåö æóÇáÏøóáöíáõ
Úóáóíúåö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {Ëõãøó íóÚõæÏõæäó áöãóÇ ÞÇáæÇ} æóÇáúÚóæúÏõ
ÅöãøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÝöÚúáðÇ ÚöäúÏóäóÇ Ãóæú ÞóæúáðÇ ÚöäúÏó ÛóíúÑöäóÇ¡
æóáóíúÓó ÇáúÚóÒúãõ ÞóæúáðÇ æóáóÇ ÝÚáÇð áã íóÌõÒú Ãóäú íóßõæäó ÚóæúÏðÇ.
æóáöÃóäøó ÃóæúÓó Èúäó ÇáÕÇãÊ ÙÇåÑ ãä ÒæÌÊå ÎæáÉ ÝÃãÑå ÇáäÈí - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÈöÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóáóãú íóÓóáúåõ Úóäú
ÚóÒúãöåö Úóáóì ÇáúæóØúÁö æóáóæú ßóÇäó ÇáúÚóÒúãõ ÔóÑúØðÇ áóÓóÃóáóåõ:
ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóÞóÏó ÑõæøöíäóÇ Ãóäøó ÎóæúáóÉó ÃóÎúÈóÑóÊúåõ Ãóäøóåõ
ÚóÒóãó Úóáóì æóØúÆöåóÇ ÝóÚóäúåõ ÌóæóÇÈóÇäö: -
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó åóÐöåö ÇáÑøöæóÇíóÉó ãóÇ ÃóËúÈóÊóåóÇ ÃóÍóÏñ ãöäó
ÇáÑøõæóÇÉö æóáóÇ ãóÇ ÃóÝúÕóÍóÊú Èöåö ãöäó ÇáÔøóßúæóì æóãóÖóì åóÐóÇ
ÇáÐøößúÑõ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúßóÝøóÇÑóÉó æóÇÌöÈóÉñ Úóáóì ÃóæúÓò ÏõæäóåóÇ æóáóæú
ßóÇäó æõÌõæÈõåóÇ ãõÊóÚóáøöÞðÇ ÈöÇáúÚóÒúãö áóßóÇäó åæ ãÓÄæá ÚóäúåóÇ
æóáóãóÇ ÇßúÊóÝóì ÈöÞóæúáöåóÇ Ïõæäóåõ¡ æóáöÃóäøóåõ ÃóãúÓóßóåóÇ ÒóæúÌóÉð
ÈóÚúÏó ÇáÙøöåóÇÑö ãõÏøóÉð íóÞúÏöÑõ ÝöíåóÇ Úóáóì ÇáØøóáóÇÞö ÝóæóÌóÈó Ãóäú
ÊóáúÒóãóåõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ßóÇáúÚóÇÒöãö Úóáóì ÇáúæóØúÁö¡ æóáöÃóäøóåóÇ
ßóÝøóÇÑóÉñ ÊóÌöÈõ ÈöáóÝúÙò æóÔóÑúØò ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÇáÔøóÑúØõ
ãõÎóÇáóÝóÉó Ðóáößó ÇááøóÝúÙö ßóÇáúÃóíúãóÇäö¡ æóáöÃóäøó ÇáúÚóÒúãó
æóÍóÏöíËó ÇáäøóÝúÓö ãóÚúÝõæøñ Úóäúåõ áöÞóæúáö ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - (ÚõÝöíó Úóäú ÃóãøóÊöí ÇáúÎóØóÃó æóÇáäöÓúíóÇäó
æóãóÇ ÍóÏøóËóÊú Èöåö ÃóäúÝõÓóåóÇ) .
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåö Ëõãøó íóÚõæÏõæäó áöãóÇ ÞóÇáõæÇ æóÃóäøó
Ðóáößó æóÌóÈó áöáÊøóÑóÇÎöí æóÇáúãõåúáóÉö Ýóãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó Ëõãøó ÞóÏú Êóßõæäõ ÈöãóÚúäóì ÇáúæóÇæö ßóÞóæúáöåö
ÊóÚóÇáóì {Ëõãøó Çááøóåõ ÔóåöíÏñ Úóáóì ãóÇ íóÝúÚóáõæäó} [íæäÓ: 46] {Ëõãøó
ÊóÇÈó Úóáóíúåöãú áöíóÊõæÈõæÇ} [ÇáÊæÈÉ: 118] {Ëõãøó ßóÇäó ãöäó ÇáøóÐöíäó
ÂãóäõæÇ} [ÇáÈáÏ: 17] áöÃóäøóåóÇ ãöäú ÍõÑõæÝö ÇáÕøöÝóÇÊö æóåöíó
ÊóÊóÚóÇÞóÈõ.
æóÇáËøóÇäöí: ÃóäøóäóÇ äóÓúÊóÚúãöáõåóÇ Úóáóì ÇáúÍóÞöíÞóÉö Ýöí ÇáÊøóÑóÇÎöí
æóÇáúãõåúáóÉö áöÃóäøó ÚóÞúÏó ÇáäøößóÇÍö ÃóÈóÇÍó
(10/447)
ÇáúÅöãúÓóÇßó æóÇáúæóØúÁó æóÇáÙøöåóÇÑõ
ÍóÑøóãóåõãóÇ ÝóÇáúÚóæúÏõ åõæó ÇáÑøõÌõæÚõ Åöáóì ÅöÈóÇÍóÊöåóÇ ÝóÕóÇÑó
ãõÊóÑóÇÎöíðÇ Úóäö ÇáúÃóæøóáö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÎóÈóÑõ: ÝóÞóÏú ãóÖóì ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ. . æóÃóãøóÇ
ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåö: Åöäøóåõ ÈöÇáÙøöåóÇÑö åõæó ÚóÇÒöãñ Úóáóì
ÊóÍúÑöíãö ÇáúæóØúÁö æóåõæó Ãóäøóåõ ÈöÇáÙøöåóÇÑö ãõÍóÑøöãñ æóáóíúÓó
ÈöÚóÇÒöãò Úóáóì ÇáÊøóÍúÑöíãö.
(ÝóÕúáñ:)
æóÃóãøóÇ ÇáúÍóÓóäõ æóØóÇæõÓñ æóÇáÒøõåúÑöíøõ ÝóÇÓúÊóÏóáøõæÇ Úóáóì Ãóäøó
ÇáúÚóæúÏó ÇáúæóØúÁõ ÈöÃóäøó ÓóáóãóÉó Èúäó ÕóÎúÑò æóØöÆó ÈóÚúÏó ÙöåóÇÑöåö
ÝóÃóãóÑóåõ ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
ÈöÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóßõæäó ÐößúÑõ ÇáÓøóÈóÈö ÔóÑúØðÇ Ýöí
æõÌõæÈö ÇáÊøóßúÝöíÑö¡ áöãóÇ Ñõæöíó Ãóäøó ãóÇÚöÒðÇ ÒóäóÇ ÝóÑõÌöãó
æóÓóÑóÞó ÓóÇÑöÞñ ÑöÏóÇÁó ÕóÝúæóÇäó ÝóÞõØöÚó¡ æóáöÃóäøó ÇáÙøöåóÇÑó
æóÇáúÅöíáóÇÁó ÊóÔóÇÈóåóÇ Ýöí ÇáúÌóÇåöáöíøóÉö Ýöí ßóæúäöåöãóÇ ØóáóÇÞðÇ
æóÝöí ÇáúÅöÓúáóÇãö Ýöí ÅöíÌóÇÈöåöãóÇ ÇáúßóÝøóÇÑóÉó Ëõãøó ËóÈóÊó Ãóäøó
ÇáúßóÝøóÇÑóÉó Ýöí ÇáúÅöíáóÇÁö ÊóÌöÈõ ÈöÇáúæóØúÁö ÝóßóÐóáößó Ýöí
ÇáÙøöåóÇÑö¡ æóáöÃóäøóåõ ÈöÇáÙøöåóÇÑö ãõÍóÑøöãñ áöæóØúÆöåóÇ ÝóÇÞúÊóÖóì
Ãóäú íóßõæäó ÇáúÚóæúÏõ Ýöíåö ãõÎóÇáóÝóÊóåõ ÈöæóØúÆöåóÇ. æóÇáÏøóáöíáõ
Úóáóíúåö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú
íóÊóãóÇÓøóÇ} ÝóÃóæúÌóÈó ÇáúßóÝøóÇÑóÉó ÞóÈúáó ÇáúãóÓöíÓö Ýóáóãú íóÌõÒú
Ãóäú íóßõæäó æõÌõæÈõåóÇ ãõÚóáøóÞðÇ ÈöÇáúãóÓöíÓö æóáöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÃóãóÑó ÃóæúÓðÇ ÈöÇáúßóÝøóÇÑóÉö
ÞóÈúáó æóØúÆöåö æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÃúãõÑóåõ ÈöÇáúÊöÒóÇãöåóÇ ÞóÈúáó
æõÌõæÈöåóÇ¡ æóáöÃóäøóåõ ÃóãúÓóßóåóÇ ÒóæúÌóÉð ÈóÚúÏó ÇáÙøöåóÇÑö ãõÏøóÉð
íóÞúÕõÑõ ÝöíåóÇ Úóáóì ÇáØøóáóÇÞö ÝóæóÌóÈó Ãóäú ÊóáúÒóãóåõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ
ßóÇáúæóØúÁö æóáöÃóäøó ãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ Ýöí ÇáúÚóæúÏö ãöäú ßóæúäöåö
ÅöãúÓóÇßðÇ Úóäö ÇáØøóáóÇÞö ÃóÚóãøõ ÇáúÃóÞúæóÇáö áöÃóäøóåõ íóÞúÊóÖöí
æõÌõæÈó ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Èöåö æóÈöÅöÚóÇÏóÉö ÇáúÞóæúáö æóÈöÇáúÚóÒúãö Úóáóì
ÇáúæóØúÁö æóÈöÇáúæóØúÁö ÝóßóÇäó Ãóæúáóì ßóÇáúÚöáóáö íóßõæäõ ÇáúÃóÚóãøõ
ãöäúåóÇ Ãóæúáóì ãöäó ÇáúÃóÎóÕøö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ÃóãúÑöåö ÓóáóãóÉó Èúäó ÕóÎúÑò ÈöÇáúßóÝøóÇÑóÉö
ÈóÚúÏó æóØúÆöåö æóåõæó Ãóäøó ÇáúæóØúÁó ÊóÇáò áöáÓøóÈóÈö ÇáúãóäúÞõæáö
æóåõæó ÇáÙøöåóÇÑõ ÝóÇÍúÊóãóáó Ãóäú íóßõæäó ÇáúÍõßúãõ ÈöÇáÊøóßúÝöíÑö
ÚóÇÆöÏðÇ ÅöáóíúåöãóÇ¡ æóÇÍúÊóãóáó Ãóäú íóßõæäó ÚóÇÆöÏðÇ Åöáóì ÇáúÃóæøóáö
ãöäúåõãóÇ¡ ÝóáóãøóÇ ÃóãóÑó ÃóæúÓðÇ ÈöÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÞóÈúáó æóØúÆöåö Ïóáøó
Úáì ÊÚáÞ æÌæÈåÇ ÈãÇ ÊÞÏã æØÆå ãöäú ÙöåóÇÑöåö æóÅöãúÓóÇßöåö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇáÊøóÔúÈöíåö ÈöÇáúÅöíáóÇÁö ÝóÇáäøóÕøõ
ÇáúæóÇÑöÏõ ÝöíåöãóÇ íóãúäóÚõ ãöäó ÇáúÌóãúÚö ÈóíúäóåõãóÇ áöÃóäøóåõ
ãóÃúãõæÑñ ÈöÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö ÞóÈúáó ÇáúæóØúÁö æóÇáúÅöíáóÇÁö
ÈóÚúÏóåõ Ýóáóãú íóÌõÒö ÇáúÌóãúÚõ ÈóíúäóåõãóÇ áöÃóäøóåõ ãóÃúãõæÑñ
ÈöÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåöãú Åöäøó ãõÎóÇáóÝóÉó ÇáÊøóÍúÑöíãö
Êóßõæäõ ÈöÇáúæóØúÁö æóåõæó ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ ãöäú Ãóäøó ÇáúãõÎóÇáóÝóÉó
Êóßõæäõ ÈöÇáúÅöãúÓóÇßö.
(ÝóÕúáñ:)
æóÃóãøóÇ ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÝóÇÓúÊóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ßóÝøóÇÑóÉó ÇáÙøöåóÇÑö
áóÇ ÊóÌöÈõ Ýöí ÇáÐøöãøóÉö ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò
ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú íóÊóãóÇÓøóÇ} ÝóÇÚúÊóÈóÑó Ýöí ÇáúÃóãúÑö ÈöåóÇ
ÇáúÅöÕóÇÈóÉó¡ ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú áóÇ ÊóÌöÈó ÞóÈúáóåóÇ Ëõãøó ÞóÏøóãóåóÇ
Úóáóì ÇáúÅöÕóÇÈóÉö ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú áóÇ ÊóÌöÈó ÈöåóÇ¡ áöÃóäøó ÇáúæõÌõæÈó
ÇáúãõÊóÚóáøöÞó ÈöÓóÈóÈò áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÞóÈúáó æõÌõæÏö
ÇáÓøóÈóÈö¡ æóÇÞúÊóÖóì Ãóäú áóÇ ÊóÌöÈó ÈóÚúÏó ÇáúÅöÕóÇÈóÉö áöÃóäøóåõ
ÃóãóÑó ÈöÇáÊøóßúÝöíÑö ÞóÈúáóåóÇ ÝóÇãúÊóäóÚó ÈöåóÐóÇ ÇáÊøóäúÒöíáö Ãóäú
íóËúÈõÊó Ýöí ÇáÐøöãøóÉö.
(10/448)
æóÇÓúÊóÏóáøó Úóáóì ÅöÈúØóÇáö ãóÇ
ÐóßóÑúäóÇ ãöäó ÇáúÚóæúÏö ãóÚó ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ ãöäú ÏóáóÇÆöáö
ÇáúãõÎóÇáöÝöíäó áóäóÇ¡ ÈöÃóäøó ÇáúÚóæúÏó áóæú ßóÇäó åõæó ÇáúÅöãúÓóÇßõ
Úóäú ØóáóÇÞöåóÇ ÈóÚúÏó ÇáÙøöåóÇÑö áóæóÌóÈó ÅöÐóÇ ÙóÇåóÑó ãöäó
ÇáÑøóÌúÚöíøóÉö Ãóäú íóÕöíÑó ÚóÇÆöÏðÇ Åöäú ÃóãúÓóßó Úóäú ØóáóÇÞöåóÇ
æóÃóäú áóÇ íóßõæäó ãõÙóÇåöÑðÇ áöãóÇ ÞóÏú ÊóÞóÏøóãó ãöäú ØóáóÇÞöåóÇ
ÞóÇáó: æóÃóäúÊõãú ÊóÞõæáõæäó íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ æóáóÇ íóßõæäõ ÚóÇÆöÏðÇ
ÝóÈóØóáó ËõÈõæÊõ ÙöåóÇÑöåö Ãóäú íóßõæäó ÇáØøóáóÇÞõ ÑóÇÝöÚðÇ æóÈóØóáó
ÈöÅöÓúÞóÇØö ÚóæúÏöåö Ãóäú íóßõæäó ÇáúÅöãúÓóÇßõ ÚóæúÏðÇ¡ ÞóÇáó: æóáöÃóäøó
ÇáúÅöãúÓóÇßó ÈóÚúÏó ÇáÙøöåóÇÑö ÇÓúÊöÕúÍóÇÈñ áóåõ æóÇáúãõÓúÊóÕúÍöÈõ
áöáÔøóíúÁö áóÇ íóßõæäõ ãõÎóÇáöÝðÇ áóåõ æóÇáúãõÎóÇáöÝõ áöáÔøóíúÁö áóÇ
íóßõæäõ ÚóÇÆöÏðÇ Åöáóíúåö ÝóÈóØóáó Ãóäú íóßõæäó ÇáúÅöãúÓóÇßõ ÚóæúÏðÇ¡
ÞóÇáó: æóáöÃóäøó ÇáúÚóæúÏó Åöáóì ÇáÔøóíúÁö áóÇ íóßõæäõ ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó
ÇáúãõÝóÇÑóÞóÉö áóåõ æóÇáúãóÍóáøõ áóÇ íóßõæäõ ãõÝóÇÑöÞðÇ Ýóáóãú íóÕöÑú
ÚóÇÆöÏðÇ.
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóíúåö ãóÚó ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ ãöäó ÇáÏøóáóÇÆöáö Úóáóì
ãõÎóÇáöÝöíäóÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Ëõãøó íóÚõæÏõæäó áöãóÇ ÞóÇáõæÇ
ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò} ÝóÃóæúÌóÈó ÇáúßóÝøóÇÑóÉó ÈöÇáÙøöåóÇÑö æóÇáúÚóæúÏö
áöÃóäøóåõ ÌóÚóáóåõ ÔóÑúØðÇ ÚóÞøóÈóåõ ÈöÇáúÌóÒóÇÁö æóÇáúÌóÒóÇÁõ ÅöÐóÇ
ÚõáøöÞó ÈöÔóÑúØò ÇÞúÊóÖóì æóÌõæÈóåõ ÚöäúÏó æõÌõæÏö ÇáÔøóÑúØö¡ æóáöÃóäøó
ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÃóãóÑó ÃóæúÓó Èúäó
ÇáÕøóÇãöÊö ÈöÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÞóÈúáó æóØúÆöåö æóÃóãúÑõåõ Úóáóì ÇáúæõÌõæÈö
ÝóÏóáøó Úóáóì ËõÈõæÊö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ýöí ÇáÐøöãøóÉö ÞóÈúáó ÇáúæóØúÁö
æóÈóÚúÏóåõ æóÃóäú áóíúÓó ÇáúæóØúÁõ ÔóÑúØðÇ Ýöí ÇáúæõÌõæÈö¡ æóáöÃóäøó
ÇáúßóÝøóÇÑóÉó ÇáúãõÊóÚóáøöÞóÉó ÈöÓóÈóÈò ÊóÞúÊóÖöí ÇáúæõÌõæÈó ÚöäúÏó
æõÌõæÏö Ðóáößó ÇáÓøóÈóÈö ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÓóÇÆöÑö ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö¡
æóáöÃóäøóåõ ÊóßúÝöíÑñ ÈöÚöÊúÞò ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóËúÈõÊó Ýöí ÇáÐøöãøóÉö
ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåö ÈöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÚóáøóÞó
æõÌõæÈó ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÈöÇáúÅöÕóÇÈóÉö¡ Ýóåõæó Ãóäøóåõ ÚóáøóÞóåóÇ
ÈöÇáúÚóæúÏö ÈóÚúÏó ÇáÙøöåóÇÑö æóãóäóÚó ÇáúÅöÕóÇÈóÉó ÞóÈúáóåóÇ ÝóÈóØóáó
ãóÇ ÝóåöãúÊõåõ Ýöíåö æóÓóÞóØó ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáõ ÈöåóÇ.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ ÚóãøóÇ ÐóßóÑóåõ ãöäú ÙöåóÇÑö ÇáÑøóÌúÚöíøóÉö Ýóåõæó
Ãóäøó ÇáúÚóæúÏó ÚöäúÏóäóÇ åõæó ÇáúÅöãúÓóÇßõ Úóäú ÊóÍúÑöíãöåóÇ ÈóÚúÏó
ÇáÙøöåóÇÑö æóÇáÑøóÌúÚöíøóÉõ ãõÍóÑøóãóÉñ Ýóáóãú íóÕöÑú ÈÊÑß ÇáØáÇÞ
ÚÇÆÏÇð¡ æÇáÙåÇÑ íÞÚ ÚáíåãÇ ÅöÐóÇ ßóÇäóÊú Ýöí Íõßúãö ÇáÒøóæúÌöíøóÉö
æóÇáÑøóÌúÚöíøóÉõ ÊóÌúÑöí ÚóáóíúåóÇ ÃóÍúßóÇãõ ÇáÒøóæúÌöíøóÉö ÝóæóÞóÚó
ÚóáóíúåóÇ ÇáÙøöåóÇÑõ ÝóáóãøóÇ ÇÎúÊóáóÝó Úóáóíúåö ÇáÙøöåóÇÑõ æóÇáúÚóæúÏõ
ÌóÇÒó Ãóäú íóËúÈõÊó Ýöí ÇáÑøóÌúÚóÉö Íõßúãõ ÇáÙøöåóÇÑö Ïõæäó ÇáúÚóæúÏö.
æóÃóãøóÇ ÇáÌæÇÈ Úä Þæáå Åä Åöäøó ÇáúãõÓúÊóÏöíãó áóÇ íóßõæäõ ãõÎóÇáöÝðÇ
æóÇáúãõÎóÇáöÝó áóÇ íóßõæäõ ÚóÇÆöÏðÇ¡ Ýóåõæó Ãóäøóåõ ÇÓúÊóÏóÇãó
ÅöãúÓóÇßóåóÇ æóÇáÙøöåóÇÑõ íóãúäóÚõ ãöäúåõ ÝóÕóÇÑó ãõÎóÇáöÝðÇ
æóÇáúãõÎóÇáöÝõ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÓóãøóì ÚóÇÆöÏðÇ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì
{Ãóáóãú ÊóÑó Åöáóì ÇáøóÐöíäó äõåõæÇ Úóäö ÇáäøóÌúæóì Ëõãøó íóÚõæÏõæäó
áöãóÇ äõåõæÇ Úóäúåõ} [ÇáãÌÇÏáÉ: 8] .
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇáúÚóæúÏö íóßõæäõ ÈóÚúÏó ÇáúãõÝóÇÑóÞóÉö¡ Ýóåõæó
Ãóäøóåõ ÞóÏú íóßõæäõ ÇáúÚóæúÏõ ÞóÈúáó ÇáúãõÝóÇÑóÞóÉö ÞóÇáó Çááøóåõ
ÊóÚóÇáóì {ÍÊì ÚÇÏ ßÇáÚÑÌæä ÇáÞÏíã} [íÓ: 39] æÃäå ÚÇÆÏÇð Åöáóì ãóÇ ÞóÈúáó
ÇáÙøöåóÇÑö ÝóÕóÇÑó ãõÝóÇÑöÞðÇ æóáóæúáóÇ ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ ãóÚó ãóäú
ÊóÞóÏøóãó áóßóÇäó ÇáúßóáóÇãõ ãÚ ÃÈí ÍäíÝÉ ÃÈÓØ æÃØæá.
(10/449)
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú Ãóãúßóäóåõ Ãóäú íõØóáøöÞóåóÇ Ýóáóãú
íóÝúÚóáú áóÒöãóÊúåõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ æóßóÐóáößó áóæú ãóÇÊó Ãóæú ãóÇÊóÊú) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇÚúáóãú Ãóäøó ÇáúßóÝøóÇÑóÉó ÅöÐóÇ æóÌóÈóÊú
Úóáóíúåö ÈöÇáúÚóæúÏö æóåõæó ãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ ãöäú ÅöãúÓóÇßöåóÇ ÈóÚúÏó
ÇáÙøöåóÇÑö ãõÏøóÉð íóÞúÏöÑõ Úóáóì ÊóÍúÑöíãöåóÇ ÈóÚúÏõ ÈöØóáóÇÞò áóãú
ÊóÓúÞõØú Úóäúåõ ÈóÚúÏó ÇáúæõÌõæÈö ÈöãóÇ ÍóÏóËó ÈóÚúÏõ ãöäú ØóáóÇÞò Ãóæú
áöÚóÇäò ÅöÌúãóÇÚðÇ æóáóÇ ÈöãóÇ ÍóÏóËó ãöäú Þóæúáöåö Ãóæú ÞóæúáöåóÇ
æóÞóÇáó ãóÇáößñ: ÅöÐóÇ ãóÇÊó ÈóÚúÏó ÇáúÚóæúÏö ÇáøóÐöí åõæó ÚöäúÏóåõ
ÇáúÚóÒúãõ Úóáóì ÇáúæóØúÁö ÓóÞóØóÊö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ Úóäúåõ ÈóÚúÏó
æõÌõæÈöåóÇ ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÃóäøó æõÌõæÈó ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÈöÇáúÚóÒúãö Úóáóì
ÇáúæóØúÁö ÇáÕøóÏóÞóÉõ Ýöí ãõäóÇÌóÇÉö ÇáÑøóÓõæáö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÈöÇáúÚóÒúãö Úóáóì ãõäóÇÌóÇÊöåö¡ Ëõãøó áóæú
æóÌóÈóÊú ÈöÇáúÚóÒúãö ÓóÞóØóÊú ÈöÝóæúÊö ÇáúãõäóÇÌóÇÉö ÝóßóÐóáößó
ßóÝøóÇÑóÉõ ÇáÙøöåóÇÑö¡ æóåóÐóÇ ÎóØóÃñ áöÃóäøó ãóÇ æóÌóÈó ãöäó
ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö áóãú íóÓúÞõØú ÈöÛóíúÑö ÃóÏóÇÁò ßóÓóÇÆöÑö ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö¡
æóáöÃóäøóåõ áóæú ÝóÇÊó ÇáúæóØúÁõ ÈöÇáÊøóÍúÑöíãö áóãú ÊóÓúÞõØú Èöåö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ßóÐóáößó ÅöÐóÇ ÝóÇÊó ÈöÇáúãóæúÊö¡ ÝóÃóãøóÇ ÕóÏóÞóÉõ
ÇáúãõäóÇÌóÇÉö ÝóãóäúÓõæÎóÉõ ÇáúÍõßúãö Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÌúÚóáó
ÃóÕúáðÇ áöÍõßúãò ËóÇÈöÊò¡ Úóáóì Ãóäøó ÕóÏóÞóÉó ÇáúãõäóÇÌóÇÉö ÞóÏú ßóÇäó
æõÌõæÈõåóÇ ÈöÇáúÚóÒúãö Úóáóì ÇáúãõäóÇÌóÇÉö ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÝöÚúáö
ÇáúãõäóÇÌóÇÉö æóÌóÑóì ÊóÞúÏöíãõåóÇ ãóÌúÑóì ÊóÞúÏöíãö ÇáØøóåóÇÑóÉö Úóáóì
ÇáÕøóáóæóÇÊö æóÎóÇáóÝó ÚóæúÏó ÇáÙøöåóÇÑö áöÇÓúÊöÞúÑóÇÑö ÇáúæõÌõæÈö Èöåö
æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑó ãóÇ æóÕóÝúäóÇ áóãú íóÎúáõ ÍóÇáõ ÇáúãóæúÊö ÈóÚúÏó
ÇáÙøöåóÇÑö ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÞóÈúáó ÒóãóÇäö ÇáúÚóæúÏö Ãóæú ÈóÚúÏóåõ¡
ÝóÅöäú ßóÇäó ÈóÚúÏó ÒóãóÇäö ÇáúÚóæúÏö áóãú ÊóÓúÞõØú Èöåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ
Úóáóì ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÞóÈúáó ÒóãóÇäö ÇáúÚóæúÏö æóåõæó Ãóäú
íóãõæÊó ÚõÞóíúÈó ÙöåóÇÑöåö ÞóÈúáó Ãóäú íóãúÖöíó Úóáóíúåö ÒóãóÇäõ
ØóáóÇÞöåóÇ Ãóæú ÊóãõæÊó ÇáÒøóæúÌóÉõ ÝóáóÇ ßóÝøóÇÑóÉó Úóáóíúåö áöÃóäøóåõ
ãóÇ ÃóãúÓóßóåóÇ ÈóÚúÏó ÇáÙøöåóÇÑö æóáóÇ ÞóÏóÑó Úóáóì ØóáóÇÞöåóÇ
ÈöÇáúãóæúÊö.
(ÝóÕúáñ:)
æóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÊóÚóÞøóÈó ÇáÙøöåóÇÑó ÑöÏøóÉñ¡ ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ÞóÈúáó
ÇáÏøõÎõæáö æóÞóÚóÊú ÈöåóÇ ÇáúÝõÑúÞóÉõ ÓóæóÇÁð ßóÇäóÊú ãöäú ÌöåóÊöåö Ãóæú
ãöäú ÌöåóÊöåóÇ æóÞóÇãóÊú ãõÞóÇãó ÇáØøóáóÇÞö ÇáúÈóÇÆöäö Ýöí ÅöÓúÞóÇØö
ÇáúÚóæúÏö¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú ÈóÚúÏó ÇáÏøõÎõæáö ÞóÇãóÊú ãõÞóÇãó ÇáØøóáóÇÞö
ÇáËøóÇäöí ÇáÑøóÌúÚöíøö Ýöí ÓõÞõæØö ÇáúÚóæúÏö¡ æóßóÇäó ÇáäøößóÇÍõ
ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÇäúÞöÖóÇÁö ÇáúÚöÏøóÉö ÝóÅöäú ÚóÇÏó ÇáúãõÑúÊóÏøõ Åöáóì
ÇáúÅöÓúáóÇãö ÞóÈúáó ÇäúÞöÖóÇÁö ÇáúÚöÏøóÉö ßÇäÇ Úóáóì ÇáäøößóÇÍö æóÕóÇÑó
ÚóÇÆöÏðÇ æóÝöíãóÇ íóÕöíÑõ Èöåö ÚóÇÆöÏðÇ æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÕöíÑõ ÈöÇáúÅöÓúáóÇãö ÚóÇÆöÏðÇ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóãúÖöíó ÈóÚúÏó ÇáúÅöÓúáóÇãö ÒóãóÇäõ ÇáúÚóæúÏö¡ æóÅöäú
ÃóÓúáóãó ÇáúãõÑúÊóÏøõ ÈóÚúÏó ÇäúÞöÖóÇÁö ÇáúÚöÏøóÉö ÈóØóáó ÇáäøößóÇÍõ¡
ÝóÅöäö ÇÓúÊóÃúäóÝó äößóÇÍóåõ ÝóÝöí ÚóæúÏö ÇáÙøöåóÇÑö ÞóæúáóÇäö Úóáóì ãóÇ
ãóÖóì Ëõãøó ÈöãóÇÐóÇ íóÕöíÑõ ÚóÇÆöÏðÇ æóÌúåóÇäö. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÝóÕúáñ:
æóáóæú ÊóÚóÞøóÈó ÇáÙøöåóÇÑó Ìõäõæäñ Ãóæú ÅöÛúãóÇÁñ áóãú íóÞúÏöÑö
ÇáÒøóæúÌõ Ýöíåö Úóáóì ÇáØøóáóÇÞö ÕóÇÑó ÚóÇÆöÏðÇ áöÃóäøó ÇáúÌõäõæäó áóÇ
íõÍóÑøöãõ ÈöÎöáóÇÝö ÇáÑøöÏøóÉö¡ æóÇáúÞóÕúÏõ Ýöí ÇáúÚóæúÏö ÛóíúÑõ
ãõÚúÊóÈóÑò Ýóáóãú íõÄóËøöÑú Ýöíåö ÇáúÌõäõæäõ.
(10/450)
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóãóÚúäóì Þóæúáö Çááøóåö ÊóÈóÇÑóßó æóÊóÚóÇáóì
{ãöäú ÞóÈúáö Ãä íÊãÇÓÇ} æóÞøóÊó áöÃóäú íõÄóÏøöíó ãóÇ æóÌóÈó Úóáóíúåö
ÞóÈúáó ÇáúãõãóÇÓøóÉö ÍóÊøóì íõßóÝøöÑó æóßóÇäó åóÐóÇ æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ
ÚõÞõæÈóÉð ãõßóÝøöÑóÉð áöÞóæúáö ÇáÒøõæÑö) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÃóãøóÇ ÊóÍúÑöíãõ æóØúÆöåóÇ ÞóÈúáó ÇáÊøóßúÝöíÑö
ÝóãóÃúÎõæÐñ ãöäó ÇáäøóÕøö ÞóÇáó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò
ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú íÊãÇÓÇ} ÝóÌóÚóáó ÇáúæóØúÁó ÛóÇíóÉð áöæóÞúÊö
ÇáÊøóßúÝöíÑö æóáóãú íóÌúÚóáúåõ ãõæÌöÈðÇ áöáúßóÝøóÇÑóÉö.
æóÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ: ÝóßóÇäó åóÐóÇ ÚõÞõæÈóÉð ãõßóÝøöÑóÉð áöÞóæúáö
ÇáÒøõæÑö áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÃóËöãó Èöåö ÝóßóÝøóÑó Úóäú ãóÃúËóãöåö¡ Ýóáóæú
Ãóäøóåõ æóØöÆó ÞóÈúáó ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ßóÇäó ÚóÇÕöíðÇ ÈöæóØúÆöåö
ßóãóÚúÕöíóÊöåö ÈöÇáúæóØúÁö Ýöí ÅöÍúÑóÇãò Ãóæú ÍóíúÖò æóáóÇ ÊóÓúÞõØõ
ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ Úóäúåõ æóáóÇ ÊóÊóÖóÇÚóÝõ Úóáóíúåö. ÞóÇáó ÚóãúÑõæ Èúäõ
ÇáúÚóÇÕö æóãõäúÊóÕöÑõ Èúäõ ÏõæÓúÊó æóãõÌóÇåöÏñ ÊóÊóÖóÇÚóÝõ Úóáóíúåö
ÝóÊóáúÒóãõåõ ßóÝøóÇÑóÇÊñ. æóÞóÇáó ÓóÚöíÏõ Èúäõ ÌõÈóíúÑò æóÇáÒøõåúÑöíøõ
ÊóÓúÞõØõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ æóßöáóÇ ÇáúÞóæúáóíúäö ãõÎóÇáöÝñ áöáäøóÕøö
æóÇáúÞöíóÇÓö áöÃóäøó ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã
ó - ÃóãóÑó ÓóáóãóÉó Èúäó ÕóÎúÑò ÇáúÈóíóÇÖöíøó æóÞóÏú æóØöÆó Ýöí
ÙöåóÇÑöåö ÞóÈúáó ÇáÊøóßúÝöíÑö Ãóäú íõßóÝøöÑó ßóÝøóÇÑóÉð æóÇÍöÏóÉð Ýóáóãú
íõÓúÞöØúåóÇ æóáóãú íõÖóÚøöÝúåóÇ ÝóßóÇäó äóÕøðÇ íÈØá Èå ÇáÞæáíä. æáÃä
ÇáßÝÇÑÉ ÚÈÇÑÉ ãõÄóÞøóÊóÉñ ßóÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÕøöíóÇãö Ýóáóãú íóßõäú
ÝóæóÇÊõ æóÞúÊöåóÇ ãõÈúØöáðÇ áóåóÇ æóáóÇ ãõæÌöÈðÇ áöãõÖóÇÚóÝóÊöåóÇ
ßóÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÕøöíóÇãö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÃóãøóÇ ÊóÚúÌöíáõ ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö ÞóÈúáó æõÌõæÈöåóÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó
ãõßóÝøöÑðÇ ÈöÇáÕøóæúãö áóãú íóÌõÒú áöÃóäøó ÚöÈóÇÏóÇÊö ÇáúÃóÈúÏóÇäö áóÇ
íóÌõæÒõ ÊóÞúÏöíãõåóÇ ÞóÈúáó ÇáúæõÌõæÈö¡ æóÅöäú ßóÝøóÑó ÈöÇáúÚöÊúÞö Ãóæö
ÇáúÅöØúÚóÇãö ÝÅä ßÇä ÞÈá ÇáÙåÇÑ æÇáÚæÏ áã íÌÒå áöÃóäøó ÍõÞõæÞó
ÇáúÃóãúæóÇáö ÅöÐóÇ ÊóÚóáøóÞó æõÌõæÈõåóÇ ÈöÔóÑúØóíúäö áóãú íóÌõÒú
ÊóÞúÏöíãõåóÇ ÞóÈúáó æõÌõæÏö ÃóÍóÏöåöãóÇ æóÅöäú ßóÇäó ÈóÚúÏó ÇáÙøöåóÇÑö
æóÞóÈúáó ÇáúÚóæúÏö æóÐóáößó ÈöÃóäú íõØóáøöÞóåóÇ ÚõÞóíúÈó ÙöåóÇÑöåö Ëõãøó
íõßóÝøöÑó ÞóÈúáó ãõÑóÇÌóÚóÊöåóÇ ÝóÝöíåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÌõæÒõ ÊóÚúÌöíáõåóÇ áöæõÌõæÏö ÃóÍóÏö ÔõÑõæØöåóÇ
ßóÊóÚúÌöíáö ÇáÒøóßóÇÉö ÈóÚúÏó ÇáäøöÕóÇÈö æóÞóÈúáó ÇáúÍóæúáö
æóßóÊóÚúÌöíáö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÈóÚúÏó Çáúíóãöíäö æóÞóÈúáó ÇáúÍöäúËö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ íóÌõæÒõ ÊóÚúÌöíáõåóÇ ãóÚó æõÌõæÏö ÃóÍóÏö
ÇáÔøóÑúØóíúäö¡ áöÃóäøó ÇáËøóÇäöíó ãöäúåõãóÇ ãóÍúÙõæÑñ ÝóÕóÇÑó
ÈöÇáÊøóÚúÌöíáö ãõÊóåóíøöÃð áöÇÑúÊößóÇÈö ÇáúãóÍúÙõæÑö æóåóßóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ
Ýöí ÊóÚúÌöíáö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÈöÇáúíóãöíäö ÞóÈúáó ÇáúÍöäúËö ÅöÐóÇ ßóÇäó
ÇáúÍöäúËõ ãÚÕíÉ.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (ÝóÅöÐóÇ ãõäöÚó ÇáúÌöãóÇÚó ÃóÍúÈóÈúÊõ Ãóäú
íõãúäóÚó ÇáúÞõÈóáó æóÇáÊøóáóÐøõÐó ÇÍúÊöíóÇØðÇ ÍóÊøóì íõßóÝøöÑó ÝóÅöäú
ãóÓøó áóãú ÊóÈúØõáö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ßóãóÇ íõÞóÇáõ áóåõ ÃóÏøö ÇáÕøóáóÇÉó
Ýöí æóÞúÊö ßóÐóÇ æóÞóÈúáó æóÞúÊö ßóÐóÇ ÝóíóÐúåóÈõ ÇáæÞÊ ÝíÄÏíåÇ ÈÚÏ
ÇáæÞÊ áÃäåÇ ÝÑÕå) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ æóØúÁõ ÇáúãõÙóÇåöÑö ÞóÈúáó ÇáÊøóßúÝöíÑö
ÝóÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ ÊóÍúÑöíãóåõ ÈöÇáäøóÕøö
(10/451)
æóÇáúÅöÌúãóÇÚö¡ æóÃóãøóÇ ãóÇ ÓöæóÇåõ ãöäó
ÇáöÇÓúÊöãúÊóÇÚö ßóÇáúÞõÈúáóÉö æóÇáúãõáóÇãóÓóÉö æóÇáÊøóáóÐøõÐö ÈöãóÇ
Ïõæäó ÇáúÝóÑúÌö ÝóÝöí ÊóÍúÑöíãöåö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó ÙóÇåöÑõ ßóáóÇãöåö åóÇåõäóÇ æóÝöí ßöÊóÇÈö ÇáúÃõãøö
Åöäøó ÇÌúÊöäóÇÈóåõ ÇÍúÊöíóÇØñ æóÝöÚúáóåõ ÛóíúÑõ ãõÍóÑøóãò áöÃóäøóåõ
ÞóÇáó ÃóÍúÈóÈúÊõ Ãóäú íõãúäóÚó ÇáúÞõÈúáóÉó æóÇáÊøóáóÐøõÐó ÇÍúÊöíóÇØðÇ
æóæóÌúåõåõ Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì: {ãöäú ÞÈá Ãä íÊãÇÓÇ} æóÇáúãóÓøõ Ýöí
ÚõÑúÝö ÇáÔøóÑúÚö ÚöÈóÇÑóÉñ Úóäö ÇáúæóØúÁö ßóãóÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {æóÅöäú
ØóáøóÞúÊõãõæåõäøó ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú ÊóãóÓøõæåõäøó} [ÇáÈÞÑÉ: 237]
æóáöÃóäøó ÊóÍúÑöíãó ÇáúæóØúÁö Ýöí ÇáúÍóíúÖö æóÇáÕøóæúãö áóÇ íõæÌöÈõ
ÊóÍúÑöíãó ÇáÊøóáóÐøõÐö ÈöãóÇ ÓöæóÇåõ ßóÐóáößó Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö áöÈóÞóÇÁö
ÇáäøóÝúÚöíøóÉö æóÇÓúÊöÈóÇÍóÉö ÇáÏøóæóÇÚöí ãöäó ÇáØøöíÈö æóÛóíúÑöåö
æóåóÐóÇ Þóæúáõ ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó:
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó ÙóÇåöÑõ ßóáóÇãöåö Ýöí ÇáúÞóÏöíãö Åöäøóåõ
íóÍúÑõãõ Úóáóíúåö ÇáÊøóáóÐøõÐõ ÈöãóÇ Ïõæäó ÇáúÝóÑúÌö ßóãóÇ íóÍúÑõãõ
Úóáóíúåö ÇáúæóØúÁõ Ýöí ÇáúÝóÑúÌö¡ áöÃóäøóåõ ÞóÇáó Ýöí ÇáúÞóÏöíãö
ÑóÃóíúÊõ Ãóäú íõãúäóÚó ÇáúÞõÈóáó æóÇáÊøóáóÐøõÐó æóßóÇäó ÙóÇåöÑõ åóÐóÇ
ÇáúßóáóÇãö íõæÌöÈõ ÇáÊøóÍúÑöíãó æóæóÌúåõåõ Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {ãöäú
ÞóÈúáö Ãä íÊãÇÓÇ} æóÍóÞöíÞóÉõ ÇáúãóÓøö ÇáúÊöÞóÇÁõ ÇáúÈóÔúÑóÊóíúäö
æóáöÃóäøóåõ ÈöÇáÙøöåóÇÑö ÞóÏú ÌóÚóáó ÊóÍúÑöíãóåóÇ Úóáóíúåö ßóÊóÍúÑöíãö
Ãõãøöåö æóßõáøõ ÇáöÇÓúÊöãúÊóÇÚö ÈöÃõãøöåö ÍóÑóÇãñ æóßóÐóáößó Ýöí
ÇáÙøöåóÇÑö¡ æóáöÃóäøóåóÇ ãõÈóÇÔóÑóÉñ ÝóæóÌóÈó Ãóäú ÊóÍúÑõãó Úóáóì
ÇáúãõÙóÇåöÑö ßóÇáúæóØúÁö¡ æóáöÃóäøóåõ áóÝúÙñ íõæÞöÚõ ÊóÍúÑöíãóåóÇ Ýöí
ÇáÒøóæúÌóÉö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íõãúäóÚó ãöäó ÇáúæóØúÁö æóÊóæóÇÈöÚöåö
ßóÇáúÅöÍúÑóÇãö æóÇáØøóáóÇÞö ÇáÑøóÌúÚöíøö æÇááå ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÃóÕóÇÈóåóÇ æóÞóÏú ßóÝøóÑó ÈöÇáÕøóæúãö
Ýöí áóíúáö ÇáÕøóæúãö áóãú íõäúÊóÞóÖú Õóæúãõåõ æóãóÖóì Úóáóì
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóáóæú ßóÇäó Õóæúãõåõ íõäúÊóÞóÖõ ÈöÇáúÌöãóÇÚö áóãú
ÊõÌúÒöÆúåõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ÈóÚúÏó ÇáúÌöãóÇÚö) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó: ÅöÐóÇ ßóÝøóÑó ÇáúãõÙóÇåöÑõ
ÈöÇáÕøöíóÇãö áóÒöãóåõ Õóæúãõ ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö ÞóÈúáó ÇáúæóØúÁö
ßóÇáúÚöÊúÞö æóåõæó äóÕøñ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {ÝóÕöíóÇãõ ÔóåúÑóíúäö
ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú íóÊóãóÇÓøóÇ} [ÇáãÌÇÏáÉ: 4] ÝóÅöäú
æóØöÆó Ýöí äóåóÇÑö ÇáÕøóæúãö ÚóÇãöÏðÇ ÈóØóáó Õóæúãõåõ æóÊóÊóÇÈõÚõåõ
æóÇÓúÊóÃúäóÝó Õóæúãó ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö ÈóÚúÏó æóØúÆöåö¡ æóÅöäú
æóØöÆó Ýöí äóåóÇÑö ÇáÕøóæúãö äóÇÓöíðÇ áóãú íóÈúØõáú Õóæúãõåõ æóáóÇ
ÊóÊóÇÈõÚõåõ¡ æóÅöäú æóØöÆó Ýöí áóíúáö ÇáÕøóæúãö äóÇÓöíðÇ Ãóæú ÚóÇãöÏðÇ
áóãú íóÈúØõáö ÇáÕøóæúãõ æóáóÇ ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ æóÈöåö ÞóÇáó ÃóÈõæ íõæÓõÝó
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó æóãóÇáößñ æóãõÍóãøóÏõ Èúäõ ÇáúÍóÓóäö íóÈúØõáõ
ÊóÊóÇÈõÚõ ÇáÕøóæúãö Ýöí ÇáúæóØúÁö Ýöí Çááøóíúáö æóíóÈúØõáõ ÈöæóØúÆöåö
äóÇÓöíðÇ Ýöí ÇáäøóåóÇÑö¡ ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì:
{ÝóÕöíóÇãõ ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú íóÊóãóÇÓøóÇ}
æóãöäúåóÇ ÏóáöíáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ äóåóì Úóäö ÇáúæóØúÁö Ýöíåö æóÞóÈúáóåõ æóÇáäøóåúíõ
íóÞúÊóÖöí ÝóÓóÇÏó Çáúãóäúåöíøö Úóäúåõ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÃóãóÑó ÈöÕöíóÇãö ÔóåúÑóíúäö áóíúÓó ÞóÈúáóåõãóÇ
ãóÓöíÓñ æóíõãúßöäõåõ Ãóäú íóÃúÊöíó ÈöÕóæúãö ÔóåúÑóíúäö
(10/452)
áóíúÓó ÝöíåöãóÇ ãóÓöíÓñ ÝóæóÌóÈó Ãóäú
íóáúÒóãóåõ ÇáúÚõÏõæáõ Åöáóì ãóÇ Ãóãúßóäóåõ æóÅöäú ÓóÞóØó Úóäúåõ ãóÇ áóãú
íõãúßöäúåõ áöÃóäøó ÇáúÚóÌúÒó Úóäú ÃóÍóÏö ÇáúÃóãúÑóíúäö áóÇ íõæÌöÈõ
ÓõÞõæØóåõãóÇ ãóÚðÇ¡ ÞóÇáõæÇ: æóáöÃóäøóåõ æóØúÁñ Ýöí ÔóåúÑóíú ÕöíóÇãö
ÇáÙøöåóÇÑö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóÈúØõáó ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ ßóÇáúæóØúÁö ÚóãúÏðÇ
ÈöÇáäøóåóÇÑö¡ ÞóÇáõæÇ: æóáöÃóäøóåõ ÊóÍúÑöíãõ æóØúÁò áóÇ íóÎúÊóÕøõ
ÈöÒóãóÇäò ÝóÇÓúÊóæóì Íõßúãõåõ ÈöÇááøóíúáö æóÇáäøóåóÇÑö ßóÇáöÇÚúÊößóÇÝö.
æóÏóáöíáõäóÇ: Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {ÝóÕöíóÇãõ ÔåÑíä ãÊÊÇÈÚíä ãä ÞÈá
Ãä íÊãÇÓÇ} ÝóÇÞúÊóÖóì ÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäú íóÃúÊöíó ÈöÕöíóÇãö ÔóåúÑóíúäö
áóíúÓó ÞóÈúáóåõãóÇ æóáóÇ ÝöíåöãóÇ ãóÓöíÓñ æóåõæó áóíúÓó íóÞúÏöÑõ Úóáóì
Ðóáößó ÈóÚúÏó æóØúÆöåö ÝóßóÇäó ÇáúÈöäóÇÁõ ÃóÞúÑóÈó Åöáóì ÇáÙøóÇåöÑö ãöäó
ÇáöÇÓúÊöÆúäóÇÝö¡ áöÃóäøó Õóæúãó ÔóåúÑóíúäö ÃóÍóÏõåõãóÇ ÞóÈúáó ÇáúãóÓöíÓö
æóÇáúÂÎóÑõ ÈóÚúÏóåõ ÃóÞúÑóÈõ Åöáóì ÇáúæóÇÌöÈö ãöäú Õóæúãö ÔóåúÑóíúäö
åõãóÇ ÌóãöíÚðÇ ÈóÚúÏó ÇáúãóÓöíÓö¡ ÝóßóÇäó ÇÓúÊöÏúáóÇáõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö
ÈöåóÇ ãöäú åóÐóÇ ÇáæÌå áÇ ãä ÌåÉ ÇáäÕÝíÊæÌå ÇÍúÊöÌóÇÌõ ÇáúßóÑúÎöíøö Ýöí
ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÈöåóÇ¡ æóáöÃóäøóåõ æóØúÁñ áóãú íóÈúØõáú Èöåö ÇáÕøóæúãõ
Ýóáóãú íóÈúØõáú Èöåö ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ ßóæóØúÁö ÛóíúÑö ÇáúãõÙóÇåöÑö ãöäúåóÇ
æóßóÇáúæóØúÁö Ýöí áóíúáö ÕöíóÇãö ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö. ÝóÅöäú Þöíáó
ÝóæóØúÁõ ÇáúãõÙóÇåöÑö ãõÍóÑøóãñ áóíúáðÇ æóäóåóÇÑðÇ ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóÈúØõáó
Èöåö ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ ÈöÇááøóíúáö ßóãóÇ íóÈúØõáõ Èöåö Ýöí ÇáäøóåóÇÑö
ßóÊóÍúÑöíãöåö ÝöíåöãóÇ æóáóíúÓó ßóÐóáößó ÇáúæóØúÁõ Ýöí áóíúáö ÇáÕøóæúãö
Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ãõÍóÑøóãò æóáóÇ æóØúÁõ ÛóíúÑö
ÇáúãõÙóÇåöÑö ãöäúåóÇ áöÃóäøóåõ áóíúÓó ÈöãõÍóÑøóãò ÝóßóÇäó ÇáÊøóÍúÑöíãõ
ÚöáøóÉð Ýöí ÅöÈúØóÇáö ÇáÊøóÊóÇÈõÚö Ýóáóãú íóÕöÍøó ÇáúÞöíóÇÓõ: Þöíáó: ãóÇ
áóãú íóÈúØõáö ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ ÈöãõÈóÇÍöåö áóãú íóÈúØõáú ÈöãóÍúÙõæÑöåö
ßóÇáÒøöäóÇ æóãóÇ ÃõÈúØöáó ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ ÈöãóÍúÙõæÑöåö ÈóØóáó ÈöãõÈóÇÍöåö
ßóÇáúÃóßúáö Ýöí äóåóÇÑö ÇáÕøóæúãö áöÔöÏøóÉö ÇáúãóÌóÇÚóÉö ÎóæúÝðÇ ãöäó
ÇáÊøóáóÝö íõÈúØöáõ Õóæúãóåõ æóÊóÊóÇÈõÚóåõ¡ æóÅöäú ÝóÚóáó ãõÈóÇÍðÇ ßóãóÇ
áóæú Ãóßóáó ãöäú ÛóíúÑö ÎóæúÝò æóÝöÚúáö ãóÍúÙõæÑò æóÅöÐóÇ ÈóØóáó
ÊóÚúáöíáõåõ ÈöÇáúÍóÙúÑö æóÇáúÅöÈóÇÍóÉö ßóÇäó ÊÚáíá ÇáÊÊÇÈÚ ÈÕÍÉ ÇáÕæã
æÝÓÇÏå Ãæá ÝóÕóÍøó ÇáúÞöíóÇÓõ Úóáóì ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäó ÇáúÃóÕúáóíúäö.
æóÞöíóÇÓñ ËóÇäò: åõæó Ãóäøóåõ æóØúÁñ Ýöí ÃóËúäóÇÁö ÊóßúÝöíÑò ÝóÌóÇÒó
Ãóäú áóÇ íóÈúØõáó Èöåö ÇáÊøóßúÝöíÑõ ßóÇáúÅöØúÚóÇãö.
æóÞöíóÇÓñ ËóÇáöËñ: æóåõæó Ãóäøó ÇáúÅöÊúíóÇäó ÈöãóÇ íõÖóÇÏøõ ÇáÕøóæúãó
ÅöÐóÇ æóÞóÚó áóíúáðÇ áóãú íõÄóËøöÑú Ýöí Íõßúãö ÇáÕøóæúãö ßóÇáúÃóßúáö.
æóÇÓúÊöÏúáóÇáñ ÑóÇÈöÚñ: æóåõæó Ãä åÐÇ ÇáÕæã ãÔÑæØ ÈÔÑØíä ÇáÊøóÊóÇÈõÚö
æóÃóäú íóßõæäó ÞóÈúáó ÇáúãóÓöíÓö¡ ÝóÇáÊøóÊóÇÈõÚõ ÕöÝóÉñ Ýöí ÇáúãõÄóÏøóì
æóÞóÈúáó ÇáúãóÓöíÓö ÕöÝóÉñ Ýöí ÇáúÃóÏóÇÁö ßóÇáÕøóáóÇÉö ÚõáøöÞóÊú
ÈöÔóÑúØóíúäö ÇáúæóÞúÊõ æóÇáÊøóÑúÊöíÈõ æóÅöäú ËóÈóÊó ÇáúÝöÚúáõ Ëõãøó
ßóÇäó ÚóÏóãõ ÇáúæóÞúÊö Ãóæú ÈóÚúÖöåö áóÇ íóÓúÞõØõ Íõßúãõ ÇáÊøóÑúÊöíÈö
ßóÐóÇ ÇáÕøóæúãõ åóÇåõäóÇ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåöãú ãöäó ÇáúÂíóÉö ÈöÃóäøó
Çáäøóåúíó íóÞúÊóÖöí ÝóÓóÇÏó Çáúãóäúåöíøö Úóäúåõ Ýóåõæó Ãóäøó
Çáúãóäúåöíøó Úóäúåõ åõæó ÇáúæóØúÁõ æóåõæó ÝóÇÓöÏñ ÍóÑóÇãñ.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåöãú ãöäúåóÇ ÈöÃóäøóåõ íóÞóÏöÑõ
Úóáóì Õóæúãö ÔóåúÑóíúäö áóíúÓó ÈóíúäóåõãóÇ ãóÓöíÓñ Ýóåõæó Ãóäøó ãóÇ
ÐóßóÑúäóÇåõ Ãóæúáóì áöÃóäøóåõ Ýöí ÇáúÈöäóÇÁö íóÃúÊöí ÈöÃóÍóÏö
ÇáÔøóåúÑóíúäö ÞóÈúáó ÇáúãóÚúÕöíóÉö æóÈöÇáËøóÇäöí ÞóÖóÇÁð ÈÚÏ ÇáãÚÕíÉ.
(10/453)
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ÞöíóÇÓöåöãú
Úóáóì æóØúÁö ÇáäøóåóÇÑö ÝóÇáúãóÚúäóì Ýöíåö Ãóäøó ÇáúæóØúÁó áóãøóÇ
ÃóÈúØóáó ÇáÕøóæúãó ÃóÈúØóáó ÇáÊøóÊóÇÈõÚó æóæóØúÁõ Çááøóíúáö áóãøóÇ áóãú
íõÈúØöáö ÇáÕøóæúãó áóãú íõÈúØöáö ÇáÊøóÊóÇÈõÚó. æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú
ÞöíóÇÓöåöãú Úóáóì ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÝóÇáúãóÚúäóì Ýöíåö Ãóäøó æóØúÁó
Çááøóíúáö ÕóÇÏóÞó ÒóãóÇäó ÇáúÚöÈóÇÏóÉö ÝóÃóÔúÈóåó æóØúÁó ÇáäøóåóÇÑö
æóáóíúÓó ßóÐóáößó Ýöí ÇáÕøóæúãöº áöÃóäøó æóØúÁó Çááøóíúáö áóãú íõÕóÇÏöÝú
ÒóãóÇäó ÇáúÚöÈóÇÏóÉö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÊóÙóÇåóÑó æóÃóÊúÈóÚó ÇáÙøöåóÇÑó
ØóáóÇÞðÇ ÊóÍöáøõ Ýöíåö ÞóÈúáó ÒóæúÌò íóãúáößõ ÇáÑóÌúÚóÉó Ãóæú áóÇ
íóãúáößõåóÇ Ëõãøó ÑóÇÌóÚóåóÇ ÝóÚóáóíúåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ æóáóæú ØóáøóÞóåóÇ
ÓóÇÚóÉó äóßóÍóåóÇ áöÃóäøó ãõÑóÇÌóÚóÊóåõ ÅöíøóÇåóÇ ÈóÚúÏó ÇáØøóáóÇÞö
ÃóßúËóÑõ ãä ÍÈÓåÇ ÈÚÏ ÇáÙåÇÑ (ÞÇá ÇáãÒäí) ÑÍãå Çááå åÐÇ ÎáÇÝ¡ ÃÕáå ßá
äßÇÍ ÌÏíÏ áã íÚãá Ýíå ØáÇÞ æáÇ ÙåÇÑ ÅáÇ ÌÏíÏ æÞÏ ÞÇá Ýí åÐÇ ÇáßÊÇÈ áæ
ÊÙÇåÑ ãäåÇ Ëã ÇÊÈÚåÇ ØáÇÞÇð áÇ íãáß ÇáÑÌÚÉ Ëã äßÍåÇ áã íßä Úáíå ßÝÇÑÉ
áÃä åÐÇ ãáß ÛíÑ ÇáÃæá ÇáÐí ßÇä Ýíå ÇáÙåÇÑ æáæ ÌÇÒ Ãä íÙÇåÑ ãäåÇ ÝíÚæÏ
Úáíå ÇáÙåÇÑ ÅÐÇ äßÍåÇ ÌÇÒ Ðáß ÈÚÏ ËáÇË æÒæÌ ÛíÑå æåßÐÇ ÇáÅíáÇÁ ÞóÇáó
ÇáúãõÒóäöíøõ ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ åóÐóÇ ÃóÔúÈóåõ ÈöÃóÕúáöåö æÃæáì ÈÞæáå
æÇáÞíÇÓ Ãä ßá Íßã ßÇä Ýí ãáß ÝÅÐÇ ÒÇá Ðáß ãÇ Ýíå ãä ÇáÍßã ÝáãÇ ÒÇá Ðáß
ÇáäßÇÍ ÒÇá ãÇ Ýíå ãä ÇáÙåÇÑ æÇáÅíáÇÁ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøó ÇáúãõÙóÇåöÑó ÅöÐóÇ ØóáøóÞó
ÚõÞóíúÈó ÙöåóÇÑöåö áóãú íóßõäú ÚóÇÆöÏðÇ æóáóÇ ßóÝøóÇÑóÉó Úóáóíúåö
áöÃóäøó ÇáúÚóæúÏó ÈöãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ ãöäú ÅöãúÓóÇßöåóÇ ÈóÚúÏó ÇáÙøöåóÇÑö
ãõÏøóÉð íõãúßöäõåõ ÝöíåóÇ ÇáØøóáóÇÞõ æóåõæó ÈöÇáØøóáóÇÞö ÛóíúÑõ ãõãúÓößò
ÓóæóÇÁð ßóÇäó ÑóÌúÚöíøðÇ Ãóæú ÈóÇÆöäðÇ áöÃóäøóåóÇ ÊóÍúÑõãõ Úóáóíúåö
ÈöÇáØøóáóÇÞóíúäö ãóÚðÇ ÝóáóÇ ÊóÌöÈõ Úóáóíúåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ æóÅöÐóÇ ßóÇäó
Ðóáößó ßóÐóáößó ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáØøóáóÇÞõ ÑóÌúÚöíøðÇ ÝóÑóÇÌóÚóåóÇ Ýöí
ÇáúÚöÏøóÉö ÝóÇáÙøöåóÇÑõ ÈöÍóÇáöåö æóíóÕöíÑõ ÚóÇÆöÏðÇ Ýöíåö ÊóÌöÈõ
ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ Úóáóíúåö æóÈöãóÇÐóÇ íóÕöíÑõ ÚóÇÆöÏðÇ Ýöíåö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÞóÇáóåõ åóÇåõäóÇ æóÝöí ßöÊóÇÈö ÇáúÃõãøö íóßõæäõ ÚóÇÆöÏðÇ
ÈöäóÝúÓö ÇáÑøóÌúÚóÉö¡ æóÅöäö ÃóÊúÈóÚó ÇáÑøóÌúÚóÉó ØóáóÇÞðÇ áóãú ÊóÓúÞõØö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ áöÃóäøóåõ áóãøóÇ ÕóÇÑó ÈöÅöãúÓóÇßöåö Úóäö ÇáØøóáóÇÞö
ÚóÇÆöÏðÇ ÝóÃóæúáóì Ãóäú íóÕöíÑó ÈöÇáÑøóÌúÚóÉö ÇáúãõäóÇÝöíóÉö áöáØøóáóÇÞö
ÚóÇÆöÏðÇ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: äóÕøó Úóáóíúåö Ýöí ÇáúÅöãúáóÇÁö Ãóäøóåõ áóÇ
íóßõæäõ ÚóÇÆöÏðÇ ÈöÇáÑøóÌúÚóÉö ÍóÊøóì íóãúÖöíó ÈóÚúÏóåóÇ ÒóãóÇäõ
ÇáúÚóæúÏö ÈöÇáúÅöãúÓóÇßö Úóäö ÇáØøóáóÇÞö ãõÏøóÉð íóÞúÏöÑõ ÝöíåóÇ Úóáóì
ÇáØøóáóÇÞö¡ ÝóÅöäö ÃóÊúÈóÚó ÇáÑøóÌúÚóÉó ØóáóÇÞðÇ áóãú íóßõäú ÚóÇÆöÏðÇ
æóÅöäøóãóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó áöÃóäøó ÇáÑøóÌúÚóÉó ÊõÑóÇÏõ áöáÑøóÏøö Åöáóì
ÇáÒøóæúÌöíøóÉö æóÇáúÚóæúÏõ åõæó ÅöãúÓóÇßõåóÇ Úóáóì ÇáÒøóæúÌöíøóÉö
æóÐóáößó áÇ íßæä ÅÐÇ ÈóÚúÏó ÇáÑøóÌúÚóÉö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ÝóÕúáñ:)
æóÅöäú ßóÇäó ÇáØøóáóÇÞõ ÈóÇÆöäðÇ Ãóæú ÑóÌúÚöíøðÇ Ýóáóãú íõÑóÇÌöÚú ÍóÊøóì
ÇäúÞóÖóÊö ÇáúÚöÏøóÉõ ÓóÞóØó ÇáÙøöåóÇÑõ Ýöí åóÐóÇ ÇáäøößóÇÍö¡ ÝóÅöäú
äóßóÍóåóÇ ÈöÚóÞúÏò ãõÓúÊóÌóÏøò ßóÇäó ÚóæúÏõ ÇáÙøöåóÇÑö Ýöíåö ãõÚúÊóÈóÑðÇ
ÈöÇáØøóáóÇÞö ÇáøóÐöí
(10/454)
ÊóÞóÏøóãóåõ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ËóáóÇËðÇ
ÝóÚóáóì Þóæúáöåö Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö ßõáøöåö æóÃóÍóÏö Þóæúáóíúåö Ýöí
ÇáúÞóÏöíãö Åäøó ÇáÙøöåóÇÑó áóÇ íóÚõæÏõ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Ýöí ÇáúÞóÏöíãö Åöäøó ÇáÙøöåóÇÑó íóÚõæÏõ¡ æóÅöäú
ßóÇäó Ïõæäó ÇáËøóáóÇËö ÝóÚóáóì Þóæúáöåö Ýöí ÇáúÞóÏöíãö ßõáøöåö æóÃóÍóÏõ
Þóæúáóíúåö Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö Åöäøó ÇáÙøöåóÇÑó íóÚõæÏõ¡ æóÚóáóì ÇáúÞóæúáö
ÇáËøóÇäöí Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö Åöäøó ÇáÙøöåóÇÑó áóÇ íóÚõæÏõ æóÅöäú ÞõáúäóÇ:
Åöäøó ÇáÙøöåóÇÑó áóÇ íóÚõæÏõ áóãú ÊóáúÒóãúåõ ßóÝøóÇÑóÉñ¡ æóÅöäú ÞõáúäóÇ:
ÈöÚóæúÏö ÇáÙøöåóÇÑö ÝóÈöãóÇÐóÇ íóÕöíÑõ ÚóÇÆöÏðÇ¿ Ýöíåö æóÌúåóÇäö
ÊóÎóÑøóÌóÇ ãöäó ÇáúÞóæúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÕöíÑõ ÚóÇÆöÏðÇ ÈöÚóÞúÏö ÇáäøößóÇÍö ÝóÅöäö ÇÊøóÈóÚó
ÇáäøößóÇÍó ØóáóÇÞðÇ áóãú ÊóÓúÞõØö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: íóÕöíÑõ ÚóÇÆöÏðÇ ÈöãõÖöíøö ÒóãóÇäö ÇáúÚóæúÏö
ÈóÚúÏó ÇáäøößóÇÍö æóÅöäö ÇÊøóÈóÚó ÇáäøößóÇÍó ØóáóÇÞðÇ áóãú ÊóÌöÈö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ. ÝóÃóãøóÇ ÇáúãõÒóäöíøõ ÝóÅöäøóåõ ÇÎúÊóÇÑó Ãóäú áóÇ íóÚõæÏó
ÇáÙøöåóÇÑõ Ýöí ÇáäøößóÇÍö ÇáËøóÇäöí æóåõæó ÃóÍóÏõ ÇáúÞóæúáóíúäö
æóÊóßóáøóãó Úóáóíúåö æóÞóÏú ãóÖóì ÇáúßóáóÇãõ ãóÚóåõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (ÞóÇáó æóáóæú ÊóÙóÇåóÑó ãöäúåóÇ Ëóãøó
áóÇÚóäóåóÇ ãóßóÇäóåõ ÈöáóÇ ÝóÕúáò ÓóÞóØó ÇáÙøöåóÇÑõ æóáóæú ßóÇäó
ÍóÈóÓóåóÇ ÞóÏúÑó ãóÇ íõãúßöäõåõ ÇááøöÚóÇäõ Ýóáóãú íõáóÇÚöäú ßóÇäóÊú
Úóáóíúåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ ÅöÐóÇ áóÇÚóäó ÇáúãõÙóÇåöÑõ ÈóÚúÏó Ãóäú
ãóÖóì Úóáóíúåö ÒóãóÇäõ ÇáúÚóæúÏö ÝóÞóÏú æóÌóÈóÊú Úóáóíúåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ
æóáóÇ ÊóÓúÞõØõ Úóäúåõ ÈöÇááøöÚóÇäö ßóãóÇ áóÇ ÊóÓúÞõØõ Úóäúåõ ÈöÇáúãóæúÊö
æóÅöäú ÔóÑóÚó Ýöí ÇááøöÚóÇäö ÞóÈúáó ãõÖöíøö ÒóãóÇäö ÇáúÚóæúÏö ÝóÚóáóì
ËóáóÇËóÉö ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú ÞóÐóÝó ÈöÇáÒøöäóÇ æóÏóÎóáó Ýöí ÇááøöÚóÇäö
ÝóÃóÊóì ÈöÇáÔøóåóÇÏóÇÊö æóÈóÞöíóÊö ÇááøóÚúäóÉõ ÇáúÎóÇãöÓóÉõ¡ ÝóÞóÇáó
áóåóÇ: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí Ëõãøó ÚóÞóÈóåóÇ ÈöÇááøóÚúäóÉö
ÇáúÎóÇãöÓóÉö ÇáúãõæÌöÈóÉö áöáÊøóÍúÑöíãö ÝóáóÇ íóßõæäõ ÚóÇÆöÏðÇ áöÃóäøó
ÊóÍúÑöíãó ÇáúÎóÇãöÓóÉö ÇáúãõæÌöÈóÉö áöáÊøóÍúÑöíãö ÃóÛúáóÙõ ãöäú
ÊóÍúÑöíãöåóÇ ÈöÇáØøóáóÇÞö ÇáËøóáóÇËö áöÃóäøóåóÇ ÊõæÌöÈõ ÇáÊøóÍúÑöíãó
ÇáúãõÄóÈøóÏó.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú ÞóÐóÝóåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ Ëõãøó
ÙóÇåóÑó ãöäúåóÇ Ëõãøó ÚóÞóÈóåõ ÈöÇááøöÚóÇäö ÝóÃóÎóÐó Ýöí ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö
ÇáúÃóÑúÈóÚö Ëõãøó ÈöÇááøóÚúäóÉö ÇáúÎóÇãöÓóÉö ÝóÝöí ÚóæúÏöåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ íóßõæäõ ÚóÇÆöÏðÇ ÝóÊóáúÒóãõåõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ
áöÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÍúÑõãõ Úóáóíúåö ÅöáøóÇ ÈöÇááøóÚúäóÉö ÇáúÎóÇãöÓóÉö
æóÇáÔøóåóÇÏóÇÊõ ÇáúÃóÑúÈóÚõ áóÇ ÊõÍóÑøöãõ ÝóßóÇäó ÃóÎúÐõåõ ÝöíåóÇ
ÔõÑõæÚðÇ Ýöí ÛóíúÑö ÇáÊøóÍúÑöíãö ÝóáöÐóáößó ÕóÇÑó ÚóÇÆöÏðÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö
æóÃóßúËóÑö ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ Ãóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ ÚóÇÆöÏðÇ ÝóáóÇ ÊóÌöÈõ
Úóáóíúåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ áöÃóäøó ÊóÍúÑöíãó ÇááøöÚóÇäö áóÇ íóÞóÚõ
ÈöÇááøóÚúäóÉö ÇáúÎóÇãöÓóÉö ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö
(10/455)
ÇáúÃóÑúÈóÚö ÝóÕóÇÑó ÃóÎúÐõåõ ÝöíåóÇ
ÔõÑõæÚðÇ Ýöí ÇáÊøóÍúÑöíãö æóáöÃóäøóåõ ÈöÃóÎúÐöåö Ýöí ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö
ÇáúÃóÑúÈóÚö ßóÇáúãõØóæøóáö ÔõÑõæÚõåõ Ýöí ÇáÊøóÍúÑöíãö æóåóÐóÇ áóÇ
íóãúäóÚõ ÓõÞõæØó ÇáúÚóæúÏö¡ ßóãóäú ÞóÇáó áóåóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÚóæúÏö ÃóäúÊö
íóÇ ÝõáóÇäóÉõ ÈöäúÊõ ÝõáóÇäö Èúäö ÝõáóÇäò ÇáúÝõáóÇäöíøö ØóÇáöÞñ
ÝóÃóØóÇáó ÐößúÑó ÇáöÇÓúãö ÈöÇáäøóÓóÈö ßóÇäó ßóãóäö ÇÞúÊóÕóÑó ÝóÞóÇáó:
ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ Ýöí ÓõÞõæØö ÇáúÚóæúÏö ßóÐóáößó åóÐóÇ.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íõÞóÏøöãó ÇáÙøöåóÇÑó Ëõãøó íóÚúÞõÈõåõ
ÈöÇáúÞóÐúÝö Ëõãøó íóÚúÞõÈõåõ ÈöÇáÊøóæóÌøõåö Åöáóì ÇáúÍóÇßöãö
æóÇáÔøõÑõæÚö Ýöí ÇááøöÚóÇäö ÝóÇáúãóÐúåóÈõ Ãóäøóåõ íóßõæäõ ÚóÇÆöÏðÇ
íóÌöÈõ Úóáóíúåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ áöÃóäøó ÞóÐúÝóåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ áóíúÓó ãöäú
ÃóáúÝóÇÙö ÇáÊøóÍúÑöíãö æóáóÇ ãöäú ÌõãúáóÉö ÇááøöÚóÇäö ÝóÕóÇÑó ÚóÇÆöÏðÇ.
æóÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ áóÇ íóßõæäõ ÚóÇÆöÏðÇ æóáóÇ ÊóÌöÈõ Úóáóíúåö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ÊóÚúáöíáðÇ ÈöÃóäøó ÇááøöÚóÇäö áóÇ íóÕöÍøõ ÅöáøóÇ ÈöÞóÐúÝò
ÝóÕóÇÑó ÇáúÞóÐúÝõ ãöäú ÃóÓúÈóÇÈö ÇááøöÚóÇäö¡ æóßóÐóáößó ÇáÊøóæóÌøõåõ
Åöáóì ÇáúÍóÇßöãö Ýöí ÇáúãõØóÇáóÈóÉö ÈöÇááøöÚóÇäö æóÒõÚöãó Ãóäøóåõ æõÌöÏó
áöáúãõÒóäöíøö Ýöí ÌóÇãöÚöåö ÇáúßóÈöíÑö Úóäö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÑóÍöãóåõ
Çááøóåõ Ãóäøóåõ ÞóÇáó: æóÓóæóÇÁñ ÊóÞóÏøóãó ÇáÙøöåóÇÑõ ÇáúÞóÐúÝó Ãóæú
ÊóÞóÏøóãó ÇáúÞóÐúÝõ ÇáÙøöåóÇÑó¡ æóÞóÏú ÃóäúßóÑó ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó
ÇáúãóÑúæóÒöíøõ Ãóäú íóßõæäó Ðóáößó Ýöí ÇáúÌóÇãöÚö ÇáúßóÈöíÑö ÝóÅöäú
ßóÇäó Ýöí ÈóÚúÖö ÇáäøõÓóÎö ÝóíóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÓóæóÇÁð Èóíúäó ãóäú
íõÞóÏøöãõ ÇáÙøöåóÇÑó Úóáóì ÇáúÞóÐúÝö æóÈóíúäó ãóäú íõÞóÏøöãõ ÇáúÞóÐúÝó
Úóáóì ÇáÙøöåóÇÑö Ýöí ËõÈõæÊö ÇáúÚóæúÏö áóÇ Ýöí ÓõÞõæØöåö æóÇááøóåõ ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáãÒäí ÑÖí Çááå Úäå (ÞóÇáó Ýöí ßöÊóÇÈö ÇÎúÊöáóÇÝö ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó
æóÇÈúäö ÃóÈöí áóíúáóì áóæú ÊóÙóÇåóÑó ãöäúåóÇ íóæúãðÇ Ýóáóãú íõÕöÈúåóÇ
ÍóÊøóì ÇäúÞóÖóì áóãú íóßõäú Úóáóíúåö ßóÝøóÇÑóÉñ ßóãóÇ áóæú Âáóì
ÝóÓóÞóØóÊö Çáúíóãöíäõ ÓóÞóØó Úóäúåõ Íõßúãõ Çáíãíä (ÞÇá ÇáãÒäí) ÑÍãå Çááå
ÃóÕúáõ Þóæúáöåö Åöäøó ÇáúãõÊóÙóÇåöÑó ÅöÐóÇ ÍóÈóÓó ÇãúÑóÃóÊóåõ ãõÏøóÉð
íõãúßöäõåõ ÇáØóáóÇÞõ Ýóáóãú íõØóáøöÞúåóÇ ÝöíåóÇ ÝóÞóÏú ÚÇÏ ææÌÈÊ Úáíå
ÇáßÝÇÑÉ æÞÏ ÍÈÓåÇ åÐÇ ÈÚÏ ÇáÊÙÇåÑ íæãÇ íãßäå ÇáØáÇÞ Ýíå ÝÊÑßå ÝÚÇÏ Åáì
ÇÓÊÍáÇá ãÇ ÍÑã ÝÇáßÝÇÑÉ áÇÒãÉ áå Ýí ãÚäì Þæáå æßÐÇ ÞÇá áæ ãÇÊ Ãæ ãÇÊÊ
ÈÚÏ ÇáÙåÇÑ æÃãßä ÇáØáÇÞ Ýáã íØáÞ ÝÚáíå ÇáßÝÇÑÉ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇÚúáóãú Ãóäøó ÇáÙøöåóÇÑó ÖóÑúÈóÇäö: ãõØúáóÞñ
æóãõÞóíøóÏñ.
ÝóÇáúãõØúáóÞõ: Ãóäú íóÞõæáó: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí æóáóÇ
íóÞúÏõÑõ Ðóáößó ÈöãõÏøóÉò æóÇáúÚóæúÏõ Ýöíåö ÈöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú
ÅöãúÓóÇßöåóÇ ÈóÚúÏó ÇáÙøöåóÇÑö ãõÏøóÉð íóÞúÏöÑõ ÝöíåóÇ Úóáóì ÇáØøóáóÇÞö.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúãõÞóíøóÏõ Ýóåõæó Ãóäú íóÞõæáó: ÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö
Ãõãøöí íóæúãðÇ Ãóæú ÔóåúÑðÇ Ãóæú ÓóäóÉð æóáóÇ íõØúáöÞõåõ Úóáóì
ÇáÊøóÃúÈöíÏö ÝóÝöí ßóæúäöåö ãõÙóÇåöÑðÇ ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ æóÈöåö ÞóÇáó ãóÇáößñ ÑóÍöãóåõ
Çááøóåõ áöÃóäøó ÊóÍúÑöíãó ÇáÙøöåóÇÑö íóÞúÊóÖöí ÇáÊøóÃúÈöíÏó ßóÇáúÃõãøö
ÝóÅöÐóÇ ÞóÏøóÑóåõ ÈöãõÏøóÉò íóÎúÑõÌõ ÈöÇáÊøóÞúÏöíÑö ãöäú Íõßúãö
ÇáÙøöåóÇÑö æóÕóÇÑó ßóãóäú ÔóÈøóåó ÇãúÑóÃóÊóåõ Èöãóäú
(10/456)
ÍóÑõãóÊú Úóáóíúåö Ýöí ãõÏøóÉò æóáóÇ
íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ ÌãÚÇð Èíä ÊÃÞíÊ ÇáúãõÏøóÉö ÇáúãõÔóÈøóåö ÈöåóÇ ÝóÚóáóì
åóÐóÇ áóÇ íõÑóÇÚöí Ýöíåö ÇáúÚóæúÏó áöÓõÞõæØö ÇáÙøöåóÇÑö.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ: ÝóÅöäú áóãú íóØóÃú ÍóÊøóì ãóÖóÊö ÇáúãõÏøóÉõ
ÝóáóÇ ßóÝøóÇÑóÉó Úóáóíúåö¡ æóÅöäú æóØöÆó Ýöí ÇáúãõÏøóÉö ÝóÝöí æõÌõæÈö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Úóáóíúåö ßóÝøóÇÑóÉõ íóãöíäò Úóáóì ÙóÇåöÑö ãóÇ ÞóÇáóåõ Ýöí
åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö æóíóÕöíÑõ ÈöÎõÑõæÌöåö ãöäó ÇáÙøöåóÇÑö ãõÍóÑøöãðÇ áóåóÇ
ÈöÛóíúÑö ÙöåóÇÑò ÝóáóÒöãóÊúåõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ßóÇáúÅöíáóÇÁö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó ÃóÕóÍøõ áóÇ ßóÝøóÇÑóÉó Úóáóíúåö áöÃóäøó
áóÝúÙó ÇáÊøóÍúÑöíãö ãõæÌöÈñ áöáúßóÝøóÇÑóÉö Ýöí ÇáúÍóÇáö ãöäú ÛóíúÑö Ãóäú
íóÊóÚóáøóÞó ÈöÇáúæóØúÁö æóÇáúÅöíáóÇÁõ íóãöíäñ æóåóÐóÇ ÛóíúÑõ ÍóÇáöÝò¡
æóíóßõæäõ Þóæúáõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ßöÊóÇÈö ÇÎúÊöáóÇÝö ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó
æóÇÈúäö ÃóÈöí áóíúáóì Úóáóíúåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì Ãóäøóåõ
ÌóãóÚó Èóíúäó ÇáúÅöíáóÇÁö æóåóÐóÇ ÇáÙøöåóÇÑö ÝóÚóÇÏó ÌóæóÇÈõåõ Åöáóì
ÇáúÅöíáóÇÁö Ïõæäó ÇáÙøöåóÇÑö æóåóÐóÇ Þóæúáõ ÃóÈöí ÇáØøöíÈö Èúäö
ÓóáóãóÉó.
(ÝóÕúáñ:)
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ ÈöÇáúãõÄóÞøóÊö ßóãóÇ
íóßõæäõ ãõÙóÇåöÑðÇ ÈöÇáúãõØúáóÞö ÇáúãõÄóÈøóÏö æóåóÐóÇ ÃóÕóÍøõ
ÇáúÞóæúáóíúäö áöÃóäøó ÇáÙøöåóÇÑó ßóÇáØøóáóÇÞö Ëõãøó ËóÈóÊó Ãóäøóåõ áóæú
ÞóÇáó áóåóÇ: ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ ÔóåúÑðÇ ÕóÇÑó ØóáóÇÞõåõ ãõÄóÈøóÏðÇ ßóÐóáößó
ÅöÐóÇ ÙóÇåóÑó ãöäúåóÇ ÔóåúÑðÇ ÕóÇÑó ãõÄóÈøóÏðÇ ÝóíóÓúÊóæöí ÊÞÏíÑ ÇáãÏÉ
æÊÃÈíÏåÇ Ýí ÇáÙåÇÑ ßãÇ íÓÓÊæí Ýöí ÇáØøóáóÇÞö ÝóíõÝóÑøóÞõ ÊóÞúÏöíÑõ
ÇáÊøóÍúÑöíãö æóÊóÃúÈöíÏõåõ Ýöí ÇáúãõÔóÈøóåö ÈöåóÇ Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö
æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúæóÞúÊó ÅöÐóÇ ÏóÎóáó Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö
æóÞóÏú ÞóÇÈóáóåõ ÇáÊøóÃúÈöíÏõ Ýöí ÇáúãõÔóÈøóåö ÈöåóÇ ÝóÕóÇÑó ãõÙóÇåöÑðÇ
áöÊóÍúÞöíÞöåö ÇáÊøóÔúÈöíåó¡ æóÅöÐóÇ ÏóÎóáó ÇáúæóÞúÊõ Ýöí ÇáúãõÔóÈøóåö
ÈöåóÇ áóãú íóÕöÑú ãõÙóÇåöÑðÇ áöÃóäøóåõ áóÇ ÍóÞöíÞóÉó áöÊóÍúÑöíãö
ÇáÊøóÔúÈöíåö ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóÕöíÑõ ÚóÇÆöÏðÇ ÈöÃóäú íóØóÃó Ýöí ÇáúãõÏøóÉö
ÝóÅöäú áóãú íóØóÃú ÍóÊøóì ÇäúÞóÖóÊö ÇáúãõÏøóÉõ ÝóáóíúÓó ÈöÚóÇÆöÏò æóáóÇ
ßóÝøóÇÑóÉó Úóáóíúåö Úóáóì ÙóÇåöÑö ãóÇ äõÕøó Úóáóíúåö Ýöí ÇÎúÊöáóÇÝö
ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó æóÇÈúäö ÃóÈöí áóíúáóì¡ Ýóíóßõæäõ ÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó
ÇáÙøöåóÇÑö ÇáúãõØúáóÞö¡ æóÇáúãõÞóíøóÏö Ýöí ÇáúÚóæúÏö: Ýóíóßõæäõ
ÇáúÚóæúÏõ Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö ÇáúãõØúáóÞö ÅöãúÓóÇßóåóÇ ãöäú ÛóíúÑö ØóáóÇÞò
æÇáÙåÇÑ ÇáãÞíÏ æØÆåÇ Ýöí ãõÏøóÉö ÇáÙøöåóÇÑö¡ æóÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó
ÇáúÚóæúÏóíúäö ÝöíåöãóÇ: Ãóäøó áöáúãõÞóíøóÏö ÛóÇíóÉð ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó
ÇáúÅöãúÓóÇßõ ÊóæóÞøõÚðÇ áöÇäúÞöÖóÇÆöåóÇ ÝóáöÐóáößó áóãú íóÕöÑú ÚóæúÏðÇ
æóáóíúÓó áöáúãõØúáóÞö ÝóßóÇäó ÇáúÅöãúÓóÇßõ ãõäóÇÝöíðÇ áóåóÇ æóáöÐóáößó
ÕóÇÑó ÚóæúÏðÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÇáúãõÒóäöíøö æóÇÎúÊöíóÇÑõ ÃóßúËóÑö
ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ Ãóäú íóßõæäó ÚóÇÆöÏðÇ Ýöíåö ÈöÇáúÅöãúÓóÇßö ßóÚóæúÏöåö Ýöí
ÇáÙøöåóÇÑö ÇáúãõØúáóÞö áöÃóäøó ãóÇ ÃóæúÌóÈó ÇáúßóÝøóÇÑóÉó áóãú
íóÎúÊóáöÝú ÕöÝóÊõåóÇ ÈöÇáÊøóÞúíöíÏö æóÇáúÅöØúáóÇÞö ßóÓóÇÆöÑö
ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö.
æóÃóÌóÇÈó ÞóÇÆöáõ åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÚóãøóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí
ÇÎúÊöáóÇÝö ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó æóÇÈúäö ÃóÈöí áóíúáóì Ãóäøóåõ ÃóÑóÇÏó ÚóÞúÏó
ÇáÙøöåóÇÑö ÈöÇáúæóØúÁö Ýöí ãõÏøóÉò ãõÞóÏøóÑóÉò ßóÃóäøóåõ ÞóÇáó: Åöäú
æóØöÆúÊõßö Ýöí åóÐóÇ Çáúíóæúãö ÝóÃóäúÊö Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí ÝóÅöäú
áóãú íóØóÃúåóÇ Ýöíåö áóãú íóÕöÑú ãõÙóÇåöÑðÇ Ýóáóãú ÊóáúÒóãúåõ ßóÝøóÇÑóÉñ
æóÅöäú æóØöÆóåóÇ ÕóÇÑó ãõÙóÇåöÑðÇ æóáóÒöãóÊúåõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ÅöÐóÇ ãóÖóì
Úóáóíúåö ÒóãóÇäõ ÇáúÚóæúÏö æóÅöäú áóãú íóØóÃú ÍóÊøóì ãóÖóì áóãú íóÕöÑú
ãõÙóÇåöÑðÇ Ýáã
(10/457)
ÊóáúÒóãúåõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ æóÅöäøóãóÇ
Íóãóáó ÙóÇåöÑó ßóáóÇãö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ Úóáóì åóÐóÇ
ÇáúÅöÖúãóÇÑö áöãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáúãõÒóäöíøõ Ýöí ÚöáøóÉö ÇáúÚóæúÏö æóÇááøóåõ
ÃóÚúáóãõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì: (æóáóæú ÊóÙóÇåóÑó æóÂáóì Þöíáó Åöäú
æóØöÆúÊó ÞóÈúáó ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÎóÑóÌúÊó ãöäó ÇáúÅöíáóÇÁö æóÃóËöãúÊó
æóÅöäö ÇäúÞóÖóÊú ÃóÑúÈóÚóÉõ ÃóÔúåõÑò æõÞöÝúÊó ÝóÅöäú ÞõáúÊó ÃóäóÇ
ÃõÚúÊöÞõ Ãóæú ÃõØúÚöãõ áóãú äõãúåöáúßó ÃóßúËóÑó ãöãøóÇ íõãúßöäõßó
Çáúíóæúãó æóãóÇ ÃóÔúÈóåóåõ æóÅöäú ÞõáúÊó ÃóÕõæãõ Þöíáó ÅöäøóãóÇ ÃõãöÑúÊó
ÈóÚúÏó ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö ÈöÃóäú ÊóÝöíÁó Ãóæú ÊõØóáøöÞó ÝóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú
íõÌúÚóáó áóßó ÓóäóÉñ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ ÅöÐóÇ ÌóãóÚó Èóíúäó ÇáÙøöåóÇÑö
æóÇáúÅöíáóÇÁö ËóÈóÊó ÍõßúãõåõãóÇ ÝóÅöäú ÞóÏøóãó ÇáÙøöåóÇÑó æóÚóÇÏó Ýöíåö
Ëõãøó Âáóì ÕóÇÑó ÈóÚúÏó ÇáÙøöåóÇÑö ãõæáöíðÇ æóáóÇ íóãúäóÚõ ÊóÍúÑöíãõ
ÇáÙøöåóÇÑö ãöäú ËõÈõæÊö ÇáúÅöíáóÇÁö áöÃóäøóåóÇ ÈóÚúÏó ÇáÙøöåóÇÑö
ÒóæúÌóÊõåõ æóÅöäú ÍóÑõãóÊú Úóáóíúåö æóÊóßõæäõ ãõÏøóÉõ ÇáúÅöíáóÇÁö ãöäú
æóÞúÊö íóãöíäöåö æóÅöäú ßóÇäóÊú ãõÍóÑøóãóÉð Úóáóíúåö ÈöÇáÙøöåóÇÑö
áöÃóäøó ÊóÍúÑöíãóåóÇ ÓóÈóÈñ ãöäú ÌöåóÊöåö ÝóÕóÇÑó ßóÊóÍúÑöíãöåóÇ
ÈöÅöÍúÑóÇãöåö¡ æóÅöäú ÞóÏøóãó ÇáúÅöíáóÇÁó Ëõãøó ÚóÞóÈóåõ ÇáÙøöåóÇÑó
ËóÈóÊó ÙöåóÇÑõåõ æóÕóÇÑó ÚóÇÆöÏðÇ Ýöíåö æóáóÇ íóãúäóÚõ ÚóÞúÏõ Çáúíóãöíäö
Ýöí ÇáúÅöíáóÇÁö ãöäú ËõÈõæÊö ÇáÙøöåóÇÑö ÈóÚúÏõ áöÃóäøóåóÇ ÈÚÏ ÇáÅíáÇÁ
ÒæÌÊå ßåí ÞÈá æóíóßõæäõ ÒóãóÇäõ ÇáÙøöåóÇÑö ãóÍúÓõæÈðÇ Úóáóíúåö Ýöí
ãõÏøóÉö ÇáÊøóÑóÈøõÕö ßóãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÝóÅöäú ßóÝøóÑó Úóäú ÙöåóÇÑöåö Ýöí
ãõÏøóÉö ÇáÊøóÑóÈøõÕö ÈöÚöÊúÞò Ãóæú ÅöØúÚóÇãò Ãóæú Õóæúãö ÔóåúÑóíúäö
ÃóÌúÒóÃóåõ æóÓóÞóØó ÈöÇáÊøóßúÝöíÑö Íõßúãõ ÇáÙøöåóÇÑö æóÕóÇÑó ÈóÚúÏó
ãõÏøóÉö ÇáÊøóÑóÈøõÕö ßóãõæáò ÛóíúÑö ãõÙóÇåöÑò¡ æóÅöäú áóãú íõßóÝøöÑú
Úóäö ÇáÙøöåóÇÑö ÍóÊøóì ÇäúÞóÖóÊú ãõÏøóÉõ ÇáÊøóÑóÈøõÕö ÝóÞóÏö ÇÌúÊóãóÚó
Úóáóíúåö ÃóãúÑóÇäö ãõÊóäóÇÝöíóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãõæÌöÈñ áöáúæóØúÁö ÞóÈúáó Ãóäú íõßóÝøöÑó æóåõæó
ÇáúÅöíáóÇÁõ.
æóÇáËøóÇäöí: ãóÇäöÚñ ãöäó ÇáúæóØúÁö ÍóÊøóì íõßóÝøöÑó æóåõæó ÇáÙøöåóÇÑõ
ÝóÅöäú ÓóÃóáó Ãóäú íõãúåóáó Ýöí ÇáúÅöíáóÇÁö ÍóÊøóì íõßóÝøöÑó Úóäö
ÇáÙøöåóÇÑö äõÙöÑó ÝóÅöäú ßóÇäó ãöãøóäú íõßóÝøöÑõ ÈöÇáúÚöÊúÞö Ãóæö
ÇáúÅöØúÚóÇãö Ãõãúåöáó ãõÏøóÉð íóÞúÏöÑõ ÝöíåóÇ Úóáóì ÇáúÚöÊúÞö
æóÇáúÅöØúÚóÇãö ßóÇáúíóæúãö æóäóÍúæöåö áöÃóäøó ÒóãóÇäóåõ ÞóÑöíÈñ íóÌõæÒõ
ÇáúÅöäúÙóÇÑõ áöãöËúáöåö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ãöãøóäú íõßóÝøöÑõ ÈöÇáÕøöíóÇãö
áóãú íõãúåóáú áÃäå Õóæúãó ÔóåúÑóíúäö ÅöÐóÇ ÖõãøóÇ Åöáóì ÃóÑúÈóÚóÉö
ÇáÊøóÑóÈøõÕö ÕóÇÑóÊö ÇáúãõÏøóÉõ ÓöÊøóÉó ÃóÔúåõÑò ÝóãõäöÚó ãöäúåõ
áöãõÎóÇáóÝóÉö ÇáäøóÕøö æóØõæáöÈó ÈöÍõßúãö ÇáúÅöíáóÇÁö¡ ÝóÅöäú ØóáøóÞó
Ýöíåö ÎóÑóÌó ÈöÇáØøóáóÇÞö Úóäú ÍóÞøö ÇáúÅöíáóÇÁö æóßóÇäó Úóáóì ÙöåóÇÑöåö
æóÅöäú ÃóÑóÇÏó ÇáúæóØúÁó Ýöíåö ÃóÝúÊóíúäóÇåõ ÈöÃóäøó ÇáÙøöåóÇÑó ÞóÏú
ÍóÑøóãó Úóáóíúåö ÇáúæóØúÁó ÞóÈúáó ÇáÊøóßúÝöíÑö Úóäúåõ. æóåóáú íóÌöÈõ
Úóáóì ÇáúãóÑúÃóÉö ãóäúÚõ äóÝúÓöåóÇ ãöäúåõ Ãóãú áóÇ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íÌÈ ÚáíåÇ ãäÚ äÝÓåÇ ãäå æÚáíå Êóãúßöíäõåõ ãöäú
äóÝúÓöåóÇ ÅöÐóÇ ÏóÚóÇåóÇ áöÃóäøóåõ ÊóÍúÑöíãñ íóÎúÊóÕøõ Èöåö ÏõæäóåóÇ
ÝóÚóáóì åóÐóÇ Åöäú ãóßøóäóÊúåõ ÓóÞóØó ÍóÞøõåóÇ ÝóßóÇäó ÇáúÅöËúãõ
Úóáóíúåö ÏõæäóåóÇ¡ æóÅöäú ãäÚÊå ÓÞØ ãõØóÇáóÈóÊõåóÇ ßóãóÇ áóæú ãóäóÚóÊúåõ
ãöäú ÛóíúÑö ÙöåóÇÑò.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: íóÌöÈõ ÚóáóíúåóÇ ãóäúÚõ äóÝúÓöåóÇ ãöäúåõ
æóíóÍúÑõãõ ÚóáóíúåóÇ Êóãúßöíäõåõ ÅöÐóÇ ÏóÚóÇåóÇ áöÃóäøó ÇáÊøóÍúÑöíãó
æóÅöäú ßóÇäó ãöäú ÌöåóÊöåö Ýóåõæó ÚóÇÆöÏñ ÚóáóíúåóÇ æóíóÎúÊóÕøõ ÈöåóÇ
ßóÇáÑøóÌúÚóÉö ÝóÕóÇÑó ÇáÊøóÍúÑöíãõ ãõÊóæóÌøöåðÇ ÅöáóíúåóÇ ÝóÚóáóì åóÐóÇ
áóÇ íóÓúÞõØõ ÍóÞøõåóÇ ãöäó ÇáúãõØóÇáóÈóÉö ÈöÎöáóÇÝö ÇáÑøóÌúÚöíøóÉö
áöÃóäøó ÇáÑøóÌúÚöíøóÉó ÌóÇÑöíóÉñ Ýöí ÝóÓúÎò
(10/458)
æóåóÐöåö ÈöÇáÙøöåóÇÑö ÛóíúÑõ ÌóÇÑöíóÉò
Ýöí ÝóÓúÎò¡ Ýóåóáú íÊÍÊã ÈÊÍÑíã ÇáæØÁ ÚáíåÇ ØóáóÇÞõåóÇ æóíóÊóÚóíøóäõ¿
Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ íóÊóÚóíøóäõ Úóáóíúåö ÇáØøóáóÇÞõ æóíóÊóÍóÊøóãõ
áöÃóäøóåõ ÅöÐóÇ ßóÇäó ãõÎóíøóÑðÇ Èóíúäó ÔóíúÆóíúäö ÝóÚóÌóÒó Úóäú
ÃóÍóÏöåöãóÇ ÊóÚóíøóäó Úóáóíúåö ÇáúÂÎóÑõ ßóÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö ÝóÚóáóì åóÐóÇ
Åöäú ØóáøóÞó ØóæúÚðÇ æóÅöáøóÇ ØóáøóÞó ÇáúÍóÇßöãõ Úóáóíúåö ÌóÈúÑðÇ
ÞóæúáðÇ æóÇÍöÏðÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ íóÊóÚóíøóäõ Úóáóíúåö ÇáØøóáóÇÞõ áöÃóäøó
ÚóÌúÒóåõ Úóäö ÇáúæóØúÁö ÈöÇáÊøóÍúÑöíãö ßóÚóÌúÒöåö Úóäúåõ ÈöÇáúãóÑóÖö
Ëõãøó áóÇ íóÊóÚóíøóäõ Úóáóíúåö ÇáØøóáóÇÞõ Ýöí ÇáúãóÑóÖö ßÐáß áÇ íÊÚíä
Úáíå ãä ÇáÙøöåóÇÑö ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóßõæäõ ãõÎóíøóÑðÇ Èóíúäó ÇáØøóáóÇÞö
æóÈóíúäó Ãóäú íóÝöíÁó ÈöÇáúÅöíáóÇÁö ÛóíúÑó ãóÚúÐõæÑò Ëõãøó íõÄúÎóÐõ
ÈöÇáÊøóßúÝöíÑö Úóäú ÙöåóÇÑöåö æóáóÇ íõãúåóáõ Ýöíåö ãóÚó ÇáúãõåúáóÉö
ãöäúåõ¡ ÝóÅöÐóÇ ßóÝøóÑó ÒóÇáó ÚõÐúÑõåõ æóáóÒöãóåõ Ãóäú íóÝöíÁó
ÈöÇáúÅöÕóÇÈóÉö ÝóíúÁó ãóÚúÐõæÑò ßóÇáúãóÑöíÖö ÅöÐóÇ ÕóÍøó æóÇááøóåõ
ÃóÚúáóãõ.
(10/459)
(ÈÇÈ ÚÊÞ ÇáãÄãäÉ Ýí
ÇáÙåÇÑ ãä ßÊÇÈíä ÞÏíã æÌÏíÏ)
(ãÓÃáÉ:)
ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: (ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì
Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö {ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò) {ÞóÇáó) ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó æóÇÌöÏðÇ
áóåóÇ Ãóæú áöËóãóäöåóÇ áóãú íõÌúÒöÆúåõ ÛóíúÑõåóÇ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö ÐóÇÊõ ÃóÈúÏóÇáò
ãõÑóÊøóÈóÉò æóåöíó ÚöÊúÞñ áöãóäú ÞóÏóÑó ÚóáóíúåóÇ ÝóÅöäú ÚóÌóÒó ÚóäúåóÇ
ÝóÕöíóÇãõ ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö áöãóäö ÇÓúÊóØóÇÚó ÝóÅöäú ÚóÌóÒó
Úóäúåõ ÃóØúÚóãó ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ æóåõæó äóÕøõ ÇáúÞõÑúÂäö ÞóÇáó
Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {æóÇáøóÐöíäó íõÙóÇåöÑõæäó ãöäú äöÓóÇÆöåöãú Ëõãøó
íóÚõæÏõæäó áöãóÇ ÞóÇáõæÇ ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú íÊãÇÓÇ}
Åöáóì Þóæúáöåö {Ýóãóäú áóãú íóÌöÏú ÝóÕöíóÇãõ ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö
ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú íóÊóãóÇÓøóÇ Ýóãóäú áóãú íÓÊØíÚ ÝóÅöØúÚóÇãõ ÓöÊøöíäó
ãöÓúßöíäðÇ} [ÇáãÌÇÏáÉ: 3¡ 4] .
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó ÊóÑúÊöíÈõ ÇáúÈóÏóáö áóãú íóßõäö ÇáúÚõÏõæáõ Åöáóíúåö
ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó (ÚóÏóãö) ÇáúãõÈúÏóáö. ÝóãóÊóì ßóÇäó æóÇÌöÏðÇ áöáÑøóÞóÈóÉö
ÃóÚúÊóÞó æóáóãú íóÕõãú¡ æóÅöäú ßóÇäó ÚóÇÏöãðÇ áóåóÇ æóÇÌöÏðÇ áöËóãóäöåóÇ
ßóÇäó ßóÇáúæóÇÌöÏö áóåóÇ Ýöí ÇáúãóäúÚö ãöäó ÇáÕøóæúãö áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {Ýóãóäú áóãú íÌÏ ÝÕíÇã ÔåÑíä} æóÇáúÞóÇÏöÑõ
Úóáóì ÇáËøóãóäö ãóäúÓõæÈñ Åöáóì ÇáúæõÌõæÏö ßóãóÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {Ýóáóãú
ÊóÌöÏõæÇ ãóÇÁð ÝóÊóíóãøóãõæÇ ÕóÚöíÏðÇ ØíÈÇð} ¡ ÝóßóÇäó ÇáúæóÇÌöÏõ
áöËóãóäö ÇáúãóÇÁö Ýöí Íõßúãö ÇáúæóÇÌöÏö áöáúãóÇÁö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÍõÞõæÞó ÇáúÃóãúæóÇáö ÅöÐóÇ ÊóÚóáøóÞóÊú ÈöÇáÐøöãóãö
ßóÇäó ÇáúæóÇÌöÏõ áöÃóËúãóÇäöåóÇ Ýöí Íõßúãö ÇáúæóÇÌöÏö áóåóÇ Ýöí
ÇÓúÊöÍúÞóÇÞö ÝóÑúÖöåóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì {Ýóãóäú ÊóãóÊøóÚó
ÈöÇáúÚõãúÑóÉö Åöáóì ÇáúÍóÌøö ÝóãóÇ ÇÓúÊóíúÓóÑó ãöäó ÇáúåóÏúíö Ýóãóäú
áóãú íóÌöÏú ÝóÕöíóÇãõ ËóáÇËóÉö ÃíÇã} ¡ ÝóßóÇäó ÇáúæóÇÌöÏõ áöËóãóäö
ÇáúåóÏúíö Ýöí Íõßúãö ÇáúæóÇÌöÏö áöáúåóÏúíö Ýöí Ãóäú áóÇ íóÌõæÒó áóåõ
ÇáöÇäúÊöÞóÇáõ Åöáóì ÇáÕøóæúãö¡ æóßóãóÇ ÊóÞõæáõ Åöäøó ÇáúæóÇÌöÏó
áöÕóÏóÇÞö ÇáúÍõÑøóÉö Ýöí Íõßúãö ãóäú ÊóÍúÊóåõ ÍõÑøóÉñ Ýöí Ãä áóÇ íóÌõæÒõ
áóåõ äößóÇÍõ ÇáúÃóãóÉö: ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóÅöäú æóÌóÈó Úóáóíúåö Ýöí
ÇáÒøóßóÇÉö ÇÈúäóÉõ ãóÎóÇÖò æóåõæó æóÇÌöÏñ áöËóãóäöåóÇ ÌóÇÒó áóåõ
ÇáöÇäúÊöÞóÇáõ Åöáóì ÇÈúäö áóÈõæäò æóáóãú íóßõäö ÇáúæóÇÌöÏõ áöËóãóäöåóÇ
ßóÇáúæóÇÌöÏö áóåóÇ.
Þöíáó: ÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãöäú ØóÑöíÞö ÇáäøóÕøö æóåõæó Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÞóÇáó (ÝóÅöäú áóãú Êóßõäö ÇÈúäóÉõ ãóÎóÇÖò
ÝóÇÈúäõ
(10/460)
áóÈõæäò ÐóßóÑñ) ÝóÑóÇÚóì æõÌõæÏó ÇÈúäóÉö
ÇáúãóÎóÇÖö Ýöí ÇáúãóÇáö ÝóÅöÐóÇ áóãú Êóßõäú Ýöíåö æõÌöÏó ÔóÑúØõ
ÇáúÈóÏóáö ÝóÌóÇÒó ÇáúÚõÏõæáõ Åöáóíúåö¡ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì Ýöí ÚöÊúÞö
ÇáÙøöåóÇÑö {Ýóãóäú áóãú íóÌöÏú ÝóÕöíóÇãõ ÔåÑíä ãÊÊÇÈÚíä} Ýóáóãú íõÑóÇÚö
ãóÇáðÇ Ïõæäó ãóÇáò ÝóÓóæøóíúäóÇ Èóíúäó ÇáúÚóíúäö æóÇáËøóãóäö.
æóÇáËøóÇäöí: ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúãóÚúäóì æóåõæó Ãä ÒßÇÉ ÇáãßÇä Ýöí ÇáúÚóíúäö
ÝóÑóÇÚóíúäóÇ æõÌõæÏó ÇáúÚóíúäö Ïõæäó ÇáËøóãóäö æóÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ýöí
ÇáÐøöãøóÉö ÝóÓóæøóíúäóÇ Èóíúäó æõÌõæÏö ÇáúÚóíúäö æóÇáËøóãóäö.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑó Ãóäøó æõÌõæÏó ÇáËøóãóäö ßóæõÌõæÏö ÇáÑøóÞóÈóÉö Ýöí
ÇáúãóäúÚö ãöäó ÇáÕøóæúãö ÝóßóÇäó ãóÇ íóãúáößõåõ ãöäó ÇáËøóãóäö ÛóÇÆöÈðÇ
Úóäúåõ áóãú íóßõäú áóåõ ÇáÕøóæúãõ æóÇäúÊóÙóÑó ÈöÇáúÚöÊúÞö ÞõÏõæãó
ãóÇáöåö¡ æóáóæú ßóÇäó ãóÇ íóãúáößõåõ ÇáúãõÊóãóÊøöÚõ ãöäú Ëóãóäö Ïóãö
ÇáúåóÏúíö ÛóÇÆöÈðÇ Úóäúåõ ÌóÇÒó áóåõ ÇáÕøóæúãõ æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ
ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ãóÍöáøó åóÏúíö ÇáúãõÊóãóÊøöÚö ãõÚóíøóäñ ÝóÑõæÚöíó
æóÌõæÏõåõ ÞóÈúáóåõ Ýöí ãöáúßöåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÒóãóÇäó ÇáÕøóæúãö Ýöí ÇáÊøóãóÊøõÚö ãõÚóíøóäñ
ÝóÑõæÚöíó æõÌõæÏõ ÇáúåóÏúíö ÞóÈúáóåõ¡ æóÒóãóÇäó ÇáÕøóæúãö Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö
ÛóíúÑõ ãõÚóíøóäò ÝóÑõæÚöíó æõÌõæÏõ ÇáÑøóÞóÈóÉö Úóáóì ÇáúÅöØúáóÇÞö¡
Ýóáóæú æóÌóÏó ÇáúãõÙóÇåöÑõ ÇáËøóãóäó æóáóãú íóÌöÏö ÇáÑøóÞóÈóÉó ÇäúÊóÙóÑó
æõÌõæÏóåóÇ æóáóãú íóÕõãú¡ æóáóæú æóÌóÏó ÇáúãõÊóãóÊøöÚõ ÇáËøóãóäó æóáóãú
íóÌöÏö ÇáúåóÏúíó Ýöíåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóäúÊóÙöÑõ ÇáúÞõÏúÑóÉó Úóáóì ÇÈúÊöíóÇÚöåóÇ æóáóÇ íÕæã
ßÇáãÊÙÇåÑ.
æÇáæÌå ÇáËÇäí: æíÚÏá Åöáóì ÇáÕøóæúãö æóáóÇ íóäúÊóÙöÑõ ÈöÎöáóÇÝö
ÇáúãõÊóÙóÇåöÑö æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ ãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ ãöäú ÊóÚúíöíäö
ÒóãóÇäö ÇáÕøóæúãö Ýöíåö æóÚóÏóãö ÊóÚúíöíäöåö Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö¡ Ýóáóæú áóãú
íóÌöÏö ÇáúãõÊóÙóÇåöÑõ ÇáÑøóÞóÈóÉó ÅöáøóÇ ÈöÃóßúËóÑó ãöäú ËóãóäöåóÇ áóãú
íóáúÒóãúåõ ÇáÔøöÑóÇÁõ æóáóãú íóÌõÒú áóåõ ÇáÕøóæúãõ¡ æóáóæú áóãú íóÌöÏö
ÇáúãõÊóãóÊøöÚõ ÇáúåóÏúíó ÅöáøóÇ ÈöÃóßúËóÑó ãöäú Ëóãóäöåö áóãú íóáúÒóãúåõ
ÇáÔøöÑóÇÁõ æóÝöí ÅöÌúÒóÇÁö ÇáÕøóæúãö æóÌúåóÇäö Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ
æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóÔóÑóØó Çááøóåõ ÚóÒøó æóÌóáøó Ýöí ÑóÞóÈóÉö
ÇáúÞóÊúáö ãõÄúãöäóÉð ßóãóÇ ÔóÑóØó ÇáúÚóÏúáó Ýöí ÇáÔøóåóÇÏóÉö æóÃóØúáóÞó
ÇáÔøõåõæÏó Ýöí ãóæóÇÖöÚó ÝóÇÓúÊóÏúáóáúäóÇ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ ÃóØúáóÞó Úóáóì
ãóÚúäóì ãóÇ ÔóÑóØó æóÅöäóãóÇ ÑóÏøó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÃóãúæóÇáó
ÇáúãõÓúáöãöíäó Úóáóì ÇáúãõÓúáöãöíäó áóÇ Úóáóì ÇáúãõÔúÑößöíäó æóÝóÑóÖó
Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÇáÕøóÏóÞóÇÊö Ýóáóãú ÊóÌõÒú ÅöáøóÇ áöáúãõÄúãöäúíäó
ÝóßóÐóáößó ãóÇ ÝóÑóÖó Çááøóåõ ãöäó ÇáÑøöÞóÇÈö ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÅöáøóÇ ãöäó
ÇáúãõÄúãöäöíäó) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ. . áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÚúÊöÞó Ýöí
ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö ÅöáøóÇ ÑóÞóÈóÉð ãõÄúãöäóÉð æóßóÐóáößó Ýöí ßõáøö
ÚöÊúÞò Ýöí ßõáøö ßóÝøóÇÑóÉò ÍóÊøóì ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ
Ýöí ÚöÊúÞö ÇáäøóÐúÑö ÇáúãõØúáóÞö Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ ÅöáøóÇ ãõÄúãöäóÉñ¡
æóÈöãóÐúåóÈöåö Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö ÞóÇáó ãóÇáößñ æóÇáúÃóæúÒóÇÚöíøõ
æóÃóÍúãóÏõ æóÅöÓúÍóÇÞõ¡ æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÊóÌõæÒõ Ýöí ÚöÊúÞö
ÇáÙøöåóÇÑö æóÓóÇÆöÑö ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö Óöæóì ÇáúÞóÊúáö ÚöÊúÞõ
(10/461)
ÇáúßóÇÝöÑóÉö ÇáúßöÊóÇÈöíøóÉö Óöæóì
ÇáúæóËóäöíøóÉö æóåõæó Þóæúáõ ÓõÝúíóÇäó ÇáËøóæúÑöíøö æóÇáäøóÎóÚöíøö
æóÚóØóÇÁò ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑÞÈÉ ÝóßóÇäó
ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáõ ÈöåóÇ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÅöØúáóÇÞõåóÇ ÇáúãõÞúÊóÖöí ãóÇ æóÞóÚó Úóáóíúåö ÇáöÇÓúãõ ãöäú
ÛóíúÑö ÊóÎúÕöíÕò.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇÔúÊöÑóÇØó ÇáúÅöíãóÇäö ÒöíóÇÏóÉñ Úóáóì ÇáäøóÕøö
æóÇáÒøöíóÇÏóÉõ Úóáóì ÇáäøóÕøö Êóßõæäõ äÓÎ æóäóÓúÎõ ÇáúÞõÑúÂäö áóÇ
íóßõæäõ ÅöáøóÇ ÈöÇáúÞõÑúÂäö Ãóæú ÈöÃóÎúÈóÇÑö ÇáÊøóæóÇÊõÑö æóãöäú ØóÑöíÞö
ÇáúãóÚúäóì Ãóäøóåõãú ÞóÇáõæÇ ÅöäøóåóÇ ÑóÞóÈóÉñ ÊóÇãøóÉñ Ýöí ÚöÊúÞöåóÇ
ÞõÑúÈóÉñ ÝóæóÌóÈó Ãóäú ÊóÌúÑöíó Ýöí ßõáøö ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö
ßóÇáúãõÄúãöäóÉö ÝÇÍÊÑÒæÇ Ýí Þæáåã ÊÇãÉ ãä ÐæÇÊ ÇáäÞÖ æóÈöÞóæúáöåöãú Ýöí
ÚöÊúÞöåóÇ ÞõÑúÈóÉñ ãöäó ÇáúæóËóäöíøóÉö áöÃóäøóåõ áóÇ ÞõÑúÈóÉó Ýöí
ÚöÊúÞöåóÇ ÞóÇáõæÇ æóáöÃóäøó ÇáúßõÝúÑó ãóÚúäðì íóÌöÈõ Èöåö ÇáúÞóÊúáõ
ÝóæóÌóÈó ÃóáøóÇ íõãúäóÚó ãöäó ÇáúÚöÊúÞö Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö
ßóÚöÊúÞö ÇáúÚóÈúÏö ÇáúÞóÇÊöáö ÞóÇáõæÇ æóáöÃóäøó ÇáúßõÝúÑó ãóÚúÕöíóÉñ Ýöí
ÇáÏøöíäö Ýóáóãú íóãúäóÚú ãöäú ÃóäøóåóÇ ÌóÒóÇÁñ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö
ßóÇáúãõÚúÊöÞö.
æóÏóáöíáõäóÇ: Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò} ÝóÇÓúÊóÏóáøó
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÝöíåóÇ ÈöÃóäøó áöÓóÇäó ÇáúÚóÑóÈö æóÚõÑúÝó ÎöØóÇÈöåöãú
íóÞúÊóÖöí Íóãúáó ÇáúãõØúáóÞö Úóáóì ÇáúãõÞóíøóÏö ÅöÐóÇ ßóÇäó ãöäú
ÌöäúÓöåö ÝóÍóãúáõ ÚõÑúÝö ÇáÔøóÑúÚö Úóáóì ãõÞúÊóÖóì áöÓóÇäöåöãú æóÞóÏú
ÞóíøóÏó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ßóÝøóÇÑóÉó ÇáúÞóÊúáö ÈöÇáúÅöíãóÇäö
æóÇáúãõØúáóÞõ ßóÝøóÇÑóÉõ ÇáÙøöåóÇÑö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íõÍúãóáó ãõØúáóÞõåóÇ
Úóáóì ãóÇ ÞõíøöÏó ãöäú ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö ßóãóÇ ÞóíøóÏó ÇáÔøóåóÇÏóÉó
ÈöÇáúÚóÏóÇáóÉö ßóÞóæúáöåö: {æóÃóÔúåöÏõæÇ Ðæí ÚÏá ãäßã} æÃØáÞåÇ Ýí Þæáå
æÇÓÊÔåÏæÇ ÔÇåÏíä ãä ÑÌÇáßã ÝóÍõãöáó ãöäúåõ ÇáúãõØúáóÞõ Úóáóì
ÇáúãõÞóíøóÏö Ýöí ÇÔúÊöÑóÇØö ÇáúÚóÏóÇáóÉö ßóÐóáößó ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ÝóÐóåóÈó
ÃóßúËóÑõ ÃóÕúÍóÇÈö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Åöáóì ãõæóÇÝóÞóÊöåö Ýöí Íóãúáö
ÇáúãõØúáóÞö Úóáóì ÇáúãõÞóíøóÏö ÈöÚõÑúÝö ÇááøöÓóÇäö ÅöÐóÇ ÌóãóÚó
ÔóÑúØóíúäö ÃóÍóÏõåõãóÇ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÍõßúãõ Ýöí ÇáúãóæúÖöÚóíúäö
æóÇÍöÏðÇ æóÅöäú ßóÇäó ãõÎúÊóáöÝðÇ áóãú íõÍúãóáú.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú áóÇ íóßõæäó áöáúãõØúáóÞö ÅöáøóÇ ÃóÕúáñ æóÇÍöÏñ ÝóÅöäú
ßóÇäó ãöäú ÃóÕúáóíúäö ãõÎúÊóáöÝóíúäö áóãú íóÌõÒú ÅöØúáóÇÞõåõ Úóáóì
ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÚõÑúÝö ÇááøöÓóÇäö ÅöáøóÇ ÈöÏóáöíáò áóãú íõæÌöÈú Íóãúáóåõ
Úóáóíúåö. ÝóÅöäú Þöíáó: åóÐóÇ ÃóÕúáñ ÝóÇÓöÏñ æóØóÑöíÞõåõ ÛíÑ ãÓÊãÑ ãä
ËáÇËÉ ÃæÌå:
ÃÍÏåãÇ: Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÐóßóÑó ÇáúÅöØúÚóÇãó Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö
ÇáÙøöåóÇÑö æóáóãú íóÐúßõÑúåõ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö æóÃóØúáóÞóåõ
Ýóáóãú íóÍúãöáú åóÐóÇ ÇáúãõØúáóÞó Úóáóì Ðóáößó ÇáúãõÞóíøóÏö Ýöí ÏõÎõæáö
ÇáúÅöØúÚóÇãö Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö ßóãóÇ ÏÎá Ýí ßÝÇÑÉ ÇáÙåÇÑ.
ÇáËÇäí: Ãóäøóåõ ÔóÑóØó ÇáÊøóÊóÇÈõÚó Ýöí ÕöíóÇãö ÇáÙøöåóÇÑö æóÃóØúáóÞóåõ
Ýöí ÕöíóÇãö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ëõãøó áóãú íóÍúãöáõæÇ ÅöØúáóÇÞóåõ Úóáóì Ðóáößó
ÇáúãõÞóíøóÏö Ýöí ÇÓúÊöÍúÞóÇÞö ÇáÊøóÊóÇÈõÚö.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÃóæúÌóÈó Ýöí ÇáúæõÖõæÁö ÛóÓúáó
ÃóÑúÈóÚóÉö ÃóÚúÖóÇÁò æóÇÞúÊóÕóÑó Ýöí ÇáÊøóíóãøõãö ãöäúåóÇ Úóáóì
ÚõÖúæóíúäö æóÞóÏú ÃóÌúãóÚó ÇáúãõÓúáöãõæäó Úóáóì Ãóäøó ÅöØúáóÇÞó
ÇáÊøóíóãøõãö áóÇ íõÍúãóáõ Úóáóì ÊóÞúíöíÏö ÇáúæõÖõæÁö ÝóíõÓúÊóÍóÞøõ
ÝöíåöãóÇ ÊóØúåöíÑõ ÇáúÃóÚúÖóÇÁö ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö.
(10/462)
æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ: Ãóäøó ÇáúÃóÕúáó
ÇáøóÐöí ÞóÑøóÑúäóÇåõ ãõÓúÊóãöÑøñ ÝóáóíúÓó íõÝóÓøóÑõ ÈöãóÇ ÐóßóÑõæåõ
ÃóãøóÇ ÇáúÅöØúÚóÇãõ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö ÝóÝöíåö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ íóÏúÎõáõ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö ÝóÚóáóì åóÐóÇ
íóÓúÞõØõ ÇáöÇÚúÊöÑóÇÖõ Èöåö.
æóÇáËøóÇäöí: áóÇ íóÏúÎõáõ æóáóÇ íóÝúÓõÏõ Èöåö åóÐóÇ ÇáúÃóÕúáõ áöÃóäøóåõ
ÅöäøóãóÇ íõÍúãóáõ ÇáúãõØúáóÞõ Úóáóì ÇáúãõÞóíøóÏö Ýöí ÇáÕøöÝóÉö ÅöÐóÇ
ßóÇäó ÇáúÍõßúãõ æóÇÌöÈðÇ. ÝóÃóãøóÇ Ýöí ÅöËúÈóÇÊö ÃóÕúáö ÇáúÍõßúãö ÝóáóÇ
æóåóÐóÇ ÅöäøóãóÇ åõæó ÅöËúÈóÇÊõ Íõßúãò áóÇ ÕöÝóÉò. æóÃóãøóÇ ÕöíóÇãõ
ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö ÝóÝöí ÇÓúÊöÍúÞóÇÞö ÊóÊóÇÈõÚöåö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãõÓúÊóÍöÞøñ ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóÓúÞõØõ ÇáöÇÚúÊöÑóÇÖõ Èöåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ ãõÓúÊóÍöÞøò æóáóÇ íóÝúÓõÏõ Èöåö ÇáúÃóÕúáõ
áöÃóäøóäóÇ äóÍúãöáõ ÇáúãõØúáóÞó Úóáóì ÇáúãõÞóíøóÏö ÅöÐóÇ áóãú
íóÊóäóÇÒóÚúåõ ÃóÕúáóÇäö¡ æóÇáÕøóæúãõ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö Èóíúäó
ÃóÕúáóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõæÌöÈõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚó æóåõæó Õóæúãõ ÇáÙøöåóÇÑö.
æóÇáËøóÇäöí: íõæÌöÈõ ÇáÊøóÝúÑöÞóÉó æóåõæó Õóæúãõ ÇáÊøóãóÊøõÚö æóáóíúÓó
Íóãúáõåõ Úóáóì ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÃóæúáóì ãöäú Íóãúáöåö Úóáóì ÇáúÂÎóÑö
ÝóÊõÑößó Úóáóì ÅöØúáóÇÞöåö ÝóßóÇäó ãõÎóíøóÑðÇ Ýöíåö Èóíúäó ÊóÊóÇÈõÚöåö
æóÊóÝúÑöÞóÊöåö ßóãóÇ ÝõÚöáó ãöËúáõåõ Ýöí ÞóÖóÇÁö ÑóãóÖóÇäó áóãøóÇ
ÃõØúáöÞó æóåõæó Èóíúäó åóÐóíúäö ÇáúÃóÕúáóíúäö Íõãöáó Úóáóì ÅöØúáóÇÞöåö
Ýöí ÇáÊøóÎúíöíÑö Èóíúäó ÊóÊóÇÈõÚöåö æóÊóÝúÑöÞóÊöåö.
æóÃóãøóÇ ÇáÊøóíóãøõãõ Ýóáóãú íõÍúãóáú ÅöØúáóÇÞõåõ Úóáóì ÊóÞúíöíÏö
ÇáúæõÖõæÁö áöãóÇ Ýöíåö ãöäú ÅöËúÈóÇÊö Íõßúãò áóãú íõÐúßóÑú æóÍóãúáõ
ÇáúãõØúáóÞö ÅöäøóãóÇ íóÎúÊóÕøõ ÈöÇáÕøöÝóÉö æóáöÐóáößó ÍóãóáúäóÇ
ÅöØúáóÇÞó ÇáúíóÏóíúäö Ýöí ÇáÊøóíóãøõãö Úóáóì ÇáúãóÑóÇÝöÞö áöÊóÞúíöíÏö
Ðóáößó Ýöí ÇáúæõÖõæÁö ÝóÕóÇÑó ÇáúÃóÕúáõ Èöåö ãõÓúÊóãöÑøðÇ¡ æóÎóÇáóÝó
ÃóÈõæ Úóáöíøö Èúäõ ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó æóÓóÇÆöÑó ÃóÕúÍóÇÈöåö
ÝóÞóÇáó: ÃóÍúãöáõ ÇáúãõØúáóÞó Úóáóì ÇáúãõÞóíøóÏö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúãóÚúäóì
áóÇ ÈöãõæÌöÈö ÇááøöÓóÇäö æóãõÞúÊóÖóì ÇááøõÛóÉö¡ æóåóÐóÇ áöÞöáøóÉö
ãóÚúÑöÝóÊöåö ÈöáöÓóÇäö ÇáúÚóÑóÈö æóãóæúÖõæÚö ßóáóÇãöåöãú áöÃóäøóåõãú
ÊóÇÑóÉð íõßóÑøöÑõæäó ÇáúßóáöãóÉó áöáÊøóÃúßöíÏö æóÊóÇÑóÉð íóÍúÐöÝõæäóåóÇ
áöáúÅöíÌóÇÒö æóÊóÇÑóÉð íõÓúÞöØõæäó ÈóÚúÖóåóÇ áöáÊøóÑúÎöíãö æóÊóÇÑóÉð
íóÊúÑõßõæäó ÇáÕøöÝóÉó ÅöÐóÇ ÊóÞóÏøóãó áóåóÇ ÐößúÑñ ßóÇáÔøóåóÇÏóÉö
æóÊóÇÑóÉð íõäóÈøóåõ ÈöÇáúÃóÏúäóì Úóáóì ÇáúÃóÚúáóì æóÊóÇÑóÉð ÈöÇáúÃóÚúáóì
Úóáóì ÇáúÃóÏúäóì¡ Ýóãóäú ÚóÑóÝó åóÐöåö ÇáúãóæóÇÖöÚó Ýöí ßóáóÇãöåöãú áóãú
íõäúßöÑú Íóãúáó ÇáúãõØúáóÞö Úóáóì ÇáúãõÞóíøóÏö ãöäú ØóÑöíÞö ÇááøöÓóÇäö
Ïõæäó ÇáúãóÚúäóì¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúãóÚúäóì Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö íõæÌöÈõåõ
Úóáóì ãóÇ ÓóäóÐúßõÑõåõ. æóíóÏõáøõ Úóáóì Ðóáößó ãöäú ØóÑöíÞö ÇáÓøõäøóÉö
ãóÇ ÑóæóÇåõ ãõÍóãøóÏö Èúäö ÚóãúÑòæ Úóäú ÃóÈöí ÓóáóãóÉó Úóäú ÃóÈöí
åõÑóíúÑóÉó Ãóäøó ãõÍóãøóÏó Èúäó ÇáÔøóÑöíÏö ÃóÊóì ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - æóãóÚóåõ ÌóÇÑöíóÉñ ÓóæúÏóÇÁõ ÝóÞóÇáó: íóÇ
ÑóÓõæáó Çááøóåö Åöäøó Ãõãøöí ãóÇÊóÊú æóÚóáóíúåóÇ ÑóÞóÈóÉñ ÃóÝóÊõÌúÒöÆõ
åóÐöåö ÚóäúåóÇ ÝóÞóÇáó áóåóÇ ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó -: (Ãóíúäó ÑóÈøõßö¿) ÝóÃóÔóÇÑóÊú Åöáóì ÇáÓøóãóÇÁö ÝóÞóÇáó:
ãóäú äóÈöíøõßó¿ ÝóÃóÔóÇÑóÊú Åöáóíúåö ÝóÞóÇáó: (ÃóÚúÊöÞúåóÇ ÝóÅöäøóåóÇ
ãõÄúãöäóÉñ) æóÑõæöíó: (ÝóÅöäøóåóÇ ÊõÌúÒöíßó) ÝóßóÇäó ÇáÏøóáöíáõ Ýöí
åóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑö ãöäú æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÅöíãóÇäö
æóáóæú áóãú íóßõäú ÔóÑúØðÇ áóãóÇ ÇÚúÊóÈóÑóåõ.
(10/463)
æóÇáËøóÇäöí: ÊóÚúáöíÞõåõ ÈöÇáúÅöÌúÒóÇÁö
ÝóÅöäú Þöíáó: ÅöäøóãóÇ ÇÚúÊóÈóÑó ÇáúÅöíãóÇäó æóÚóáøóÞóåõ ÈöÇáúÅöÌúÒóÇÁö
áöÃóäøó Ýöí ÇáÑøöæóÇíóÉö Ãóäøóåõ ÞóÇáó: Úóáóíøó ÑóÞóÈóÉñ ãõÄúãöäóÉñ.
Ñóæóì ÓóÚöíÏõ Èúäõ ÌõÈóíúÑò Úóäö ÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò Ãóäøó ÑóÌõáðÇ ÃóÊóì
ÈöÌóÇÑöíóÉò ÝóÞóÇáó: íóÇ ÑóÓõæáó Çááøóåö Úóáóíøó ÚöÊúÞõ ÑóÞóÈóÉò
ãõÄúãöäóÉò ÃóÝóÃóÚúÊöÞõ åóÐöåö ÝóÞóÇáó áóåóÇ: (ÃóÊóÔúåóÏöíäó Ãä áÇ Åáå
ÅáÇ Çááå æÃääí ÑóÓõæáõ Çááøóåö) ÞóÇáóÊú: äóÚóãú ÞóÇáó: (ÊóÕõæãöíäó)
ÞóÇáóÊú: äóÚóãú ÞóÇáó: (ÃóÚúÊöÞúåóÇ ÝóÅöäøóåóÇ ãõÄúãöäóÉñ) æóÞóÇáõæÇ
åóÐöåö ÒöíóÇÏóÉñ ÝóßóÇäó ÇáúÃóÎúÐõ ÈöåóÇ Ãóæúáóì. æóÚóäú åóÐóÇ
ÌóæóÇÈóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáÒøöíóÇÏóÉó Ãóæúáóì ÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáúÎóÈóÑõ æóÇÍöÏðÇ
æóåóÐóÇäö ÎóÈóÑóÇäö Ýöí ÞóÖöíøóÊóíúäö ãõÎúÊóáöÝóÊóíúäö.
æóÇáËøóÇäöí: íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó Þóæúáõåõ: (Úóáóíøó ÑóÞóÈóÉñ
ãõÄúãöäóÉñ) áöÚöáúãöåö ÈöÃóäøó ÇáúÚöÊúÞó Ýöí ÇáÑøöÞóÇÈö áóÇ íõÌúÒöÆõ
Ýöíåö ÅöáøóÇ ÚöÊúÞõ ÇáúãõÄúãöäóÉö ÝóÕóÇÑó ÈöÇáÏøóáóÇáóÉö Úóáóíúåö
ÃóÔúÈóåó áöÃóäøóåõ áóãú íõäúÞóáú Ýöí ÇáúÍóÏöíËö Ãóäøóåõ ãöäú äóÐúÑò
æóáóÇ ÞóÊúáò. æóíõÏóáøõ Úóáóì Ðóáößó ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúãóÚúäóì: Ãóäøóåõ
ÊóßúÝöíÑñ ÈöÚöÊúÞò ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ãöäú ÔóÑúØöåö ÇáúÅöíãóÇäõ
ßóÇáúÚöÊúÞö Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö¡ æóáöÃóäøó ßõáøó ÚöÊúÞò áóÇ
íõÌúÒöÆõ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö ßóÇáúãóÚúÕöíóÉö æóáöÃóäøóåóÇ
ãóäúÞõæÕóÉñ ÈöÇáúßõÝúÑö áóãú ÊõÌúÒö Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö ÝóáóÇ
ÊõÌúÒöÆõ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö ßóÇáúæóËóäöíøóÉö. æóíóÏõáøõ Úóáóì
Ðóáößó ãöäú ØóÑöíÞö ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ËóáóÇËóÉõ ÃóÔúíóÇÁó:
ÃóÍóÏõåóÇ: ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÝóÑóÖó Ýöí
ÃóãúæóÇáöäóÇ ÍõÞõæÞó ÇáÒøóßóæóÇÊö æóÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö ÝóáóãøóÇ áóãú íóÌõÒú
æóÖúÚõ ÇáÒøóßóÇÉö ÅöáøóÇ Ýöí ÇáúãõÓúáöãöíäó Ïõæäó ÇáúãõÔúÑößöíäó áöÃóäøó
ÃóÈóÇ ÍóäöíÝóÉó æóÇÝóÞóäóÇ Úóáóíúåö æóÎóÇáóÝóäóÇ Ýöí ÒóßóÇÉö ÇáúÝöØúÑö
ßóÐóáößó áóÇ íóÌõæÒõ æóÖúÚõ ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö ÈöÇáúÚöÊúÞö ÅöáøóÇ Ýöí
ÇáúãõÓúáöãöíäó Ïõæäó ÇáúãõÔúÑößöíäó.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÃóÈóÇÍó ÇÓúÊöÑúÞóÇÞó ÇáúãõÔúÑößöíäó
ÅöÐúáóÇáðÇ æóÕóÛóÇÑðÇ æóÃóãóÑó ÈöÇáúÚöÊúÞö Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÅöíÌóÇÈðÇ
Úóáóì æóÌúåö ÇáúÞõÑúÈóÉö ÈöÑóÝúÚö ÇáÐøõáøö æóÇáöÇÓúÊöÑúÞóÇÞö Ýóáóãú
íóÌõÒú Ãóäú íóßõæäó ÇáúãóÃúãõæÑõ ÈöÑóÝúÚö ÇÓúÊöÑúÞóÇÞöåö ÞõÑúÈóÉð åõæó
ÇáúãóÃúÐõæäõ Ýöí ÇÓúÊöÑúÞóÇÞöåö ãóÐóáøóÉð.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøó ÚöÊúÞó ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ËóÈóÊó Úóáóì ÇáÊøóÃúÈöíÏö
æóÇáúßóÇÝöÑõ áóÇ íóÊóÃóÈøóÏõ áöÃóäøóåõ ÞóÏú íóÌõæÒõ Ãóäú íóäúÞõÖó
ÇáúÚóåúÏó æíáÍÞ ÈÏÇÑ ÇáÍÑÈ Ëã íÓÈà ÝóíóÓúÑöÞó æóåóÐóÇ áóÇ íõÊóÕóæøóÑõ
Ýöí ÚöÊúÞö ÇáúãõÓúáöãö ÝóáöÐóáößó ÃóÌúÒóÃó ÚöÊúÞõ ÇáúãõÓúáöãö áöÃóäøóåõ
ãõÊóÃóÈøöÏñ æóáóãú íóÌúÒö ÚöÊúÞõ ÇáúßóÇÝöÑö áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ
ãõÊóÃóÈøöÏò. ÝóÃóãøóÇ ÇáúÂíóÉõ ÝóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ÊóÚóáøõÞöåöãú ÈöÚõãõæãö
ÅöØúáóÇÞöåóÇ ÊóÎúÕöíÕõåóÇ ÈöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú
ÊóÚóáøõÞöåöãú ãöäúåóÇ: ÈöÃóäøó ÇáÒøöíóÇÏóÉó Úóáóì ÇáäøóÕøö äóÓúÎñ Ýóãöäú
æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáÒøöíóÇÏóÉó Úóáóì Íõßúãö ÇáäøóÕøö ÈöÏóáöíáò ÞóÇãó
Úóáóíúåö áóÇ íóßõæäõ äóÓúÎðÇ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÊóÎúÕöíÕõ ÈóÚúÖö ãóÇ Ôóãöáóåõ ÇáúÚõãõæãõ
æóÅöÎúÑóÇÌõ ÈóÚúÖöåö ÝóÕóÇÑó äóÞúÕðÇ áóÇ ÒöíóÇÏóÉð æóÅöäøóãóÇ ÕóÇÑó
ÊóÎúÕöíÕðÇ áöÃóãúÑóíúäö:
(10/464)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÚõãõæãó íóÞúÊóÖöí
ÚöÊúÞó ÇáúßóÇÝöÑóÉö æóÇáúãõÄúãöäóÉö æóÇÔúÊöÑóÇØõ ÇáúÅöíãóÇäö íóÎúÑõÌõ
ãöäúåõ ÚöÊúÞõ ÇáúßóÇÝöÑóÉö.
æóÇáËøóÇäöí: ÌóæóÇÒõ ÇÓúÊöËúäóÇÁö ÇáúßóÇÝöÑóÉö ãöäúåõ ÝóäóÞõæáõ
ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò ãõÄúãöäóÉò áóÇ Ãóäú Êóßõæäó ßóÇÝöÑóÉð ÝóÈóÇäó
Ãóäøóåõ ÊóÎúÕöíÕñ æóáóíúÓó ÈöÒöíóÇÏóÉò.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ÞöíóÇÓöåöãú Úáì ÇáãÄãäÉ æÇáÞÇÊáÉ æÇáÝÇÓÞÉ æåæ
Ãóäøó ÇáúãóÚúäóì Ýöíåöãú ÌóæóÇÒõ ÚöÊúÞöåöãú Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö
ÝóáöÐóáößó ÃóÌúÒóÃó Ýöí ÇáÙøöåóÇÑö æóÇáúßóÇÝöÑóÉõ áóÇ ÊõÌúÒöÆõ Ýöí
ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö Ýóáóãú ÊõÌúÒöÆú Ýöí ßÝÇÑÉ ÇáÙåÇÑ æÇááå ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóÅöäú ßóÇäóÊú ÃóÚúÌóãöíøóÉð æóÕóÝóÊö
ÇáúÅöÓúáóÇãó) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ áöÚõãõæãö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì:
{ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò} æóáóãú íõÝóÑøöÞú Èóíúäó ÇáúÃóÚúÌóãöíøóÉö
æóÇáúÚóÑóÈöíøóÉö æóáöÍóÏöíËö ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó Ýöí ÇÎúÊöÈóÇÑö ÅöíãóÇäö
ÇáÓøóæúÏóÇÁö ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö æóßóÇäóÊú ÃóÚúÌóãöíøóÉð æóáöÃóäøó
ÇáúÅöíãóÇäó íóËúÈõÊõ ÈöÇááøóÝúÙö ÇáúÃóÚúÌóãöíøö ßóãóÇ íóËúÈõÊõ
ÈöÇááøóÝúÙö ÇáúÚóÑóÈöíøö áöÃóäøóåõãóÇ íõÚóÈøöÑóÇäö Úóäö ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏö
ÝóÇÓúÊóæóíóÇ Ýöíåö ßóÇáúÅöÞúÑóÇÑö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (ÝóÅöäú ÃóÚúÊóÞó ÕóÈöíøóÉð ÃóÍóÏõ
ÃóÈóæóíúåóÇ ãõÄúãöäñ ÃóÌúÒóÃó) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ ÅöÓúáóÇãõ ÇáúÃóÈóæóíúäö ãóÚðÇ Ýóåõæó
ÅöÓúáóÇãñ áöÕöÛóÇÑö ÃóæúáóÇÏöåöãóÇ ÅöÌúãóÇÚðÇ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì
{æóÇáøóÐöíäó ÂãóäõæÇ æóÃóÊúÈóÚúäóÇåõãú ÐõÑøöíøóÇÊöåöãú ÈöÅöíãóÇäò
ÃóáúÍóÞúäóÇ Èöåöãú ÐÑíÇÊåã} [ÇáØæÑ: 21] æóÑõæöíó Úóäö ÇáäøóÈöíøö -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Ãóäøóåõ ÞóÇáó (ßõáøõ ãóæúáõæÏò
íõæáóÏõ Úóáóì ÇáúÝöØúÑóÉö ÝóÃóÈóæóÇåõ íõåóæøöÏóÇäöåö æóíõäóÕøöÑóÇäöåö
æóíõãóÌøöÓóÇäöåö ßóãóÇ ÊóäóÇÊóÌõ ÇáúÅöÈöáõ ãöäú ÈóåöíãóÉò ÌóãúÚóÇÁó åóáú
ÊõÍöÓøõ ãöäú ÌóÏúÚóÇÁó) ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÃóÓúáóãó ÃóÍóÏõ ÇáúÃóÈóæóíúäö
ÝóÞóÏö ÇÎúÊóáóÝó ÇáúÝõÞóåóÇÁõ åóáú íóßõæäõ ÅöÓúáóÇãðÇ áöÕöÛóÇÑö
ÃóæúáóÇÏöåö Ãóãú áóÇ Úóáóì ËóáóÇËóÉö ãóÐóÇåöÈó:
ÃóÍóÏõåóÇ: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÚóØóÇÁò Ãóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ ãõÓúáöãðÇ ÍóÊøóì
íõÓúáöãó ÃóÈóæóÇåõ ãóÚðÇ.
æóÇáËøóÇäöí: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ãóÇáößò Ãóäøóåõ íóßõæäõ ãõÓúáöãðÇ
ÈöÅöÓúáóÇãö ÃóÈöíåö æóáóÇ íóßõæäõ ãõÓúáöãðÇ ÈöÅöÓúáóÇãö Ãõãøöåö.
æóÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó æóÃóßúËóÑö
ÇáúÝõÞóåóÇÁö Ãóäøóåõ íóßõæäõ ãõÓúáöãðÇ ÈöÅöÓúáóÇãö ßõáøö æóÇÍöÏò
ãöäúåõãóÇ ÃóÈðÇ Ãóæú ÃõãøðÇ æóÝöí Þæáå ÊÚÇáì: {æÃÊÈÚäÇåã ÐÑíÇÊåã}
[ÇáØæÑ: 21] æÇáÃæáÇÏ ãä ÐÑíÉ ÇáÃã ßãÇ (åã) ãöäú ÐõÑøöíøóÉö ÇáúÃóÈö ÞóÇáó
Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {æóÅöäøöí ÃõÚöíÐõåóÇ Èößó æóÐõÑøöíøóÊóåóÇ ãöäó
ÇáÔøóíúØóÇäö ÇáÑøóÌöíãö} [Âá ÚãÑÇä: 36] . æóÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì
{æóãöäú ÐõÑøöíøóÊöåö} Åöáóì Þóæúáöåö {æóÒóßóÑöíøóÇ æóíóÍúíóì æóÚöíÓóì}
[ÇáÃäÚÇã: 84¡ 85] æóåõæó æóáóÏõ ÈöäúÊò¡ æóáöÞóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - (ÝóÃóÈóæóÇåõ íõåóæøöÏóÇäöåö
æóíõäóÕøöÑóÇäöåö æóíõãóÌøöÓóÇäöåö) ÝóÌóÚóáóåõ ÈöÈóÞóÇÆöåóÇ Úóáóì
ÇáúíóåõæÏöíøóÉö íóåõæÏöíøðÇ ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ
(10/465)
ÈöÇäúÝöÑóÇÏö ÃóÍóÏöåöãóÇ íóåõæÏöíøðÇ
áöÞóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - (ÇáúÅöÓúáóÇãõ
íóÚúáõæ æóáóÇ íõÚúáóì Úóáóíúåö) ÝóÅöÐóÇ ÇÎúÊóáóÝó Ïöíäõ ÇáúÃóÈóæóíúäö
ÛóáóÈó Ïöíäõ ÇáúÅöÓúáóÇãö áöÚõáõæøöåö Úóáóì ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÏúíóÇäö¡
æóáöÃóäøóåóÇ áóæú ÃóÓúáóãóÊú æóÇáúæóáóÏõ Íóãúáñ ÕóÇÑó ãõÓúáöãðÇ
ÈöÅöÓúáóÇãöåóÇ ÝóßóÐóáößó ÅöÐóÇ ÃóÓúáóãóÊú ÈóÚúÏó æóÖúÚöåö æóÞóÈúáó
ÈõáõæÛöåö¡ ÝóÅöäú ÞóÇáõæÇ: ÅöÐóÇ ßóÇäó ÍóãúáðÇ æóåõæó ãõÊøóÕöáñ ÈöåóÇ
íóÌúÑöí ãóÌúÑóì ÃóÈúÚóÇÖöåóÇ Ýóáóãú íóÊóãóíøóÒú Úóäú ÌõãúáóÊöåóÇ ÝóÅöÐóÇ
ÇäúÝóÕóáó ÊóãóíøóÒó æíÎÊÕ ÈÍßãå íóÊúÈóÚõåóÇ Ýöí ÇáúÈóíúÚö ÅöÐóÇ ßóÇäó
ÍóãúáðÇ æóáóÇ íóÊúÈóÚõåóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäó ãõäúÝóÕöáðÇ¡ ÝóáóãøóÇ ßóÇäó
ÈöÅöÊúÈóÇÚöåö Ýöí ÇáÏøöíäö íóÕöÍøõ ÈóÚúÏó ÇáöÇäúÝöÕóÇáö æóÞóÈúáóåõ ßóãóÇ
áóæú ÃóÓúáóãó ÃóÈóæóÇåõ æóÅöÊúÈóÇÚõåõ Ýöí ÇáúÈóíúÚö áóÇ íóÕöÍøõ ÈóÚúÏó
ÇáöÇäúÝöÕóÇáö ßóãóÇ áóæú ÈöíÚó ÃóÈóæóÇåõ Ýóáóãú íóÌõÒö ÇáúÌóãúÚõ
ÈóíúäóåõãóÇ¡ æóáöÃóäøó ÇáúÈóÚúÖöíøóÉó Ýöí ÇáúÃõãøö ãõÊóÍóÞøöÞóÉñ æóÝöí
ÇáúÃóÈö ãóÙúäõæäóÉñ ÝóáóãøóÇ ÕóÇÑó ÈöÅöÓúáóÇãö ÇáúÃóÈö ãõÓúáöãðÇ
ÝóÃóæúáóì Ãóäú íóÕöíÑó ÈöÅöÓúáóÇãö ÇáúÃõãøö ãõÓúáöãðÇ.
ÝóÅöäú Þöíáó: áöÃóäøóåõ íóÊúÈóÚõ ÃóÈóÇåõ Ýöí ÇáäøóÓóÈö æóÝöí
ÇáúÍõÑøöíøóÉö æóÚóÞúÏö ÇáÕøõáúÍö ÝóíóÊúÈóÚõåõ Ýöí ÇáúÅöÓúáóÇãö ÈöÎöáóÇÝö
ÇáúÃõãøö. Þöíáó: åóÐóÇ ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ íóÝúÓõÏõ ÈöÅöÓúáóÇãöåóÇ æóåõæó
Íóãúáñ Ëõãøó ÞóÏú íõÚúÊóÈóÑõ ÈöÃõãøöåö Ïõæäó ÃóÈöíåö Ýöí ÇáúÍõÑøöíøóÉö
æóÇáÑøöÞøö æóáóÇ íóÞúÊóÖöí Ãóäú íóßõæäó áóåóÇ ÝóÖúáõ ãóÒöíøóÉò Úóáóì
ÇáúÃóÈö áöÇÔúÊöÑóÇßöåöãóÇ Ýöí ÇáúÈóÚúÖöíøóÉö ßóÐóáößó Ýöí ÇáúÅöÓúáóÇãö.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó ÃóäøóåóÇ ÊóÕöíÑõ ãõÓúáöãóÉð ÈöÅöÓúáóÇãö ÇáúÃóÈóæóíúäö
ÌóÇÒó ÚöÊúÞõåóÇ æóåöíó ÕóÛöíÑóÉñ. æóÞóÇáó ÃóÍúãóÏõ: áóÇ íóÌõæÒõ
ÚöÊúÞõåóÇ ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó ÈõáõæÛöåóÇ.
æóÞóÇáó ãóÇáößñ: áóÇ íóÌõæÒõ ÚöÊúÞõåóÇ ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó Ãóäú ÊõÕóáøöíó
æóÊóÕõæãó ÈóÚúÏó ÇáúÈõáõæÛö æóÇÓúÊóÏóáøó ÃóÍúãóÏõ ÈöÃóãúÑóíúäö:
ÃÍÏåãÇ: Ãäå áãÇ íõÞúÈóáú Ýöí ÏöíóÉö ÇáúÌóäöíäö ÅöáøóÇ ÈóÇáöÛñ áóãú
íõÚúÊóÞú Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÅöáøóÇ ÈóÇáöÛñ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáÕøöÛóÑó ßóÇáÒøóãóÇäóÉö áöÇÓúÊöíáóÇÁö ÇáúÚóÌúÒö
Úóáóíúåö æóÚöÊúÞõ ÇáÒøóãöäö áóÇ íõÌúÒöÆõ Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ßóÐóáößó
ÚöÊúÞõ ÇáÕøóÛöíÑö.
æóÃóãøóÇ ãóÇáößñ: ÝóÇÓúÊóÏóáøó ÈöÃóäøó ÅöÓúáóÇãóåõ ÞóÈúáó ÇáÕøóáóÇÉö
æóÇáÕøöíóÇãö ãóÙúäõæäñ æóÈóÚúÏóåõ ãõÊóÍóÞøöÞñ - æóÏóáöíáõäóÇ: Úõãõæãõ
Þóæúáå ÊÚÇáì: {ÝÊÍÑíÑ ÑÞÈÉ} æóáóãú íõÝóÑøöÞú æóáöÃóäøóåóÇ ÑóÞóÈóÉñ
ãõÓúáöãóÉñ ÓóáöíãóÉñ ÝóÌóÇÒó ÚöÊúÞõåóÇ ßóÇáúßóÈöíÑóÉö æóáöÃóäøó ÚöÊúÞó
ÇáÕøóÛöíÑö ÃóØúæóáõ Ýöí ÇáúÍõÑøöíøóÉö ãõÞóÇãðÇ ÝóßóÇäóÊú ÈöÇáúÚöÊúÞö
Ãóæúáóì Ãóäú íõÝóßøó ãöäú ÃóÓúÑö ÇáÑøöÞøö ãöäó ÇáúßóÈöíÑö ÝóßóÇäóÊú
ÈöÇáúÚöÊúÞö Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ãóæúáóì. æóáöÃóäøó ÚöÊúÞó ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
ãõæóÇÓóÇÉñ æóÇáÕøóÛöíÑõ ÃóÍóÞøõ ÈöÇáúãõæóÇÓóÇÉö ãöäó ÇáúßóÈöíÑö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÈöÏöíóÉö ÇáúÌóäöíäö Ýóãöäú
æóÌúåóíúäö ÙóÇåöÑò æóãóÚúäðì.
ÃóãøóÇ ÇáÙøóÇåöÑõ: Ýóåõæó Ãóäøó ÇáÔøóÑúÚó ÝóÑøóÞó ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí
ÅöØúáóÇÞö ÇáÑøóÞóÈóÉö Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóÊóÞúíöíÏöåö Ýöí ÇáÏøöíóÉö
ÈöÛõÑøóÉö ÚóÈúÏò Ãóæú ÃóãóÉò.
(10/466)
æóÃóãøóÇ ÇáúãóÚúäóì: Ýóåõæó ÃóäøóåóÇ Ýöí
ÇáÏøöíóÉö ÞöíãóÉõ ãõÊúáóÝò Ýóáóãú íóÌõÒú ÅöáøóÇ Ãóäú Êóßõæäó ãóÚúáõæãóÉð
æóÝöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ãõæóÇÓóÇÉñ ÝóÌóÇÒó Ãóäú Êóßõæäó ãóÌúåõæáóÉð.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåöãú: Åöäøó ÇáÕøöÛóÑó ßóÇáÒøóãóÇäóÉö
Ýóåõæó Ãóäøó äóÞúÕó ÇáÒøóãóÇäóÉö áóÇ íóÒõæáõ æóäóÞúÕó ÇáÕøöÛóÑö íóÒõæáõ.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáö ãóÇáößò Åöäøó ÅöÓúáóÇãóåóÇ ãóÌúåõæáñ
ãóÙúäõæäñ Ýóåõæó Ãóäøó ÅöÓúáóÇãó ÇáÕøóÇÆöãö ÇáúãõÕóáøöí ãóÙúäõæäñ
áöÌóæóÇÒö Ãóäú íõÈúØöäó ÇáÑøöÏøóÉó¡ æóÚóáóì Ãóäøóåõ æóÅöäú ßóÇäó
ãóÙúäõæäðÇ Ýóåõæó íõÓóÇæöí ÇáúãõÊóíóÞøóäó Ýöí ÇáúÞöÕóÇÕö ÅöÐóÇ ÞóÊóáóåõ
ãõÓúáöãñ ÝóßóÐóáößó Ýí ÇáßÝÇÑÉ.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (Ãóæú ÎóÑúÓóÇÁó ÌöÈöáøöíøóÉò ÊóÚúÞöáõ
ÇáúÅöÔóÇÑóÉó ÈöÇáúÅöíãóÇäö ÃóÌúÒóÃóÊúåõ æóÃóÍóÈøõ Åöáóíøó Ãóäú áóÇ
íõÚúÊöÞóåóÇ ÅöáøóÇ Ãóäú ÊóÊóßóáøóãó ÈöÇáúÅöíãóÇäö) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÃóãøóÇ ÇáúÃóÎúÑóÓõ ÅöÐóÇ Íõßöãó ÈöÅöíãóÇäöåö
ÊóÈóÚðÇ áöÃóÍóÏö ÃóÈóæóíúåö ÝóÚöÊúÞõåõ Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÌóÇÆöÒñ æóáóÇ
íóãúäóÚõ ÎóÑóÓõåõ ãöäú ÅöÌúÒóÇÁö ÚÊÞå áÃäå ÚíÈ áÇ íÖÑ ÈÇáÚãá ÅÕÑÇÑÇð
ÈóíøöäðÇ. æóßóÐóáößó ÇáúÃóÕóãøõ ÝóÅöäö ÇÌúÊóãóÚó ÇáúÎóÑóÓõ æóÇáÕøóãøõ
áóãú íóÌõÒú Ýöí ÚöÊúÞö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö áöÃóäøó ÇÌúÊöãóÇÚóåõãóÇ ãõÖöÑøñ
ÈöÇáúÚóãóáö ÅöÖúÑóÇÑðÇ ÈóíøöäðÇ. ÝóÃóãøóÇ ÇáúÎóÑúÓóÇÁõ ÇáúÌöÈöáøöíøóÉõ
ÇáøóÊöí áóãú ÊóÊúÈóÚú ÃóÍóÏó ÃóÈóæóíúåóÇ Ýöí ÇáúÅöÓúáóÇãö ÝóÅöÐóÇ
æóÕóÝóÊö ÇáúÅöÓúáóÇãó ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö ÈóÚúÏó ÇáúÈõáõæÛö æóßóÇäóÊú
ãóÝúåõæãóÉó ÇáúÅöÔóÇÑóÉö ÕóÍøó ÅöÓúáóÇãõåóÇ æóÃóÌúÒóÃó ÚöÊúÞõåóÇ
áöÍóÏöíËö ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó Ãóäøó ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÇÎúÊóÈóÑó ÅöÓúáóÇãó ÇáÓøóæúÏóÇÁö ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö¡
æóáöÃóäøó ÅöÔóÇÑóÉó ÇáúÎóÑúÓóÇÁö Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÍúßóÇãö ÊóÞõæãõ
ãóÞóÇãó ÇáäøõØúÞö ÝóßóÐóáößó Ýöí ÇáúÅöÓúáóÇãö.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑó Ãóäøó ÅöÓúáóÇãóåóÇ ãõÚúÊóÈóÑñ ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö ÝóÞóÏú
äóÞóáó ÇáúãõÒóäöíøõ Ãóäøóåõ ÅöÐóÇ ÃóÚúÊóÞóåóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÅöÔóÇÑóÉö
ÈöÇáúÅöÓúáóÇãö ÃóÌúÒóÃóÊúåõ.
æóÑóæóì ÇáÑøóÈöíÚõ Ýöí ßöÊóÇÈö (ÇáúÃõãøö) ÅöÐóÇ ÃóÔóÇÑóÊú ÈöÇáúÅöÓúáóÇãö
æóÕáøóÊú ÌóÇÒó ÚöÊúÞõåóÇ ÝóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ ÝöíãóÇ ÑóæóÇåõ
ÇáÑøóÈöíÚõ ãöäú ÕóáóÇÊöåóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÅöÔóÇÑóÉö åóáú íóßõæäõ ÔóÑúØðÇ Ýöí
ÌóæóÇÒö ÇáúÚöÊúÞö Ãóãú áóÇ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÃóäøóåóÇ ÊóæúßöíÏñ æóáóíúÓóÊú ÔóÑúØðÇ Úóáóì ãóÇ äóÞóáóåõ
ÇáúãõÒóäöíøõ áöÃóäøó ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã
ó - ÇÞúÊóÕóÑó ãöäó ÇáúÃóÚúÌóãöíøóÉö Úóáóì ÇáúÅöÔóÇÑóÉö ÈöÇáúÅöÓúáóÇãö
Ïõæäó ÇáÕøóáóÇÉö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÕóáóÇÉó ÇáúÃóÎúÑóÓö ÔóÑúØñ Ýöí ÕöÍøóÉö
ÅöÓúáóÇãöåö ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö æóÍõãöáó ÅöØúáóÇÞõ ÇáúãõÒóäöíøö Úóáóì
ÊóÝúÓöíÑö ÇáÑøóÈöíÚö áöÃóäøó ÇáúÅöÔóÇÑóÉó ÇÓúÊöÏúáóÇáñ íóÎúÊóÕøõ
ÈöÇáúÃóÎúÑóÓö¡ æóÇáÕøóáóÇÉõ ÝóÞóÏú ÇÔúÊóÑóßó ÝöíåóÇ ÇáäøóÇØöÞõ
æóÇáúÃóÎúÑóÓõ ÝóÅöÐóÇ Ãóãúßóäó ÇÎúÊöÈóÇÑõ ÅöÓúáóÇãöåö ÈöãóÇ
íóÔúÊóÑößóÇäö Ýöíåö áóãú íóÌõÒö ÇáöÇÎúÊöÕóÇÑõ Úóáóì ãóÇ íõÎúÊóÕøõ Èöåö.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÓõÈöíóÊú ÕóÈöíøóÉñ ãóÚó ÃóÈóæóíúåóÇ
ßóÇÝöÑóíúäö ÝóÚóÞóáóÊú
(10/467)
æóæóÕóÝóÊö ÇáúÅöÓúáóÇãó æóÕóáøóÊú ÅöáøóÇ
ÃóäøóåóÇ áóãú ÊóÈúáõÛú áóãú ÊõÌúÒöÆúåõ ÍóÊøóì ÊóÕöÝó ÇáúÅöÓúáóÇãó ÈóÚúÏó
ÇáúÈõáõæÛö) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÓõÈöíóÊö ÇáÕøóÈöíøóÉõ Ãóæö
ÇáÕøóÈöíøõ ãóÚó ÃóÈóæóíúåöãóÇ Ãóæú ãóÚó ÃóÍóÏöåöãóÇ ÝóáóÇ ÇÚúÊöÈóÇÑó
áöÍõßúãö ÇáÓøóÇÈöí æóåöíó ãõÚúÊóÈóÑóÉõ ÇáÏøöíäö Èöãóäú ÓõÈöíó ãóÚóåóÇ
ãöäú ÃóÈóæóíúåóÇ¡ æóÅöäú ÃóÓúáóãó ÃóÍóÏõ ÃÈæíåÇ ÇáãÓÈí ãÚåÇ ßÇä ÅÓáÇãÇð
æáåÇ æóÃóÌúÒóÃó ÚöÊúÞõåóÇ Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö. æóÅöäú áóãú íõÓúáöãú
æóÇÍöÏñ ãöäúåõãóÇ Ýóåöíó Úóáóì Íõßúãö ÇáúßõÝúÑö ÓóæóÇÁð ßóÇäó ÇáÓøóÇÈöí
áóåóÇ ãõÓúáöãðÇ Ãóæú ßóÇÝöÑðÇ¡ ÝóÅöäú æóÕóÝóÊö ÇáúÅöÓúáóÇãó ÈóÚúÏó
ÈõáõæÛöåóÇ Íõßöãó ÈöÅöÓúáóÇãöåóÇ æóÌóÇÒó ÚöÊúÞõåóÇ¡ æóÅöäú æóÕóÝóÊö
ÇáúÅöÓúáóÇãó ÞóÈúáó ÈõáõæÛöåóÇ æóÕóáøóÊú äõÙöÑó ÝóÅöäú ßóÇäó Ðóáößó
ÞóÈúáó ÊóãúíöíÒöåóÇ æóÚóÞúáöåóÇ ãóÇ ÊóÞõæáõ æóÊóÝúÚóáõ áóãú íóßõäú
Ðóáößó ÅöÓúáóÇãðÇ ãöäúåóÇ ÅöÌúãóÇÚðÇ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÈóÚúÏó ÇáÊøóãúíöíÒö
æóÇáúÚóÞúáö ÝöíãóÇ ÊóÞõæáõ æóÊóÝúÚóáõ ßóÇáúãõÑóÇåöÞóÉö ÝóãóÐúåóÈõ
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ ãöäú ÛóíúÑö
ÇáúÈóÇáöÛö ÅöÓúáóÇãñ ßóãóÇ áóÇ íóÕöÍøõ ãöäúåõ ÇÑúÊöÏóÇÏñ áÇÑÊÝÇÚ ÇáÞáã.
æÞÇá ÃÈæ ÓÚíÏ ÇáÇÕØÎÑí Ýí ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: íóÕöÍøõ ÅöÓúáóÇãõåõ ÞóÈúáó
ÇáúÈõáõæÛö ÅöÐóÇ ÚóÞóáó ãóÇ íóÞõæáõ æóãóíøóÒó ãóÇ íóÝúÚóáõ æóÈöåö ÞóÇáó
ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó æóáóÇ ÊóÕöÍøõ ãöäúåõ ÇáÑøöÏøóÉõ æóÝóÑøóÞóÇ ÈóíúäóåõãóÇ
áöÃóäøó ÅöÓúáóÇãó ÛóíúÑö ÇáúÈóÇáöÛö íóÕöÍøõ ÊóÈóÚðÇ áöÃóÈóæóíúåö
æóÑöÏøóÉó ÛóíúÑö ÇáúÈóÇáöÛö áóÇ ÊóÕöÍøõ ÊóÈóÚðÇ áöÃóÈóæóíúåö ÝóáóÇ
íóÕöÍøõ ÊóÈóÚõåõ. æóÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ æóÇÎúÊóÇÑóåõ ÇáÏøóÇÑóßöíøõ
Ãóäøóåõ íóßõæäõ ãõÓúáöãðÇ Ýöí ÇáÙøóÇåöÑö æóíóßõæäõ ÅöÓúáóÇãõåõ Ýöí
ÇáúÈóÇØöäö ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÈõáõæÛöåö ÝóÅöäú ÃóÞóÇãó Úóáóì ÅöÓúáóÇãöåö
ÈóÚúÏó ÇáúÈõáõæÛö ËóÈóÊó ÅöÓúáóÇãõåõ ÙóÇåöÑðÇ æóÈóÇØöäðÇ æóÅöäú ÃóÙúåóÑó
ÇáÔøöÑúßó áóãú íõÞúÈóáú Ýöí ÇáÙøóÇåöÑö æóßóÇäó ãóÞúÈõæáðÇ Ýöí
ÇáúÈóÇØöäö. æóÇáúßóáóÇãõ ãóÚó ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó Ýöí åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉö
íóÃúÊöí ãöäú ÈóÚúÏõ¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ áóæú ÃóÚúÊóÞóåõ ÞóÈúáó ÈõáõæÛöåö
æóÈóÚúÏó æóÕúÝöåö ÇáúÅöÓúáóÇãó áóãú íõÌúÒöåö Úóáóì ãóÐúåóÈö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóÃóÌúÒóÃóåõ Úóáóì ãóÐúåóÈö ÇáúÅöÕúØóÎúÑöíøö æóÃóÈöí
ÍóäöíÝóÉó æóßóÇäó ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáËøóÇáöËö ÝóÅöäú ÃóÞóÇãó
Úóáóì ÅöÓúáóÇãöåö ÈóÚúÏó ÈõáõæÛöåö ÃóÌúÒóÃóåõ ÚöÊúÞõåõ áöÃóäøóåõ ÞóÏú
ÕóÍøó ÅöÓúáóÇãõåõ¡ ÙóÇåöÑõåõ æóÈóÇØöäõåõ æóÅöäú ÃóÙúåóÑó ÇáÔøöÑúßó áóãú
íõÌúÒöåö áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÒóÇáó ÅöÓúáóÇãõåõ ÙóÇåöÑõåõ æóÈóÇØöäõåõ æóÅöäú
ãóÇÊó ÞóÈúáó Ãóäú íóÕöÝó ÃóÍóÏó ÇáúÃóãúÑóíúäö ÃóÌúÒóÃóåõ Ýöí ÇáÙøóÇåöÑö
æóáóãú íõÌúÒöåö Ýöí ÇáúÈóÇØöäö.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÓõÈöíó ÇáØøöÝúáõ Ïõæäó ÃóÈóæóíúåö ÝóÇáÙøóÇåöÑõ ãöäú
ãóÐúåóÈö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ãóäøóåõ ãõÚúÊóÈöÑñ ÈöÍõßúãö ÓóÇÈöíåö æóíóÕöíÑõ
ãõÓúáöãðÇ ÈöÅöÓúáóÇãöåö áöÃóäøó ÇáØøöÝúáó ÊóÈóÚñ áöÛóíúÑöåö ÝóÅöÐóÇ áóãú
íóÊúÈóÚú ÃóÈóæóíúåö áöÇäúÝöÑóÇÏöåö ÚóäúåõãóÇ ÕóÇÑó ÊóÈóÚðÇ áóÓóÇÈöíåö
áöÇÎúÊöÕóÇÕöåö Èöãöáúßöåö ÝóÚóáóì åóÐóÇ íõÌúÒöÆõ ÚöÊúÞõåõ Ýöí
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö.
æóÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: áóÇ íóßõæäõ ÊóÈóÚðÇ áöáÓøóÇÈöí áöÃóäøó
ÚóÏóãó ÇáúÈóÚúÖöíøóÉö áóÇ íóäúÞõáõ Íõßúãóåõ Åöáóì ãóÇáößö ÇáÑøöÞøö
ßóÇáúãõÔúÊóÑöí ÝóÚóáóì åóÐóÇ áóÇ íÌÒÆ ÚÊÞå Ýí ÇáßÝÇÑÉ.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóæóÕúÝõåóÇ ÇáúÅöÓúáóÇãó Ãóäú ÊóÔúåóÏó Ãóäú
áóÇ Åöáóåó ÅöáøóÇ Çááøóåõ æóÃóäøó ãõÍóãøóÏðÇ ÑÓæá Çááå - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - æóÊóÈúÑóÃó ãöäú ßõáøö Ïöíäò ÎóÇáóÝó ÇáúÅöÓúáóÇãó
æóÃõÍöÈøõ áóæö ÇãúÊóÍóäóåóÇ ÈöÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÈöÇáúÈóÚúËö ÈóÚúÏó ÇáúãóæúÊö
æóãóÇ ÃÔÈåå) .
(10/468)
ÞÇá ÇáãÇæÑÏí: ÇáãÚÊÈÑ Ýí æÕÝ ÇáÅÓáÇã
ÈËáÇËÉ ÃóÔúíóÇÁó:
ÃóÍóÏõåóÇ: ÇáúÅöÞúÑóÇÑõ ÈöÇáÔøóåóÇÏóÊóíúäö.
æóÇáËøóÇäöí: ÇáúÈóÑóÇÁóÉõ ãöäú ßõáøö Ïöíäò ÎóÇáóÝó ÇáúÅöÓúáóÇãó.
æóÇáËøóÇáöËõ: ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ ÈöÇáúÈóÚúËö æóÇáäøõÔõæÑö.
ÝóÃóãøóÇ ÇáÔøóåóÇÏóÊóÇäö Ýóåõæó Þóæúáõåõ ÃóÔúåóÏõ Ãóäú áóÇ Åöáóåó ÅöáøóÇ
Çááøóåõ æóÃóäøó ãõÍóãøóÏðÇ ÑÓæá Çááøóåö æóåóÐóÇ ÔóÑúØñ Ýöí ÅöÓúáóÇãöåö
áóÇ íóÕöÍøõ ÅöáøóÇ Èöåö áöÃóäøó ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÃóÎóÐóåõ Úóáóì ßõáøö ãöäú ÃóÎóÐó Úóáóíúåö
ÇáúÅöÓúáóÇãó.
æóÃóãøóÇ ÇáúÈóÑóÇÁóÉõ ãöäú ßõáøö Ïöíäò ÎóÇáóÝó ÇáúÅöÓúáóÇãó ÝóÞóÏö
ÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöíåö åóáú åõæó ÔóÑúØñ áóÇ íóÕöÍøõ ÇáúÅöÓúáóÇãõ
ÅöáøóÇ Èöåö Ãóãú áóÇ Úóáóì ËóáóÇËóÉö ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøóåõ ÇÓúÊöÍúÈóÇÈñ æóáóíúÓó ÈöÔóÑúØò æóÇÌöÈò áöÃóäøó
ÈóÑóÇÁóÊóåõ ãöäú ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÏúíóÇäö ãöäú ãõæÌöÈóÇÊö ÇáúÅöÓúáóÇãö
Ýóáóãú íóßõäú ÔóÑúØðÇ Ýöí ËõÈõæÊöåö ßóÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÕøöíóÇãö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÔóÑúØñ æóÇÌöÈñ áóÇ íóÕöíÑõ ãõÓúáöãðÇ
ÅöáøóÇ Èöåö áöíóÒõæáó ÇáöÇÍúÊöãóÇáõ Úóäú ÔóåóÇÏóÊöåö¡ áöãóÇ Ñõæöíó Ãóäøó
ÑóÌõáðÇ ãöäó ÇáúíóåõæÏö ÃóÊóì Ýöí ÌóãóÇÚóÉò ãöäú ÃóÕúÍóÇÈöåö Åöáóì
ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÝóÓóÃóáóåõ Úóäú
ÃõãõæÑò ãöäú ãóÚóÇáöãö ÇáÏøöíäö ÝóÃóÎúÈóÑóåõ ÈöåóÇ ÝóÞóÇáó: ÃóÔúåóÏõ
Ãóäøóßó äóÈöíøñ ãõÍöÞøñ ÝóÞóÇáó áóåõ æóáöãóäú ãóÚóåõ: ãóÇ ãóäóÚóßõãú
Ãóäú ÊõÈóÇíöÚõæäöí ÝóÞóÇáó: äóÎóÇÝõ Ãóäú íóÞúÊõáóäóÇ íóåõæÏõ áöÃóäøó
ÏóÇæõÏó ÏóÚóÇ Ãóäú íóÌúÚóáó Çááøóåõ ÇáäøõÈõæøóÉó Ýöí æóáóÏöåö Ýóáóãú
íõÌúÑö Úóáóíúåö ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
Íõßúãó ÇáúÅöÓúáóÇãö ãóÚó ÇáöÇÚúÊöÑóÇÝö ÈöäõÈõæøóÊöåö æóÃóäøóåõ ÞóÏú
ßóÇäó íóÔúåóÏõ ÈöÃóäú áóÇ Åöáóåó ÅöáøóÇ Çááøóåõ áöÃóäøóåõ áóãú íóÈúÑóÃú
ãöäú Ïöíäöåö ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÇáúÈóÑóÇÁóÉó ãöäú ßõáøö Ïöíäò ÎóÇáóÝó
Ïöíäó ÇáúÅöÓúáóÇãö ÔóÑúØñ Ýöí ËõÈõæÊö ÇáúÅöÓúáóÇãö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö
æóÃóÈöí ÍóÇãöÏò ÇáúãóÑúæóÑøõæÐöíøö Ãóäøóåõ ÔóÑúØñ Ýöí ÇáúÅöÓúáóÇãö
áöãóäú ÒóÚóãó Ãóäøó ãõÍóãøóÏðÇ äóÈöíøñ ãóÈúÚõæËñ Åöáóì ÅöÓúãóÇÚöíáó
Ïõæäó ÅöÓúÍóÇÞó æóåóÐóÇ ÈóÚúÖõ Þóæúáö ÇáúíóåõæÏö¡ æóÝöí ÅöÓúáóÇãö ãóäú
ÒóÚóãó Ãóäøóåõ áóíúÓó ÈöäóÈöíøò¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ãöäó ÇáØøóÇÆöÝóÉö
ÇáúÃõæáóì áóãú íóÕöÍøó ÅöÓúáóÇãõåõ ÈöÇáÔøóåóÇÏóÊóíúäö ÅöáøóÇ
ÈöÇáúÈóÑóÇÁóÉö ãöäú ßõáøö Ïöíäò ÎóÇáóÝó ÇáúÅöÓúáóÇãó¡ æÅä Ãä ãöäó
ÇáØøóÇÆöÝóÉö ÇáúÃõÎúÑóì ÕóÍøó ÅöÓúáóÇãõåõ ÈöÇáÔøóåóÇÏóÊóíúäö æóÅöäú áóãú
íóÊóÈóÑøóÃú ãöäú ßõáøö Ïöíäò ÎóÇáóÝó Ïöíäó ÇáúÅöÓúáóÇãö æóÃóãøóÇ
ÇáúÅöÞúÑóÇÑõ ÈöÇáúÈóÚúËö æóÇáäøõÔõæÑö æóÇáúÌóäøóÉö æóÇáäøóÇÑö
æóÇáËøóæóÇÈö æóÇáúÚóÐóÇÈö Ýóßõáøõ Ðóáößó ÇÓúÊöÍúÈóÇÈñ æóáóíúÓó ÈöÔóÑúØò
æóÇÌöÈò áöÃóäøó ÅöÞúÑóÇÑóåõ ÈöÕöÏúÞö ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Úóáóì äõÈõæøóÊöåö íóÊóÖóãøóäõ ÇÚúÊöÑóÇÝóåõ
ÈöÌóãöíÚö Ðóáößó áöÃóäøóåõ Ýöí ÌõãúáóÉö ÊóÕúÏöíÞöåö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(10/469)
(ÈóÇÈõ ãóÇ íõÌúÒöÆõ ãöäó ÇáÑøöÞóÇÈö æóãóÇ
áóÇ íÌÒÆ)
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì: (áóÇ íõÌúÒöÆõ Ýöí ÑóÞóÈóÉò æóÇÌöÈóÉò
ÑóÞóÈóÉñ ÊõÔúÊóÑóì ÈöÔóÑúØö Ãóäú ÊõÚúÊóÞó áöÃóäøó Ðóáößó íóÖóÚõ ãöäú
ËóãóäöåóÇ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑÏöíøõ: Ýöí ÇáúÈóíúÚö ÈöÔóÑúØö ÇáúÚöÊúÞö ËóáóÇËóÉõ
ÃóÞóÇæöíáó ÐóßóÑúäóÇåóÇ Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáúÈõíõæÚö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó ÞöíóÇÓõ ãóÐúåóÈöåö æóÈöåö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó
Åöäøó ÇáúÈóíúÚó ÈóÇØöáñ æóÅöäú ÃóÚúÊóÞóåõ áóãú íóäúÝõÐú ÚöÊúÞõåõ
æóíõÎóÇáóÝõ ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó Ýöí äõÝõæÐö ÚöÊúÞöåö ãóÚó ÈõØúáóÇäö
ÈóíúÚöåö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÈóíúÚó ÌóÇÆöÒñ æóÇáÔøóÑúØó áóÇÒöãñ
æóåõæó ÇáúãóäúÕõæÕõ Úóáóíúåö Ýöí ÃóßúËóÑö ÇáúãóæóÇÖöÚö æóíõÄúÎóÐõ
ÈöÚöÊúÞöåö ÌóÒóÇÁð ÈöÇáÔøóÑúØö æóáóÇ íõÌúÒöíåö Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
áöÇÓúÊöÍúÞóÇÞöåö ÈöÛóíúÑöåóÇ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇáöËõ: ÍóßóÇåõ ÃóÈõæ ËóæúÑò æóÈöåö ÞóÇáó ÇÈúäõ ÃóÈöí
áóíúáóì Åöäøó ÇáúÈóíúÚó ÌóÇÆöÒñ æóÇáÔøóÑúØó ÈóÇØöáñ æóáóÇ íõÌúÈóÑõ Úóáóì
ÚöÊúÞöåö áóßöäú Åöäö ÇãúÊóäóÚó ãöäú ÚöÊúÞöåö ßóÇäó áöáúÈóÇÆöÚö
ÇáúÎöíóÇÑõ Ýöí ÝóÓúÎö ÇáúÈóíúÚö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ áóæú ÃóÚúÊóÞóåõ Úóäú
ßóÝøóÇÑóÊöåö ÝóÝöí ÅöÌúÒóÇÆöåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÌúÒöÆõ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÓúÊóÍöÞøõ ÚöÊúÞóåõ ÈöÛóíúÑö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÝóÃóÌúÒóÃó Úóäö ÇáúÚöÊúÞö ßóÛóíúÑöåö ãöäó ÇáúÚóÈöíÏö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ íõÌúÒöÆõ æóåõæó ÇáúÃóÕóÍøõ áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáöÇÔúÊöÑóÇØó Ýöí ÚöÊúÞöåö ËóÇÈöÊñ Ýöí ÝóÓúÎö
ÇáúÈóÇÆöÚö Åöäú áóãú íõÚúÊöÞú ÝóÕóÇÑó ãõÓúÊóÍóÞøðÇ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáÔøóÑúØó Þóáøó Ãóæú ßóËõÑó ãöäú Ëóãóäöåö ÝóÕóÇÑó
äóÞúÕðÇ æóÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ ÊóæúÌöíåó ÇáúÃóÞóÇæöíáö Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáúÈõíõæÚö.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóÇ íõÌúÒöÆõ ÝöíåóÇ ãõßóÇÊóÈñ ÃóÏøóì ãöäú
äõÌõæãöåö ÔóíúÆðÇ Ãóæú áóãú íõÄóÏøöåö áöÃóäøóåõ ãóãúäõæÚñ ãöäú ÈóíúÚöåö)
.
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ. ÚöÊúÞõ ÇáúãõßóÇÊóÈö æóÇÞöÚñ
æóáóÇ íõÌúÒöÆõ Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóÈöåö ÞóÇáó ãóÇáößñ
æóÇáúÃóæúÒóÇÚöíøõ. æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó æóÕóÇÍöÈóÇåõ íõÌúÒöÆõ
ÚöÊúÞõåõ Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Åöäú áóãú íõÄóÏøö ÔóíúÆðÇ ãöäú äõÌõæãöåö
æóáóÇ íõÌúÒöÆõ Åöäú ÃóÏøóÇåõ ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈÞæá Çááå ÊÚÇáì {ÝÊÍÑíÑ ÑÞÈÉ}
æóÇÓúãõ ÇáÑøóÞóÈóÉö íóäúØóáöÞõ Úóáóì ÇÓúãö ÇáúãõßóÇÊóÈö áöÞóæúáöåö ÊÚÇáì
{æÝí ÇáÑÞÇÈ} [ÇáÊæÈÉ: 60] æåã
(10/470)
ÇáúãõßóÇÊóÈõæäó ÝóÕóÇÑó ÏóÇÎöáðÇ Ýöí
ÇáúÚõãõæãö ÝóÃóÌúÒóÃó æóáöãóÇ Ñõæöíó Úóäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Ãóäøóåõ ÞóÇáó: (ÇáúãõßóÇÊóÈõ ÚóÈúÏñ ãóÇ ÈóÞöíó
Úóáóíúåö ÏöÑúåóãñ) æóÅöÐóÇ ßóÇäó ÚóÈúÏðÇ ÃóÌúÒóÃó ÚöÊúÞõåõ ßóÓóÇÆöÑö
ÇáúÚóÈöíÏö¡ ÞóÇáõæÇ: æóáöÃóäøóåóÇ ÑóÞóÈóÉñ ÓóáöíãóÉñ áóãú íóÑúÌöÚú
Åöáóíúåö ÈöÔóíúÁò ãöäú ËóãóäöåóÇ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íõÌúÒöÆó ÚöÊúÞõåóÇ Úóäú
ßóÝøóÇÑóÊöåö ßóÇáúÚóÈúÏö ÇáúÞöäøö ÞóÇáõæÇ: æóáöÃóäøóåõ ÚóÞúÏñ íóáúÍóÞõåõ
ÇáúÝóÓúÎõ ÝóæóÌóÈó Ãóäú áóÇ íóãúäóÚó ãöäó ÇáúÅöÌúÒóÇÁö Úóäö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ßóÇáúãóÈöíÚö ÈöÔóÑúØö ÇáúÎöíóÇÑö¡ ÞóÇáõæÇ: æóáöÃóäøóåõ
ÚóÞúÏõ ÚöÊúÞò ÈöÕöÝóÉò ÝóæóÌóÈó Ãóäú áóÇ íóãúäóÚó ãöäú ÊóÚúÌöíáö
ÚöÊúÞöåö Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ßóÇáúÚöÊúÞö ÈöÕöÝóÉò ÞóÇáõæÇ: æóáöÃóäøóåõ
ÚóÞúÏñ áöÇÓúÊöíÝóÇÁö ÍóÞøò ãóÚó ÈóÞóÇÁö Çáúãöáúßö ÝóæóÌóÈó Ãóäú áóÇ
íóãúäóÚó ãöäó ÇáúÚöÊúÞö Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ßóÇáúãóÑúåõæäö ÞóÇáõæÇ:
æóáöÃóäøó ÚöÊúÞóåõ íõæÌöÈõ ÝóÓúÎó ÇáúßöÊóÇÈóÉö ÞóÈúáó ÇáúÚöÊúÞö ÝóÕóÇÑó
ÇáúÚöÊúÞõ æóÇÞöÚðÇ ÈóÚúÏó ÇáúÝóÓúÎö æóåóÐóÇ áóÇ íóãúäóÚõ ãöäó
ÇáúÅöÌúÒóÇÁö Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ßóÇáúÝóÓúÎö ÈöÇáúÚóÌúÒö.
æóÏóáöíáõäóÇ: åõæó Ãóäøóåõ ãóãúäõæÚñ ãöäú ÈóíúÚöåö ÈöÚóÞúÏö ÇáúßöÊóÇÈóÉö
ÝóæóÌóÈó Ãóäú áóÇ íõÌúÒöÆó ÚöÊúÞõåõ Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ßóÇáúãõÄóÏøöí
ÈóÚúÖó äõÌõæãöåö.
ÝóÅöäú Þöíáó: ÇáúãóÚúäóì Ýöí ÇáúãõÄóÏøöí ÈóÚúÖó äõÌõæãöåö Ãóäøóåõ ÞóÏú
æóÕóáó Åöáóì ÈóÚúÖö ÈóÏóáö ÇáúÚöÊúÞö ÝóáöÐóáößó áóãú íõÌúÒöåö æóáóíúÓó
ßóÐóáößó Ýöíãóäú áóãú íõÄóÏøöåö Þöíáó: áóíúÓó áöåóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì
ÊóÃúËöíÑñ Ýöí ÇáúãóäúÚö ãöäó ÇáúÅöÌúÒóÇÁö áöÃóäøóåõ áóæú ÃóÏøóì ÈóÚúÖó
äõÌõæãöåö Ëõãøó ÃóÚúÊóÞóåõ ÈóÚúÏó ÝóÓúÎö ÇáúßöÊóÇÈóÉö ÃóÌúÒóÃó ÝóáóÇ
íóßõæäõ áöÚóÏóãö åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì ÊóÃúËöíÑñ Ýöí ÇáúÅöÌúÒóÇÁö áöÃóäøó
ÇáúÚõÞõæÏó ÇáúãóÇäöÚóÉó ãä ÅÌÒÇÁ ÚÞå ÈóÚúÏó ÇáúÃóÏóÇÁö åöíó ãóÇäöÚóÉñ
ãöäú ÅöÌúÒóÇÁö ÚöÊúÞöåö ÞóÈúáó ÇáúÃóÏóÇÁö ßóÇáúÈóíúÚö æóÇáÕøõáúÍö¡
æóáöÃóäøóåõ ÓóÈóÈõ ÍõÑøöíøóÉò íóãúäóÚõ ãöäú ÌóæóÇÒö ÇáúÈóíúÚö ÝóæóÌóÈó
Ãóäú íóãúäóÚó ãöäú ÚöÊúÞö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ßóÇÓúÊöíáóÇÏö Ãõãøö ÇáúæóáóÏö.
ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóÇáúãóÚúäóì Ýöí Ãõãøö ÇáúæóáóÏö ÇÓúÊöÞúÑóÇÑõ ÓóÈóÈö
ÇáúÍõÑøöíøóÉö ÝöíåóÇ æóáóíúÓó ÓóÈóÈõ ÇáúÍõÑøöíøóÉö Ýöí ÇáúãõßóÇÊóÈö
ãõÓúÊóÞöÑøðÇ Þöíáó: ÇÚúÊöÈóÇÑõ åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì íóÝúÓõÏõ ÈöÇáúãõÄóÏøöí
ÈÚÖ äÌæãå áÃä ÓÈÈ ÍÑíÊå ÛíÑ ãÓÊÞÑæáÇ íõÌúÒöÆõ Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö¡
æóáöÃóäøóåõ ÚóÞúÏñ ãóäóÚóåõ ãöäú ÈóíúÚöåö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóãúäóÚó ãöäú
ÚöÊúÞöåö Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö ßóÇáúÈóíúÚö.
ÝóÅöäú Þöíáó ÇáúãóÚúäóì Ýöí ÇáúÈóíúÚö Ãóäøó ÚöÊúÞóåõ áóÇ íóÞóÚõ
æóÇáúãõßóÇÊóÈõ ÚöÊúÞõåõ æóÇÞöÚñ Þöíáó: áóíúÓó ÇÎúÊöáóÇÝõåõãóÇ Ýöí
æõÞõæÚö ÇáúÚöÊúÞö ãóÇäöÚðÇ ãöäö ÇÓúÊöæóÇÆöåöãóÇ Ýöí ÚóÏóãö ÇáúÅöÌúÒóÇÁö
Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ßóÇáúãõÄóÏøöí ÈóÚúÖó äõÌõæãöåö¡ æóáöÃóäøó ãóäú áóãú
íóÌõÒú ÊóßúÝöíÑõåõ ÈöæóáóÏö ÇáúãõßóÇÊóÈö áóãú íóÌõÒú ÊóßúÝöíÑõåõ
ÈöÇáúãõßóÇÊóÈö ßóÇáúæóÑóËóÉö¡ æóáöÃóäøó ãóäú áóãú íóÌõÒú Ãóäú íõßóÝøöÑó
Èöåö ÇáúæóÑóËóÉõ áóãú íóÌõÒú Ãóäú íõßóÝøöÑó Èöåö ÇáúãóæúÑõæËõ ßóÐóáößó
ÇáúãõßóÇÊóÈõ¡ æóáöÃóäøóåõ ãóãúäõæÚñ ãöäó ÇáÊøóÕóÑøõÝö Ýöí ãõßóÇÊóÈöåö
ßóãóÇ íõãúäóÚõ ãöäó ÇáÊøóÕóÑøõÝö Ýöí ÚóÈúÏö ÛóíúÑöåö ÝóæóÌóÈó Ãóäú
íóÓúÊóæöíóÇ Ýöí ÇáúãóäúÚö ãä ÇáÅÌÒÇÁ ÈåãÇ Úä ßÝÇÑÊå¡ æáÃä ÓÇÆÑÇð
ÃóÍúßóÇãö ÇáúãõßóÇÊóÈö ãõÊóÓóÇæöíóÉñ ÞóÈúáó ÇáúÃóÏóÇÁö æóÈóÚúÏóåõ
ßóÇáÔøóåóÇÏóÉö æóÇáúæöáóÇíóÉö æóÇáäøóÓóÈö ÝóßóÐóáößó Ýöí ÇáúÚöÊúÞö Úóäö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö¡ æóáöÃóäøó ÚöÊúÞó ÇáúãõßóÇÊóÈö ÅöÈúÑóÇÁñ æóÅöÈúÑóÇÄõåõ
ÚöÊúÞñ æóÚöÊúÞõåõ ÈöÇáúÅöÈúÑóÇÁö áóÇ íõÌúÒöÆõ Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
ÝóßóÐóáößó ÅöÈúÑóÇÄõåõ ÈöÇáúÚöÊúÞö áóÇ íõÌúÒöÆõ Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö¡
æóáöÃóäøó ßõáøó ãóäö ÇÓúÊóÍóÞøó ÔóíúÆðÇ ÈöÓóÈóÈò Åöáóì ÃóÌóáò ßóÇäó
ÊóÚúÌöíáõåõ ãõÚúÊóÈóÑðÇ ÈöÇÓúÊöÍúÞóÇÞöåö áöÐóáößó ÇáÓøóÈóÈö ßóÊóÚúÌöíáö
ÇáÏøóíúäö ÇáúãõÄóÌøóáö ÝóÕóÇÑó ÊóÚúÌöíáõ ÇáúÚöÊúÞö ÞóÈúáó ÃóÏóÇÁö
ÇáúßöÊóÇÈóÉö ãõÞóíøóÏðÇ áöÇÓúÊöÍúÞóÇÞöåö ÈöÇáúßöÊóÇÈóÉö æóÐóáößó ãóÇäöÚñ
ãöäú ÅöÌúÒóÇÆöåö Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö áóæú ÃõÚúÊöÞó ÈöÇáúÃóÏóÇÁö.
(10/471)
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇáúÂíóÉö: Ýóåõæó
ÇáúãóäúÚõ ãöäú ÅöØúáóÇÞö ÇÓúãö ÇáÑøóÞóÈóÉö Úóáóì ÇáúãõßóÇÊóÈö ÈöÏóáöíáö
Ãóäøóåõ áóæú ÍóáóÝó áóÇ íóãúáößõ ÑóÞóÈóÉð áóãú íóÍúäóËú Èöãöáúßö
ÇáúãõßóÇÊóÈö æóáóæú ÃóØúáóÞó Úóáóíúåö ÇÓúãó ÇáÑøóÞóÈóÉö áóßóÇäó
ãóÎúÕõæÕðÇ ÈöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåö (ÇáúãõßóÇÊóÈõ ÚóÈúÏñ ãóÇ ÈóÞöíó
Úóáóíúåö ÏöÑúåóãñ) æóåõæó Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó Èöåö Ãóäú áóÇ íõÚúÊÞó ãöäúåõ
ÈöÞóÏúÑö ÃóÏóÇÆöåö áóÇ Ãóäøóåõ ßóÇáúÚóÈúÏö Ýöí ÌóãöíÚö ÃóÍúßóÇãöåö.
æóÃóãøóÇ ÞöíóÇÓõåõ Úóáóì ÇáúÚóÈúÏö ÝóÇáúãóÚúäóì Ýöíåö ÌóæóÇÒõ ÈóíúÚöåö
æóÃóãøóÇ ÞöíóÇÓõåõ Úóáóì ÇáúÈóíúÚö ÈöÔóÑúØö ÇáúÎöíóÇÑö áöÚöáøóÉö Ãóäøóåõ
ÚóÞúÏñ íóáúÍóÞõåõ ÇáúÝóÓúÎõ ÝãäÊÞÖ Èãä ÃÏì ÈÚÖ äÌæãå Ýí ÇáúãóÚúäóì
ÈöÔóÑúØö ÇáúÎöíóÇÑö ÌóæóÇÒõ ÊóÕóÑøõÝö ÇáúÈóÇÆöÚö Ýöíåö ÈöÛóíúÑö
ÇáúÚöÊúÞö. æóÃóãøóÇ ÞöíóÇÓõåõ Úóáóì ÇáúÚöÊúÞö ÈöÕöÝóÉò ÝóÇáúãóÚúäóì
Ýöíåö ÌóæóÇÒõ ÊóÕóÑøõÝöåö Ýöíåö ÈöÇáúãóÈöíÚö æóÛóíúÑöåö æóÊóãóáøõßö
ÃóßúÓóÇÈöåö.
æóÃóãøóÇ ÞöíóÇÓõåõ Úóáóì ÇáúãóÑúåõæäö ÝóáöáÔøóÇÝöÚöíøö ÑóÖöíó Çááøóåõ
Úóäúåõ Ýöí ÚöÊúÞöåö Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö ËóáóÇËóÉõ ÃóÞóÇæöíáó:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøóåõ áóÇ íóäúÝóÐõ ÚöÊúÞõåõ ãõÚúÓöÑðÇ ßóÇäó Ãóæú ãõæÓöÑðÇ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: íóäúÝóÐõ ãõæÓöÑðÇ ßóÇäó Ãóæú ãõÚúÓöÑðÇ.
æóÇáËøóÇáöËõ: íóäúÝóÐõ ÚöÊúÞõåõ ãóÚó íóÓóÇÑöåö æóáóÇ íóäúÝóÐõ ãóÚó
ÅöÚúÓóÇÑöåö ÝóÅöäú ãõäöÚó ãöäú äõÝõæÐö ÚöÊúÞöåö ÈóØóáó ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáõ
Èöåö¡ æóÅöäú Þöíáó ÈöäõÝõæÐö ÚöÊúÞöåö ßóÇäó ÇáúãóÚúäóì Ýöíåö ÈóÞóÇÄõåõ
Úóáóì ãöáúßöåö æóíóãúáößõ ßóÓúÈóåõ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãõßóÇÊóÈö¡ æóáöÃóäøó
ÇáúãóÑúåõæäó íóÓúÊóæöí Íõßúãõ ÚöÊúÞöåö ÈóÚúÏó ÃóÏóÇÁö ÈóÚúÖö ÇáúÍóÞøö
æóÞóÈúáóåõ ÝóßóÐóáößó íóÌöÈõ Ãóäú íóÓúÊóæöíó ÚöÊúÞõ ÇáúãõßóÇÊóÈö ÈóÚúÏó
ÃóÏóÇÁö ÈóÚúÖö ÇáäøõÌõæãö æóÞóÈúáóåõ. æÃãÇ Þæáåã Åöäøó ÚöÊúÞóåõ ãõæÌöÈñ
áöÊóÞúÏöíãö ÇáúÝóÓúÎö ÝóÚóäúåõ ÌóæóÇÈóÇäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÚöÊúÞóåõ
(ÅöÈúÑóÇÁñ) æóáóíúÓó ÈöÝóÓúÎò Ýóáóãú íóÓúáóãö ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáõ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó ÝóÓúÎðÇ áóÇÓúÊóæóì Íõßúãõåõ ÞóÈúáó
ÇáúÃóÏóÇÁö æóÈóÚúÏóåõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóÇ íõÌúÒöÆõ Ãõãøõ æóáóÏò Ýöí Þóæúáö ãóäú
áÇ íÈíÚåÇ (ÞÇá ÇáãÒäí) ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì åõæó áóÇ íõÌöíÒõ ÈóíúÚóåóÇ æóáóåõ
ÈöÐóáößó ßöÊóÇÈñ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó áóÇ íõÌúÒöÆõ ÚöÊúÞõ Ãõãøö
ÇáúæóáóÏö Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóáóÇ íóÌõæÒõ ÈóíúÚõåóÇ.
æóÞóÇáó ÏóÇæõÏõ íóÌõæÒõ ÈóíúÚõåóÇ æóÚöÊúÞõåóÇ Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóÞóÇáó
ÚõËúãóÇäõ ÇáúÈóÊøöíøõ: íóÌõæÒõ ÚöÊúÞõåóÇ Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóáóÇ
íóÌõæÒõ ÈóíúÚõåóÇ. æóßöáóÇ ÇáúãóÐúåóÈóíúäö ÝóÇÓöÏñ æóÅöÈúØóÇáõ ÈóíúÚöåóÇ
íóÃúÊöí ãöäú ÈóÚúÏõ.
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ãóäøó ÚöÊúÞóåóÇ áóÇ íõÌúÒöÆõ ÔóíúÆóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ãõÓúÊóÍóÞøñ Ýöí ÛóíúÑö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö áöÞóæúáö
ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Ýöí ãóÇÑöíóÉó:
(ÃóÚúÊóÞóåóÇ æóáóÏõåóÇ)
(10/472)
Ãóíö ÇÓúÊóÍóÞøóÊú ÚöÊúÞóåóÇ ÈöæóáóÏöåóÇ
áöÃóäøó ÊóÌúæöíÒó ÚöÊúÞöåóÇ íóßõæäõ ÈöãóæúÊöåö æóÚöÊúÞõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
ãóÇ ÇÎúÊóÕøó ÈöåóÇ æáÇ íÓÊÍÞ ÈÛíÑåÇ.
æÇáËÇäí: Ãä ÇÓÊíáÇÏåÇ äóÞúÕñ ÈöÏóáöíáö ÃóäøóåóÇ áóæú ÞõÊöáóÊú æóÌóÈó
Úóáóì ÞÇÊáåÇ ÞíãÊåÇ äÇÞÕÉ ÈÇáÇÓÊíáÇÏ æóáóÇ ÊóÌöÈõ Úóáóíúåö ßóãóÇáõ
ÇáúÞöíãóÉö ãöäú ÛóíúÑö äóÞúÕò¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó Ðóáößó äóÞúÕðÇ ßóÇäó
ßóÇáÒøóãóÇäóÉö æóÐóáößó íóãúäóÚõ ãöäú ÚöÊúÞö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÃóãøóÇ ÇáúãõÏóÈøóÑõ ÝóíõÌúÒöÆõ ÚöÊúÞõåõ Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö. æóÞóÇáó
ÃóÈõæ ÍäíÝÉ æãÇáß ÇáÃæÒÇÚí ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõãú áóÇ íõÌúÒöíåö Úóäö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ßóÃõãøö ÇáúæóáóÏö æóÈóäóæúÇ Ðóáößó Úóáóì ÃóÕúáöåöãú Ýöí
Ãóäøó ÈóíúÚó ÇáúãõÏóÈøóÑö áóÇ íóÌõæÒõ ÅöáúÍóÇÞðÇ ÈöÃõãøö ÇáúæóáóÏö.
æóÚöäúÏóäóÇ íóÌõæÒõ ÈóíúÚõåõ ÅöáúÍóÇÞðÇ ÈöÇáúãõÚúÊóÞö ÈöÕöÝóÉò
æóÇáúßóáóÇãõ Úóáóì ÈóíúÚöåö íóÃúÊöí æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÃóÚúÊóÞó ãóÑúåõæäðÇ Ãóæú ÌóÇäöíðÇ
ÝóÃóÏøóì ÇáÑøóåúäó æóÇáúÌöäóÇíóÉó ÃóÌúÒóÃóåõ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ ÚöÊúÞõ ÇáúÚóÈúÏö ÇáúãóÑúåõæäö Úóäö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÝóÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ Ýöíåö ËóáóÇËóÉó ÃóÞóÇæöíáó ÞóÏøóãúäóÇ
ÊóæúÌöíåóåóÇ Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáÑøóåúäö.
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøó ÚöÊúÞóåõ áóÇ íóÕöÍøõ ãóÚó ÇáúíóÓóÇÑö æóÇáúÅöÚúÓóÇÑö.
æóÇáËøóÇäöí: íóÕöÍøõ ãóÚó ÇáúíóÓóÇÑö æóÇáúÅöÚúÓóÇÑö.
æóÇáËøóÇáöËõ: íóÕöÍøõ ãóÚó ÇáúíóÓóÇÑö æóáóÇ íóÕöÍøõ ãóÚó ÇáúÅöÚúÓóÇÑö
ÝóÅöäú ÃõÈúØöáó ÇáúÚöÊúÞõ ÝóÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ÈóÇÞöíóÉñ æóÇáúÚóÈúÏõ Ñóåúäñ
ÈöÍóÇáöåö æóÅöäú ÕóÍøó ÇáúÚöÊúÞõ ÈóØóáó ÇáÑøóåúäõ æóÃóÌúÒóÃóåõ ÚöÊúÞõåõ
Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö áöÃóäøó ÇáúãóÑúåõæäó ßóÇãöáõ Çáúãöáúßö ÛóíúÑõ
ãõÓúÊóÍöÞøò ÇáúÚöÊúÞó ÈöÎöáóÇÝö Ãõãøö ÇáúæóáóÏö æóíõÄúÎóÐõ ãöäó
ÇáÑøóÇåöäö ÇáúãõÚúÊöÞö ÞöíãóÊõåõ ÝóÅöäú ßóÇäó ÃóáúÍóÞõ ÍóÇáøðÇ
ÌóÚóáúÊóåõ ÞöÕóÇÕðÇ æóÅöäú ßóÇäó ãõÄóÌøóáðÇ Ýóåõæó ÈöÇáúÎöíóÇÑö Èóíúäó
Ãóäú íóÌúÚóáóåóÇ ÑóåúäðÇ ãóßóÇäóåõ Ãóæú íóÌúÚóáóåóÇ ÞöÕóÇÕðÇ ãöäó
ÇáúÍóÞøö ÝóÅöäú ÃõÚúÓöÑó ÈöåóÇ ÃõäúÙöÑó Åöáóì ãóÚúÓóÑóÊöåö Ëõãøó ÛõÑøöãó
ãöäú ÈóÚúÏö íóÓóÇÑöåö Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ.
(ÝóÕúáñ:)
æóÃóãøóÇ ÚöÊúÞõ ÇáúÚóÈúÏö ÇáúÌóÇäöí Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÞóÈúáó ÝóßóÇßöåö
ãöäó ÇáúÌöäóÇíóÉö ÝóÞóÏú ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ãóæúÖöÚò íóäúÝóÐõ
ÚöÊúÞõåõ æóÞóÇáó Ýöí ãóæúÖöÚò ÂÎóÑó áóÇ íóäúÝóÐõ ÚöÊúÞõåõ ÝóÞóÏú ÐóßóÑó
Ýöí äõÝõæÐö ÚöÊúÞöåö Þóæúáóíúäö¡ ÝóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí ãóÍóáøö
ÇáúÞóæúáóíúäö Úóáóì ËóáóÇËö ØõÑõÞò Ýóãöäúåõãú ãóäú ÞóÇáó: ÇáúÞóæúáóÇäö
Ýöí ÌöäóÇíóÉö ÇáúÎóØóÃö¡ ÝóÃóãøóÇ ÌöäóÇíóÉõ ÇáúÚóãúÏö ÝóíóäúÝóÐõ
ÚöÊúÞõåõ ÞóæúáðÇ æóÇÍöÏðÇ. æóãöäúåõãú ãóäú ÞóÇáó: ÇáúÞóæúáóÇäö Ýöí
ÌöäóÇíóÉö ÇáúÚóãúÏö ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäóÊú ÎóØóÃð ÝóáóÇ íóäúÝóÐõ
ÚöÊúÞõåõ ÞóæúáðÇ æóÇÍöÏðÇ æóãöäúåõãú ãóäú ÞóÇáó: ÇáúÞóæúáóÇäö Ýöí
ÇáúÚóãúÏö æóÇáúÎóØóÃö ãóÚðÇ ÝóÅöäú ÓóæøóíúäóÇ Èóíúäó ÇáúÚóãúÏö
æóÇáúÎóØóÃö ÓóæøóíúäóÇ Èóíúäó ÇáúãõæÓöÑö æóÇáúãõÚúÓöÑö¡ ÝóóÅöäú
ÝóÑøóÞúäóÇ Èóíúäó ÇáúÚóãúÏö æóÇáúÎóØóÃö ÝóÝöí ÊóÝúÑöíÞöäóÇ Èóíúäó
ÇáúãõæÓöÑö æÇáãÚÓÑ æÌåÇä:
(10/473)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó íóÓóÇÑö
ÇáÓøóíøöÏö æóÅöÚúÓóÇÑöåö ÅöáøóÇ Ýöí ÊóÚúÌöíáö ÇáúÛõÑúãö ÈöÇáúíóÓóÇÑö
æóÅöäúÙóÇÑöåö ÈöÇáúÅöÚúÓóÇÑö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: íõÝóÑøöÞõ Èóíúäó ÇáúãõæÓöÑö æóÇáúãõÚúÓöÑö Ýóãóäú
ÞóÇáó ÈöåóÐóÇ ÇÎúÊóáóÝõæÇ ÝóÞóÇáó ÈóÚúÖõåõãú: Åöäú ßóÇäó ãõæÓöÑðÇ äóÝóÐó
ÚöÊúÞõåõ ÞóæúáðÇ æóÇÍöÏðÇ æóÅöäú ßóÇäó ãÚÓÑÇð ÝÚáì Þæáíä¡ ÝÅä ÕóÍøó ãóÇ
ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ÊóÑúÊöíÈö ÇáúÞóæúáóíúäö Ýöí ÇáúÚóãúÏö æóÇáúÎóØóÃö æóÝöí
ÇáúíóÓóÇÑö æóÇáúÅöÚúÓóÇÑö. ÝóÅöäú Þöíáó: Åöäøó ÇáúÚöÊúÞó ÞóÏú äóÝóÐó
ÃóÌóÒúÃóåõ Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö áÃäå ÚÊÞ áÇ íÓÊÍÞ Ýí ÛíÑå ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
æóßóÇäó ÇáúãõÚúÊöÞõ ÖóÇãöäðÇ áöÃóÑúÔö ÌöäóÇíóÊöåö¡ ÝóÅöäú ßóÇäóÊú
ÈöÞóÏúÑö ÞöíãóÊöåö ÝóãóÇ Ïõæäó Öóãöäó ÌóãöíÚóåóÇ¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú
ÃóßúËóÑó ãöäú ÞöíãóÊöåö ÝóÝöí ÞóÏúÑö ãóÇ íóÖúãóäõåõ ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÞóÏúÑõ ÞöíãóÊöåö áóÇ ÛóíúÑó áöÃóäøóåõ áóæú ÈöíÚó áóãú
íóÓúÊóÍöÞøó ÇáúãóÌúäöíøõ Úóáóíúåö ÃóßúËóÑó ãöäú ÞöíãóÊöåö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÖúãóäó ÃóÑúÔó ÇáúÌöäóÇíóÉö ßõáøóåõ
áöÃóäøóåõ áóæú ãõßøöäó ãöäú ÈóíúÚöåö áóÌóÇÒó Ãóäú íõæÌóÏó ÑóÇÛöÈñ
íóÔúÊóÑöíåö ÈöÃóßúËóÑó ãöäú ÞöíãóÊöåö æóÅöäú Þöíáó Åöäøó ÇáúÚöÊúÞó áóÇ
íóäúÝóÐõ Ýöí ÇáúÍóÇáö Ýóåóáú íóßõæäõ ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÃóÏóÇÁö ÇáúÃóÑúÔö
Ãóãú áóÇ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö íóßõæäõ
ãóæúÞõæÝðÇ ÝóÅöäú ÃóÏøóì ÇáÓøóíøöÏõ ãóÇáó ÇáúÌöäóÇíóÉö ÚõÊöÞó ÍöíäóÆöÐò
æóÃóÌúÒóÃóåõ Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö æóÅöäú ÈöíÚó ÝöíåóÇ ÈóØóáó æóßóÐóáößó
ÇáúãóÑúåõæäõ ÊóãóÓøõßðÇ ÈöÞóæúáö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóÅöäú ÃóÏøóì ÇáÑøóåúäó
æóÇáúÌöäóÇíóÉó ÃóÌúÒóÃóåõ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÌõãúåõæÑö ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: Ãóäøóåõ áóÇ
íóßõæäõ ãóæúÞõæÝðÇ æóíóßõæäõ ÈóÇØöáðÇ ãõÑóÇÚóÇÉð áöÃóäøó ÇáúÚöÊúÞó
ÇáäøóÇÌöÒó áóÇ íõæÞóÝõ æóÇáúãóæúÞõæÝõ ãóÇ ÚõáøöÞó ÈöÇáÕøöÝóÇÊö æóåóÐóÇ
ÛóíúÑõ ãõÚóáøóÞò ÈöÕöÝóÉò Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íóßõæäó ãóæúÞõæÝðÇ
æóÍóãóáõæÇ Þóæúáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÝóÅöäú ÃóÏøóì ÃóÌúÒóÃóåõ Úóáóì ÅöÌúÒóÇÁö
ÇáúÃóÏóÇÁö Ïõæäó ÇáúÚöÊúÞö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: ((ÞóÇáó) æóÅöäú ÃóÚúÊóÞó ÚóÈúÏðÇ áóåõ ÛóÇÆöÈðÇ
Ýóåõæó Úóáóì ÛóíúÑö íóÞöíäò Ãóäøóåõ ÃóÚúÊóÞó) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: áóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõ ÇáúÚóÈúÏö ÇáúÛóÇÆöÈö ÅöÐóÇ
ÃóÚúÊóÞóåõ Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÚóÇáöãðÇ ÈöÍóíóÇÊöåö Ãóæú
ÛóíúÑó ÚóÇáöãò ÈöåóÇ¡ ÝóÅöäú Úóáöãó ÍóíóÇÊóåõ Íöíäó ÃóÚúÊóÞóåõ
ÃóÌúÒóÃóåõ æóÅöäú áóãú íóÞúÏöÑú Úóáóíúåö ÈöÇáúÛóíúÈóÉö ÈöÅöÈóÇÞò Ãóæú
ÛóíúÑö ÅöÈóÇÞòº áöÃóäøó ÇáúÚöÊúÞó ÕóÇÏóÝó ãöáúßðÇ ÊóÇãøðÇ æóãóäóÇÝöÚõ
ÇáúÚóÈúÏö Ýöí ÇáúÛóíúÈóÉö ßóÇãöáóÉñ æóÞóÏú ãóáóßóåóÇ ÈöÇáúÚöÊúÞö ÈóÚúÏó
Ãóäú ÊóÛóáøóÈó ÚóáóíúåóÇ ÈöÇáúÅöÈóÇÞö æóÓóæóÇÁñ Úóáöãó ÈöÇáúÚöÊúÞö Ãóæú
áóãú íÚáã áÃä Úãáå áóíúÓó ÈöÔóÑúØò Ýöí äõÝõæÐö ÇáúÚöÊúÞö Ýóáóãú íóßõäú
ÔóÑúØðÇ Ýöí ÍõÕõæáö ÇáúÅöÌúÒóÇÁö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÛóíúÑó ÚóÇáöãò
ÈöÍóíóÇÊöåö ÝóÚóáóì ÖóÑúÈóíúäö: -
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóÚúáóãó ÈöåóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÚöÊúÞö ÝóíõÌúÒöíåö áöãóÇ
ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ãõÕóÇÏóÝóÊöåóÇ áöãöáúßò ÊóÇãøò.
(10/474)
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú áóÇ íóÚúáóãó
ÈöÍóíóÇÊöåö ÈóÚúÏó ÇáÚÊÞ ÝÞÏ ÞÇá ÇáÔÇÝÚí åÇåäÇ Ýóåõæó Úóáóì ÛóíúÑö
íóÞöíäò Ãóäøóåõ ÃóÚúÊóÞó ÝóÙóÇåöÑõ åóÐóÇ ÇáúßóáóÇãö Ãóäøó ÚöÊúÞóåõ áóÇ
íõÌúÒöíåö æóÞóÇáó Ýöí ÇáÒøóßóÇÉö Åöäøó Úóáóíúåö ÒóßóÇÉó ÝöØúÑöåö.
ÝóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí Ðóáößó Ýóãöäúåõãú ãóäú äóÞóáó ßõáøó æóÇÍöÏò
ãöäó ÇáúÌóæóÇÈóíúäó Åöáóì ÇáúÂÎóÑö æóÎóÑøóÌó ÅöÌúÒóÇÁó ÚöÊúÞöåö
æóæõÌõæÈó ÒóßóÇÊöåö Úóáóì Þóæúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÌúÒöÆõ ÚöÊúÞõåõ Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóÊóÌöÈõ Úóáóíúåö
ÒóßóÇÉõ ÇáúÝöØúÑö áöÃóäøóäóÇ Úóáóì íóÞöíäò ãöäú ÍóíóÇÊöåö æóÝöí Ôóßøò
ãöäú ãóæúÊöåö ÝóÍóãóáó ÇáúÃóãúÑóíúäö Úóáóì íóÞöíäö ÇáúÍóíóÇÉö Ïõæäó
ÇáÔøóßøö Ýöí ÇáúãóæúÊö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáúÂÎóÑõ: Ãóäøóåõ áóÇ íõÌúÒöÆõåõ ÚöÊúÞõåõ Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
æóáóÇ ÊóÌöÈõ Úóáóíúåö ÒóßóÇÉõ ÇáúÝöØúÑö áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó Ýöí
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æõÌõæÈõåóÇ Ýöí ÐöãøóÊöåö Ýóáóãú ÊóÓúÞõØú ÈöÇáÔøóßøö¡
æóÇáúÃóÕúáõ Ýöí ÇáÒøóßóÇÉö ÈóÑóÇÁóÉõ ÐöãøóÊöåö ãöäúåóÇ Ýóáóãú ÊóÌöÈú
ÈöÇáÔøóßøö.
æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó ãöäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ æóåõæó Þóæúáõ ÇáúÃóßúËóÑöíäó Ãóäøóåõ
áóÇ ÊõÌúÒöíåö Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö áöÌóæóÇÒö Ãóäú íóßõæäó ãóíøöÊðÇ
æóÊóÌöÈõ Úóáóíúåö ÒóßóÇÉõ ÇáúÝöØúÑö áöÌóæóÇÒö Ãóäú íóßõæäó ÍóíøðÇ¡
æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÃóÕúáó ÇÑúÊöåóÇäõ ÐöãøóÊöåö ÈöÇáúßóÝøóÇÑóÉö
ÈöÇáÙøöåóÇÑö ÇáúãõÊóÍóÞøóÞö æóÇÑúÊöåóÇäõåóÇ ÈöÇáÒøóßóÇÉö ÈöÇáúãöáúßö
ÇáúãõÊóÍóÞøóÞö Ýóáóãú ÊóÓúÞõØö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ÈöÇáúÍóíóÇÉö ÇáúãóÔúßõæßö
ÝöíåóÇ æóáóÇ ÇáÒøóßóÇÉõ ÈöÇáúãóæúÊö ÇáúãóÔúßõæßö Ýöíåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÓõÞõæØó ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÍóÞøñ áóåõ æóæõÌõæÈó ÇáÒøóßóÇÉö
ÍóÞøñ Úóáóíúåö æóåõæó áóæú Ôóßøó Ýöí ÍóÞøò áóåõ áóãú íóÌõÒú Ãóäú
íóÞúØóÚó ÈöÇÓúÊöÍúÞóÇÞöåö æóáóæú Ôóßøó Ýöí ÍóÞøò Úóáóíúåö áóãú íóÌõÒú
Ãóäú íóÞúØóÚó ÈöÓõÞõæØöåö.
(ÝóÕúáñ:)
æóáóæú ÃóÚúÊóÞó Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö ÚóÈúÏðÇ ãóÛúÕõæÈðÇ äóÝóÐó ÚöÊúÞõåõ
áöÃóäøóåõ ÕóÇÏóÝó ãöáúßðÇ ÊóÇãøðÇ.
ÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò ÇáúÅöÓúÝóÑóÇíöíäöíøõ æóáóãú íõÌúÒöåö Úóäú
ßóÝøóÇÑóÊöåö áöÃóäøóåõ ÈÇáÛÖÈ ãóÓúáõæÈõ ÇáúãóäúÝóÚóÉö ÝóÃóÔúÈóåó
ÇáÒøóãöäó Ýöí äõÝõæÐö ÇáúÚöÊúÞö æóÚóÏóãö ÇáúÅöÌúÒóÇÁö.
æóÇáøóÐöí ÃóÑóÇåõ Ãóäøó ÇáúÅöÌúÒóÇÁó ãõÚúÊóÈóÑñ ÈöÃóäú íõäúÙóÑó ÍóÇáõ
ÇáúÚóÈúÏö¡ ÝóÅöäú ÞóÏóÑó Úóáóì ÇáúÎóáóÇÕö ãöäú ÛóÇÕöÈöåö ÈöÇáúåóÑóÈö
ãöäúåõ æóÅöäú áóãú íóÞúÏöÑú Úóáóì ÇáúÚóæúÏö Åöáóì ÓóíøöÏöåö ÃóÌúÒóÃóåõ
Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö áöÃóäøóåõ ÞóÇÏöÑñ Úóáóì ãóäóÇÝöÚö äóÝúÓöåö¡ æóÅöäú
áóãú íóÞúÏöÑú Úóáóì ÇáúÎóáóÇÕö æóÇáúåóÑóÈö ÝóÇáúÅöÌúÒóÇÁõ ãóæúÞõæÝñ¡
ÝóÅöäú ÞóÏóÑó ÈóÚúÏó Ðóáößó Úóáóì ÇáúÎóáóÇÕö ÈöãóæúÊö ÇáúÛóÇÕöÈö Ãóæú
ÚóÌúÒöåö ÃóÌúÒóÃóåõ ÍöíäóÆöÐò Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö¡ æóÅöäú áóãú íóÞúÏöÑú
Úóáóì ÇáúÎóáóÇÕö ÍóÊøóì ãóÇÊó áóãú íõÌúÒöåö æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú
íóßõæäó ÅöÌúÒóÇÄõåõ ãóæúÞõæÝðÇ æóÅöäú áóãú íóßõäú ÚöÊúÞõåõ ãóæúÞõæÝðÇ
ßóÇáúÛóÇÆöÈö ÅöÐóÇ Úõáöãó ÈöÍóíóÇÊöåö ÈóÚúÏó ÚöÊúÞöåö.
(ÝóÕúáñ:)
æóáóæú ÃóÚúÊóÞó Íóãúáó ÌóÇÑöíóÉò áóåõ ÚöÊúÞõ ÇáúÍóãúáö Ïõæäó Ãõãøöåö
æóáóãú íõÌúÒöåö Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö áöÚöáøóÊóíúäö ÐóßóÑóåõãóÇ ÇáÔÇÝÚí:
(10/475)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áöÃóäøóåõ ãóÔúßõæßõ ÇáúÍóÇáö
Èóíúäó Ãóäú íóßõæäó ÍóãúáðÇ ÕóÍöíÍðÇ æóÈóíúäó Ãóäú íóßõæäó ÛóáóØðÇ Ãóæú
ÑöíÍðÇ.
æóÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäøóåõ áóãú íóÎúÑõÌú Åöáóì ÇáÏøõäúíóÇ ÝóíóÌúÑöí
Úóáóíúåö ÇáúÅöÌúÒóÇÁõ æóáöåóÇÊóíúäö ÇáúÚöáøóÊóíúäö áóãú äõæÌöÈú Úóáóíúåö
ÒóßóÇÉó ÇáúÝöØúÑö¡ Ýóáóæú ÓóÞóØó ÇáúÍóãúáõ ÍóíøðÇ áóãú íõÌúÒöåö.
æóÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó ÇáúÍóãúáö ÅöÐóÇ æõÖöÚó æóÈóíúäó ÇáúãóÛúÕõæÈö ÅöÐóÇ
ÎõáøöÕó Ãóäøó ÇáúãóäóÇÝöÚó Ýöí ÇáúãóÛúÕõæÈö ãóæúÌõæÏóÉñ æóÅöäú ãõäöÚó
ãöäúåóÇ æóÝöí ÇáúÍóãúáö ãóÚúÏõæãóÉñ¡ æóáóæú ÃóÚúÊóÞó ÇáúÃõãøó ÚõÊöÞóÊú
ãóÚó ÍóãúáöåóÇ¡ æóßóÇäó ÇáúÅöÌúÒóÇÁõ ãõÎúÊóÕøðÇ ÈöÚöÊúÞö ÇáúÃõãøö Ïõæäó
ÇáúÍóãúáö.
æóÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó ÚöÊúÞö ÇáúÃõãøö ÍóíúËõ ÓóÑóì Åöáóì ÍóãúáöåóÇ æóÈóíúäó
ÚöÊúÞö ÇáúÍóãúáö ÍóíúËõ áóãú íóÓúÑö Åöáóì Ãõãøöåö Ãóäøó ÇáúÍóãúáó
ÊóÇÈöÚñ æóÇáúÃõãøó ãóÊúÈõæÚóÉñ.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæö ÇÔúÊóÑóì ãóäú íõÚúÊóÞõ Úóáóíúåö áóãú
íõÌúÒöÆúåõ áöÃóäøóåõ ÚõÊöÞó Èöãöáúßöåö) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ ÇáøóÐöíäó íõÚúÊöÞõæäó Úóáóíúåö ÈöÇáúãöáúßö
Ýóåõãõ ÇáúæóÇáöÏõæäó ãöäó ÇáúÂÈóÇÁö æóÇáúÃõãøóåóÇÊö æóÇáúÃóÌúÏóÇÏö
æóÇáúÌóÏøóÇÊö¡ æóÇáúãóæúáõæÏõæäó ãöäó ÇáúÈóäöíäó æóÇáúÈóäóÇÊö
æóÃóæúáóÇÏö ÇáúÈóäöíäó æóÃóæúáóÇÏö ÇáúÈóäóÇÊö æóáóÇ íõÚúÊóÞõ ãóäú ÚÏÇ
åÐíä ÇáØÑÝíä ãä ÇáÃÞÇÑÈ æÇáÚÕÈÇÊ ÝÅä ÇÔúÊóÑóì ÃóÍóÏó åóÄõáóÇÁö ÈöäöíøóÉö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÚóÊóÞõæÇ Úóáóíúåö ÈöÇáúãöáúßö æóáóãú íõÌúÒöåö Úóäö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ ÅöÐóÇ ÇÔúÊóÑóì ÃóÍóÏóåõãú
ÈöäöíøóÉö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÃóÌúÒóÃóåõ ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÃóäøóåóÇ ÑóÞóÈóÉñ
ÓóáöíãóÉñ ÕóÇÏóÝóÊú äöíøóÉó ÇáúÍõÑöíøóÉö ÈöÓóÈóÈö ÇáúÚöÊúÞö ÝóæóÌóÈó
Ãóäú ÊõÌúÒöÆóåõ Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ßóÇáúÚóÈúÏö ÇáúÞöäøö¡ æóáöÃóäøó
ÇáúÚöÊúÞó ÈöÇáúãöáúßö ÃóÞúæóì ãöäó ÇáúÚöÊúÞö ÈöÇáúãõÈóÇÔóÑóÉö áöÃóäøó
Çáúãöáúßó ãõÊóÍóÊøöãñ æóÈöÇáúãõÈóÇÔóÑóÉö ãõÎóíøóÑñ ÝóáóãøóÇ ÃóÌúÒóÃóåõ
ÚöÊúÞõ ÇáúãõÈóÇÔóÑóÉö ßóÇäó Ãóæúáóì Ãóäú íõÌúÒöíóåö ÚöÊúÞõ Çáúãöáúßö¡
æóáöÃóäøó ÇáúÚöÊúÞó ÈöÇáúãöáúßö ÞõÑúÈóÉñ æóÚöÊúÞó ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÞõÑúÈóÉñ
æóáóíúÓó ÈóíúäóåõãóÇ ãõäóÇÝóÇÉñ ÝóßóÇäó ÇÌúÊöãóÇÚõåõãóÇ Ãóæúáóì
ÈöÇáúÅöÌúÒóÇÁö¡ æóáöÃóäøó ÊóÑóÇÏõÝó ÇáúÞõÑóÈö Ýöí ÇáúãóÍóáøö ÇáúæóÇÍöÏö
áóÇ ÊóãúäóÚõ ãöäó ÇáúÅöÌúÒóÇÁö ßóãóäú äóÐóÑó Ãóäú íóÚúÊóßöÝó ÔóåúÑðÇ
ÈöÕóæúãò ÝóÇÚúÊóßóÝó ÔóåúÑó ÑóãóÖóÇäó ÃóÌúÒóÃóåõ Õóæúãõåõ Úóäú ÑóãóÖóÇäó
æóÚóäú äóÐúÑöåö.
æóÏóáöíáõäóÇ Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑÞÈÉ} ÝóÃóæúÌóÈó
Úóáóíúåö Ãóäú íõÍóÑøöÑó ÚöÊúÞó ÑóÞóÈóÉò æóåóÐóÇ ÚöÊúÞñ ÈöÛóíúÑö
ÊóÍúÑöíÑò Ýóáóãú íõÌúÒöåö áöÅöÎúáóÇáöåö ÈöÔóÑúØö ÇáúÚöÊúÞö¡ æóáöÃóäøóåõ
ÚöÊúÞñ ËóÈóÊó ÈöÍóÞøö ÇáöÇÓúÊöíáóÇÁö Ýóáóãú íõÌúÒöåö Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
ßóÃõãøö ÇáúæóáóÏö¡ æóáöÃóäøóåõ ÚöÊúÞñ ãõÓúÊóÍóÞøñ ÈöÇáúÞóÑóÇÈóÉö Ýóáóãú
íõÌúÒöåö Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ßóãóÇ áóæú ãóáóßóåõ ÈöÇáúÅöÑúËö Ýóäóæóì Èöåö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉó ãóÚó ÇáúÅöÑúËö æóáöÃóäøó ÇáúÚöÊúÞó ÇáúãõÓúÊóÍóÞøó ÈöÓóÈóÈò
ÅöÐóÇ ÕõÑöÝó ÈöÇáäøöíøóÉö Úóäú ÐößúÑö ÇáÓøóÈóÈö Åöáóì ÇáúßóÝøóÇÑóÉö áóãú
íõÌúÒöåö Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó áöÚóÈúÏöåö: ÅöÐóÇ ÏóÎóáúÊó
ÇáÏøóÇÑó ÝóÃóäúÊó ÍõÑøñ Ëõãøó äóæóì ÞóÈúáó ÏõÎõæáö ÇáÏøóÇÑö Ãóäú íóÕöíÑó
ÈöÏõÎõæáöåóÇ ÍõÑøðÇ Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö áóãú íõÌúÒöåö¡ æóáöÃóäøó ÇáúÚöÊúÞó
ÊóßúÝöíÑñ
(10/476)
Ýóáóãú íóÌõÒú ÕóÑúÝõåõ Åöáóì ÇáúæóÇáöÏö
ßóÇáØøóÚóÇãö æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ÞöíóÇÓöåöãú ÈöÃóäøóåóÇ ÑóÞóÈóÉñ
ÓóáöíãóÉñ ßóÇáúÚóÈúÏö ÇáúÞöäøö Ýóåõæó ÃóäøóÇ áóÇ äõÓóáøöãõ áóåõãú
ÃóäøóåóÇ ÑóÞóÈóÉñ ÓóáöíãóÉñ áöÇÓúÊöÍúÞóÇÞö ÇáúÚöÊúÞö ßóãóÇ áóÇ äõÓóáøöãõ
Ðóáößó Ýöí Ãõãøö ÇáúæóáóÏö Ëõãøó íóäúÊóÞöÖõ Èöãóäú ÞóÇáó: Åöäú ÔóÝóì
Çááøóåõ ãóÑöíÖöí Ýóáöáøóåö Úóáóíøó Ãóäú ãóáóßúÊõ ÓóÇáöãðÇ Ãóäú
ÃõÚúÊöÞóåõ Ýóãóáóßóåõ áóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÚúÊöÞóåõ Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö
æóåõæó Óóáöíãñ¡ Ëõãøó ÇáúãóÚúäóì Ýöí ÇáúÚóÈúÏö ÇáúÞöäøö Ãóäøóåõ íóÌõæÒõ
Ãóäú íóÓúÊóÈúÞöíóåõ ÝóÌóÇÒó Ãóäú íõÚúÊöÞóåõ Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö æóáóÇ
íóÌõæÒõ Ãóäú íóÓúÊóÈúÞöíó ÃóÈóÇåõ ÚóÈúÏðÇ Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÚúÊöÞóåõ
Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåöãú: Åöäøó ÇáúÚöÊúÞó ÈöÇáúãöáúßö ÃóÞúæóì
ãöäúåõ ÈöÇáúãõÈóÇÔóÑóÉö áöÇäúÍöÊóÇãöåö Ýóåõæó ÝóÓóÇÏõåõ ÈöÃõãøö
ÇáúæóáóÏö Ëõãøó ÍóÞøõ ÇáúãõÈóÇÔóÑóÉö ÈöÇáúÚöÊúÞö ÃóÞúæóì áöÃóäøóåõ áóåõ
Ãóäú íóÕúÑöÝóåõ Åöáóì ÇáÊøóØóæøõÚö Åöäú ÔóÇÁó æóÅöáóì ÇáúæóÇÌöÈö Åöäú
ÃóÍóÈøó æóáóíúÓó ßóÇáúÚöÊúÞö ÈöÇáúãöáúßö ÇáøóÐöí áóÇ íóÞöÝõ Úóáóì
ÎöíóÇÑöåö Ýöí ÇáÊøóØóæøõÚö Ýóáóãú íóÞöÝú Úóáóì ÎöíóÇÑöåö Ýöí ÇáúæõÌõæÈö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåö: ÅöäøóåõãóÇ ÞõÑúÈóÊóÇäö Ýóáóãú
íóÊóäóÇÝóíóÇ Ýóåõæó ÝóÓóÇÏõåõ ÈöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ Ýöíãóäú äóÐóÑó ÚöÊúÞó
ÓóÇáöãò Åöäö ÇÔúÊóÑóÇåõ áóãú íóÌõÒú Ãóäú íõßóÝøöÑó Èöåö æóÅöäö
ÇÌúÊóãóÚóÊú Ýöíåö ÞõÑúÈóÊóÇäö¡ æóãóÇ ÇÓúÊóÔúåóÏõæÇ Èöåö Ýöíãóäú äóÐóÑó
ÇÚúÊößóÇÝó ÔóåúÑò ÈöÕóæúãò ÝóÇÚúÊóßóÝó Ýöí ÔóåúÑö ÑóãóÖóÇäó ÝóÛóíúÑõ
ãõÓóáøóãò ÈöÃóäú íóßõæäó Õóæúãõåõ ãõÌúÒöíðÇ Úóäú ÑóãóÖóÇäó Ïõæäó
äóÐúÑöåö.
(ÝóÕúáñ:)
æóÅöÐóÇ ßóÇäóÊú ÒóæúÌóÊõåõ ÃóãóÉð ÝóÇÔúÊóÑóÇåóÇ ÈóØóáó ÇáäøößóÇÍõ
ÈöÇáÔøöÑóÇÁö ÝóÅöäú ÃóÚúÊóÞóåóÇ Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö áóãú íóÎúáõ ÍóÇáõåóÇ
ãöäú ÃóÍóÏö ÃóãúÑóíúäö: ÅöãøóÇ Ãóäú íóÙúåóÑó ÈöåóÇ Íóãúáñ Ãóæú áóÇ
íóÙúåóÑõ ÈöåóÇ¡ ÝóÅöäú áóãú íóÙúåóÑú ÈöåóÇ ÃóÌúÒóÃóåõ ÚöÊúÞõåóÇ Úóäú
ßóÝøóÇÑóÊöåö áöÃóäøóåóÇ ßóÓóÇÆöÑö ÑóÞöíÞöåö¡ æóÅöäú ÙóåóÑó ÈöåóÇ Íóãúáñ
áóãú íóÎúáõ Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú æóØöÆóåóÇ ÈóÚúÏó ÇáÔøöÑóÇÁö Ãóæú áóãú
íóØóÃú¡ ÝóÅöäú áóãú íóØóÃú ÈóÚúÏó ÇáÔøöÑóÇÁö äóÙóÑó ÝóÅöäú æóÖóÚóÊúåõ
áöÃóÞóáøó ãöäú ÃóÑúÈóÚö Óöäöíäó ãöäú æóÞúÊö ÇáÔøöÑóÇÁö ÃóáúÍóÞó Èöåö
ÇáúæóáóÏó æóÚóÊóÞó Úóáóíúåö ÈöÇáúãöáúßö æóÃóÌúÒóÃóåõ ÚöÊúÞõ ÇáúÃõãøö
áöÃóäøóåóÇ ÚõáøöÞóÊú Èöåö ãöäú ÚóÞúÏö äößóÇÍò Ýóáóãú ÊóÕöÑú Èöåö Ãõãøó
æóáóÏò. æóÅöäú æóÖóÚóÊúåõ áöÃóßúËóÑó ãöäú ÃóÑúÈóÚö Óöäöíäó ãöäú æÞÊ
ÇáÔÑÇÁ áã íÍáÞ Èöåö æóÃóÌúÒóÃóåõ ÚöÊúÞõ ÇáúÃõãøö Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö
æóÚõÊöÞó ÇáúæóáóÏõ ÈöÚöÊúÞö Ãõãøöåö æóåõæó Íóãúáñ. æóÅöäú ßóÇäó ÞóÏú
æóØöÆóåóÇ ÈóÚúÏó ÇáÔøöÑóÇÁö ÝóáóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõ æóÖúÚöåö ãöäú ËóáóÇËóÉö
ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú ÊóÖóÚóåõ áöÃóÞóáøó ãöäú ÃóÑúÈóÚö Óöäöíäó ãöäú æóÞúÊö
ÇáÔøöÑóÇÁö æóáöÃóÞóáøó ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ãóäú æóÞúÊö ÇáúæóØúÁö
Ýóíóßõæäõ áóÇÍöÞðÇ Èöåö ãöäú ÚóÞúÏö äößóÇÍò áóÇ ÊóÕöíÑõ Èöåö Ãõãøó
æóáóÏò ÝóíõÌúÒöÆõåõ ÚöÊúÞõ ÇáúÃõãøö Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö æóíõÚúÊóÞõ
ÇáúæóáóÏõ ÈöÇáúãöáúßö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú ÊóÖóÚóåõ áöÃóßúËóÑó ãöäú ÃóÑúÈóÚö Óöäöíäó
ãöäú æóÞúÊö ÇáÔøöÑóÇÁö æóáöÃóÞóáøó ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ãóäú æóÞúÊö
ÇáúæóØúÁö ÝóáóÇ íóáúÍóÞõ Èöåö æóíõÌúÒöíåö ÚöÊúÞõ ÇáúÃõãøö Úóäú
ßóÝøóÇÑóÊöåö æóíõÚúÊóÞõ ÇáúæóáóÏõ ÊóÈóÚðÇ áöÃõãøöåö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú ÊóÖóÚóåõ áöÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ÝóÕóÇÚöÏðÇ
ÈóÚúÏó æóØúÆöåö ÝóíõáúÍóÞõ Èöåö Úóäú æóØúÁò Ýöí ãöáúßöåö ÝóáóÇ íõÌúÒöíåö
ÚöÊúÞõ ÇáúÃõãøö áöÃóäøóåóÇ ÞóÏú ÕóÇÑóÊú Èöåö Ãõãøó æóáóÏò æóíóßõæäõ
ÇáúæóáóÏõ ãóÎúáõæÞðÇ ÍÑÇð.
(10/477)
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÃóÚúÊóÞó ÚóÈúÏðÇ Èóíúäóåõ æóÈóíúäó
ÂÎóÑó Úóäú ÙöåóÇÑöåö æóåõæó ãõæÓöÑñ ÃóÌúÒóÃó Úóäúåõ ãöäú ÞöÈóáö Ãóäøóåõ
áóãú íóßõäú áöÔóÑöíßöåö Ãóäú íóÚúÊöÞó æóáóÇ íõÑóÏøõ ÚöÊúÞõåõ æóÅöäú
ßóÇäó ãõÚúÓöÑðÇ ÚóÊóÞó äöÕúÝóåõ ÝóÅöäú ÃóÝóÇÏó æóÇÔúÊóÑóì ÇáäøöÕúÝó
ÇáËøóÇäöíó æóÃóÚúÊóÞóåõ ÃóÌúÒóÃóåõ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ ÅöÐóÇ ÃóÚúÊóÞó ÇáúãõßóÝøöÑó ÚÈÏÇð
Èíäå æÈíä ÔÑíßå äÇæíÇð Èä Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö áóãú íóÎúáõ ãöäú Ãóäú
íóßõæäó ãõæÓöÑðÇ Ãóæú ãõÚúÓöÑðÇ ÝóÅöäú ßóÇäó ãõæÓöÑðÇ ÈöÞöíãóÉö ÍöÕøóÉö
ÔóÑöíßöåö ÚõÊöÞó Úóáóíúåö ÌóãöíÚõåõ ÃóãøóÇ äóÕöíÈõåõ ãöäúåõ ÝóíõÚúÊóÞõ
Úóáóíúåö ÈöÇááøóÝúÙö æóÃóãøóÇ äóÕöíÈõ ÔóÑöíßöåö ÝóÚóáóì ËóáóÇËóÉö
ÃóÞóÇæöíáó:
ÃóÍóÏõåóÇ: íõÚúÊóÞõ ÈöÇááøóÝúÙö ÃóíúÖðÇ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: ÈöÇááøóÝúÙö æóÏóÝúÚö ÇáúÞöíãóÉö ãóÚðÇ.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøóåõ ãóæúÞõæÝñ ãõÑóÇÚðì ÝóÅöäú ÏóÝóÚó ÇáúÞöíãóÉó ÈóÃóäó
ÚöÊúÞóåõ ÈöÇááøóÝúÙö æóÅöäú áóãú íóÏúÝóÚö ÇáúÞöíãóÉó áóãú íõÚúÊóÞú
æóáöÊóæúÌöíåö åóÐöåö ÇáúÃóÞóÇæöíáö ãóæúÖöÚñ.
ÝóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑóÊú åóÐöåö ÇáúÃóÞóÇæöíáõ ÇáËøóáóÇËóÉõ ÊóÝóÑøóÚó Íõßúãõ
ÇáúÚöÊúÞö æóÇáúÅöÌúÒóÇÁö ÚóáóíúåóÇ¡ ÝóÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ: Åöäøó ÇáúÚöÊúÞó Ýöí
äóÕöíÈö ÇáÔøóÑöíßö æóÇÞöÚñ ÈöÇááøóÝúÙö Ãóæú ÞõáúäóÇ Åöäøóåõ ãóæúÞõæÝñ
Úóáóì ÏóÝúÚö ÇáúÞöíãóÉö ÝóÏóÝóÚóåóÇ æóÚóÊóÞó ÈöÇááøóÝúÙö ÝóÞóÏö
ÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí ÚöÊúÞö äóÕöíÈö ÇáÔøóÑöíßö ÇáúæóÇÞöÚö
ÈöÇááøóÝúÙö åóáú åõæó ÚöÊúÞõ ãõÈóÇÔóÑóÉò Ãóæú ÚöÊúÞõ ÓöÑóÇíóÉò Úóáóì
æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÚöÊúÞõ ãõÈóÇÔóÑóÉò áöÃóäøóåõ áóãøóÇ ßóÇäó äóÕöíÈõ
äóÝúÓöåö íõÚúÊóÞõ ÈöÇáúãõÈóÇÔóÑóÉö áöæõÞõæÚöåö ÈöÇááøóÝúÙö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÚöÊúÞñ ÈöÇáÓøóÑóÇíóÉö áöÃóäøóåõ ÊóÇÈöÚñ
áöäóÕöíÈöåö ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóÊóÃóÎøóÑó Úóäúåõ áöíóßõæäó ÇáúãóÊúÈõæÚõ
ãõÊóÞóÏøöãðÇ.
ÝóÅöÐóÇ ÕóÍøó åóÐóÇäö ÇáúæóÌúåóÇäö äõÙöÑó ÝóÅöäú äóæóì ÚöÊúÞó ÌóãöíÚöåö
Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö ÚöäúÏó áóÝúÙöåö ÈöÚöÊúÞöåö ÃóÌúÒóÃóåõ ÚöÊúÞõåõ Úóäú
ßóÝøóÇÑóÊöåö áöÃóäøó ÇáÔøóÑúÚó ãõÓúÊóÞöÑøñ Úóáóì Ãóäøó ÇáúãõÚúÊöÞó
áöÍöÕøóÊöåö ãöäú ÛóíúÑö ãõÔúÊóÑößò ßóÇáúãõÚúÊöÞö áöÌóãöíÚöåö ÅöÐóÇ ßóÇäó
ãõæÓöÑðÇ¡ æóÅöäú äóæóì ÚöÊúÞó ÍöÕøóÊöåö Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö æóáóãú íóßõäú
áóåõ äöíøóÉñ Ýöí ÍöÕøóÉö ÔóÑöíßöåö ÝóÞóÏú ÃóÌúÒóÃóåõ ÚöÊúÞõ äóÕöíÈöåö
Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö áöæõÌõæÏö äöíøóÊöåö ãóÚó ÇáÊøóáóÝøõÙö ÈöÚöÊúÞöåö æóÝöí
ÅöÌúÒóÇÁö ãóÇ ÚõÊöÞó Úóáóíúåö ãöäú ÍöÕøóÉö ÔóÑöíßöåö æóÌúåóÇäö ãöäö
ÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúæóÌúåóíúäö åóáú íõÚúÊóÞõ ÈöÇáúãõÈóÇÔóÑóÉö Ãóæú
ÈöÇáÓøóÑóÇíóÉö¡ ÝóÅöäú Þöíáó íõÚúÊóÞõ ÈöÇáúãõÈóÇÔóÑóÉö ÃóÌúÒóÃóÊúåõ
äöíøóÊõåõ Ýöí ÍöÕøóÊöåö Úóäö ÇáäøöíøóÉö Ýöí ÍöÕøóÉö ÔóÑöíßöåö.
æóÅöäú Þöíáó íõÚúÊóÞõ ÈöÇáÓøöÑóÇíóÉö áóãú íõÌúÒöåö æóßóÐóáößó áóæú ßóÇäó
ãóÇáößðÇ áöÌóãöíÚö ÇáúÚóÈúÏö ÝóÃóÚúÊóÞó äöÕúÝóåõ íóäúæöí ÈöäöÕúÝöåö Úóäú
ßóÝøóÇÑóÊöåö ÚõÊöÞó Úóáóíúåö ÌóãöíÚõåõ æóÃóÌúÒóÃóåõ ãöäúåõ áäöÕúÝö
ÇáøóÐöí äóæóÇåõ æóÝöí ÅöÌúÒóÇÁö äöÕúÝöåö ÇáúÈóÇÞöí æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÌúÒöÆõ æóíóßõæäõ ÚöÊúÞó ãõÈóÇÔóÑóÉò.
(10/478)
æóÇáËøóÇäöí: áóÇ íõÌúÒöÆõ æóíóßõæäõ
ÚöÊúÞó ÓöÑóÇíóÉò.
(ÝóÕúáñ:)
ÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ ÈöÇáúÞóæúáö ÇáËøóÇáöËö: Åöäøóåõ áóÇ íõÚúÊóÞõ ÅöáøóÇ
ÈöÇááøóÝúÙö æóÏóÝúÚö ÇáúÞöíãóÉö ÝóÅöÐóÇ ÏóÝóÚó ÇáúÞöíãóÉó ÚóÊóÞó æóßóÇäó
ÚöÊúÞðÇ ÈöÇáÓøöÑóÇíóÉö ÈöÇÊøöÝóÇÞö ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ æóÊõÚúÊóÞõ ÍöÕøóÊõåõ
ÈöÇáúãõÈóÇÔóÑóÉö¡ ÝóÃóãøóÇ äöíøóÉõ ÇáÊøóßúÝöíÑö ÝóãõÚúÊóÈóÑóÉñ Ýöí
ÍöÕøóÊöåö ãóÚó ÇáÊøóáóÝøõÙö ÈöÚöÊúÞöåö æóÝöí ÇÚúÊöÈóÇÑöåóÇ Ýöí ÍöÕøóÉö
ÔóÑöíßöåö ËóáóÇËóÉõ ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: ãóÚó ÏóÝúÚö ÇáúÞöíãóÉöº áöÃóäøóåõ æóÞúÊõ äõÝõæÐö ÇáúÚöÊúÞö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóÞúÊõ ÇááøóÝúÙö áöíóÞúÊóÑöäó ÈöÓóÈóÈö ÇáúÚöÊúÞö
æóáóÇ íóÊóÞóÏøóãó Úóáóíúåö ÝóáóÇ íõÌúÒöÆõ ßóãóÇ áóÇ íõÌúÒöÆõ ÚöÊúÞõ
ÇáúæóÇáöÏö áöÊóÞóÏøõãö ÓóÈóÈöåö Úóáóì äöíøóÊöåö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøóåõ ãõÎóíøóÑñ Èóíúäó Ãóäú íóäúæöíó ãóÚó
ÇááøóÝúÙö áöÃóäøóåõ ÓóÈóÈõ ÇáúÚöÊúÞö æóÈóíúäó Ãóäú íóäúæöíó ãóÚó ÏóÝúÚö
ÇáúÞöíãóÉö áöÃóäøóåõ æóÞúÊõ äõÝõæÐö ÇáúÚöÊúÞö. æóÃóÑóì æóÌúåðÇ ÑóÇÈöÚðÇ
åõæó ÇáúÃóÕóÍøõ ÚöäúÏöí Ãóäú íóÌúãóÚó Èóíúäó ÇáäøöíøóÉö ãóÚó áóÝúÙö
ÇáúÚöÊúÞö æóÇáäøöíøóÉö ãóÚó ÏóÝúÚö ÇáúÞöíãóÉöº áöÃóäøó ÇáúÚöÊúÞó ÅöÐóÇ
æóÞóÚó ÈöÓóÈóÈóíúäö áóãú íóÌõÒú Ãóäú ÊóÎúÊóÕøó ÇáäøöíøóÉõ ÈöÃóÍóÏöåöãóÇ
ÝóÅöäú äóæóì ÚöäúÏó ÃóÍóÏöåöãóÇ áóãú íõÌúÒöåö.
(ÝóÕúáñ:)
æóÅöäú ßóÇäó ÇáúãõÚúÊöÞõ ãõÚúÓöÑðÇ ÚõÊöÞó äóÕöíÈõåõ ãöäúåõ æóáóãú
íõÚúÊóÞú äóÕöíÈõ ÔóÑöíßöåö æóÃóÌúÒóÃóåõ ÚöÊúÞõ ÇáäøöÕúÝö ÇáøóÐöí
ãóáóßóåõ æóßóÇäó ÇáúÈóÇÞöí ãöäúåõ Úóáóì ÑöÞøöåö ÝóÅöäú ÈóÞöíó Úóáóì
ÅöÚúÓóÇÑöåö æóÃóÑóÇÏó Ãóäú íõÊöãøó ÇáÊøóßúÝöíÑó ÈöÇáÕøöíóÇãö Ãóæö
ÇáúÅöØúÚóÇãö áóãú íóÌõÒú ÅöÐóÇ ÃóÚúÊóÞó äöÕúÝó ÚóÈúÏò Ãóäú íóÕõæãó
ÔóåúÑðÇ Ãóæú íõØúÚöãó ËóáóÇËöíäó ãöÓúßöíäðÇ áöíóßõæäó äöÕúÝõ
ÇáÊøóßúÝöíÑö ÈöÇáúÚöÊúÞö æóäóÕöÝõåõ ÈöÇáÕøöíóÇãö Ãóæö ÇáúÅöØúÚóÇãö
áöÃóäøó ÇáúßóÝøóÇÑóÉó áóÇ ÊóÊóÈóÚøóÖõ Ýöí ÌöäúÓóíúäö¡ æóÞöíáó: Úóáóíúßó
Ãóäú Êõßúãöáó ÇáÊøóßúÝöíÑó ÈöÇáÕøöíóÇãö Ãóæö ÇáúÅöØúÚóÇãö ÝóÊóÕõæãó
ÔóåúÑóíúäö Ãóæú ÊõØúÚöãó ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóßõæäõ Ýöí
äöÕúÝö ÇáúÚöÊúÞö ÇáøóÐöí ÞóÏøóãóåõ æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÚöÊúÞñ äóÇÝöÏñ Ýöí ÇáÊøóßúÝöíÑö æóßóãøóáóåõ
ÈöÕóæúãö ÔóåúÑóíúäö áöÆóáøóÇ íóÊóÈóÚøóÖó ÇáÕøöíóÇãõ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ íóÕöíÑõ ÊóØóæøõÚðÇ æóíóßõæäõ ÇáÊøóßúÝöíÑõ
ÈöÕóæúãö ÇáÔøóåúÑóíúäö áöÃóäøó ÇáÕøóæúãó ßóÝøóÇÑóÉñ ßÇãáÉ æáíÓ íáÒã Ãä
íÑíÏ ÚóáóíúåóÇ ÝóÕóÇÑó ãóÇ ÊóÞóÏøóãóåóÇ ÊóØóæøõÚðÇ¡ æóÅöäú ÃóíúÓóÑó
ÈóÚúÏó ÅöÚúÓóÇÑöåö Ýóåóáú íóáúÒóãõåõ Ãóäú íõßóÝøöÑó ÈöÇáúÚöÊúÞö Ãóãú áóÇ
Úóáóì Þóæúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóáúÒóãõ Ãóäú íõßóÝøöÑó ÈöÇáúÚöÊúÞö ÅöÐóÇ Þöíáó Åöäøó
ÇáúãõÑóÇÚóì ÈöÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÍóÇáõ ÇáúæõÌõæÈö ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóßõæäõ Úóáóì
ãóÇ ãóÖóì.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: íóáúÒóãõåõ Ãóäú íõßóÝøöÑó ÈöÇáúÚöÊúÞö ÅöÐóÇ Þöíáó
Åöäøó ÇáúãõÑóÇÚóì ÈöÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÍóÇáõ áÃÏÇÁ ÝóÚóáóì åóÐóÇ Åöäö
ÇÔúÊóÑóì äöÕúÝóåõ ÇáøóÐöí ÃóÚúÊóÞó äöÕúÝóåõ áóãú íõÚúÊóÞú Úóáóíúåö
ÈöÇáÔøöÑóÇÁö áöÇÓúÊöÞúÑóÇÑö ÑöÞøöåö ÈóÚúÏó ãóÇ ÚóÊóÞó ãöäúåõ æóÎóÇáóÝó
ÍóÇáõ íóÓóÇÑöåö æóÞúÊó ÚöÊúÞöåö ÝóÅöÐóÇ ÃóÚúÊóÞóåõ Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö
ÃóÌúÒóÃóåõ æóÞóÏú Êóßóãøóáó áóåõ ÚöÊúÞõ ÚóÈúÏò Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö
ÝóÃóÌúÒóÃóåõ æóÅöäú ÝóÑøóÞó ÇáúÚöÊúÞó ßóãóÇ íõÌúÒöÆõ ÊóÝúÑöíÞõ
ÇáØøóÚóÇãö. æóÅöäö ÇÔúÊóÑóì äöÕúÝó ÚóÈúÏò ÂÎóÑó ÝóÃóÚúÊóÞóåõ ÍóÊøóì
íõßúãöáó ÚöÊúÞó ÑóÞóÈóÉò ãöäú ÚóÈúÏóíúäö ÝóÝöí ÅÌÒÇÆå æÌåÇä:
(10/479)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÌúÒöÆõ áößóãóÇáö ÇáúÚöÊúÞö
ÇáúãõÓúÊóÍóÞøö æóÅöäú ÊóÈóÚøóÖó.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ íõÌúÒöÆõº áöÃóäøó Ýöí ÇáÊøóÈúÚöíÖö äóÞúÕðÇ
æóÚöÊúÞõ ÇáäøóÇÞöÕö ÛóíúÑõ ãõÌúÒöÆò æóÝöíåö æóÌúåñ ËóÇáöËñ: Ãóäøóåõ
ÅöÐóÇ ÃóÚúÊóÞó äöÕúÝóíúäö ãöäú ÚóÈúÏóíúäö ÈÇÞíåãÇ ÍÑÇð ÃóÌúÒóÃóåõ
áöÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáÖøóÑóÑö ÚóäúåõãóÇ æóÅöäú ßóÇäó ÈóÇÞöíåöãóÇ ãóãúáõæßðÇ
áóãú íõÌúÒöåö áöÏõÎõæáö ÇáÖøóÑóÑö ÚóáóíúåöãóÇ æóÇááøóåõ ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÃóÚúÊóÞóåõ Úóáóì Ãóäú ÌóÚóáó áóåõ
ÑóÌõáñ ÚóÔúÑóÉó ÏóäóÇäöíÑó áóãú íõÌúÒöÆúåõ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÕõæÑóÊõåóÇ: Ýöí ÑóÌõáò Úóáóíúåö ÚöÊúÞõ ÑóÞóÈóÉò
Úóäú ÙöåóÇÑò æóáóåõ ÚóÈúÏñ ÝóÞóÇáó áóåõ ÑóÌõáñ: ÃóÚúÊöÞú ÚóÈúÏóßó åóÐóÇ
Úóäú ÙöåóÇÑößó Úóáóì Ãóäøó áóßó Úóáóíøó ÚóÔúÑóÉó ÏóäóÇäöíÑó. ÝóáóÇ
íóÎúáõæ ÍóÇáõåõ ÅöÐóÇ ÃóÚúÊóÞó ÚóÈúÏóåõ Úóäú ÙöåóÇÑöåö ãöäú ËóáóÇËóÉö
ÃóÍúæóÇáò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóÞõæáó ÞóÏú ÃóÚúÊóÞúÊõ ÚóÈúÏöí Úóäú ÙöåóÇÑöí Úóáóì
ÚóÔúÑóÉö ÏóäóÇäöíÑó áöí Úóáóíúßó ÝóíõÚúÊóÞõ Úóáóíúåö æóáóÇ íóßõæäõ Úóäú
ÙöåóÇÑöåö áöÃóäøó ÚöÊúÞó ÇáÙøöåóÇÑö íóÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ÎóÇáöÕðÇ Úóäúåõ
æóáóÇ íóßõæäõ ãÔÊÑßÇð Èíä ÇáÙåÇÑ Èíä ÛóíúÑöåö æóåóÐóÇ ÚöÊúÞñ ÞóÏú
ÌóÚóáóåõ ãõÔúÊóÑößðÇ Èóíúäó ÇáÙøöåóÇÑö æóÈóíúäó ÃóÎúÐö ÇáúÚöæóÖö Úóäúåõ
Ýóáóãú íóÎúáõÕú Úóäö ÇáÙøöåóÇÑö ÝóáöÐóáößó áóãú íõÌúÒöåö Úóäö ÇáÙøöåóÇÑö
æóÅöÐóÇ áóãú íõÌúÒöåö Úóäö ÇáÙøöåóÇÑö ÕóÇÑó ÇáúÚöÊúÞõ æóÇÞöÚðÇ Úóäú
ÈóÇÐöáö ÇáúÚöæóÖö æóÚóáóíúåö ÇáúÚóÔúÑóÉõ áöÃóäøó ÇáúãõÚúÊöÞó ÕóÑóÝó
ÇáúÚöÊúÞó Åöáóì ÔóíúÆóíúäö Åöáóì ÇáÙøöåóÇÑö æóÅöáóì ÇáúÚöæóÖö ÝóÅöÐóÇ
ÈóØóáó Ãóäú íóßõæäó Úóäö ÇáÙøöåóÇÑö ËóÈóÊó Íõßúãõ ÇáúÂÎóÑö æóåõæó
ÇáúÚöæóÖõ ÝóÕóÇÑó ãõÚúÊöÞðÇ ÚóÈúÏó äóÝúÓöåö ÈöÚöæóÖò Úóáóì ÛóíúÑöåö
ÝóæóÞóÚó ÇáúÚöÊúÞõ Úóäú ÈóÇÐöáö ÇáúÚöæóÖö æóíóßõæäõ áóåõ ÇáúæóáóÇÁõ
æóÚóáóíúåö ãóÇ ÈóÐóáóåõ ãöäó ÇáúÚöæóÖö æóåõæó ÇáúÚóÔúÑóÉõ ÞóÇáóåõ
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáúÃõãøö.
(ÝóÕúáñ:)
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú íóÞõæáó ÇáúãõÚúÊöÞõ: ÞóÏú ÃóÚúÊóÞúÊõ
ÚóÈúÏöí åóÐóÇ Úóäú ÙöåóÇÑöí Ïõæäó ÚöæóÖößó ÝóíõÚúÊóÞõ Úóäú ÙöåóÇÑöåö
áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÌóÚóáóåõ ÎóÇáöÕðÇ Úóäúåõ æóáóÇ ÔóíúÁó áóåõ Úóáóì ÈóÇÐöáö
ÇáúÚöæóÖö áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÑóÏøóåõ áöÃóäøó ÇáúÚöÊúÞó áóãú íóÍúÕõáú áóåõ.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ãóäú íóÞõæáó ÇáúãõÚúÊöÞõ: ÞóÏú ÃóÚúÊóÞúÊõ
ÚóÈúÏöí åóÐóÇ Úóäú ÙöåóÇÑöí æóíõãúÓößõ Úóäú ÐößúÑö ÇáúÚöæóÖö ÝóáóÇ
íõÕóÑøöÍõ ÈöÅöËúÈóÇÊöåö æóáóÇ ÈöäóÝúíåö ÝóåóÐóÇ Úóáóì ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íõÚúÊöÞó ÈóÚúÏó ÊóØóÇæõáö ÇáÒøóãóÇäö æóÎõÑõæÌöåö Úóäú
Ãóäú íóßõæäó ÌóæóÇÈðÇ áöáúÈóÇÐöáö áöáúÈóÐúáö¡ ÝóíõÌúÒöíåö ÚöÊúÞõåõ Úóäú
ÙöåóÇÑöåö áóÇ íóÎúÊóáöÝõ áöÚöáøóÊóíúäö:
ÅöÍúÏóÇåõãóÇ: ÅöãúÓóÇßõåõ Úóäú ÐößúÑö ÇáúÚöæóÖö Ýöí ÚöÊúÞöåö.
æóÇáËøóÇäöíóÉõ: ÎõÑõæÌõåõ Úóäú Íõßúãö ÇáúÌóæóÇÈö áöÈõÚúÏöåö.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íõÚúÊöÞóåõ Ýöí ÇáúÍóÇáö ÚõÞóíúÈó ÇáúÈóÐúáö
ÝÝíå æÌåÇä:
(10/480)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÌúÒöíåö Úóäú ÙöåóÇÑöåö
ÊóÚúáöíáðÇ ÈöÅöãúÓóÇßöåö Úóäú ÐößúÑö ÇáúÚöæóÖö æóáóÇ ÔóíúÁó áóåõ Úóáóì
ÇáúÈóÇÐöáö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ íõÌúÒöíåö Úóäú ÙöåóÇÑöåö æóíóßõæäõ Úóäö
ÇáúÈóÇÐöáö æóÚóáóíúåö ãóÇ ÈóÐóáó ÊóÚúáöíáðÇ ÈöÃóäøó ÞõÑúÈó ÇáÒøóãóÇäö
íõÎúÑöÌõåõ ãõÎúÑóÌó ÇáúÌóæóÇÈö ÝóÕóÇÑó ÇáúÍõßúãõ ãÕÑæÝÇð Åáíå æÇááå
ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÃóÚúÊóÞó Úóäúåõ ÑóÌõáñ ÚóÈúÏðÇ
ÈöÛóíúÑö ÃóãúÑöåö áóãú íõÌúÒöÆúåõ æóÇáúæóáóÇÁõ áöãóäú ÃóÚúÊóÞõåõ æóáóæú
ÃóÚúÊóÞóåõ ÈöÃóãúÑöåö ÈöÌõÚúáò Ãóæú ÛóíúÑöåö ÃóÌúÒóÃóåõ æóÇáúæóáóÇÁõ
áóåõ æóåóÐóÇ ãöËúáõ ÔöÑóÇÁö ãóÞúÈõæÖò Ãóæú åöÈóÉò ãóÞúÈõæÖóÉò (ÞóÇáó
ÇáúãõÒóäöíøõ) ãóÚúäóÇåõ ÚöäúÏöí Ãóäú íõÚúÊöÞóåõ Úóäúåõ ÈöÌõÚúáò) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇÚúáóãú Ãóäøóåõ áóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõ ãóäú ÃóÚúÊóÞó
ÚóÈúÏóåõ Úóäú ÛóíúÑöåö ãöäú ÃóÍóÏö ÃóãúÑóíúäö ÅöãøóÇ Ãóäú íõÚúÊöÞóåõ
Úóäú Íóíøò Ãóæú ãóíøöÊò¡ ÝóÅöäú ÃóÚúÊóÞó Úóäú Íóíøò áóãú íóÎúáõ ÚöÊúÞõåõ
ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÈöÅöÐúäö ÇáúãõÚúÊóÞö Úóäúåõ Ãóæú ÈöÛóíúÑö ÅöÐúäò¡
ÝóÅöäú ÃóÚúÊóÞóåõ Úóäúåõ ÈöÛóíúÑö ÅöÐúäöåö ßóÇäó ÇáúÚöÊúÞõ æóÇÞöÚðÇ Úóäö
ÇáúãõÚúÊöÞö Ïõæäó ÇáúãõÚóÊóÞö Úóäúåõ ÓóæóÇÁñ ÃóÚúÊóÞóåõ Úóäúåõ
ÊóØóæøõÚðÇ Ãóæú Úóäú æóÇÌöÈò.
æóÞóÇáó ãóÇáößñ: Åöäú ÃóÚúÊóÞóåõ Úóäúåõ ÊóØóæøõÚðÇ áóãú íõÌúÒöåö æóßóÇäó
ÇáúÚöÊúÞõ Úóäö ÇáãÚÊÞ æáÇ ÇáæáÇÁ¡ ÝÅä ÃÚÊÞå Úä æÇÌÈ ÍÇÒ æóßóÇäó Úóäö
ÇáúãõÚúÊóÞö Úóäúåõ æóáóåõ ÇáúæóáóÇÁõ ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöãóÇ Ñõæöíó Ãóäøó
ÚóÇÆöÔóÉó ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåóÇ ÃóÚúÊóÞóÊú ÚóÈúÏðÇ áóåóÇ Úóäú ÃóÎöíåóÇ
ÚóÈúÏö ÇáÑøóÍúãóäö ÑóÌóÇÁó Ãóäú íóäúÝóÚóåõ æóíóáúÍóÞóåõ ËóæóÇÈõåõ¡
æóáöÃóäøó ÇáúÚöÊúÞó ÇáúæóÇÌöÈó ßóÇáÏøóíúäö æóíóÌõæÒõ Ãóäú íõÞúÖóì Ïóíúäõ
ÇáúÍóíøö ÈöÛóíúÑö ÅöÐúäöåö ÝóßóÐóáößó íóÌõæÒõ Ãóäú íõÚúÊóÞó Úóäúåõ
ÈöÛóíúÑö ÅöÐúäöåö.
æóÏóáöíáõäóÇ Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {æóÃóäú áóíúÓó áöáÅöäúÓóÇäö ÅöáÇ
ãóÇ ÓóÚóì} [ÇáäøóÌúãö: 39] ÝóßóÇäó Úóáóì Úõãõæãöåö æóÞóæúáõ ÇáäøóÈöíøö -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - (ßöÊóÇÈõ Çááøóåö ÃóÕúÏóÞõ
æóÔóÑúØõåõ ÃóæúËóÞõ æóÇáúæóáóÇÁõ áöãóäú ÃóÚúÊóÞó) . Ýóáóãú íóÌúÚóáö
ÇáúæóáóÇÁó ÅöáøóÇ áöãõÚúÊöÞò¡ æóáöÃóäøó ãóäú ÃóÚúÊóÞó Úóäú äóÝúÓöåö
ÈöÛóíúÑö äöíøóÉò áóãú íõÌúÒöåö æóÝöí ÚöÊúÞö ÛóíúÑöåö Úóäúåõ ÚöäúÏó
ÚóÏóãö ÇáúÚöÊúÞö ãöäúåõ æóÚóÏóãö ÇáäøöíøóÉö ÝóßóÇäó ÈöÃóäú áóÇ
íõÌúÒöíóåõ Ãóæúáóì¡ æóáöÃóäøó ÇáúÚöÈóÇÏóÇÊö ÖóÑúÈóÇäö Úóáóì ÈóÏóäò æóÝöí
ãóÇáò. ÝóÃóãøóÇ ÚöÈóÇÏóÇÊõ ÇáúÃóÈúÏóÇäö: ßóÇáÕøóáóÇÉö æóÇáÕøöíóÇãö
æóÇáúÍóÌøö ÝóáóÇ ÊóÕöÍøõ ÝöíåóÇ ÇáäøöíóÇÈóÉõ ÈöÍóÇáò¡ æóÃóãøóÇ
ÚöÈóÇÏóÇÊõ ÇáúÃóãúæóÇáö ßóÇáúÍóÌøö æóÇáÒøóßóÇÉö ÝóáóÇ ÊóÕöÍøõ ÝöíåóÇ
ÇáäøöíóÇÈóÉõ ÈöÛóíúÑö ÅöÐóäò æóÊóÕöÍøõ ÈöÅöÐúäò¡ ßóÐóáößó ÇáúÚöÊúÞõ Ýöí
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÚöÈóÇÏóÉñ Ýöí ãóÇáò íóÌöÈõ Ãóäú ÊóÕöÍøó ÈöÅöÐúäò æóáóÇ
ÊóÕöÍøõ ÈöÛóíúÑö ÅöÐúäò.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ÚöÊúÞö ÚóÇÆöÔóÉó ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåóÇ Úóäú
ÃóÎöíåóÇ ÝóÙóÇåöÑõåõ Ãóäøóåõ ÊóØóæøõÚñ áöÞóæúáöåóÇ ÑóÌóÇÁó Ãóäú
íóäúÝóÚóåõ æóíóáúÍóÞóåõ ËóæóÇÈõåõ æóãóÇáößñ íóãúäóÚõ ãöäú ÊóØóæøõÚö
ÇáúÚöÊúÞö ÈöÛóíúÑö ÅöÐúäò æóáóæú ßóÇäó Úóäú æóÇÌöÈò áóÇÍúÊóãóáó Ãóäú
íóßõæäó Úóäú ÅöÐúäöåö Ýöí ÍóíóÇÊöåö Ãóæú ÈöæóÕöíøóÉò ãöäúåõ ÈóÚúÏó
æóÝóÇÊöåö Ýóáóãú íßæä Ýöíåö Ïóáöíáñ.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ÞóÖóÇÁö ÇáÏøóíúäö: Ýóåõæó Ãóäøóåõ áóÇ
íõÚúÊóÈóÑõ Ýöíåö ÇáäøöíøóÉõ æóáöÐóáößó ÓóÞóØó ÈöÇáúÅöÈúÑóÇÁö æóÅöäú áóãú
ÊõæÌóÏú Ýöíåö äöíøóÉõ ÇáúÃóÏóÇÁö ÝóÌóÇÒó áöÚóÏóãö ÇáäøöíøóÉö Ýöíåö Ãóäú
íõÞúÖóì Úóäúåõ æóÇáúÚöÊúÞõ ãõÓúÊóÍóÞøñ Ýöíåö ÇáäøöíøóÉõ Ýóáóãú íóÌõÒú
ãóÚó ÇÓúÊöÍúÞóÇÞöåóÇ Ãóäú íõÚúÊóÞó Úóäúåõ.
(10/481)
(ÝóÕúáñ:)
æóÅöäú ÃõÚúÊöÞó Úóäö ÇáúÍóíøö ÈöÅöÐúäöåö ÌóÇÒó æóßóÇäó ÇáúæóáóÇÁõ
áöáúãõÚúÊóÞö Úóäúåõ ÓóæóÇÁð ßóÇäó ÇáúÚöÊúÞõ ÊóØóæøõÚðÇ Ãóæú æóÇÌöÈðÇ
æóÓóæóÇÁð ÃóÚóÊóÞó Úóäúåõ ÈöÌõÚúáò Ãóæú ÈöÛóíúÑö ÌõÚúáò.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ Åöäú ÃóÚúÊóÞóåõ Úóäúåõ ÈöÌõÚúáò
ÌóÇÒó æóÅöäú ÃóÚúÊóÞóåõ ÈöÛóíúÑö ÌõÚúáò áóãú íóÌõÒö ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ
ÈöÃóäøóåõ ÅöÐóÇ ßóÇäó Úóäú ÌõÚúáò Ýóåõæó ãóÈöíÚñ æóÚöÊúÞõ ÇáãÈíÚ ÞÈá
ÞÈÖå íÌæÒ¡ æÅÐÇ ßä ÈöÛóíúÑö ÌõÚúáò Ýóåõæó åöÈóÉñ æóÚöÊúÞõ ÇáúãóæúåõæÈö
ÞóÈúáó ÞóÈúÖöåö áóÇ íóÌõæÒõ æóáöÃóäøó ÇáúÞóÈúÖó ÔóÑúØñ Ýöí ÕöÍøóÉö
ÇáúåöÈóÉö æóáóíúÓó ÈöÇáúÚöÊúÞö ÝöíåóÇ ÞóÈúÖðÇ áöÃóäøóåõ ÈöÊóÓúáöíãö
ÇáÑøóÞóÈóÉö æóáóãú íóÍúÕõáú ÈöÇáúÚöÊúÞö ÊóÓúáöíãñ.
æóÏóáöíáõäóÇ: åõæó Ãóäøó ÇáúÚöÊúÞó Ýöí ÇáÔøóÑúÚö ÞóÏú ÃõÞöíãó ãõÞóÇãó
ÇáúÞóÈúÖö ÈöÏóáöíáö Ãóäøó ãóäö ÇÔúÊóÑóì ÚóÈúÏðÇ áóæú ÃóÚúÊóÞóåõ Ýöí íóÏö
ÈóÇÆöÚöåö äóÝóÐó ÚöÊúÞõåõ æóÓóÞóØó Úóäö ÇáúÈóÇÆöÚö ÖóãóÇäõåõ æóÅöÐóÇ
ßóÇäó ÞóÈúÖðÇ Ýöí ÇáúÈóíúÚö ÕóÇÑó ÞóÈúÖðÇ Ýöí ÇáúåöÈóÉö ÝóæóÌóÈó Ãóäú
íóÓúÊóæöíóÇ Ýöí ÕöÍøóÉö ÇáúÚöÊúÞö.
æóáöÃóäøó ÇáúÅöÐúäó Ýöí ÇáúÚöÊúÞö íõÍóÕøöáõ ÇÓúÊöÏúÚóÇÁó ãõÚóÇæóÖóÉò
ÊóÝúÊóÞöÑõ ÚöäúÏóäóÇ Åöáóì ÅöíÌóÇÈò æóÞóÈúÖò æóÚöäúÏó ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó
Åöáóì ÅöíÌóÇÈò æóÞóÈõæáò æóÞóÈúÖò æóÇáúÚöÊúÞõ ÞóÇÆöãñ ãõÞóÇãó
ÇáúÅöíÌóÇÈö æóÇáúÞóÈúÖö ÚöäúÏóäóÇ æóÞóÇÆöãñ ãõÞóÇãó ÇáúÅöíÌóÇÈö
æóÇáúÞóÈõæáö æóÇáúÞóÈúÖö ÚöäúÏóåõãú¡ æóÇáúÅöÐúäõ Ýöí ÇáúÚöÊúÞö ÈöÛóíúÑö
ÌõÚúáò íõÍóÕøöáõ ÇÓúÊöÏúÚóÇÁó åöÈóÉò íóÝúÊóÞöÑõ ÚöäúÏóäóÇ Åöáóì ÅöíÌóÇÈò
æóÞóÈúÖò æóÚöäúÏóåõãú Åöáóì ÅöíÌóÇÈò æóÞóÈõæáò æóÞóÈúÖò æóÇÞúÊóÖóì Ãóäú
íóßõæäó ÇáúÚöÊúÞõ ÈóÚúÏóåóÇ ÞóÇÆöãðÇ ãõÞóÇãó ÇáúÅöíÌóÇÈö æóÇáúÞóÈúÖö
ßóÇáúÈóíúÚö¡ æóÝöí åóÐóíúäö ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáóíúäö ÇäúÝöÕóÇáñ ÚóãøóÇ
ÐóßóÑõæåõ ãöäó ÇÓúÊöÏúáóÇáóíúäö¡ æóáöÃóäøó ÇáúÍõÞõæÞó ÅöÐóÇ ÌóÇÒóÊú
ÈöÝöÚúáö ÇáúÛóíúÑö áóãú íõÔúÊóÑóØú ÝöíåóÇ ÈóÏóáõ ÇáúÚöæóÖö ßóÇáÒøóßóÇÉö
æóÇáúÍóÌøö¡ ÝóÃóãøóÇ ÇáúãõÒóäöíøõ ÝóÅöäøóåõ ÞóÇáó ãóÚúäóÇåõ ÚöäúÏöí Ãóäú
íõÚúÊöÞóåõ Úóäúåõ ÈöÌõÚúáò ÝóÅöäú ÃóÑóÇÏó Èöåö ãóÚúäóÇåõ ÚöäúÏó
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ýóåõæó ÎóØóÃñ Úóáóíúåö¡ æóÞóÏú ÕóÑøóÍó ÈöÅöÈúØóÇáöåö Ýöí
Þóæúáöåö æóáóæú ÃóÚúÊóÞóåõ Úóäúåõ ÈöÃóãúÑöåö ÈöÌõÚúáò Ãóæú ÛóíúÑöåö
ÝóÓóæóÇÁñ Ýöí ÇáúÚöÊúÞö Úóäúåõ ÈöÃóãúÑöåö Èóíúäó Ãóäú íóßõæäó ÈöÌõÚúáò
Ãóæú ÛóíúÑöåö¡ æóÅöäú ÃóÑóÇÏó Èöåö ãóÐúåóÈðÇ áöäóÝúÓöåö Ýóåõæó Þóæúáõ
ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó æóÞóÏú ãóÖóì ÇáúßóáóÇãõ ãóÚóåõ.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑó ãóÇ æóÕóÝúäóÇ ãöäú ÌóæóÇÒö ÇáúÚöÊúÞö Úóäúåõ ÈöÃóãúÑöåö
ÈöÌõÚúáò Ãóæú ÛóíúÑöåö¡ ÝóÅöäøóåõ ÈöÇáúÌõÚúáö ÈóíúÚñ æóÈöÛóíúÑö
ÇáúÌõÚúáö åöÈóÉñ Ýóåõæó áóÇ íõÚúÊöÞõåõ Úóäúåõ ÅöáøóÇ æóÞóÏú ãóáóßóåõ
Ëõãøó ÚóÊóÞó¡ æóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ: ãóÊóì íóÕöíÑõ ãóÇáößðÇ¿ Úóáóì
ËóáóÇËóÉö ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøóåõ íóÊóÈóíøóäõ ÈöÇáúÚöÊúÞö Ãóäøóåõ ÞóÏú ßóÇäó ãóÇáößðÇ
áóåõ ÈöÇÓúÊöÏúÚóÇÁö ÇáúÚöÊúÞö Ëõãøó ÚóÊóÞó Úóáóíúåö ÈóÚúÏó Çáúãöáúßö
ÈöáóÝúÙö ÇáúÚöÊúÞö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ íóãúáößõåõ ÈöÃóæøóáö áóÝúÙö ÇáúÚöÊúÞö
æóíõÚúÊöÞõ ÈöÂÎöÑö áóÝúÙö ÇáúÚöÊúÞö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö
Ãóäú íóÞóÚó Çáúãöáúßõ æóÇáúÚöÊúÞõ ãóÚðÇ Ýöí ÍóÇáóÉò æóÇÍöÏóÉò ÈöáóÝúÙö
ÇáúÚöÊúÞö Ýóãóäö ÇÔúÊóÑóì ÃÈÇå ãóáóßóåõ æóÚõÊöÞó Úóáóíúåö Ýöí ÍóÇáóÉò
æóÇÍöÏóÉò ÈöäóÝúÓö ÇáÔøöÑóÇÁö.
æóÝöíåö æóÌúåñ ÑóÇÈöÚñ: ÞóÇáóåõ ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò ÇáúÅöÓúÝóÑóÇíöíäöíøõ
Ãóäøóåõ íóãúáößõåõ ÈöáóÝúÙö ÇáúÚöÊúÞö æóíõÚúÊöÞõ ÈóÚúÏó
(10/482)
ÇÓÊÞÑÇÑ Çáãáß¡ [æßÐáß íÞæá Ýíãä ÇÔÊÑì
ÃÈÇå Ãóäøóåõ íóãúáößõåõ ÈöÇáÔøöÑóÇÁö æóíõÚúÊöÞõ Úóáóíúåö ÈóÚúÏó
ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö Çáúãöáúßö] .
æóãöËóÇáõ åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÇÎúÊöáóÇÝõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ Ýöíãóäú ÏõÚöíó
Åöáóì Ãóßúáö ØóÚóÇãò ãóÊóì íóãúáößõ ãóÇ íóÃúßõáõåõ Úóáóì ËóáóÇËóÉö
ÃóæúÌõåò.
ÃóÍóÏõåóÇ: íóãúáößõ ÇááøõÞúãóÉó ÅöÐóÇ ÃóÎóÐóåóÇ ÈöíóÏöåö.
æóÇáËøóÇäöí: ÅöÐóÇ æóÖóÚóåóÇ Ýöí Ýóãöåö.
æóÇáËøóÇáöËõ: ÅöÐóÇ ÇÈúÊóáóÚóåóÇ¡ ÝóÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ: Åöäøóåõ íóãúáößõåóÇ
ÅöÐóÇ ÃóÎóÐóåóÇ ÈöíóÏöåö Ýóåóáú íóÌõæÒõ áóåõ Ãóäú íõØúÚöãóåóÇ ÛóíúÑóåõ
Ãóãú áóÇ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóåõ Ðóáößó áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÕóÇÑó ãóÇáößóåóÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóíúÓó áóåõ Ðóáößó áöÃóäøóåõ ãóÃúÐõæäñ áóåõ Ýöí
ÊóãóáøõßöåóÇ Úóáóì æóÌúåò ãóÎúÕõæÕò ßóÇáúÚóÇÑöíóÉö ÇáøóÊöí íóÌõæÒõ Ãóäú
íóãúáößó ãóäóÇÝöÚóåóÇ Ýöí ÍóÞøö äóÝúÓöåö æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÚöíÑóåóÇ
ÛóíúÑóåõ.
ÝóÕúáñ: ÝóÃóãøóÇ ÇáúÚöÊúÞõ Úóäö ÇáúãóíøöÊö ÝóÚóáóì ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó Úóäú æóÕöíøóÉò ãöäúåõ ÝóíóÕöÍøõ ÓóæóÇÁð ßóÇäó
ÊóØóæøõÚðÇ Ãóæú æóÇÌöÈðÇ áöÃóäøó æóÕöíøóÊóåõ Èöåö ÊóÞõæãõ ãõÞóÇãó
ãõÈóÇÔóÑóÊöåö áóåõ¡ æóáóæú ÈóÇÔóÑó ÚöÊúÞó ÇáÊøóØóæøõÚö ÕóÍøó ÝóßóÐóáößó
ÅöÐóÇ ÃóæúÕóì Èöåö íóÌöÈõ Ãóäú íóÕöÍøó.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó Úóäú ÛóíúÑö æóÕöíøóÉò ÝóÚóáóì
ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó ÇáúÚöÊúÞõ ÊóØóæøõÚðÇ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ Úóäúåõ
ÈöÛóíúÑö æóÕöíøóÉò ÓóæóÇÁð ßóÇäó ÇáúÚöÊúÞõ ãöäú æóÇÑöËò Ãóæú ÛóíúÑö
æóÇÑöËò æóæóÞóÚó ÇáúÚöÊúÞõ Úóäö ÇáúãóÇáößö ÇáúãõÚúÊöÞö Ïõæäó ÇáúãóíøöÊö
ÇáúãõÚúÊóÞö Úóäúåõ.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó ÇáúÚöÊúÞõ æóÇÌöÈðÇ ÝóÚóáóì
ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóÌöÈó æõÌõæÈðÇ áóÇ ÊóÎúíöíÑó Ýöíåö ßóÇáúÚöÊúÞö Ýöí
ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö æóÇáÙøöåóÇÑö ÝóíóÕöÍøõ Úóäö ÇáúãóíøöÊö ÈöæóÕöíøóÉò
ãöäú ÑóÃúÓö ãóÇáöåö æóÈöÛóíúÑö æóÕöíøóÊöåö ãóäú ÃóÕúáö ÊóÑößóÊöåö
æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóÊóØóæøóÚó Èöåö Úóäúåõ æóÇÑöËñ Ãóæú ÛóíúÑõ æóÇÑöËò
ÈöÃóãúÑöåö æóÈöÛóíúÑö ÃóãúÑöåö¡ æóáöÃóäøóåõ ãöäú áóæóÇÒöãö ÇáúÃóãúæóÇáö
ÝóÃóÔúÈóåó ÞóÖóÇÁó ÇáÏøóíúäö æóíóßõæäõ ÇáúæóáóÇÁõ Ýöíåö áöáúãóíøöÊö
ÇáúãõÚúÊóÞö Úóäúåõ íóäúÊóÞöáõ ÈóÚúÏó ãóæúÊöåö Åöáóì ÇáúÃóÞúÑóÈö ãöäú
ÚóÕóÈóÊöåö.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó Ýöí ÇáúÚöÊúÞö ÇáúæóÇÌöÈö ÊóÎúíöíÑñ
ãöËúáó ßóÝøóÇÑóÉö Çáúíóãöíäö ÇáøóÊöí åõæó ãõÎóíøóÑñ ÝöíåóÇ Èóíúäó
ÇáúÚöÊúÞö æóÇáúÅöØúÚóÇãö æóÇáúßõÓúæóÉö ÝóåóÐóÇ Úóáóì ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó ãöäú ãóÇáö ÇáúãóíøöÊö ÝóíõäúÙóÑõ Ýöíåö ÝóÅöäú
ßóÇäó ÃóÞóáøó ÇáËøóáóÇËóÉö ÞöíãóÉð ÕóÍøó æóÅöäú ßóÇäó ÃßËÑåÇ ÞíãÉ áã íÕÍ
áÃäå ÈöäõÞúÕóÇäöåö æóÇÌöÈðÇ æóÒöíóÇÏóÊöåö ÊóØóæøõÚðÇ.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó ãöäú ãóÇáö ÇáúãõÚúÊöÞö ÝóÝöí
ÌóæóÇÒöåö Úóäúåõ æÌåÇä:
(10/483)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íõÌúÒöÆõ Úóäúåõ
æóíóßõæäõ æóÇÞöÚðÇ Úóäö ÇáúãõÚúÊöÞö Ïõæäó ÇáúãóíøöÊö ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ
Ãóäú íõÚúÊöÞó Úóäúåõ ãöäú ãóÇáöåö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: íõÌúÒöÆõ Úóäö ÇáúãóíøöÊö æóíóßõæäõ áóåõ
ÇáúæóáóÇÁõ æóíóäúÊóÞöáõ Úóäúåõ Åöáóì ÃóÞúÑóÈö ÚóÕóÈóÊöåö áöÃóäøóåõ
ÚöÊúÞñ æóÇÌöÈñ¡ æóÅöäú æóÞóÚó Ýöíåö ÊóÎúíöíÑñ áöÓõÞõæØö ÇáúæóÇÌöÈö Èöåö
ÝóÃóÔúÈóåó ãÇ áÇ ÊÎííÑ Ýíå.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÃóÚúÊóÞó ÚóÈúÏóíúäö Úóäú ÙöåóÇÑóíúäö
Ãóæú ÙöåóÇÑò æóÞóÊúáò ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö
ÃóÌúÒóÃóåõ áöÃóäøóåõ ÃóÚúÊóÞó Úóäú ßõáøö æóÇÍöÏóÉò ÚóÈúÏðÇ ÊóÇãøðÇ äÕÝÇð
Úä æÇÍÏÉ æäÕÝÇð Úä Úóäú æóÇÍöÏóÉò Ëõãøó ÃõÎúÑóì äöÕúÝðÇ Úóäú æóÇÍöÏóÉò
æóäöÕúÝðÇ Úóäú æóÇÍöÏóÉò Ýóßóãóáó ÝöíåóÇ ÇáúÚöÊúÞõ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÕõæÑóÊõåóÇ Ýöí ÑóÌõáò Úóáóíúåö ßóÝøóÇÑóÊóÇäö
ÅöãøóÇ ãöäú ÌöäúÓóíúäö ãöËúáó ßóÝøóÇÑóÉö ÞóÊúáò æóßóÝøóÇÑóÉö ÙöåóÇÑò
Ãóæú ãöäú ÌöäúÓò æóÇÍöÏò ãöËúáó ßóÝøóÇÑóÊóíú ÞóÊúáò Ãóæú ßóÝøóÇÑóÊóíú
ÙöåóÇÑò ÝóÃóÚúÊóÞó ÚóäúåõãóÇ ÚóÈúÏóíúäö ÝóåóÐóÇ Úóáóì ËóáóÇËóÉö
ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íõÚúÊöÞó ÃóÍóÏó ÇáúÚóÈúÏóíúäö ÈöÚóíúäöåö Úóäú ÅöÍúÏóì
ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö ÈöÚóíúäöåóÇ æóíõÚúÊöÞó ÇáúÚóÈúÏó ÇáúÂÎóÑó Úóäö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÃõÎúÑóì ÝóåóÐóÇ ÌóÇÆöÒñ æóíóßõæäõ ÇáúÚöÊúÞõ ÝöíåöãóÇ
Úóáóì ãóÇ Úóíøóäó æóäóæóì¡ Ýóáóæú ÃóÑóÇÏó ÈóÚúÏó Ðóáößó Ãóäú íóäúÞõáó
ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäó ÇáúÚóÈúÏóíúäö Åöáóì ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÃõÎúÑóì áóãú
íóÌõÒú æóßóÇäó ÇáúÚöÊúÞõ äóÇÝöÐðÇ Úóáóì ÇáÊøóÚúíöíäö ÇáúÃóæøóáö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íõÚúÊöÞó ÃóÍóÏó ÇáúÚóÈúÏóíúäö Úóäú ÅöÍúÏóì
ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö áóÇ íõÚóíøöäõåóÇ æóíõÚúÊöÞó ÇáúÚóÈúÏó ÇáúÂÎóÑó Úóäö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÃõÎúÑóì áóÇ íõÚóíøöäõåóÇ ÝóíõÌúÒöíåö ÃóíúÖðÇ ÓóæóÇÁð
ßóÇäóÊö ÇáúßóÝøóÇÑóÊóÇäö Úóäú ÌöäúÓò æóÇÍöÏò Ãóæú ãöäú ÌöäúÓóíúäö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ Åöäú ßóÇäóÊóÇ ãöäú ÌöäúÓò
æóÇÍöÏò ÃóÌúÒóÃóåõ æóÅöäú áóãú íõÚóíøöäú¡ æóÅöäú ßóÇäóÊóÇ ãöäú
ÌöäúÓóíúäö áóãú íõÌúÒöåö ÍóÊøóì íõÚóíøöäó ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ: ÈöÃóäøóåóÇ
ÚöÈóÇÏóÉñ ÊóÎúÊóáöÝõ Ýöí ÇáúãõæÌöÈö æóÇáúãõæÌóÈö ÝóÇÝúÊóÞóÑóÊú Åöáóì
ÇáÊøóÚúíöíäö ßóÇáÕøóáóÇÉö æóÇÎúÊöáóÇÝõåõãóÇ Ýöí ÇáúãõæÌöÈö Ãóäøó
ÅöÍúÏóÇåõãóÇ Úóäú ÞóÊúáò æóÇáúÃõÎúÑóì Úóäú ÙöåóÇÑò æóÇÎúÊöáóÇÝõåõãóÇ Ýöí
ÇáúãõæÌóÈö Ãóäøó Ýöí ÅöÍúÏóÇåõãóÇ ÅöØúÚóÇãðÇ æóáóíúÓó Ýöí ÇáúÃõÎúÑóì
ÅöØúÚóÇãñ.
æÏáíáäÇ: åæ Ãäå ÍÞ íÄÏí Åáì æóÌúåö ÇáÊøóßúÝöíÑö Ýóáóãú íóáúÒóãú Ýöíåö
ÇáÊøóÚúíöíäõ ßóãóÇ áóæú ßóÇäóÇ ãöäú ÌöäúÓò æóÇÍöÏò áöÃóäøó
ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö ÅöÐóÇ ÇÊøóÝóÞóÊóÇ Ýöí ÇáÕøõæÑóÉö ÝóÚóÏóãõ ÇáÊøóÚúíöíäö
áóÇ íóãúäóÚõ ãöäó ÇáúÅöÌúÒóÇÁö ßóÇáÏøöãóÇÁö Ýöí ÇáúÍóÌøö¡ æóáöÃóäøó
ÇáúÚöÈóÇÏóÇÊö ÖóÑúÈóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãóÇ íóáúÒóãõ ÊóÚúíöíäõ ÇáäøöíøóÉö Ýöí ÇáúãõÎúÊóáöÝö ãöäúåõ
æóÇáúãõÄúÊóáöÝö ßóÇáÕøóáóæóÇÊö íóáúÒóãõ ÊóÚúíöíäõ ÇáäøöíøóÉö ÝöíãóÇ
ÇÎúÊóáóÝó ãöäúåóÇ ßóÇáÕøõÈúÍö æóÇáúãóÛúÑöÈö æóÝöíãóÇ ÇÆúÊóáóÝó ãöäúåóÇ
ßóÇáÙøõåúÑö æóÇáúÚóÕúÑö.
æóÇáËøóÇäöí: ãóÇ áóÇ íóáúÒóãõ ÊóÚúíöíäõ ÇáäøöíøóÉö Ýöí ÇáúãõÎúÊóáöÝö
ãöäúåõ æóÇáúãõÄúÊóáöÝö ßóÇáÒøóßóæóÇÊö áóÇ íóáúÒóãõ
(10/484)
ÊóÚúíöíäõ ÇáäøöíøóÉö ÝöíãóÇ ÇÎúÊóáóÝó
ãöäúåóÇ ßóãóäú áóåõ ÎóãúÓñ ãöäó ÇáúÅöÈöáö ãõåúÑöíøóÉñ ÍóÇÖöÑóÉñ æóÎóãúÓñ
ãöäó ÇáúÅöÈöáö ãõÌóíúÏöíøóÉñ ÛóÇÆöÈóÉñ ÝóÃóÎúÑóÌó ÔóÇÊóíúäö ÚóäúåõãóÇ
ãöäú ÛóíúÑö ÊóÚúíöíäò ÃóÌúÒóÃó ßóãóÇ íõÌúÒöíåö áóæú ßóÇäóÊö ÇáúÚóÔúÑõ
ãóäú ÌöäúÓò æóÇÍöÏò Ýöí ãóæúÖöÚò æóÇÍöÏò¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóáúÒóãõ Ýöí
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÊóÚúíöíäõ ÇáäøöíøóÉö Ýöí ÇáúãõÄúÊóáöÝö áóãú íóáúÒóãú
ÊóÚúíöíäõåóÇ Ýöí ÇáúãõÎúÊóáöÝö ßóÇáÒøóßóÇÉö áöÃóäøóåóÇ æóÇÝóÞóÊúåóÇ Ýöí
ÇáúãõÄúÊóáöÝö ÈöÎöáóÇÝö ÇáÕøóáóÇÉö áöÃóäøóåóÇ. ÎóÇáóÝóÊúåóÇ Ýöí
ÇáúãõÄúÊóáöÝö æóÝöí åóÐóÇ ÇäúÝöÕóÇáñ¡ æóáöÃóäøóåõ áóæú æóÌóÈó
ÊóÚúíöíäõåóÇ Ýöí ÇáúÌöäúÓóíúäö áóæóÌóÈó ÅöÐóÇ ßóÇäóÊú Úóáóíúåö
ßóÝøóÇÑóÉñ ÞóÏú Ôóßøó ÝöíåóÇ åóáú æóÌóÈóÊú Úóáóíúåö Úóäú ÞóÊúáò Ãóæú
ÙöåóÇÑò Ãóäú íõÚúÊöÞó ÚóÈúÏóíúäö ßóãóÇ áóæú Ôóßøó åóáú Úóáóíúåö ÙõåúÑñ
Ãóæú ÚóÕúÑñ íóÞúÖöí ÕóáóÇÊóíúäö æóÞóÏú æóÇÝóÞó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó Ãóäøóåõ
áóÇ íóáúÒóãõåõ ÅöáøóÇ ÚöÊúÞõ ÚóÈúÏò æóÇÍöÏò ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó
ÊóÚúíöíäó ÇáäøöíøóÉö ÛóíúÑõ æóÇÌöÈò.
(ÝóÕúáñ:)
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó ãóÓúÃóáóÉõ ÇáúßöÊóÇÈö Ãóäú íõÚúÊöÞó ßõáøó
æóÇÍöÏò ãöäó ÇáúÚóÈúÏóíúäö Úóäú ßõáøö æóÇÍöÏóÉò ãöäó ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö
ÝóíõÚúÊöÞõ äöÕúÝó ÓóÇáöãò Úóäú ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö æóäöÕúÝóåõ Úóäú
ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö æóíõÚúÊöÞõ äöÕúÝó ÛóÇäöãò Úóäú ßóÝøóÇÑóÉö
ÇáúÞóÊúáö æóäöÕúÝóåõ Úóäú ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö ÝóåóÐóÇ ÇáúÚöÊúÞõ
ãõÌúÒöÆñ Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÃóÚúÊóÞó ÚóäúåõãóÇ
ÚóÈúÏóíúäö áóßöäö ÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ åóáú íóßõæäõ ÇáúÚöÊúÞõ
ãõÈóÚøóÖðÇ Úóáóì ãóÇ íóÑõÏøõåõ Ãóæú ãõßóãøöáðÇ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó ÙóÇåöÑõ ßóáóÇãöåö åóÇåõäóÇ Ãóäøóåõ íóßõæäõ
ãõÈóÚøóÖðÇ Úóáóì ãóÇ äóæóì áöÃóäøó ÇáúÚöÊúÞó ÈöÇáÊøóÈúÚöíÖö ÞóÏú ßóãóáó.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó ÙóÇåöÑõ ßóáóÇãöåö Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáúÃõãøö
æóÈöåö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÇáúÚóÈøóÇÓö Èúäõ ÓõÑóíúÌò æóÃóÈõæ Úóáöíøö Èúäõ
ÎóíúÑóÇäó Ãóäøóåõ íóßúãõáõ ÇáúÚöÊúÞõ ÝóíõÌúÚóáõ ÃóÍóÏõ ÇáúÚóÈúÏóíúäö
ÈößóãóÇáöåö Úóäú ÅöÍúÏóì ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö æóÇáúÚóÈúÏõ ÇáúÂÎóÑõ
ÈößóãóÇáöåö Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÃõÎúÑóì áöÃóäøó ÚöÊúÞó ÈóÚúÖö
ÇáúÚóÈúÏö íóÓúÑöí Åöáóì ÌóãöíÚöåö ÝóáóãøóÇ ÇãúÊóäóÚó Ãóäú íóÊóÈóÚøóÖó
Ýöí ÇáúÍõÑøöíøóÉö æóÇáÑøöÞøö ÇãúÊóäóÚó Ãóäú íóÊóÈóÚøóÖó Ýöí
ßóÝøóÇÑóÊóíúäö¡ æóÝóÇÆöÏóÉõ åóÐóíúäö ÇáúæóÌúåóíúäö Ýöíãóäú Úóáóíúåö
ÚöÊúÞõ ÑóÞóÈóÉò Úóäú ßóÝøóÇÑóÉò ÝóÃóÚúÊóÞó äöÕúÝó ÚóÈúÏò æóäöÕúÝó ÂÎóÑó
ÍóÊøóì ßóãóáó ÚöÊúÞõ ÑóÞóÈóÉò ãöäú ÚóÈúÏóíúäö ÝóÝöí ÅöÌúÒóÇÆöåöãóÇ
Úóäúåõ æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íõÌúÒöíåö ÅöÐóÇ ãõäöÚó ãöäú ÊóÈúÚöíÖö ÇáúÚöÊúÞö
åõäóÇßó.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: íõÌúÒöíåö ÅöÐóÇ ÌóæøóÒõæÇ ÇáÊøóÈúÚöíÖó åõäóÇßó.
æóÝöíåóÇ æóÌúåñ ËóÇáöËñ: Ãóäøóåõ Åöäú ÃóÚúÊóÞó ÇáäøöÕúÝó ãöäú ÚÈÏíä
ÈÇÞíåãÇ ÍÑÇð ÃóÌúÒóÃóåõ æóÅöäú ßóÇäó ÈóÇÞöíåöãóÇ ãóãúáõæßðÇ áóãú
íõÌúÒöåö áöÃóäøóåõ ÅöÐóÇ ßóÇäó ÈóÇÞöíåöãóÇ ÍõÑøðÇ ÌóÑóì Úóáóíúåö Íõßúãõ
ÇáúÃóÍúÑóÇÑö ÝóíõæÌóÏõ ãóÞúÕõæÏõ ÇáúÚöÊúÞö ÝöíåöãóÇ æóÅöÐóÇ ßóÇäó
ÈóÇÞöíåöãóÇ ãóãúáõæßðÇ ÌóÑóì Úóáóíúåö Íõßúãõ ÇáúÚóÈöíÏö Ýóáóãú íõæÌóÏú
ãóÞúÕõæÏõ ÇáúÚöÊúÞö ÝöíåóÇ. æóãöËóÇáõ Ðóáößó Ýöí ÇáÒøóßóÇÉö: Ãóäú ÊóÌöÈó
Úóáóíúåö ÔóÇÉñ Ýöí ÎóãúÓò ãöäó ÇáúÅöÈöáö ÝóíõÎúÑöÌó äöÕúÝóíú ÔóÇÊóíúäö
äöÕúÝðÇ ãöäú ÔóÇÉò æóäöÕúÝðÇ ãöäú ÃõÎúÑóì ÝóÝöí ÅöÌúÒóÇÆöåö ËóáóÇËóÉõ
ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÌúÒöíåö áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÃóÎúÑóÌó ÔÇÉ.
(10/485)
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ íõÌúÒöíåö
áöãóÇ ÃóÏúÎóáó Úóáóì ÇáúÝõÞóÑóÇÁö ãöäú ÓõæÁö ÇáúãõÔóÇÑóßóÉö ÍóÊøóì
íõÎúÑöÌó ÔóÇÉð ßóÇãöáóÉð.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇáöËõ: Åöäú ßóÇäó ÈóÇÞöí ÇáÔøóÇÊóíúäö ãöáúßðÇ
áöáúÝõÞóÑóÇÁö ÃóÌúÒóÃóåõ áöÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáÖøóÑóÑö Úóäúåõãú æóÅöäú ßóÇäó
áöÛóíúÑöåöãú áóãú íõÌúÒö áöÏõÎõæáö ÇáÖøóÑóÑö Úóáóíúåöãú.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ßóÇäó ãöãøóäú Úóáóíúåö ÇáÕøóæúãõ
ÝóÕóÇãó ÔóåúÑóíúäö Úóäú ÅöÍúÏóÇåõãóÇ ßóÇäó áóåõ Ãóäú íóÌúÚóáóåõ Úóäú
ÃóíøöåöãóÇ ÔóÇÁó æóßóÐóáößó áóæú ÕóÇãó ÃóÑúÈóÚóÉó ÃóÔúåõÑò ÚóäúåõãóÇ
ÃóÌúÒóÃóåõ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ ÅöÐóÇ ßóÇäóÊú Úóáóíúåö
ßóÝøóÇÑóÊóÇäö ãöäú ÌöäúÓò Ãóæú ÌöäúÓóíúäö ÝóÅöäøóåõãóÇ ÚöäúÏóäóÇ ÓóæóÇÁñ
Ýóáóåõ ÝöíåöãóÇ ËóáóÇËóÉõ ÃóÍúæóÇáò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóßõæäó ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚöÊúÞö ÝöíåöãóÇ æóÐóáößó ÈöÃóäú
íóßõæäó ÞóÇÏöÑðÇ Úóáóì ÚöÊúÞö ÑóÞóÈóÊóíúäö ÝóÚóáóíúåö ÚöÊúÞõåõãóÇ Úóáóì
ãóÇ ãóÖóì ãöäú Íõßúãö ÚöÊúÞöåö áóåõãóÇ.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ Ãóäú íóßõæäó ãöäú Ãóåúáö ÇáÕøöíóÇãö ÝöíåöãóÇ
ÈöÃóäú íóßõæäó ãõÚúÓöÑðÇ áóÇ íóÞúÏöÑõ Úóáóì ÚöÊúÞö ÑóÞóÈóÉò ÝóÚóáóíúåö
Ãóäú íóÕõæãó ÚóäúåõãóÇ ÃóÑúÈóÚóÉó ÃóÔúåõÑò æóáóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõ Õóæúãöåö
ÝöíåöãóÇ ãöäú ÃóÑúÈóÚóÉö ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóäúæöíó Õæã ÔåÑíä ãÊÊÇÈÚíä Úä ÅÍÏì ÇáßÝÇÑÊíä ÈÚíäåÇ
æíÕæã ÔåÑíä ÂÎÑíä Úä ÇáßÝÇÑÉ ÇáÃÎÑì ÈÚíäåÇ ÝåÐÇ íÌÒÆå æÞÏ ÃßÏ Ðß
ÈöÇáÊøóÚúíöíäö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÕõæãó ÔóåúÑóíúäö Úóäú ÅöÍúÏóì
ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö áóÇ íõÚóíøöäõåóÇ æóíóÕõæãó ÔóåúÑóíúäö Úóäö ÇáúÃõÎúÑóì
áóÇ íõÚóíøöäõåóÇ ÝóåóÐóÇ íõÌúÒöíåö ÃóíúÖðÇ æóÅöäú áóãú íõÚóíøöäú áöÃóäøó
ÇáÊøóÚúíöíäó ÛóíúÑõ ãõÝöíÏò Ýóáóãú íóáúÒóãú ßóãóÇ Ãóäøó ÇáäøöíøóÉó Ýöí
ÇáúæõÖõæÁö áóÇ íóáúÒóãõ ÝöíåóÇ ÊóÚúíöíäõ ÇáúÍóÏóËö áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ
ãõÝöíÏò Ëõãøó åõæó ÈóÚúÏó Ðóáößó ÈöÇáúÎöíóÇÑö Ýöí Ãóäú íÊÑß ÇáÕæã Úáì
ÅÈåÇãå Ãæ ÈÚíäå æóÓóæóÇÁð ßóÇäóÊö ÇáúßóÝøóÇÑóÊóÇäö ãöäú ÌöäúÓò Ãóæú
ÌöäúÓóíúäö æóÎóÇáóÝó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ßóãóÇ ÎóÇáóÝó Ýöí ÇáúÚöÊúÞö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóÓúÑõÏó Õóæúãó ÃóÑúÈóÚóÉö ÃóÔúåõÑò
ãõÊóæóÇáöíóÉò ÚóäúåõãóÇ ãöäú ÛóíúÑö ÊóÚúíöíäò ÝóåóÐóÇ íõÌúÒöíåö æóÞóÏú
ÒóÇÏó ÈöÃóäøóåõ ÊóÇÈóÚó Èóíúäó Õóæúãö ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö æóíóßõæäõ
ÔóåúÑóÇäö ãõÊóæóÇáöíóÇäö Úóäú ÅöÍúÏóì ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö æóÔóåúÑóÇäö
ãõÊóæóÇáöíóÇäö Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÃõÎúÑóì.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: Ãóäú íóÕõæãó ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö Úóäö
ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö æóÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö
ÝóáóÇ íõÌúÒöíåö ÇáÕøóæúãõ Úóäú æóÇÍöÏóÉò ãöäó ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö
ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÚöÊúÞö áöÃóäøó ÊóÊóÇÈõÚó ÇáÔøóåúÑóíúäö Ýöí Õóæúãö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ãõÓúÊóÍóÞøñ æóÞóÏú ÕóÇÑó ÈöÇáÊøóÈúÚöíÖö ãõÝóÑøöÞðÇ.
æóÇáúÍóÇáóÉõ ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ãóäú íóßõæäó ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚöÊúÞö Ýöí
ÅöÍúÏóì ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö æóãöäú Ãóåúáö ÇáÕøöíóÇãö Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
ÇáúÃõÎúÑóì áöÃóäøóåõ áóÇ íóãúáößõ ÅöáøóÇ ÑóÞóÈóÉð æóÇÍöÏóÉð ÝóÚóáóíúåö
Ãóäú íóÈúÏóÃó ÈöÇáúÚöÊúÞö Úóäú ÅöÍúÏóì ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö ÔóÇÁó ÓóæóÇÁð
ÈóÏóÃó Èöåö ÝöíãóÇ ÊóÞóÏøóãó æõÌõæÈõåõ ãöäúåõãóÇ Ãóæú ÝöíãóÇ ÊóÃóÎøóÑó¡
Ëõãøó íóÕõæãõ ÈóÚúÏó Ðóáößó ÔóåúÑóíúäö
(10/486)
ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
ÇáúÃõÎúÑóì¡ æóåõæó Ãóäú íóÈúÏóÃó ÈöÇáúÚöÊúÞö Úóäú ÅöÍúÏóÇåõãóÇ áóÇ
íõÚóíøöäõåóÇ Ëõãøó ÈöÇáÕøóæúãö Úóäö ÇáúÃõÎúÑóì áóÇ íõÚóíøöäõåóÇ ßóãóÇ
áóæú ßóÇäó ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚöÊúÞö ÝöíåöãóÇ Ãóæú ãöäú Ãóåúáö ÇáÕøóæúãö
ÝöíåöãóÇ¡ Ýóáóæú ÈóÏóÃó ÈöÇáÕøóæúãö Ëõãøó ÃóÚúÊóÞó ÃóÌúÒóÃóåõ ÇáúÚöÊúÞõ
æóáóãú íõÌúÒöåö ÇáÕøóæúãõ áöÃóäøóåõ ÕóÇãó æóåõæó ÞóÇÏöÑñ Úóáóì
ÇáúÚöÊúÞö¡ æóáóæú ÌóÚóáó ÇáúÚöÊúÞó Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö ãóÚðÇ
æóÇáÕøóæúãó ÚóäúåõãóÇ ãóÚðÇ ÊóßúãöíáðÇ áößõáøö ßóÝøóÇÑóÉò ãöäú
ÌöäúÓóíúäö áóãú íõÌúÒöåö ÇáÕøóæúãõ Úóäú æóÇÍöÏóÉò ãöäó ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö
æóÃóÌúÒóÃóåõ ÇáúÚöÊúÞõ æóÝöíåö æóÌúåóÇäö ÈöäóÇÁð Úóáóì ãóÇ ãóÖóì:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ íóÓúÊóßúãöáõ ÇáúÚöÊúÞó Ýöí ÅöÍúÏóÇåõãóÇ æóÚóáóíúåö
Ãóäú íóÓúÊóÃúäöÝó Õóæúãó ÔóåúÑóíúäö áöáúÃõÎúÑóì.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó Úóáóì ãóÇ äóæóì ãöäó ÇáÊøóÈúÚöíÖö
ÝóáóÇ íóÊóßóãøóáõ¡ ÝóÅöäú ÃóíúÓóÑó ÈöÅößúãóÇáö ÇáúÚöÊúÞö Ãóæö ÇÓúÊóÏóÇäó
ÍóÊøóì ÃóÚúÊóÞó ÚóÈúÏðÇ ÂÎóÑó Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÊóíúäö ÃóÌúÒóÃóåõ¡ æóÅöäú
ßóÇäó Úóáóì ÅöÚúÓóÇÑöåö æóÃóÑóÇÏó Ãóäú íõßúãöáó ÇáúßóÝøóÇÑóÉó
ÈöÇáÕøóæúãö áóãú íõÌúÒöåö Ãóäú íóÕõæãó Úóäú äöÕúÝö ßõáøö ßóÝøóÇÑóÉò
ÔóåúÑðÇ áöÃóäøó ÊóÈúÚöíÖó ÇáÕøöíóÇãö Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÛóíúÑõ ãõÌúÒöÆò
æóßóÇäó Úóáóíúåö Ãóäú íóÕõæãó Úóäú ßõáøö æóÇÍöÏóÉò ãöäúåõãóÇ ÔóåúÑóíúäö
ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö ÝóíóÕõæãõ áóåõãóÇ ÃóÑúÈóÚóÉó ÃóÔúåõÑò ÝóÚóáóì åóÐóÇ åóáú
íóßõæäõ ãóÇ ÞóÏøóãóåõ ãöäó ÇáúÚöÊúÞö ãõÄóËøöÑðÇ Ýöí ÇáÊøóßúÝöíÑö Ãóãú
áóÇ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íõÄóËøöÑõ Ýöíåö áöãóÇ íóáúÒóãõåõ ãöäú Êóßúãöíáö
ÇáÕøöíóÇãö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: íõÄóËøöÑõ Ýöíåö áöÊóÞóÏøõãö ÇáäøöíøóÉö Úóäúåõ
æóÅöäøóãóÇ íóßúãõáõ ÇáÕøöíóÇãõ ÌóÈúÑðÇ æóÈöÇááøóåö ÇáÊøóæúÝöíÞõ.
ãóÓúÃóáóÉñ: ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ßóÇäó Úóáóíúåö ËóáóÇËõ
ßóÝøóÇÑóÇÊò ÝóÃóÚúÊóÞó ÑóÞóÈóÉð áíÓ áå ÛíÑåÇ æÕíÇã ÔóåúÑóíúäö Ëõãøó
ãóÑöÖó ÝóÃóØúÚóãó ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ íóäúæöí ÈöÌóãöíÚö åóÐöåö
ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö ÇáÙøöåóÇÑö æóÅöäú áóãú íóäúæö æÇÍÏÉ ÈÚíäåÇ ÃÌÑÃå áöÃóäøó
äöíøóÊóåõ Ýöí ßõáøö ßóÝøóÇÑóÉò ÈöÃóäøóåóÇ áóÒöãóÊúåõ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ ÅöÐóÇ æóÌóÈó Úóáóíúåö ËóáóÇËõ
ßóÝøóÇÑóÇÊò ÅöãøóÇ ãöäú ÌöäúÓò æóÇÍöÏò Ãóæú ãöäú ÃóÌúäóÇÓò ÝóßóÇäó ãöäú
Ãóåúáö ÇáúÚöÊúÞö Ýöí æóÇÍöÏóÉò æóãöäú Ãóåúáö ÇáÕøöíóÇãö Ýöí ËóÇäöíóÉò
æóãöäú Ãóåúáö ÇáúÅöØúÚóÇãö Ýöí ËóÇáöËóÉò Úóáóì ãóÇ Èóíøóäóåõ
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ ÝóÚóáóíúåö Ãóäú íóÈúÏóÃó ÈÇáÚÊÞ Úä
ÃÍÏåãÇ ÅöãøóÇ ÈöÚóíúäöåóÇ Ãóæú ãõÈúåóãóÉð¡ æóÅöäøóãóÇ áóÒöãó Ãóäú
íóßõæäó ÇáÕøóæúãõ ÈóÚúÏó ÇáúÚöÊúÞö áöÃóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ ãóÚó
ÇáúÞõÏúÑóÉö Úóáóíúåö¡ æóáóÒöãó Ãóäú íóßõæäó ÇáúÅöØúÚóÇãõ ÈóÚúÏó
ÇáÕøóæúãö áöÃóäøóåõ áóÇ íõÌúÒöÆõ ãóÚó ÇáúÞõÏúÑóÉö Úóáóíúåö¡ ÝóÅöäú
ÞóÏøóãó ÇáúÅöØúÚóÇãó Ëõãøó ÇáÕøöíóÇãó Ëõãøó ÇáúÚöÊúÞó ÃóÌúÒóÃóåõ
ÇáúÚöÊúÞõ æóÍúÏóåõ æóÇÓúÊóÃúäóÝó ÇáÕøóæúãó ÈóÚúÏóåõ Ëõãøó ÇáúÅöØúÚóÇãó
ÈóÚúÏó ÇáÕøóæúãö æóáóíúÓó áóåõ Ãóäú íóÓúÊóÑúÌöÚó ÇáØøóÚóÇãó ÇáøóÐöí
ÞóÏøóãóåõ áöÚóÏóãö ÅöÌúÒóÇÆöåö áöÃóäøó ÇáúÝõÞóÑóÇÁó ÞóÏú ãóáóßõæåõ
ÈöÇáúÞóÈúÖö¡ Ýóáóæú äóæóì æóÞóÏú ÑóÊøóÈó Ãóäú íóßõæäó ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäó
ÇáúÚöÊúÞö æóÇáÕøöíóÇãö æóÇáúÅöØúÚóÇãö Úóäú ßõáøö æóÇÍöÏóÉò ãöäó
ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö ÇáËøóáóÇËö ÃóËúáóÇËðÇ ÇÚúÊõÏøó ÈöÌóãöíÚö ÇáúÚöÊúÞö æóáóãú
íõÚúÊóÏøó ÈöÌóãöíÚö ÇáÕøöíóÇãö æóÇÚúÊõÏøó ÈöÇáËøõáõËö ãöäó ÇáúÅöØúÚóÇãö
Ëõãøó åóáú íóÊóßóãøóáõ ÇáúÚöÊúÞõ Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ Ãóãú áóÇ Úóáóì ãóÇ
ãóÖóì ãöäó ÇáúæóÌúåóíúäö æóáóÒöãóåõ Êóßúãöíáõ ÇáúÅöØúÚóÇãö Úóäú
ÅöÍúÏóÇåõãóÇ æóÚóáóíúåö ÇÓúÊöÆúäóÇÝõ ÇáÕøöíóÇãö Úóäö ÇáÃÎÑì.
(10/487)
ãÓÃáÉ: ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú
æóÌóÈóÊú Úóáóíúåö ßóÝøóÇÑóÉñ ÝóÔóßøó Ãóäú Êóóßõæäó ãöäú ÙöåóÇÑò Ãóæú
ÞóÊúáò Ãóæú äóÐúÑò ÝóÃóÚúÊóÞó ÑóÞóÈóÉð Úóäú ÃóíøöåóÇ ßóÇäó ÃóÌúÒóÃóåõ
æóáóæú ÃóÚúÊóÞóåóÇ áóÇ íóäúæöí æóÇÍöÏóÉð ãöäúåóÇ áóãú íõÌúÒöÆúåõ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóãõÞóÏøöãóÉõ åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÈóíóÇäõ Íõßúãö
ÇáäøöíøóÉö æÇáßáÇã íÔÊãá ÝíåÇ Úáì ËáÇËÉ ÝÕæá:
ÃÍÏåãÇ: Ýí æõÌõæÈöåóÇ.
æóÇáËøóÇäöí: Ýöí ÕöÝóÊöåóÇ.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ýöí ãóÍóáøöåóÇ.
ÝóÃóãøóÇ æõÌõæÈõ ÇáäøöíøóÉö ÝóãõÓúÊóÍóÞøñ Ýöí ÇáÊøóßúÝöíÑö ÈöÇáúÚöÊúÞö
æóÇáÕøöíóÇãö æóÇáúÅöØúÚóÇãö áöÃóäøó ÇáËøóáóÇËóÉó ÞóÏú ÊõÝúÚóáõ Úóáóì
ØóÑöíÞö ÇáúæõÌõæÈö ÊóÇÑóÉð æóÚóáóì ØóÑöíÞö ÇáÊøóØóæøõÚö ÃõÎúÑóì ÝóæóÌóÈó
Ãóäú ÊõÓúÊóÍóÞøó ÝöíåóÇ ÇáäøöíøóÉõ áöíóãúÊóÇÒó ÈöåóÇ ÇáúæóÇÌöÈõ ãöäó
ÇáÊøóØóæøõÚö.
æóÃóãøóÇ ÕöÝóÉõ ÇáäøöíøóÉö Ýóåõæó Ãóäú íóäúæöíó ÈöÇáúÚöÊúÞö Ãóæú
ÈöÇáÕøöíóÇãö Ãóæú ÈöÇáúÅöØúÚóÇãö Ãóäøóåõ Úóäö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÇáøóÊöí
Úóáóíúåö æóáóÇ íóáúÒóãõ ÊóÚúíöíäõ ÇáäøöíøóÉö Úóäú Ãóíøö ßóÝøóÇÑóÉò æóáóÇ
íõÌúÒöÆõ Ãóäú íóäúæöíó Ãóäøóåõ ÚöÊúÞñ æóÇÌöÈñ Ãóæú Õóæúãñ æóÇÌöÈñ Ãóæú
ÅöØúÚóÇãñ æóÇÌöÈñ áöÃóäøó ÇáúæõÌõæÈó ÞóÏú íóÊóäóæøóÚõ Ýóáóãú íóßõäú
ÈõÏøñ ãöäú æóÕúÝö ÇáúæõÌõæÈö ÈöÃóäøóåõ Úóäú ßóÝøóÇÑóÉò áöÊóãúíöíÒöåö.
æóÃóãøóÇ ãóÍóáøõ ÇáäøöíøóÉö ÝóÅöäú ßóÇäó ÕóæúãðÇ ÝóÝöí áóíúáö ÇáÕøöíóÇãö
áóÇ íõÌúÒöÆõ ÞóÈúáóåõ æóáóÇ ÈóÚúÏóåõ ßóÓóÇÆöÑö ÇáÕøóæúãö ÇáúæóÇÌöÈö.
æóÅöäú ßóÇäó ÚöÊúÞðÇ Ãóæú ØóÚóÇãðÇ áóãú ÊõÌúÒöåö ÇáäøöíøóÉõ ÞóÈúáó Ãóäú
íóÊóÚóíøóäó áóåõ ÇáúÚóÈúÏõ ÇáøóÐöí íõÚúÊöÞõåõ æóÇáØøóÚóÇãõ ÇáøóÐöí
íõØúÚöãõåõ¡ ÝóÃóãøóÇ ÈóÚúÏó ÊóÚúíöíäö ÇáúÚóÈúÏö æóÇáØøóÚóÇãö ÝóÝöí
ãóÍóáøö ÇáäøöíøóÉö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóäúæöí ãóÚó áóÝúÙö ÇáúÚöÊúÞö æóãóÚó ÊóÝúÑöíÞö ÇáØøóÚóÇãö
ÝóÅöäú äóæóì ÞóÈúáóåõãóÇ áóãú íõÌúÒöåö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: íóÌõæÒõ Ãóäú íóäúæöíó ÞóÈúáó ÇáÊøóÚúíöíäö
æóÈóÚúÏó ÇáúÚöÊúÞö æóÇáúÅöØúÚóÇãö¡ æóÃóÕúáõ åóÐóíúäö ÇáúæóÌúåóíúäö
ÇÎúÊöáóÇÝõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ Ýöí ãóÍóáøö ÇáäøöíøóÉö Ýöí ÇáÒøóßóÇÉö ÝóÃóÍóÏõ
ÇáúæóÌúåóíúäö: Ãóäøó ãóÍóáøó ÇáäøöíøóÉö ÝöíåóÇ ÚöäúÏó ÚóÒúáöåóÇ.
æóÇáËøóÇäöí: ÚöäúÏó ÏóÝúÚöåóÇ.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊóÊú åóÐöåö ÇáúãõÞóÏøöãóÉõ ÝóÕõæÑóÉõ ãóÓúÃóáóÊöäóÇ Ýöíãóäú
Úóáöãó Ãóäøóåõ Úóáóíúåö ßóÝøóÇÑóÉñ æóÇÌöÈóÉñ æóåõæó ÔóÇßøñ Ýöí ÓóÈóÈö
æõÌõæÈöåóÇ åóáú æóÌóÈóÊú ÈöÞóÊúáò Ãóæú ÙöåóÇÑò¡ ÝóÅöäú ÃóÚúÊóÞó íóäúæöí
Èöåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉó ÇáúæóÇÌöÈóÉó Úóáóíúåö ÃóÌúÒóÃóåõ ãóÚó ÇáÔøóßøö Ýöí
ÇáúãõæÌöÈö áöÃóäøó ÇáÊøóÚúíöíäó áóÇ íóÌöÈõ¡ æóÅöäú äóæóì ÇáúÚöÊúÞó
ÇáúæóÇÌöÈó Úóáóíúåö æóáóãú íóäúæö Ãóäøóåõ Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö áóãú
íõÌúÒöåö áöÃóäøó äöíøóÉó ÇáÊøóßúÝöíÑö ãõÓúÊóÍóÞøóÉñ æóÅöäú ßóÇäóÊú
äöíøóÉõ ÊóÚúíöíäö ÇáÓøóÈóÈö ÛóíúÑó ãõÓúÊóÍóÞøóÉð¡ ÝóÅöäú ßóÇäó Úóíøóäó
ÇáúÚöÊúÞó æóäóæóì Ãóäøóåõ Úóäú ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö ãóÚó ÇáÔøóßøö
(10/488)
Ýöíåö áóãú íóßõäú Úóáóì íóÞöíäò ãöäú
ÃóÏóÇÆöåóÇ áöÌóæóÇÒö Ãóäú Êóßõæäó ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ Úóäú ÞóÊúáò æóáóÇ Úóáóì
íóÞöíäò ãöäú ÈóÞóÇÆöåóÇ áöÌóæóÇÒö Ãóäú Êóßõæäó Úóäú ÙöåóÇÑò¡ ÝóÅöäú
ÈóÇäó áóåõ ÈóÚúÏó Ðóáößó ÃóäøóåóÇ Úóäú ÙöåóÇÑò ÃóÌúÒóÃóåõ áöÃóäøóåõ ÞóÏú
ÊóÚóíøóäó ÈöÇáäøöíøóÉö ãóÇ æóÌóÈó Úóáóíúåö¡ æóÅöäú ÈóÇäó ÃóäøóåóÇ Úóäú
ÞóÊúáò áóãú íõÌúÒöåö áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÊóÚóíøóäó ÈöÇáäøöíøóÉö ãóÇ áóãú
íóÌöÈú Úóáóíúåö ÝóÕóÇÑó ÇáúæóÇÌöÈõ ÈóÇÞöíðÇ Úóáóíúåö. ÝóÅöäú Þöíáó:
ÝóåóáøóÇ ßóÇäó ßóãóäú Ôóßøó Ýöí ÍóÏóËöåö åóáú åõæó ãöäú Èóæúáò Ãóæú
äóæóãò ÝóÊóæóÖøóÃó íóäúæöí ÍóÏóËó ÇáúÈóæúáö Ëõãøó ÈóÇäó Ãóäøóåõ Úóäú
äóæúãò ÃóÌúÒóÃóåõ.
Þöíáó: ÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ Ãóäøó ÑóÝúÚó ÇáúÍóÏóËö ÇáúæóÇÍöÏö ÑóÇÝöÚñ
áöÌóãöíÚö ÇáúÃóÍúÏóÇËö æóáóíúÓóÊö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ÇáúæóÇÍöÏóÉõ ÑóÇÝöÚóÉð
áöÌóãöíÚö ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö. æóáóæú Úóáöãó Ãóäøóåõ Úóáóíúåö ÚöÊúÞõ ÑóÞóÈóÉò
æóÔóßøó ÝöíåóÇ åóáú æóÌóÈóÊú Úóáóíúåö Úóäú ÞóÊúáò Ãóæú ÙöåóÇÑò Ãóæú
äóÐúÑò ÝóÃóÚúÊóÞó ÑóÞóÈóÉð íóäúæöí ÈöåóÇ ÇáúÚöÊúÞó ÇáúæóÇÌöÈó Úóáóíúåö
áóãú íõÌúÒöåö áöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú Ãóäøó äöíøóÉó ÇáÊøóßúÝöíÑö
ãõÓúÊóÍóÞøóÉñ Ýöí ÇáúÚöÊúÞö æóáóæú äóæóì ÈöåóÇ ÇáúÚöÊúÞó Úóäö
ÇáÊøóßúÝöíÑö äóÙóÑó Ýöí ÚöÊúÞö ÇáäøóÐúÑö ÝóÅöäú ßóÇäó ãõÓúÊóÍóÞøðÇ Ýöí
äóÐúÑö ÇááøöÌóÇÌö ÇáúÎóÇÑöÌö ãóÎúÑóÌó ÇáúÃóíúãóÇäö ÃóÌúÒóÃóåõ åõäóÇ
ÇáúÚöÊúÞõ áöÃóäøó ÇáúÚöÊúÞó Ýöí åóÐóÇ ÇáäøóÐúÑö ÊóßúÝöíÑñ ÃóíúÖðÇ æóÅöäú
ßóÇäó äóÐúÑó ãõÌóÇÒóÇÉò Ãóæú ÊóÈóÑøõÑò áã íÌÒå áÃäå áÇ íßä ÇáúÚöÊúÞõ
Ýöíåö ÊóßúÝöíÑðÇ æóÞöíáó áóåõ: ÃóäúÊó Úóáóì ÛóíúÑö íóÞöíäò ãöäú
ÃóÏóÇÆöåóÇ æóáóÇ ãöäú ÈóÞóÇÆöåóÇ Ýöí ÇáäøóÐúÑö æóÍúÏóåõ¡ ÝóÅöäú ÃóÚúÊóÞó
ÑóÞóÈóÉð ËóÇäöíóÉð íóäúæöí ÈöåóÇ ÚöÊúÞó ÇáäøóÐúÑö æóÍúÏóåõ ÃóÌúÒóÃóåõ
æóÓóÞóØóÊö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ íóÞöíäðÇ Úóäú ÐöãøóÊöåö áöÃóäøó ÚöÊúÞó
ÇáÊøóßúÝöíÑö ÞóÏú ÓóÞóØó ÈöÇáúÚöÊúÞö ÇáúÃóæøóáö æóÅöäú áóãú íóÊóÚóíøóäú
æóÚöÊúÞó ÇáäøóÐúÑö ÞóÏú ÓóÞóØó ÇáËøóÇäöí ÇáúãõÚóíøóäö.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæö ÇÑúÊóÏøó ÞóÈúáó Ãóäú íõßóÝøöÑó
ÝóÃóÚúÊóÞó ÚóÈúÏðÇ Úóäú ÙöåóÇÑöåö ÝóÅöäú ÑóÌóÚó ÃóÌúÒóÃóåõ áöÃóäøóåõ Ýöí
ãóÚúäóì Ïóíúäò ÃóÏøóÇåõ Ãóæú ÞöÕóÇÕò ÃõÎöÐó ãöäúåõ Ãóæú ÚõÞõæÈóÉò Úóáóì
ÈóÏóäöåö áöãóäú æóÌóÈóÊú áóåõ æóáóæú ÕóÇãó Ýöí ÑöÏøóÊöåö áóãú íõÌúÒöÆúåõ
áöÃóäøó ÇáÕøóæúãó Úóãóáõ ÇáúÈóÏóäö æóÚóãóáõ ÇáúÈóÏóäö áóÇ íõÌúÒöÆõ
ÅöáøóÇ ãóäú íõßúÊóÈõ áóåõ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóãõÞóÏøöãóÉõ åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉö Ãóäøó Ýöí
ãöáúßö ÇáúãõÑúÊóÏøö ËóáóÇËóÉó ÃóÞóÇæöíáó:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøó ãöáúßóåõ ÈóÇÞò ãóÇ ßóÇäó ÍíÇð æÊÕÑÝå Ýíå ÌÇÆÒ.
æÇáÞæá ÇáËÇäí: Ãä ãáßå ÒÇÆá Úä ãááå æóÊóÕóÑøõÝóåõ Ýöíåö ãóÑúÏõæÏñ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøó ãöáúßóåõ ãóæúÞõæÝñ ãõÑóÇÚðì æóßóÐóáößó
ÊóÕóÑøõÝõåõ¡ ÝóÅöäú ÞõÊöáó ÈöÇáÑøöÏøóÉö Úõáöãó ÒóæóÇáõ ãöáúßöåö
æóÝóÓóÇÏõ ÊóÕóÑøõÝöåö ÈöäóÝúÓö ÇáÑøöÏøóÉö¡ æóÅöäú ÚóÇÏó Åöáóì
ÇáúÅöÓúáóÇãö Úõáöãó Ãóäøó ãöáúßóåõ ßóÇäó ÈóÇÞöíðÇ æóÊóÕóÑøõÝóåõ
ÌóÇÆöÒðÇ¡ æóáöÊóæúÌöíåö åóÐöåö ÇáúÃóÞóÇæöíáö ãóæúÖöÚñ ãöäú ßöÊóÇÈö
ÇáÑøöÏøóÉö.
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó ãóÇ æóÕóÝúäóÇ ãöäúåóÇ æóßóÇäó Úóáóì ÇáúãõÑúÊóÏøö
ßóÝøóÇÑóÉñ ãöäú ÞóÊúáò Ãóæú ÙöåóÇÑò æóÌóÈóÊú Úóáóíúåö ÞóÈúáó ÑöÏøóÊöåö
ÝóÅöäú Þöíáó ÈöÃóäøó ãöáúßóåõ Ýöíåö ËóÇÈöÊñ æóÊóÕóÑøõÝóåõ Ýöíåö ÌóÇÆöÒñ
Ãóæú Þöíáó ÅöäøóåõãóÇ Úóáóì ÇáúæóÞúÝö æóÇáúãõÑóÇÚóÇÉö ÌóÇÒó áóåõ
ÅöÎúÑóÇÌõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ãöäú ãóÇáöåö¡ æóÅöäú Þöíáó Åöäøó ãöáúßóåõ
ÒóÇÆöáñ æóÊóÕóÑøõÝóåõ ãóÑúÏõæÏñ ÝóÝöí ÌóæóÇÒö ÊóßúÝöíÑöåö ãöäú ãóÇáöåö
æóÌúåóÇäö:
(10/489)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõßóÝøöÑó
ãöäú ãóÇáöåö ßóãóÇ áóÇ ÊóÌöÈõ Úóáóíúåö ÒóßóÇÊõåõ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó ÃóÕóÍøõ íóÌõæÒõ áóåõ Ãóäú íõßóÝøöÑó ãöäú
ãóÇáöåö æóÅöäú áóãú ÊóÌöÈú Úóáóíúåö ÒóßóÇÊõåõ áöÇÓúÊöÍúÞóÇÞö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ýöí ãóÇáöåö ÞóÈúáó ÑöÏøóÊöåö ßóÇáÏøõíõæäö.
æóÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóÇáÒøóßóÇÉö Ãóäøó ÇáÒøóßóÇÉó áóÇ
ÊóÌöÈõ Úóáóíúåö ÈóÚúÏó ÑöÏøóÊöåö æóÇáúßóÝøóÇÑóÉó ÞóÏú ÊóÌöÈõ Úóáóíúåö
ÈóÚúÏó ÑöÏøóÊöåö.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑó ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ÌóæóÇÒö ÇáÊøóßúÝöíÑö ÈóÚúÏó
ÇáÑøöÏøóÉö ÝóáóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõåõ ãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóßõæäó ãöãøóäú íõßóÝøöÑõ ÈöÇáúÚöÊúÞö ÝóíõÌúÒöíåö Ãóäú
íõÚúÊöÞó Ýöíåö ãõÄúãöäóÉð ÞóÏú ßóÇäó áóåóÇ ãóÇáößðÇ ÞóÈúáó ÇáÑøöÏøóÉö
Ãóæú íóÞõæáó áöãõÓúáöãò: ÃóÚúÊöÞú ÚóÈúÏóßó åóÐóÇ ÇáúãõÓúáöãó Úóäú
ßóÝøóÇÑóÊöí ÈößóÐóÇ. ÝóÅöäö ÇÔúÊóÑóì ÚóÈúÏðÇ ãõÓúáöãðÇ ÝóÚóáóì
Þóæúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÕöÍøõ ÇáÔøöÑóÇÁõ æóíóäúÝóÐõ ÇáúÚöÊúÞõ.
æóÇáËøóÇäöí: íóßõæäõ ÈóÇØöáðÇ æóÚöÊúÞõåõ ãóÑúÏõæÏðÇ æóÅöäøóãóÇ íóÕöÍøõ
ãöäúåõ ÇáúÚöÊúÞõ æóÅöäú ßóÇäó ÞõÑúÈóÉð ÊóÝúÊóÞöÑõ Åöáóì äöíøóÉò
áöÃóäøóåóÇ ãöäú ÍõÞõæÞö ÇáúÃóãúæóÇáö ÇáøóÊöí ÊóäúÕóÑöÝõ Åöáóì
ÇáúÂÏóãöíøöíäó ÝóÃóÔúÈóåóÊú ÞóÖóÇÁó ÇáÏøõíõæäö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó ãöãøóäú íõßóÝøöÑõ ÈöÇáÕøöíóÇãö ÝóáóÇ
íõÌúÒöíåö ÇáÕøóæúãõ Ýöí ÇáÑøöÏøóÉö áöÃóäøóåõ ãöäú ÚöÈóÇÏóÇÊö
ÇáúÃóÈúÏóÇäö ÇáúãóÍúÖóÉö ÇáøóÊöí áóÇ ÊóÕöÍøõ ÅöáøóÇ ãöäú ãõÓúáöãò.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóßõæäó ãöãøóäú íõßóÝøöÑõ ÈöÇáúÅöØúÚóÇãö
ÝÝí ÌæÇÒå ãäå æÌåÇä:
ÃÍÏåãÇ: íÌæÒ ãä ÇáúÅöØúÚóÇãõ áöÃóäøóåõ ãöäú ÍõÞõæÞö ÇáúÃóãúæóÇáö
ßóÇáúÚöÊúÞö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõßóÝøöÑó ÈöÇáúÅöØúÚóÇãö
áöÃóäøóåõ ÈóÏóáñ ãöäó ÇáÕøöíóÇãö ÇáøóÐöí áóÇ íóÕöÍøõ ãöäúåõ ÝóÃóÌúÑóì
Úóáóì ÇáúÈóÏóáö Íõßúãó ÇáúãõÈúÏóáö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(10/490)
(ÈóÇÈõ ãóÇ íõÌúÒöÆõ ãöäó ÇáúÚõíõæÈö Ýöí
ÇáÑøöÞóÇÈö ÇáæÇÌÈÉ)
(ãöäú ßöÊóÇÈóíö ÇáÙøöåóÇÑö ÞóÏöíãò æóÌóÏöíÏò)
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì: (áóãú ÃóÚúáóãú ÃóÍóÏðÇ ãöãøóäú ãóÖóì ãöäú
Ãóåúáö ÇáúÚöáúãö æóáóÇ ÐõßöÑó áöí Úóäúåõ æóáóÇ ÈóÞöíó ãóäú ÎóÇáóÝó Ýöí
Ãóäøó ãöäú ÐóæóÇÊö ÇáäóÞúÕö ãöäó ÇáÑøöÞóÇÈö ãóÇ áóÇ íõÌúÒöÆõ æóãöäúåóÇ
ãóÇ íõÌúÒöÆõ ÝóÏóáøó Ðóáößó Úóáóì Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÈóÚúÖõåóÇ Ïæä ÈÚÖ Ýáã
ÇÌÏ ãä ãóÚóÇäöí ãóÇ ÐóåóÈõæÇ Åöáóíúåö ÅöáøóÇ ãóÇ ÃóÞõæáõ æóÇááøóåõ
ÃóÚúáóãõ æóÌöãóÇÚõåõ Ãóäøó ÇáúÃóÛúáóÈó ÝöíãóÇ íõÊøóÎóÐõ áóåõ ÇáÑøóÞöíÞõ
ÇáúÚóãóáõ æóáóÇ íóßõæäõ ÇáúÚóãóáõ ÊóÇãøðÇ ÍóÊøóì Êóßõæäó íóÏóÇ
Çáúãóãúáõæßö ÈóÇØöÔóÊóíúäö æóÑöÌúáóÇåõ ãóÇÔöíóÊóíúäö æóáóåõ ÈóÕóÑñ
æóÅöäú ßóÇäó ÚóíúäðÇ æóÇÍöÏóÉð) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÃóÕúáõ åóÐóÇ Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÃóØúáóÞó
ÊóÍúÑöíÑó ÇáÑøóÞóÈóÉö Ýöí ßöÊóÇÈöåö ÈöÞóæúáöåö {ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò}
ÃóØúáóÞóåóÇ æóáóãú íóÕöÝúåóÇ ÝóÃóÌúãóÚó ãóäú ÊóÞóÏøóãó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó
æóÚóÇÕóÑóåõ Úóáóì Ãóäøó Úõãõæãó ÇáúÅöØúáóÇÞö ÛóíúÑõ ãõÓúÊóÚúãóáò æóÃóäøó
ãöäó ÇáÑøöÞóÇÈö ãóÇ íõÌúÒöÆõ æóãöäúåóÇ ãóÇ áóÇ íõÌúÒöÆõ ÝóßóÇäó
ÇáúÚõãõæãõ ãóÎúÕõæÕðÇ æóÎóÇáóÝó ÏóÇæõÏõ ãöäú ÈóÚúÏõ ÝóÞóÇáó: ÇáúÚõãõæãõ
ãõÓúÊóÚúãóáñ æóÌóãöíÚõ ÇáÑøöÞóÇÈö ÊõÌúÒöÆõ ãöäú ãóÚöíÈò æóÓóáöíãò
æóäóÇÞöÕò æóßóÇãöáò ÊóãóÓøõßðÇ ÈöÇáúÚõãõæãö æóÇÍúÊöÌóÇÌðÇ
ÈöÇáÊøóÓúæöíóÉö Èóíúäó ÇáÕøóÛöíÑö æóÇáúßóÈöíÑö ãóÚó ÇÎúÊöáóÇÝöåöãóÇ Ýöí
ÇáäøóÞúÕö æóÇáúßóãóÇáö¡ æóåóÐóÇ ÎóØóÃñ ãóÏúÝõæÚñ ÈöÅöÌúãóÇÚö ãóäú
ÊóÞóÏøóãóåõ¡ æóáöãóÇ Ñõæöíó Ãóäøó ÑóÌõáðÇ ÂÊöí ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÈöÑóÞóÈóÉò ÓóæúÏóÇÁó ÝóÞóÇáó: íóÇ ÑóÓõæáó
Çááøóåö Úóáóíøó ÚöÊúÞõ ÑóÞóÈóÉò ÃóÝóÃóÚúÊöÞõ åóÐöåö¿ ÝóÞóÇáó áóåóÇ
ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - (Ãóíúäó Çááøóåõ¿)
ÝóÃóÔóÇÑóÊú Åöáóì ÇáÓøóãóÇÁö ÝóÞóÇáó áóåóÇ (ãóäú ÃóäóÇ¿) ÝóÃóÔóÇÑóÊú
Åöáóíúåö. æóÅöáóì ÇáÓøóãóÇÁö ÊóÚúäöí ÑÓæá Çááå - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó - ÝóÞóÇáó: ÃóÚúÊöÞúåóÇ ÝóÅöäøóåóÇ ãõÄúãöäóÉñ ÝóÏóáøó ÓõÄóÇáõ
ÇáÓøóÇÆöáö ÚóäúåóÇ æóÇãúÊöÍóÇäõ ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó - áóåóÇ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÚõãõæãó ãóÎúÕõæÕñ æóÃóäøó ãöäó
ÇáÑøöÞóÇÈö ãóÇ íõÌúÒöÆõ æóãöäúåóÇ ãóÇ áóÇ íõÌúÒöÆõ ÝóÈóØóáó Èöåö Þóæúáõ
ÏóÇæõÏó Ãóäøó ßõáøó ÇáÑøöÞóÇÈö ÊõÌúÒöÆõ¡ æóáöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì
ÃóØúáóÞó Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÐößúÑó ÇáúÚöÊúÞö æóÇáúÅöØúÚóÇãö Ëõãøó ßóÇäó
Úõãõæãõ ÇáúÅöØúÚóÇãö ãóÎúÕõæÕðÇ Ýöí Ãóäú áóÇ íõÌúÒöÆó ãöäúåõ ÅöáøóÇ
ãõÞóÏøóÑñ æóáóÇ íõÌúÒöÆõ ãóÇ ÇäúØóáóÞó Úóáóíúåö ÇáöÇÓúãõ ãöäú ÅöØúÚóÇãö
áõÞúãóÉò æóßöÓúÑóÉò¡ æóßóÐóáößó ÇáúÚöÊúÞõ íóÌöÈõ Ãóäú íóßõæäó ãóÎúÕõæÕó
ÇáúÚõãõæãö ÈöãóÇ íóÞúÊóÖöíåö ãóÞúÕõæÏõ ÇáÊøóÍúÑöíÑö.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑó ãóÇ æóÕóÝúäóÇ ÝóãóÞúÕõæÏõ ÇáúÚöÊúÞö Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
åõæó Êóßúãöíáõ ÇáúÃóÍúßóÇãö æóÊóãúáöíßõ ÇáúãóäúÝóÚóÉö ÝóÃóãøóÇ Êóßúãöíáõ
ÇáúÃóÍúßóÇãö Ýóåõæó Ãóäú íóÕöíÑó ÈöÇáúÍõÑøöíøóÉö ÌóÇÆöÒó ÇáÔøóåóÇÏóÉö
ËóÇÈöÊó ÇáúæöáóÇíóÉö ãóÇÖöíó ÇáÊøóÕóÑøõÝö. æóÃóãøóÇ Êóãúáöíßõ
ÇáúãóäúÝóÚóÉö. Ýóåõæó Ãóäú íóÕöíÑó ÈöÇáúÍõÑøöíøóÉö ãóÇáößðÇ áöãóäóÇÝöÚö
äóÝúÓöåö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÚöÊúÞõ
(10/491)
Ýöí ÛóíúÑö ßóÝøóÇÑóÉò ÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó
äóÇÞöÕó ÇáúãóäóÇÝöÚö áöÃóäøóåõ ÊóØóæøõÚñ æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ßóÝøóÇÑóÉò
æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ßóÇãöáó ÇáúãóäóÇÝöÚö áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõãú ÃóÌúãóÚõæÇ Úóáóì Ãóäøó ãöäú ÐóæóÇÊö ÇáúÚõíõæÈö
ãóÇ íõÌúÒöÆõ ßóÇáúÈóÑúÕóÇÁö æóÇáúÍóãúÞóÇÁö æóÇáúÞóÈöíÍóÉö
æóÇáúãóÞúØõæÚóÉö ÇáúÎöäúÕóÑö Ãóæö ÇáúÈöäúÕöÑö¡ æóÃóäøó ãöäú ÐóæóÇÊö
ÇáúÚõíõæÈö ÇáøóÊöí áóÇ ÊõÌúÒöÆõ ÇáúÚóãúíóÇÁõ æóÇáúãõÞúÚóÏóÉõ
æóÇáúãóÞúØõæÚóÉõ ÇáúíóÏóíúäö æóÇáÑøöÌúáóíúäö ÝóÏóáøóäóÇ Ðóáößó ãöäú
ÅöÌúãóÇÚöåöãú Úóáóì Ãóäøóåõãú ÑóÇÚóæúÇ ãóÇ ÃóËøóÑó Ýöí ÇáúÚóãóáö æóáóãú
íõÑóÇÚõæÇ ãóÇ ÃóËøóÑó Ýöí ÇáúÃóËúãóÇäö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúãóÞúÕõæÏó ãöäó ÇáúÚóÈöíÏö åõæó ÇáúÚóãóáõ
áöÃóäøóåõãú ãõÑúÕóÏõæäó áöÎöÏúãóÉò Ãóæú ÊóßóÓøõÈò æóÇáäøõÞúÕóÇäõ ãöäú
ãóÞúÕõæÏö ÇáÔøóíúÁö åõæó ÇáúãõÄóËøöÑõ Ýöíåö ßóÇáúÈóíúÚö áóãøóÇ ßóÇäó
ãóÞúÕõæÏõåõ ÇáËøóãóäó ßóÇäó ãóÇ ÃóËøóÑó Ýöí äõÞúÕóÇäöåö ÚóíúÈðÇ íõæÌöÈõ
ÇáúÎöíóÇÑó æóãóÇ áóÇ íõÄóËøöÑõ Ýöíåö áóãú íóßõäú ÚóíúÈðÇ æóáóÇ
íõÓúÊóÍóÞøõ Ýöíåö ÇáúÎöíóÇÑõ ßóÇáäøößóÇÍö áóãøóÇ ßóÇäó ãóÞúÕõæÏõåõ
ÇáöÇÓúÊöãúÊóÇÚó ßóÇäó ãóÇ ÃóËøóÑó Ýöíåö ãöäó ÇáúÚõíõæÈö ãõæÌöÈðÇ
áöáúÎöíóÇÑö æóãóÇ íõÄóËøöÑú Ýöíåö áóãú íõæÌöÈúåõ ßóÐóáößó ÇáúÚöÊúÞõ Ýöí
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö áóãøóÇ ßóÇäó ãóÞúÕõæÏõåõ Êóãúáöíßó ÇáúÚóãóáö ßóÇäó ãóÇ
ÃóËøóÑó Ýöíåö ãöäó ÇáúÚõíõæÈö ãóÇäöÚðÇ ãöäó ÇáúÅöÌúÒóÇÁö æóãóÇ áóãú
íõÄóËøöÑú Ýöíåö ÃóÌúÒóÃó¡ ÝóËóÈóÊó ÈöåóÐóíúäö Ãóäøó ßõáøó ÚíÈ ÃÖÑÈ
ÈöÇáúÚóãóáö ÅöÖúÑóÇÑðÇ ÈóíøöäðÇ ãóäóÚó ãöäó ÇáúÅöÌúÒóÇÁö Ýöí
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóãóÇ áóãú íõÄóËøöÑú Ýöíåö áóãú íóãúäóÚú ãöäó ÇáúÅöÌúÒóÇÁö
ÝöíåóÇ.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÅöÐóÇ ÇÓúÊóÞóÑøó ãóÇ ÃóÕøóáúäóÇåõ ãöäú åóÐöåö ÇáúÞóÇÚöÏóÉö Ýóãöäó
ÇáúÚõíõæÈö ÇáøóÊöí áóÇ ÊõÌúÒöÆõ ÝöíãóÇ ÊóÚóáøóÞó ÈöÇáúÚöÊúÞö ÇáúÚóãóì
áöÃóäøóåõ ãöäú ÃóÈúáóÛö ÇáäøóÞúÕö Ýöí ÇáúÅöÖúÑóÇÑö ÈöÇáúÚóãóáö ÝóáóÇ
ÊõÌúÒöÆõ ÇáúÚóãúíóÇÁõ ÝóÃóãøóÇ ÇáúÍóæúáóÇÁõ æóÇáúÚóãúÔóÇÁõ
æóÇáúÚóæúÑóÇÁõ ÝóÊõÌúÒöÆõ áöÃóäøó ßõáøó Ðóáößó ÛóíúÑõ ãõÖöÑøò
ÈöÇáúÚóãóáö ÝóÃóãøóÇ ÖóÚúÝõ ÇáúÈóÕóÑö ÝóÅöäú ßóÇäó íóãúäóÚõ ãöäú
ãóÚúÑöÝóÉö ÇáúÎóØøö æóÅöËúÈóÇÊö ÇáúæõÌõæåö ÇáúÞóÑöíÈóÉö ãóäóÚó ãöäó
ÇáúÅöÌúÒóÇÁö æóÅöäú ßóÇäó áóÇ íóãúäóÚõ ãöäú Ðóáößó ÃóÌúÒóÃó.
(ÝóÕúáñ:)
æóÃóãøóÇ äóÞúÕõ ÇáúÃóØúÑóÇÝö ÝóÅöäú ßóÇäó ãóÞúØõæÚó ÇáúíóÏóíúäö Ãóæú
ãóÞúØõæÚó ÇáÑøöÌúáóíúäö ÝóáóÇ ÎöáóÇÝó Ãóäøóåõ áóÇ íõÌúÒöÆõ¡ æóÅöäú
ßóÇäóÊú ÅöÍúÏóì íóÏóíúåö ãóÞúØõæÚóÉð Ãóæú ÅöÍúÏóì ÑöÌúáóíúåö áóãú
ÊõÌúÒöåö ÚöäúÏóäóÇ.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: ÊõÌúÒöíåö æóåóßóÐóÇ íóÞõæáõ Ýöíãóäú ÞõØöÚóÊú
ÅöÍúÏóì íóÏóíúåö æóÅöÍúÏóì ÑöÌúáóíúåö ãöäú ÎöáóÇÝò ÃóÌúÒóÃó¡ æóÅöäú
ßóÇäó ãöäú ÔöÞøò æóÇÍöÏò áóãú ÊõÌúÒöåö áöÃóäøó ÐóåóÇÈó ÃóÍóÏö
ÇáúÚõÖúæóíúäö áóãú íõÓúÞöØú ãóäúÝóÚóÉó ÇáúÌöäúÓö ÝóÃóÌúÒóÃó
ßóÇáúÚóæúÑóÇÁö¡ æóåóÐóÇ ÎóØóÃñ áöÃóäøó ÞóØúÚó ÅöÍúÏóì ÇáúíóÏóíúäö
ãõÖöÑøñ ÈöÇáúÚóãóáö ÅöÖúÑóÇÑðÇ ÈóíøöäðÇ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóãúäóÚó ãöäó
ÇáúÅöÌúÒóÇÁö ßóÞóØúÚöåöãóÇ ãóÚðÇ¡ æóáöÃóäøó ÃóÈóÇ ÍóäöíÝóÉó ãõæóÇÝöÞñ
Úóáóì Ãóäøó ÞóØúÚó ÇáúÅöÈúåóÇãóíúäö íóãúäóÚõ ãöäó ÇáúÅöÌúÒóÇÁö ÝóÞóØúÚõ
ÅöÍúÏóì ÇáúíóÏóíúäö Ãóæö ÇáÑøöÌúáóíúäö æóÝöíåöãóÇ ÒöíóÇÏóÉñ Úóáóì
ÇáúÅöÈúåóÇãóíúäö Ãóæúáóì Ãóäú íóãúäóÚó ãöäó ÇáúÅöÌúÒóÇÁö¡ ÝóÃóãøóÇ
ÇáúÚóæóÑõ ÝóÃóÌúÒóÃó áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ãõÖöÑøò ÈöÇáúÚóãóáö æóáóÇ
ãõÄóËøöÑò Ýöíåö æóÇÓúÊöÏúáóÇáõåõ ÈöÈóÞóÇÁö ãóäúÝóÚóÉö ÇáúÌöäúÓö íóÝúÓõÏõ
Úóáóíúåö ÈöÞóØúÚö ÅöÍúÏóì ÇáíÏíä æÇáÑÌáíä ãä ÔÞ [æÇÍÏ] .
(ÝóÕúáñ:)
æóÃóãøóÇ ÞóØúÚõ ÇáúÃóÕóÇÈöÚö ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÞóØúÚõ Ýöí ÅöÍúÏóì ËóáóÇËò
ÇáúÅöÈúåóÇãö Ãóæö ÇáÓøóÈøóÇÈóÉö Ãóæö ÇáúæõÓúØóì ÝóÞóØúÚõ ÅöÍúÏóì åóÐöåö
ÇáËøóáóÇËö ãóÇäöÚñ ãöäó ÇáúÅöÌúÒóÇÁö áöÃóäøó áößõáøö æóÇÍöÏóÉò ãöäúåõäøó
ÊóÃúËöíÑðÇ Ýöí
(10/492)
ÇáúÚóãóáö. ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÞóØúÚõ Ýöí
ÅöÍúÏóì ÅöÕúÈóÚóíúäö æóåöíó ÇáúÎöäúÕóÑõ Ãóæö ÇáúÈöäúÕöÑõ ÝóÞóØúÚõ
ÅöÍúÏóÇåõãóÇ áóÇ íóãúäóÚõ ãöäó ÇáúÅöÌúÒóÇÁö¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÖõÑøõ
ÈöÇáúÚóãóáö ÅöÖúÑóÇÑðÇ ÈóíøöäðÇ ÝóÅöäú ÞõØöÚóÊóÇ ãóÚðÇ äõÙöÑó ÝóÅöäú
ÞØÚäÇ ãöäú íóÏò æóÇÍöÏóÉò áóãú ÊõÌúÒöåö æóÅöäú ßóÇäóÊóÇ ãöäú íóÏóíúäö
ÃóÌúÒóÃó.
ÝóÃóãøóÇ ÃóÕóÇÈöÚõ ÇáÑøöÌúáö ÝóÞóØúÚõ ÇáúÅöÈúåóÇãö ãöäúåóÇ ãóÇäöÚñ ãöäó
ÇáúÅöÌúÒóÇÁö áöÃóäøó ÝóÞúÏóåóÇ ãöäó ÇáÑøöÌúáö ãõÖöÑøñ ÈöÇáúãóÔúíö ßóãóÇ
Ãóäøó ÝóÞúÏóåóÇ ãöäó ÇáúíóÏö ãõÖöÑøñ ÈöÇáúÈóØúÔö¡ æóÃóãøóÇ ÛóíúÑõ
ÇáúÅöÈúåóÇãö ãöäú ÃóÕóÇÈöÚö ÇáÑøöÌúáö ÅöÐóÇ ÞõØöÚó ÃóÍóÏõåóÇ ãöäú
ÓóÈøóÇÈóÉò Ãóæú æõÓúØóì Ãóæú ÎöäúÕóÑò Ãóæú ÈöäúÕöÑò áóãú íóãúäóÚú ãöäó
ÇáúÅöÌúÒóÇÁö ÈöÎöáóÇÝö ÇáúíóÏö áöÃóäøó ãóäóÇÝöÚóåóÇ ãöäó ÇáÑøöÌúáö
ãõÊóÞóÇÑöÈóÉñ æóÝöí ÇáúíóÏö ãõÊóÝóÇÖöáóÉñ¡ ÝóÅöäú ÌóãóÚó Èóíúäó
ÅöÕúÈóÚóíúäö ãöäúåõãóÇ Ýöí ÑöÌúáò æóÇÍöÏóÉò¡ ãóäóÚó ãöäó ÇáúÅöÌúÒóÇÁö¡
áöÃóäøó ÇÌúÊöãóÇÚóåõãóÇ ãõÖöÑøñ ÈöÇáúãóÔúíö¡ æóÔóáóáõ ÇáúÅöÕúÈóÚö
íóÞõæãõ ãóÞóÇãó ÞóØúÚöåóÇ æóßóÐóáößó Ôóáóáõ ÇáúíóÏö æóÇáÑøöÌúáö.
(ÝóÕúáñ:)
æóÃóãøóÇ ÞóØúÚõ ÇáúÃóäóÇãöáö ÝóÅöäú ÞõØöÚóÊú ÃõäúãõáóÊóÇäö ãöäú ÅöÕúÈóÚò
ßóÇäó ÞóØúÚõåóÇ ßóÞóØúÚö Êöáúßó ÇáúÃóÕóÇÈöÚö¡ ÝóÅöäú ÞõØöÚóÊóÇ ãöäú
ÅöÍúÏóì ÇáúÃóÕóÇÈöÚö ÇáËøóáóÇËö ÇáúÅöÈúåóÇãö Ãóæö ÇáÓøóÈøóÇÈóÉö Ãóæö
ÇáúæõÓúØóì áã ÊÌÒå¡ æÅä ÞØÚÊÇ ãä ÅÍÏì ÅÕÈÚíä ÇáÈäÕÑ Ãæ ÇáÎäÕÑ ÃÌÒá æÅä
ÞØÚ ÃõäúãõáóÉñ æóÇÍöÏóÉñ ãöäú ÅöÕúÈóÚò äõÙöÑó ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ãöäó
ÇáúÅöÈúåóÇãö áóãú ÊõÌúÒöåö áöÃóäøóåóÇ ÐóÇÊõ ÃõäúãõáóÊóíúäö íóÐúåóÈõ
ÈöÅöÍúÏóÇåõãóÇ ÃóßúËóÑõ ãóäóÇÝöÚöåóÇ¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú ãöäú ÅöÍúÏóì
ÇáúÃóÕóÇÈöÚö ÇáúÃóÑúÈóÚö ÐóæóÇÊö ÇáúÃóäóÇãöáö ÇáËøóáóÇËö ÃóÌúÒóÃó
áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÈóÞöíó ÃóßúËóÑõåóÇ ÝóÈóÞöíó ÃóßúËóÑõ ãóäóÇÝöÚöåóÇ
æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ÝóÕúáñ:)
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóÈøõ æóÇáúÎöÕóÇÁõ ÝóáóÇ íóäúÝóÚóÇäö ãöäó ÇáúÅöÌúÒóÇÁö
áöÃóäøóåõãóÇ áóÇ íóÖõÑøóÇäö ÈöÇáúÚóãóáö æóßóÐóáößó ÌóÏúÚõ ÇáúÃóäúÝö
æóÞóØúÚõ ÇáúÃõÐõäö¡ ÝóÃóãøóÇ ÔöÌóÇÌõ ÇáÑøóÃúÓö æóÌöÑóÇÍõ ÇáúÈóÏóäö
ÝóÅöäö ÇäúÏóãóáóÊú ãóÚó ÓóáóÇãóÉö ÇáúÃóÚúÖóÇÁö áóãú ÊóãúäóÚú ãöäó
ÇáúÅöÌúÒóÇÁö æóÅöäú ÔóÇäóÊú áöÃóäøóåóÇ ÛóíúÑõ ãõÖöÑøóÉò ÈöÇáúÚóãóáö
æóÅöäú áóãú ÊóäúÏóãöáú ÃóÌúÒóÃó ãóÇ Ïõæäó ãóÃúãõæãóÉö ÇáÑøóÃúÓö
æóÌóÇÆöÝóÉö ÇáúÈóÏóäö áöÃóäøóåóÇ ÛóíúÑõ ãóÎõæÝóÉò æóáóãú íõÌúÒö ãöäúåóÇ
ãóÃúãõæãóÉõ ÇáÑøóÃúÓö æóÌóÇÆöÝóÉõ ÇáúÈóÏóäö¡ áöÃóäøóåõãóÇ ÞóÈúáó
ÇáöÇäúÏöãóÇáö ãóÎúæÝóÊóÇäö.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóíóßõæäõ íóÚúÞöáõ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ áöÃóäøó ÈöÇáúÚóÞúáö ÊóÕöÍøõ
ÇáúÃóÚúãóÇáõ æóÊóÓúÊóÞöíãõ ÇáúÃóÍúæóÇáõ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ãóÌúäõæäðÇ ÞóÏú
ÃóØúÈóÞó Úóáóíúåö ÇáúÌõäõæäõ áóãú íõÌúÒöåö áöÝóæóÇÊö Úóãóáöåö¡ æóÅöäú
ßóÇäó íõÌóäøõ Ýöí ÒóãóÇäò æóíõÝöíÞõ Ýöí ÒóãóÇäò äõÙöÑó ÝóÅöäú ßóÇäó
ÒóãóÇäõ Ìõäõæäöåö ÃóßúËóÑó ãöäú ÒóãóÇäö ÅöÝóÇÞóÊöåö áóãú íõÌúÒöåö¡
ÝóóÅöäú ßóÇäó ÒóãóÇäõ ÅöÝóÇÞóÊöåö ÃóßúËóÑó ãöäú ÒóãóÇäö Ìõäõæäöåö äõÙöÑó
ÝóÅöäú ÈóÞöíó Ýöí ÒóãóÇäö ÅöÝóÇÞóÊöåö ÓóÏöÑðÇ ãóÖúÚõæÝðÇ áóÇ íóÞúÏöÑõ
Úóáóì ÇáúÚóãóáö ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó Íöíäò áóãú íõÌúÒöåö æóÅöäú ÒóÇáó Úóäúåõ
ÇáÓøóÏóÑõ ÈöÇáúÅöÝóÇÞóÉö æóÞóÏóÑó Úóáóì ÇáÊøóÕóÑøõÝö Ýöí ÇáúÚóãóáö
ÃóÌúÒóÃóåõ ÝóÃóãøóÇ ÇáúÃóÈúáóåõ ÝóÅöäú ßóÇäó Èóáúåó ÈóáóÇÏóÉò æóÏóåóÔò
áóãú íõÌúÒöåö áöÊóÃúËöíÑöåö Ýöí ÇáúÚóãóáö¡ æóÅöäú ßóÇäó Èóáóåó ÓóáóÇãóÉò
æóÞöáøóÉö ÝöØúäóÉò ÃóÌúÒóÃóåõ. ÝóÃóãøóÇ ÇáúãõÛúãóì Úóáóíúåö ÝóíõÌúÒöÆõ
áöÃóäøó ÇáúÅöÛúãóÇÁó ãóÑóÖñ íõÑúÌóì ÈõÑúÄõåõ æóÃóãøóÇ ÇáúÃóÍúãóÞõ
ÝóíõÌúÒöÆõ æóåõæó ÇáøóÐöí íóÖóÚõ ßóáóÇãóåõ Ýöí ÛóíúÑö ãóæúÖöÚöåö
ÝóíóÃúÊöí ÈöÇáúÍóÓóäö Ýöí ãóæúÖöÚö ÇáúÞóÈöíÍö æóÈöÇáúÞóÈöíÍö Ýöí
ãóæúÖöÚö ÇáúÍóÓóäö æóåóÐóÇ ÛíÑ ãÖÑ ÈÇáÚãá ÝÃÌÒÃ.
(10/493)
(ãÓÇáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóÅöäú ßóÇäó ÃóÈúßóãó Ãóæú ÃóÕóãøó íóÚúÞöáõ
Ãóæú ÃóÍúãóÞó Ãóæú ÖóÚöíÝó ÇáúÈóØúÔö (ÞóÇáó) Ýöí ÇáúÞóÏöíãö ÇáÃÎÑÓ áÇ
íÌÒÆ (ÞÇá ÇáãÒäí) ÑÍãå Çááå Ãæáì ÈÞæáå Åäå íÌÒÆ áÃä ÃÕáå Ãä ãÇ ÇÖÑ
ÈÇáÚãá ÖÑÑÇð ÈíäÇð áã íÌÒ æÅä áã íÖÑ ßÐáß ÃÌÒà (ÞÇá) æÇáÐí íÌä æíÝíÞ
íÌÒÆ æÅä ßÇä ãØÈÞÇ áã íÌÒÆ æíÌæÒ ÇáãÑíÖ áÃäå íÑÌì æÇáÕÛíÑ ßÐáß) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÝóÃóãøóÇ ÇáúÃóÕóãøõ ÝóíõÌúÒöÆõ áöÃóäøó ÇáÕøóãóãó
áóÇ íõÄóËøöÑõ Ýöí ÇáúÚóãóáö æóÃóãøóÇ ÇáúÃóÎúÑóÓõ ÝóÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ
Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö íõÌúÒöÆõ æóÞóÇáó Ýöí ÇáúÞóÏöíãö áóÇ íõÌúÒöÆõ ÝóßóÇäó
ÇáúãõÒóäöíøõ íóÍúãöáõ Ðóáößó Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝö Þóæúáóíúäö: æóÐóåóÈó
ÓóÇÆöÑõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ Åöáóì Ãóäøóåõ Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝö ÍóÇáóíúäö
æóÇÎúÊóáóÝõæÇ ÝöíåöãóÇ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó Þóæúáóåõ Ýöí ÇáúÞóÏöíãö áóÇ íõÌúÒöÆõ ÅöÐóÇ ßóÇäó
ÃóÈúßóãó ÞóÏú ÌóãóÚó Èóíúäó ÇáúÎóÑóÓö æóÇáÕøóãøö áöÃóäøóåõãóÇ äõÞúÕóÇäñ
íóÖõÑøõ ÇÌúÊöãóÇÚõåõãóÇ ÈöÇáúÚóãóáö¡ æóÞóæúáõåõ Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö Ãóäøóåõ
íõÌúÒöÆõ ÅöÐóÇ ÇäúÝóÑóÏó ÈöÇáúÎóÑóÓö Ïõæäó ÇáÕøóãøö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇÎúÊöáóÇÝó ÍóÇáóíúåöãóÇ Åöäøó Þóæúáóåõ Ýöí ÇáúÞóÏöíãö
áóÇ íõÌúÒöÆõ ãóÍúãõæáñ Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÝúåóãõ ÇáúÅöÔóÇÑóÉó Ýöí
ÎóÑóÓöåö æóÞóæúáóåõ Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö íõÌúÒöÆõ ãóÍúãõæáñ Úóáóì Ãóäøóåõ
íóÝúåóãõ ÇáúÅöÔóÇÑóÉó Ýöí ÎóÑóÓöåö.
æóÃóãøóÇ ÇáÖøóÚöíÝõ ÇáúÈóØúÔõ áöÖõÄõæáóÉö ÌöÓúãöåö æóÏöÞøóÉö ÚóÙúãöåö
ÝóÅöäú ÖóÚúÝó ÈóØúÔöåö ÞóÏú ÝóæøóÊó ÃóßúËóÑó Úóãóáöåö áóãú íõÌúÒöåö¡
æóÅöäú ßóÇäó ÞóÏú ÝóæøóÊó ÃóÞóáøóåõ ÃóÌúÒóÃóåõ.
æóÃóãøóÇ ÇáúãóÑöíÖõ ÝóÅöäú ßóÇäó ãóÑúÌõæøó ÇáúÈõÑúÁö ÃóÌúÒóÃó æóÅöäú
ãóÇÊó áöÃóäøóåõ Þá ãÇ íóÎúáõæ ÌöÓúãñ ãöäú ãóÑóÖò¡ æóÅöäú ßóÇäó ãóÎõæÝðÇ
áóãú íõÌúÒöåö æóÅöäú ßóÇäó ÚóÇÔó¡ æóÃóãøóÇ Úõáõæøõ ÇáÓøöäøö ÝóÅöäú
ÃóÝúÖóì áöáúåóÑóãö æóÐóåóÇÈö ÇáúÈóØúÔö áóãú íõÌúÒöåö æóÅöäú ßóÇäó
äóÇåöÖó ÇáúÍóÑóßóÉö ÙóÇåöÑó ÇáúÈóØúÔö ÃóÌúÒóÃóåõ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáØøöÝúáõ ÇáÕøóÛöíÑõ ÝóíõÌúÒöÆõ æóÅöäú ßóÇäó ÇÈúäó íóæúãöåö
áöÃóäøóåõ ãõÊóæóÌøöåñ Åöáóì ÇáÒøöíóÇÏóÉö æóÇáúßóãóÇáö ÝóÃóÔúÈóåó
ÇáúãóÑóÖó ÇáúãóÑúÌõæøó¡ æóÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ ÇáúÝóÑúÞó Èóíúäóåõ æóÈóíúäó
ÇáúÛöÑøóÉö Ýöí ÏöíóÉö ÇáúÌóäöíäö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÃóÚúÑóÌõ ÝóÅöäú ßóÇäó ãõÞóÕøöÑðÇ Ýöí ãóÔúíöåö ãõÄóËøöÑðÇ Ýöí
ÍóÑóßóÊöåö áóãú íõÌúÒöåö æóÅöäú ßóÇäó ÈöÎöáóÇÝöåö ÃóÌúÒóÃóåõ æóíõÌúÒöÆõ
ÇáúÃóÛúÔóãõ æóÇáúÃóÎúÔóãõ æóÚöÊúÞõ ÛóíúÑö Ðöí ÇáÕøöäóÇÚóÉö æÚÊÞ ÇáÝÇÓÏ
æóæóáóÏö ÇáÒøöäóÇ¡ æóÞóÇáó ÇáÒøõåúÑöíøõ æóÇáúÃóæúÒóÇÚöíøõ áóÇ íõÌúÒöÆõ
ÚöÊúÞõ æóáóÏö ÇáÒøöäóÇ áöÞóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó - (æóáóÏõ ÇáÒøöäóÇ ÔóÑøõ ÇáËøóáóÇËóÉö)
(10/494)
æóåóÐóÇ ãóÐúåóÈñ ÝóÇÓöÏñ áöÃóäøó
ÇáúãóÞúÕõæÏó Ýöí ÚöÊúÞö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÓóáóÇãóÉõ ÇáÏøöíäö æóÇáúÚóãóáö
æóáóíúÓó æöáóÇÏóÊõåõ ãöäú ÑíÈÉ ãÄËÑ Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ Ýóáóãú íóãúäóÚö
ÇáúÅöÌúÒóÇÁó.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÎóÈóÑõ ÝóÝöíåö ÃóÑúÈóÚóÉõ ÊóÃúæöíáóÇÊò: -
ÃóÍóÏõåóÇ: ÔóÑøõ ÇáËøóáóÇËóÉö ÐößúÑðÇ áöÃóäøóåõ íõÐúßóÑõ ÃóÈóÏðÇ Ãóäøóåõ
æóáóÏõ ÒöäðÇ ÅöÐóÇ ÓõÆöáó Úóäú ÃóÈöíåö.
æóÇáËøóÇäöí: ÔóÑøõ ÇáËøóáóÇËóÉö äóÓóÈðÇ áöÃóäøóåõ áóÇ íõäúÓóÈõ Åöáóì
ÃóÈò.
æóÇáËøóÇáöËõ: ÔóÑøõ ÇáËøóáóÇËóÉö Åöäú ßóÇäó ÒóÇäöíðÇ áöÃóäøóåõ ÞóÏú
íóÌúãóÚõ Èóíúäó ÇáÒøöäóÇ æóÝóÓóÇÏö ÇáäøóÓóÈö.
æóÇáÑøóÇÈöÚõ: Ãóäøóåõ ÐóßóÑó Ðóáößó Úóáóì ØóÑöíÞö ÇáÊøóÚúÑöíÝö áöÃóäøóåõ
ßóÇäó æóÇÍöÏðÇ ãöäú ËóáóÇËóÉò æóÞóÏú ÚóÑøóÝóåõ ÈöÇáÔøóÑøö ÝóÞóÇáó:
æóáóÏõ ÇáÒøöäóÇ ãöäúåõãú åõæó ÔóÑøõåõãú ßóãóÇ íõÞóÇáõ: ÇáúãõÔúÊóãöáõ
ÈöËóæúÈöåö åõæó ÔóÑøõ ÇáúÌóãóÇÚóÉö áóÇ áöÇÔúÊöãóÇáöåö ÈöÇáËøóæúÈö
æóáóßöäú äóÈøöåú Úóáóíúåö ÈöÇÔúÊöãóÇáö ÇáËøóæúÈö. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(10/495)
(ÈÇÈ ãä áå ÇáßÝÇÑÉ
ÈÇáÕíÇã ãä ßÊÇÈíä)
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì: (ãóäú ßóÇäó áóåõ ãóÓúßóäñ æóÎóÇÏöãñ áóÇ
íóãúáößõ ÛóíúÑóåõãóÇ æóáóÇ ãóÇ íóÔúÊóÑöí Èöåö ãóãúáõæßðÇ ßóÇäó áóåõ Ãóäú
íóÕõæãó ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÃóÕúáõ åóÐóÇ Ãóäøó ÇáúÚöÊúÞó Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö
ÇáÙøöåóÇÑö æóÇáúÞóÊúáö Úóáóì ÇáÊøóÑúÊöíÈö áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÚúÏóáó
Úóäúåõ Åöáóì ÇáÕøöíóÇãö ÅöáøóÇ ãóÚó ÇáúÚóÌúÒö Úóäúåõ æóíóáúÒóãõåõ
ÇáúÚöÊúÞõ ãóÚó ÇáúÞõÏúÑóÉö Úóáóíúåö ÈóÚúÏó æõÌõæÏö ßöÝóÇíóÊöåö æóÅöÐóÇ
ßóÇäó ßóÐóáößó áóãú íóÎúáõ ÍóÇáõåõ ãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóÞúÓóÇãò: -
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú áóÇ íóÞúÏöÑó Úóáóì ÇáÑøóÞóÈóÉö æóáóÇ Úóáóì ÞöíãóÊöåóÇ
ÝóíóÌõæÒõ áóåõ Ãóäú íóÕõæãó ÈöäóÕøö ÇáúßöÊóÇÈö æóÅöÌúãóÇÚö ÇáúÃõãøóÉö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÞúÏöÑó Úóáóì ÇáÑøóÞóÈóÉö Ãóæú Úóáóì
ÞöíãóÊöåóÇ æóåõæó ÛóíúÑõ ãõÍúÊóÇÌò ÅöáóíúåóÇ ÝóÚóáóíúåö ÇáúÚöÊúÞõ æáÇ
íÌÒíå ÇáÕøóæúãõ ÅöÌúãóÇÚðÇ.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóÞúÏöÑó Úóáóì ÇáÑøóÞóÈóÉö Ãóæú Úóáóì
ÞöíãóÊöåóÇ æóåõæó ãõÍúÊóÇÌñ ÅöáóíúåóÇ ÝóÞóÏö ÇÎúÊóáóÝó ÇáúÝõÞóåóÇÁõ Ýöí
ÌóæóÇÒö ÊóßúÝöíÑöåö ÈöÇáÕøöíóÇãö Úóáóì ËóáóÇËóÉö ãóÐóÇåöÈó:
ÃóÍóÏõåóÇ: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ Ãóäøóåõ
íóÌõæÒõ Ãóäú íõßóÝøöÑó ÈöÇáÕøöíóÇãö ÓóæóÇÁð æóÌóÏó ÇáÑøóÞóÈóÉó Ãóæú
ÞöíãóÊóåóÇ æóáóÇ íóáúÒóãõåõ ÇáúÚöÊúÞõ ÅöÐóÇ ßóÇäó ãõÍúÊóÇÌðÇ
ÅöáóíúåöãóÇ.
æóÇáËøóÇäöí: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ãóÇáößò æóÇáúÃóæúÒóÇÚöíøö Ãóäøóåõ áóÇ
íõÌúÒöÆõåõ ÇáÕøóæúãõ ÓóæóÇÁð æóÌóÏó ÇáÑøóÞóÈóÉó Ãóæú ÞöíãóÊóåóÇ
æóÚóáóíúåö ÇáúÚöÊúÞõ æóÅöäú ßóÇäó ãõÍúÊóÇÌðÇ ÅöáóíúåóÇ.
æóÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ -
Ãóäøóåõ ãóÚó ÇáúÍóÇÌóÉö ÅöáóíúåöãóÇ íõßóÝøöÑõ ÈöÇáúÚöÊúÞö Åöäú ßÇä
æÇÍÏÇð áöáÑøóÞóÈóÉö æóÈöÇáÕøóæúãö Åöäú ßóÇäó æóÇÌöÏðÇ áöáúÞöíãóÉö
ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {Ýóãóäú áóãú íóÌöÏú ÝóÕöíóÇãõ
ÔåÑíä ãÊÊÇÈÚíä} æóåóÐóÇ æóÇÌöÏñ áöáÑøóÞóÈóÉö Ýóáóãú íõÌúÒöåö ÇáÕøóæúãõ
ÞóÇáó: æóáöÃóäøóåõ æóÇÌöÏñ áöÑóÞóÈóÉò ÊõÌúÒöÆõ Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ýóáóãú
íóÌõÒú áóåõ ÇáöÇäúÊöÞóÇáõ ÚóäúåóÇ Åöáóì ÇáÕøóæúãö ßóãóÇ áóæú æóÌóÏóåóÇ
ÝóÇÖöáóÉð Úóäú ßöÝóÇíóÊöåö.
æóÇÓúÊóÏóáøó ãóÇáößñ æóÇáúÃóæúÒóÇÚöíøõ ÈöÃóäøó ÇáúÍõÞõæÞó ÖóÑúÈóÇäö
ÍóÞøõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÍóÞøõ ÇáúÂÏóãöíøöíäó Ëõãøó ßóÇäóÊú ÍõÞõæÞõ
ÇáúÂÏóãöíøöíäó ÊõÓúÊóæúÝóì ãöäú ÃóÕúáö ÇáúãóÇáö æóáóÇ ÊóÞöÝõ Úóáóì
ÇáúÝóÇÖöáö Úä ÇáßÝÇíÉ ÝÍÞ
(10/496)
Çááå ÊÚÇáì Ãæá Ãóäú íõÓúÊóæúÝóì ãöäú
ÃóÕúáö ÇáúãóÇáö æóáóÇ íóÞöÝõ Úóáóì ÇáúÝóÇÖöáö Úóäö ÇáúßöÝóÇíóÉö
æóÏóáöíáõäóÇ Þóæúáõ ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
(ÇÈúÏóÃú Èöãóäú ÊóÚõæáõ) ÝóÌóÚóáó ãóÇ ÊóÚóáøóÞó ÈöäóÝúÓöåö æóÚöíóÇáöåö
ãõÞóÏøóãðÇ Úóáóì ÛóíúÑöåö ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÕóÑúÝóåõ Ýöí ÇáúßöÝóÇíóÉö
Ãóæúáóì ãöäú ÕóÑúÝöåö Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóáöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÏóÝóÚó Åöáóì ÇáúæóÇØöÆö Ýöí ÔóåúÑö
ÑóãóÖóÇäó ÚóÑúÞðÇ ãöäú ÊóãúÑò áöíõØúÚöãóåõ ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ ÝóÞóÇáó:
íóÇ ÑóÓõæáó Çááøóåö æóÇáøóÐöí ÈóÚóËóßó ÈöÇáúÍóÞøö äóÈöíøðÇ ãóÇ Èóíúäó
áóÇÈóÊóíúåóÇ Ãóåúáõ ÈóíúÊò ÃóÍúæóÌõ Åöáóíúåö ãöäøóÇ ÝóÞóÇáó: (ÎõÐúåõ
Ýóßõáúåõ) ÝóÌóÚóáóåõ æóÚöíóÇáóåõ ÃóÍóÞøó Èöåö ãöäó ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÝóÏóáøó
Úóáóì ÊóÚóáøõÞöåóÇ ÈöÇáúßöÝóÇíóÉö.
ÝóÅöäú Þöíáó: Ýóáöãó ÊóÓúÞõØú Úóäúåõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ÞõáúäóÇ:
ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ÚöäúÏó ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó íóáúÒóãõ ÅöÎúÑóÇÌõåóÇ Úóáóì
ÇáúÝóæúÑö æóáóæú æóÌóÈóÊú áóÞõÏøöãóÊú¡ æóáöÃóäøóåóÇ ÚöÈóÇÏóÉñ ÐóÇÊõ
ÈóÏóáò ÝóæóÌóÈó ÅöÐóÇ ÊóÚóáøóÞóÊú ÈöÇáúãóÇáö Ãóäú ÊóÎúÊóÕøó ÈöÇáúÝóÇÖöáö
Úóäú ÞóÏúÑö ÇáúßöÝóÇíóÉö ßóÇáØøóåóÇÑóÉö ÅöÐóÇ ÇÍúÊóÇÌó Åöáóì ÇáúãóÇÁö
áöÚóØóÔöåö ÌóÇÒó áóåõ ÇáÊøóíóãøõãõ ãóÚó æõÌõæÏöåö¡ æóÅöäú ÔöÆúÊó
ÚóáøóáúÊó ÈöÛóíúÑö åóÐöåö ÇáúÚöáøóÉö ÝóÞõáúÊó: áöÃóäøó ÍóÇÌóÊóåõ
ÊóÓúÊóÛúÑöÞõ ãóÇ ãóÚóåõ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ßóÇáúÚóÇÏöãö Ýöí
ÇáöÇäúÊöÞóÇáö Åöáóì ÇáúÈóÏóáö ÃóÕúáõåõ ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäó ÎóÇÆöÝö
ÇáúÚóØóÔö Ýöí ÇáØøóåóÇÑóÉö¡ æáÃä ÇáúÞõÏúÑóÉó Úóáóì ÇáúÈóÏóáö Ýöí Íõßúãö
ÇáúÞõÏúÑóÉö Úóáóì ÇáÈÏá ÝóáóãøóÇ ÊóÚóáøóÞóÊö ÇáúÞõÏúÑóÉõ Úóáóì ÞöíãóÉö
ÇáÑøóÞóÈóÉö ÈöÇáúÝóÇÖöáö Úóäö ÇáúßöÝóÇíóÉö æóÌóÈó Ãóäú Êóßõæäó
ÇáúÞõÏúÑóÉõ Úóáóì ÇáÑøóÞóÈóÉö ãõÊóÚóáøöÞóÉð ÈöÇáúÝóÇÖöáö Úóäö
ÇáúßöÝóÇíóÉö. ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ÞöíóÇÓöåöãú Úóáóì æõÌõæÏöåóÇ
ÝóÇÖöáóÉð Úóäú ßöÝóÇíóÊöåö Ýóåõæó Ãóäøó ÇáúãóÚúäóì Ýöíåö Ãóäøóåõ áóãú
ÊóÓúÊóÛúÑöÞú ÍóÇÌóÊóåõ.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ÌóãúÚö ãóÇáößò Èóíúäó ÍõÞõæÞö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì
æóÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó Ýóãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøó ÍõÞõæÞó ÇáúÂÏóãöíøöíäó áóÇ ÊóÌöÈõ ÅöáøóÇ Úóäú
ãõÚóÇæóÖóÉò ãöäú ÈóíúÚò Ãóæú ÅöÌóÇÑóÉò Ãóæú ÕóÏóÇÞò Ãóæú ÞóÑúÖò Ãóæú
ÃóÑúÔö ÌöäóÇíóÉò ÝóÃõßøöÏóÊú æóÍõÞõæÞó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÊóÌöÈõ
ÇÈúÊöÏóÇÁð ÝóÎõÝøöÝóÊú.
æÇáËÇäí: Ãä áÍÞ Çááå ÊÚÇáì Ýí ÇáßÝÇÑÉ ÈÏáÇð ÝóßóÇäó ÃóÎóÝøó æóáóíúÓó
áöÍóÞøö ÇáúÂÏóãöíøö ÈóÏóáñ ÝóßóÇäó ÃóÛúáóÙó.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøó ÍóÞøó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÃóæúÓóÚõ æóáöÐóáößó
ÊóÚóáøóÞóÊö ÇáÒøóßóÇÉõ ÈöãóÇáò Ïõæäó ãóÇáò æóÍóÞøõ ÇáúÂÏóãöíøö ÃóÖúíóÞõ
ÝóáöÐóáößó ÊóÚóáøóÞó Èößõáøö ãóÇáò.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó ãóÇ æóÕóÝúäóÇ ãöäú ÊóÚóáøõÞö ÇáúÚöÊúÞö ÈöæõÌõæÏö
ÇáúÝóÇÖöáö Úóäö ÇáúßöÝóÇíóÉö Ýóãöäú ßöÝóÇíóÊöåö ÇáËøöíóÇÈõ ÇáøóÊöí
íóáúÈóÓõåóÇ áöÃóäøóåõ áóÇ Ûöäóì áöÃóÍóÏò ÚóäúåóÇ¡ æóÏóÇÑõåõ ÇáøóÊöí
íóÓúßõäõåóÇ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÌöÏõ ÈõÏøðÇ ãöäúåóÇ¡ æóÃóãøóÇ ÑóÞóÈóÉñ
íóÓúÊóÎúÏöãõåóÇ ÝóÅöäú ßóÇäó ãõÍúÊóÇÌðÇ Åöáóì ÇáúÎöÏúãóÉö áöÒóãóÇäóÉò
Ãóæú áóãú ÊóÌúÑö ÚóÇÏóÉõ ãöËúáöåö ÅöáøóÇ ÈöÇáúÎöÏúãóÉö ÝóÇáÑøóÞóÈóÉõ
ãöäú ÚóÈúÏò Ãóæú ÃóãóÉò ãöäú ÌõãúáóÉö ßöÝóÇíóÊöåö ÝóÅöäú ßóÇäó ÛóíúÑó
ãõÍúÊóÇÌò ÅöáóíúåóÇ æóáóãú ÊóÌúÑö ÚóÇÏóÉõ ãöËúáöåö ÈöÇáúÎöÏúãóÉö ÝóÝöíåö
æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊõÖóÇÝõ Åöáóì ßöÝóÇíóÊöåö æóÊóßõæäõ ÝóÇÖöáóÉð
Úóäúåõ íóáúÒóãõåõ ÇáÊøóßúÝöíÑõ ÈöåóÇ.
(10/497)
æóÇáËøóÇäöí: ÃóäøóåóÇ ãöäú ßöÝóÇíóÊöåö
áößóæúäöåóÇ ãöäú ßöÝóÇíóÉö ÛóíúÑöåö æóáöÃóäøó ãóäú íóÎúÏöãõ äóÝúÓóåõ
ÝóáöÚóÏóãö ÇáúÞõÏúÑóÉö Úóáóì ãóäú íóÎúÏöãõåõ. æóÃóãøóÇ ÇáúãóÇÏøóÉõ
Ýóåöíó ãöäú ßöÝóÇíóÊöåö ÇáøóÊöí áóÇ íóÓúÊóÛúäöí ÚóäúåóÇ æóáóÇ íõáúÒöãõ
ÈóÏóäóåõ ÅöáøóÇ ÈöåóÇ æóåöíó ãöäú ÅöÍúÏóì ËóáóÇËö ÌöåóÇÊò ÅöãøóÇ ãöäö
ÇÓúÊöÛúáóÇáö ÚóÞóÇÑò Ãóæú ÑöÈúÍö ÊöÌóÇÑóÉò Ãóæú ßóÓúÈö ÕöäóÇÚóÉò.
ÝóÃóãøóÇ ÇÓúÊöÛúáóÇáõ ÇáúÚóÞóÇÑö ÝóÞóÏú íóßõæäõ ÊóÇÑóÉð ÃóÑúÖðÇ ÊõÒúÑóÚõ
æóÊóÇÑóÉð ÔóÌóÑðÇ ÊÓÊËãÑ æÊÇÑÉ ÃÈäíÉ ÊÄÇÌÑ¡ æóãóËóáõåõ Ãóäú íóßõæäó
ãóÇÔöíóÉð ÊõÍúÊóáóÈõ¡ ÝóÅöäú ãóáóßó ãä åÐå ÇáÃÕæá ãÇ Êßæäå ÛóáøóÊõåõ
æóÝúÞó ßöÝóÇíóÊöåö ãöäú ÛóíúÑö ÒöíóÇÏóÉò ßóÇäóÊú åóÐöåö ÇáúÃõÕõæáõ ãöäú
ÌõãúáóÉö ßöÝóÇíóÊöåö ÝóíõÌúÒöíåö ÇáÕøóæúãõ æóáóÇ íóáúÒóãõåõ ÇáúÚöÊúÞõ.
æóÅöäú ãóáóßó ãöäúåóÇ ãóÇ ÛóáøóÊõåõ ÃóßúËóÑõ ãöäú ßöÝóÇíóÊöåö ßóÇäóÊú
ÒöíóÇÏóÊõåóÇ ÎóÇÑöÌóÉð Úóäú ßöÝóÇíóÊöåö¡ ÝóÅöäú ÈóáóÛóÊú ÒöíóÇÏóÉõ
ÃõÕõæáöåóÇ ÞöíãóÉó ÇáÑøóÞóÈóÉö ßóÝøóÑó ÈöÇáúÚöÊúÞö Ïõæäó ÇáÕøóæúãö
æóÅöäú äóÞóÕóÊú Úóäú ÞöíãóÉö ÇáÑøóÞóÈóÉö ßóÝøóÑó ÈöÇáÕøóæúãö æóáóÇ
íóÍöáøõ áóåõ ÃóÎúÐõ ÇáÒøóßóÇÉö. æóÃóãøóÇ ÑöÈúÍõ ÇáÊøöÌóÇÑóÉö ÝóÅöäú
ßóÇäó íóãúáößõ ãöäú ÑóÃúÓö ÇáúãóÇáö ãóÇ íóßõæäõ ÑöÈúÍõåõ æóÝúÞó
ßöÝóÇíóÊöåö ßóÇäó ÑóÃúÓõ ÇáúãóÇáö ãöäú ÌõãúáóÉö ÇáúßöÝóÇíóÉö æóíõßóÝøöÑõ
ÈöÇáÕøóæúãö Ïõæäó ÇáúÚöÊúÞö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÑóÃúÓõ ÇáúãóÇáö ÒóÇÆöÏðÇ Úóäö
ÇáúÞóÏúÑö ÇáøóÐöí íóßúÊóÝöí ÈöÑöÈúÍöåö ßóÇäóÊö ÇáÒøöíóÇÏóÉõ ÎóÇÑöÌóÉð
Úóäú ßöÝóÇíóÊöåö ÝóíóÕúÑöÝõåóÇ Ýöí ÚöÊúÞö ßóÝøóÇÑóÊöåö.
æóÃóãøóÇ ßóÓúÈõ ÇáÕøöäóÇÚóÉö ÝóÅöäú ßóÇäó æóÝúÞó ÇáúßöÝóÇíóÉö ßóÝøóÑó
ÈöÇáÕøóæúãö æóáóãú íóÍöáøó áóåõ ÃóÎúÐõ ÇáÒøóßóÇÉö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÃóßúËóÑó
ãöäó ÇáúßöÝóÇíóÉö äóÙóÑó Ýöí ÒöíóÇÏóÉö ÇáúßóÓúÈö ÝóÅöäú ÞõáúÊó æóßóÇäóÊú
áóÇ ÊóÌúÊóãöÚõ ÝóÊóÈúáõÛõ ÞöíãóÉó ÇáÑøóÞóÈóÉö ÅöáøóÇ Ýöí ÒóãóÇäò Øóæöíáò
íõäúÓóÈõ Ýöíåö Åöáóì ÊóÃúÎöíÑö ÇáÊøóßúÝöíÑö Úóäú æóÞúÊöåö áóãú
íóáúÒóãúåõ ÌóãúÚõåóÇ áöáúÚöÊúÞö æóÌóÇÒó Ãóäú íõßóÝøöÑó ÈöÇáÕøóæúãö¡
æóÅöäú ßóÇäó ÅöÐóÇ ÌõãöÚóÊú Ýöí Þóáöíáö ÇáÒøóãóÇäö ÇáøóÐöí áóÇ íõäúÓóÈõ
Ýöíåö Åöáóì ÊóÃúÎöíÑö ÇáÊøóßúÝöíÑö ÈóáóÛóÊú ÞöíãóÉó ÇáÑøóÞóÈóÉö
ßóËóáóÇËóÉö ÃóíøóÇãò æóãóÇ ÞóÇÑóÈóåóÇ ÝóÝöí æõÌõæÈö ÌóãúÚöåóÇ
áöáÊøóßúÝöíÑö ÈöÇáúÚöÊúÞö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóáúÒóãõåõ ÌóãúÚõåóÇ æóÇáÊøóßúÝöíÑõ ÈöÇáúÚöÊúÞö áöÃóäøóåõ
ÞóÇÏöÑñ Úóáóíúåö Ýöí ÒóãóÇäò áóÇ íõäúÓóÈõ Ýöíåö Åöáóì ÊóÃúÎöíÑö
ÇáÊøóßúÝöíÑö ÝóÕóÇÑó ßóÇáúÞóÇÏöÑö ÚóáóíúåóÇ Ýöí ÇáúæóÞúÊö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó ÃóÔúÈóåõ Ãóäøóåõ áóÇ íóáúÒóãõåõ ÌóãúÚõåóÇ
áöáúÚöÊúÞö æóíóÌõæÒõ Ãóäú íõßóÝøöÑó ÈöÇáÕøóæúãö áöÃóäøóåõ Ýöí æóÞúÊö
ÇáúæõÌõæÈö ÛóíúÑõ ÞóÇÏöÑò Úóáóì ÇáúÚöÊúÞö ÝóÚóáóì åóÐóÇ Åöäú áóãú
íóÏúÎõáú Ýöí ÇáÕøóæúãö ÍóÊøóì ÌóãóÚó ÝóÇÖöáó ÇáúßóÓúÈö ÝóÈóáóÛó ÞöíãóÉó
ÇáÑøóÞóÈóÉö ÝóÝöíåö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íßÝÑ ÈÇáÚÊÞ ÇÚÊÈÇÑÇð ÈæÞÝ ÇáúÃóÏóÇÁö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: íõßóÝøöÑõ ÈöÇáÕøóæúãö ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöæóÞúÊö
ÇáúæõÌõæÈö.
(ÝóÕúáñ:)
æóÅöäú ßóÇäó áóåõ ãóÓúßóäñ íóÒöíÏõ Úóáóì ãóÓúßóäö ãöËúáöåö æóÎóÇÏöãñ
íóÒöíÏõ Úóáóì ÎóÇÏöãö ãöËúáöåö æóËöíóÇÈñ ÊóÒöíÏõ Úóáóì ËöíóÇÈö ãöËúáöåö
äóÙóÑó Ýöí ÇáÒøöíóÇÏóÉö ÝóÅöäú áóãú ÊóÈúáõÛú ÞöíãóÉó ÇáÑøóÞóÈóÉö áóãú
íóáúÒóãúåõ ÇáöÇÓúÊöÈúÏóÇáõ ÈöÐóáößó æóÌóÇÒó Ãóäú íõßóÝøöÑó ÈöÇáÕøóæúãö¡
æóÅöäú ÈóáóÛóÊú ÒöíóÇÏóÉõ ÃóËúãóÇäöåóÇ ÞöíãóÉó ÇáÑøóÞóÈóÉö áóÒöãóåõ
ÇáöÇÓúÊöÈúÏóÇáõ ÈöåóÇ æóÈóÇÚó ãóÓúßóäóåõ Ãóæú ÎóÇÏöãóåõ Ãóæú ËöíóÇÈóåõ
æóÇÔúÊóÑóì ãöäú ÃóËúãóÇäöåóÇ ãóÓúßóäó ãöËúáöåö æóÎóÇÏöãó ãöËúáöåö
æóËöíóÇÈó ãöËúáöåö æóÕóÑóÝó ÝóÇÖöáó ÇáúÃóËúãóÇäö Ýöí ÇáÊøóßúÝöíÑö
ÈöÇáúÚöÊúÞö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(10/498)
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóÅöäú ÃóÝúØóÑó ãöäú ÚõÐúÑò Ãóæú ÛóíúÑöåö
Ãóæú ÕóÇãó ÊóØõæøõÚóÇ Ãóæú ãöäó ÇáúÃóíøóÇãö ÇáóÊöí äóåóì Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóãó Úóäú ÕöíóÇãöåóÇ ÇÓúÊóÃúäóÝóåõãóÇ ãÊÊÇÈÚíä æÞÇá Ýí
ßÊÇÈ ÇáÞÏíã Åä ÃÝØÑ ÇáãÑíÖ Èäì æÇÍÊÌ Ýí ÇáÞÇÊáÉ ÇáÊí ÚáíåÇ Õæã ÔåÑíä
ãÊÊÇÈÚíä ÅÐÇ ÍÇÖÊ ÃÝØÑÊ ÝÅÐÇ ÐåÈ ÇáÍíÖ ÈäÊ æßÐáß ÇáãÑíÖ ÅÐÇ ÐåÈ ÇáãÑÖ
Èäì (ÞÇá) ÇáãÒäí ÑÍãå Çááå æÓãÚÊ ÇáÔÇÝÚí ãäÐ ÏåÑ íÞæá: Åä ÃÝØÑ Èäì (ÞÇá
ÇáãÒäí) ÑÍãå Çááå: æÅä åÐÇ áÔÈíå áÃä ÇáãÑÖ ÚÐÑ æÖÑæÑÉ æÇáÍíÖ ÚÐÑ æÖÑæÑÉ
ãä ÞÈá Çááå ÚÒ æÌá íÝØÑ ÈåãÇ Ýí ÔåÑ ÑãÖÇä æÈÇááå ÇáÊæÝíÞ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøó Úóáóíúåö Ãóäú íóÕõæãó Ýöí
ÇáÙøöåóÇÑö ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö áöÞóæúáö Çááøóåö ÊÚÇáì {ÝÕíÇã
ÔåÑíä ãÊÊÇÈÚíä} ßóÐóáößó Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö ÈöÇáúæóØúÁö Ýöí ÔóåúÑö
ÑóãóÖóÇäó ÝóÅöäú ÃóÝúØóÑó ÝöíåöãóÇ ÝóÚóáóì ÖóÑúÈóíúäö ÈöÚõÐóÑò Ãóæú
ÛóíúÑö ÚõÐúÑò.
ÝóÅöäú ÃóÝúØóÑó ÈöÛóíúÑö ÚõÐúÑò ÇäúÞóØóÚó ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ æóÈóØóáó Èöåö ãóÇ
ÊóÞóÏøóãó ãöäó ÇáÕøóæúãö æóáóÒöãóåõ Ãóäú íóÓúÊóÃúäöÝó Õóæúãó ÔóåúÑóíúäö
ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäöº áöÃóäøóåõ ÃõãöÑó ÈöÇáÕøóæúãö Úóáóì ÕöÝóÉò ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó
ÈöÎöáóÇÝö ÇáÕøöÝóÉö áóãú íóÞóÚú ãóæúÞöÚó ÇáúÅöÌúÒóÇÁö¡ æóßóÐóáößó áóæú
ÕóÇãó Ýöí ÊóÖóÇÚöíÝö ÇáÔøóåúÑóíúäö ÊóØóæøõÚðÇ Ãóæú Úóäú äóÐúÑò Ãóæú
ÞóÖóÇÁò ÈóØóáó Èöåö ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ æóÅöäú ßóÇäó ÕóÇÆöãðÇ áöÃóäøó
ÇáÊøóÊóÇÈõÚó ãõÓúÊóÍóÞøñ áöÕóæúãö ÇáÙøöåóÇÑö áóÇ áöÛóíúÑöåö ÝóÅöÐóÇ
ÊóÎóáøóáóåõ ÛóíúÑõåõ ÒóÇáó Úóäúåõ ÕöÝóÊõåõ ÇáúãõÓúÊóÍóÞøóÉõ ÝóÈóØóáó
Èöåö ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ æóÌóÑóì Õóæúãõåõ Úóäú ÛóíúÑöåö ãóÌúÑóì ÝöØúÑöåö Ýöí
Íõßúãö Õóæúãö ÇáÙøöåóÇÑö¡ æóÅöäö ÇÚúÊóÏøó ÈöãóÇ äóæóÇåõ ãöäó ÇáÕøöíóÇãö
æóßóÇäó Úóáóíúåö Ãóäú íóÓúÊóÃúäöÝó Õóæúãó ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäöº
áöÃóäøó ÈõØúáóÇäó ÇáÊøóÊóÇÈõÚö ÞóÏú ÃóÝúÓóÏó ãóÇ ÊóÞóÏøóãóåõ ãöäó
ÇáÕøóæúãö æóÅöäú ÃóÝúØóÑó ÈöÚõÐúÑò ÝóÇáúÃóÚúÐóÇÑõ ÖóÑúÈóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãóÇ ÇÎúÊóÕøó Èöåö Ýöí äóÝúÓöåö.
æóÇáËøóÇäöí: ãóÇ ÇÎúÊóÕøó ÈöÇáÒøóãóÇäö.
ÝóÃóãøóÇ ãóÇ ÇÎúÊóÕøó Èöåö Ýöí äóÝúÓöåö ÝóÇáúÃóÚúÐóÇÑõ ÇáøóÊöí íõÝúØöÑõ
ÈöåóÇ Ýöí Õóæúãöåö ÓöÊøóÉõ ÃóÚúÐóÇÑò.
ÃóÍóÏõåóÇ: ÇáúÍóíúÖõ æóåóÐóÇ áöÇÎúÊöÕóÇÕöåö ÈöÇáäøöÓóÇÁö áóÇ íóßõæäõ Ýöí
Õóæúãö ÇáÙøöåóÇÑö áöÇÎúÊöÕóÇÕö Õóæúãö ÇáÙøöåóÇÑö ÈöÇáÑøöÌóÇáö Ïõæäó
ÇáäøöÓóÇÁö æóáóßöäøóåõ íóßõæäõ Ýöí Õóæúãö ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö
æóÇáúæóØúÁö Ýöí Õóæúãö ÑóãóÖóÇäó æóÇáÕøóæúãõ Ýöí åóÐöåö ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö
ÇáËøóáóÇËö æóÇÍöÏñ áöÇÓúÊöÍúÞóÇÞö ÇáÊøóÊóÇÈõÚö Ýöí ÇáÔøóåúÑóíúäö
ÇáúãõÓúÊóÍóÞøóíúäö ÝóÈóÏóÃó ÈöÇáúÍóíúÖö¡ áöÃóäøóåõ ÃóÕúáñ íõÈúäóì
Úóáóíúåö Íõßúãõ ÛóíúÑöåö ãöäó ÇáúÃóÚúÐóÇÑö¡ ÝóÅöÐóÇ æõÌöÏó ÇáúÍóíúÖõ Ýöí
Õóæúãö ÇáÔøóåúÑóíúäö ÇáúãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö ÈóØóáó Èöåö ÇáÕøóæúãõ Ýöí
ÒóãóÇäöåö áöÇÓúÊöÍúÞóÇÞöåö ÇáúÝöØúÑó Èöåö æóãõäóÇÝóÇÉö ÇáÕøóæúãö áóåõ
æóáóãú íóÈúØõáú Èöåö ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ æóáóÇ ãóÇ ÊóÞóÏøóãó Èöåö ãöäó
ÇáÕøóæúãö æóÌóÇÒó ÇáúÈöäóÇÁõ ÈóÚúÏó ÇäúÞöØóÇÚö ÇáúÍóíúÖö Úóáóì ãóÇ
ÊóÞóÏøóãó ãöäó ÇáÕøóæúãö áöÃóÑúÈóÚóÉö ãóÚóÇäò:
ÃÍÏåãÇ: áöÃóäøóåõ ÝöØúÑñ ÈöÚõÐúÑò ÝóÎóÇáóÝó Íõßúãó ÇáúÝöØúÑö ÈöÛóíúÑö
ÚÐÑ.
(10/499)
æÇáËÇäí: Ãäå ÓÈ æóÞóÚó ÈöÛóíúÑö
ÇÎúÊöíóÇÑò ÝóÎóÇáóÝó Íõßúãó ÇáúÝöØúÑö Úóäö ÇÎúÊöíóÇÑò.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøó ÒóãóÇäóåõ íõäóÇÝöí ÇáÕøóæúãó ÝóÃóÔúÈóåó Çááøóíúáó
æóÎóÇáóÝó ÇáÒøóãóÇäó ÇáøóÐöí áóÇ íõäóÇÝöí ÇáÕøóæúãó.
æóÇáÑøóÇÈöÚõ: ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÞúÏöÑõ Ýöí ÇáúÃóÛúáóÈö ãöäú ÚóÇÏóÇÊö
ÇáäøöÓóÇÁö Ãóäú ÊóÕõæãó ÔóåúÑóíúäö áóÇ ÍóíúÖó ÝöíåöãóÇ Ýóáóãú ÊõßóáøóÝú
ãóÇ áóÇ ÞõÏúÑóÉó áóåóÇ Úóáóíúåö¡ æóßóÐóáößó ÝöØúÑõåóÇ ÈöÇáäøöÝóÇÓö áóÇ
íõÞúØóÚõ Èöåö ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ æóÞóÏú ßóÇäó íóÞúÊóÖöí Úóáóì ÇáÊøóÚúáöíáö
ÇáÑøóÇÈöÚö Ãóäú íóÈúØõáó Èöåö ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ áöÃóäøóåõ áóíúÓó ÈöÛóÇáöÈò
æÊÞÏã Úáì Õæã ÔåÑíä áÅäÝÇÓ ÝöíåöãóÇ æóÅöäú áóãú ÊóÞúÏöÑú Úóáóì Õóæúãö
ÔóåúÑóíúäö áóÇ ÍóíúÖó ÝöíåöãóÇ áóßöäøó Íõßúãó ÇáäøöÝóÇÓö ãõáúÍóÞñ
ÈöÇáúÍóíúÖö ÝóÃóÌúÑóì Úóáóíúåö Íõßúãóåõ æóÅöäú ÃóÎóáøó ÈöÈóÚúÖö
Úöáóáöåö.
æóÇáúÚõÐúÑõ ÇáËøóÇäöí: ÇáúãóÑóÖõ æóåõæó ãóÈúäöíøñ Úóáóì ÇáúÍóíúÖö
ÝóÅöÐóÇ ÃóÝúØóÑó Èöåö Ýöí Õóæúãö ÇáÔøóåúÑóíúäö ÝóÝöí ÈõØúáóÇäö
ÊóÊóÇÈõÚöåö ÞóæúáóÇäö: -
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÞóÇáóåõ Ýöí ÇáúÞóÏöíãö æóÇÎúÊóÇÑóåõ ÇáúãõÒóäöíøõ Ãóäøóåõ
áóÇ íóÈúØõáõ Èöåö íóÌõæÒõ ÇáúÈöäóÇÁõ ÊóÚúáöíáðÇ ÈöãóÚúäóíóíúäö ãöäó
ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö: ÃóÍóÏõåõãóÇ Ãóäøóåõ ÝöØúÑñ ÈöÚõÐúÑò.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÓóÈóÈóåõ æóÇÞöÚñ ÈöÛóíúÑö ÇÎúÊöíóÇÑò.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: ÞóÇáóåõ Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö Ãóäøó ÇáÊøóÊóÇÈõÚó ÞóÏú
ÈóØóáó ÊóÚúáöíáðÇ ÈöãóÚúäóíóíúäö ãöäó ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó
ÇáúãóÑóÖó áóÇ íõäóÇÝöí ÇáÕøóæúãó ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÍóíúÖö áöÃóäøó ÇáÕøóæúãó
Ýöí ÇáúãóÑóÖö ãõÌúÒöÆñ æóÝöí ÇáúÍóíúÖö ÛóíúÑõ ãõÌúÒöÆò.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ íõãúßöäõ Ýöí ÇáúÃóÛúáóÈö Õóæúãõ ÔóåúÑóíúäö áóÇ
ãóÑóÖó ÝöíåöãóÇ æóáóÇ íõãúßöäõ Ýöí ÇáúÃóÛúáóÈö Õóæúãõ ÔóåúÑóíúäö áóÇ
ÍóíúÖó ÝöíåöãóÇ.
æóÇáúÚõÐúÑõ ÇáËøóÇáöËõ: ÇáúÝöØúÑõ ÈöÇáÓøóÝóÑö æóåõæó ãóÈúäöíøñ Úóáóì
ÇáúÝöØúÑö ÈöÇáúãóÑóÖö.
ÝóÅöäú Þöíáó: Åöäøó ÇáúÝöØúÑó ÈöÇáúãóÑóÖö íóÞúØóÚõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚó ßóÇäó
ÇáúÝöØúÑõ ÈöÇáÓøóÝóÑö Ãóæúáóì Ãóäú íóÞúØóÚó ÇáÊøóÊóÇÈõÚó áöæõÌõæÏö
ÚöáøóÊóíúäö æóåõãóÇ Ãóäøóåõ áóÇ íõäóÇÝöí ÇáÕøóæúãó æóÃóäøóåõ íõãúßöäõ
Ýöí ÇáúÃóÛúáóÈö Îõáõæøõåõ ãöäó ÇáÓøóÝóÑö.
ÝóÅöäú Þöíáó: Åöäøó ÇáúãóÑóÖó áóÇ íõÈúØöáõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚó áöÚöáøóÊóíúäö
Ýóåóáú íõÈúØöáõåõ ÇáúÝöØúÑõ ÈöÇáÓøóÝóÑö Ãóãú áóÇ Úóáóì Þóæúáóíúäö
áöÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÚöáøóÊóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íõÈúØöáõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚó ÊóÚúáöíáðÇ ÈöÃóäøóåõ ÝöØúÑñ
ÈöÚõÐúÑò ÝóÇÓúÊóæóíóÇ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: íõÈúØöáõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚó ÊóÚúáöíáðÇ ÈöÃóäøóåõ ÓóÈóÈñ
æóÞóÚó ÈöÇÎúÊöíóÇÑò ÝóÎóÇáóÝó ÇáúãóÑóÖó ÇáúæóÇÞöÚó ÈöÛóíúÑö ÇÎúÊöíóÇÑò.
(10/500)
æóÇáúÚõÐúÑõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: ÇáúÝöØúÑõ
ÈöÇáúÌõäõæäö æóÇáúÅöÛúãóÇÁö æóåõæó ãóÈúäöíøñ Úóáóì ÇáúÝöØúÑö ÈöÇáúãóÑóÖ
ÝóÅöäú Þöíáó: Åöäøóåõ áóÇ íÈØá ÇáÊÊÇÈÚ ßÇä ÇáÝØÑ ÈÇáÌäæä ÈÇáÅÛãÇÁ
Ãóæúáóì Ãóäú áóÇ íõÈúØöáó ÇáÊøóÊóÇÈõÚó áöæõÌõæÏö ÚöáøóÊóíúåö æóåõãóÇ:
ÇáúÚõÐúÑõ æóæõÞõæÚõ ÓóÈóÈöåö ÈöÛóíúÑö ÇÎúÊöíóÇÑò.
æóÅöäú Þöíáó: Åöäøó ÇáúÝöØúÑó ÈöÇáúãóÑóÖö íõÈúØöáõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚó
ÈöÚöáøóÊóíúäö Ýóåóáú íõÈúØöáõåõ ÇáúÝöØúÑõ ÈöÇáúÌõäõæäö æóÇáúÅöÛúãóÇÁö
Ãóãú áóÇ Úóáóì Þóæúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÈúØöáõåõ ÊóÚúáöíáðÇ ÈöÅöãúßóÇäö Îõáõæøöåö Ýöí ÇáúÃóÛúáóÈö
ãöäú Õóæúãö ÇáÔøóåúÑóíúäö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ íõÈúØöáõåõ ÊóÚúáöíáðÇ ÈöÃóäøóåõ íõäóÇÝöí
ÇáÕøóæúãó ßóÇáúÍóíúÖö æóáóÇ íõäóÇÝöíåö ÇáúãóÑóÖõ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÍóíúÖö
ÝóÕóÇÑó ÇáúãóÑóÖõ ãõæóÇÝöÞðÇ áöáúÍóíúÖö Ýöí ÚöáøóÊóíúäö æóãõÎóÇáöÝðÇ
áóåõ Ýöí ÚöáøóÊóíúäö ÝóáöÐóáößó ßóÇäó Úóáóì Þóæúáóíúäö¡ æóÇáÓøóÝóÑõ
ãõæóÇÝöÞñ áöáúÍóíúÖö Ýöí ÚöáøóÉò æóÇÍöÏóÉò æóãõÎóÇáöÝñ áóåõ Ýöí ËóáóÇËö
Úöáóáò ÝóáöÐóáößó ßóÇäó ÃóÖúÚóÝó ãöäó ÇáúãóÑóÖö æóÇáúÌõäõæäõ¡
æóÇáúÅöÛúãóÇÁõ ãõæóÇÝöÞñ áöáúÍóíúÖö Ýöí ËóáóÇËö Úöáóáò æóãõÎóÇáöÝñ áóåõ
Ýöí ÚöáøóÉò æóÇÍöÏóÉò ÝóáöÐóáößó ßóÇäó ÃóÞúæóì ãöäó ÇáúãóÑóÖö.
æóÇáúÚõÐúÑõ ÇáúÎóÇãöÓõ: ÇáúÍóÇãöáõ æóÇáúãõÑúÖöÚõ ÅöÐóÇ ÃóÝúØóÑóÊóÇ
ÈöÇáúÍóãúáö æóÇáÑøóÖóÇÚö Ýóåõæó Úóáóì ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó áöÎóæúÝò Úóáóì ÃóäúÝõÓöåöãóÇ Ýóåõæó
ßóÇáúÝöØúÑö ÈöÇáúãóÑóÖö Ýóíóßõæäõ ÈõØúáóÇäõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚö Èöåö Úóáóì
Þóæúáóíúäö:
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó áöÎóæúÝöåöãóÇ Úóáóì ÃóæúáóÇÏöåöãóÇ
ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóÇáúÎóæúÝõ Úóáóì ÇáäøóÝúÓö íõÈúØöáõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚó ÝóåóÐóÇ
Ãóæúáóì áöæõÌõæÏö ÚöáøóÊóíúäö¡ æóÅöäú Þöíáó: Åöäøó ÇáúÎóæúÝó Úóáóì
ÇáäøóÝúÓö áóÇ íõÈúØöáõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚó áöÚöáøóÊóíúäö ÝóåóÐóÇ Úóáóì
æóÌúåóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ áóÇ íõÈúØöáõ ÊóÚúáöíáðÇ ÈöÃóäøóåõ
ÝöØúÑñ ÈöÚõÐúÑò.
æóÇáËøóÇäöí: íõÈúØöáõ ÊóÚúáöíáðÇ ÈöÃóäøóåõ ÓóÈóÈñ æóÞóÚó Úóäö ÇÎúÊöíóÇÑò
ÝóÕóÇÑó ÇáúÞóæúáõ Ýöíåö ßóÇáúÞóæúáö Ýöí ÇáÓøóÝóÑö.
æóÇáúÚõÐúÑõ ÇáÓøóÇÏöÓõ: ÇáúÅößúÑóÇåõ æóåõæó ÖóÑúÈóÇäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú
íõßúÑóåó Úóáóì ÇáúÃóßúáö ÈöÃóäú íõæÌóÑó Ýöí ÍóáúÞöåö ßõÑúåðÇ ÝóáóÇ
íõÝúØöÑõ. æóåõæó Úóáóì Õóæúãöåö æóÊóÊóÇÈõÚöåö.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íõßóÑóåõ ÈöÇáÖøóÑúÈö æóãóÇ íóÕöíÑõ Èöåö
ãõßúÑóåðÇ áöíóÃúßõá ÝóíóÃúßõáõ ãõßúÑóåðÇ Úóáóíúåö ÈöÇáÖøóÑúÈö ÝóÝöí
ÝöØúÑöåö ÈöÐóáößó ÞóæúáóÇäö ãöäö ÇÎúÊöáóÇÝö Þóæúáöåö Ýöí ÇáúÍóÇáöÝö
ÅöÐóÇ ÃõßúÑöåó Úóáóì ÇáúÍöäúËö åóáú íóÕöíÑõ ÍóÇäöËðÇ Ãóãú áóÇ Úóáóì
Þóæúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ áóÇ íóÍúäóËõ Ýöí íóãöíäöåö æóáóÇ íõÝúØöÑõ Ýöí
Õóæúãöåö ÝóÚóáóì åóÐóÇ åóáú íóßõæäõ Úóáóì ÊóÊóÇÈõÚöåö Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì
Þóæúáóíúäö áöæõÌõæÏö ÚöáøóÊóíúäö æóÚóÏóãö ÚöáøóÊóíúäö ßÇáãÑÖ:
(10/501)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íõÈúØöáõ áöÃóäøóåõ
ÚõÐúÑñ æóáöÃóäøó ÓóÈóÈóåõ Úóäú ÛóíúÑö ÇÎúÊöíóÇÑò.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: íõÈúØöáõ áöÃóäøóåõ áóÇ íõäóÇÝöí ÇáÕøóæúãó
æóáöÅöãúßóÇäö Îõáõæøö ÇáÕøóæúãö ãöäúåõ. ÝóÃóãøóÇ ÇáúÃóßúáõ äóÇÓöíðÇ
ÝóáóÇ íõÝúØöÑõ áöÃóäøó ÇáÊøóÍóÑøõÒó ãöäúåõ ÛóíúÑõ ãõãúßöäò æóáöÃóäøó
æõÌõæÏó ãöËúáöåö Ýöí ÇáúÞóÖóÇÁö áóÇ íõÄúãóäõ æóÅöÐóÇ ßóÇäó Úóáóì
Õóæúãöåö ßóÇäó Úóáóì ÊóÊóÇÈõÚöåö.
(ÝóÕúáñ:)
æóÃóãøóÇ ÇáúÃóÚúÐóÇÑõ ÇáúãõÎúÊóÕøóÉõ ÈÇáÒãÇä ÝÃÑÈÚÉ: -
ÃÍÏåãÇ: ÔåÑ ÑãÖÇä íãäÚ ãä Õæã ÛíåÑ Ýöíåö.
æóÇáËøóÇäöí: íóæúãõ ÇáúÝöØúÑö æóíóãúäóÚõ ãöäú ÌóãöíÚö ÇáÕøöíóÇãö Ýöíåö.
æóÇáËøóÇáöËõ: íóæúãõ ÇáäøóÍúÑö æóåõæó ßóíóæúãö ÇáúÝöØúÑö íóãúäóÚõ ãöäú
ÌóãöíÚö ÇáÕøóæúãö.
æóÇáÑøóÇÈöÚõ: ÃóíøóÇãõ ÇáÊÔæíÞ ÇáËøóáóÇËóÉö áóÇ íóÌõæÒõ ÕöíóÇãõåóÇ
ÊóØóæøõÚðÇ æóÝöí ÌóæóÇÒö ÕóæúãöåóÇ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÊøóãóÊøõÚö
ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúÞóÏöíãö íóÌõæÒõ áöÞóæúáö Çááøóåõ
ÊóÚóÇáóì {ÝóÕöíóÇãõ ËóáÇËóÉö ÃóíøóÇãò Ýöí ÇáúÍóÌøö} [ÇáÈÞÑÉ: 196] .
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö áóÇ íóÌõæÒõ áÞæá
ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - (ÅöäøóåóÇ ÃóíøóÇãõ Ãóßúáò
æóÔõÑúÈò æóÈöÚóÇáò ÝóáóÇ ÊóÕõæãõæÇ) ÝóÅöäú ãõäöÚó ãöäú ÕóæúãöåóÇ Ýöí
ÇáúãõÊóÚö ãõäöÚó ãöäúåóÇ Ýöí ßõáøö Õóæúãò æóßóÇäóÊú ßóíóæúãö ÇáúÝöØúÑö
æóíóæúãö ÇáäøóÍúÑö¡ æóÅöäú ÌõæøöÒó ÕóæúãõåóÇ Ýöí ÇáÊøóãóÊøõÚö ÝóÝöí
ÌóæóÇÒö ÕóæúãöåóÇ Ýöí ÛóíúÑöåö ãöäú æóÇÌöÈóÇÊö ÇáÕøóæúãö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÌõãúåõæÑö ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ áóÇ íóÌõæÒõ áöÚõãõæãö
ÊóÍúÑöíãöåóÇ æóÇÓúÊöËúäóÇÁö ÇáÊøóãóÊøõÚö ãöäúåõ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö
Ãóäøó ÌóæóÇÒó ÕóæúãöåóÇ Ýöí ÇáÊøóãóÊøõÚö ãõæÌöÈñ áöÌóæóÇÒö Ðóáößó Ýöí
ßõáøö Õóæúãò áóåõ ÓóÈóÈñ¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó ÝóÇËúäóÇäö ãöäú åóÐöåö
ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö íóÎúÊóÕøóÇäö ÈöÞóØúÚö Õóæúãö ÇáÙøöåóÇÑö æóåõãóÇ Õóæúãõ
ÔóåúÑö ÑóãóÖóÇäó æóÕóæúãõ íóæúãö ÇáäøóÍúÑö áöÃóäøóåõ áóíúÓó
íóÊóÞóÏøóãõåõãóÇ ãóÇ íóÞúØóÚõ ÇáÕøóæúãó ÝóÕóÇÑóÇ ÞóÇØöÚóíúäö áöáÕøóæúãö¡
ÃóãøóÇ Õóæúãõ ÑóãóÖóÇäó ÝóáöÃóäøóåõ áóÇ íõÌúÒöÆõ Úóäú Õóæúãö ÇáÙøöåóÇÑö
áöÃóäøóåõ Åöäú äóæóì Õóæúãó ÇáÙøöåóÇÑö áóãú íõÌúÒöåö Úóäúåõ áöÃóäøó
ÇáÒøóãóÇäó íóãúäóÚõ ãöäúåõ¡ æóÅöäú äóæóì Úóäú ÑóãóÖóÇäó ÃóÌúÒóÃóåõ Úóäú
ÑóãóÖóÇäó¡ áöÃóäøóåõ äóæóÇåõ æóáóãú íõÌúÒö Úóäö ÇáÙøöåóÇÑö¡ æóÃóãøóÇ
íóæúãõ ÇáäøóÍúÑö ÝóáöãõäóÇÝóÇÊöåö ßõáøó ÇáÕøöíóÇãö ÈöæõÌõæÈö ÇáúÝöØúÑö
Ýöíåö Ëõãøó íóÞúØóÚóÇäö ÇáÊøóÊóÇÈõÚó áöÃóäøóåõ ÃóÏúÎóáó Ðóáößó Úóáóì
Õóæúãöåö ÈöÇÎúÊöíóÇÑöåö áöÅöãúßóÇäö ÊóÞúÏöíãöåö ÚóáóíúåöãóÇ ÝóÕóÇÑó
ßóÇáúãõÝúØöÑö ÈöÛóíúÑö ÚõÐúÑò. æóÃóãøóÇ íóæúãõ ÇáúÝöØúÑö æóÃóíøóÇãõ
ÇáÊøóÔúÑöíÞö ÝóáóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóäúÞóØöÚó ÇáÕøóæúãõ ÈöåöãóÇ¡ ÃóãøóÇ
íóæúãõ ÇáúÝöØúÑö ÝóíóÊóÞóÏøóãõåõ ÔóåúÑõ ÑóãóÖóÇäó ÇáúãõÎúÊóÕøõ ÈöÞóØúÚö
ÇáÕøóæúãö æóÃóãøóÇ ÃóíøóÇãõ ÇáÊøóÔúÑöíÞö ÝóíóÊóÞóÏøóãõåóÇ íóæúãõ
ÇáäøóÍúÑö ÇáúãõÎúÊóÕøõ ÈöÞóØúÚö ÇáÕøóæúãö ÝóáöÐóáößó áóãú íóÕöÑú åóÐóÇäö
ÇáÕøóæúãóÇäö ãõÎúÊóÕøóíúäö ÈöÞóØúÚö Õóæúãö ÇáÙøöåóÇÑö ÈöæõÌõæÏöåöãóÇ Ýöí
ÊóÖóÇÚöíÝó æóáóßöäú íóÌõæÒõ Ãóäú íóÎúÊóÕøóÇ ÈöãóäúÚö ÇÈúÊöÏóÇÁö
(10/502)
Õæã ÇáÙåÇÑ¡ ÝÅä ÕÇã Ãæá ÔåÑ ÔóæøóÇáò
ÍóÊøóì ÏóÎóáó Ýöí Õóæúãöåö íóæúãõ ÇáúÝöØúÑö áã íÚÞÏ Èöåö æóÍúÏóåõ
æóÈóäóì Úóáóì ãóÇ ÈóÚúÏóåõ ÍóÊøóì íóÓúÊóßúãöáó Õóæúãó ÔóåúÑóíúäö
ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö¡ æóÃóãøóÇ ÃóíøóÇãõ ÇáÊøóÔúÑöíÞö ÅöÐóÇ ÇÈúÊóÏóÃó ÈöåóÇ
Ýöí Õóæúãö ÙöåóÇÑöåö ÝóÅöäú Þöíáó ÈöãóÐúåóÈö ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó
ÇáúãóÑúæóÒöíøö Åöäøóåõ íóÌõæÒõ ÕæãåÇ ÝíãÇ áå ÓÈÈ áóÇ íóÌõæÒõ ÕóæúãõåóÇ
ÝöíãóÇ áóåõ ÓóÈóÈñ æóãóÇ áóÇ ÓóÈóÈó áóåõ ãóäóÚúÊó ÇÈúÊöÏóÇÁó ÇáÕøöíóÇãö
æóÌóÇÒó ÇáúÈöäóÇÁõ Úóáóì ãóÇ ÈóÚúÏóåóÇ ÍóÊøóì íóÓúÊóßúãöáó Õóæúãó ÔåÑíä
ãÊÊÇÈÚíä æÇááå ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóÅöÐóÇ ÕóÇãó ÈöÇáúÃóåöáøóÉö ÕóÇãó
åöáóÇáóíúäö æóÅöäú ßóÇäó ÊöÓúÚóÉð Ãóæú ËóãóÇäöíóÉð æóÎóãúÓöíäó) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ. æóáóíúÓó íóÎúáõæ ÍóÇáõåõ Ýöí
Õóæúãö ÇáÔøóåúÑóíúäö ãöäú ÃóÍóÏö ÃóãúÑóíúäö ÅöãøóÇ Ãóäú íóÈúÊóÏöÆó Ýöí
Ãóæøóáö ÇáúåöáóÇáö Ãóæú Ýöí ÊóÖóÇÚöíÝöåö¡ ÝóÅöäú ÈóÏóÃó Èöåö Ýöí
Ãóæøóáöåö æóÇÓúÊóåóáøó ÇáÔøóåúÑó ÈöÕóæúãöåö ÝóÚóáóíúåö Ãóäú íóÕõæãó
åöáóÇáóíúäö áöÃóäøó ÔõåõæÑó ÇáÔøóÑúÚö åöíó ÇáÔøõåõæÑõ ÇáúåöáóÇáöíøóÉõ
áöÞóæúáö Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {íóÓúÃóáõæäóßó Úóäö ÇáÃóåöáøóÉö Þõáú åöíó
ãóæóÇÞöíÊõ áöáäøóÇÓö æóÇáúÍóÌøö} [ÇáÈÞÑÉ: 189] æóÔõåõæÑõ ÇáúÃóåöáøóÉö
ÞóÏú Êóßúãõáõ ÊóÇÑóÉð ÝóÊóßõæäõ ËóáóÇËöíäó íóæúãðÇ æóÊóäúÞõÕõ ÃõÎúÑóì
ÝóÊóßõæäõ ÊöÓúÚóÉð æóÚöÔúÑöíäó íóæúãðÇ æóÍõßúãõ ÇáÔøóåúÑö íóäúØóáöÞõ
Úóáóì ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãóÚó ÒöíóÇÏóÊöåö æóäóÞúÕöåö¡ ÑóæóÊú
ÚóÇÆöÔóÉõ ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåóÇ Ãóäøó ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÞóÇáó (ÇáÔøóåúÑõ åóßóÐóÇ æóåóßóÐóÇ æóåóßóÐóÇ
æóÃóÔóÇÑó ÈöÃóÕóÇÈöÚöåö ÇáúÚóÔúÑö) íóÚúäöí ËóáóÇËöíäó íóæúãðÇ Ëõãøó
ÞóÇáó: (æóÇáÔøóåúÑõ åóßóÐóÇ æóåóßóÐóÇ æóåóßóÐóÇ æóÃóÔóÇÑó ÈöÃóÕóÇÈöÚöåö
ÇáúÚóÔúÑö æóËóäóì ÅöÈúåóÇãóåõ Ýöí ÇáËøóÇáöËóÉö ßóÃóäøóåóÇ ÚóÞúÏõ
ÎóãúÓöíäó íóÚúäöí ÊÓÚÉ æÚÔÑíä) æÞÇáÊ ÚÇÆÔÉ - ÑÖí Çááå Úäå - (ÕõãúäóÇ
ãóÚó ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÊöÓúÚóÉð
æóÚöÔúÑöíäó ÃóßúËóÑó ãöãøóÇ ÕõãúäóÇ ËóáóÇËöíäó) ÝóÅöäú ßóÇäó ÔóåúÑóÇ
Õóæúãöåö ßóÇãöáóíúäö ÕóÇãó ÓöÊøöíäó íóæúãðÇ æóÅöäú ßóÇäóÇ äóÇÞöÕóíúäö
ÕóÇãó ËóãóÇäöíóÉð æóÎóãúÓöíäó íóæúãðÇ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÃóÍóÏõåõãóÇ ßóÇãöáðÇ
æóÇáúÂÎóÑõ äóÇÞöÕðÇ ÕóÇãó ÊöÓúÚóÉð æóÎóãúÓöíäó íóæúãðÇ.
(ÝóÕúáñ:)
æóÅöäö ÇÈúÊóÏóÃó ÈöÇáÕøóæúãö Ýöí ÊóÖóÇÚöíÝö ÇáÔøóåúÑö ßóÃóäøóåõ ÈóÏóÃó
ÈöÇáÕøóæúãö æóÞóÏú ãóÖóì ãöäúåõ ÚóÔóÑóÉõ ÃóíøóÇãò ÝóßóÇäó Ãóæøóáõ
Õóæúãöåö ÇáúÍóÇÏöí ÚóÔóÑó ÝóíóÕõæãõ ÈóÇÞöíóåõ Ëõãøó íóäúÙõÑõ Ýöíåö
ÝóÅöäú ßóÇäó ßóÇãöáðÇ æóßóÇäó ÈóÇÞöíåö ÚöÔúÑöíäó íóæúãðÇ ÕóÇãó ÇáÔøóåúÑó
ÇáøóÐöí ÈóÚúÏóåõ ãóÇ Èóíúäó åöáóÇáóíúäö ßóÇãöáðÇ ßóÇäó Ãóæú äóÇÞöÕðÇ
Ëõãøó ÕóÇãó ãöäó ÇáÔøóåúÑö ÇáËøóÇáöËö ÚóÔúÑóÉó ÃóíøóÇãò íóÓúÊóßúãöáõ
ÈöåóÇ ÇáÔøóåúÑó ÇáúÃóæøóáó æóÞóÏú Ãóßúãóáó ÈöåóÇ Õóæúãó ÇáÔøóåúÑóíúäö¡
æóÅöäú ßóÇäó ÇáÔøóåúÑõ ÇáúÃóæøóáõ äóÇÞöÕðÇ æóßóÇäó ÈóÇÞöíåö ÊöÓúÚóÉó
ÚóÔóÑó íóæúãðÇ ÕóÇãó ãöäó ÇáÔøóåúÑö ÇáËøóÇáöËö ÃóÍóÏó ÚóÔóÑó íóæúãðÇ
íóÓúÊóßúãöáõ ÈöåóÇ ÇáÔøóåúÑó ÇáúÃóæøóáó ËóáóÇËöíäó íóæúãðÇ ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ
ÈößóãóÇáöåö Ïõæäó äõÞúÕóÇäöåö. .
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ íóÕõæãõ ãöäó ÇáÔøóåúÑö
ÇáËøóÇáöËö ÚóÔúÑóÉó ÃóíøóÇãò åöíó ÚöÏøóÉõ ãóÇ ãóÖóì ãöäó ÇáÔøóåúÑö
ÇáúÃóæøóáö ÞóÈúáó Õóæúãöåö áöÃóäøó ÇáÔøóåúÑó ÇáäøóÇÞöÕó áóÇ íóáúÒóãõ
Êóßúãöíáõåõ ßóãóÇ áóæö ÇÈúÊóÏóÃó ÈöÇáÕøóæúãö ãöäú Ãóæøóáöåö æóåóÐóÇ
ÝóÇÓöÏñ áöÃóäøó ÇáÔøóåúÑó ÅöÐóÇ ÝóÇÊó åöáóÇáõåõ æóÌóÈó ÚóÏóÏõåõ æóÅöÐóÇ
ÚõÏøó æóÌóÈó Ãóäú íõÓúÊóßúãóáó ËóáóÇËöíäó íóæúãðÇ áöÞóæúáö ÇáäøóÈöíøö -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - (ÕõæãõæÇ áöÑõÄúíóÊöåö æóÃóÝúØöÑõæÇ
áöÑõÄúíóÊöåö ÝóÅöäú Ûõãøó Úóáóíúßõãú ÝóÃóßúãöáõæÇ ÇáúÚöÏøóÉó ËóáóÇËöíäó)
(10/503)
æóáóÃóäú íóÚõÏøó ãóÇ ÕóÇãó Ãóæúáóì ãöäú
Ãóäú íóÚõÏøó ãóÇ áóãú íóÕõãú æóÞóÏú ÕóÇãó ÊöÓúÚóÉó ÚóÔóÑó íóæúãðÇ¡
æóÅöäú ÊóÑóßó ãöäú Ãóæøóáöåö ÚóÔúÑóÉó ÃóíøóÇãò ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóÕõæãó
ÃóÍóÏó ÚóÔóÑó íóæúãðÇ áíßãá ÈåÇ ËáÇËíä íæãÇð
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóÇ íõÌúÒöÆõåõ ÍóÊøóì íõÞóÏøöãó äöíøóÉó
ÇáÕøóæúãö ÞóÈúáó ÇáÏøõÎõæáö) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ ÇáäøöíøóÉõ Ýöí Õóæúãö ÇáÙøöåóÇÑö ãÓÊÍÞÉ ÞÈá ÇáÝÌÑ
áÃäå Õæã æÇÌÈ Úáíå Ãóäú íõÌóÏøöÏó ÇáäøöíøóÉó áößõáøö íóæúãò æóÅöäú ßóÇäó
ÊóÊóÇÈõÚõ ÇáÕøóæúãö ãõÓúÊóÍóÞøðÇ ßóãóÇ íóáúÒóãõåõ ÊóÌúÏöíÏõ ÇáäøöíøóÉö
áößõáøö íóæúãò ãöäú ÔóåúÑö ÑóãóÖóÇäó¡ æóåóáú íóáúÒóãõåõ ãóÚó äöíøóÉö
ÇáÕøóæúãö Ãóäú íóäúæöíó ÇáÊøóÊóÇÈõÚó Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì ËóáóÇËóÉö ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøó Úóáóíúåö Ãóäú íóäúæöíó Ýöí ßõáøö áóíúáóÉò ÊóÊóÇÈõÚó
ÇáÕøóæúãö ßóãóÇ ßóÇäó Úóáóíúåö Ãóäú íóäúæöíó ÇáÕøóæúãó áöÃóäøóåõ
ãóÃúãõæÑñ ÈöÇáÊøóÊóÇÈõÚö ßóãóÇ åõæó ãóÃúãõæÑñ ÈöÇáÕøóæúãö Ëõãøó ßóÇäóÊú
äöíøóÉõ ÇáÕøóæúãö æóÇÌöÈóÉð ÝóßóÐóáößó äöíøóÉõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚö¡ ÝóÅöäú
äóæóì ÇáÕøóæúãó æóáóãú íóäúæö ÇáÊøóÊóÇÈõÚó áóãú íõÌúÒöåö æóáöÃóäøóåõ
áóãøóÇ ßóÇäó ãõÊóÇÈóÚóÉõ ÕóáóÇÊóíö ÇáúÌóãúÚö áóÇ ÊóÕöÍøõ ÅöáøóÇ
ÈöäöíøóÉö ÇáúÌóãúÚö ßóÐóáößó ãõÊóÇÈóÚóÉõ Õóæúãö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö áóÇ
ÊóÕöÍøõ ÅöáøóÇ ÈöäöíøóÉö ÇáúãõÊóÇÈóÚóÉö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Úóáóíúåö äöíøóÉõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚö Ýöí ÇááøóíúáóÉö
ÇáúÃõæáóì æóáóÇ íóáúÒóãõåõ ÊóÌúÏöíÏõ ÇáäøöíøóÉö Ýöí ßõáøö áóíúáóÉò
ÈöÎöáóÇÝö äöíøóÉö ÇáÕøóæúãö áöÃóäøóåõ íóÎúÑõÌõ ãöäó ÇáÕøóæúãö ÈöÎõÑõæÌö
Çáúíóæúãö ÝóáóÒöãóåõ ÊóÌúÏöíÏõ äöíøóÉö ÇáÕøóæúãö¡ æóáóÇ íóÎúÑõÌõ ãöäó
ÇáÊøóÊóÇÈõÚö ÈöÎõÑõæÌö Çáúíóæúãö Ýóáóãú íóáúÒóãúåõ ÊóÌúÏöíÏõ äöíøóÉö
ÇáÊøóÊóÇÈõÚö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇáöËõ: áóÇ íóáúÒóãõåõ äöíøóÉõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚö ÈöÍóÇáò áóÇ
Ýöí ÌóãöíÚöåö æóáóÇ Ýöí Ãóæøóáöåö áöÃóäøó ÊóÊóÇÈõÚó ÇáÕøóæúãö ãöäú ÔÑæØå
æÃÍßÇãå æÇáÚÈÇÏÉ ÅÐÇ ÊÖãÊ ÔõÑõæØðÇ æóÃóÍúßóÇãðÇ ÃóÌúÒóÃóÊö ÇáäøöíøóÉõ
áóåóÇ Úóäö ÇáäøöíøóÉö áöÔõÑõæØöåóÇ æóÃóÍúßóÇãöåóÇ ßóÇáäøöíøóÉö
áöáÕøóáóÇÉö ÊõÛúäöí Úóäú Ãóäú íóäúæöíó ãóÇ ÊóÖóãøóäóåóÇ ãöäú ÑõßõæÚò
æóÓõÌõæÏò æóÔõÑõæØò.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú äóæóì Õóæúãó íóæúãò ÝóÃõÛúãöíó
Úóáóíúåö Ýöíåö Ëõãøó ÃóÝóÇÞó ÞóÈúáó Çááøóíúáö Ãóæú ÈóÚúÏóåõ æóáóãú
íóØúÚóãú ÃóÌúÒóÃóåõ ÅöÐóÇ ÏóÎóáó Ýöíåö ÞóÈúáó ÇáúÝóÌúÑö æóåõæó íóÚúÞöáõ
ÝóÅöäú ÃõÛúãöíó Úóáóíúåö ÞóÈúáó ÇáúÝóÌúÑö áóãú íõÌúÒöÆúåõ áöÃóäøóåõ áóãú
íóÏúÎõáú Ýöí ÇáÕøóæúãö æåæ íÚÞá (ÞÇá ÇáãÒäí) ÑÍãå Çááå: ßá ãä ÃÕÈÍ
äÇÆãÇð Ýí ÔåÑ ÑãÖÇä ÕÇã æÅä áã íÚÞáå ÅÐÇ ÊÞÏãÊ äíÊå (ÞÇá) æáæ ÃÛãí Úáíå
Ýíå æÝí íæã ÈÚÏå æáã íØÚã ÇÓÊÃäÝ ÇáÕæã áÃä Ýí Çáíæã ÇáÐí ÃÛãí Úáíå Ýíå
ßáå ÛíÑ ÕÇÆã æáÇ íÌÒÆå ÅáÇ Ãä íäæí ßá íæã ãäå Úáì ÍÏÊå ÞÈá ÇáÝÌÑ áÃä ßá
íæã ãäå ÛíÑ ÕÇÍÈå) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ ÇáúÌõäõæäõ ÝóíõÈúØöáõ ÇáÕøóæúãó ÓóæóÇÁð
ßóÇäó Ýöí ÌóãöíÚö Çáúíóæúãö Ãóæú Ýöí ÈóÚúÖöåö áöÃóäøóåõ íõÓúÞöØõ
ÇáÊøóßúáöíÝó æóíõäóÇÝöí ÇáúÚöÈóÇÏóÉó.
(10/504)
æóÃóãøóÇ ÇáúÅöÛúãóÇÁõ ÝóÅöäö ÇÓúÊóÏóÇãó
Ýöí ÌóãöíÚö Çáúíóæúãö ÃóÈúØóáóåõ¡ æóÅöäú áóãú íóÈúØõáú ÈöÇáäøóæúãö.
æóÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ: áóÇ íóÈúØõáõ ÈöÇáúÅöÛúãóÇÁö ßóãóÇ áóÇ íóÈúØõáõ
ÈöÇáäøóæúãö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÓóÚöíÏò ÇáúÅöÕúØóÎúÑöíøõ: íóÈúØõáõ ÈöÇáäøóæúãö ßóãóÇ
íóÈúØõáõ ÈöÇáúÅöÛúãóÇÁö.
æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ ÃóÕóÍøõ æóåõæó Ãóäøó Çáäøóæúãó ÕöÍøóÉñ
ãõÚúÊóÇÏóÉñ ÅöÐóÇ äõÈøöåó ãóÚóåóÇ ÊóäóÈøóåó ÝóÌóÑóì Úóáóíúåö Íõßúãõ
ÇáúíóÞóÙóÉö Ýöí ÕöÍøóÉö ÇáÕøóæúãö æóÇáúÅöÛúãóÇÁõ ãóÑóÖñ íõÒöíáõ
ÇáÊøóãúíöíÒó æóíõÝóÇÑöÞõ ÇáÔøóåúæóÉó æóíõÝóÇÑöÞõ ÇáúÚóÇÏóÉó æóáóÇ
íóäúÊóÈöåõ ÅöÐóÇ äõÈøöåó ÝóÕóÇÑó ÈöÇáúÌõäõæäö ÃóÔúÈóåó¡ ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ
ÃõÛúãöíó Úóáóíúåö Ýöí ÈóÚúÖö Çáúíóæúãö æóÃóÝóÇÞó Ýöí ÈóÚúÖöåö ÝóÇáøóÐöí
äóÕøó Úóáóíúåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö ãöäú ßöÊóÇÈö
ÇáÙøöåóÇÑö Ãóäøóåõ Åöäú ßóÇäó ãõÝöíÞðÇ Ýöí Ãóæøóáö Çáúíóæúãö æóÚöäúÏó
ØõáõæÚö ÝóÌúÑöåö áóãú íóÝúÓõÏú Õóæúãõåõ ÈöÍõÏõæËö ÇáúÅöÛúãóÇÁö ãöäú
ÈóÚúÏöåö áöÃóäøóåõ ÏóÎóáó Ýöí ÇáÕøóæúãö æóåõæó íóÚúÞöáõ¡ æóÅöäú ßóÇäó
ÃõÛúãöíó Úóáóíúåö Ýöí Ãóæøóáö Çáúíóæúãö æóÚöäúÏó ØõáõæÚö ÝóÌúÑöåö ÝóÓóÏó
Õóæúãõåõ¡ æóÅöäú ÃóÝóÇÞó ãöäú ÈóÚúÏöåö áöÃóäøóåõ ÏóÎóáó Ýöíåö æóåõæó áóÇ
íóÚúÞöáõ.
æóÞóÇáó Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáÕøöíóÇãö Åöäú ÃóÝóÇÞó Ýöí ÈóÚúÖö íóæúãò ÕóÍøó
íóæúãõåõ.
æóÞóÇáó Ýöí ÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó æóáóæú ÍóÇÖóÊú Ãóæú ÃõÛúãöíó
ÚóáóíúåóÇ ÈóØóáó ÕóæúãõåóÇ ÝóÎóÑøóÌó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ ÇÎúÊöáóÇÝõ åóÐöåö
ÇáäøõÕõæÕö ÇáËøóáóÇËóÉö Úóáóì ËóáóÇËóÉö ÃóÞóÇæöíáó:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøóåõ íóÈúØõáõ ÇáÕøóæúãõ ÈöæõÌõæÏö ÇáúÅöÛúãóÇÁö Ýöí
ÈóÚúÖöåö ßóÇáúÌõäõæäö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóÇ íóÈúØõáõ ÇáÕøóæúãõ ÈöÇáúÅöÛúãóÇÁö
ÅöÐóÇ æõÌöÏóÊö ÇáúÅöÝóÇÞóÉõ Ýöí ÈóÚúÖöåö ßóÇáäøóæúãö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇáöËõ: Åöäú ßóÇäóÊö ÇáúÅöÝóÇÞóÉõ Ýöí Ãóæøóáöåö áóãú
íóÈúØõáú ÈöÍõÏõæËö ÇáúÅöÛúãóÇÁö Ýöí ÈóÇÞöíåö æóÅöäú ßóÇäó ÇáúÅöÛúãóÇÁõ
Ýöí Ãóæøóáöåö áóãú íóÕöÍøó ÈöÍõÏõæËö ÇáúÅöÝóÇÞóÉö Ýöí ÈóÇÞöíåö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÇáúÚóÈøóÇÓö Èúäõ ÓõÑóíúÌò æóÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøõ
áóÇ íóÕöÍøõ Õóæúãõåõ ãóÚó ÇáúÅöÛúãóÇÁö ÅöáøóÇ Ãóäú ÊõæÌóÏó ÇáúÅöÝóÇÞóÉõ
Ýöí ØóÑóÝóíúåö Ýöí Ãóæøóáöåö ÚöäúÏó ÇáÏøõÎõæáö æóÝöí ÂÎöÑöåö ÚöäúÏó
ÇáúÎõÑõæÌö ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöæõÌõæÏö ÇáúÞóÕúÏö Ýöí Ãóæøóáö ÇáúÚöÈóÇÏóÉö
æóÂÎöÑöåóÇ ßóãóÇ ÊóáúÒóãõ ÇáäøöíøóÉõ Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö ãóÚó ÇáÏøõÎõæáö
ÝöíåóÇ æóÇáúÎõÑõæÌö ãöäúåóÇ. Ýóãöäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ãóäú ÌóÚóáó åóÐóÇ
ÞóæúáðÇ ÑóÇÈöÚðÇ áöáÔøóÇÝöÚöíøö æóÃóäúßóÑó ÇáúÃóßúËóÑõæäó ãöäúåõãú
ÊóÎúÑöíÌóåõ ÞóæúáðÇ áöáÔøóÇÝöÚöíøö æóÌóÚóáõæåõ ãóÐúåóÈðÇ áóåõãóÇ
æóÝóÑøóÞõæÇ Èóíúäó Ãóæøóáö ÇáÕøóæúãö æóÂÎöÑöåö ÈöÃóäøó Ãóæøóáó ÇáÕøóæúãö
ÊõÚúÊóÈóÑõ Ýöíåö ÇáäøöíøóÉõ ÝóÇÚúÊõÈöÑóÊú Ýöíåö ÇáúÅöÝóÇÞóÉõ æóÂÎöÑóåõ
áóÇ ÊõÚúÊóÈóÑõ Ýöíåö ÇáäøöíøóÉõ Ýóáóãú ÊõÚúÊóÈóÑú Ýöíåö ÇáúÅöÝóÇÞóÉõ
æóÞóÏú ãóÖóÊú åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉõ Ýí ßÊÇÈ ÇáÕíÇã ãÓÊæÝÇÉ.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÕóÇãó ÔóåúÑó ÑóãóÖóÇäó Ýöí
ÇáÔøóåúÑóíúäö ÃóÚóÇÏó ÔåÑ ÑãÖÇä æÇÓÊÃäÝ ÔåÑíä (ÞÇá) æÃÞá ãÇ íáÒã ãä ÞÇá
Åä ÇáÌãÇÚ Èíä ÙåÑÇäí ÇáÕæã íÝÓÏ ÇáÕæã áÞæáå ÊÚÇáì {ãä ÞÈá Ãä íÊãÇÓÇ} Ãä
íÒÚã Ãä ÇáßÝÇÑÉ ÈÇáÕæã æÇáÚÊÞ áÇ íÌÒÆÇä ÈÚÏ Ãä íÊãÇÓÇ (ÞÇá) æÇáÐí ÕÇã
ÔåÑÇ ÞÈá ÇáÊãÇÓ æÔåÑÇð ÈÚÏå ÃØÇÚ Çááå Ýí
(10/505)
ÔåÑ æÚÕÇÉ ÈÇáÌãÇÚ ÞÈá ÔåÑ íÕæãå æÅä ãä
ÌÇãÚ ÞÈá ÇáÔåÑ ÇáÂÎÑ ãäåãÇ Ãæáì Ãä íÌæÒ ãä ÇáÐí ÚÕì Çááå ÈÇáÌãÇÚ ÞÈá
ÇáÔåÑíä ãÚÇ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: áóÇ íóÎúáõæ ÅöÐóÇ ÕóÇãó ÔóåúÑó ÑóãóÖóÇäó Ýöí
ÔóåúÑóíö ÇáÙøöåóÇÑö ãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóÍúæóÇáò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóÞúÏóãó ÔóåúÑõ ÑóãóÖóÇäó Ýöí Ãóæøóáö Õóæúãöåö ÝóíóÕõæãó
ÔóåúÑó ÑóãóÖóÇäó æóÔóæøóÇáò ÝóáóÇ íõÌúÒöíåö ÔóåúÑõ ÑóãóÖóÇäó Úóäú
ßóÝøóÇÑóÊöåö æóáóÇ íóæúãó ÇáúÝöØúÑö ãöäú ÔóæøóÇáò æóÈóäóì Úóáóì ãóÇ
ÈóÚúÏóåõ ãöäú ÔóæøóÇáò ÍóÊøóì íóÓúÊóßúãöáó Õóæúãó ÔóåúÑóíúäö æóÚóáóíúåö
Ãóäú íóÞúÖöíó ÑóãóÖóÇäó Åöäú ßóÇäó ÞóÏú äóæóÇåõ Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö.
æóÇáúÍóÇáóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú íõÄóÎøöÑó ÑóãóÖóÇäó Ýöí ÂÎöÑö Õóæúãöåö
ÝóíóÕõæãõ ÔóÚúÈóÇäó æóÑóãóÖóÇäó ÝóáóÇ íõÌúÒöíåö ÕóæúãõåõãóÇ ÃóãøóÇ
ÑóãóÖóÇäõ ÝóáöÃóäøóåõ ÒóãóÇäõåõ íóãúäóÚõ ãöäú ÅöíÞóÇÚö ÛóíúÑöåö Ýöíåö
æóÃóãøóÇ ÔóÚúÈóÇäõ ÝóáöÃóäøó ÑóãóÖóÇäó ÞóÏú ÃóÈúØóáó ÊóÊóÇÈõÚóåõ
æóÚóáóíúåö Ãóäú íóÞúÖöíó Õóæúãó ÑóãóÖóÇäó æóíóÓúÊóÃúäöÝó Õóæúãó
ÔóåúÑóíúäö Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö.
æóÇáúÍóÇáóÉõ ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ãóäú íóßõæäó ÔóåúÑõ ÑóãóÖóÇäó Ýöí æóÓóØö
Õóæúãöåö ßóÃóäøóåõ ÕóÇãó ãöäú äöÕúÝö ÔóÚúÈóÇäó Åöáóì äöÕúÝö ÔóæøóÇáò
ÝóíóÚúÊóÏøõ ãöäú ÔóæøóÇáò ÈöãóÇ ÈóÚúÏó íóæúãö ÇáúÝöØúÑö ãöäúåõ æóíóÈúäöí
Úóáóíúåö ÊóãóÇãó ÔóåúÑóíúäö æóáóÇ íóÚúÊóÏøõ ÈöãóÇ ÕóÇãó ãöäú ÔóÚúÈóÇäó
áöÞóØúÚö ÊóÊóÇÈõÚöåö ÈöÔóåúÑö ÑóãóÖóÇäó æóíõÚöíÏõ Õóæúãó ÑóãóÖóÇäó
áöÃóäøóåõ ÕóÇãóåõ Úóäö ÇáÙøöåóÇÑö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì: {æóÅöäøóãóÇ Íõßúãõåõ Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö
Íóíúäó íõßóÝøöÑõ ßóãóÇ Íõßúãõåõ Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö Íöíäó íõÕóáøöí) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøó ßóÝøóÇÑóÉó ÇáÙøöåóÇÑö
æóÇáúÞóÊúáö æóÇáúæóØúÁö Ýöí ÔóåúÑö ÑóãóÖóÇäó ãõÊóãóÇËöáóÉñ æóÃóäøó
ÃóÈúÏóÇáóåóÇ ãõÑóÊøóÈóÉñ íóáúÒóãõ ÝöíåóÇ ÇáúÚöÊúÞõ æóáóÇ íõÚúÏóáõ Úóäúåõ
Åöáóì ÇáÕøóæúãö ÅöáøóÇ ÈöÇáúÅöÚúÓóÇÑö æóáóÇ íõÚúÏóáõ Úóäö ÇáÕøóæúãö
Åöáóì ÇáúÅöØúÚóÇãö ÅöáøóÇ ÈöÇáúÚóÌúÒö. æóÅöÐóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó ÝóÞóÏö
ÇÎúÊóáóÝó Þóæúáõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö åóáú íõÑóÇÚóì ÈöÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÍóÇáõ
ÇáúæõÌõæÈö Ãóæú ÍóÇáõ ÇáúÃóÏóÇÁö Úóáóì ËóáóÇËóÉö ÃóÞóÇæöíáó:
ÃóÍóÏõåóÇ: æóåõæó ÇáúãóäúÕõæÕõ Úóáóíúåö Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö ãöäú
ßöÊóÇÈö ÇáÙøöåóÇÑö Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÚóì Èöåö ÍóÇáõ ÇáúÃóÏóÇÁö æóÈöåö ÞóÇáó
ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: æóæóÌúåõåõ ÔóíúÆóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÍóÞøñ áóåõ ÈóÏóáñ ãöäú ÛóíúÑö ÌöäúÓöåö ÝóæóÌóÈó
Ãóäú íóÚúÊóÈöÑó ÈöÍóÇáö ÃóÏóÇÆöåö áóÇ ÍóÇáö æõÌõæÈöåö ßóÇáØøóåóÇÑóÉö
áöÃóäøóåóÇ ÅöÐóÇ æóÌóÈóÊú Úóáóíúåö æóåõæó æóÇÌöÏñ áöáúãóÇÁö Ýóáóãú
íóÓúÊóÚúãöáúåõ ÍóÊøóì ÚóÏöãóåõ ÌóÇÒó Ãóäú íóÊóíóãøóãó æóáóæú æóÌóÈóÊú
Úóáóíúåö æóåõæó ÚóÇÏöãñ áöáúãóÇÁö Ýóáóãú íóÊóíóãøóãú ÍóÊøóì æóÌóÏó
ÇáúãóÇÁó æóÌóÈó Úóáóíúåö Ãóäú íóÓúÊóÚúãöáóåõ ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÍóÇáö
ÇáúÃóÏóÇÁö Ýöí ÇáúÍóÇáóíúäö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÝóÑúÖñ íóÌõæÒõ áóåõ ÝöÚúáõåõ ÈöÍóÓóÈö ÍóÇáöåö
ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ãÚÊÈÑÇð ÈÃÏÇÆå
(10/506)
ßóÇáÕøóáóÇÉö áöÃóäøóåóÇ áóæú æóÌóÈóÊú
Úóáóíúåö æóåõæó ÕóÍöíÍñ Ýóáóãú íõÕóáøö ÍóÊøóì ãóÑöÖó Õóáøóì ÕóáóÇÉó
ãóÑöíÖò æóáóæú æóÌóÈóÊú Úóáóíúåö æóåõæó ãóÑöíÖñ Ýóáóãú íõÕóáøö ÍóÊøóì
ÕóÍøó Õóáøóì ÕóáóÇÉó ÕóÍöíÍò.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: ÞóÇáóåõ Ýöí ÇáúÃóíúãóÇäö Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÚóì ÈöåóÇ
ÍóÇáõ ÇáúæõÌõæÈö æóæóÌúåõåõ Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {Ýóãóäú áóãú íÌÏ
ÝÕíÇã ÔåÑíä ãÊÊÇÈÚíä} æóåóÐöåö ÚöÈóÇÑóÉñ ÚóãøóÇ ãóÖóì ÝóÏóáøó Úóáóì
ÇÚúÊöÈóÇÑö ÍóÇáö ÇáúæõÌõæÈö¡ æóáöÃóäøó ÇáúÍõÏõæÏó ßóÝøóÇÑóÇÊñ¡ áöÞóæúáö
ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - (ÇáúÍõÏõæÏõ
ßóÝøóÇÑóÇÊñ áöÃóåúáöåóÇ) æóÞóÏú ËóÈóÊó Ãóäøó ÇáúãõÚúÊóÈóÑó ÈöÇáúÍõÏõæÏö
ÍóÇáõ ÇáúæõÌõæÈö áöÃóäøóåõ áóæú Òóäóì ÈößúÑðÇ Ýóáóãú íõÍóÏøó ÍóÊøóì
ÃõÍúÕöäó ÍõÏøó ÍóÏøó ÇáúÈößúÑö æóáóæú Òóäóì æóåõæó ÚóÈúÏñ Ýóáóãú íõÍóÏøó
ÍóÊøóì ÃõÚúÊöÞó ÍõÏøó ÍóÏøó ÇáúÚóÈöíÏö¡ æóÊóÌúæöíÒõ Ðóáößó ÞöíóÇÓðÇ
Ãóäøóåõ ÍóÞøñ æóÌóÈó ÈöÇÓúãö ÇáÊøóßúÝöíÑö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íõÚúÊóÈóÑó Èöåö
ÍóÇáõ ÇáúæõÌõæÈö ßóÇáúãóÍúÏõæÏö¡ æóáöÃóäøó ÇáúãóÇáó ÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ýöí
ÇáÐøöãøóÉö áóãú íóÓúÞõØú ÈöÇáúÅöÚúÓóÇÑö ßóÇáÏøõíõæäö æóÇáÒøóßóæóÇÊö¡
æóáöÃóäøó æõÌõæÈó ÇáúßóÝøóÇÑóÉö íóÞúÊóÖöí Ãóäú íóßõæäó Úóáóì ÕöÝóÉò
ãóÚúáõæãóÉò áöÇãúÊöäóÇÚö æõÌõæÈö ãóÇ áóÇ íõÚúáóãõ ÕöÝóÊõåõ¡ æóÇáúÍóÇáõ
ÕöÝóÊõåóÇ íóãúäóÚõ ãöäó ÇáöÇäúÊöÞóÇáö ÚóäúåóÇ áöÃóäøóåõ íóßõæäõ ÈóÏóáðÇ
æóÝóÓúÎðÇ áóÇ íóËúÈõÊõ ÅöáøóÇ ÈöÏóáöíáò.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÚóì ÈöåóÇ ÃóÛúáóÙõ ÃóÍúæóÇáöåö
ãöäú æóÞúÊö ÇáúæõÌõæÈö Åöáóì æóÞúÊö ÇáúÃóÏóÇÁö æóæóÌúåõåõ Ãóäøóåõ ÍóÞøñ
ãõÊóæóÓøóÚõ ÇáúæóÞúÊö íóËúÈõÊõ Ýöí ÇáÐøöãøóÉö ÈöæõÌõæÏö ÇáúãóÇáö
ÝóæóÌóÈó Ãóäú íõÚúÊóÈóÑó ÈöÃóÛúáóÙö ÇáúÃóÍúæóÇáö ßóÇáúÍóÌøö¡ æóáöÃóäøó
æõÌõæÈó ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÊóÛúáöíÙñ ÝóæóÌóÈó Ãóäú áóÇ ÊóäúÝóßøó Ýöí
ÃóÍúæóÇáöåóÇ Úóäö ÇáÊøóÛúáöíÙö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑó ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ÊóæúÌöíåö ÇáúÃóÞóÇæöíáö
ÇáËøóáóÇËóÉö ÝóáóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõåõ ãöäú Íöíäö ÚóæúÏöåö Ýöí ÙöåóÇÑöåö
Åöáóì æóÞúÊö ÊóßúÝöíÑöåö ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÍúæóÇáò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóßõæäó ãõæÓöÑðÇ ÈöÇáúÚöÊúÞö Ýöí ÃóÍúæóÇáöåö ßõáøöåóÇ
ÝóÝóÑúÖõåõ ÇáúÚöÊúÞõ Úóáóì ÇáúÃóÞóÇæöíáö ßõáøöåóÇ áöÃóäøóåõ ãöäú
Ãóåúáöåö Ýöí ÇáúÃóÍúæóÇáö ßõáøöåóÇ
æóÇáúÍóÇáóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú íóßõæäó ãõÚúÓöÑðÇ ÈöÇáúÚöÊúÞö Ýöí
ÃóÍúæóÇáöåö ßõáøöåóÇ Ýóåõæó Úóáóì ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó ãõÚúÓöÑðÇ Ýöí ßõáøö ÇáúÈöáóÇÏö ÝóÝóÑúÖõåõ
ÇáÕøóæúãõ Úóáóì ÇáúÃóÞóÇæöíáö ßõáøöåóÇ¡ áöÃóäøóåõ ãöäú Ãóåúáöåö Ýöí
ÇáúÃóÍúæóÇáö ßõáøöåóÇ.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó ãõÚúÓöÑðÇ Ýöí ÈóáóÏö ÊóßúÝöíÑöåö
ãõæÓöÑðÇ Ýöí ÛóíúÑöåö ÝóÇáúßóÝøóÇÑóÇÊõ ÇáúãõÎúÊóáöÝóÉõ ÈöÇáúíóÓóÇÑö
æóÇáúÅöÚúÓóÇÑö ÊóäúÞóÓöãõ ÞöÓúãóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãóÇ ßóÇäó ãóÍóáøõåõ ãõÚóíøóäðÇ ãöËúáó ßóÝøóÇÑóÉö
ÇáÊøóãóÊøõÚö ÈöÇáúÍóÌøö ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó ãõÚúÓöÑðÇ ÈöãóßøóÉó ãõæÓöÑðÇ Ýöí
ÛóíúÑöåóÇ ÃõÌúÑöíó Úóáóíúåö Íõßúãõ ÇáãÚÓÑ Ýí ÌæÇÒ Õæã ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ
ÈöãóßóÇäöåö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: ãóÇ ßóÇäó ãóÍóáøõåõ ÛóíúÑó ãõÚóíøóäò Ýóåõæó Úóáóì
ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ íóÌõæÒõ ÊóÃúÎöíÑõåõ æóáóÇ íóáúÍóÞõåõ ÈöÊóÃúÎöíÑöåö
ÖóÑóÑñ ãöËúáõ ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÞóÊúáö æóÇáúÍöäúËö
(10/507)
ÝóíóÌúÑöí Úóáóíúåö Íõßúãõ ÇáúãõæÓöÑö
ÝóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõßóÝøöÑó ÈöÇáÕøóæúãö æóÅöäú áóãú íóÞúÏöÑú Úóáóì
ÇáúÚöÊúÞö Ýöí ãóæúÖöÚöåö áöÃóäøóåõ ÞóÇÏöÑñ Úóáóíúåö Ýöí ÛóíúÑö
ãóæúÖöÚöåö æóáóíúÓó Ýöí ÊóÃúÎöíÑöåö ÍóÑóÌñ æóáóÇ ÖóÑóÑñ.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÌõæÒó ÊóÃúÎöíÑõåõ áóßöäú íóáúÍóÞõåõ Ýöíåö
ÖóÑóÑñ ãöËúáõ ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö ÞóÏú íóáúÍóÞõåõ Ýöí ÊóÃúÎöíÑöåóÇ
ÖóÑóÑñ æóÅöäú ÌóÇÒó áöãóÇ Úóáóíúåö ãöäö ÇÌúÊöäóÇÈö ÇáúæóØúÁö ÞóÈúáó
ÇáÊøóßúÝöíÑö ÝóÝöíåö æóÌúåóÇäö: -
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÌúÑöí Úóáóíúåö Íõßúãõ ÇáúãõæÓöÑö Ýöí ÇáÊøóßúÝöíÑö
ÈöÇáúÚöÊúÞö áöÃóäøóåõ ÞóÇÏöÑñ Úóáóíúåö ÅöÐóÇ æóÕóáó Åöáóíúåö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: íóÌúÑöí Úóáóíúåö Íõßúãõ ÇáúãõÚúÓöÑö Ýöí
ÇáÊøóßúÝöíÑö ÈöÇáÕøóæúãö áöãóÇ íóáúÍóÞõåõ ãöäó ÇáÖøóÑóÑö Ýöí ÊÃÎíÑ
ÇáÊßÝíÑ.
æÇáÍÇáÉ ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ãóäú íóßõæäó ãõæÓöÑðÇ ÚöäúÏó ÇáúÚóæúÏö ãõÚúÓöÑðÇ
ÚöäúÏó ÇáúÃóÏóÇÁö. ÝóÅöäú Þöíáó: ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ ÈöæóÞúÊö ÇáúæõÌõæÈö Ãæ
ÈÃÛáØ ÇáúÃóÍúæóÇáö ÝóÝóÑúÖõåõ ÇáúÚöÊúÞõ.
æóÅöäú Þöíáó: ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ ÈöæóÞúÊö ÇáúÃóÏóÇÁö ÝóÝóÑúÖõåõ ÇáÕøóæúãõ
æóÅöäú ÃóÚúÊóÞó ÃóÌúÒóÃóåõ áöÃóäøó ÇáÚÊÞ ÃÛáÙ ãä ÇáÊßÝíÑ ÈÇáÕæã.
æÇáÍÇáÉ ÇáÑøóÇÈöÚóÉõ: Ãóäú íóßõæäó ãõÚúÓöÑðÇ æóÞúÊó ÇáúÚóæúÏö ãõæÓöÑðÇ
ÚöäúÏó ÇáÊøóßúÝöíÑö ÝóÅöäú Þöíáó: Åöäøó ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑó ÈöæóÞúÊö
ÇáúÃóÏóÇÁö Ãóæú ÈöÃóÛúáóÙö ÇáúÃóÍúæóÇáö ÝóÝóÑúÖõåõ ÇáúÚöÊúÞõ¡ æóÅöäú
Þöíáó: Åöäøó ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑó ÈöæóÞúÊö ÇáúæõÌõæÈö ÝóÝóÑúÖõåõ ÇáÕøóæúãõ.
æÇáÍÇáÉ ÇáúÎóÇãöÓóÉõ: Ãóäú íóßõæäó ãõæÓöÑðÇ Ýöí ÇáØøóÑóÝóíúäö æóÞúÊó
ÇáúæõÌõæÈö æóÚöäúÏó ÇáÊøóßúÝöíÑö æóãõÚúÓöÑðÇ Ýöí ÇáúæóÓóØö ÝóÝóÑúÖõåõ
Úóáóì ÇáúÃóÞóÇæöíáö ßõáøöåóÇ ÇáúÚöÊúÞõ áöÃóäøóåõ æóÞúÊó ÇáúæõÌõæÈö
ãæÓÑÇð æÚäÏ ÇáÃÏÇÁ ãæÓÑ æÃÛáÙ ÇáÃÍæÇá ÇáíÓÇÑ.
æÇáÍÇáÉ ÇáÓøóÇÏöÓóÉõ: Ãóäú íóßõæäó ãõÚúÓöÑðÇ Ýöí ÇáØøóÑóÝóíúäö ãõæÓöÑðÇ
Ýöí ÇáúæóÓóØö¡ ÝóÅöäú Þöíáó: Åöäøó ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑó ÈöæóÞúÊö ÇáúæõÌõæÈö
Ãóæú ÈöæóÞúÊö ÇáúÃóÏóÇÁö ÝóÝóÑúÖõåõ ÇáÕøóæúãõ¡ æóÅöäú Þöíáó: Åöäøó
ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑó ÈöÃóÛúáóÙö ÇáúÃóÍúæóÇáö ÝóÝóÑúÖõåõ ÇáúÚöÊúÞõ áöÃóäøóåõ
ÃóÛúáóÙõ ÃóÍúæóÇáöåö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÏóÎóáó Ýöí ÇáÕøóæúãö Ëõãøó ÃóíúÓóÑó
ßóÇäó áå Ãä íãÖí Úáì ÇáÕíÇã æÇáÇÎÊÈÇÑ áóåõ Ãóäú íóÏóÚó ÇáÕøóæúãó
æóíõÚúÊöÞó) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó. ÅöÐóÇ ÏóÎóáó ÇáãßÝÑ Ýöí
ÇáÕøöíóÇãö áöÇÓúÊöÏóÇãóÉö ÇáúÅöÚúÓóÇÑö Ëõãøó ÃóíúÓóÑó Ýöí ÊóÖóÇÚöíÝö
Õóæúãöåö ÌóÇÒó Ãóäú íõÊöãøó Õóæúãóåõ æóíõÌúÒöÆõåõ Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö
ÝóÅöäú ÞóØóÚó Õóæúãóåõ æóßóÝøóÑó ÈöÇáúÚöÊúÞö ßóÇäó ÃóÝúÖóáó
ßóÇáúãõÊóíóãøöãö ÅöÐóÇ ÑóÃóì ÇáúãóÇÁó Ýöí ÊóÖóÇÚöíÝö ÕóáóÇÊöåö ßóÇäó
ãõÎóíøóÑðÇ Èóíúäó ÅöÊúãóÇãöåóÇ æóÈóíúäó ÇáúÎõÑõæÌö ãöäúåóÇ
æóÇÓúÊöÆúäóÇÝöåóÇ ÈöÇáúæõÖõæÁö.
(10/508)
æóÈöåö ÞóÇáó ãóÇáößñ æóÇáúÃóæúÒóÇÚöíøõ
æóÃóÍúãóÏõ æóÅöÓúÍóÇÞõ.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó æóÇáËøóæúÑöíøõ æóÇáúãõÒóäöíøõ íóáúÒóãõåõ ÞóØúÚõ
Õóæúãöåö æóÇáÊøóßúÝöíÑõ ÈöÇáúÚöÊúÞö æóßóÐóáößó ÇáúãõÊóíóãøöãõ ÅöÐóÇ
ÑóÃóì ÇáúãóÇÁó Ýöí ÕóáóÇÊöåö áóÒöãóåõ ÇáúÎõÑõæÌõ ãöäúåóÇ
æóÇÓúÊöÆúäóÇÝõåóÇ ÈöÇáúæõÖõæÁö æóÞóÏú ãóÖóì ÇáúßóáóÇãõ Ýöí
ÇáúãõÊóíóãøöãö Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáØøóåóÇÑóÉö æóåõæó ÃóÕúáñ Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
æóãóÖóì ÇáúßóáóÇãõ Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáúÍóÌøö ÅöÐóÇ ÃóíúÓóÑó
ÇáúãõÊóãóÊøöÚõ Ýöí ÊóÖóÇÚöíÝö Õóæúãöåö Êóãøóãó Õóæúãóåõ æóÃóÌúÒóÃóåõ.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ Åöäú ÃóíúÓóÑó Ýöí Õóæúãö
ÇáËøóáóÇËóÉö ßóÝøóÑó ÈöÇáÏøóãö æóÅöäú ÃóíúÓóÑó Ýöí Õóæúãö ÇáÓøóÈúÚóÉö
ÌóÇÒó Ãóäú íóÈúäöíó Úóáóì ÇáÕøóæúãö.
æóÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ: íõßóÝøöÑõ ÈöÇáÏøóãö ÓóæóÇÁð ÃóíúÓóÑó Ýöí Õóæúãö
ÇáËøóáóÇËóÉö Ãóæö ÇáÓøóÈúÚóÉö áóßöäú äóÞúÊóÕöÑõ Úáì ÈÚÏ ÇáúÃóÏöáøóÉö
áöãóÇ ÞóÏú ÃóæúÑóÏóåõ ÇáúãõÒóäöíøõ åóÇåõäóÇ ãöäó ÇáúÃóÓúÆöáóÉö.
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ðóáößó Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò
ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú íÊãÇÓÇ Ýãä áã íÌÏ ÝÕíÇã ÔåÑíä ãÊÊÇÈÚíä} ÝÃæÌÈ ÇáÚÊÞ Ýíå
Úáì ãä Åä áóãú íóÌöÏúåõ ÕöíóÇãó ÔóåúÑóíúäö¡ æóåóÐóÇ ÞóÈúáó ÇáÏøõÎõæáö
Ýöí ÇáÕøóæúãö ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú áóÇ íóÌöÈó Úóáóíúåö ÇáúÚöÊúÞõ ÈóÚúÏó
ÇáÏøõÎõæáö Ýöí ÇáÕøóæúãö¡ æóáöÃóäøóåõ ÔóÑóÚó Ýöí ÇáÕøóæúãö
ÈöÇáúÅöÚúÓóÇÑö Ýóáóãú íóáúÒóãúåõ ÇáöÇäúÊöÞóÇáõ ÈöÍõÏõæËö ÇáúíóÓóÇÑö
ßóãóÇ áóæú ÃóíúÓóÑó Ýöí Õóæúãö ÇáÓøóÈúÚóÉö æóáöÃóäøó ßõáøó ãõÚúÓöÑò áóÇ
íóáúÒóãõåõ ÇÓúÊöÆúäóÇÝõ ÇáÕøóæúãö áóãú íóáúÒóãúåõ ÈöÍõÏõæËö ÇáúíóÓóÇÑö
ÇáÑøõÌõæÚõ Åöáóì ÈóÏóáö ÇáÕøóæúãö ÃóÕúáõåõ ÅöÐóÇ ÃóíúÓóÑó ÈóÚúÏó
ÇÓúÊößúãóÇáö ÇáÕøóæúãö.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáãÒäí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì: (æóáóæú ßóÇäó ÇáÕøóæúãõ ÝóÑúÖóåõ ãóÇ ÌóÇÒó
ÇÎúÊöíóÇÑõ ÅöÈúØóÇáö ÇáúÝóÑúÖö æóÇáÑøóÞóÈóÉõ ÝóÑúÖñ æóÅöäú æóÌóÏóåóÇ áóÇ
ÛíÑåÇ ßãÇ Ãä æÇáæÖæÁ ÈöÇáúãóÇÁö ÝóÑúÖñ ÅöÐóÇ æóÌóÏóåõ áóÇ ÛóíúÑõåõ æóáóÇ
ÎíÇÑ Ýí Ðáß Èíä ÃãÑíä ÝáÇ íÎáæ ÇáÏÇÎá Ýí ÇáÕæã ÅÐÇ æÌÏ ÇáÑÞÈÉ ãä Ãä íßæä
ÈãÚäÇå ÇáãÊÞÏã ÝáÇ ÝÑÖ Úáíå ÅáÇ ÇáÕæã ÝßíÝ íÌÒÆå ÇáÚÊÞ æåæ ÛíÑ ÝÑÖå Ãæ
íßæä Õæãå ÞÏ ÈØá áæÌæÏ ÇáÑÞÈÉ ÝáÇ ÝÑÖ ÅáÇ ÇáÚÊÞ ÝßíÝ íÊã ÇáÕæã ÝíÌÒÆå
æåæ ÛíÑ ÝÑÖå ÝáãÇ áã íÎÊáÝæÇ Ãäå ÅÐÇ ÇÚÊÞ ÃÏì ÝÑÖå ËÈÊ Ãä áÇ ÝÑÖ Úáíå
ÛíÑå æÝí Ðáß ÅÈØÇá Õæãå ßãÚÊÏÉ ÈÇáÔåæÑ ÝÅÐÇ ÍÏË ÇáÍíÖ ÈØáÊ ÇáÔåæÑ æËÈÊ
Íßã ÇáÍíÖ ÚáíåÇ æáãÇ ßÇä æÌæÏ ÇáÑÞÈÉ íÈØá Õæã ÇáÔåÑíä ßÇä æÌæÏåÇ ÈÚÏ
ÇáÏÎæá Ýí ÇáÔåæÑ íÈØá ãÇ ÈÞí ãä ÇáÔåæÑ æÝí Ðáß Ïáíá Ãäå ÅÐÇ æÌÏ ÇáÑÞÈÉ
ÈÚÏ ÇáÎæá ÈØá ãÇ ÈÞí ãä ÇáÔåÑíä. æÞÏ ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÈåÐÇ ÇáãÚäì
ÒÚã Ýí ÇáÃãÉ ÊÚÊÞ æÞÏ ÏÎáÊ Ýí ÇáÚÏÉ ÃäåÇ áÇ Êßæä Ýí ÚÏÊåÇ ÍÑÉ æÊÚÊÏ ÚÏÉ
ÃãÉ æÝí ÇáãÓÇÝÑ íÏÎá Ýí ÇáÕáÇÉ Ëã íÞíã áÇ íßæä Ýí ÈÚÖ ÕáÇÊå ãÞíãÇð æíÞÕÑ
Ëã ÞÇá æåÐÇ ÃÔÈå ÈÇáÞíÇÓ (ÞÇá ÇáãÒäí) ÝåÐÇ ãÚäì ãÇ ÞáÊ æÈÇááå ÇáÊæÝíÞ) .
(10/509)
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÝóÃóãøóÇ
ÇáúãõÒóäöíøõ ÝóÅöäøóåõ ÃóÚúÑóÖó áöäõÕúÑóÉö ãóÐúåóÈöåö ÈöÎóãúÓóÉö
ÃóÓúÆöáóÉò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Åöäú ÞóÇáó áóæú ßóÇäó ÇáÕøóæúãõ ÝóÑúÖóåõ ãóÇ ÌóÇÒó ÅöÈúØóÇáõ
ÇáúÝóÑúÖö æóÇáÊøóßúÝöíÑõ ÈöÇáúÚöÊúÞö Ýöí ÌóæóÇÒö Ðóáößó Ïóáöíáñ Úóáóì
æõÌõæÈö ÇáúÚöÊúÞö Ïõæäó ÇáÕøóæúãö.
æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ: Ãóäøó ÝóÑúÖó ÇáÕøóæúãö ÊóÎúÝöíÝñ æóÇáúÚöÊúÞó
ÊóÛúáöíÙñ æóÅöÓúÞóÇØõ ÇáúÃóÎóÝøö ÈÇáÃÛáÙ íÌæÒ ßãÇ Ãä ÝÑÖ áæÇÌÏ áöáúãóÇÁö
ÈöÃóßúËóÑó ãöäú Ëóãóäöåö ÇáÊøóíóãøõãõ æóáóæö ÇÔúÊóÑóì ÇáúãóÇÁó
æóÊóæóÖøóÃó Èöåö ÃóÌúÒóÃóåõ æóÅöäú áóãú íóßõäú ÝóÑúÖóåõ¡ æóÇáúãóÑöíÖõ
ÝóÑúÖõåõ Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö ÇáúÞõÚõæÏõ æóáóæú ÊóÍóãøóáó ÇáúãóÔóÞøóÉó Ýöí
ÞöíóÇãöåö ÃóÌúÒóÃóåõ ßóãóÇ Ãóäøó ÇáúãõÚúÓöÑó Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÝóÑóÖõåõ
ÇáÕøóæúãõ æóáóæö ÇÓúÊóÏóÇäó æóÃóÚúÊóÞó ÃóÌóÒúÃóåõ ÇáúÚöÊúÞõ ßóÐóáößó
ÅöÐóÇ ÃóíúÓóÑó Ýöí ÊóÖóÇÚöíÝö ÇáÕøóæúãö.
æóÇáÓøõÄóÇáõ ÇáËøóÇäöí: Åöäú ÞóÇáó ÇáúÝóÑúÖõ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö
Úóáóì ÇáÊøóÑúÊöíÈö æóÅöÐóÇ ÎõíøöÑó Èíä ÅÊãÇã ÇáÕæã æÇáÚÊÞ ÌóÚóáúÊó Úóáóì
ÇáÊøóÎúíöíÑö æóÝöí åóÐóÇ ÅöÍóÇáóÉõ ÝóÑúÖò æóÊóÛúíöíÑõ äóÕøò.
æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ: Ãóäøó ÝóÑúÖóåóÇ Úóáóì ÇáÊøóÑúÊöíÈö Ýöí ÇáúæõÌõæÈö
æóÚóáóì ÇáÊøóãúíöíÒö Ýöí ÇáöÇÓúÊöÍúÈóÇÈö ßóÇáúãõÚúÓöÑö íõßóÝøöÑõ
ÈöÇáÕøóæúãö ãöäú ÚóÏóãö ÇáÑøóÞóÈóÉö æóáóåõ ÇáúÎöíóÇÑõ Ýöí ÇáÊøóßúÝöíÑö
ÈöÇáúÚöÊúÞö ÅöÐóÇ ÇÓúÊóÍóÈøó ÇáÊøóÛúáöíÙó æóáóÇ íóßõæäõ Ýöí Ðóáößó
ÅöÍóÇáóÉõ ÝóÑúÖöåóÇ ãöäó ÇáÊøóÑúÊöíÈö Åöáóì ÇáÊøóÎúíöíÑö.
æóÇáÓøõÄóÇáõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøó ÇáúãõÚúÊóÏøóÉó ÈöÇáÔøõåõæÑö ÅöÐóÇ ÍóÇÖóÊú
Ýöí ÊóÖóÇÚöíÝö ÔõåõæÑöåóÇ ÇäúÊóÞóáóÊú Åöáóì ÇáúÃóÞúÑóÇÁö æóÇÚúÊóÏøóÊú
ÈöÇáúÍóíúÖö æóÈóØóáóÊú ÔõåõæÑõåóÇ ßóÐóáößó ÇáúãõßóÝøöÑõ ÈöÇáÕøóæúãö
ÅöÐóÇ æóÌóÏó ÇáÑøóÞóÈóÉó.
æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ: Ãóäøó ÇáúãõÚúÊóÏøóÉó æóÅöäö ÇäúÊóÞóáóÊú ÈöÑõÄúíóÉö
ÇáúÍóíúÖö Åöáóì ÇáöÇÚúÊöÏóÇÏö ÈöÇáúÃóÞúÑóÇÁö ÝóÝöíåóÇ ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÃóäøóåóÇ ÊóÚúÊóÏøõ ÈöãóÇ ãóÖóì ãöäú ÔõåõæÑöåóÇ ÞõÑúÁðÇ
Ëõãøó Êõßúãöáõ ÃóÞóÑóÇÁóåóÇ ÈöÇáúÍóíúÖö æóÇáØøõåúÑö ÝóÚóáóì åóÐóÇ
íóßõæäõ ÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó ÇáúÚöÏøóÉö æóÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ãóäøóåõ ÞóÏú íóÞóÚõ
ÇáöÇÚúÊöÏóÇÏõ ÈöãóÇ ãóÖóì ãöäó ÇáÔøõåõæÑö ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóáúÒóãó ÇáÇäÊÞÇá
Åáì ÇáÃÞÑÇÁ æáíÓ íÞÚ ÇáÇÚÊÏÇÁ ÈöãóÇ ãóÖóì ãöäó ÇáÕøóæúãö Ýóáóãú íóáúÒóãö
ÇáöÇäúÊöÞóÇáõ Åöáóì ÇáúÚöÊúÞö áöÆóáøóÇ íóÕöíÑó ÌóÇãöÚðÇ Ýöí ÇáÊøóßúÝöíÑö
Èóíúäó ÇáÕøóæúãö æóÇáúÚöÊúÞö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÚúÊóÏøõ ÈöãóÇ ãóÖóì ãöäú
ÔõåõæÑöåóÇ ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóßõæäõ ÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó ÇáúÚöÏøóÉö
æóÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ãóäøó ÏõÎõæáóåóÇ Ýöí ÇáúÚöÏøóÉö Úóáóì Ôóßøò ãöäú
ÝóÑúÖöåóÇ áöÌóæóÇÒö ÇäúÊöÞóÇáöåóÇ ãöäó ÇáÔøõåõæÑö Åöáóì ÇáúÍóíúÖö æóãöäó
ÇáúÍóíúÖö Åöáóì ÇáúÍóãúáö æóÇáÏøõÎõæáõ Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Úóáóì íóÞöíäò
ãöäó ÇáúÝóÑúÖö Ýöíåö.
æóÇáÓøõÄóÇáõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: Ãóäøó ÇáúÃóãóÉó ÅöÐóÇ ÃõÚúÊöÞóÊú Ýöí ÇáúÚöÏøóÉö
áóÒöãóÊúåóÇ ÚöÏøóÉõ ÍõÑøóÉò ßóÐóáößó ÇáúãõßóÝøöÑõ ÅöÐóÇ ÃóíúÓóÑó.
æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ: Ãóäøó Ýöí ÚöÏøóÊöåóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÚöÊúÞö Þóæúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÃóäøóåóÇ ÊóÚúÊóÏøõ ÚöÏøóÉó ÃóãóÉò ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ
ÈöÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö ÝóÚóáóì åóÐóÇ íÓÞØ ÇáÓÄÇá.
(10/510)
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: ÊóÈúäöí Úóáóì
ÚöÏøóÉö ÍõÑøóÉò ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÇáöÇäúÊöåóÇÁö ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóßõæäõ
ÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ ãöäú Ãóäøóåõ íóÞóÚõ ÇáöÇÍúÊöÓóÇÈõ ÈöãóÇ
ãóÖóì ãöäó ÇáúÚöÏøóÉö æóáóÇ íóÞóÚõ ÇáöÇÍúÊöÓóÇÈõ ÈöãóÇ ãóÖóì ãöäó
ÇáÕøóæúãö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑó Ýöí ÇáúÚöÏøóÉö ÈöÇáöÇäúÊöåóÇÁö
áöæõÞõæÚö ÇáÔøóßøö Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö æóÇáöÇÚúÊöÈóÇÑó Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
ÈöÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö áöÇäúÊöÝóÇÁö ÇáÔøóßøö Úóäúåõ.
æóÇáÓøõÄóÇáõ ÇáúÎóÇãöÓõ: Åöäú ÞóÇáó Ýöí ÇáúãõÓóÇÝöÑö ÅöÐóÇ ÃóÍúÑóãó
ÈöÇáÕøóáóÇÉö äóÇæöíðÇ ÇáúÞóÕúÑó Ëõãøó ÃóÞóÇãó áóÒöãóåõ Ãóäú íõÊöãøóåóÇ
ÕóáóÇÉó ãõÞöíãò æóáóÇ íóÈúäöí æóåõæó ãõÞöíãñ Úóáóì ÕóáóÇÉö ãõÓóÇÝöÑò
æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÃóæøóáöåóÇ ãõÓóÇÝöÑðÇ ßóÐóáößó ÇáúãõßóÝøöÑõ áóÇ íóÌõæÒõ
Ãóäú íóÕõæãó ÅöÐóÇ ÕóÇÑó ãõæÓöÑðÇ.
æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ: ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ Ýöí ÇáúÚöÏøóÉö ãöäú Ãóäøóåõ ÞóÏú
íóÚúÊóÏøõ ÈöãóÇ ãóÖóì ãöäú ÕóáóÇÊöåö ÞóÈúáó ÅöÞóÇãóÊöåö æóåõæó áóÇ
íóÚúÊóÏøõ Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÈöãóÇ ãóÖóì ãöäú ÕöíóÇãöåö ÝóÇÝúÊóÑóÞóÇ¡
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ãóäøóåõ áóÇ íóáúÒóãõåõ ÅöÐóÇ ÏóÎóáó Ýöí ÇáÕøóæúãö
ÇáöÇäúÊöÞóÇáõ Åöáóì ÇáúÚöÊúÞö ÅöÐóÇ ÞóÏóÑó Úóáóíúåö åóßóÐóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäó
ãöäú Ãóåúáö ÇáúÅöØúÚóÇãö áöÚóÌúÒöåö Úóäö ÇáÕøöíóÇãö ÝóÔóÑóÚó Ýöíåö
ÝóÃóØúÚóãó ÈóÚúÖó ÇáúãóÓóÇßöíäö Ãóæú ãöÓúßöíäðÇ æóÇÍöÏðÇ Ëõãøó ÞóÏóÑó
Úóáóì ÇáÕøöíóÇãö áóãú íóáúÒóãúåõ ÇáÕøóæúãõ æóÌóÇÒó Ãóäú íõÎúÑöÌó ÈóÇÞöíó
ÇáúÅöØúÚóÇãö áöÃóäøóåõ ÞóÏóÑó Úóáóì ÇáúãõÈúÏóáö ÈóÚúÏó ÔõÑõæÚöåö Ýöí
ÇáúÈóÏóáö æóÇááøóåõ ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóæú ÞóÇáó áöÚóÈúÏöåö ÃóäúÊó ÍõÑøñ
ÇáÓøóÇÚóÉó Úóäú ÙöåóÇÑöí Åöäú ÊóÙóåøóÑúÊóåõ ßóÇäó ÍõÑøðÇ áöÓóÇÚóÊöåö
æóáóãú íÌÒÆå Ãä íÊÙåÑ áÃäå áã íßä ÙåÇÑÇð æáã íßä ÓÈÈÇð ãöäúåõ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ íõÚúÊóÞõ Úóáóíúåö ÇáÚÈÏ áÃäå ÞÏ
ÃäÌÒ ÚÊÞå æáÇ íÌÒíå Úóäú ÙöåóÇÑöåö Åöäú ÊóÙóÇåóÑó áöæõÌõæÈö ÇáúÚöÊúÞö
ÈöÓóÈóÈóíúäö åõãóÇ: ÇáÙøöåóÇÑõ æóÇáúÚóæúÏõ Ýóáóãú íóÌõÒú ÊóÚúÌöíáõåõ
ÞóÈúáó æõÌõæÏö ÃóÍóÏö ÇáÓøóÈóÈóíúäö ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ ÊóÚúÌöíáõ
ÇáÒøóßóÇÉö ÞóÈúáó æõÌõæÏö ÇáúÍóæúáö æóÇáäøöÕóÇÈö æóáóÇ ÊóÚúÌöíáõ
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÞóÈúáó Çáúíóãöíäö æóÇáúÍöäúËö¡ æóáóæú ÃóÚúÊóÞó ÈóÚúÏó
ÇáÙøöåóÇÑö æóÞóÈúáó ÇáúÚóæúÏö ÃóÌúÒóÃóåõ ÇáúÚöÊúÞõ ÅöÐóÇ ÚóÇÏó áöæõÌõæÏö
ÃóÍóÏö ÇáÓøóÈóÈóíúäö ßóãóÇ íóÌõæÒõ ÊóÚúÌöíáõ ÇáÒøóßóÇÉö ÈóÚúÏó æõÌõæÏö
ÇáäøöÕóÇÈö æóÞóÈúáó ÇáúÍóæúáö æóÊóÚúÌöíáõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÈóÚúÏó
Çáúíóãöíäö æóÞóÈúáó ÇáúÍöäúËö.
(ÝóÕúáñ:)
æóÅöÐóÇ ÞóÇáóÊö ÇáúãóÑúÃóÉõ áöÒóæúÌöåóÇ ÃóäúÊó Úóáóíøó ßóÙóåúÑö Ãõãøöí
ÝóãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóãóÇáößò æóÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó ÃóäøóåóÇ áóÇ
Êóßõæäõ ãõÙóÇåöÑóÉð æóáóÇ ÊóÌöÈõ ÚóáóíúåóÇ ßóÝøóÇÑóÉñ. æóÞóÇáó ÇáúÍóÓóäõ
ÇáúÈóÕúÑöíøõ æóÇÈúäõ ÃóÈöí áóíúáóì æóÇáäøóÎóÚöíøõ íóßõæäõ ÙöåóÇÑðÇ
ÊóáúÒóãõåóÇ Èöåö ßóÝøóÇÑóÉõ ÇáÙøöåóÇÑö æóÞóÇáó ÃóÈõæ íõæÓõÝó ÊóÌöÈõ
ÚóáóíúåóÇ ßóÝøóÇÑóÉõ íóãöíäò.
æóÏóáöíáõäóÇ: Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì: {æóÇáøóÐöíäó íõÙóÇåöÑõæäó ãöäú
äöÓóÇÆöåöãú Ëõãøó íóÚõæÏõæäó áãÇ ÞÇáæÇ ÝÊÍÑíÑ ÑÞÈÉ} ÝóÎóÇØóÈó ÇáÑøöÌóÇáó
ÈöÇáÙøöåóÇÑö Ýöí ÇáäøöÓóÇÁö Ýóáóãú íóÕöÍøó ãöäó ÇáäøöÓóÇÁö Ýöí
ÇáÑøöÌóÇáö¡ æóáöÃóäøóåõ ÚóáøóÞó ÇáúßóÝøóÇÑóÉó ÈöÇáúÚóæúÏö æóÇáúÚóæúÏõ
íóßõæäõ ãöäó ÇáÑøöÌóÇáö Ïõæäó ÇáäøöÓóÇÁö ßÐáß ÇáÙåÇÑ.
(10/511)
(ÈÇÈ ÇáßÝÇÑÉ
ÈÇáØÚÇã)
(ãöäú ßöÊóÇÈóíú ÙöåóÇÑò ÞóÏöíãò æóÌóÏöíÏò)
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì:) Ýíãä ÊÙåÑ æóáóãú íóÌöÏú ÑóÞóÈóÉð æóáóãú
íóÓúÊóØöÚú Íöíäó íõÑöíÏõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉó Õóæúãó ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö
ÈöãóÑóÖò Ãóæú ÚöáøóÉò ãóÇ ßóÇäóÊú ÃóÌúÒóÃóåõ Ãóäú íõØúÚöãó) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇÓúÊöÍúÞóÇÞõ ÇáÊøóÑúÊöíÈö Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö
ÇáÙøöåóÇÑö íóãúäóÚõ ãöäó ÇáúÅöØúÚóÇãö ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÚóÌúÒö Úóäö
ÇáÕøöíóÇãö ÞóÇáó Çááå ÊÚÇáì {Ýãä áã íÌÏ ÝÕíÇã ÔåÑíä ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö ãöäú
ÞóÈúáö Ãóäú íóÊóãóÇÓøóÇ Ýóãóäú áóãú íÓÊØÚ ÝÅØÚÇã ÓÊíä ãÓßíäÇð}
æóÚóÌúÒõåõ Úóäö ÇáÕøöíóÇãö ÖóÑúÈóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íõÑúÌóì ÒóæóÇáõåõ ßóÇáúÚóÌúÒö ÈöÇáúåóÑóãö ÝóåóÐóÇ
ÚóÌúÒñ ãõÊóÃóÈøöÏñ íóÌõæÒõ ãóÚóåõ ÇáúÅöØúÚóÇãõ æóÇáúÃóæúáóì ÊóÞúÏöíãõåõ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú íõÑúÌóì ÒóæóÇáõåõ ßóÇáúÚóÌúÒö ÈöÇáúãóÑóÖö Ýóåõæó Ýöí
ãöËúáö åóÐóÇ ÈöÇáúÎöíóÇÑö Èóíúäó ÊóÚúÌöíáö ÇáúÅöØúÚóÇãö ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ
ÈöÍóÇáöåö æóÈóíúäó Ãóäú íóäúÊóÙöÑó ÍóÇáó ÈõÑúÆöåö¡ ÝóÑõÈøóãóÇ ßóÝøóÑó
ÈöÇáÕøöíóÇãö áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ãõÓúÊóÍóÞøò Úóáóì ÇáúÝóæúÑö.
Ëõãøó ÇáúÚóÌúÒõ Úóáóì ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú áóÇ íóÞúÏöÑó ãóÚóåõ Úóáóì ÇáÕøöíóÇãö ÈöÍóÇáò.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú ÊóáúÍóÞóåõ ÇáúãóÔóÞøóÉõ ÇáúÛóÇáöÈóÉõ Ýöí ÕöíóÇãöåö
ãóÚó ÞõÏúÑóÊöåö Úóáóíúåö æóáóåõ Ýöí ÇáúÍóÇáóíúäö Ãóäú íõßóÝøöÑó
ÈöÇáúÅöØúÚóÇãö æóáóÇ íõÑóÇÚóì ÚóÏóãõ ÇáúÞõÏúÑóÉö Èößõáøö ÍóÇáò
æóßóÐóáößó ÇáúÝöØúÑõ Ýöí ÔóåúÑö ÑóãóÖóÇäó¡ Ýóáóæú ßóÇäó ÇáúãõÙóÇåöÑõ
ÞóÇÏöÑðÇ Úóáóì Õóæúãö ÃóÍóÏö ÇáÔøóåúÑóíúäö ÚóÇÌöÒðÇ Úóäö ÇáúÂÎóÑö ßóÇäó
Ýöí Íõßúãö ÇáúÚóÇÌöÒö ÚóäúåõãóÇ Ýöí ÇáöÇäúÊöÞóÇáö Åöáóì ÇáúÅöØúÚóÇãö
áöÃóäøó ÊóÈúÚöíÖó ÇáÕøóæúãö Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö áóÇ íóÌõæÒõ æóåóßóÐóÇ áóæú
ÞóÏóÑó Úóáóì ÇáÕøöíóÇãö æóáóãú íóÞúÏöÑú Úóáóì ÇáÊøóÊóÇÈõÚö Ýöíåö ßóÇäó
Ýöí Íõßúãö ÇáúÚóÇÌöÒö Úóäúåõ Ýöí ÇáúÚõÏõæáö Åöáóì ÇáúÅöØúÚóÇãö áöÃóäøóåõ
íóÚúÌóÒõ ÚóãøóÇ íõÌúÒöÆõ ãöäó ÇáÕøöíóÇãö.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóÇ íõÌúÒöÆõåõ ÃóÞóáøõ ãöäú ÓöÊøöíäó
ãöÓúßöíäðÇ} .
ÞóÇáó ÇáãÇÑæÏí: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ. . ÇáúÅöØúÚóÇãõ Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö
ÇáÙøöåóÇÑö ãõÞóÏøóÑñ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÈöãóÇ íõÏúÝóÚõ Åöáóì ßõáøö ãöÓúßöíäò æóåõæó ÚöäúÏóäóÇ ãõÏøñ
æóÚöäúÏó ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó ãõÏøóÇäö æóÇáúßóáóÇãõ ãóÚóåõ íóÃúÊöí.
(10/512)
æóÇáËøóÇäöí: Èöãóäú íõÏúÝóÚõ Åöáóíúåö
ãöäú ÃóÚúÏóÇÏö ÇáúãóÓóÇßöíäö æóåõãú ÚöäúÏóäóÇ ÓöÊøõæäó ãöÓúßöíäðÇ ÝóÅöäú
äóÞóÕó ÚóÏóÏõåõãú áóãú íõÌúÒöåö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: Åöäú ÏóÝóÚó Ðáß ÇáÞÏÑ Åáì ãÓßíä æÇÍÏ ãä
ÓöÊøöíäó íóæúãðÇ ÃóÌúÒóÃóåõ æóÅöäú ÏóÝóÚóåõ Åöáóíúåö Ýöí íóæúãò æóÇÍöÏò
áóãú íõÌúÒöåö ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÞóæúáö Çááøóåö ÓÈÍÇäå æÊÚÇáì {ÝÅØÚÇã ÓÊíä
ãÓßíäÇð} æóåõæó Ýöí ßõáøö íóæúãò ãöÓúßöíäñ ÝóÌóÇÒó Ãóäú íõÏúÝóÚó
Åöáóíúåö ãóÇ íóÌöÈõ ÏóÝúÚõåõ Åöáóì ÇáúãóÓóÇßöíäö. æóãöäó ÇáúÞöíóÇÓö:
Ãóäøóåõ ãöÓúßöíäñ áóãú íóÓúÊóæúÝö ÞõæÊó íóæúãöåö ãöäú åóÐöåö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÝóÌóÇÒó Ãóäú íõÏúÝóÚó Åöáóíúåö ãöäúåóÇ ßóÇáúíóæúãö
ÇáúÃóæøóáö¡ æóáöÃóäøó ÇáúãóÞúÕõæÏó ÈöÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÓóÏøõ ÓöÊøöíäó
ÌóæúÚóÉò ÝóÇÓúÊóæóì ÓóÏøõ ÓöÊøöíäó ÌóæúÚóÉò ãóäú ÔóÎúÕò æóÓóÏøõåóÇ ãöäú
ÓöÊøöíäó ÔóÎúÕðÇ áöæõÌõæÏö ÇáúãóÞúÕõæÏö ÈöåóÇ Ýöí ÇáúÍóÇáóíúäö¡
æóáöÃóäøóåõ áóãøóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íóÊóßóÑøóÑó ÇáúãõÏøõ ÇáúæóÇÍöÏõ ÈöÃóäú
íõÚúØöíóåõ Ëõãøó íóÔúÊóÑöíóåõ æóíóÞõæãó ãõÞóÇãó ÓöÊøöíäó ãõÏøðÇ ÌóÇÒó
Ãóäú íóÊóßóÑøóÑó ÇáúãöÓúßöíäõ ÇáúæóÇÍöÏõ ÈöÃóäú íõÚúØöíóåõ Ëõãøó
íõÚúØöíóåõ ÝóíóÞõæãõ ãõÞóÇãó ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ.
æóÏóáöíáõäóÇ: Þóæúáõ Çááøóåö ÊÚÇáì {ÝÅØÚÇã ÓÊíä ãÓßíäÇ} ÝóÃóãóÑó
ÈöÝöÚúáö ÇáúÅöØúÚóÇãö ÇáúãõÊóÚóÏøöí Åöáóì ÇáúãóØúÚõæãö æóÞóÑóäóåõ
ÈöÚóÏóÏò Ýóáóãú íóÌõÒö ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ Úóáóì ÈóÚúÖö ÇáúÚóÏóÏö ßóãóÇ áóãú
íóÌõÒö ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ Úóáóì ÈóÚúÖö ÇáØøóÚóÇãö æóáóæú ÃóÑóÇÏó ÈöÐóáößó
ÊóÞúÏöíÑó ÇáØøóÚóÇãö Ïõæäó ÇáúãóØúÚõæãö áóÞóÇáó: æóØóÚóÇãõ ÓöÊøöíäó
ãöÓúßöíäðÇ Úóáóì Ãóäøó Ýöí ÇáúÅöØúÚóÇãö ÊóÞúÏöíÑó ÇáØøóÚóÇãö
æóÇáúãóØúÚõæãö ÝóßóÇäó Ãóæúáóì ãöäú Íóãúáöåö Úóáóì ÊóÞúÏöíÑö ÇáØøóÚóÇãö
Ïõæäó ÇáúãóØúÚõæãö ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóãóäúÚõ ÇáúÃóÎúÐö ãöäúåõ íõÄóÏøöí
Åöáóì ÊóÚúíöíäö ÇáúãóÓóÇßöíäö æóåõãú ÛóíúÑõ ãõÚóíøóäöíäó ÞõáúäóÇ:
ÅöäøóãóÇ íõÚóíøóäõ Ýöí ÇáúãóäúÚö Ïõæäó ÇáÏøóÝúÚö æóÐóáößó ÌóÇÆöÒñ ßóãóÇ
íóÊóÚóíøóäõ ãóäúÚõåõ Ýöí Çáúíóæúãö ÇáúæóÇÍöÏö æóáóÇ ÊõÄóÏøöí Åöáóì
ÊóÚúíöíäö ÇáúãóÓóÇßöíäö ßóÐóáößó Ýöí ÇáúÃóíøóÇãö ÇáúãõÎúÊóáöÝóÉö¡
æóáöÃóäøó ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÞóÏú
ÃóãóÑó ÃóæúÓó Èúäó ÇáÕøóÇãöÊö æóÓóáóãóÉó Èúäó ÕóÎúÑò ÈöÅöØúÚóÇãö
ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ ãõÏøðÇ ãõÏøðÇ ÝóßóÇäó ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ Úóáóì ÃóÍóÏöåöãú
ÎöáóÇÝðÇ áöÃóãúÑöåö. æóãöäó ÇáúÞöíóÇÓö Ãóäøóåõ ÇÞúÊóÕóÑó ÈößóÝøóÇÑóÊöåö
Úóáóì ÔóÎúÕò æóÇÍöÏò Ýóáóãú íõÌúÒöåö ßóãóÇ áóæú ÏóÝóÚóåõ Åöáóíúåö Ýöí
íóæúãò æóÇÍöÏò. ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóÇáúãóÚúäóì Ýöí Çáúíóæúãö ÇáúæóÇÍöÏö
Ãóäøóåõ Ûóäöíøñ Úóäúåõ æóÛóíúÑõ ãõÍúÊóÇÌò Åöáóì ÓóÏøö ÌóæúÚóÊöåö Èöåö
æóáóíúÓó ßóÐóáößó Ýöí ÇáúÃóíøóÇãö ÇáúãõÎúÊóáöÝóÉö áöÍóÇÌóÊöåö Åöáóíúåö
Ýöí ÓóÏøö ÌóæúÚóÊöåö Èöåö. Þöíáó: åóÐóÇ ÇáÊøóÚúáöíáõ ÝóÇÓöÏñ ãöäú
ËóáóÇËóÉö ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãäå áæ ãäÚ ãäåÇ Ýí Çáíæã ÇáæÇÍÏ áöÇÓúÊöÛúäóÇÆöåö áóãõäöÚó
ãóäú ÛóíúÑöåóÇ Ýöíåö æóåõæó áóÇ íõãúäóÚõ ãóäú ÛóíúÑöåóÇ ÝóÈóØóáó ÈöåóÐóÇ
ÇáÊøóÚúáöíáõ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãäå áæ ãäÚ ãäåÇ Ýí Çáíæã ÇáæÇÍÏ áöåóÐöåö ÇáúÚöáøóÉö áóÌóÇÒó
ÅöÐóÇ ÓóÑóÞó ãöäúåõ ãóÇ ÃóÎóÐóåõ Ãóäú íóÃúÎõÐó ãöäúåóÇ Ýöí ÈóÞöíøóÉö
íóæúãöåö áöÍóÇÌóÊöåö æóåõãú áóÇ íõÌóæøöÒõæäó Ðóáößó ÝóÈóØóáó åóÐóÇ
ÇáÊøóÚúáöíáõ.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøóåõ áóæö ÇÓúÊóÈúÞóì ÞõæÊó íóæúãöåö Åöáóì ÛóÏöåö ÌóÇÒó
áóåõ Ãóäú íóÃúÎõÐó ãöäúåóÇ ÞõæÊó ÛóÏöåö æóÅöäú ßóÇäó ÛóäöíøðÇ Úóäúåõ
ÈöãóÇ ÚöäúÏóåõ ãöäúåóÇ ÝóÈóØóáó ÊóÚúáöíáõåõ.
æóÞöíóÇÓñ ËóÇäò: æóåõæó Ãóäøó ßõáøó ãóäú áóãú íóßõäú ãöäú Ãóåúáö åóÐöåö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ýöí íóæúãöåö áóãú íóßõäú ãöäú ÃóåúáöåóÇ Ýöí ÛóÏöåö¡
ßóÇáúÛóäöíøö.
(10/513)
æóÞöíóÇÓñ ËóÇáöËñ: æóåõæó Ãóäøó ÇáÕøöÝóÉó
ÅöÐóÇ ÇÔúÊõÑöØóÊú Ýöí ÚóÏóÏò æóáóãú íóÌõÒö ÇáúÅöÎúáóÇáõ ÈöÇáÕøöÝóÉö áóãú
íóÌõÒö ÇáúÅöÎúáóÇáõ ÈöÇáúÚóÏóÏö ßóÇáÔøóåóÇÏóÉö íõÔúÊóÑóØõ ÝöíåóÇ
ÚóÏóÇáóÉõ ÇáÔøõåõæÏö æóÇáúÚóÏóÏõ¡ ßóÐóáößó ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ íõÔúÊóÑóØõ
ÝöíåóÇ ÚóÏóÏñ æóãóÓúßóäóÉñ.
æóÞöíóÇÓñ ÑóÇÈöÚñ: æóåõæó Ãóäøóåõ ÍóÞøñ æóÌóÈó ÕóÑúÝõåõ Ýöí ÚóÏóÏò Úóáóì
ÕöÝóÉò Ýóáóãú íóÌõÒö ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ Úóáóì æóÇÍöÏò ãöäú Êöáúßó ÇáÕøöÝóÉö
ßóÇáúæóÕöíøóÉö áöÚóÔúÑóÉò ãöäó ÇáúãóÓóÇßöíäö áóÇ íóÌõæÒõ ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ
ÈöåóÇ Úóáóì ÃóÍóÏö ÇáúãóÓóÇßöíäö.
æóãöäó ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö Ãóäøó Ýöí ÇáúÂíóÉö ÔóíúÆóíúäö ÚóÏóÏñ æóØóÚóÇãñ
æóÊóÞúÏöíÑõ ÇáØøóÚóÇãö ãõÓúÊóÝóÇÏñ ÈöÇáöÇÌúÊöåóÇÏö áöÇÌúÊöåóÇÏö ÇáäøóÇÓö
Ýöíåö æóÚóÏóÏõ ÇáúãóÓóÇßöíäö ãõÓúÊóÝóÇÏñ ÈöÇáäøóÕøö áöáúÅöÌúãóÇÚö
Úóáóíúåö ÝóáóãøóÇ áóãú íóÌõÒú ÊóÑúßõ ãóÇ ÇÓúÊõÝöíÏó ÈöÇáöÇÌúÊöåóÇÏö ãöäú
ÊóÞúÏöíÑö ÇáØøóÚóÇãö ÝóÃóæúáóì Ãóäú áóÇ íóÌõæÒó ÊóÑúßõ ãóÇ ÇÓúÊõÝöíÏó
ÈöÇáäøóÕøö ãöäú ÚóÏóÏö ÇáúãóÓóÇßöíäö.
æóÇÓúÊöÏúáóÇáñ ËóÇäò: æóåõæó Ãóäøó ÇáäøóÕøó ÇáúæóÇÑöÏó Ýöí ÇáúÚóÏóÏö
ÇáúãóÃúãõæÑö Èöåö ÓöÊøõæäó ÝóäóÍúäõ ÌóÚóáúäóÇåõ ÚóÏóÏó ÇáÓøöÊøöíäó
ãöÓúßöíäðÇ æóåõæó ãóäúÕõæÕñ æóÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÌóÚóáóåõ ÚóÏóÏó
ÇáÓøöÊøöíäó íóæúãðÇ æóåõæó ÛóíúÑõ ãóäúÕõæÕò¡ Ëõãøó áóæö ÇÓúÊóæóíóÇ Ýöí
ÇáöÇÍúÊöãóÇáö ßóÇäó ãóÇ ÞóÇáóåõ ÝóÇÓöÏðÇ áöáöÇÚúÊöáóÇáö áöÃóäøóåõ áóæú
ÃóØúÚóãó ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ Ýöí íóæúãò æóÇÍöÏò ÃóÌúÒóÃóåõ Úóäúåõ
æóÚöäúÏóäóÇ ãóÚó ÝóÞúÏö ÇÚúÊöáóÇáöåö æóæõÌõæÏö ÚöáøóÊöäóÇ. ÝóÃóãøóÇ
ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåöãú ãöäó ÇáúÂíóÉö ÈöÇäúØöáóÇÞö ÇÓúãö
ÇáúãóÓúßóäóÉö Úóáóíúåö Ýóåõæó Ãóäøó ÚöáøóÉó ÇáúãóäúÚö ÃóÎúÐõåõ ãöäó
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö áóÇ ÒóæóÇáõ ÇáúãóÓúßóäóÉö ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÇáúíóæúãö
ÇáúæóÇÍöÏö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ÞöíóÇÓöåöãú ÈöÃóäøóåõ ãöÓúßöíäñ áóãú íóÓúÊóæúÝö
ÞõæÊó íóæúãöåö ßóÇáúíóæúãö ÇáúÃóæøóáö Ýóåõæó Ãóäú äóÞúáöÈó ÇáúÚöáøóÉó
Úóáóíúåö ÝóäóÞõæáõ áöÃóäøóåõ ãöÓúßöíäñ ÇÓúÊóæúÝóì ÞõæÊó íóæúãöåö ãöäú
ßóÝøóÇÑóÉò Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íóÃúÎõÐó ãöäúåóÇ ËóÇäöíóÉð ßóÇáúíóæúãö
ÇáúÃóæøóáö æóÊóßõæäõ åóÐöåö ÇáúÚöáøóÉõ Ãóæúáóì áöÃóäøóåóÇ ÃóÞóáøõ
ÃóæúÕóÇÝðÇ ãöäú Êöáúßó ÈöæóÕúÝò áöÃóäøóåõãú ÞóÇáõæÇ: áóãú íóÓúÊóæúÝö
ÞõæÊó íóæúãöåö æóäóÍúäõ ÞõáúäóÇ: ÇÓúÊóæúÝóì ÞõæÊó íóæúãöåö ÝóÃóËúÈóÊõæÇ
ÇáúÅöÖóÇÝóÉó ÇáøóÊöí ÃóÓúÞóØúäóÇåóÇ æóåöíó ÒöíóÇÏóÉõ æóÕúÝò æÅÐÇ
ÊóÚóÇÑóÖúÊö ÇáúÚöáøóÊóÇäö æóÞóáøóÊú ÃóæúÕóÇÝõ ÅöÍúÏóÇåõãóÇ ßóÇäóÊú
Ãóæúáóì¡ Ëõãøó ÇáúãóÚúäóì Ýöí ÃóÕúáö ÚöáøóÊöåöãú Ãóäøóåõ áóãú íóÓúÊóæúÝö
ÞõæÊó íóæúãöåö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåöãú ÈöÃóäøó ÇáúãóÞúÕõæÏó ãöäó
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÓóÏøõ ÓöÊøöíäó ÌóæúÚóÉò Ýóåõæó Ãóäøóåõ ßóÐóáößó áóßöäú
ãöäú ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ áöÃóäøó ÇáúãöÓúßöíäó ÇáúæóÇÍöÏó áóæú ÃóÎóÐó
ÌóãöíÚóåóÇ Ýöí íóæúãò æóÇÍöÏò æóÓóÏøó ÈöåóÇ ÌóæúÚóÊóåõ Ýöí ÓöÊøöíäó
íóæúãðÇ áóãú íõÌúÒöåö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåöãú ÈöÃóäøóåõ áóãøóÇ ÌóÇÒó Ãóäú
íóÊóßóÑøóÑó ÇáÓøóÏøõ ÇáúæóÇÍöÏõ ÌóÇÒó Ãóäú íóÊóßóÑøóÑó ÇáúãöÓúßöíäõ
ÇáúæóÇÍöÏõ Ýóãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó Ýöí ÊóßúÑóÇÑö ÇáúãõÏøö ÇÓúÊöíÝóÇÁó ÇáúÚóÏóÏö ÝóÌóÇÒó
æóáóíúÓó Ýöí ÊóßúÑóÇÑö ÇáúãöÓúßöíäö ÇÓúÊöíÝóÇÁõ ÇáúÚóÏóÏö Ýáã íÌÒ.
(10/514)
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóãøóÇ ÌóÇÒó
ÊóßúÑóÇÑõ ÇáúãõÏøö Ýöí Çáúíóæúãö ÇáúæóÇÍöÏö ÌóÇÒó Ýöí ÇáúÃóíøóÇãö
ßõáøöåóÇ æóáóãøóÇ áóãú íóÌõÒú ÊóßúÑóÇÑõ ÇáúãöÓúßöíäö Ýöí Çáúíóæúãö
ÇáúæóÇÍöÏö áóãú íóÌõÒú Ýöí ÇáúÃóíøóÇãö ßõáøöåóÇ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (ßõáøõ ãöÓúßöíäò ãõÏøðÇ ãöäú ØóÚóÇãö ÈóáóÏöåö
ÇáøóÐöí íóÞúÊóÇÊõ ÍöäúØóÉð Ãóæú ÔóÚöíÑðÇ Ãóæú ÃóÑõÒøðÇ Ãóæú ÓõáúÊðÇ Ãóæú
ÊóãúÑðÇ Ãóæú ÒóÈöíÈðÇ Ãóæú ÃóÞöØðÇ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇÎúÊóáóÝó ÇáúÝõÞóåóÇÁõ Ýöí ÞóÏúÑö ãóÇ íõÚúØóì
ßõáøõ ãöÓúßöíäò Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö æóÛóíúÑöåóÇ ÝóÐóåóÈó
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ Åöáóì Ãóäøóåõ íõÚúØóì ãõÏøðÇ
æóÇÍöÏðÇ ÈöãõÏøö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
æóåõæó ÑöØúáñ æóËõáõËñ ãöäú ÌóãöíÚö ÇáúÃóÞúæóÇÊö ãöäú ÈõÑøò æóÔóÚöíÑò
æóÊóãúÑò æóÒóÈöíÈò Ýöí ÌóãöíÚö ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö ãöäó ÇáÙøöåóÇÑö
æóÇáúÞóÊúáö ÅöÐóÇ Þöíáó ÈöÏõÎõæáö ÇáúÅöØúÚóÇãö Ýöíåö Úóáóì ÃóÍóÏö
ÇáúÞóæúáóíúäö æóÇáúæóØúÁõ Ýöí ÔóåúÑö ÑóãóÖóÇäó æóÇáúÃóíúãóÇäõ ÅöáøóÇ Ýöí
ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÃóÐóì æóÍúÏóåóÇ Ýöí ÇáúÍóÌøö ÝóÅöäøó áößõáøö ãöÓúßöíäò
ãõÏøóíúäö æóåõæó Þóæúáõ ÇÈúäö ÚõãóÑó æóÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò æóÒóíúÏö Èúäö
ËóÇÈöÊò æóÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó æóÌõãúåõæÑö ÇáúÝõÞóåóÇÁö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: ÌóãöíÚõ ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö ÓóæóÇÁñ æóíóÎúÊóáöÝõ
ÇáúãöÞúÏóÇÑõ ÈöÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÃóÞúæóÇÊö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÈõÑøðÇ ÃóÚúØóì
ßõáøó ãöÓúßöíäò äöÕúÝó ÕóÇÚò ÞóÏúÑõåõ ÃóÑúÈóÚóÉõ ÃóÑúØóÇáò æóÅöäú ßóÇäó
ÔóÚöíÑðÇ Ãóæú ÊóãúÑðÇ ÃóÚúØóÇåõ ÕóÇÚðÇ ÞóÏúÑõåõ ËóãóÇäöíóÉõ ÃóÑúØóÇáò¡
æóÚóäúåõ Ýöí ÇáÒøóÈöíÈö ÑöæóÇíóÊóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: äöÕúÝõ ÕÇÚ ßÇáÈÑ æÇáÂÎÑ ÕÇÚÇð ßóÇáÔøóÚöíÑö æóÇáÊøóãúÑö.
æóÞóÇáó ãóÇáößñ: ßõáøõ ÇáúÃóÞúæóÇÊö ÓóæóÇÁñ æóíóÎúÊóáöÝõ ÇáúãöÞúÏóÇÑõ
ÈöÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö ÝóíõÚúØóì ÝöíãóÇ Óöæóì ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö
ãöäú ÓóÇÆöÑö ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö ãõÏøðÇ ÈöãõÏøö ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ßóãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ æóíõÚúØóì Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö
ÇáÙøöåóÇÑö ãõÏøðÇ ÈãÏ åÔÇã æåæ ÇáÍÌÇÌí æÞÏÑå ãÏ æËáËÇð ÈãÏ ÇáäÈí -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -.
æóÇÓúÊóÏóáøó ãóäú äóÕóÑó Þóæúáó ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó ÈöÍóÏöíËö ÓóáóãóÉó Èúäö
ÕóÎúÑò ÞóÇáó: ÊóÙóÇåóÑúÊõ ãöäö ÇãúÑóÃóÊöí ÝÃÊíÊ ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÝóÐóßóÑúÊõ Ðóáößó áóåõ ÝóÞóÇáó: (ÃóÚúÊöÞú
ÑóÞóÈóÉð) ÞõáúÊõ: áóÇ ÃóÌöÏõ ÝóÞóÇáó: (Õõãú ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö)
ÞõáúÊõ: áóÇ ÃóÓúÊóØöíÚõ ÝóÞóÇáó: (ÃóØúÚöãú ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ æóÓúÞðÇ
ãöäú ÊóãúÑò) ÞóÇáó: áóÇ Ãóãúáößõ ÝóÞóÇáó: ÇÐúåóÈú Åáì ÕÏÞÉ Èäí ÒÑíÞ
ÝÎÐåÇ æÃØÚã ãäåÇ ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ æóÓúÞðÇ ãöäú ÊóãúÑò æóßõáú ÃóäúÊó
æóÚöíóÇáõßó ÈóÞöíøóÊóåóÇ. ÞóÇáõæÇ ÝóÞóÏú ÃóãóÑóåõ Ãóäú íõØúÚöãó ÓöÊøöíäó
ãöÓúßöíäðÇ æóÓúÞðÇ ãöäú ÊóãúÑò¡ æóÇáúæóÓúÞõ ÓöÊøõæäó ÕóÇÚðÇ ÝóÏóáøó
Úóáóì Ãóäøó áößõáøö ãöÓúßöíäò ÕóÇÚðÇ. ÞóÇáõæÇ: æóáöÃóäøóåõ ÊóßúÝöíÑñ
ÈöÅöØúÚóÇãò Ýóáóãú íõÌúÒö Ýöíåö ÇáúãõÏøõ ßóÇáúßóÝøóÇÑóÉö Ýöí ÇáúÃóÐóì.
æóÏóáöíáõäóÇ Þóæúáõ Çááøóåö ÊÚÇáì {ÝÅØÚÇã ÓÊíä ãÓßíäÇ} ÝóÇÞúÊóÖóì
ÇáÙøóÇåöÑõ ãóÇ íõØúáóÞõ Úóáóíúåö ÇÓúãõ ÇáúÅöØúÚóÇãö ãöäú Þóáöíáò Ãóæú
ßóËöíÑò ÅöáøóÇ ãóÇ ÎóÕøóåõ ÇáúÅöÌúãóÇÚõ æóåõæó ãóÇ äóÞóÕó Úóäö ÇáúãõÏøö.
æóÍóÏöíËõ ÃóæúÓö Èúäö ÇáÕøóÇãöÊö ÞóÇáó: ÊóÙóÇåóÑúÊõ ãöäö ÇãúÑóÃóÊöí
ÝÃÊíÊ ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -: ÝóÐóßóÑúÊõ Ðóáößó
áóåõ ÝóÞóÇáó: (ÃóÚúÊöÞú ÑóÞóÈóÉð) ÞõáúÊõ: áóÇ ÃóÌöÏõ ÝóÞóÇáó: (Õõãú
ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö) ÝóÞõáúÊõ: áÇ ÃÓÊØíÚ
(10/515)
ÝóÞóÇáó: (ÃóØúÚöãú ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ)
ÝóÞõáúÊõ: áóÇ Ãóãúáößõ ÞóÇáó: ÝóÃóÚúØóÇäöí ÎóãúÓóÉó ÚóÔóÑó ÕóÇÚðÇ ãöäú
ÔóÚöíÑò æóÞóÇáó: (ÃóØúÚöãúåõ ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ) ÝóÏóáøó åóÐóÇ
ÇáúÍóÏöíËõ Úóáóì Ãóäøó áößõáøö ãöÓúßöíäò ãõÏøðÇ æóÇÍöÏðÇ áöÃóäøó
ÇáúÎóãúÓóÉó ÚóÔóÑó ÕóÇÚðÇ ÓöÊøõæäó ãõÏøðÇ¡ æóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó
ÇáÔøóÚöíÑó æóÇáúÈõÑøó ÓóæóÇÁñ áöÃóäøó ÃóÞóáøó ãöäú ãõÏøö ÈõÑøò áóÇ
íõÌúÒöÆõ ÝóÅöäú Þöíáó: ÅöäøóãóÇ ÚóÇäóåõ ÈöåóÐóÇ ÇáúÞóÏúÑö áöíõÊóãøöãó
ÈóÇÞöíóåõ ãöäú ÚöäúÏöåö. Þöíáó: åóÐóÇ ÝóÇÓöÏñ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÃóÎúÈóÑóåõ Ãóäøóåõ áóÇ íóãúáößõ ÔóíúÆðÇ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÞóÇáó ÃóØúÚöãúåõ ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ.
æóÑóæóì ÓóÚöíÏö Èúäö ÇáúãõÓóíøóÈö Úóäú ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó Ãóäøó
ÃóÚúÑóÇÈöíøðÇ ÂÊöí ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó
- íóÖúÑöÈõ äóÍúÑóåõ æóíóäúÊöÝõ ÔóÚúÑóåõ æóíóÞõæáõ: åóáößúÊõ æóÃóåúáóßúÊõ
ÝóÞóÇáó áóåõ ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - (ãóÇ
ÇáøóÐöí Ãóåúáóßóßó) ÞóÇáó: æóÞóÚúÊõ Úóáóì ÇãúÑóÃóÊöí Ýöí ÔóåúÑö
ÑóãóÖóÇäó ÝóÞóÇáó: (ÇÚúÊöÞú ÑóÞóÈúÉð) ÝóÞóÇáó: áóÇ ÃóÌöÏõ ÝóÞóÇáó: (Õõãú
ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö) ÝóÞóÇáó: áóÇ ÃóÓúÊóØöíÚõ ÝóÞóÇáó: (ÃóØúÚöãú
ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ) ÝóÞóÇáó: áóÇ Ãóãúáößõ ÝóÃóÊóì ÑóÓõæáõ Çááøóåö -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÈÚÑÞ ãä ÊãÑ ÝÞÇá: (ÎõÐúåõ
ÝóÃóØúÚöãúåõ ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ) ÝóÞóÇáó: æóÇááøóåö ãóÇ Èóíúäó
áóÇÈóÊóíúåóÇ ÃóÍúæóÌõ Åöáóíúåö ãöäøöí¡ ÝóÞóÇáó: (ßõáúåõ ÃóäúÊó
æóÃóåúáõßó) .
ÞóÇáó ÓóÚöíÏõ Èúäõ ÇáúãõÓóíøóÈö: æóÇáúÚóÑóÞõ ãÇ Èíä ÎãÓÉ ÚÔÑÉ ÕóÇÚðÇ
Åöáóì ÚöÔúÑöíäó ÕóÇÚðÇ ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÓúÊóÍöÞøõ
ÇáúãöÓúßöíäõ ÕóÇÚðÇ æóáóÇ äöÕúÝóåõ¡ æóÇáúÚóÑóÞõ ßóÇáÒøöäúÈöíáö ãöäú
ÎõæÕò áóíúÓó áóåõ ÚõÑðì.
æóÑõæöíó Úóäö ÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò Ãóäøóåõ ÞóÇáó: áößõáøö ãöÓúßöíäò ãÏ ãä ÍäÙÉ
æóÈöÛóíúÑö ÅöÏóÇãöåö¡ æóæóÇÝóÞóåõ ãóäú ÐóßóÑúäóÇ ãöäó ÇáÕøóÍóÇÈóÉö
ÝóßóÇäó ÅöÌúãóÇÚðÇ.
æóãöäó ÇáúÞöíóÇÓö: Ãóäøóåõ ÊóßúÝöíÑñ ÈöÅöØúÚóÇãò Ýóáóãú íóÊóÞóÏøóÑú
ÍóÞøõ ÇáúãöÓúßöíäö ÈöÕóÇÚò¡ ßóÇáúÈõÑøö¡ æóáöÃóäøóåõ ÍóÈøñ ãõÎúÑóÌñ Ýöí
ÍóÞøö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÝóÇÓúÊóæóì Ýöí ÞóÏúÑöåö ÇáúÈõÑøõ æóÇáÔøóÚöíÑõ
ßóÇáÒøóßóÇÉö¡ æóáöÃóäøó ãóÇ ÊóÞóÏøóÑóÊú Èöåö ÇáäøóÝóÞóÉõ ÌóÇÒó Ãóäú
ÊóÊóÞóÏøóÑó Èöåö ÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ßóÇáÏøóíúäö.
æóãöäó ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÌóÚóáó ÅöØúÚóÇãó ÓöÊøöíäó
ãöÓúßöíäðÇ ÈóÏóáðÇ ãöäú ÕöíóÇãö ÓöÊøöíäó íóæúãðÇ ÝóÌóÚóáó ãóÇ íõÎúÑöÌõåõ
ãöäó ÇáúÅöØúÚóÇãö Ýöí ãõÞóÇÈóáóÉö ãóÇ ßóÇäó íõÚóÇäöíåö æóíóäúÒöÝõåõ Ýöí
ÇáÕøöíóÇãö æóÇáøóÐöí ßóÇäó íõÚóÇäöíåö ÌõæÚõåõ Ýöí ÕöíóÇãöåö Ýöí
äóåóÇÑöåö ÊóÑóÝõåõ ÝöíåóÇ ÈöÛóÏóÇÆöåö ÝóáóÒöãó Ãóäú íóÓõÏøó ÌóæúÚóÉó
ÇáúãöÓúßöíäö ÈöãöËúáöåö æóÇáúÛóÏóÇÁõ ÇáøóÐöí íóÓõÏøõ ÇáúÌóæúÚóÉó Ýöí
ÇáúÃóÛúáóÈö ãõÏøñ ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóßõæäó åÐÇ ÇáÞÏÑ ÇáãÏÝæÚ Åáì ßá ãÓßíä
Ãä åóÐóÇ ÇáúÞóÏúÑó ÇáøóÐöí ßóÇäó íõÊúÑöÝõåõ Èöåö Ýöí ÕöíóÇãöåö æóåõæó
ÇáúÞóÏúÑõ ÇáøóÐöí íóÍúÊóÇÌõ Åöáóíúåö Ýöí ÅöÝúØóÇÑöåö¡ ÝóÃóãøóÇ
ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ÍóÏöíËö ÓóáóãóÉó Èúäö ÕóÎúÑò Ýóåõæó Ãóäøóåõ ÞóÏú
ÚóÇÑóÖóåõ ÍóÏöíËõ ÃóæúÓö Èä ÇáÕÇãÊ ÝÊÓÊÚãá ÇáúÍóÏöíËóíúäö æóäóÓúÊóÚúãöáõ
ÍóÏöíËó ÓóáóãóÉó Èúäö ÕóÎúÑò æóÏóÝúÚó ÇáúæóÓúÞö Åöáóíúåö Úóáóì Ãóäú
(10/516)
íóÏúÝóÚó ãöäúåõ Åöáóì ÇáúãóÓóÇßöíäö
ÇáúÞóÏúÑó ÇáúæóÇÌöÈó æóåõæó ÎóãúÓóÉó ÚóÔóÑó ÕóÇÚðÇ æóíóÃúßõáó
ÇáúÈóÇÞöíó¡ æóÍóÏöíËõ ÃóæúÓò Úáì Ãä ÇÞúÊóÕóÑó Èöåö Úóáóì ÇáúÞóÏúÑö
ÇáúæóÇÌöÈö Úóáóì Ãóäøó ÇáÏøóÇÑóÞõØúäöíøó ÞóÏú Ñóæóì ÍóÏöíËó ÓóáóãóÉó
Èúäö ÕóÎúÑò Ãóäøóåõ ÏõÝöÚó Åöáóíúåö ÎóãúÓóÉó ÚóÔóÑó ÕóÇÚðÇ.
ÃóãøóÇ ÞöíóÇÓõåõ Úóáóì ßóÝøóÇÑóÉö ÇáúÃóÐóì ÝóÇáúãóÚúäóì Ýöíåö Ãóäøóåõ
áóãøóÇ Þóáøó ÚóÏóÏõ ÇáúãóÓóÇßöíäö ÝöíåóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íóÒöíÏó ÞóÏúÑõ
ÇáØøóÚóÇãö ÝöíåóÇ æóáóãøóÇ ßóËõÑó ÚóÏóÏõ ÇáúãóÓóÇßöíäö Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö
ÇáÙøöåóÇÑö ÌóÇÒó Ãóäú íóÞöáøó ÞóÏúÑõ ÇáØøóÚóÇãö ÝöíåóÇ. æóÃóãøóÇ ãóÇáößñ
ÝóÇáÏøóáöíáõ Úóáóíúåö Ãóäøó ÇáÊøóßúÝöíÑó ÈöÇáúÅöØúÚóÇãö íõæÌöÈõ
ÊóÞúÏöíÑóåõ ÈöãõÏøö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ÓóÇÆöÑö ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö.
(ÝóÕúáñ:)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó ÊóÞúÏöíÑõ ÇáúÅöØúÚóÇãö ÈöãõÏøò ãöäú ÌóãöíÚö ÇáúÃóÌúäóÇÓö
Ýóåöíó ÇáúÃóÌúäóÇÓõ ÇáúãõÒóßøóÇÉõ ãöäó ÇáúÍõÈõæÈö æóÇáËøöãóÇÑö
ÇáúãõÞúÊóÇÊóÉö. æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÎúÑóÌó ãöäú ÛóíúÑö ÇáúãõÒóßøóÇÉö
æóÅöäøó ßá ãõÞúÊóÇÊÇð ÅöáøóÇ ÇáúÃóÞöØö ÝóÝöí ÌóæóÇÒö ÅöÎúÑóÇÌöåö Ýöí
ÒóßóÇÉö ÇáúÝöØúÑö æóÝöí ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö ÅöÐóÇ ßóÇäó ÞõæÊðÇ áöáúãõÒóßøöí
æóÇáúãõßóÝøöÑö ÞóæúáóÇäö ãóÖóíóÇ Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáÒøóßóÇÉö¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó
ßóÐóáößó ÃõÎúÑöÌó ãöäú ÃóÛúáóÈöåóÇ ÞõæÊðÇ Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö¡ ÝóÃóãøóÇ
Ýöí ÒóßóÇÉö ÇáúÝöØúÑö ÝóÚóáóì Þóæúáóíúäö ãóÖóíóÇ¡ æóÅöÐóÇ æóÌóÈó Ãóäú
íõÎõÑöÌó ãöäú ÛóÇáöÈö ÇáúÞõæÊö ÝóÝöíåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó ÇáúÃóÙúåóÑõ ãöäú ÛóÇáöÈö ÞõæÊö ÈóáóÏöåö áöÃóäøó
ÇáäøóÝúÚó Èöåö ÃóÚóãøõ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÚõÈóíúÏö Èúäö ÍóÑúÈóæóíúåö
ãöäú ÛóÇáöÈö ÞõæÊö äóÝúÓöåö áöÃóäøóåõãóÇ ÍóÞøóÇäö Úóäú ãóÇáò æóÈóÏóäò
ÝóáóãøóÇ ßóÇäó ãóÇ æóÌóÈó Úóäö ÇáúãóÇáö íóÎúÑõÌõ ãöäú ÛóÇáöÈö ãóÇáöåö
æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ãóÇ íóÎúÑõÌõ Úóäö ÇáúÈóÏóäö ãöäú ÛóÇáöÈö ÞõæÊö
ÈóÏóäöåö ÝóÚóáóì åóÐóÇ Åöäú ßóÇäó ÛóÇáöÈõ ÇáúÞõæÊö ÔóÚöíÑðÇ ÝóÃóÎúÑóÌó
ãóÇ åõæó ÃóÛúáóì ãöäúåõ ßóÇáÊøóãúÑö æóÇáúÈõÑøö ÃóÌúÒóÃóåõ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó
ÛóÇáöÈõåõ ÈõÑøðÇ ÝóÃóÎúÑóÌó ãóÇ åõæó Ïõæäó ãöäúåõ ßóÇáÔøóÚöíÑö ÝóÝöí
ÅöÌúÒóÇÆöåö æóÌúåóÇäö ÃóÕóÍøõåõãóÇ áóÇ íõÌúÒöÆõ.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóÇ íõÌúÒöÆõåõ Ãóäú íõÚúØöíóåõãú ÌõãúáóÉó
ÓöÊøöíäó ãõÏøðÇ Ãóæú ÃóßúËóÑó áöÃóäøó ÃóÎúÐóåõãõ ÇáØøóÚóÇãó íóÎúÊóáöÝõ
ÝóáóÇ ÃóÏúÑöí áóÚóáøó ÃóÍóÏóåõãú íóÃúÎõÐõ ÃóÞóáøó æóÛóíúÑóåõ ÃóßúËóÑó
ãóÚó Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÅöäøóãóÇ
Óóäøó ãößúíóáóÉó ØóÚóÇãò Ýöí ßõáøö ãóÇ ÃóãóÑó Èöåö ãöäú ßóÝøóÇÑóÉò) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÏóÝúÚõ Ðóáößó Åöáóíúåöãú Íõãöáó Úóáóì
ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íõÚúØöíóåõãú æóáóÇ íõãóáøößóåõãú ÅöíøóÇåõ
ÈöÇáÓøóæöíøóÉö æóíóÞõæáõ: ÎõÐõæåõ Ãóæú ßõáõæåõ ÝóáóÇ íõÌúÒöÆõåõ áóÇ
íóÎúÊóáöÝõ áöÃóäøóåõ Åöäú ÞóÇáó ÎõÐõæåõ ÝóÞóÏú íóÃúÎõÐõ ÈóÚúÖõåõãú
ÃóßúËóÑó ãöäú ãõÏøò ÝóáóÇ ÊõÍúÊóÓóÈõ ÇáÒøöíóÇÏóÉõ æóíóÃúÎõÐõ ÈóÚúÖõåõãú
ÃóÞóáøó ãöäú ãõÏøò ÝóáóÇ íõÌúÒöíåö ÇáäøõÞúÕóÇäõ¡ æóÅöäú ÞóÇáó: ßõáõæåõ
ÝóãóÇ ãóáøóßóåõãú æóÅöäøóãóÇ ÃóÈóÇÍóåõãú æóÇáÊøóßúÝöíÑõ íõæÌöÈõ
Êóãúáöíßó ÇáúÝõÞóÑóÇÁö.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íõãóáøößóåõãú Ðóáößó æóíõÓóæøöíó Èóíúäóåõãú
Ýöíåö ÝóíóÏúÝóÚõ Åöáóì ÓöÊøöíäó ãöÓúßöíäðÇ ÓöÊøöíäó ãõÏøðÇ æóíóÞõæáõ:
ÞóÏú ãóáøóßúÊõßõãú åóÐóÇ Èóíúäóßõãú ÈöÇáÊøóÓúæöíóÉö ÝóÇÞúÊóÓöãõæåõ Åöäú
ÔöÆúÊõãú ÝóÝöí ÅöÌúÒóÇÆöåö æóÌúåóÇäö:
(10/517)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí
ÇáØøöíøöÈö Èúäö ÓóáóãóÉó æóÃóÈöí ÅÓÍÇÞ ÇáãÑæÒí Ãäå íÌÒÆå¡ áöÃóäøó
ÇáÊøóãúáöíßó ÞóÏú ÍóÕóáó æóÇáÊøóÓúæöíóÉó Èóíúäóåõãú ÞóÏú æõÌöÏóÊú æóáóãú
íóÈúÞó ÅöáøóÇ ÇáúÞöÓúãóÉõ æóáóíúÓó Úóáóíúåö Ãóäú íóÊóßóáøóÝóåóÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÓóÚöíÏò ÇáúÅöÕúØóÎúÑöíøö áÇ
íÌÒíå ÍóÊøóì íõÝúÑöÏó ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãú ÈöÞóÏúÑö ÍóÞøöåö æóåõæó
ãõÏøñº áöÃóäøóåõ ãóÚó ÇáúÅöÔóÇÚóÉö áóÇ íóÞúÏöÑõ Úóáóì ÇáÊøóÕóÑøõÝö
æóíóÍúÊóÇÌõ Åöáóì ãõÄúäóÉö ÇáúÞöÓúãóÉö ÇáøóÊöí áóíúÓó Úóáóíúåö Ãóäú
íóÊóßóáøóÝóåóÇ ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÚúØöíóåõãú ÑõØóÈðÇ áöãóÇ
íóáúÒóãõåõãú ãöäú ãõÄúäóÉö ÊóÌúÝöíÝöåö æóáóÇ ÓõäúÈõáðÇ áöãóÇ
íóáúÒóãõåõãú ãöäú ãõÄúäóÉö ÏíÇÓÊå æÊÕÝíÉ.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóÇ íõÌúÒöÆõåõ Ãóäú íõÚúØöíóåõãú ÏóÞöíÞðÇ
æóáóÇ ÓóæöíÞðÇ æóáóÇ ÎõÈúÒðÇ ÍóÊøóì íõÚúØöíóåõãõæåõ ÍóÈøðÇ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
äóÕøó Úóáóì ÇáúÍõÈõæÈö ÝóáóÇ íõÌúÒöíåö ÛóíúÑõåõãóÇ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÍóÈøó ÃóßúËóÑõ ãóäúÝóÚóÉð áöÃóäøóåõ íõãúßöäõ
ÇÏøöÎóÇÑõåõ æóÒóÑúÚõåõ æóÇÞúÊöäóÇÄõåõ¡ ÝóÅöÐóÇ ÕóÇÑó ÏóÞöíÞðÇ Ãóæú
ÓóæöíÞðÇ Ãóæú ÎõÈúÒðÇ äóÞóÕóÊú ãóäóÇÝöÚõåõ æóÅöÎúÑóÇÌõ ÇáäøóÇÞöÕö Ýöí
ãóæúÖöÚö ÇáúßóÇãöáö ÛóíúÑõ ãõÌúÒöÆò.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÇáúÞóÇÓöãö ÇáúÃóäúãóÇØöíøõ íóÌõæÒõ ÅöÎúÑóÇÌõ ÇáúÎõÈúÒö
áöÃóäøóåõ ãõåóíøóÃñ áöáöÇÞúÊöíóÇÊö ãõÓúÊóÛúäò Úóäú ãóÄõæäóÉò æóÚóãóáò
æóåóÐóÇ ÝóÇÓöÏñ áöÃóäøó ÇáöÇÞúÊöíóÇÊó ÃóÍóÏõ ãóäóÇÝöÚöåö æóÅöÐóÇ ßóãõáó
ÇÞúÊöíóÇÊõåõ ÈöÇáúÎõÈúÒö ÝóÞóÏú ÝóæøóÊó ßóËöíÑðÇ ãöäú ãóäóÇÝöÚöåö
ÇáøóÊöí ÑõÈøóãóÇ ßóÇäóÊö ÇáúÍóÇÌóÉõ ÅöáóíúåóÇ ÃóÏúÚóì æóÇáäøóÝúÓõ
ÅöáóíúåóÇ ÃóÔúåóì.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóÓóæóÇÁñ ãöäúåõãõ ÇáÕøóÛöíÑõ æóÇáúßóÈöíÑõ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ áöÚõãõæãö ÇáúÂíóÉö æóÃóäøó
ÇáÕøóÛöíÑó ÑõÈøóãóÇ ßóÇäó ÃóãóÓøó ÍóÇÌóÉð¡ æóáöÃóäøó ÇáúÅöØúÚóÇãó Ýöí
ãõÞóÇÈóáóÉö ÇáúÚöÊúÞö ÇáøóÐöí íóÓúÊóæöí Ýöíåö ÚöÊúÞõ ÇáÕøóÛöíÑö
æóÇáúßóÈöíÑö æóßóÐóáößó ÇáúÅöØúÚóÇãõ íóÓúÊóæöí Ýöíåö ÇáÕøóÛöíÑõ
æóÇáúßóÈöíÑõ ÅöáøóÇ Ãóäøó ÇáÕøóÛöíÑó áóÇ íóÕöÍøõ ãöäúåõ ÞóÈúÖõ ãóÇ
íõÚúØóì ÍóÊøóì íóÞúÈöÖóåõ æóáóíøõåõ ãöäó ÇáúãõßóÝøöÑö Ãóæú ãöäó
ÇáÕøóÈöíøö ÈóÚúÏó ÏóÝúÚöåö Åöáóíúåö ÝóíõÌúÒöÆõ¡ ÝóÅöäú Ãóßóáóåõ
ÇáÕøóÈöíøõ Ãóæú ÃóÊúáóÝóåõ ÞóÈúáó æõÕõæáöåö Åöáóì æóáöíøöåö áã íÌÒå
æßÐáß ÇáãÌäæä.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÚúØöíóåõ ãóäú ÊóáúÒóãõåõ
äóÝóÞóÊõåõ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ. æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÏúÝóÚó
ßóÝøóÇÑóÊóåõ Ãóæú ÒóßóÇÊóåõ Åöáóì ÃóÍóÏò ÊóÌöÈõ Úóáóíúåö äóÝóÞóÊõåõ ãöäú
æóÇáöÏóíúåö æóãöäú ãóæúáõæÏöåö. ÝóÇáúæóÇáöÏõæäó åõãõ ÇáúÂÈóÇÁõ
æóÇáúÃõãøóåóÇÊõ æóÇáúÃóÌúÏóÇÏõ æóÇáúÌóÏøóÇÊõ æóäóÝóÞóÇÊõåõãú ÊóÌöÈõ
Úóáóíúåö ÈöÔóÑúØóíúäö ÇáúÝóÞúÑõ æóÇáÒøóãóÇäóÉõ. æóÇáúãóæúáõæÏõæäó: åõãõ
ÇáúÈóäõæäó æóÇáúÈóäóÇÊõ æóÈóäõæ ÇáúÈóäöíäó æóÈóäõæ ÇáúÈóäóÇÊö
æóäóÝóÞóÇÊõåõãú ÊóÌöÈõ ÈöÔóÑúØóíúäö ÇáúÝóÞúÑõ æóÇáÕøöÛóÑõ Ãóæö
ÇáÒøóãóÇäóÉõ ãóÚó ÇáúßöÈóÑö¡ ÝóÅöÐóÇ æóÌóÈóÊú äóÝóÞóÇÊõåõãú ÈöãóÇ
ÐóßóÑúäóÇ ßóÇäó ãóÇ ÏóÝóÚóåõ Åöáóíúåöãú ãöäú ÒóßóÇÉò Ãóæú ßóÝøóÇÑóÉò
ÛóíúÑó ãÌÒÆ áÃãÑíä:
(10/518)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõãú Èöåö ÃóÛúäöíóÇÁõ
æóÇáÒøóßóÇÉõ æóÇáúßóÝøóÇÑóÉõ áóÇ íõÏúÝóÚóÇäö Åöáóì Ûóäöíøò.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ íóÚõæÏõ Úóáóíúåö äóÝúÚõ ãóÇ ÏóÝóÚó áöÃóäøóåõ
ÊóÓúÞõØõ Úóäúåõ äóÝóÞóÇÊõåõãú ÈöåóÇ ÝóÕóÇÑó ßóÃóäøóåõ ÕóÑóÝóåóÇ Åöáóì
äóÝúÓöåö Ýóáóãú ÊõÌúÒöåö. æóßóÐóáößó áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÏúÝóÚó Ðóáößó
Åöáóì ÒóæúÌóÊöåö áöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäó ÇáúãóÚúäóíóíúäö áóßöäú íóÌõæÒõ
áöáúãóÑúÃóÉö Ãóäú ÊóÏúÝóÚó Ðóáößó Åöáóì ÒóæúÌöåóÇ áöÚóÏóãö
ÇáúãóÚúäóíóíúäö Ýöíåö Ãóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ ÈöåóÇ ÛóäöíøðÇ æóáóÇ
íóáúÒóãõåóÇ äóÝóÞóÊõåõ æóáöÃóäøóåõ áóÇ íõÓúÞöØõ ÈöåóÇ ÚóäúåóÇ ÔóíúÆðÇ
ßóÇäó íóáúÒóãõåóÇ.
ÝóÅöäú Þöíáó: Ýåæ ÐÇ íóÚõæÏõ äóÝúÚõåõ ÅöáóíúåóÇ áöÃóäøóåõ íóÌõæÒõ Ãóäú
íõäúÝöÞóåõ ÚóáóíúåóÇ.
Þöíáó: áóíúÓó íóÌöÈõ áóåóÇ ÈöÐóáößó ÍóÞøñ áóãú íóßõäú áöÃóäøóåõ Åöäú
ßóÇäó ÝóÞöíÑðÇ ÝóáóíúÓó íóÕöíÑõ ÈöãóÇ ÃóÎóÐóåõ ãöäúåóÇ ÛóäöíøðÇ ÝóáóíúÓó
íóÌöÈõ áóåóÇ Ýöí ÇáúÍóÇáóíúäö ÅöáøóÇ äóÝóÞóÉõ ãõÚúÓöÑò¡ æóÚóæúÏõåõ
ÅöáóíúåóÇ Åöäú ÃóäúÝóÞóåõ ÚóáóíúåóÇ ÈöãóÚúäðì íóÚõæÏõ Åöáóì ÇÎúÊöíóÇÑöåö
ÝóÕóÇÑó ßóÚóæúÏöåö ÈöåöÈóÉò Ãóæú ãöíÑóÇËò. ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúæóÇáöÏõæäó
æóÇáúãóæúáõæÏõæäó ÝõÞóÑóÇÁó ÛóíúÑó ÒõãóäóÇÁó ÝóÇáÕøóÍöíÍõ ãöäú
ãóÐúåóÈöåö ÇáúÌóÏöíÏö æóÃóÍóÏö Þóæúáóíúåö Ýöí ÇáúÞóÏöíãö Ãóäøó
äóÝóÞóÇÊöåöãú áóÇ ÊóÌöÈõ ÝóíóÌõæÒõ ÏóÝúÚõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóÇáÒøóßóÇÉö
Åöáóíúåöãú. æóÅöäú Þöíáó ÈöÇáúÞóæúáö ÇáËøóÇäöí ãöäó ÇáúÞóÏöíãö Ãóäøó
äóÝóÞóÇÊöåöãú ÊóÌöÈõ ÈöÇáúÝóÞúÑö æóÍúÏóåõ áóãú íÌÒ ÏÝÚåÇ Åáíåã.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóÇ ÚóÈúÏðÇ æóáóÇ ãõßóÇÊóÈðÇ) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: áóÇ íóÌõæÒõ ÏóÝúÚõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóáóÇ ÇáÒøóßóÇÉö
Åöáóì ÚóÈúÏö ÛóíúÑöåö æóáóÇ Åöáóì ÚóÈúÏö äóÝúÓöåö áöãóÚúäóíóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÚóÈúÏó áóÇ íóãúáößõ ÝóÕóÇÑó Ðóáößó ÏóÝúÚðÇ Åöáóì
ÓóíøöÏöåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ Ûóäöíøñ ÚóäúåóÇ ÈöæõÌõæÈö äóÝóÞóÊöåö Úóáóì
ÓóíøöÏöåö¡ æóÃóãøóÇ ÇáúãõßóÇÊóÈõ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÏóÝúÚõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
Åöáóíúåö áöÃóäøóåõ Åöäú ßóÇäó ÐóÇ ãóÇáò Ýóåõæó Ûóäöíøñ ÈöãóÇáöåö æóÅöäú
ßóÇäó ÛóíúÑó Ðöí ãóÇáò ÝóíóÞúÏöÑõ Úóáóì ÊóÚúÌöíÒö äóÝúÓöåö ÝóíóÕöíÑõ
ÛóäöíøðÇ ÈöÓóíøöÏöåö æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóÏúÝóÚó Åöáóíúåö ãöäó ÇáÒøóßóÇÉö¡
æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ Ãóäøóåõ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÏúÝóÚó ãöäó ÇáÒøóßóÇÉö
Åöáóì ÇáúÃóÛúäöíóÇÁö æóåõãõ ÇáúãõÄóáøóÝóÉõ ÞõáõæÈõåõãú æÇáÚÇãáæä [ÚáíåÇ]
æóÃóÍóÏõ ÕöäúÝóíö ÇáúÛóÇÑöãöíäó æóÝöí ÓóÈöíáö Çááøóåö ÝóÌóÇÒó Ãä íÏÝÚ
ãäåÇ ÅáÇ ÇáúãõßóÇÊóÈö¡ æóáóÇ íóÌõæÒó Ãóäú íõÏúÝóÚó ãöäó ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
Åöáóì Ûóäöíøò Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÏúÝóÚó ãöäúåóÇ Åöáóì ÇáúãõßóÇÊóÈö¡
æóÍõßúãõ ÇáúãõÏóÈøóÑö æóÃõãøö ÇáúæóáóÏö ßóÍõßúãö ÇáúÚóÈúÏö æóÇáúÃóãóÉö
Ýöí Ãóäú áóÇ íóÌõæÒó ÏóÝúÚõ ÇáÒøóßóÇÉö æóÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÅöáóíúåöãóÇ
æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóÇ ÃóÍóÏðÇ Úóáóì ÛóíúÑö Ïöíäö
ÇáúÅöÓúáóÇãö) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ. Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö
æóÇáÒøóßóæóÇÊö Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ ÏóÝúÚõåóÇ Åöáóì ßóÇÝöÑò ÓóæóÇÁð ßóÇäó
ÍóÑúÈöíøðÇ Ãóæú ÐöãøöíøðÇ æóÇÎúÊóÇÑó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÏóÝúÚó
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö æóÒóßóÇÉó ÇáúÝöØúÑö Åöáóì ÇáÐøöãøöíøö Ïõæäó ÇáúÍóÑúÈöíøö
æóãóäóÚó ãöäú ÏóÝúÚö ÒóßóÇÉö ÇáúÃóãúæóÇáö ÅöáøóÇ áöãõÓúáöãò¡ æóÞóÏú
ãóÖóÊú åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉõ Ýöí ÞöÓúãö ÇáÕøóÏóÞóÇÊö.
(10/519)
æóãöäó ÇáÏøóáöíáö Úóáóíúåö: Ãóäøóåõ ÍóÞøñ
ãõÎúÑóÌñ ÈóÇÓöãö ÇáÊøóßúÝöíÑö Ýóáóãú íóÌõÒú æóÖúÚõåõ Ýöí ÇáúßõÝøóÇÑö
ßóÇáúÚöÊúÞö Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö æóÇáúÞóÊúáö¡ æóáöÃóäøó ßõáøó ãóäú
áóãú íóÌõÒú ÏóÝúÚõ ÒóßóÇÉö ÇáúãóÇáö Åöáóíúåö áóãú íóÌõÒú ÏóÝúÚõ
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Åöáóíúåö ßóÇáúÍóÑúÈöíøö.
(ãóÓúÃóáóÉñ:)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: ((æóÞóÇáó) Ýöí ÇáúÞóÏöíãö áóæú Úóáöãó ÈóÚúÏó
ÅöÚúØóÇÆöåö Ãóäøóåõ Ûäöíñ ÃóÌúÒóÃóåõ Ëõãøó ÑóÌóÚó Åöáóì Ãóäøóåõ áóÇ
íõÌúÒöÆõåõ (ÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ) ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ æóåóÐóÇ ÃóÞúíóÓõ
áöÃóäøóåõ ÃóÚúØóì ãóäú áóãú íóÝúÑöÖúåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì áóåõ Èóáú
ÍóÑøóãóåõ Úóáóíúåö æóÇáúÎóØóÃõ ÚöäúÏóåõ Ýöí ÇáúÃóãúæóÇáö Ýöí Íõßúãö
ÇáúÚóãúÏö ÅöáøóÇ Ýöí ÇáúãóÃúËóãö) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉõ ÞóÏú ãóÖóÊú Ýöí ÞöÓúãö
ÇáÕøóÏóÞóÇÊö¡ æóÐóßóÑúäóÇ Ãóäøóåõ ÅöÐóÇ ÃóÚúØóì ãöäó ÇáÒøóßóæóÇÊö Ãóæö
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ãóäú Ùóäøó Ãóäøóåõ ãÓÊÍÞÇð ÝóÈóÇäó ÛóíúÑó ãõÓúÊóÍöÞøò¡
ÝóÅöäú ÎóÑóÌó ãöäú Ãóåúáö ÇáöÇÓúÊöÍúÞóÇÞö Èößóæúäöåö ÚóÈúÏðÇ Ãóæú
ßóÇÝöÑðÇ áóãú íõÌúÒöåö áöÃóäøó ÇáÑøöÞøó æóÇáúßõÝúÑó ÃóãóÇÑóÉñ ÙóÇåöÑóÉñ
Þóáøó ãóÇ íóÎúÝóíóÇäö ãóÚóåóÇ ÝóÅöäøó ÇáúÎóØóÃó ÝöíåóÇ áöÊóÞúÕöíÑò
ãöäúåõ Ýöí ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÚóáóíúåóÇ¡ æóÅöäú ÎóÑóÌó ãöäú Ãóåúáö
ÇáöÇÓúÊöÍúÞóÇÞö áößóæúäöåö ÛóäöíøðÇ¡ ÝóÅöäú áóãú íóÌúÊóåöÏú Ýöíåö ÚöäúÏó
ÇáÏøóÝúÚö Åöáóíúåö áóãú íõÌúÒöåö áöÊóÞúÕöíÑöåö¡ æóÅöäö ÇÌúÊóåóÏó ÝóÝöí
ÅöÌúÒóÇÆöåö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÞóÇáóåõ Ýöí ÇáúÞóÏöíãö æóÈöåö ÞóÇáó ãóÇáößñ æóÃóÈõæ
ÍóäöíÝóÉó íõÌúÒöÆõåõº áöÃóäøóåõ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÚúãóáó Úóáóì ÇÌúÊöåóÇÏöåö
Ýóáóãú íóáúÒóãúåõ ÇáúÅöÚóÇÏóÉõ ãóÚó æõÌõæÏö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö æóáöÃóäøó
ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÞóÇáó áöáÑøóÌõáóíúäö
ÇááøóÐóíúäö æóÞóÝóÇ Úóáóíúåö æóÓóÃóáóÇåõ ãöäú ãóÇáö ÇáÕøóÏóÞóÉö: (Åöäú
ÔöÆúÊõãóÇ ÝóáóÇ ÍóÙøó ÝöíåóÇ áöÛóäöíøò æóáóÇ áöÐöí ãöÑøóÉò Óóæöíøò)
Ëõãøó ÃóÚúØóÇåõãóÇ ÑõÌõæÚðÇ Åöáóì ÞóæúáöåöãóÇ æóÚóãóáðÇ Úóáóì ÇáÙøóÇåöÑö
ãöäú ÃóÍúæóÇáöåöãóÇ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö Ãóäøóåõ áóÇ
íõÌúÒöÆõåõº áöÃóäøó ÇáúÎóØóÃó Ýöí ÇáúãõÓúÊóÍöÞøö íóãúäóÚõ ãöäó
ÇáúÅöÌúÒóÇÁö ßóãóÇ áóæú ÈóÇäó ÚóÈúÏðÇ Ãóæú ßóÇÝöÑðÇ¡ æóáöÃóäøó ÇáúÎóØóÃó
Ýöí ÏóÝúÚö ÇáúÍõÞõæÞö Åöáóì ÛóíúÑö ãõÓúÊóÍöÞøöåóÇ áóÇ íóÞúÊóÖöí
ÇáúÈóÑóÇÁóÉó ãöäúåóÇ ßóÇáúæóÏóÇÆöÚö ÅöÐóÇ ÏõÝöÚóÊú Åöáóì ÛóíúÑö
ÃóÑúÈóÇÈöåóÇ æóÇáÏøõíõæäö ÅöÐóÇ ÃõÏøöíóÊú Åöáóì ÛóíúÑö ÃóÕúÍóÇÈöåóÇ¡
æóãöËúáõ åóÐóíúäö ÇáúÞóæúáóíúäö Ýöí åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÇáúãõÌúÊóåöÏõ
Ýöí ÇáúÞöÈúáóÉö ÅöÐóÇ ÊóíóÞøóäó ÇáúÎóØóÃó¡ æóÇáúãõÊóíóãøöãõ ÅöÐóÇ æóÌóÏó
ÇáúãóÇÁó Ýöí ÑóÍúáöåö¡ æóÇáúãõÕóáøóì ÅöÐóÇ Úóáöãó Ãóäøóåõ ßóÇäó Ýí ËæÈå
äÌÇÓÉ Ãæ äÓí ÞÑÃÉ ÇáúÝóÇÊöÍóÉö æóãóäö ÇÔúÊóÈóåóÊú Úóáóíúåö ÇáÔøõåõæÑõ
Ýöí ÑóãóÖóÇäó ÝóÈóÇäó Ãóäøóåõ ÕóÇãó ÔóÚúÈóÇäó ÝóÝöí åóÐöåö ÇáúãóÓóÇÆöáö
ßõáøöåóÇ ÞóæúáóÇäö ßóÏóÝúÚö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö Åöáóì ãóäú ÈóÇäó Ãäå Ûäí.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì: (æóíõßóÝøöÑõ ÈöÇáØøóÚóÇãö ÞóÈúáó ÇáúãóÓöíÓö
áöÃóäøóåóÇ Ýöí ãóÚúäóì ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÞóÈúáóåóÇ¡ æóáóæú ÃóÚúØóì
ãöÓúßöíäðÇ ãõÏøóíúäö ãõÏøðÇ Úóäú ÙöåóÇÑöåö æóãõÏøðÇ Úóäö Çáúíóãöíäö
ÃóÌúÒóÃóåõ áöÃóäøóåõãóÇ ßÝÇÑÊÇä ãÎÊáÝÊÇä) .
(10/520)
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ ÊóÍúÑöíãõ
ÇáúãóÓöíÓö ÞóÈúáó ÇáÊøóßúÝöíÑö ÈöÇáúÚöÊúÞö æóÇáÕøöíóÇãö ÝóãöãøóÇ
ÃóÌóÇÈóåõ ÇáäøóÕøõ æóÃóÌúãóÚó Úóáóíúåö ÇáúÝõÞóåóÇÁõ ÞóÇáó Çááøóåö
ÊóÚóÇáóì: {ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò ãöäú ÞóÈúáö Ãóäú íóÊóãóÇÓøóÇ Ðóáößõãú
ÊõæÚóÙõæäó Èöåö æóÇááøóåõ ÈãÇ ÊÚãáæä ÎÈíÑ Ýóãóäú áóãú íóÌöÏú ÝóÕöíóÇãõ
ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö} [ÇáãÌÇÏáÉ: 3¡ 4] æóÃóãøóÇ ÊóÍúÑöíãõ
ÇáúãóÓöíÓö ÞóÈúáó ÇáúÅöØúÚóÇãö ÝóÞóÏú ÌóæøóÒóåõ ãóÇáößñ æóÓõÝúíóÇäõ
ÇáóËøóæúÑöíøõ áöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÞóíøóÏó ÇáúÚöÊúÞó æóÇáÕøöíóÇãó
ÈöÊóÍúÑöíãö ÇáúãóÓöíÓö ÞóÈúáóåõãóÇ ÝóÈóÞöíóÇ Úóáóì ÊóÞúíöíÏöåöãóÇ
æóÃóØúáóÞó ÇáúÅöØúÚóÇãó æóáóãú íõÞóíøöÏúåõ ÈöÊóÍúÑöíãö ÇáúãóÓöíÓö
ÞóÈúáóåõ ÝóÍõãöáó Úóáóì ÅöØúáóÇÞöåö. æóÐóåóÈó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Åöáóì Ãóäøó
ÇáúãóÓöíÓó ÞóÈúáó ÇáúÅöØúÚóÇãö íõÍóÑøóãõ ßóÊóÍúÑöíãöåö ÞóÈúáó ÇáúÚöÊúÞö
æóÇáÕøöíóÇãö áöÃóäøó Ðóáößó ßõáøóåõ ÊóßúÝöíÑñ Úóäú ÙöåóÇÑöåö áöÃóäøó
ÇáúãõØúáóÞó ãóÍúãõæáñ Úóáóì ÇáúãõÞóíøóÏö ãöäú ÌöäúÓöåö ßóÇáÔøóåóÇÏóÉö¡
æóáöÃóäøóåõ áóãøóÇ æóÌóÈó Íóãúáõ ÇáúãõØúáóÞö Úóáóì ãõÞóíøóÏò æóÇÍöÏò
ßóÇäó Íóãúáõåõ Úóáóì ãõÞóíøóÏóíúäö Ãóæúáóì áöÃóäøóåõãóÇ ÃóæúßóÏõ¡
æóáöÃóäøóåõ áóãøóÇ áóÒöãó áöÊóÛúáöíÙö ÍóÇáö ÇáÙøöåóÇÑö Ãóäú íõßóÝøöÑó
ÞóÈúáó æõÌõæÏö ÇáúãóÓöíÓö Ýöí ÇáÊøóßúÝöíÑö ÈöÇáÕøöíóÇãö æóåõæó ÃóØúæóáõ
æóÒóãóÇäõåõ ÃóÖóÑøõ ßóÇäó ÊóÃúÎöíÑõåõ Úóäö ÇáÊøóßúÝöíÑö ÈöÇáúÅöØúÚóÇãö
ãóÚó ÞõÑúÈöåö ÃÍÞ.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõßóÝøöÑó ÅöáøóÇ
ßóÝøóÇÑóÉð ßóÇãöáóÉð ãöäú Ãóíøö ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö ßóÝøóÑó) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÈóÚøöÖó
ßóÝøóÇÑóÉó ÇáÙøöåóÇÑö æóáóÇ ÛóíúÑóåóÇ ãöäó ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö ÝóíõÚúÊöÞõ
ÈóÚúÖó ÑóÞóÈóÉò æóíõÊöãøõåóÇ ÈöÈóÚúÖö ÇáÕøóæúãö Ãóæú íóÕõæãõ ÈóÚúÖó
ÇáÕøöíóÇãö æóíõÊöãøõ ÈöÇáúÅöØúÚóÇãö ÍóÊøóì íõßúãöáóåóÇ ãöäú ÃóÍóÏö
ÇáÃÌäÇÓ¡ ÝÅÐÇ ßóÇäó ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚöÊúÞö ßóãøóáó ÚöÊúÞó ÑóÞóÈóÉò æóÅöäú
ßóÇäó ãöäú Ãóåúáö ÇáÕøöíóÇãö ßóãøóáó Õóæúãó ÔóåúÑóíúäö æóÅöäú ßóÇäó ãöäú
Ãóåúáö ÇáúÅöØúÚóÇãö ßóãøóáó ÅØÚÇã ÓÊíä ãÓßíäÇð áÃä Çááå íóÌõæÒõ Ãóäú
íóÍúÕõáó ÇáÊøóÑúÊöíÈõ Èóíúäó ÃóßúËóÑó ãöäó ÇáúÃóÌúäóÇÓö ÇáËøóáóÇËóÉö
æóáóÇ ÇáÊøóÎúíöíÑõ Èóíúäó ÃóßúËóÑó ãöäú ÃóÌúäóÇÓò ËóáóÇËóÉò æóáöÃóäøóåõ
íóÕöíÑõ ÈöÊóÈúÚöíÖö ÇáúÃóÌúäóÇÓö Ãóæú ÊóÝúÑöíÞöåóÇ ÌóÇãöÚðÇ Èóíúäó
ÇáúÈóÏóáö æóÇáúãõÈúÏóáö æóÇáúÅöÖúÑóÇÑõ íóãúäóÚõ ãöäó ÇáúÌóãúÚö
ÈóíúäóåõãóÇ.
ÝóÅöäú Þöíáó: Ãóæó áóÓúÊõãú ÊóÞõæáõæäó Ýöíãóäú æóÌóÏó ãöäó ÇáúãóÇÁö ãóÇ
íóßúÝöíåö Ãä íóÓúÊóÚúãöáõåõ æóíóÊóíóãøóãõ áöÈóÇÞöíåö æóåõæó ÌóãúÚñ
Èóíúäó ÇáúÈóÏóáö æóÇáúãõÈúÏóá. Þöíáó: ÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú
æóÌúåóíúäö: ÙóÇåöÑò æóãóÚúäðì ÃóãøóÇ ÇáÙøóÇåöÑõ ÝóáöÃóäøóåõ Ýöí
ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÞóÇáó {ÝÊÍÑíÑ ÑÞÈÉ ãä ÞÈá Ãä íÊãÇÓÇ} Åöáóì Ãóäú ÞóÇáó
{Ýóãóäú áóãú íóÌöÏú ÝóÕöíóÇãõ ÔóåúÑóíúäö ãõÊóÊóÇÈöÚóíúäö} [ÇáãÌÇÏáÉ: 3¡
4] ÝóÌóÚóáó ÇáÕøöíóÇãó ÈóÏóáðÇ ãöäú ÌóãöíÚö ÇáÑøóÞóÈóÉö ÇáúßóÇãöáóÉö
ÇáøóÊöí ßóÇäóÊú ÝóÑóÖóåõ Ýóí ÇáÊøóßúÝöíÑö æóÞóÇáó Ýöí ÇáÊøóíóãøõãö
{Ýóáóãú ÊóÌöÏõæÇ ãóÇÁð ÝóÊóíóãøóãõæÇ} [ÇáãÇÆÏÉ: 6] ÝóÐóßóÑó ãóÇÁð
ãõäúßóÑðÇ ÝóÕóÇÑó ÝóÑúÖóåõ Ãí ãÇ æÌÏå. ÃãÇ ÇáúãóÚúäóì Ýóåõæó Ãóäøó
ÇáÊøóíóãøõãó ÞóÏú íóäõæÈõ ÊóÇÑóÉð Úóäú ØóåóÇÑóÉö ÈóÚúÖöåö Ýöí ÇáúÍóÏóËö
æóáóÇ ÊõãóÇËöáõ
(10/521)
ÇáØøóåóÇÑóÉõ Ýöí ÇáúÈóÚúÖö ÚöÊúÞó
ÇáúÈóÚúÖö æóÕóæúãó ÇáúÈóÚúÖö ÝóÌóÇÒó Ýöí ÇáúæóÇÌöÏö áöÈóÚúÖö ÇáúãóÇÁö
Ãóäú íóäõæÈó Úóäú ÈóÇÞöíåö æóÕóÍøó ÇáúÌóãúÚõ ÈóíúäóåõãóÇ æóáóíúÓó
ßóÐóáößó Õóæúãõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉö áöÃóäøóåõ áóÇ íóäõæÈõ Úóäú ÈóÚúÖö
ÇáúÚöÊúÞö Ýóáóãú íóÌõÒö ÇáúÌóãúÚõ ÈóíúäóåõãóÇ æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóßõáøõ ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö ÈöãõÏøö ÇáäøóÈöíøö -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - áóÇ ÊóÎúÊóáöÝõ æóÝöí ÝóÑúÖö Çááøóåö
Úóáóì áöÓóÇäö ÑÓæá Çááå - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - æÓäÉ äÈíå
- Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ãÇ íÏá Úáì Ãäå ÈãÏ ÇáäÈí - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - æóßóíúÝó íóßõæäõ ÈöãõÏøö ãóäú áóãú íõæáóÏú
Ýöí ÚåÏå Ãæ ãÏ ÃÍÏË ÈÚÏå æÅäãÇ ÞáÊ ãÏÇ áßá ãÓßíä áÍÏíË ÇáäÈí - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Ýí ÇáãßÝÑ Ýí ÑãÖÇä ÝÅäå ÂÊì - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÈÚÑÞ Ýíå ÎãÓÉ ÚÔÑ ÕÇÚÇð ÝÞÇá ááãßÝÑ ßÝÑ Èå
æÞÏ ÃÚáãå Ãä Úáíå ÅØÚÇã ÓÊíä ãÓßíäÇð ÝåÐÇ ãÏÎáå æßÇäÊ ÇáßÝÇÑÉ ÈÇáßÝÇÑÉ
ÃÔÈå Ýí ÇáÞíÇÓ ãä Ãä äÞíÓåÇ Úáì ÝÏíÉ Ýí ÇáÍÌ æÞÇá ÈÚÖ ÇáäÇÓ ÇáãÏ ÑØáÇä
ÈÇáÍÌÇÒí æÞÏ ÇÍÊÌÌäÇ Ýíå ãÚ Ãä ÇáÂËÇÑ Úáì ãÇ ÞáäÇ Ýíå æÃãÑ ÇáäÇÓ ÈÏÇÑ
ÇáåÌÑÉ æãÇ íäÈÛí áÃÍÏ Ãä íßæä ÇÚáã ÈåÐÇ ãä Ãåá ÇáãÏíäÉ æÞÇáæÇ ÃíÖÇð áæ
ÃÚØì ãÓßíäÇð æÇÍÏÇð ØÚÇã ÓÊíä ãÓßíäÇ Ýí ÓÊíä íæãÇð ÃÌÒÃå (ÞÇá ÇáÔÇÝÚí)
ÑÍãå Çááå: áÆä ÃÌÒÃå Ýí ßá íæã æåæ æÇÍÏ áíÌÒÆå Ýí ãÞÇã æÇÍÏ ÝÞíá áå
ÃÑÃíÊ áæ ÞÇá ÞÇÆá ÞÇá Çááå {æÃÔåÏæÇ Ðæí ÚÏá ãäßã} ÔÑØÇä ÚÏÏ æÔåÇÏÉ ÝÃäÇ
ÃÌíÒ ÇáÔåÇÏÉ Ïæä ÇáÚÏÏ ÝÅä ÔåÏ Çáíæã ÔÇåÏ Ëã ÚÇÏ áÔåÇÏÊå Ýåí ÔåÇÏÊÇä ÝÅä
ÞÇá áÇ ÍÊì íßæäÇ ÔÇåÏíä ÝßÐáß áÇ ÍÊì íßæäæÇ ÓÊíä ãÓßíäÇð æÞÇá ÃíÖÇð áæ
ÃØÚãå Ãåá ÇáÐãÉ ÃÌÒÃå ÝÅä ÃÌÒà Ýí ÛíÑ ÇáãÓáãíä æÞÏ ÃæÕì Çááå ÊÈÇÑß
æÊÚÇáì ÈÇáÃÓíÑ Ýáã áÇ íÌÒÆ ÃÓíÑ ÇáãÓáãíä ÇáÍÑÈí æÇáãÓÊÃãäæä Åáíåã) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÞóÏú ãóÖóì ÇáúßóáóÇãõ Ýöí ÃóÚúÏóÇÏö ÇáúÃóãúÏóÇÏö
æóÅöäøó áößõáøö ãöÓúßöíäò ãõÏøðÇ æóÇÍöÏðÇ Ýöí ÌóãöíÚö ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö
ÅöáøóÇ ÝöÏúíóÉó ÇáúÃóÐóì ÝóÅöäøó áößõáøö ãöÓúßöíäò ãõÏøóíúäö¡ ÝóÃóãøóÇ
ãöÞúÏóÇÑõ ÇáúãõÏø æóåõæó ãõÏøõ ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã
ó - æóÞóÏúÑõåõ ÑöØúáñ æóËõáõËñ ÈöÇáúÚöÑóÇÞöíøö Ýöí ÌóãöíÚö
ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö¡ æÞÇá ãÇáß ÌãíÚ ÇáßÝÇÑÇÊ ÈÚÌ ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÅöáøóÇ ßóÝøóÇÑóÉó ÇáÙøöåóÇÑö ÝóÅöäøóåóÇ ÈöÇáúãõÏøö
ÇáúÍóÌøóÇÌöíøö æóÃóÕúáõ åóÐóÇ ÕóÇÚõ ÇáÒøóßóÇÉö æóÞóÏú ãóÖóì Ýöí ßöÊóÇÈö
ÇáÒßÇÉ.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (áóæú ÛóÏøóÇåõãú Ãóæú ÚóÔøóÇåõãú æóÅöäú
ÊóÝóÇæóÊó Ãóßúáõåõãú ÝóÃóÔúÈóÚóåõãú ÃóÌúÒóÃó) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: íóÚúäöí ÈöåóÐóÇ ÃóÈóÇ ÍóäöíÝóÉó æóÃóÕúÍóÇÈóåõ
ÞóÇáõæÇ Åöäøóåõ áóæú ÛóÏøóì ÇáúãóÓóÇßöíäó æóÚóÔøóÇåõãú ÃóÌóÒúÃóåõ æóÅöäú
áóãú íõÌúÒöåö ÚöäúÏó ÇáÔøóÇÝöÚöíøö. ÞóÇáõæÇ: áöÃóäøó ÇáúãóÞúÕõæÏó
ÈöÇáúÅöØúÚóÇãö ÓóÏøõ ÇáúÌóæúÚóÉö
(10/522)
æóÅöÕúáóÇÍõ ÇáúÎóáøóÉö æóåóÐóÇ ãóæúÌõæÏñ
Ýöí ÇáúÅöØúÚóÇãö ÈöÇáúÛóÏóÇÁö æóÇáúÚóÔóÇÁö ßóæõÌõæÏöåö ÈöÇáúÚóØóÇÁö.
æóÏóáöíáõäóÇ åõæó Ãóäøó ßõáøó ãóÇ æóÌóÈó ÕóÑúÝõåõ Ýöí ÇáúãóÓóÇßöíäö
áóÒöãó Ýöíåö ÇáúÚóØóÇÁõ æóÇáÊøóãúáöíßõ ßóÇáúßõÓúæóÉö æóáöÃóäøóåõ ÞõæÊñ
æóÌóÈó ÕóÑúÝõåõ Åöáóì ÇáúãóÓóÇßöíäö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íõÑóÇÚóì Ýöíåö
ÇáÊøóãúáöíßõ ßóÇáÒøóßóÇÉö¡ æóáöÃóäøó ÇÓúÊöåúáóÇßó ÇáØøóÚóÇãö ßóÇäó Úóáóì
ãöáúßöåö Ýóáóãú íõÌúÒöåö Úóäú ßóÝøóÇÑóÊöåö ÃóÕúáðÇ ÅöÐóÇ ÃóÈóÇÍó
ÇáúãóÓóÇßöíäó ÅöØúÚóÇãóåõãú¡ æóáöÃóäøó ÇáäøöíøóÉó Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
ãõÓúÊóÍóÞøóÉñ ÚäÏ ÅÎÑÇÌåÇ Úóäú ãöáúßöåö æóäöíøóÉõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÚöäúÏó
ÇáúÛóÏóÇÁö æóÇáúÚóÔóÇÁö ãõÊóÚóÐøöÑóÉñ áöÃóäøóåõ Åöäú äóæóì ÚöäúÏó
ÇáÊøóÞúÏöíãö ßóÇäóÊú äöíøóÉð ÞóÈúáó ÇáúÅöÎúÑóÇÌö æóÅöäú äóæóì ÚöäúÏó
ÇáúÃóßúáö ßóÇäóÊú äöíøóÉð ÈóÚúÏó ÇáöÇÓúÊöåúáóÇßö æóÅöäú äóæóì ãóÚó ßõáøö
áõÞúãóÉò ÔóÞøó¡ æóáöÃóäøó ÇáÊøóãúáöíßó ÃóÚóãøõ ãóäúÝóÚóÉð ãöäó ÇáúÃóßúáö
áöÃóäøóåõ íóÞúÏöÑõ Úóáóì ÅöÏúÎóÇáöåö Úóáóì ÈóíúÚöåö æóÚóáóì Ãóßúáöåö
Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íóÓúÞõØó ÍóÞøõåõãú ãöäú Úõãõæãö ÇáúãóäóÇÝöÚö
ÈöÃóÎúÐöåóÇ æóÝöí åóÐóÇ ÇäÝÕÇá Úä ÇáÇÓÊÏáÇá.
(ãÓÃáÉ:)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: (æóÅöäú ÃóÚúØóÇåõãú ÞöíãóÉó ÇáØøóÚóÇãö ÚóÑóÖðÇ
ÃóÌúÒóÃó ÝóÅöäøóåõ ÃóÊúÑóßó ãóÇ äóÕøóÊö ÇáÓøõäøóÉõ ãöäó ÇáúãößúíóáóÉö
ÝóÃóØúÚóãó ÓöÊøöíäó ÕóÈöíøðÇ Ãóæú ÑöÌóÇáðÇ ãóÑúÖóì Ãóæú ãóäú áóÇ
íõÔúÈöÚõåõãú ÅöáøóÇ ÃóÖúÚóÇÝõ ÇáúßóÝøóÇÑóÉö ÝóãóÇ íóÞõæáõ ÅöÐóÇ ÃõÚúØöíó
ÚóÑóÖðÇ ãóßóÇäó ÇáúãößúíóáóÉö áóæú ßóÇäó ãõæÓöÑðÇ íõÚúÊöÞõ ÑóÞóÈóÉð
ÝóÊóÕóÏøóÞó ÈöÞöíãóÊöåóÇ ÝóÅöäú ÃóÌóÇÒó åóÐóÇ ÝóÞóÏú ÃóÌóÇÒó
ÇáúÅöØúÚóÇãó æóåõæó ÞóÇÏöÑñ Úóáóì ÇáÑøóÞóÈóÉö æóÅöäú ÒóÚóãó Ãóäøóåõ áóÇ
íóÌõæÒõ ÅöáøóÇ ÑóÞóÈóÉñ Ýóáöãó ÌóæøóÒó ÇáúÚóÑóÖó æóÅöäøóãóÇ ÇáÓøõäøóÉõ
ãößúíóáóÉõ ØóÚóÇãò ãóÚúÑõæÝóÉñ æóÅöäøóãóÇ íóáúÒóãõåõ Ýöí ÞöíóÇÓö
Þóæúáöåö åóÐóÇ Ãóäú íõÍöíáó ÇáÕøóæúãó æóåõæó ãõØöíÞñ áóåõ Åöáóì
ÇáÖøöÏøö) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÞóÇáóåõ ÇÍúÊöÌóÇÌðÇ Ýöí ÌóæóÇÒö ÅöÎúÑóÇÌö
ÇáúÞöíóãö Ýöí ÇáÒøóßóæóÇÊö æóßóÐóáößó Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö æóÞóÏú
ÊóÞóÏøóãó ÇáúßóáóÇãõ ãóÚóåõ Ýöí ÇáúãóäúÚö ãöäú ÅöÎúÑóÇÌö ÇáúÞöíóãö Ýöí
ÇáÒøóßóæóÇÊö æóßóÐóáößó Ýöí ÇáúßóÝøóÇÑóÇÊö.
æóãöäó ÇáúÞöíóÇÓö Ýöí ÛóíúÑö ÇáúãóÓúÃóáóÉö Ãäå ÃóÍóáøóåóÇ íõßóÝøöÑú
ÈöåóÇ æóáóãú íóÌõÒú ÅöÎúÑóÇÌó ÇáúÞöíãóÉö Ýöí ÇáúÚöÊúÞö.
ÝóÅöäú ÞóÇáõæÇ: æóÇáúãóÚúäóì Ýöí ÇáúÚöÊúÞö Ãóäøóåõ ãõÓúÊóÍóÞøñ
áöáúÚóÈúÏö æóáóíúÓó Ýöí ÇáúÚöÊúÞö Ãóäøóåõ íóÓúÊóÍöÞøõ ÇáúÚóÈúÏõ¡ ÝóÅöÐóÇ
ÃóÎúÑóÌó ÞöíãóÊóåõ ÕóÇÑóÊú ãóÕúÑõæÝóÉð Ýöí ÛóíúÑö ãõÓúÊóÍóÞøöåö æóáóíúÓó
ßóÐóáößó ÞöíãóÉõ ÇáØøóÚóÇãö æóÇáúßõÓúæóÉö áöÃóäøóåõ ÇäúÕóÑóÝó Ýöí
ãõÓúÊóÍöÞøö ÇáØøóÚóÇãö æóÇáúßõÓúæóÉö. ÞõáúäóÇ: áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó Ãóäú
íóÏúÝóÚó Åöáóì ÇáúãõÓúÊóÍöÞøö ÛóíúÑõåõ æóÈóíúäó Ãóäú íóÏúÝóÚó ÇáúÍóÞøó
Åöáóì ÛóíúÑö ãõÓúÊóÍöÞøöåö Ýöí Ãóäøóåõ íóÕúÑöÝõ ÇáúÍóÞøó Åöáóì ÛóíúÑö
ãõÓúÊóÍöÞøöåö ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ýöí ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó
Ãóäú íóÏúÝóÚó Åöáóì ÕóÇÍöÈö ÇáúÍóÞøö ÞöíãóÊóåõ ÈóÏóáó ÍóÞøöåö ßóãóÇ áóÇ
íóÌõæÒõ Ãä íÏÝÚå Åáì ÛíÑå. ÝÅä ÞÇáæÇ: ÃæáíÓ ÇáúÞöíóÇÓõ íõÌóæøöÒõ Ãóäú
íóÏúÝóÚó Åöáóì ÕóÇÍöÈö ÇáúÍóÞøö ÞöíãóÉó ÍóÞøöåö Úóäú ÊóÑóÇÖò ÝóßóÐóáößó
íóÌõæÒõ Ãóäú íóÏúÝóÚó Åöáóì ÇáúãóÓóÇßöíäö ÞöíãóÉó ãóÇ íóÓúÊóÍöÞøõæäóåõ
Úóäú ÊóÑóÇÖò Þöíáó: áöÃóäøó ÍõÞõæÞó ÇáúÂÏóãöíøöíäó ÊóÊóÚóíøóäõ ÝóÌóÇÒó
Ãóäú íóÞóÚó ÇáÊøóÑóÇÖöí Úóáóì ÇáúÞöíãóÉö æóÇáúßóÝøóÇÑóÉõ ãõÓúÊóÍóÞøóÉñ
áöÛóíúÑö ãõÚöíøóäò Ýóáóãú íóÕöÍøó ÇáÊøóÑóÇÖöí Úóáóì ÇáúÞöíãóÉö æÇááå
ÃÚáã. äÌÒ ßÊÇÈ ÇáÙåÇÑ.
(10/523)
(ÈÓã Çááå ÇáÑÍãä ÇáÑÍíã)
(ãÎÊÕÑ ãä ÇáÌÇãÚ ãä ßÊÇÈí áÚÇä ÌÏíÏ æÞÏíã æãÇ ÏÎá ÝíåãÇ ãä ÇáØáÇÞ ãä
ÃÍßÇã ÇáÞÑÂä æãä ÇÎÊáÇÝ ÇáÍÏíË)
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ ÇááøöÚóÇäõ ÝóãóÃúÎõæÐñ ãöäó ÇááøóÚúäö:
æóåõæó ÇáúÅöÈúÚóÇÏõ æóÇáØøóÑúÏõ¡ íõÞóÇáõ: áóÚóäó Çááøóåõ ÝõáóÇäðÇ¡ Ãí
ÃÈÚÏå Çááå æØÑÏå.
ÞÇá ÇáÔøóãøóÇÎõ:
(ÐóÚóÑúÊõ Èöåö ÇáúÞóØóÇ æóäóÝóíúÊõ Úóäúåõ ... ãóÞóÇãó ÇáÐøöÆúÈö
ßóÇáÑøóÌõáö ÇááøóÚöíäö)
Ãóíö ÇáØøóÑöíÏó ÇáúÈóÚöíÏó: ÝóÓõãøöíó ÇááøöÚóÇäõ áöÚóÇäðǺ áöÃóäøóåõ
ãõæÌöÈñ áöÈõÚúÏö ÃóÍóÏö ÇáúãõÊóáóÇÚöäóíúäö ãöäó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì
áöáúÞóØúÚö ÈößóÐöÈö ÃóÍóÏöåöãóÇ æóÅöäú áóãú íóÊóÚóíøóäú.
æóÞöíáó Èóáú Óõãøöíó áöÚóÇäðÇ áöãóÇ Ýöíåö ãöäú áóÚúäö ÇáÒøóæúÌö
áöäóÝúÓöåö¡ æóíõÞóÇáõ ÇáúÊóÚóäó ÇáÑøóÌõáõ¡ ÅöÐóÇ áóÚóäó äóÝúÓóåõ¡
æóáóÇÚóäó¡ ÅöÐóÇ áóÇÚóäó ÒóæúÌóÊóåõ¡ æóíõÞóÇáõ: ÑóÌõáñ áóÚóäóÉñ -
ÈöÊóÍúÑöíßö ÇáúÚóíúäö - ÅöÐóÇ ßóÇäó ßóËöíÑó ÇááøóÚúäö¡ æóÑóÌõáñ áóÚúäóå
- ÈöÊóÓúßöíäö ÇáúÚóíúäö - ÅöÐóÇ áóÚóäóåõ ÇáäøóÇÓõ ßóËöíÑðÇ æóãöäú Ðóáößó
ãóÇ Ñõæöíó Úóäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
Ãóäøóåõ ÞóÇáó: " ÇÊøóÞõæÇ ÇáúãóáóÇÚöäó "¡ æóãóÚúäóÇåõ ÇÍúÐóÑõæÇ
ÇáúÈóæúáó æóÇáúÛóÇÆöØó Úóáóì ÇáØøõÑõÞóÇÊöº áöÃóäøó Ðóáößó íõÄóÏøöí Åöáóì
áÚä ÇáäÇÓ áå.
(ÝóÕúáñ)
æóÇááøöÚóÇäõ Íõßúãñ æóÑóÏó Èöåö ÇáÔøóÑúÚõ Ýöí ÇáúÃóÒúæóÇÌö ÈóÚúÏó
ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö ÍóÏøö ÇáÒøöäóÇ æóÇáúÞóÐúÝö Úóáóì ÇáúÚõãõæãö.
æóÇáúÃóÕúáõ Ýöíåö ÇáúßöÊóÇÈõ¡ æóÇáÓøõäøóÉõ¡ æóÇáúÅöÌúãóÇÚõ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúßöÊóÇÈõ ÝóÞóæúáõåõ ÊóÚóÇáóì: {æóÇáøóÐöíäó íóÑúãõæäó
ÃóÒúæóÇÌóåõãú æóáóãú íóßõäú áóåõãú ÔõåóÏóÇÁõ ÅöáÇ ÃóäúÝõÓõåõãú
ÝóÔóåóÇÏóÉõ ÃóÍóÏöåöãú ÃóÑúÈóÚõ ÔóåóÇÏóÇÊò ÈöÇááøóåö Åöäøóåõ áóãöäó
ÇáÕÇÏÞíä¡ æÇáÎÇãÓÉ Ãä áÚäÉ Çááøóåö Úóáóíúåö Åöäú ßóÇäó ãöäó
ÇáúßóÇÐöÈöíäó} [ÇáäæÑ: 6¡ 7]] ÝóÈóíøóäó ÈöåóÐöåö ÇáúÂíóÉö áöÚóÇäó
ÇáÒøóæúÌö¡ Ëõãøó Èóíøóäó ÈÚÏåÇ áÚÇä
(11/3)
ÇáÒøóæúÌóÉö ÞóÇáó: {æóíóÏúÑóÃõ ÚóäúåóÇ
ÇáúÚóÐóÇÈó Ãóäú ÊóÔúåóÏó ÃÑÈÚ ÔåÇÏÇÊ ÈÇááå Åäå áãä ÇáßÇÐÈíä
æóÇáúÎóÇãöÓóÉó Ãóäøó ÛóÖóÈó Çááøóåö ÚóáóíúåóÇ Åöäú ßóÇäó ãä ÇáÕÇÏÞíä} .
ÝÞæáå: {æÇáÐíä íÑãæä ÃÒæÇÌåã} íóÚúäöí ÈöÇáÒøöäóÇ¡ ÝóßóÇäó Ðóáößó
ãõÖúãóÑðÇ Ïóáøó Úóáóíúåö ÇáúãõÙúåóÑõ.
æóÞóæúáõåõ {æóáóãú íóßõäú áóåõãú ÔõåóÏóÇÁõ ÅöáÇ ÃäÝÓåã} Ãóíú æóáóãú
íóßõäú áóåõãú ÔõåóÏóÇÁõ íóÔúåóÏõæäó áóåõãú¡ áöÃóäøó ÇáúÅöäúÓóÇäó áóÇ
íóßõæäõ ÔóÇåöÏðÇ áöäóÝúÓöåö.
æóÞóæúáõåõ {ÝóÔóåóÇÏóÉõ ÃóÍóÏöåöãú ÃóÑúÈóÚõ ÔóåóÇÏóÇÊò ÈöÇááøóåö Åöäøóåõ
áóãöäó ÇáÕÇÏÞíä} Ãóíú Ýóíóãöíäõ ÃóÍóÏöåöãú ÃóÑúÈóÚõ ÃóíúãóÇäò ÈöÇááøóåö
Åöäøóåõ áóãöäó ÇáÕøóÇÏöÞöíäó ÝöíãóÇ ÑóãóÇåóÇ Èöåö ãöäó ÇáÒøöäóÇ.
ÝóÚóÈøóÑó Úóäö Çáúíóãöíäö ÈöÇáÔøóåóÇÏóÉö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: åöíó ÔóåóÇÏóÉñ ãóÍúÖóÉñ ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÍóÞöíÞóÉö
ÇááøóÝúÙö¡ æóáöÃóäøó ÇáúÚóÏóÏó ÝöíåóÇ ãõæóÇÝöÞñ áöÚóÏóÏö ÇáÔøõåõæÏö Ýöí
ÇáÒøöäóÇ¡ æóáöÐóáößó ãóäóÚó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ãöäú áöÚóÇäö ÇáúßóÇÝöÑö
æóÇáúãóãúáõæßö¡ áöÑóÏøö ÔóåóÇÏóÊöåöãóÇ¡ æóåóÐóÇ ÊóÃúæöíáñ ÝóÇÓöÏñº
áöÃóäøó ÔóåóÇÏóÉó ÇáúÅöäúÓóÇäö áöäóÝúÓöåö ãóÑúÏõæÏóÉñ æóíóãöíäóåõ
áöäóÝúÓöåö ãóÞúÈõæáóÉñ¡ æóÇáúÚóÑóÈõ ÞóÏú ÊõÚóÈøöÑõ Úóäö Çáúíóãöíäö
ÈöÇáÔøóåóÇÏóÉö. ÞóÇáó ÞóíúÓõ Èúäõ ÇáúãõáóæøóÍö:
(ÝóÃóÔúåóÏõ ÚöäúÏó Çááøóåö Ãóäøöí ÃõÍöÈøõåóÇ ... ÝóåóÐóÇ áóåóÇ ÚöäúÏöí
ÝóãóÇ ÚöäúÏóåóÇ áöíóÇ)
Ãóíú ÃóÍóáöÝõ ÈöÇááøóåö¡ æóåóÐöåö ãóÓúÃóáóÉñ íóÃúÊöí ÇáúßóáóÇãõ ÝöíåóÇ
ãóÚó ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó.
æóÃóãøóÇ ÇáÓøõäøóÉõ ÝóÞóÏú ßóÇäó Ýöí ÞöÕøóÊóíúäö¡ ÅöÍúÏóÇåõãóÇ Ýöí
ÚõæóíúãöÑò ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö¡ æóÇáËøóÇäöíóÉõ Ýöí åöáóÇáö Èúäö ÃõãóíøóÉó¡
ÝóÃóãøóÇ ÞöÕøóÉõ ÚõæóíúãöÑò ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö ÝóÞóÏú ÑóæóÇåóÇ
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Úóäú ãóÇáößò Úóäö ÇáÒøóåúÑöíøö. æóÑóæóÇåóÇ ÇáúÃóæúÒóÇÚöíøõ
Úóäö ÇáÒøóåúÑöíøö Úóäú Óåá Èä ÓÚÏ: " Ãä ÚæíãÑ ÃÊì ÑÓæá Çááå ÝÞÇá: íóÇ
ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÑóÌõáñ æóÌóÏó
ãóÚó ÇãúÑóÃóÊöåö ÑóÌõáðÇ ÃóíóÞúÊõáõåõ ÝóÊóÞúÊõáõæäóåõ Ãóãú ßóíúÝó
íóÕúäóÚõ¿ ÝóÃóäúÒóáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì åóÐöåö ÇáúÂíóÉö¡ ÝóÞóÇáó ÑóÓõæáó
Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -: ÞóÏú ÃóäúÒóáó Çááøóåõ
Ýöíßó æóÝöí ÕóÇÍöÈóÊößó ÞõÑúÂäðÇ¡ ÝóÃóãóÑóåõãóÇ ÈöÇáúãõáóÇÚóäóÉö
ÝóáóÇÚóäóåóÇ¡ ÝóÞóÇáó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã
ó -: ÇäúÙõÑõæÇ¡ ÝóÅöäú ÌóÇÁóÊú Èöåö ÃóÏúÚóÌó ÇáúÚóíúäóíúäö¡ ÚóÙöíãó
ÇáÅáíÊíä ÎÏáÌ ÇáÓÇÞíä¡ ÝáÇ ÃÍÓÈ ÚæíãÑ ÅöáøóÇ ÞóÏú ÕóÏóÞó ÚóáóíúåóÇ¡
æóÅöäú ÌóÇÁóÊú Èöåö ÃÍíãÑ ßÃäå æÍÑÉ¡ ÝáÇ ÃÍÓÈ ÚæíãÑ ÅöáøóÇ ÞóÏú ßóÐóÈó
ÚóáóíúåóÇ. ÝóÌóÇÁóÊú Èöåö Úóáóì ÇáäøóÚúÊö ÇáøóÐöí äóÚóÊó ÑóÓõæáõ Çááøóåö
- Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ãöäú ÊóÕúÏöíÞö ÚõæóíúãöÑò¡
æóßóÇäó ÈóÚúÏõ íõäúÓóÈõ Åöáóì Ããå ".
(11/4)
æóÞóæúáõåõ: æóÍóÑóÉñ: åöíó ÏõæóíúÈøóÉñ.
æóÞóÇáó ÓóÚöíÏõ Èúäõ ÌÈíÑ: æáÞÏ ÕÇÑ ÃãíÑ ÈöãöÕúÑó æóÅöäøóåõ íõäúÓóÈõ
Åöáóì ÛóíúÑö ÃóÈöíåö.
æóÃóãøóÇ ÞöÕøóÉõ åöáóÇáö Èúäö ÃõãóíøóÉó: ÝóÞóÏú ÑóæóÇåóÇ åöÔóÇãñ Úóäú
ÚößúÑöãóÉó Úóäö ÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò: Ãóäøó åöáóÇáó ÇÈä ÃõãóíøóÉó ÞóÐóÝó
ÇãúÑóÃóÊóåõ ÈöÔóÑöíßö Èúäö ÓóÍúãóÇÁó¡ ÝóÞóÇáó ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÇáúÈóíøöäóÉõ Ãóæú ÍóÏøñ Ýöí ÙóåúÑößó¡ ÝóÞóÇáó: íóÇ
ÑóÓõæáó Çááøóåö ÅöÐóÇ ÑóÃóì ÃóÍóÏõäóÇ ÇáÑøóÌõáó Úóáóì ÇãúÑóÃóÊöåö
íóäúØóáöÞõ íóáúÊóãöÓõ ÇáúÈóíøöäóÉó¿ ÞóÇáó ÝóÌóÚóáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - íóÞõæáõ: ÇáúÈóíøöäóÉõ æóÅöáøóÇ ÝóÍóÏøñ Ýöí
ÙóåúÑößó ÞóÇáó: ÝóÞóÇáó åöáóÇáñ: æóÇáøóÐöí ÈóÚóËóßó ÈöÇáúÍóÞøö
áöíõäúÒöáóäøó Çááøóåõ Ýöí ÃóãúÑöí ãóÇ íõÈóÑøöÆõ Èöåö ÙóåúÑöíó ãöäó ÇáÍÏ
ÞÇá ÝäÒá ÌÈÑÇÆíá ÝÃäÒá Úáíå: {æÇáÐíä íÑãæä ÃÒæÇÌåã} ÍóÊøóì ÈóáóÛó:
{æóÇáúÎóÇãöÓóÉó Ãóäøó ÛóÖóÈó Çááøóåö ÚóáóíúåóÇ Åä ßÇä ãä ÇáÕÇÏÞíä}
ÝóÃóÑúÓóáó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÅáíåãÇ
ÝÌÇÁÇ ÝÞÇã åáÇá ãä ÃõãóíøóÉó ÝóÔóåöÏó æóÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - íóÞõæáõ: Çááøóåõ íóÚúáóãõ Ãóäøó ÃóÍóÏóßõãóÇ
ßóÇÐöÈñ¡ Ýóåóáú ãöäúßõãóÇ ÊóÇÆöÈñ¿ ÝóÞóÇãóÊú ÝóÔóåöÏóÊú. ÝóáóãøóÇ
ßóÇäóÊú ÚöäúÏó ÇáúÎóÇãöÓóÉö¡ ÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó -: ÃóæúÞöÝõæåóÇ ÝóÅöäøóåóÇ ãõæÌöÈóÉñ¡ ÞóÇáó ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò:
ÝóÊóáóßøóÃóÊú æóäóßóÕóÊú ÍóÊøóì ÙóäóäøóÇ ÃóäøóåóÇ ÓóÊóÑúÌöÚõ¡ Ëõãøó
ÞóÇáóÊú: áóÇ ÃóÝúÖóÍõ Þóæúãöí ÓóÇÆöÑó Çáúíóæúãö¡ ÝóãóÖóÊú¡ ÝóÝõÑøöÞó
ÈóíúäóåõãóÇ. ÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -:
ÃóÈúÕöÑõæåóÇ¡ ÝóÅöäú ÌóÇÁóÊú Èöåö ÃóßúÍóáó ÇáúÚóíúäóíúäö ÓóÇÈöÛó
ÇáúÅöáúíóÊóíúäö ÎóÏóáøóÌó ÇáÓøóÇÞöíäó Ýóåõæó áöÔóÑöíßö Èúäö ÓóÍúãóÇÁó¡
ÝóÌóÇÁóÊú Èöåö ßóÐóáößó ÝóÞóÇáó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -: áóæúáóÇ ãóÇ ãóÖóì ãöäú ßöÊóÇÈö Çááøóåö áóßóÇäó
áöí æóáóåóÇ ÔóÃúäñ.
ÝóåóÇÊóÇäö ÇáúÞöÕøóÊóÇäö æóÑóÏóÊóÇ Ýöí ÇááøöÚóÇäö¡ ÝóÐóåóÈó
ÇáúÃóßúËóÑõæäó Åöáóì Ãóäøó ÞöÕøóÉó ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö ÃóÓúÈóÞõ ãöäú ÞöÕøóÉö
åöáóÇáö Èúäö ÃõãóíøóÉó.
æóÞóÇáóÊú ØóÇÆöÝóÉñ: Åöäøó ÞöÕøóÉó åöáóÇáö Èúäö ÃõãóíøóÉó ÃóÓúÈóÞõ ãä
ÞÕÉ ÇáÚÌáÇäí¡ æÇáäÞá ÝíåãÇ ãÔÊÈå ãÎÊáÝ¡ æÇááå ÃÚáã ÈÕæÇÈ Ðáß.
(ãÓÃáÉ)
ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: " ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì
{æóÇáøóÐöíäó íóÑúãõæäó ÃóÒúæóÇÌóåõãú æóáóãú íßä áåã ÔåÏÇÁ ÅáÇ ÃäÝÓåã}
Åöáóì Þóæúáöåö {Ãóäøó ÛóÖóÈó Çááøóåö ÚóáóíúåóÇ Åöäú ßÇä ãä ÇáÕÇÏÞíä} .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÌõãúáóÉõ ÇáúÞóÐúÝö Ãóäøóåõ áóÇ íóÎúáõæ Ãóäú
íóßõæäó ãöäú ÒóæúÌò¡ Ãóæú ãöäú ÛóíúÑö ÒóæúÌò¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ãöäú ÛóíúÑö
ÒóæúÌò ÝóÊóÚóáøóÞó ÈöÞóÐúÝöåö ËóáóÇËóÉõ ÃóÍúßóÇãò¡ æõÌõæÈõ ÇáúÍóÏøö
Úóáóíúåö¡ æóåõæó ËóãóÇäõæäó ÌóáúÏóÉð Åöäú ßóÇäó ÍõÑøðÇ¡ æóÑóÏøõ
ÔóåóÇÏóÊöåö¡ æóËõÈõæÊõ ÝöÓúÞöåö¡ æóáóÇ ÊóäúÊöÝöí Úóäúåõ ÃóÍúßóÇãõ
ÇáúÞóÐúÝö ÅöáøóÇ ÈöÃóÍóÏö ÃóãúÑóíúäö¡ ÅöãøóÇ ÈöÊóÕúÏöíÞöåóÇ¡ æóÅöãøóÇ
ÈöÅöÞóÇãóÉö ÇáÈíäÉ Úáì ÒäÇåÇ ÈÃÑÈÚÉ ÔåæÏ íÚÝæä ãõÔóÇåöÏóÉó ÒöäóÇåóÇ
ÝóíóÓúÞõØõ Úóäúåõ ÇáúÍóÏøõ æóíóÒõæáõ ÝöÓúÞõåõ.
(11/5)
æóÃóÕúáõ Ðóáößó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì:
{æóÇáøóÐöíäó íóÑúãõæäó ÇáúãõÍúÕóäóÇÊö Ëõãøó áóãú íóÃúÊõæÇ ÈöÃóÑúÈóÚóÉö
ÔõåóÏóÇÁó ÝóÇÌúáöÏõæåõãú ËóãóÇäöíäó ÌóáúÏóÉð æóáÇ ÊóÞúÈóáõæÇ áóåõãú
ÔóåóÇÏóÉð ÃóÈóÏðÇ æóÃõæáóÆößó åõãõ ÇáúÝóÇÓöÞõæäó¡ ÅöáÇ ÇáøóÐöíäó ÊóÇÈõæÇ
ãöäú ÈóÚúÏö Ðóáößó æóÃóÕúáóÍõæÇ ÝóÅöäøó Çááøóåó ÛóÝõæÑñ ÑóÍöíãñ) [ÇáäæÑ:
4] .
æóÅöäú ßóÇäó ÇáúÞóÇÐöÝõ ÒóæúÌðÇ ÊóÚóáøóÞó ÈöÞóÐúÝöåö ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäó
ÇáúÃóÍúßóÇãö ÇáËøóáóÇËóÉö¡ ÇáúÍóÏøõ¡ æóÑóÏøõ ÇáÔøóåóÇÏóÉö æóÇáÊøóÝúÓöíÞõ
ÝóíóÕöíÑõ ãõÔóÇÑößðÇ áöáúÃóÌúäóÈöíøö ÝöíãóÇ íóÌöÈõ Úóáóíúåö ÈöÞóÐúÝöåóÇ¡
æóáóåõ ÅöÓúÞóÇØõ Ðóáößó Úóäú äóÝúÓöåö ÈöËóáóÇËóÉö ÃóÔúíóÇÁò íõÔóÇÑößõ
ÇáúÃóÌúäóÈöíøó Ýöí ÇËúäóíúäö ãöäúåóÇ¡ æóíóÎúÊóÕøõ ÈöÇáËøóÇáöËö¡ ÝóÃóãøóÇ
ÇáöÇËúäóÇäö ÇáúãõÓóÇæöí áöáúÃóÌúäóÈöíøö ÝöíåöãóÇ:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÊóÕúÏöíÞõåóÇ áóåõ.
æóÇáËøóÇäöí: ÅöÞóÇãóÉõ ÇáúÈóíøöäóÉö Úóáóì ÒöäóÇåóÇ¡ ÝóíóÓúÞõØõ Úóäúåõ
Èößõáøò ãöäú åóÐóíúäö ÇáúÍõßúãóíúäö ÇáúÃóÍúßóÇãõ ÇáËøóáóÇËóÉõ ÝóÃóãøóÇ
ÇáËøóÇáöËõ ÇáøóÐöí íóÎúÊóÕøõ Èöåö áöÃóÌúáö ÇáÒøóæúÌöíøóÉö Ýóåõæó
ÇááøöÚóÇäõ áöãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ ãöäó ÇáúÞõÑúÂäö ÇáúæóÇÑöÏö Ýöíåö ãöãøóÇ
íóÓúÞõØõ Èöåö æõÌõæÈõ ÇáúÍóÏøö¡ ÝóÃóãøóÇ ÇÑúÊöÝóÇÚõ ÇáúÝöÓúÞö
ÝóãõÚúÊóÈóÑñ ÈöÍóÇáöåóÇ ÝóÅöäú áóãú ÊáÞ ãä ÈóÚúÏõ æóÍõÏøóÊö ÇÑúÊóÝóÚó
Úóäúåõ ÇáúÝöÓúÞõ¡ áöÃóäøó áöÚóÇäóåõ ÞóÏú ÕóÇÑó ßóÇáúÈóíøöäóÉö ÚóáóíúåóÇ
Ýöí æõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö. æóÅöäú áóÇÚóäóÊú æóáóãú ÊõÍóÏøó ÇÍúÊóãóáó
ÇÑúÊöÝóÇÚõ ÝöÓúÞöåö æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÞóÏö ÇÑúÊóÝóÚó ÝöÓúÞõåõ¡ áöÃóäøóåõ ßóÇáúÈóíøöäóÉö Ýöí
ÍóÞøöåö áöÓõÞõæØö ÍóÏøöåö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ íóÑúÊóÝöÚõ ÝöÓúÞõåõ áöÃóäøó áöÚóÇäóåóÇ
ãõÚóÇÑöÖñ áöáöÚóÇäöåö¡ æóåõæó ãóÇäöÚñ ãöäú æõÌõæÈö ÍóÏøöåóÇ Èöåö¡ ÝóÅöäú
Þöíáó: áãÇ ÇÎúÊóÕøó ÇáÒøóæúÌõ ÈöÇáúÞóÐúÝö Ïõæäó ÇáúÃóÌúäóÈöíøö¿ Þöíáó:
áöÃóäøó ÇáÒøóæúÌó ãõÖúØóÑøñ Åöáóì ÅöÒóÇáóÉö ÇáúãóÚóÑøóÉö Úóäú ÝöÑóÇÔöåö
æóäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö ÇáøóÐöí áóíúÓó ãöäúåõ ÝóÕóÇÑó ãóÚúÐõæÑðÇ Ýöí
ÇáúÞóÐúÝö ÝóÌóÇÒó Ãóäú íõÌúÚóáó áóåõ ãöäú äóÝúíöåö ÓóÈöíáñ Åöáóì ÓõÞõæØö
ÇáúÍóÏøö æóÑóÝúÚö ÇáúãóÚóÑøóÉö æóäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö æóáóíúÓó
ÇáúÃóÌúäóÈöíøõ ãõÖúØóÑøðÇ¡ Ýóáóãú íóßõäú Ýí ÇáÞÐÝ ãÚÐæÑÇð ÝÕÇÑ ÃÛáÙ
ÍßãÇð.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì: " ÝßÇä ÈíäÇ æÇááå ÃÚáã Ýí ßÊÇÈå Ãóäøóåõ
ÃóÎúÑóÌó ÇáÒøóæúÌó ãöäú ÞóÐúÝö ÇáúãóÑúÃóÉö ÈöÇáúÊöÚóÇäöåö ßóãóÇ ÃóÎúÑóÌó
ÞóÇÐöÝó ÇáúãõÍúÕóäóÉö ÛóíúÑö ÇáÒøóæúÌóÉö ÈöÃóÑúÈóÚóÉö ÔõåõæÏò ãöãóÇ
ÞóÐóÝóåóÇ Èöåö ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇÚúáóãú Ãóäøóåõ áóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõ ÇáúÞóÇÐöÝö
áöÒóæúÌóÊöåö ãöäú ËáÇËÉ ÃÍæÇá:
ÃÍÏåãÇ: Ãóäú ÊõÕóÏøöÞóåõ Úóáóì ÇáúÞóÐúÝö¡ æóÊóÕúÏöíÞõåóÇ Ãóäú ÊõÞöÑøó
ÈöÇáÒøöäóÇ ÇáøóÐöí ÑóãóÇåóÇ Èöåö ÝóíóÓúÞõØõ Úóäúåõ Íõßúãõ ÇáúÞóÐúÝö
æóíóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó áöÑóÝúÚö ÇáúÝöÑóÇÔö æóäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ÅöÐóÇ ÕóÏøóÞóÊú¡
áöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó ÚöäúÏóåõ ÔóåóÇÏóÉñ æóÇáÔøóåóÇÏóÉõ áóÇ ÊõÞóÇãõ Úóáóì
ãõÞöÑøò æóÇáúßóáóÇãõ ãóÚóåõ íÃÊí.
(11/6)
æÇáÍÇáÉ ÇáËÇäíÉ: Ãä Êßæä ãäßÑ áöáÒøöäóÇ
áóßöäøóåõ íõÞöíãõ ÇáúÈóíøöäóÉó ÚóáóíúåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ. ÝóíóÓúÞõØõ Úóäúåõ
ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö æóíóÌõæÒõ áóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ÞóÈúáó ÅöÞóÇãóÉö
ÇáúÈóíøöäóÉö æóÈóÚúÏóåóÇ áöÑóÝúÚö ÇáúÝöÑóÇÔö æóäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö¡ æóÞóÇáó
ÈóÚúÖõ ÇáÊøóÇÈöÚöíäó áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ãóÚó æõÌõæÏö
ÇáúÈóíøöäóÉö áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóÇáøóÐöíäó íóÑúãõæäó ÃóÒúæóÇÌóåõãú
æóáóãú íóßõäú áóåõãú ÔõåóÏóÇÁõ ÅöáÇ ÃóäúÝõÓõåõãú} [ÇáäæÑ: 6] .
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÌóæóÇÒöåö æóåõæó Þóæúáõ ÇáúÌõãúåõæÑö Åäøó ÇáäøóÈöíøó
- Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - áóÇÚóäó Èóíúäó ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö
æóÇãúÑóÃóÊöåö æóÈóíúäó åöáóÇáö Èúäö ÃõãóíøóÉó æóÒóæúÌóÊöåö æóáóãú
íóÓúÃóáúåõãóÇ ÃóáóßõãóÇ ÈóíøöäóÉñ Ãóãú áóÇ¿ ÝóÏóáøó Úóáóì ÌóæóÇÒöåö Ýöí
ÇáúÍóÇáóíúäö¡ æóáöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó íõÝöíÏõ ãóÇ áóÇ ÊõÝöíÏõåõ
ÇáÔøóåóÇÏóÉõ ãöäú ÑóÝúÚö ÇáúÝöÑóÇÔö æóäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö ÝóÕóÇÑóÊö
ÇáÔøóåóÇÏóÉõ ãóÞúÕõæÑóÉð Úóáóì ÅöÓúÞóÇØö ÍóÞøöåóÇ æóÝöí ÇááøöÚóÇäö
ÅöËúÈóÇÊõ ÍóÞøöåö æóÅöÓúÞóÇØõ ÍóÞøöåóÇ ÝóÌóÇÒó ãóÚó æõÌõæÏöåóÇ áöÚõãõæãö
Íõßúãöåö¡ ÝÃãÇ ÇáÂíÉ ÝÎÇÑÌÉ ãÎÑÌ ÇáÔÑØ áÇ ãÎÑÌ ÇáÎÈÑ.
æÇáÍÇáÉ ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ãóäú Êóßõæäó ÛóíúÑó ãõÕóÏøöÞóÉò áóåõ æóáóíúÓó áóåõ
ÈóíøöäóÉñ ÚóáóíúåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ ÝóíóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ÈöÅöÌúãóÇÚò¡
æóåöíó ÇáúÍóÇáõ ÇáøóÊöí áóÇÚóäó ÝöíåóÇ ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Èóíúäó ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö æóÇãúÑóÃóÊöåö æóÈóíúäó
åöáóÇáö Èúäö ÃõãóíøóÉó æóÒóæúÌóÊöåö æóáóíúÓó ÇááøöÚóÇäõ ÈöæóÇÌöÈò
Úóáóíúåö æóÅöäú ÌóÇÒó áóåõ æóáóÇ ÅöÐóÇ áóÇÚóäó æóÌóÈó ÇááøöÚóÇäõ
ÚóáóíúåóÇ æóÅöäú ÌóÇÒó Ãóäú ÊõáóÇÚöäó Èóáö ÇáÒøóæúÌõ ÈöÇáúÎöíóÇÑö Ýöí
áöÚóÇäöåö¡ ÝóÅöäú áóãú íõáóÇÚöäú ÍõÏøó áöáúÞóÐúÝö¡ æóáóÇ ÍóÏøó ÚóáóíúåóÇ
æóáóÇ áöÚóÇäó¡ æóÅöäú áóÇÚóäó ÇáÒøóæúÌõ ÓóÞóØó Úóäúåõ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö
æóæóÌóÈó ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ ÚóáóíúåóÇ¡ ÝóÅöäú áóÇÚóäóå ÓóÞóØó ÚóäúåóÇ ÍóÏøõ
ÇáÒøöäóÇ¡ æóáóÇ íõÌúÈóÑõ æóÇÍöÏñ ãöäúåõãóÇ Úóáóì ÇááøöÚóÇäö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: ÇááøöÚóÇäõ æóÇÌöÈñ ÚóáóíúåóÇ¡ ÝóÅöäö ÇãúÊóäóÚó
ÇáÒøóæúÌõ ãöäó ÇááøöÚóÇäö íõÍúÈóÓõ ÍóÊøóì íõáóÇÚöäó ÝóÅöÐóÇ áóÇÚóäó
æóÌóÈó ÇááøöÚóÇäõ Úóáóì ÇáÒøóæúÌóÉö¡ ÝóÅöäú áóÇÚóäóÊú æóÅöáøóÇ ÍõÈöÓóÊú
ÍóÊøóì ÊõÞöÑøó æóáóÇ íóÌöÈõ ÇáúÍóÏøõ Úóáóì æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ.
æóÇÓúÊóÏóáøó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó Úóáóì æõÌõæÈö ÇááøöÚóÇäö ÚóáóíúåöãóÇ
æóÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö ÚóäúåõãóÇ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóÇáøóÐöíäó íóÑúãõæäó
ÃóÒúæóÇÌóåõãú æóáóãú íóßõäú áóåõãú ÔõåóÏóÇÁõ ÅöáÇ ÃóäúÝõÓõåõãú
ÝóÔóåóÇÏóÉõ ÃóÍóÏöåöãú ÃóÑúÈóÚõ ÔóåóÇÏóÇÊò ÈöÇááøóåö} [ÇáäæÑ: 6]
ÇáúÂíóÉó æóÝöíåóÇ ÏóáöíáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÞóÇÈóáó ÇáúÞóÐúÝó ÈöÇááøöÚóÇäö ÝóÏóáøó Úóáóì
æõÌõæÈöåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóãú íõæÑöÏú áöáúÍóÏøö ÐößúÑðÇ ÝóÏóáøó Úóáóì
ÓõÞõæØöåö¡ ÞóÇáó: æóáöÃóäøó æõÌõæÈó ÇáúÍóÏøö ÒöíóÇÏóÉñ Úóáóì ÇáäøóÕøö¡
æóÇáÒøöíóÇÏóÉõ Úóáóì ÇáäøóÕøö Êóßõæäõ äóÓúÎðÇ¡ æóÇáäøóÓúÎõ áóÇ íóËúÈõÊõ
ÈöÞöíóÇÓò æóáóÇ ÇÓúÊöÏúáóÇáò¡ ÞóÇáó: æóáöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì äóÕøó
Úóáóì ÇááøöÚóÇäö Ýöí ÞóÐúÝö ÇáúÃóÒúæóÇÌö æóÚóáóì ÇáúÍóÏøö Ýöí ÞóÐúÝö
ÇáúÃóÌóÇäöÈö¡ ÝóáóãøóÇ áóãú íóÌõÒú äóÞúáõ ÇááøöÚóÇäö Åöáóì ÇáúÃóÌóÇäöÈö
áóãú íóÌõÒú äóÞúáõ ÇáúÍóÏøö Åöáóì ÇáúÃóÒúæóÇÌö¡ ÞóÇáó: æóáöÃóäøó ÞóÐúÝó
ÇáÒøóæúÌö áóæú ÃóæúÌóÈó Úóáóíúåö ÇáúÍóÏøó áóãóÇ ÌóÇÒó áóåõ ÅöÓúÞóÇØõåõ
ÈöäóÝúÓöåö¡ æóáóæú æóÌóÈó ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ ÚóáóíúåóÇ ßóÇáúÈóíøöäóÉö áóãóÇ
ßóÇäó áóåóÇ ÓóÈöíáñ Åöáóì ÅöÓúÞóÇØöåö ÚóäúåóÇ¡ ÝóÏóáøó Ðóáößó Úóáóì
Ãóäøó ÇáúÍóÏøó áóãú íóÌöÈú ÚóáóíúåöãóÇ¡ ÞóÇáó: æóáöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó
ÇáúÞóÐúÝõ Ýóáóæú ßóÇäó ÇáúÍóÏøõ ÞóÏú æóÌóÈó ÈöÇáúÞóÐúÝö áóãóÇ ÓóÞóØó
ÈöÊóßúÑóÇÑö ÇáúÞóÐúÝö.
(11/7)
æóÏóáöíáõäóÇ Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì:
{æóÇáøóÐöíäó íóÑúãõæäó ÇáúãõÍúÕóäóÇÊö Ëõãøó áóãú íóÃúÊõæÇ ÈöÃóÑúÈóÚóÉö
ÔõåóÏóÇÁó ÝóÇÌúáöÏõæåõãú ËóãóÇäöíäó ÌóáúÏóÉð} [ÇáäæÑ: 4] ÝóßóÇäó Úóáóì
Úõãõæãöåö Ýöí ÇáúÃóÌóÇäöÈö æóÇáúÃóÒúæóÇÌö¡ ÝóÅöäú Þöíáó: åóÐóÇ ãóäúÓõæÎñ
Ýöí ÇáúÃóÒúæóÇÌö ÈöÂíóÉö ÇááøöÚóÇäö¡ Þöíáó ÂíóÉõ ÇááøöÚóÇäö ÊóÞúÊóÖöí
ÒöíóÇÏóÉó Íõßúãò Ýöí ÞóÐúÝö ÇáúÃóÒúæóÇÌö æóæõÑõæÏõ ÇáÒøöíóÇÏóÉö áóÇ
ÊõæÌöÈõ ÓõÞõæØó ÇáúÃóÕúáö¡ æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö Þóæúáõ ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - áöåöáóÇáö Èúäö ÃõãóíøóÉó Íöíäó ÞóÐóÝó
ÒóæúÌóÊóåõ " ÇáúÈóíøöäóÉõ Ãóæú ÍóÏøñ Ýöí ÙóåúÑößó " íõßóÑøöÑõåóÇ
Úóáóíúåö ãöÑóÇÑðÇ ÝóÏóáøó Úóáóì æõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö Ýöí ÞóÐúÝöåö.
ÝóÅöäú Þöíáó ÝóåóÐóÇ ãóäúÓõæÎñ ÈöÂíóÉö ÇááøöÚóÇäö¡ áöÃóäøó äõÒõæáóåóÇ
ÃóÓúÞóØó Úóäúåõ ÇáúãõØóÇáóÈóÉó ÈöÇáúÍóÏøö ßóãóÇ ÃóÓúÞóØó Úóäúåõ
ÇáúãõØóÇáóÈóÉó ÈöÇáúÈóíøöäóÉö ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäøó íóßõæäó äõÒõæáõåóÇ
ãõæÌöÈðÇ áöÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö ßóãóÇ ßóÇäó ãõæÌöÈðÇ áöÓõÞõæØö ÇáúÈóíøöäóÉö¡
Þöíáó åóÐóÇ ÝóÇÓöÏñ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇááøöÚóÇäó¡ ÅöãøóÇ Ãóäú íóßõæäó íóãöíäðÇ Úóáóì
ÞóæúáöäóÇ Ãóæú ÔóåóÇÏóÉð Úóáóì Þóæúáöåöãú æóßöáóÇåõãóÇ áóÇ íóÞóÚóÇäö ÅáÇ
Úä ãØÇáÈÉ ÈÍÞ ÊÞÏããåÇ¡ æóáóÇ íõÌúÈóÑõ ÃóÍóÏñ ÚóáóíúåöãóÇ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÓõÞõæØó ÇáúÍóÏøö ÈöÇááøöÚóÇäö áóÇ íóãúäóÚõ ãöäú
æõÌõæÈöåö ÚöäúÏó ÚóÏóãö ÇááøöÚóÇäö ßóÇáúÈóíøöäóÉö.
æóáöÃóäøó ãóÇ Ïóáøó Úóáóì ÊóÍúÞöíÞö ÇáúÞóÐúÝö áóãú íóãúäóÚú ÚóÏóãõåõ
ãöäú æõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö ßóÇáúÈóíøöäóÉö ÝóíóÕöíÑõ åóÐóÇ ÇáöÇäúÝöÕóÇáõ
ÞöíóÇÓðÇ ãõÌóæøöÒðǺ æóáöÃóäøó ÇáÒøóæúÌó áóæú ÃóßúÐóÈó äóÝúÓóåõ ÈóÚúÏó
ÇáúÞóÐúÝö æóÌóÈó Úóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ ÈöæöÝóÇÞö ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó¡ ÝóáóæúáóÇ
æõÌõæÈõåõ ÞóÈúáó ÇáúÅößúÐóÇÈö áóãóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íóÌöÈó Úóáóíúåö
ÈöÇáúÅößúÐóÇÈö¡ áöÃóäøó ÊóßúÐöíÈó äóÝúÓöåö ÊóäúÒöíåñ áóåóÇ ãöäó
ÇáúÞóÐúÝö Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íóÌöÈó Èöåö ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö.
æóÊóÍúÑöíÑõ åóÐóÇ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÞöíóÇÓðÇ Ãóäøó ßõáøó ÞóÇÐöÝò æóÌóÈó
ÇáúÍóÏøõ Úóáóíúåö ÈöÅößúÐóÇÈö äóÝúÓöåö æóÌóÈó ÇáúÍóÏøõ Úóáóíúåö
ÈöÇÈúÊöÏóÇÁö ÞóÐúÝöåö ßóÇáúÃóÌúäóÈöíøö¡ æóáöÃóäøó ßõáøó ÞóÐúÝò æóÌóÈó
Èöåö ÇáúÍóÏøõ Úóáóì ÛóíúÑö ÇáÒøóæúÌö æóÌóÈó Èöåö ÇáúÍóÏøõ Úóáóì
ÇáÒøóæúÌö ßóÇáúÚóÈúÏö æóÇáúãóßóÇÊóÈö.
ÝóÅöäú Þöíáó ÇáúÚóÈúÏõ æóÇáúãóßóÇÊóÈõ ãöãøóäú áóÇ íóÕöÍøõ ÇááøöÚóÇäõ
ãöäúåõãóÇ Þöíáó: ÚöäúÏóäóÇ íóÕöÍøõ ÇááøöÚóÇäõ ãäåãÇ Ýáã ÊÓáã åÐå
ÇáããÇäÚÉ Ëã ÊóÝúÓõÏõ Úóáóíúåöãú ÈöÇáúÍõÑøö ÅöÐóÇ ßóÇäó ÊóÍúÊóåõ ÃóãóÉñ
æåæ ãä ÃÖá ÇááøöÚóÇäö æóáóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåö Ýöí åóÐóÇ ÇáúÞóÐúÝö.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú æóÌúåóíö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåöãú ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì
{æÇáÐíä íÑãæä ÃÒæÇÌåã} Ýóãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÐõßöÑó Ýöí ÂíóÉö ÇááøöÚóÇäö ãóÇ áóåõ ãöäó ÇáúÍóÞøö
Ýöí ÞóÐúÝöåö¡ æóÐõßöÑó Ýöí ÂíóÉö ÇáúÞóÐúÝö ãóÇ Úóáóíúåö ãöäó ÇáúÍóÞøö
Ýöí ÞóÐúÝöåö¡ æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóÌúÊóãöÚó Ýöí ÞóÐúÝöåö ÍóÞøñ
áóåõ æóÍóÞøñ Úóáóíúåö Ýóáóãú íóÊóäóÇÝóíóÇ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÏóÇÎöáñ Ýöí Úõãõæãö ÂíóÉö ÇáúÞóÐúÝö æóãóÎúÕõæÕñ
ÈöÒöíóÇÏóÉö Íõßúãò Ýöí ÇááøöÚóÇäö Ýóáóãú íÊÚÇÑÖÇ.
(11/8)
ÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåö: ÅöäøóåóÇ
ÒöíóÇÏóÉñ Úóáóì ÇáäøóÕøö ÝóÊõÚúÊóÈóÑõ äóÓúÎðÇ Ýóãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ßöáóíúåöãóÇ äóÕøñ Ýóáóãú íóßõäú äóÇÓöÎðÇ.
æóÇáËøóÇäöí Ãóäøó ÇáÒøöíóÇÏóÉó Úóáóì ÇáäøóÕøö áóÇ Êóßõæäõ ÚöäúÏóäóÇ
äóÓúÎðÇ¡ áöÃóäøó ÇáäøóÓúÎó íóßõæäõ ÝöíãóÇ áóÇ íõãúßöäõ ÇáúÌóãúÚõ ÈíäåãÇ
æÇáÌãÚ åÇåäÇ ãõãúßöäñ Ýóáóãú ÊõÚúÊóÈóÑú äóÓúÎðÇ.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåöãú: áóãøóÇ áóãú íóÌõÒú äóÞúáõ
ÇááøöÚóÇäö Åöáóì ÇáúÃóÌóÇäöÈö áóãú íóÌõÒú äóÞúáõ ÇáúÍóÏøö Åöáóì
ÇáúÃóÒúæóÇÌö Ýóãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÂíóÉó ÇáúÞóÐúÝö ÚóÇãøóÉñ ÝóÏóÎóáó ÝöíåóÇ
ÇáúÃóÒúæóÇÌõ¡ æóÂíóÉõ ÇááøöÚóÇäö ÎóÇÕøóÉñ ÝóÎóÑóÌó ãöäúåóÇ ÇáúÃóÌóÇäöÈõ
Ýóáóãú íóÌõÒö ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÅöÍúÏóì ÇáúÂíóÊóíúäö ÈöÇáúÃõÎúÑóì.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÚöáøóÉó ÇáúÍóÏøö ÇáúÞóÐúÝõ æóåõæó ãóæúÌõæÏñ Ýöí
ÇáúÃóÒúæóÇÌö ÝóÓóÇæóì Ýöíåö ÇáúÃóÌóÇäöÈó æóÚöáøóÉó ÇááøöÚóÇäö
ÇáÒøóæúÌöíøóÉõ æóåõæó ãóÚúÏõæãñ Ýöí ÇáúÃóÌúäóÈöíøö ÝóÎóÇáóÝó Ýöíåö
ÇáúÃóÒúæóÇÌó. æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåöãú: Åöäøóåõ áóæú æóÌóÈó
Úóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ ãóÇ ßóÇäó áóåõ ÅöÓúÞóÇØõåõ ÈöäóÝúÓöåö¡ Ýóåõæó Ãóäøó
ÇááøöÚóÇäó ÅöãøóÇ Ãóäú íóßõæäó íóãöíäðÇ Úóáóì ÞóæúáöäóÇ Ãóæú ÔóåóÇÏóÉð
Úóáóì Þóæúáöåöãú¡ æóáößõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãóÏúÎóáñ Ýöí ÇáúÅöÈúÑóÇÁö
ãöäó ÇáúÍõÞõæÞö Ýóáóãú íóãúÊóäöÚú Ãóäú íóÓúÞõØó Èöåö ÇáúÍóÏøõ¡ æóÃóãøóÇ
ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåöãú: Åöäøó ÇááøöÚóÇäó ÊóßúÑöíÑõ ÇáúÞóÐúÝö Ýóáóãú
íóÓúÞõØú Èöåö ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö Ýóãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ íóãöíäñ Ãóæú ÔóåóÇÏóÉñ æáÇ íßæä æÇÍÏÇð ãöäúåõãóÇ
ÞóÐúÝðÇ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ãóÃúãõæÑñ ÈöÇááøöÚóÇäö ÚöäúÏóäóÇ Úóáóì ØóÑöíÞö
ÇáúÌóæóÇÒö æóÚöäúÏóåõãú Úóáóì æóÌúåö ÇáúæõÌõæÈö¡ æÇáÞÐÝ ãóäúåöíøñ Úóäúåõ
æóÛóíúÑõ ÏóÇÎöáò Ýöí ÇáúÍõßúãóíúäö ÝóÈóØóáó ÈåÐíä Ãä íßæä ÞÐÝÇð. . æÇááå
ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóÝöí Ðóáößó ÏóáóÇáóÉñ Ãóäú áóíúÓó Úóáóì
ÇáÒøóæúÌö Ãóäú íóáúÊóÚöäó ÍóÊóì ÊóØúáõÈó ÇáúãóÞúÐõæÝóÉõ ßóãóÇ áóíúÓó
Úóáóì ÞóÇÐöÝö ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö ÍóÏøñ ÍóÊøóì ÊóØúáõÈó ÍóÏøóåóÇ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇÎúÊóáóÝó ÇáúÚõáóãóÇÁõ Ýöí ÍóÏøö ÇáúÞóÐúÝö Úáì
ÎãÓÉ ãÐÇåÈ:
ÃÍÏåãÇ: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö: Åäøóåõ ãöäú ÍõÞõæÞö
ÇáúÂÏóãöíøöíäó¡ áóÇ íóÌöÈõ ÅöáøóÇ ÈöÇáúãõØóÇáóÈóÉö æóíóÓúÞõØõ
ÈöÇáúÚóÝúæö æóíóäúÊóÞöáõ Åöáóì ÇáúæóÑóËóÉö ÈöÇáúãóæúÊö.
æóÇáËøóÇäöí: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÇáúÍóÓóäö ÇáúÈóÕúÑöíøö: Åäøóåõ ãöäú ÍõÞõæÞö
Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÇáúãõÍóÕøóäóÉö íóÌöÈõ ÈöÛóíúÑö ãõØóÇáóÈóÉò æóáóÇ
íóÓúÞõØõ ÈöÇáúÚóÝúæö.
æóÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó: Åäøóåõ ãöäú ÍõÞõæÞö
Çááøóåö ÇáúãõÍóÕøóäóÉö¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÌöÈõ ÅöáøóÇ ÈöÇáúãõØóÇáóÈóÉö
æóáóÇ íóÓúÞõØõ ÈöÇáúÚóÝúæö æóáóÇ íóäúÊóÞöáõ Åöáóì ÇáúæóÑóËóÉö ÈÇáãæÊ.
(11/9)
æóÇáÑøóÇÈöÚõ: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÃóÈöí
íõæÓõÝó: Åäøóåõ ÍóÞøñ ãõÔúÊóÑóßñ Èóíúäó ÍóÞøö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÍóÞøö
ÇáúÂÏóãöíøö áóÇ íóÌöÈõ ÅöáøóÇ ÈöÇáúãõØóÇáóÈóÉö æóíóÓúÞõØõ ÈöÇáúÚóÝúæö.
æóÇáúÎóÇãöÓõ: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ãóÇáößò: Åäøóåõ ãöäó ÇáúÍõÞõæÞö
ÇáúãõÔúÊóÑóßóÉö Èóíúäó ÍóÞøö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÍóÞøö ÇáúÂÏóãöíøö ÝóÅöäú
ÓóãöÚóåõ ÇáúÅöãóÇãõ æóÔóÇåöÏóÇäö æóÌóÈó ÈöÛóíúÑö ãõØóÇáóÈóÉò¡ æóÅöäú
ÓóãöÚóåõ ÇáúÅöãóÇãõ æóÍúÏóåõ áóãú íóÌöÈú ÅöáøóÇ ÈöÇáúãõØóÇáóÈóÉö¡
æóíóÌõæÒõ ÇáúÚóÝúæõ Úóäúåõ ÞóÈúáó ÇáÊøóÑóÇÝõÚö Åöáóì ÇáúÅöãóÇãö¡ æóáóÇ
íóÌõæÒõ ÇáúÚóÝúæõ Úóäúåõ ÈóÚúÏó ÇáÊøóÑóÇÝõÚö Åöáóíúåö.
æóÇÓúÊóÏóáøó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó æóãóäú ÐóåóÈó Åöáóì Ãóäøóåõ ãöäú ÍõÞõæÞö
Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÈöÞóæúáöåö ÓõÈúÍóÇäóåõ: {æóÇáøóÐöíäó íóÑúãõæäó
ÇáúãõÍúÕóäóÇÊö Ëõãøó áóãú íóÃúÊõæÇ ÈöÃóÑúÈóÚóÉö ÔõåóÏóÇÁó ÝóÇÌúáöÏõæåõãú
ËóãóÇäöíäó ÌóáúÏóÉð} [ÇáäæÑ: 4] æóåóÐóÇ ÎöØóÇÈñ ãõÊóæóÌøóåñ Åöáóì Ãõæáöí
ÇáúÃóãúÑö ãöäó ÇáúÃóÆöãøóÉö æóÇáúÍõßøóÇãö¡ æóßõáøõ ÎöØóÇÈò ÊõæõÌøöåó
ãöäó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Åöáóíúåöãú Ýöí ÍóÞøò ßóÇäó Ðóáößó ÇáúÍóÞøõ ãöäú
ÍõÞõæÞö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áóÇ ãöäú ÍõÞõæÞö ÇáÂÏãííä ßÞæáå: {ÇáÒÇäí
æÇáÒÇäíÉ ÝÇÌáÏæÇ} [ÇáäæÑ: 2] ¡ æ {ÇáÓÇÑÞ æóÇáÓøóÇÑöÞóÉõ ÝóÇÞúØóÚõæÇ}
[ÇáãÇÆÏÉ: 38] æóáöÃóäøóåõ ÍóÞøñ áóÇ íóäúÊóÞöáõ Åöáóì ãóÇáò ÝóæóÌóÈó
ÃóáøóÇ íóßõæäó ãöäú ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó ßóÇáÒøöäóÇ.
æóáöÃóäøóåõ ÍóÏøñ íõÝóÑøóÞõ Úóáóì ÌóãöíÚö ÇáúÈóÏóäö ÝóÃóÔúÈóåó ÍóÏøó
ÇáúÎóãúÑö¡ æóáöÃóäøóåõ áóæú ßóÇäó ãöäú ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó áóæóÌóÈó
ÅöÐóÇ ÞóÐóÝó ÇáúÅöäúÓóÇäõ äóÝúÓóåõ ÝóÞóÇáó: ÒóäóíúÊõ Ãóäú áóÇ íõÍóÏøó¡
áöÃóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóËúÈõÊó áóåõ Úóáóì äóÝúÓöåö ÍóÞøñ ÝóáóãøóÇ
æóÌóÈó Úóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ Ýöí ÞóÐúÝöåö ËóÈóÊó Ãóäøóåõ ãöäú ÍõÞõæÞö
Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ æóÏóáöíáõäóÇ Þóæúáõ ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Ýöí ÍóÌøóÉö ÇáúæóÏóÇÚö " ÃóáóÇ Åöäøó ÏöãóÇÁóßõãú
æóÃóãúæóÇáóßõãú æóÃóÚúÑóÇÖóßõãú ÍóÑóÇãñ Úóáóíúßõãú ßóÍõÑúãóÉö íóæúãößõãú
åóÐóÇ Ýöí ÔóåúÑößõãú åóÐóÇ Ýöí ÈóáóÏößõãú åóÐóÇ ".
æóæóÌúåõ ÇáÏøóáöíáö ãöäúåõ Ãóäøóåõ ÃóÖóÇÝó ÃóÚúÑóÇÖóäóÇ ÅöáóíúäóÇ
ßóÅöÖóÇÝóÉö ÏöãóÇÆöäóÇ æóÃóãúæóÇáöäóÇ¡ Ëõãøó ßóÇäó ãóÇ æóÌóÈó Ýöí
ÇáÏøöãóÇÁö æóÇáúÃóãúæóÇáö ãöäú ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó ÝóßóÐóáößó ãóÇ
æóÌóÈó Ýöí ÇáúÃóÚúÑóÇÖö.
æóÑõæöíó Úóäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Ãóäøóåõ
ÞóÇáó: " ÃóíóÚúÌöÒõ ÃóÍóÏõßõãú Ãóäú íóßõæäó ßóÃóÈöí ÖóãúÖóãò ßóÇäó ÅöÐóÇ
ÎóÑóÌó ãöäú ãóäúÒöáöåö íóÞõæáõ: Çááøóåõãøó Åöäøöí ÞóÏú ÊóÕóÏøóÞúÊõ
ÈöÚöÑúÖöí Úóáóì ÚöÈóÇÏößó ". ÝóÏóáøó åóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑõ Úóáóì Ãóäøó ãóÇ
æóÌóÈó Úóäú ÚóÑúÖöåö ãöäú ÍóÞøöåö¡ æóÏóáøó Úóáóì ÕöÍøóÉö ÚóÝúæöåö.
æóãöäó ÇáúÞöíóÇÓö Ãóäøóåõ ÍóÞøñ Úóáóì ÈóÏóäò ÅöÐóÇ ËóÈóÊó
ÈöÇáöÇÚúÊöÑóÇÝö áóãú íóÓúÞõØú ÈöÇáÑøõÌõæÚö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ãöäú
ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó ßóÇáúÞöÕóÇÕö.
æóÞöíóÇÓñ ËóÇäò Ãóäøóåõ ÍóÞøñ áóÇ íóÓúÊóæúÝöíåö ÇáúÅöãóÇãõ ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó
ÇáúãõØóÇáóÈóÉö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ãöäú ÍõÞõæÞö
(11/10)
ÇáÂÏãííä ßÇáÏíæä¡ ÝÅä ÞÇáæÇ: íäÊÞÕ
ÈöÇáúÞóØúÚö Ýöí ÇáÓøóÑöÞóÉö æóáóÇ íõÓúÊóæúÝóì ÅöáøóÇ ÈöÇáúãõØóÇáóÈóÉö
Ëõãøó åõæó ãöäú ÍõÞõæÞö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì: Þöíáó Ýöíåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö Åäøóåõ íóÌõæÒõ
áöáúÅöãóÇãö Ãóä íóÞúØóÚó ÇáÓøóÇÑöÞó ãöäú ÛóíúÑö ãõØóÇáóÈóÉò ÅöÐóÇ ËóÈóÊó
ÚöäúÏóåõ ÓóÑöÞóÊõåõ¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ ÓóÞóØó ÇáÓøõÄóÇáõ.
æóÇáËøóÇäöí: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Åäøóåõ áóÇ íõÞúØóÚõ ÅöáøóÇ
ÈöÇáúãõØóÇáóÈóÉö ÈöÇáúãóÇáö áóÇ ÈöÇáúÞóØúÚö¡ æóÇáÊøóÚúáöíáõ ãóæúÖõæÚñ
Úóáóì Ãóäøó ãóÇ áóÇ íõÓúÊóæúÝóì ÅöáøóÇ ÈöÇáúãõØóÇáóÈóÉö Ýóåõæó ãöäú
ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó.
Ýóáóãú íóÏúÎõáú Úóáóíúåö ÇáúÞóØúÚõ Ýöí ÇáÓøóÑöÞóÉö.
æóÞöíóÇÓñ ËóÇáöËñ: æóåõæó Ãóäøóåõ ãóÚúäðì æõÖöÚó áöÑóÝúÚö ÇáúãóÚóÑøóÉö¡
ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ãöäú ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó ßóØóáóÈö ÇáúßóÝøóÇÑóÉö
Ýöí ÇáúãóäóÇßöÍö¡ æóáöÃóäøó ÇáÏøóÚúæóì Ýöíåö ãóÓúãõæÚóÉñ æóÇáúíóãöíäó
Ýöíåö ãõÓúÊóÍóÞøóÉñ¡ æóÍõÞõæÞõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì áóÇ ÊõÓúãóÚõ ÝöíåóÇ
ÇáÏøóÚúæóì æóáóÇ ÊõÓúÊóÍóÞøõ ÝöíåóÇ ÇáúÃóíúãóÇäõ.
ÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåöãú Åöäøó ÇáúÎöØóÇÈó Ýöí ÇÓúÊöíÝóÇÆöåö
ãõÊóæóÌøóåñ Åöáóì ÇáúæõáóÇÉö ãöäó ÇáúÃóÆöãøóÉö æóÇáúÍõßøóÇãö¡ Ýóåõæó
Ãóäøó ÇáúãóÞúÕõæÏó ÈöÎöØóÇÈöåöãú¡ Ãóäú íóÞõæãõæÇ ÈöÇÓúÊöíÝóÇÆöåóÇ
áöãõÓúÊóÍöÞøöíåóÇ áöÃóäøóåõãú ÅöãøóÇ Ãóäú íóÚúÌöÒõæÇ ÚóäúåóÇ Åöäú
ÖóÚõÝõæÇ¡ Ãóæú íóÊóÚóÏøõæÇ ÝöíåóÇ Åöäú ÞóæóæúÇ ÝóßóÇäó ÇÓúÊöíÝóÇÁõ
ÇáúæõáóÇÉö áóåóÇ ÃóÚúÏóáó.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ÞöíóÇÓöåöãú Úóáóì ÍóÏøö ÇáÒøöäóÇ æóÇáúÎóãúÑö
Ýóåõæó ÇáúãõÚóÇÑóÖóÉõ Ýöí ãóÚúäóì ÇáúÃóÕúáö¡ ÅöãøóÇ ÈöÃóäøóåõ íóÓúÞõØõ
ÈöÇáÑøõÌõæÚö ÈóÚúÏó ÇáöÇÚúÊöÑóÇÝö¡ æóÅöãøóÇ ÈöÃóäøóåõ íõÓúÊóæúÝóì ãöäú
ÛóíúÑö ØóáóÈò¡ ÝóÎóÇáóÝóåõ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö ÇáøóÐöí áóÇ íóÓúÞõØõ
ÈöÇáÑøõÌõæÚö ÈóÚúÏó ÇáöÇÚúÊöÑóÇÝö æóáóÇ íõÓúÊóæúÝóì ÅöáøóÇ
ÈöÇáúãõØóÇáóÈóÉö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåöãú: Åöäøóåõ áóãøóÇ æóÌóÈó Úóáóíúåö
ÇáúÍóÏøõ Ýöí ÞóÐúÝö äóÝúÓöåö ßóÇäó ãöäú ÍõÞõæÞö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ Ýóåõæó
Ãóäøó ÍóÏøó ÇáúÞóÐúÝö áóÇ íóÌöÈõ Úóáóíúåö Ýöí ÞóÐúÝö äóÝúÓöåö¡
æóÅöäøóãóÇ íóÕöíÑõ ÈöÞóÐúÝö äóÝúÓöåö ãõÞöÑøðÇ ÈöÇáÒøöäóÇ ÝóáóÒöãóåõ
ÍóÏøõåõ Ïõæäó ÇáúÞóÐúÝö¡ æóÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ áöáøóåö ÊóÚóÇáóì ÝóßóÇäó
ãóÃúÎõæÐðÇ Èöåö. æóÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö áöäóÝúÓöåö ÝóßóÇäó ÓóÇÞöØðÇ Úóäúåõ.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑó Ãóäøó ÍóÏøó ÇáÞÐÝ ãä ÍÞæÞ ÇáÂÏãííä ÇáãÍÕäÉ íÌÈ ÈÇáØáÈ
æóíóÓúÞõØõ ÈöÇáúÚóÝúæö¡ æóÞóÐúÝõ ÇáÑøóÌõáö ÇãúÑóÃóÊóåõ ÈöÇáÒøöäóÇ
ÝóáóåõãóÇ ËáÇËÉ ÃÍæÇá:
ÃÍÏåãÇ: Ãóäú ÊõãúÓößó ÇáÒøóæúÌóÉõ Úóäö ÇáúãõØóÇáóÈóÉö¡ æóíõãúÓößó
ÇáÒøóæúÌõ Úóäö ÇááøöÚóÇäö¡ ÝóáóÇ ÇÚúÊöÑóÇÖó Úóáóì æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ¡
æóåõãóÇ Úóáóì ÇáäøößóÇÍö æóÇáöÇÓúÊöÈóÇÍóÉö¡ æóÍõßúãõ ÇáúÞóÐúÝö ãóæúÞõæÝñ
áóÇ íóÓúÞõØõ ÈöÇáÊøóÃúÎöíÑö æóáóÇ íõÄóËøöÑõ Ýöíåö ÇáúÅöãúÓóÇßõ.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú ÊóØúáõÈó ÇáÒøóæúÌóÉõ ÈöÇáúÍóÏøö ãóÚó
ÅöãúÓóÇßö ÇáÒøóæúÌö Úóäö ÇááøöÚóÇäö¡ ÝóíõÞóÇáõ áöáÒøóæúÌö ÃóäúÊó
ãõÎóíøóÑñ Ýöí ÇáÇáÊÚóÇäö ÝóÅöäö ÇáúÊóÚóäúÊó æóÅöáøóÇ ÍõÏöÏúÊó.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ãóäú íóÏúÚõæó ÇáÒøóæúÌõ Åöáóì ÇááøöÚóÇäö ãóÚó
ÅöãúÓóÇßö ÇáÒøóæúÌóÉö Úóäú ØóáóÈö ÇáúÍóÏøö¡ ÝóáóÇ
(11/11)
íóÎúáõæ ÅöãúÓóÇßõåóÇ ãöäú ÃóÍóÏö
ÃóãúÑóíúäö¡ ÅöãøóÇ Ãóäú íóßõæäó áöÚóÝúæò Ãóæú áöÊóæóÞøõÝò.
ÝóÅöäú ßóÇäó ÅöãúÓóÇßõåóÇ áöÊóæóÞøõÝò Úóäö ÇáúãõØóÇáóÈóÉö ãöäú ÛóíúÑö
ÚóÝúæò Úóäúåõ¡ ÌóÇÒó áöáÒøóæúÌö Ãóäú íõáóÇÚöäó áöíõÓúÞöØó Èöåö ÇáúÍóÏøó
Úóäú äóÝúÓöåö¡ æóáöíóÑúÝóÚó Èöåö ÇáúÝöÑóÇÔó¡ æóíóäúÝöíó Èöåö ÇáäøóÓóÈó¡
æóÅöäú ßóÇäó ÅöãúÓóÇßõåóÇ áöÚóÝúæò Úóäö ÇáúÍóÏøö¡ äõÙöÑó ÝóÅöäú ßóÇäó
åõäóÇßó æóáóÏñ íõÑöíÏõ ÇáÒøóæúÌõ äÝíå ÈÇááÚÇä ÝÚáíå Ãä íáÊÚä áäÝíå¡ áÃäå
áÇ íäÊÝì Úäå ÅáÇ ÈáÚÇä¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú åõäóÇßó æóáóÏñ íõäúÝóì¡ ÝóÝöí
ÌóæóÇÒö áöÚóÇäöåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÌõæÒõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó áöÑóÝúÚö ÇáúÝöÑóÇÔö ÈöÇáÊøóÍúÑöíãö
ÇáúãõÄóÈøóÏö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóíúÓó áóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó¡ áöÃóäøóåõ áóÇ
íóÓúÊóÝöíÏõ ÈöáöÚóÇäöåö ÝÇÆÏÉ¡ æÊÍÑíãåÇ íÞÏÑ Úáíå ÈØáÇÞå¡ æÇááå ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóãøóÇ áóãú íóÎõÕøó Çááøóåõ ÃóÍóÏðÇ ãöäó
ÇáúÃóÒúæóÇÌö Ïõæäó ÛóíúÑöåö æóáóãú íóÏõáøó Úóáóì Ðóáößó ÓõäøóÉñ æóáóÇ
ÅöÌúãóÇÚñ ßóÇäó Úóáóì ßõáøö ÒóæúÌò ÌóÇÒó ØóáóÇÞõåõ æóáóÒöãóåõ ÇáúÝóÑúÖõ
æóßóÐóáößó ßõáøõ ÒóæúÌóÉò áóÒöãóåóÇ ÇáúÝóÑúÖõ æóáöÚóÇäõåõãú ßõáøõåõãú
ÓóæóÇÁñ áóÇ íóÎúÊóáöÝõ ÇáúÞóæúáõ Ýöíåö æóÇáúÝõÑúÞóÉõ æóäóÝúíõ ÇáúæóáóÏö
æóÊóÎúÊóáöÝõ ÇáúÍõÏõæÏõ áöãóäú æóÞóÚóÊú áóåõ æóÚóáóíúåö ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó ÇááøöÚóÇäõ íóãöíäñ ÊóÕöÍøõ
ãöäú ßõáøö ÒóæúÌò ÕÍ ØóáóÇÞå æóÙöåóÇÑå æóãóÚó ßõáøö ÒóæúÌóÉò ÕóÍøó
ãöäúåóÇ ÝöÚúáõ ÇáÒøöäóÇ¡ ÓóæóÇÁñ ßóÇäóÇ ãõÓúáöãóíúäö Ãóæú ßóÇÝöÑóíúäö
Ãóæú ÃóÍóÏõåõãóÇ ãõÓúáöãðÇ æóÇáúÂÎöÑõ ßóÇÝöÑðÇ¡ æóÓóæóÇÁñ ßóÇäóÇ
ÍõÑøóíúäö Ãóæú ãóãúáõæßóíúäö¡ Ãóæú ÃóÍóÏõåõãóÇ ÍõÑøðÇ æóÇáúÂÎóÑõ
ãóãúáõæßðÇ¡ æóÓóæóÇÁñ ßóÇäóÇ ÚóÝöíÝóíúäö Ãóæú ãóÍúÏõæÏóíúäö Ýöí ÞóÐúÝò
Ãóæú ÃóÍóÏõåõãóÇ ÚóÝöíÝðÇ æóÇáúÂÎóÑõ ãóÍúÏõæÏðÇ¡ æóÈöåö ÞóÇáó ãöäó
ÇáÊøóÇÈöÚöíäó ÇáúÍóÓóäõ ÇáúÈóÕúÑöíøõ¡ æóÓóÚöíÏõ Èúäõ ÇáúãõÓóíøóÈö¡
æóÓõáóíúãóÇäõ Èúäõ íóÓóÇÑò æóãöäó ÇáúÝõÞóåóÇÁö: ÑóÈöíÚóÉõ¡ æóãóÇáößñ¡
æóÇááøóíúËõ Èúäõ ÓóÚúÏò¡ æóÓõÝúíóÇäõ ÇáËøóæúÑöíøõ¡ æóÇÈúäõ ÔõÈúÑõãóÉó¡
æóÃóÍúãóÏõ æóÅöÓúÍóÇÞõ.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó¡ æóÕóÇÍöÈóÇåõ: ÇááøöÚóÇäõ ÔóåóÇÏóÉñ áóÇ ÊóÕöÍøõ
ÅöáøóÇ ãöäú ãõÓúáöãóíúäö ÍõÑøóíúäö¡ ÚóÝöíÝóíúäö¡ ÝóÅöäú ßóÇäóÇ
ßóÇÝöÑóíúäö Ãóæú ÃóÍóÏõåõãóÇ¡ Ãóæú ãóãúáõæßóíúäö Ãóæú ÃóÍóÏõåõãóÇ¡ Ãóæú
ãóÍúÏõæÏóíúäö Ýöí ÞóÐúÝò Ãóæú ÃóÍóÏõåõãóÇ¡ áóãú íóÕöÍøó áöÚóÇäõåõ.
æóÈöåö ÞóÇáó ÇáÒøõåúÑöíøõ¡ æóÇáúÃóæúÒóÇÚöíøõ¡ æóÇÓúÊóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó
ÇááøöÚóÇäó ÔóåóÇÏóÉñ ÈöÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì: {æóÇáøóÐöíäó íóÑúãõæäó
ÃóÒúæóÇÌóåõãú æóáóãú íóßõäú áóåõãú ÔõåóÏóÇÁõ ÅöáÇ ÃóäúÝõÓõåõãú
ÝóÔóåóÇÏóÉõ ÃóÍóÏöåöãú ÃóÑúÈóÚõ ÔóåóÇÏóÇÊò ÈöÇááøóåö} [ÇáäæÑ: 6]
ÝóÏóáøóÊú åóÐöåö ÇáúÂíóÉõ Úóáóì Ãóäøó ÇááøöÚóÇäó ÔóåóÇÏóÉñ ãöäú
æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Þóæúáõåõ {æóáóãú íóßõäú áóåõãú ÔõåóÏóÇÁõ ÅöáÇ ÃäÝÓåã} .
ÝÇÓÊËäÇÆåã ãöäó ÇáÔøõåóÏóÇÁö ÈöÃóäú ÌóÚóáóåõãú ÔõåóÏóÇÁó áöÃóäúÝõÓöåöãú¡
æóÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁõ ãöäó ÇáúÌõãúáóÉö ÏóÇÎöáñ Ýöí ÌöäúÓöåóÇ.
(11/12)
æóÇáËøóÇäöí: Þóæúáõåõ: {ÝóÔóåóÇÏóÉõ
ÃóÍóÏöåöãú ÃóÑúÈóÚõ ÔóåóÇÏóÇÊò ÈöÇááøóåö) ÝóÚóÈøóÑó Úóäúåõ ÈöáóÝúÙö
ÇáÔøóåóÇÏóÉö æóÚóáøóÞó Úóáóíúåö ÚóÏóÏó ÇáÔøóåóÇÏóÉö Ýöí ÇáÒøöäóÇ ÝóÏóáøó
ÇááøóÝúÙõ æóÇáúÚóÏóÏõ Úóáóì Ãóäøóåõ ÔóåóÇÏóÉñ. æóÞóÇáó: æóáöÃóäøó ãóÇ
áóÇ íóÕöÍøõ ÅöáøóÇ ÈöáóÝúÙö ÇáÔøóåóÇÏóÉö áóãú íóßõäú íóãöíäðÇ æóßóÇäó
ÔóåóÇÏóÉð ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÓóÇÆöÑö ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö¡ ÞóÇáó: æóáöÃóäøóåõ ÑóÝúÚõ
Íõßúãö ÇáúÞóÐúÝö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÔóåóÇÏóÉð ßóÇáúÈóíøöäóÉö¡
æóÇÓúÊóÏóáøó Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ ãöäúåõãóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäó ÃóÍóÏõåõãóÇ
ßóÇÝöÑðÇ Ãóæú ãóãúáõæßðÇ Ãóæú ãóÍúÏõæÏðÇ. ÈöÑöæóÇíóÉö ÚóãúÑöæ Èúäö
ÔõÚóíúÈò Úóäú ÃóÈöíåö Úóäú ÌóÏøöåö¡ Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÞóÇáó: " ÃóÑúÈóÚñ ãöäó ÇáäøöÓóÇÁö áóÇ áöÚóÇäó
Èóíúäóåõäøó æóÈóíúäó ÃóÒúæóÇÌöåöäøó¡ ÇáäøóÕúÑóÇäöíøóÉõ æóÇáúíóåõæÏöíøóÉõ
ÊóÍúÊó ãõÓúáöãóíúäö æóÇáúÍõÑøóÉõ ÊóÍúÊó ãóãúáõæßò æóÇáúãóãúáõæßóÉõ
ÊóÍúÊó ÍõÑøò " ÞóÇáõæÇ: åóÐóÇ äóÕøñ ÞóÇáõæÇ: æóáöÃóäøó ßõáøó ãóäú áóãú
íóßúãõáö ÇáÍÏ íÞÐÝåÇ áóãú íóÕöÍøó ÇááøöÚóÇäõ ÈóíúäóåóÇ æóÈóíúäó
ÒóæúÌöåóÇ ßóÇáÕøóÛöíÑóÉö¡ ÞóÇáõæÇ: æóáöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó Èóíúäó
ÇáÒøóæúÌóíúäö ßóÇáúÍóÏøö Ýöí ÍóÞøö ÇáúÃóÌóÇäöÈö ÝóáóãøóÇ áóãú íóÌöÈö
ÇáúÍóÏøõ ÅöáøóÇ ÈöÞóÐúÝö ÍõÑøóÉò ãõÓúáöãóÉò áóãú íóÕúÍøó ÇááøöÚóÇäõ
ÅöáøóÇ ãöäú ÍõÑøóÉò ãõÓúáöãóÉò¡ æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ãóäøó ÇááøöÚóÇäó
íóãöíäñ æóáóíúÓó ÔóåóÇÏóÉð. ãóÇ Ñõæöíó Úóäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÞóÇáó Ýöí ÒóæúÌóÉö åöáóÇáö Èúäö ÃõãóíøóÉó Íöíäó
ÌóÇÁóÊú ÈöæóáóÏöåóÇ Úóáóì ÇáäøóÚúÊö ÇáúãóßúÑõæåö: " áóæúáóÇ ãóÇ ãóÖóì
ãöäó ÇáúÃóíúãóÇäö áóßóÇäó áöí æóáóåóÇ ÔóÃúäñ " ÝóÓãí ÇááøöÚóÇä íóãöíäðÇ¡
æóáöÃóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÔúåóÏó ÇáúÅöäúÓóÇäõ áöäóÝúÓöåö æóÅöäú
ÌóÇÒó Ãóäú íóÍúáöÝó áóåóÇ¡ æóßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäó ÇáÒøóæúÌóíúäö íõáóÇÚöäõ
Úóäú ÍóÞøò áöäóÝúÓöåö ÝóËóÈóÊó Ãóäøóåõ íóãöíäñ æóáóíúÓó ÈöÔóåóÇÏóÉò¡
æóáöÃóäøóåõ áóæú ßóÇäó ÔóåóÇÏóÉð áóãóÇ áóÒöãó ÊóßúÑóÇÑõåõ ÃóÑúÈóÚðÇ¡
áóÃóäøó ÇáÔøóåóÇÏóÉó áóÇ ÊõßóÑøóÑõ æóÇáúÃóíúãóÇäó ÞóÏú ÊõßóÑøóÑõ¡
æóáöÃóäøó ÇáÔøóåóÇÏóÉó áóÇ íóÊóÖóãøóäõåóÇ áóÚúäñ æóáóÇ ÛóÖóÈñ æóáöÃóäøó
ÇáúãóÑúÃóÉó áóÇ ÊõÓóÇæöí ÇáÑøóÌõáó Ýöí ÇáÔøóåóÇÏóÉö æóÊõÓóÇæöíåö Ýöí
ÇáúÃóíúãóÇäö¡ æóåöíó Ýöí ÇááøöÚóÇäö ãõÓóÇæöíóÉñ áöáÑøóÌõáö ÝóËóÈóÊó
Ãóäøóåõ íóãöíäñ¡ æóáöÃóäøó áóÝúÙó ÇááøöÚóÇäö Ãóäú íóÞõæáó: ÃóÔúåóÏõ
ÈöÇááøóåö¡ æóáóÇ ÎöáóÇÝó Ãóäøó Þóæúáó ÇáúÅöäúÓóÇäö Ýöí ÛóíúÑö
ÇááøöÚóÇäö: ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö¡ Ãóäøóåõ íóãöíäñ ÝóßóÐóáößó Ýöí
ÇááøöÚóÇäö æóáöÃóäøóåõ áóæú ßóÇäó ÔóåóÇÏóÉð áóãóÇ ÕóÍøó áöÚóÇäõ
ÇáúÝóÇÓöÞóíúäö¡ æóáóÇ ãöäó ÇáúÃóÚúãóíóíúäö ÇáÊøóÍóÕøõäõ æóÞóÏú æóÇÝóÞó
Úóáóì ÕÍÉ áÚÇä åÐíä ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøóåõ íóãöíäñ æóáóíúÓó ÈöÔóåóÇÏóÉò¡
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ãóäøóåõ íóÕöÍøõ ãöäó ÇáúßóÇÝöÑóíúäö
æóÇáúãóãúáõæßóíúäö¡ Úõãõæãõ Úóáóì Ãóäøóåõ íóãöíäñ æóáóíúÓó ÈöÔóåóÇÏóÉò¡
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ãóäøóåõ íóÕöÍøõ ãöäó ÇáúßóÇÝöÑóíúäö
æóÇáúãóãúáõæßóíúäö¡ Úõãõæãõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÇáøóÐöíäó íóÑúãõæäó
ÃóÒúæóÇÌóåõãú} [ÇáäæÑ: 6] æóáóãú íõÝóÑøöÞú¡ æóáöÃóäøó ßõáøó ÒóæúÌò ÕóÍøó
ØóáóÇÞõåõ ÕóÍøó áöÚóÇäõåõ ßóÇáúÍõÑøö ÇáúãõÓúáöãö¡ æóáöÃóäøó ßõáøó ãóÇ
ÎóÑóÌó Èöåö ÇáÒøóæúÌõ ãöäú ÞóÐúÝöåö ÅöÐóÇ ßóÇäó ãöäú Ãóåúáö ÇáÔøóåóÇÏóÉö
ÎóÑóÌó Èöåö ãöäó ÇáúÞóÐúÝö Åöäú áóãú íóßõäú ãóÚóåõ Ãóåúáõ ÇáÔøóåóÇÏóÉö
ßóÇáúÈóíøöäóÉö¡ æóáöÃóäøóåõ ãóÇ æóÞóÚóÊú Èöåö ÇáúÝõÑúÞóÉõ Èóíúäó
ÇáÒøóæúÌóíúäö ÇáúãõÓúáöãóíúäö æóÞóÚóÊú Èöåö ÇáúÝõÑúÞóÉõ Èóíúäó
ÇáúßóÇÝöÑóíúäö æóÇáúãóãúáõæßóíúäö ßóÇáØøóáóÇÞö¡ æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö
ÇÓúÊöÏúáóÇáöåöãú Ýöí Ãóäøóåõ ÔóåóÇÏóÉñ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóáóãú
íóßõäú áóåõãú ÔõåóÏóÇÁõ ÅöáÇ ÃóäúÝõÓõåõãú) ¡ Ýóãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ áóãøóÇ ÃóÖóÇÝó ÇáÔøóåóÇÏóÉó Åöáóì äóÝúÓöåö ÎóÑóÌóÊú
ãöäú Íõßúãö ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóÔúåóÏó
áöäóÝúÓöåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ æóÅöäú ßóÇäó ÈöáóÝúÙö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö Ýóãöäú Íõßúãö
ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö Ãóäú íóßõæäó ãõÎóÇáöÝðÇ áöÍõßúãö ÇáúãõÓúÊóËúäóì ãöäúåõ.
(11/13)
ÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåö
ãöäúåõãóÇ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {ÝÔåÇÏÉ ÃÍÏåã ÃÑÈÚ ÔåÇÏÇÊ ÈÇááå} Ýóãöäú
æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÞóÏú íõÚóÈøóÑõ Úóäö Çáúíóãöíäö ÈöÇáÔøóåóÇÏóÉö¡
ßóãóÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {ÅöÐóÇ ÌóÇÁóßó ÇáúãõäóÇÝöÞõæäó ÞóÇáõæÇ äóÔúåóÏõ
Åöäøóßó áóÑóÓõæáõ Çááøóåö} [ÇáãäÇÝÞæä: 1¡ 2] Åáì Þæáå: {ÇÊÎÐæÇ ÃíãÇäåã
ÌäÉ} ÝóÚóÈøóÑó Úóäú ÃóíúãóÇäöåöãú ÈöÇáÔøóåóÇÏóÉö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóãøóÇ ÓõáöÈó áóÝúÙõ ÇáÔøóåóÇÏóÉö Ýöí åóÐóÇ
ÇáúãóæúÖöÚö Íõßúãó ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö æóÃõÌúÑöíó Úóáóíúåö Íõßöãõ ÇáúÃóíúãóÇäö
ãöäú ÃóÑúÈóÚóÉö ÃæÌå:
ÃÍÏåãÇ: Ãóäøóåõ ÃóËúÈóÊó Þóæúáóåõ Ýöí ÍóÞøö äóÝúÓöåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÃóæúÌóÈó Úóáóíúåö ÊóßúÑóÇÑó áóÝúÙöåö.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøóåõ ÞóÑóäóåõ ÈöÇááøöÚóÇäö æóÇáúÛóÖóÈö.
æóÇáÑøóÇÈöÚõ: Ãóäøóåõ æóÕóáóåõ ÈöÐößúÑö Çááøóåö¡ Ýöí Þóæúáöåö: ÃóÔúåóÏõ
ÈöÇááøóåö¡ Ïóáøó Úóáóì Ãóäøóåõ íóãöíäñ ÈöáóÝúÙö ÇáÔøóåóÇÏóÉö¡ æóÃóãøóÇ
ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þæáåã: Åä ãÇ áã íÕÍ ÅáÇ ÈáÝÙÉ ÇáÔøóåóÇÏóÉ ßóÇäó
ÔóåóÇÏóÉð¡ Ýóåõæó Ãóäøó ÃóÕúÍóÇÈóäóÇ ÞóÏö ÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöí ÌóæóÇÒö
ÇááøöÚóÇäö ÈöÛóíúÑö áóÝúÙö ÇáÔøóåóÇÏóÉö Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞõæáó: ÃóÍúáöÝõ ÈöÇááøóåö¡ æóÃõÞúÓöãõ
ÈöÇááøóåö¡ æóÃõæáöí ÈöÇááøóåö. ßóãóÇ íóÞõæáõ: ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö -
áöÃóäøó åóÐóÇ ÕóÑöíÍñ Ýöí Çáúíóãöíäö ÝóßóÇäó Ãóæúáóì ÈöÇáúÌóæóÇÒö¡
ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóÓúÞõØõ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáõ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ íóÌõæÒõ ÅöáøóÇ ÈöáóÝúÙö ÇáÔøóåóÇÏóÉö Úóáóì
ãóÇ ÌóÇÁó Èöåö ÇáäøóÕøõ áöÃóäøó Íõßúãóåõ ãóÃúÎõæÐñ ãöäúåõ ÝóÚóáóì åóÐóÇ
íóßõæäõ ÇáúÌóæóÇÈõ ãõÊóæóÌøöåðÇ¡ æóåõæó Ãóäøóåõ áóãøóÇ ÞóÑóäó áóÝúÙó
ÇáÔøóåóÇÏóÉö ÈöÐößúÑö Çááøóåö ÎóÑóÌó Úóäú Íõßúãö ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö
ÇáúãõÌóÑøóÏóÉö Úóäú ÐößúÑö Çááøóåö¡ æóÃõáúÍöÞó ÈöÇáúÃóíúãóÇäö
ÇáúãõÖóÇÝóÉö Åöáóì ÇÓúãö Çááøóåö¡ æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåöãú:
Åöäøóåõ ÞóÏú íóÑúÝóÚõ Íõßúãó ÇáúÞóÐúÝö ßóÇáúÈóíøöäóÉö¡ Ýóåõæó Ãóäøó
ÇáúÅöÞúÑóÇÑó ÞóÏú íóÑúÝóÚõ Íõßúãó ÇáúÞóÐúÝö æóáóÇ íóßõæäõ ÈóíøöäóÉð¡
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåöãú Ýöí ÇáúÝóÕúáö ÇáËøóÇäöí
ÈöÍóÏöíËö ÚóãúÑöæ Èúäö ÔõÚóíúÈò Ýóãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóæúÌõåò:
ÃÍÏåãÇ: Ãóäøó ÃóÈóÇ íóÍúíóì ÇáÓøóÇÌöíøó ÞóÇáó: åóÐóÇ ÍóÏöíËñ áóÇ
íõËúÈöÊõåõ ÃóÕúÍóÇÈõ ÇáúÍóÏöíËö¡ æóÅöÐóÇ ÞóÇáó ÅöãóÇãñ ãöäú ÃóÕúÍóÇÈö
ÇáúÍóÏöíËö åóÐóÇ¡ ÓóÞóØó ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ Èöåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ãõÑúÓóáñ¡ æóáóíúÓóÊö ÇáúãóÑóÇÓöíáõ ÚöäúÏóäóÇ
ÍõÌøóÉð¡ æÐáß Ãä ÚãÑæ Èä ÔÚíÈ ÇÈä ãõÍóãøóÏö Èúäö ÚóÈúÏö Çááøóåö Èúäö
ÚóãúÑöæ Èúäö ÇáúÚóÇÕö¡ æÌÏå ÇáÃÏäì áíÓ áå ÕÍÈå æÑÇæíÉ ÝóÅöÐóÇ Ñóæóì
ÚóãúÑöæ Èúäö ÔõÚóíúÈò Úóäú ÃóÈöíåö Úóäú ÌóÏøöåö ßóÇäó ÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøóåõ
Úóäú ãõÍóãøóÏö Èúäö ÚóÈúÏö Çááøóåö áöÃóäøóåõ ÌóÏøõåõ ÇáúÃóÏúäóì Ýóãöäú
åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÕóÇÑó ãõÑúÓóáðÇ áóÇ íóáúÒóãõ ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ Èå.
(11/14)
æóÇáËøóÇáöËõ: ÃóäøóäóÇ äõÓóáøöãõ
ÇáúÍóÏöíËó¡ æóäóÍúãöáõ Þóæúáóåõ: " áóÇ áöÚóÇäó Èóíúäó ÃóÑúÈóÚò "¡ ÅöáøóÇ
ÚöäúÏó ÍóÇßöãò¡ ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóÛóíúÑõåõãú áóÇ íóÌõæÒõ áöÚóÇäõåõ ÅöáøóÇ
ÚöäúÏó ÇáúÍóÇßöãö ÝóãóÇ ÝóÇÆöÏóÉõ ÇáÊøóÎóÕøõÕö¿ .
Þöíáó: ÝóÇÆöÏóÊõåõ Ãóäøóåõ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÊóæóåøóãó Ýöíåöãú áöäóÞúÕöåöãú
ÈöÇáúßõÝúÑö æóÇáÑøöÞøö ÌóæóÇÒõ áöÚóÇäö ÇáúÚóÈúÏö ÚöäúÏó ÓóíøöÏöåö¡
æóáöÚóÇäö ÇáúßóÇÝöÑö Ýöí Ãóåúáö Ïöíäöåö¡ ÝóäóÝóì ÇáäøóÕøõ åóÐóÇ
ÇáÊøóæóåøõãó¡ Úóáóì Ãóäøó ÃóÈóÇ ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøó ÞóÇáó: áóæú
ÕóÍøó ÇáúÍóÏöíËõ æóÌóÈó ÇáúãóÕöíÑõ Åöáóíúåö æóÇáúÞóæúáõ Èöåö¡ ÛóíúÑó
Ãóäøóåõ áóãú íóÕöÍøó.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ÞöíóÇÓöåöãú Úóáóì ÇáÕøóÛöíÑóÉö: Ýóåõæó Ãóäøó
áöáÕøóÛöíÑóÉö ÍóÇáóÊóíúäö: ÍóÇáóÉñ íõãúßöäõ æóØúÄõåóÇ ÝóÇááøöÚóÇäõ
ÝöíåóÇ íóÕöÍøõ æóíóßõæäõ ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ÈõáõæÛöåóÇ¡ áöÃóäøó ÞóÐúÝóåóÇ
ÈöÇáÒøöäóÇ íõãúßöäõ Ãóäú íóßõæäó ÕöÏúÞðÇ¡ æóíõãúßöäõ Ãóäú íóßõæäó
ßóÐöÈðÇ.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú Êóßõæäó ÕóÛöíÑóÉð áóÇ íõãúßöäõ æØÁ ãËáåÇ¡
ÝÇáÞÐÝ åäÇ ãÓÊÍíá ááÚáã íßÐÈå¡ ÝóÎóÑóÌó Úóäö ÇáúÞóÐúÝö ÇáúãõÍúÊóãöáö
áöáÕøöÏúÞö æóÇáúßóÐöÈö¡ ÝóÅöÐóÇ ÇÓúÊóÍóÇáó ÕöÏúÞõåõ áóãú íóÌõÒú Ãóäú
íóÞõæáó: ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö Åöäøöí áóãöäó ÇáÕøóÇÏöÞöíäó ßóãóäú íóÌõæÒõ
ÕöÏúÞõåõ¡ Ýóáóãú íóÌõÒö ÇáúÌóãúÚõ Èóíúäó ãõÊóäóÇÝöíóíúäö. ÃóãøóÇ
ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåöãú Åöäøó ÇááøöÚóÇäó Èóíúäó ÇáÒøóæúÌóíúäö
ßóÇáúÍóÏøö Ýöí ÍóÞøö ÇáúÃóÌóÇäöÈö¡ Ýóåõæó Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ ãõÓóáøóãò Èóáú
áöÚóÇäõ ÇáÒøóæúÌö íóãöíäñ Ýöí ÍóÞøö äóÝúÓöåö Ýöí ÓõÞõæØö ÍóÏøö ÇáúÞóÐúÝö
Úóäúåõ¡ æóßóÇáÔøóåóÇÏóÉö Ýöí ÍóÞøö ÇáÒøóæúÌóÉö áöæõÌõæÈö ÍóÏøö ÇáÒøöäóÇ
ÚóáóíúåóÇ¡ æóÇáÔøóåóÇÏóÉõ ÊÓãÚ Úáì ÇáßÇÝÑÉ æÇáããáæßÉ¡ ÝßÐÇ ÇááøöÚóÇäõ.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ßóæúäö ÇááøöÚóÇäö íóãöíäðÇ íóÕöÍøõ
ãöäó ÇáúßóÇÝöÑóíúäö æóÇáúãóãúáõæßóíúäö ßóãóÇ íóÕöÍøõ ãöäó ÇáúÍõÑøóíúäö
æóÇáúãõÓúáöãóíúäö¡ ÝóÞóÏú ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ: ßóÇäó Ðóáößó ãöäú ßõáøö
ÒóæúÌò ÌóÇÒó ØóáóÇÞõåõ æóáóÒöãóåõ ÇáúÝóÑúÖõ¡ æóßóÐóáößó Úóáóì ßõáøö
ÒóæúÌóÉò áóÒöãóåóÇ ÇáúÝóÑúÖõ¡ æóÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÞóæúáöåö: ÌóÇÒó ØóáóÇÞõåõ
Ãóíú ßóÇäó ãõßóáøóÝðǺ áöÃóäøó ÛóíúÑó ÇáúãõßóáøóÝö ÈöÇáÕøöÛóÑö
æóÇáúÌõäõæäö áóÇ íóÕöÍøõ ØóáóÇÞõåõ ÝóßóÐóáößó áóÇ íóÕöÍøõ áöÚóÇäõåõ¡
æÞæáå: æáÒãå ÇáÛÑÖ¡ ÃóÑóÇÏó Èöåö ÇáÊøóßúáöíÝó¡ ÝóÚóÈøóÑó Úóäúåõ
ÈöÚöÈóÇÑóÊóíúäö ÝóÓøóÑó ÅöÍúÏóÇåõãóÇ ÈöÇáúÃõÎúÑóì¡ æóßóÐóáößó áöÚóÇäõåóÇ
áóÇ íóÕöÍøõ ãöäúåóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäóÊú ÛóíúÑó ãõßóáøóÝóÉò ÈöÕöÛóÑò Ãóæú
Ìõäõæäò¡ æóÅöäú ÕóÍøó Ãóäú íõáóÇÚöäó ÇáÒøóæúÌõ ãöäúåóÇ Ýöí åóÐöåö
ÇáúÍóÇáóÉö áöÑóÝúÚö ÇáúÝöÑóÇÔö æóäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö¡ Ëõãøó ÞóÇáó
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ: æóáöÚóÇäõåõãú ßõáøõåõãú ÓóæóÇÁñ¡ áóÇ íóÎúÊóáöÝõ ÇáÞæá Ýíå
ÇáÝÑÞÉ æäÝí ÇáæáÏ æåÐÇ ÕÍíÍ¡ áíÓ íÎÊáÝÇä ÇááøöÚóÇäõ ÈöÇáúßõÝúÑö
æóÇáúÅöÓúáóÇãö ßóãóÇ ÊóÎúÊóáöÝõ ÍõÏõæÏõ ÇáúÞóÐúÝö¡ æóáóÇ ÈöÇáúÍõÑøöíøóÉö
æóÇáÑøöÞøö ßóãóÇ ÊóÎúÊóáöÝõ ÇáúÍõÏõæÏõ æóÇáØøóáóÇÞõ. æóÌóãöíÚõåõãú Ýöí
ÕöÝóÉö ÇááøöÚóÇäö æóÃóÍúßóÇãöåö ÓóæóÇÁñ¡ Ëõãøó ÞóÇáó: æóÊóÎúÊóáöÝõ
ÇáúÍõÏõæÏõ áöãóäú æóÞóÚóÊú áóåõ æóÚóáóíúåö æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ¡ ÅöäøóãóÇ
íóÎúÊóáöÝõ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö Ýöí ÇáúãóÞúÐõæÝö ÈöÇáúÅöíÌóÇÈö
æóÇáúÅöÓúÞóÇØö¡ ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáúãóÞúÐõæÝõ ßóÇãöáðÇ ÈöÇáúÍõÑøöíøóÉö
æóÇáúÅöÓúáóÇãö æóÌóÈó Úóáóì ÞóÇÐöÝöåö ÇáúÍóÏøõ¡ æóÅöäú ßóÇäó äóÇÞöÕðÇ
ÈöÇáÑøöÞøö¡ Ãóæö ÇáúßõÝúÑö íóÓúÞõØõ ÇáúÍóÏøõ¡ æóíóáúÒóãõ ÇáÊøóÚúÒöíÑõ¡
æóíóÎúÊóáöÝõ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö Ýöí ÇáúÞóÇÐöÝö ÈöÇáÒøöíóÇÏóÉö
æóÇáäøõÞúÕóÇäö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÍõÑøðÇ æóÌóÈó Úóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ ÇáúßóÇãöáõ
ËóãóÇäõæäó ÌóáúÏóÉð ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ãõÓúáöãðÇ Ãóæú ßóÇÝöÑðÇ¡ æóÅöäú ßóÇäó
ãóãúáõæßðÇ æóÌóÈó Úóáóíúåö äÕÝ ÇáÍÏ ÃÑÈÚæä ÌáÏÉ æÇááå ÃÚáã.
(11/15)
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æÓæÇÁ ÞÇá ÒäÊ Ãæ ÑÃíÊåÇ ÊÒäí Ãæ íóÇ ÒóÇäöíóÉ
ßóãóÇ íóßõæäõ Ðóáößó ÓóæóÇÁñ ÅöÐóÇ ÞóÐóÝó ÃóÌúäóÈöíøóÉð ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåõæó ßóãóÇ ÞóÇáó: ßõáøõ ÞóÐúÝò ÃóæúÌóÈó
ÇáúÍóÏøó ãöäó ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö ßóÇäó ÞóÐúÝðÇ íóÌõæÒõ Èöåö ÇááøöÚóÇäõ
ãöäó ÇáÒøóæúÌóÉö¡ ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÈöáóÝúÙö ÇáÔøóåóÇÏóÉö ßóÞóæúáöåö:
ÑóÃóíúÊõåóÇ ÊóÒúäöí¡ Ãæ ßÇä ÈÛíÑ áÝÙ ÇáÔåÇÏ ßóÞóæúáöåö: ÞóÏú ÒóäóÊú¡
Ãóæú íóÇ ÒóÇäöíóÉõ¡ æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó.
æóÞóÇáó ãóÇáößñ: áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ÅöáøóÇ Ãóäú íóÞúÐöÝóåóÇ
ÈöáóÝúÙö ÇáÔøóåóÇÏóÉö Åöäú ßóÇäóÊú ÍóÇÆöáðÇ¡ æóíóÌõæÒõ ÈöÛóíúÑö áóÝúÙö
ÇáÔøóåóÇÏóÉö Åöäú ßóÇäóÊú ÍóÇãöáðÇ ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÃóäøó åöáóÇáó Èúäó
ÃõãóíøóÉó æóÇáúÚóÌúáóÇäöíøó ÞóÐóÝóÇ ÈöáóÝúÙö ÇáÔøóåóÇÏóÉö¡ æóÞóÇáó
åöáóÇáñ: ÑóÃóÊú Úóíúäöí æóÓóãöÚóÊú ÃõÐõäöí. ÝóäóÒóáóÊú ÂíóÉõ ÇááøöÚóÇäö¡
ÝóßóÇäóÊú ãóÞúÕõæÑóÉð Úóáóì ÓóÈóÈöåóÇ¡ æóáöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó
ßóÇáÔøóåóÇÏóÉö Ýöí ÓõÞõæØö ÍóÏøö ÇáúÞóÐúÝö Úóäúåõ æóæõÌõæÈö ÍóÏøö ÇáÒäÇ
Úáíå¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÇáúÞóÐúÝõ ÝöíåóÇ ÈöáóÝúÙö ÇáÔøóåóÇÏóÉö
ßóÇáÔøóåóÇÏóÉö.
æóÏóáöíáõäóÇ Úõãõæãõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÇáøóÐöíäó íóÑúãõæäó ÃÒæÇÌåã}
ÇáúÂíóÉó¡ ÝóÇÞúÊóÖóì Íõßúãõ ÇáúÚõãõæãö Ãóäú íóÕöÍøó ÇááøöÚóÇäõ ãöäú
ßõáøö ÑóÇãò áöÒóæúÌóÊöåö¡ ÝóÅöäú ÞóÇáõæÇ: ÇááøóÝúÙõ ÇáúÚóÇãøõ æóÇÑöÏñ
Úóáóì ÓóÈóÈò ÎóÇÕøò. æóÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ ÈöÎõÕõæÕö ÇáÓøóÈóÈö¡ Þöíáó åóÐóÇ
ÛóíúÑõ ãõÓóáøóãò¡ Èóáú ÚöäúÏóäóÇ Ãóäøó ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑó ÈöÚõãõæãö ÇááøóÝúÙö
áóÇ ÈöÎõÕõæÕö ÇáÓøóÈóÈö áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ Ãóäøó ÇáÓøóÈóÈó ÞóÏú ßóÇäó ãóæúÌõæÏðÇ æóáóÇ Íõßúãó Ëõãøó
æóÑóÏó ÇááøóÝúÙõ ÝóÊóÚóáøóÞó Èöåö ÇáúÍõßúãõ¡ ÝóßóÇäó ÇÚúÊöÈóÇÑõ ãóÇ
æõÌöÏó ÇáúÍõßúãõ ÈöæõÌõæÏöåö Ãóæúáóì ãöäó ÇÚúÊöÈóÇÑö ãóÇ áóãú íõæÌóÏö
ÇáúÍõßúãõ ÈöæõÌõæÏöåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÊóÎúÕöíÕó ÇáúÚõãõæãö ÅöäøóãóÇ íóÞóÚõ ÈöãóÇ íõäóÇÝöí
ÇááøóÝúÙó æóáóÇ íóÞóÚõ ÈöãóÇ íõæóÇÝöÞõåõ¡ æóÇáÓøóÈóÈõ ãõæóÇÝöÞñ áóåõ¡
Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íóßõæäó ãõÎóÕøóÕðÇ¡ æóáöÃóäøó ßõáøó ÞóÐúÝò ÕóÍøó Èöåö
ÇááøöÚóÇäõ ÅöÐóÇ ßóÇäó ÈöáóÝúÙö ÇáÔøóåóÇÏóÉö¡ ÕóÍøó Èöåö ÇááøöÚóÇäõ
æóÅöäú ßóÇäó ÈöÛóíúÑö áóÝúÙö ÇáÔøóåóÇÏóÉö ßóÇáúÍóÇãöáö¡ æóáöÃóäøó ßõáøó
ÞóÐúÝò ÕóÍøó Èöåö áöÚóÇäõ ÇáúÍóÇãöáö ÕóÍøó Èöåö ÇáúÍóÇÆöáõ ÞöíóÇÓðÇ
Úóáóì áóÝúÙö ÇáÔøóåóÇÏóÉö. æóáöÃóäøó áöÚóÇäó ÇáúÃóÚúãóì ÕóÍöíÍñ æóÅöäö
ÇÓúÊóÍóÇáó ãöäúåõ ÇáÔøóåóÇÏóÉõ¡ æóÝöí åóÐóÇ Ïóáöíáñ æóÇäúÝöÕóÇáñ.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó ÌóæóÇÒõ ÇááøöÚóÇäö Èößõáøö ÞóÐúÝò æóÌóÈó ÈöãöËúáöåö
ÇáúÍóÏøõ ÝóáóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõ ÇáÒøóæúÌóÉö ãöäú ÃóÍóÏö ÃóãúÑóíúäö: ÅöãøóÇ
Ãóäú Êóßõæäó ÍóÇÆöáðÇ Ãóæú ÍóÇãöáðÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ÍóÇÆöáðÇ ÛóíúÑó
ÐóÇÊö Íóãúáò ÝóíóäúÞóÓöãõ ÍóÇáõåóÇ ËóáóÇËóÉó ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞúÐöÝóåóÇ æóíõáóÇÚöäó ãäåÇ æÐáß Ýí ÃÑÈÚÉ
ÃóÍúæóÇáò:
ÅöãøóÇ Ãóäú íóÑóÇåóÇ ÊóÒúäöí¡ æóÅöãøóÇ Ãóäú ÊõÞöÑøó ÚöäúÏóåõ ÈöÇáÒøöäóÇ¡
æóÅöãøóÇ Ãóäú íõÎúÈöÑóåõ ÈöÒöäóÇåóÇ ËöÞóÉñ íóÞóÚõ Ýöí äóÝúÓöåö ÕöÏúÞõåõ.
æóÅöãøóÇ Ãóäú íóÓúÊóÝöíÖó Ýöí ÇáäøóÇÓö ÃóäøóåóÇ ÊóÒúäöí æóíóÑóì ãóÚó
åóÐöåö ÇáöÇÓúÊöÝóÇÖóÉö ÑóÌõáðÇ ÞóÏú ÎóÑóÌó ãöäú ÚöäúÏöåóÇ Ýöí ÃóæúÞóÇÊö
ÇáÑøöíóÈö ÝóíóÊóÍóÞøóÞõ Èöåö ÕöÏúÞõ ÇáöÇÓúÊöÝóÇÖóÉö ÝóíóÌõæÒõ áóåõ Ýöí
åóÐöåö
(11/16)
ÇáúÃóÍúæóÇáö ÇáúÃóÑúÈóÚö Ãóäú íóÞúÐöÝóåóÇ
ÈöÇáÒøöäóÇ æóíõáóÇÚöäó ãöäúåóÇ¡ ÝóÅöäú ÃóãúÓóßó Úóäú ÞóÐúÝöåóÇ
æóáöÚóÇäöåóÇ ÌóÇÒó¡ æóßóÇäóÇ Úóáóì ÇáÒøóæúÌöíøóÉö æóÍóÇáö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö
áöãóÇ Ñõæöíó Ãóäøó ÑóÌõáðÇ ÃóÊóì ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó - ÝóÞóÇáó: Åöäøó ÇãúÑóÃóÊöí áóÇ ÊóÑõÏøõ íóÏó áóÇãöÓò ÝÞÇá áå
- Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - " ØáÞåÇ "¡ ÞÇá: Åäí ÃÍÈåÇ¡ ÞÇá: "
ÝÃãÓßåÇ " ÝÃÈÇÍ ÅöãúÓóÇßóåóÇ ãóÚó ãóÇ ßäí Úóäúåõ ãöäú ÒöäóÇåóÇ.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáøóÊöí áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞúÐöÝóåóÇ æóáóÇ
Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäúåóÇ æóåöíó ÇáúÚóÝöíÝóÉõ¡ æóåöíó ÇáøóÊöí áóãú íóÑóåóÇ
ÊóÒúäöí æóáóÇ ÃóÞóÑøóÊú ÈöÇáÒøöäóÇ¡ æóáóÇ ÇÓúÊóÝóÇÖó Ýöí ÇáäøóÇÓö
ÒöäóÇåóÇ æóáóÇ ÃóÎúÈóÑóåõ ËöÞóÉñ ÈöÒöäðÇ¡ ÝóáóÇ íóÍöáøõ áóåõ ÞóÐúÝõåóÇ¡
æóáóÇ Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäúåóÇ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {Åä ÇáÐíä ÌÇÄæÇ
ÈöÇáÅöÝúßö ÚõÕúÈóÉñ ãöäúßõãú¡ áÇ ÊóÍúÓóÈõæåõ ÔóÑøðÇ áóßõãú Èóáú åõæó
ÎóíúÑñ áóßõãú¡ áößõáøö ÇãúÑöÆò ãöäúåõãú ãóÇ ÇßúÊóÓóÈó ãöäó ÇáÅöËúãö¡
æóÇáøóÐöí Êóæóáøóì ßöÈúÑóåõ ãöäúåõãú áóåõ ÚóÐóÇÈñ ÚóÙöíãñ} [ÇáäæÑ: 11] .
äóÒóáóÊú åóÐöåö ÇáúÂíóÉõ Ýöí ÇáúÅöÝúßö Úóáóì ÚóÇÆöÔóÉó ÑöÖúæóÇäõ Çááøóåö
ÚóáóíúåóÇ¡ æóÍõßúãõåóÇ ÚóÇãøñ. æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: ãõÎúÊóáóÝñ Ýöí
ÌóæóÇÒö ÞóÐúÝöåóÇ æóáöÚóÇäöåóÇ¡ æóåõæó Ãóäú íóÓúÊóÝöíÖó Ýöí ÇáäøóÇÓö
ÒöäóÇåóÇ¡ æóáóÇ íóÑóì ãóÚó ÇáöÇÓúÊöÝóÇÖóÉö ÑóÌõáðÇ íóÏúÎõáõ ÚóáóíúåóÇ
æóáóÇ íóÎúÑõÌõ ãöäú ÚöäúÏöåóÇ¡ ÝóÝöí ÌóæóÇÒö ÞóÐúÝöåóÇ¡ æóáöÚóÇäöåóÇ
æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÌõæÒõº áöÃóäøó ÇáöÇÓúÊöÝóÇÖóÉó ÃóÞúæóì ãöäú ÎóÈóÑö
ÇáúæóÇÍöÏö æóÅöäú ßóÇäó ËöÞóÉð.
æóÅöäøóåõ áóãøóÇ ÌóÇÒó Ãóäú Êóßõæäó ÇáöÇÓúÊöÝóÇÖóÉõ áóæúËðÇ Ýöí
ÇáúÞóÓóÇãóÉö íõÍúáóÝõ ÈöåóÇ Úóáóì ÇáúÞóÊúáö ÌóÇÒó Ãóäú Êóßõæäó ãöäú
ÔóæóÇåöÏö ÇáúÞóÐúÝö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÍóÇãöÏò ÇáúÅöÓúÝóÑóÇíöíäöíøö
Åäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞúÐöÝóåóÇ Èöåö áöÃóäøó åóÐöåö ÇáöÇÓúÊöÝóÇÖóÉó
ÞóÏú íóÌõæÒõ Ãóäú ÊóÔúÊóåöÑó Úóäú Þóæúáò æóÇÍöÏò íóÊóÎóÑøóÕõ ÚóáóíúåóÇ
ÈöÇáúßóÐöÈö æóÇáúÃóæøóáõ ãöäúåõãóÇ ÃóÙúåóÑõ ÚöäúÏöí¡ ÝóÃóãøóÇ Åöäú ÑóÃóì
ÑóÌõáðÇ íóÎúÑõÌõ ãöäú ÚöäúÏöåóÇ áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóÞúÐöÝóåóÇ¡ áöÃóäøóåõ
ÑõÈøóãóÇ ÎóÑóÌó ãöäú ÚöäúÏöåóÇ áöÍóÇÌóÉò Ãóæú ÑõÈøóãóÇ æóáóÌó ÚóáóíúåóÇ
Ýóáóãú ÊõØöÚúåõ¡ ÝóåóÐóÇ Íõßúãõ ÇáúÍóÇÆöáö.
(ÝóÕúáñ)
ÃóãøóÇ ÇáúÍóÇãöáõ ÝóíóäúÞóÓöãõ ÍóÇáõåóÇ ÎóãúÓóÉó ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøóåõ íóÌöÈõ Úóáóíúåö Ãóäú íóáúÊóÚöäó ãöäúåóÇ ÈöÛóíúÑö
ÞóÐúÝò æóåõæó Ãóäú ÊóÃúÊöíó ÈöæóáóÏò æóáóãú íóÏúÎõáú ÈöåóÇ¡ ÝóæóÇÌöÈñ
Úóáóíúåö Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäúåóÇ áöíóäúÝöíó æóáóÏðÇ íóÚúáóãõ ÞóØúÚðÇ
Ãóäøóåõ áóíúÓó ãöäúåõ ÍóÊøóì áÇ íÍáÞå ÈöÇáúÝöÑóÇÔö ÝóíóÎúÊóáöØó
ÈöäóÓóÈöåö ãóäú áóÇ íõäóÇÓöÈõåõ¡ æóíóÌúÚóáóåõ ãóÍúÑóãðÇ áöÈóäóÇÊöåö
æóåõäøó ÃóÌúäóÈöíøóÇÊñ Úóäúåõ¡ æóÅöäøóãóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íõáóÇÚöäó æóÅöäú
áóãú íóÞúÐöÝú áöÃóäøóåõ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ãöäú ÒóæúÌò ÞóÈúáóåõ Ãóæú
ÃõßúÑöåóÊú Úóáóì äóÝúÓöåóÇ ÝóáóÇ Êóßõæäõ ÒóÇäöíóÉð.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ íóÌöÈõ Úóáóíúåö ãõáóÇÚóäóÊõåóÇ áóßöäú
ÈóÚúÏó ÇáúÞóÐúÝö¡ æóåõæó Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú ÃóÕóÇÈóåóÇ æóÇÓúÊóÈúÑóÃóåóÇ
æóæóÌóÏó ãóÚóåóÇ ÑóÌõáðÇ íóÒúäöí ÈöåóÇ Ëõãøó ÃóÊóÊú ÈöÍóãúáò ÈóÚúÏóåõ
ÝóíóÌöÈõ Úóáóíúåö ÈöÇáÊøóÚúáöíáö ÇáøóÐöí ÐóßóÑúäóÇ Ãóäú íõáóÇÚöäó
ãöäúåóÇ áöÆóáøóÇ íóÏúÎõáó äóÓóÈóåõ ãóäú áóÇ íõäóÇÓöÈõåõ¡ áóßöäú áóÇ
íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ÅöáøóÇ Ãä
(11/17)
íóÞúÐöÝó¡ ÝóíóÕöíÑõ ÇáúÞóÐúÝõ áöæõÌõæÈö
ÇááøöÚóÇäö ÇáøóÐöí áóÇ íóÕöÍøõ ÅöáøóÇ Èöåö æóÇÌöÈðÇ Úóáóíúåö¡ æóáóæúáóÇ
ÇáúÍóãúáõ ãóÇ æóÌóÈó Úóáóíúåö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóßõæäó ãõÎóíøóÑðÇ Èóíúäó Ãóäú íõáóÇÚöäóåóÇ
Ãóæú íõãúÓößó¡ æóåõæó Ãä íØÃåÇ æáÇ íÓÊÈÑíåÇ¡ æóíóÑóì ÑóÌõáðÇ íóÒúäöí
ÈöåóÇ¡ Ýóíóßõæäõ ÈöÇáúÎöíóÇÑö Èóíúäó ÇááøöÚóÇäö ÈóÚúÏó ÇáúÞóÐúÝö Ãóæö
ÇáúÅöãúÓóÇßö¡ ÝóÃóãøóÇ äóÝúíõ ÇáúæóáóÏö ÝóÅöäú ÛóáóÈó Úóáóì Ùóäøöåö
Ãóäøóåõ áóíúÓó ãöäúåõ ÌóÇÒó Ãóäú íóäúÝöíóåõ æóÅöäú ÛóáóÈó Úóáóì Ùóäøöåö
Ãóäøóåõ ãöäúåõ áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóäúÝöíóåõ¡ æóÅöäú áóãú íóÛúáöÈú Úóáóì
Ùóäøöåö ÃóÍóÏõ ÇáúÃóãúÑóíúäö ÌóÇÒó Ãóäú íõÛóáøöÈó Ýöí äóÝúíöåö Íõßúãó
ÇáÔøóÈóåö áöÃóÌúáö ãóÇ ÔóÇåóÏó ãöäó ÇáÒøöäóÇ áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÌÚá ááÔÈå Ýí ÒæÌÉ åáÇá ãä ÃõãóíøóÉó Íöíäó
æóÖóÚóÊú æóáóÏóåóÇ ÊóÃúËöíÑðÇ æóÞóÇáó " áóæúáóÇ ÇáúÃóíúãóÇäõ áóßóÇäó áöí
æóáóåóÇ ÔóÃúäñ ".
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: Ãóäú áóÇ íóÌõæÒó áóåõ ãõáóÇÚóäóÊõåóÇ æóáóÇ
äóÝúíõ æóáóÏöåóÇ æóåõæó Ãóäú íóßõæäó Úóáóì ÅöÕóÇÈóÊöåóÇ æóáóÇ íóÑóÇåóÇ
ÊóÒúäöí¡ æóáóÇ íõÎúÈóÑõ ÚóäúåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ¡ æóáóÇ íóÑóì Ýöí æóáóÏöåóÇ
ÔóÈóåðÇ ãõäúßóÑðÇ ÝóíóÍúÑõãõ Úóáóíúåö áöÚóÇäõåóÇ æóäóÝúíõ æóáóÏöåóÇ
áöÑöæóÇíóÉö ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó - ÞóÇáó: " ÃóíøõãóÇ ÇãúÑóÃóÉò ÃóÏúÎóáóÊú Úóáóì Þóæúãò ãóäú
áóíúÓó ãöäúåõãú ÝóáóíúÓóÊú ãöäó Çááøóåö Ýöí ÔóíúÁò æóáóäú íõÏúÎöáóåóÇ
Çááøóåõ ÇáúÌóäøóÉó¡ æóÃóíøõãóÇ ÑóÌõáò ÌóÍóÏó æóáóÏóåõ åõæó íóÑóÇåõ
ÇÍúÊóÌóÈó Çááøóåõ Úóäúåõ¡ æóÝóÖóÍóåõ Úóáóì ÑõÄæÓö ÇáúÃóæøóáöíäó
æóÇáúÂÎöÑöíäó ".
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáúÎóÇãöÓõ: ãóÇ ÇÎúÊõáöÝó Ýöí ÌóæóÇÒö ãõáóÇÚóäóÊöåóÇ: Ãóäú
ÊóÃúÊöíó ÈöæóáóÏò ÃóÓúæóÏó ãöäú Èóíúäö ÃóÈúíóÖóíúäö¡ Ãóæú ÃóÈúíóÖó ãöäú
Èíä ÃÓæÏíä æáÇ íÑÇåÇ ÊÒäí¡ æáÇ íÎíÑ ÈöÒöäóÇåóÇ¡ ÝóÝöí ÌóæóÇÒö áöÚóÇäöåö
ãöäúåóÇ æóäóÝúíö æóáóÏöåóÇ ÈöåóÐóÇ ÇáÔøóÈóåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÌõæÒõ áöÚóÇäõåóÇ æóäóÝúíõ æóáóÏöåóÇ¡ áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÞóÇáó: " Åöäú ÌóÇÁóÊú Èöåö Úóáóì
äóÚúÊö ßóÐóÇ ÝóáóÇ ÃóÑóÇåõ ÅöáøóÇ æóÞóÏú ÕóÏóÞó ÚóáóíúåóÇ "¡ ÝóÌóÚóáó
áöáÔøóÈóåö ÊóÃúËöíÑðÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó ÃóÕóÍøõ¡ Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú
íõáóÇÚöäó ãöäúåóÇ¡ æóáóÇ Ãóäú íóäúÝöíó æóáóÏóåóÇ¡ áöÑöæóÇíóÉö ÓóÚöíÏö
Èúäö ÇáúãõÓóíøóÈö Úóäú ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó " Ãóäøó ÑÌáÇð ãä Èäí ÝÒÇÑ ÂÊöí
ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÝóÞóÇáó: íóÇ
ÑóÓõæáó Çááøóåö Åöäøó ÇãúÑóÃóÊöí æóáóÏóÊú ÛõáóÇãðÇ ÃóÓúæóÏó ÝóÞóÇáó:
åóáú áóßó ãöäú ÅöÈöáò¿ ÞóÇáó äóÚóãú¡ ÞóÇáó: ãóÇ ÃóáúæóÇäõåóÇ¿ ÞóÇáó:
ÍõãúÑñ¡ ÞóÇáó Ýóåóáú ÝöíåóÇ ãöäú ÃóæúÑóÞó ÞóÇáó: äóÚóãú¡ ÞóÇáó: Ãóäøóì
ÊóÑóÇåõ¿ ÞóÇáó: Úóäú Ãóäú íóßõæäó ÚöÑúÞðÇ äóÒóÚóåõ¡ ÝóÞóÇáó: ßóÐóáößó
åóÐóÇ ÚóÓóì Ãóäú íóßõæäó ÚöÑúÞðÇ äóÒóÚóåõ ". Ãóíú ÚóÓóì Ãóäú íóßõæäó Ýöí
ÂÈóÇÆöåö ãóäú ÑóÌóÚó ÈöåóÐóÇ ÇáÔøóÈóåö Åöáóíúåö æÇááå ÃÚáã.
(11/18)
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáãÒäí ÑÖí Çááå Úäå: " æóÞóÇáó Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáäøößóÇÍö æóÇáØøóáóÇÞö
ÅöãúáóÇÁð Úóáóì ãóÓóÇÆöáö ãóÇáößò æóáóæú ÌóÇÁóÊú ÈöÍóãúáò æóÒóæúÌõåóÇ
ÕóÈöíøñ Ïõæäó ÇáúÚóÔúÑö áóãú íóáúÒóãúåõ áöÃóäøó ÇáúÚöáúãó íõÍöíØõ
Ãóäøóåõ áóÇ íõæáóÏõ áöãöËúáöåö æóÅöäú ßóÇäó ÇÈúäó ÚóÔúÑö Óöäöíäó
æóÃóßúËóÑó æóßóÇäó íõãúßöäõ Ãóäú íõæáóÏó áóåõ ßóÇäó áóåõ ÍóÊøóì íóÈúáõÛó
ÝóíóäúÝöíóåõ ÈöáöÚóÇäò Ãóæú íóãõæÊó ÞóÈúáó ÇáúÈõáõæÛö Ýóíóßõæäó æóáóÏóåõ
".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóãõÞóÏøöãóÉõ åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÈóíóÇäõ
ÃóÞóáøö ÇáÒøóãóÇäö ÇáÐí íÍÊáã Ýíå ÇáÛáãÇä æåæ ÚËÑ Óöäöíäó.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: ÇËúäóÊóíú ÚóÔúÑóÉó ÓóäóÉð ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ
ÈöÇáúæõÌõæÏö¡ æóÃóäøóåõ áóãú íóÑó ÛõáóÇãðÇ ÇÍúÊóáóãó áÃÞá ãäåÇ ÈÏáíáäÇ
Úóáóíúåö æõÑõæÏõ ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáúÚóÔúÑö Ýöí ÃóÍúßóÇãö
ÇáúÈõáõæÛö. æóåõæó Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó
-: ÞóÇáó " ãõÑõæåõãú ÈöÇáØøóåóÇÑóÉö æóÇáÕøóáóÇÉö áöÓóÈúÚò¡
æóÇÖúÑöÈõæåõãú ÚóáóíúåóÇ áÚÔÑ¡ æÝÑÞæÇ Èíäåã Ýí ÇáãÖÇÌÍ " æáÃä ÃÞá ÒãÇä
ÇáÇÍÊáÇã ãÚÊÈÑÇð ÈöÇáúæõÌõæÏö¡ æóÞóÏú æõÌöÏó ãóäö ÇÍúÊóáóãó áöÚóÔúÑò
æóÅöäú äóÏóÑó¡ ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú Êóßõæäó ÍóÏøðÇ áöÃóÞóáøöåö ßóÇáúÍóíúÖö
áöÊöÓúÚò¡ æóÞóÏú Íõßöíó Ãóäøó ÚóãúÑóæ Èúäó ÇáúÚóÇÕö æõáöÏó áóåõ ÇÈúäõåõ
ÚóÈúÏõ Çááøóåö æóåõæó ÇÈúäõ ÚóÔúÑö Óöäöíäó æóáóæú æõÌöÏó ãóäö ÇÍúÊóáóãó
áöÃóÞóáøó ãöäúåóÇ ÝóÌóÚóáúäóÇåõ ÍóÏøðÇ¡ áóßöäú áóãú íõæÌóÏú¡ ßóãóÇ áóãú
ÊõæÌóÏú ãóäú ÊóÍöíÖõ áöÃóÞóáøó ãöäú ÊöÓúÚò æáæ æÌÏÊ áÕÇÑÊ ÍÏÇð¡ ÝÅä Þíá:
áãÇ ÕóÇÑó ÃóÞóáøõ ÒóãóÇäö ÇáúÍóíúÖö ÊöÓúÚðÇ æóÃóÞóáøõ ÒóãóÇäö
ÇáöÇÍúÊöáóÇãö ÚóÔúÑðÇ.
Þöíáó: ÞóÏú ßóÇäó ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò ÇáúÅöÓúÝóÑóÇíöíäöíøõ íóÌúãóÚõ
ÈóíúäóåõãóÇ¡ æóíóÌúÚóáõ ÃóÞóáøó ÒóãóÇäöåöãóÇ ÊöÓúÚó Óöäöíäó¡ æóíóÍúãöáõ
ßóáóÇãó ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí ÇáúÚóÔúÑö Úóáóì ÃóäøóåóÇ ÍóÏøõ áõÍõæÞö
ÇáúæóáóÏö ÊóÞúÑöíÈðÇ áöÃóÞóáøö ÒóãóÇäöåö æóÅöäú Þóáøó ÇáöÇÍúÊöáóÇãõ
Úóáóì ÇáÊøóÍúÞöíÞö áöÊöÓúÚö Óöäöíäó ßóÇáúÍóíúÖö¡ áöÃóäøóåõãóÇ áóãøóÇ
ÇÓúÊóæóíóÇ Ýöí ÇáúÈõáõæÛö ÈöÇáÓøöäöíäó ÈöÎóãúÓó ÚóÔúÑóÉó ÓóäóÉð¡ æóÌóÈó
Ãóäú íóÓúÊóæöíóÇ Ýöí ÇáúÈõáõæÛö ÈöÇáúÍóíúÖö æóÇáöÇÍúÊöáóÇãö áöÊöÓúÚö
Óöäöíäó¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ áæ ÌÇÁÊ ÇãÑÃÊå ÇáúÛõáóÇãö ÈöæóáóÏò áöÊöÓúÚö
Óöäöíäó æóÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ÈóÚúÏó ÇáÊøöÓúÚö åöíó ãõÏøóÉõ ÃóÞóáøö
ÇáúÍóãúáö áóÍöÞó Èöåö ÇáúæóáóÏõ áöÅöãúßóÇäö Ãóäú íóßõæäó ãöäúåõ¡
æóÐóåóÈó ÓóÇÆöÑõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ãõÊóÞóÏøöãõæåõãú æóãõÊóÃóÎøöÑõæåõãú Åöáóì
Ãóäøó ÃóÞóáøó ÒóãóÇäö ÇáöÇÍúÊöáóÇãö ÚóÔúÑõ Óöäöíäó¡ æóÅöäú ßóÇäó ÃóÞóáøõ
ÒóãóÇäö ÇáúÍóíúÖö ÊöÓúÚðÇ áöÃóäøó ÃóÞóáøóåóÇ ãõÚúÊóÈóÑñ ÈöÇáúæõÌõæÏö¡
æóÞóÏú æõÌöÏó ÇáúÍóíúÖõ áöÊöÓúÚò æóáóãú íõæÌóÏö ÇáöÇÍúÊöáóÇãõ áöÃóÞóáøó
ãöäú ÚóÔúÑò¡ æóáóíúÓó íóáúÒóãõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÇáúÂÎóÑö
áöÇÝúÊöÑóÇÞöåöãóÇ Ýöí ÇáúæõÌõæÏö¡ Ëõãøó áöÇÝúÊöÑóÇÞöåöãóÇ Ýöí ÇáúãóÚúäóì
æåæ Ãä Ïã ÇáÍíÖ íÑÎíå ÇáÑÍã ÈÚÏ ÇÌÊãÇÚå áöÖóÚúÝö ÇáúÌóÓóÏö Úóäú
ÅöãúÓóÇßöåö¡ æóãóäöíøõ ÇáöÇÍúÊöáóÇãö íóÎúÑõÌõ áöÞõæøóÉö ÇáúÌöÓúãö Úóäú
ÏóÝúÚöåö ÝóÕóÇÑó ÈóíúäóåõãóÇ ÔóÈóåñ áöÒöíóÇÏóÉö ÇáúÞõæøóÉö ÈöåöãóÇ.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑó ãóÇ æóÕóÝúäóÇ ãöäú Ãóäøó ÃóÞóáøó ÒóãóÇäö ÇáöÇÍúÊöáóÇãö
ÚóÔúÑõ Óöäöíäó ÝóãóÊóì æóÖóÚóÊú ÒóæúÌóÉõ ÇáúÛõáóÇãö æóáóÏðÇ äóÙóÑúäóÇ
ÝóÅöäú ßóÇäó áóåõ ÚöäúÏó æöáóÇÏóÊöåóÇ ÃóÞóáøõ ãöäú ÚóÔúÑö Óöäöíäó áóãú
íõáúÍóÞú Èöåö ÇáúæóáóÏõ æóßóÇäó ãõäúÊóÝöíðÇ Úóäúåõ ÈöÛóíúÑö áöÚóÇäò
áöÇÓúÊöÍóÇáóÉö Ãóäú íóßõæäó ãóÎúáõæÞðÇ ãöäú ãóÇÆöåö¡ æóÅöÐóÇ ÇÓúÊóÍóÇáó
áõÍõæÞõ ÇáäøóÓóÈö ÈöÇáúÝöÑóÇÔö ÇäúÊóÝóì Úóäúåõ¡ ßóãóäú æóÖóÚóÊú
áöÃóÞóáøó ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ãöäú æóÞúÊö ÇáúÚóÞúÏö æóÅöäú æóáóÏóÊúåõ
(11/19)
áöÃóßúËóÑó ãöäú ÚóÔúÑö Óöäöíäó áöÓöÊøóÉö
ÃóÔúåõÑò ÝóÕóÇÚöÏðÇ ÃõáúÍöÞó Èöåö ÇáúæóáóÏõ¡ áöÃóäøó ÇáúÚóÔúÑó Óöäöíäó
ÃóÞóáøõ ÒóãóÇäö ÇáöÇÍúÊöáóÇãö¡ æóÇáÓøöÊøóÉó ÃóÔúåõÑò ÃóÞóáøõ ãõÏøóÉö
ÇáúÍóãúáö¡ ÝóÕóÇÑó áõÍõæÞõåõ ãõãúßöäðÇ¡ æóÇáúÃóäúÓóÇÈõ ÊõáúÍóÞõ
ÈöÇáúÅöãúßóÇäö¡ æóÅöäú æóáóÏóÊúåõ áöÃóßúËóÑó ãöäú ÚóÔúÑö Óöäöíäó.
æóÃóÞóáøó ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ÈóÚúÏóåóÇ áóãú íõáúÍóÞú Èöåö¡ áöÃóäøó
ÇáúÚõáõæÞó íóÕöíÑõ áöÃóÞóáøó ãöäú ÚóÔúÑö Óöäöíäó ÝóáöÐóáößó ÇäúÊóÝóì
Úóäúåõ¡ ßóãóäú æóáóÏóÊúåõ áöÃóÞóáøó ãöäú ÚóÔúÑö Óöäöíäó¡ æóåóÐóÇ æóÅöäú
áóãú íõÕóÑøöÍú Èöåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýóåõæó ãóÚúáõæãñ ãöäú ÃõÕõæáö
ãóÐúåóÈöåö ÝóáöÐóáößó ÃóØúáóÞóåõ Ýóáóæú ãóÇÊó ÇáÒøóæúÌõ áóãú ÊóäúÞóÖö
ÚöÏøóÊõåóÇ ÈöæóÖúÚöåö áäÝíå Úäå¡ æÇÚÊÏÊ ÈÃÑÈÚÉ ÃÔåÑ æÚÔÑÇð. æóÅöÐóÇ
áóÍöÞó Èöåö ÇáúæóáóÏõ áöÚóÔúÑö Óöäöíäó æóÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò áóãú íóßõäú
áóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó áöäóÝúíöåö ÍóÊøóì íóÈúáõÛó¡ ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóßóíúÝó
ÌóÚóáúÊõãõæåõ Ýöí Íõßúãö ÇáúÈõáõæÛö Ýöí áõÍõæÞö ÇáúæóáóÏö Èöåö¡ æóáóãú
ÊóÌúÚóáõæåõ Ýöí Íõßúãö ÇáúÈõáõæÛö Ýöí ÇááøöÚóÇäö¿ . æóãöäó ÇáúãõãúÊóäöÚö
Ãóäú íóÌúÑöíó Úóáóíúåö Íõßúãõ ÇáúÈõáõæÛö Ýöí ÔíÁ Ïæä ÔíÁ. Þíá: ÇáÝÑÞ Èíä
áæÍÞ ÇáæáÏ æáäÝíå ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó áõÍõæÞó ÇáúæóáóÏö ãõÚúÊóÈóÑñ ÈöÇáúÅöãúßóÇäö¡ æóÞóÏú
íõãúßöäõ Ãóäú íóßõæäó ÈóÇáöÛðÇ ÝóÃóáúÍóÞúäóÇåõ¡ æóäóÝúíó ÇáúæóáóÏö
ãõÚúÊóÈóÑñ ÈöÇáúíóÞöíäö¡ æóáóÓúäóÇ Úóáóì íóÞöíäò ãöäú ÈõáõæÛöåö
ÝóãóäóÚúäóÇåõ ãöäú äóÝúíöåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó áõÍõæÞó ÇáúæóáóÏö Èöåö ÍóÞøñ Úóáóíúåö ÝóÃóáúÍóÞúäóÇåõ
Èöåö ãóÚó ÇáúÅöãúßóÇäö¡ æóäóÝúíó ÇáäøóÓóÈö ÍóÞøñ áóåõ. Ýóáóãú íõÓúÊóÈóÍú
äóÝúíõåõ ÈöÇáúÅöãúßóÇäö.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ãõäöÚó ãöäú äóÝúíöåö ÈóÚúÏó áõÍõæÞöåö ßóÇäó äóÝúíõåõ ãõÚúÊóÈóÑðÇ
ÈöÈõáõæÛöåö¡ æóÐóáößó íóßõæäõ ÈöÃóÍóÏö ËóáóÇËóÉö ÃóÔúíóÇÁó: ÅöãøóÇ
ÈöÇÓúÊößúãóÇáö ÎóãúÓó ÚóÔúÑóÉó ÓóäóÉð íóÕöíÑõ ÈöåóÇ ÈóÇáöÛðÇ. æóÅöãøóÇ
ÈöÃóäú íóÑóì ÇÍúÊöáóÇãóåõ ÈöÅöäúÒóÇáö Çáúãóäöíøö ÝóíóÕöíÑõ ÈóÇáöÛðÇ.
æóÅöãøóÇ ÈöÃóäú íóÏøóÚöíó ÇáöÇÍúÊöáóÇãó ÝóíõÍúßóãõ ÈöÈõáõæÛöåö
æóíõÞúÈóáõ Þóæúáõåõ Ýöíåö ßóãóÇ íõÞúÈóáõ Þóæúáõ ÇáúãóÑúÃóÉö Ýöí
ÍóíúÖöåóÇ. ÝóÅöÐóÇ äóÝóÇåõ ÈöÇááøöÚóÇäö ÈóÚúÏó ÈõáõæÛöåö ÇäúÊóÝóì
Úóäúåõ¡ æóáóæú ãóÇÊó ÞóÈúáó Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäúåõ ËóÈóÊó äóÓóÈõåõ æóáóãú
íóßõäú áöæóÑóËóÊöåö Ãóäú íõáóÇÚöäõæÇ Úóäúåõ áöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó áóÇ
íóÕöÍøõ ÅöáøóÇ ãöäú ÒóæúÌò íóãúáößõ ÇáØøóáóÇÞó¡ æóáóæú æóÖóÚóÊö
ÇáúæóáóÏó ÈóÚúÏó ãóæúÊöåö ÇäúÞóÖóÊú ÚöÏøóÊõåóÇ ÈöæóÖúÚöåö¡ ßóÐóáößó áóæú
æóÖóÚóÊúåõ ÈóÚúÏó áöÚóÇäöåöº áöÃóäøóåõ áóæö ÇÓúÊóáúÍóÞóåõ Ýöí ÇäúÞöÖóÇÁö
ÇáúÚöÏøóÉö ÈóÚúÏó ÇááøöÚóÇäö áóÍöÞó Èöåö¡ æóáóæö ÇÓúÊóáúÍóÞó
ÇáúãóæúáõæÏó áóÃóÞóáøó ãöäú ÚóÔúÑö Óöäöíäó áóãú íóáúÍóÞú Èöåö
ÝóÇÝúÊóÑóÞóÇ Ýöí ÇäúÞöÖóÇÁö ÇáúÚöÏøóÉö.
æóÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ÈóÚúÖö ßõÊõÈöåö¡ æóÍóßóÇåõ ÇÈúäõ ÇáúÞóØøóÇäö
Úóäúåõ Ãóäøóåõ ÅöÐóÇ ãóÇÊó ÞóÇãó æóÑóËóÊõåõ ãóÞóÇãóåõ¡ æóáóãú íõÑöÏú
Èöåö Ýöí ÇááøöÚóÇäö¡ æóÅöäøóãóÇ ÃóÑóÇÏó Èöåö ãóÓúÃóáóÉð ãóÎúÕõæÕóÉð
æóåõæó Ãóäú íõäúßöÑó ÇáÒøóæúÌõ æöáóÇÏóÊóåóÇ áóåõ¡ æóíóÞõæáó ÇáúÊóÞóØúíåö
æóáóãú ÊóáöÏöíåö Ýóíóßõæäõ ÇáúÞóæúáõ Þóæúáóåõ ãóÚó íóãöíäöåö ÍóÊøóì
ÊõÞöíãó ÇáúÈóíøöäóÉó Úóáóì æáÇÏÊå¡ Ýáæ ãÇÊ ÇáÒæÌ ÞÈá Ãä íÎáÞ ÞóÇãó
æóÑóËóÊõåõ ãóÞóÇãóåõ Ýöí Ãóäú íóÍúáöÝõæÇ ÃóäøóåóÇ áóãú ÊóáöÏúåõ¡ ÝóÅöäú
äóßóáõæÇ ÍóáóÝóÊú Úóáóì æöáóÇÏóÊöåö æóáóÍöÞó ÈöÇáÒøóæúÌö¡ ÝóÅöäú
äóßóáóÊú ÝóÝöí æõÞõæÝö Çáúíóãöíäö Úóáóì ÈõáõæÛö ÇáúæóáóÏö æóÌúåóÇäö
ãóÖóíóÇ Ýöí ãóæóÇÖöÚó ÊÞÏãÊ.
(11/20)
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ßóÇäó ÈóÇáöÛðÇ ãóÌúÈõæÈðÇ ßóÇäó áóåõ
ÅöáøóÇ Ãóäú íóäúÝöíóåõ ÈöáöÚóÇäò áöÃóäøó ÇáúÚöáúãó áóÇ íõÍöíØõ Ãóäøóåõ
áóÇ íõÍúãóáõ áóåõ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ ÇáúãóÌúÈõæÈõ: Ýóåõæó ÇáúãóÞúØõæÚõ
ÇáÐøóßóÑö¡ æóÃóãøóÇ ÇáúÎóÕúíøõ: Ýóåõæó ÇáúãóÞúØõæÚõ ÇáúÎöÕúíóÊóíúäö¡
ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÎóÕúíõ ÈóÇÞöíó ÇáÐøóßóÑö ÝóÇáúæóáóÏõ áóÇÍöÞñ Èöåö¡ æóáóÇ
íóäúÊóÝöí Úóäúåõ ÅöáøóÇ ÈöÇááøöÚóÇäöº áöÃóäøó ÅöíáóÇÌó ÇáÐøóßóÑö
íóÍúÊóáöÈõ Çáúãóäöíøó ãöäó ÇáÙøóåúÑö¡ æóÅöäú ßóÇäó ãóÌúÈõæÈó ÇáÐøóßóÑö
ÝóÇáøóÐöí äóÞóáóåõ ÇáúãõÒóäöíøõ Ãóäøó ÇáúæóáóÏó áóåõ ÅöáøóÇ Ãóäú
íóäúÝöíóåõ ÈöáöÚóÇäò¡ æóÚóáøóáó ÈöÃóäøó ÇáúÚöáúãó áóÇ íõÍöíØõ Ãóäøóåõ
áóÇ íõÍúãóáõ áóåõ íóÚúäöí ÃóäøóäóÇ áóÇ äóÊóíóÞøóäõ ÚóÏóãó ÅöäúÒóÇáöåö¡
æóäóÞóáó ÇáÑøóÈöíÚõ åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉó Úóäö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí ßöÊóÇÈö
" ÇáúÃõãøö ". æóÚóáøóáó ÝóÞóÇáó: " áöÃóäøó ÇáúÚöáúãó áóÇ íõÍöíØõ Ãóäøóåõ
áóÇ íõÍúãóáõ áóåõ " æóåóÐóÇ ÇáÊøóÚúáöíáõ íóÏõáøõ Úóáóì äóÝúíö ÇáúæóáóÏö
Úóäúåõ ÈöÛóíúÑö áöÚóÇäò.
æóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ áöÇÎúÊöáóÇÝö åóÐóÇ ÇáÊøóÚúáöíáö Úóáóì ËóáóÇËóÉö
ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÇáúÃóßúËóÑöíäó ãöäúåõãú Åäøó ÊóÚúáöíáó
ÇáúãõÒóäöíøö åõæó ÇáÕøóÍöíÍõ¡ æóÃóäøó ÇáúæóáóÏó áóÇÍöÞñ Èöåö áóÇ
íóäúÊóÝöí Úóäúåõ ÅöáøóÇ ÈáÚÇä¡ áÃääÇ áÓäÇ äÞØÚ íÞíäÇð ÈÚÏ ÇáúÅöäúÒóÇáö¡
æóÅöäøóãóÇ ÇáúÃóÛúáóÈõ ãöäú ÍóÇáöåö Ãóäøóåõ áóÇ íõäúÒöáõ¡ æóÞóÏú íóÌõæÒõ
Ýöí Çáúãõãúßöäö ÅöÐóÇ ÓóÇÍóÞó ÝóÑúÌó ÇáúãóÑúÃóÉö Ãóäú íõäúÒöáó Ëõãøó
íóÌúÊóÐöÈõ ÇáúÝóÑóÌõ ÇáúãóÇÁó ÅöÐóÇ ÃóäúÒóáó¡ Ëõãøó íóÌõæÒõ Ãóäú
ÊóÍúÈóáó ÇáúÈößúÑõ ÈöÃóäú íóÌúÊóÐöÈó ÝóÑúÌõåóÇ ãóäöíøó ÇáÑøóÌõáö ÅöÐóÇ
ÃäÒá ÎÇÑÌ ÇáÝÑÌ æíáÍÞ Èöåö æóáóÏóåóÇ¡ ßóÐóáößó æóáóÏõ ÇáúãóÌúÈõæÈö
íóÌõæÒõ Ãóäú íõæÌóÏó Ðóáößó Ýöíåö ÝóíóáúÍóÞó Èöåö ÇáúæóáóÏõº áöÃóäøó
ÇáæáÏ íáÍÞ ãä ØÑíÞ ÇáÅãßÇä æÅä ßä ÈóÚöíÏðÇ Ýöí ÇáúæõÌõæÏö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö
Åäøóåõ Åöäú ßóÇäó ÇáúãóÌúÈõæÈõ ÎóÕöíøðÇ ãóãúÓõæÍó ÇáÐøóßóÑö
æóÇáúÃõäúËóíóíúäö áóãú íóáúÍóÞú Èöåö ÇáúæóáóÏõº áöÃóäøó ÇáúÃõäúËóíóíúäö
ãóÍóáøõ Çáúãóäöíøö ÇáøóÐöí íóÊóÏóÝøóÞõ ÈóÚúÏó ÇäúÝöÕóÇáöåö ãöäó
ÇáÙøóåúÑö ÝóÅöÐóÇ ÚóÏöãó ÇáúãóãúÓõæÍõ ÇáÐøóßóÑö ÇáøóÐöí íóÌúÊóÐöÈõ Èöåö
ãöäó ÇáÙøóåúÑö æóÚóÏöãó ÇáúÃõäúËóíóíúäö ÇáøóÐóíúäö íóÌúÊóãöÚõ ÝöíåöãóÇ
ãóÇÁõ ÇáÙøóåúÑö¡ ÇÓúÊóÍóÇáó ÇáúÅöäúÒóÇáõ Ýóáóãú íóáúÍóÞú Èöåö ÇáúæóáóÏõ
æóÅöäú ßóÇäó ÈóÇÞöíó ÇáúÃõäúËóíóíúäö áóÍöÞó Èöåö ÇáúæóáóÏõ áöÅöãúßóÇäö
ÅöäúÒóÇáö Çáúãóäöíøö áöÞõÑúÈö ãóÎúÑóÌöåö ÝóÇÓúÊóÛúäóì Úóäö ÇÌúÊöÐóÇÈö
ÇáÐøóßóÑö áóåõ ãöäó ÇáÙøóåúÑö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÍóÇãöÏò ÇáúãóÑúæóÑõæÐöíø
Åäøó Ýöí ÃóÕúáö ÇáÐøóßóÑö ÅöÐóÇ ÌõÈøó ËõÞúÈóíúäö¡
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãóÎúÑóÌõ ÇáúÈóæúáö¡ æóÇáúÂÎóÑõ ãóÎúÑóÌõ Çáúãóäöíøö¡ ÝóÅöÐóÇ
ßóÇäó ãóÎúÑóÌõ Çáúãóäöíøö ÞóÏö ÇäúÓóÏøó æóÇáúÊóÍóãó áóãú íóáúÍóÞú Èöåö
ÇáúæóáóÏõ áöÇÓúÊöÍóÇáóÉö ÅöäúÒóÇáöåö¡ æóÅöäú ßóÇäó ãóÎúÑóÌõ Çáúãóäöíøö
ÈóÇÞöíðÇ ßóãóÎúÑóÌö ÇáúÈóæúáö áóÍöÞó Èöåö ÇáúæóáóÏõ¡ áöÌóæóÇÒö
ÅöäúÒóÇáöåö æóÇááøóåõ ÃÚáã ÈÇáÕæÇÈ.
(11/21)
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ÞóÇáó ÞóÐóÝúÊõßö æóÚóÞúáöí ÐóÇåöÈñ
Ýóåõæó ÞóÇÐöÝñ ÅöáøóÇ Ãóäú íõÚúáóãó Ãóäøó Ðóáößó íõÕöíÈõåõ ÝóíõÕóÏøóÞõ
".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇÚúáóãú Ãóäøóåõ áóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõåõ ÅöÐóÇ ÞóÇáó:
ÞóÐóÝúÊõßö æóÚóÞúáöí ÐóÇåöÈñ¡ ãöäú Ãóäú íõÚúáóãó ÐóåóÇÈõ ÚóÞúáöåö ÝöíãóÇ
ÊóÞóÏøóãó Ãóæú áóÇ íõÚúáóãó¡ ÝóÅöäú áóãú íõÚúáóãú áóåõ ÍóÇáñ íóÐúåóÈõ
ÝöíåóÇ ÚóÞúáõåõ áóãú íõÞúÈóáú Þóæúáõåõ Ýöí ÐóåóÇÈö ÚóÞúáöåö
áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÃóÕúáó Ýöí ÇáäøóÇÓö ÇáÕøöÍøóÉõ ÍóÊøóì íõÚúáóãó ãóÇ
ÚóÏóÇåóÇ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáÙøóÇåöÑó Ýöíåö ßóæúäõåõ Úóáóì ÇáúÍóÇáö ÇáøóÊöí åõæó
ÇáúÂäó ÚóáóíúåóÇ¡ ÝóÅöäú ÃóÑóÇÏó ÅöÍúáóÇÝó ÇáúãóÞúÐõæÝö Úóáóì ÕöÍøóÉö
ÚóÞúáöåö ÚöäúÏó ÞóÐúÝöåö ßóÇäó ÅöÍúáóÇÝõ ÇáúãóÞúÐõæÝö ãõÚúÊóÈóÑðÇ
ÈöÍóÇáö ÇáúÞóÇÐöÝö¡ ÝóÅöäú Úõáöãó ÕöÍøóÉõ ÚóÞúáöå áóãú íóßõäú áóåõ
ÅöÍúáóÇÝõ ÇáúãóÞúÐõæÝö¡ æóÌóÇÒó áóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó áöæõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö
Úóáóíúåö¡ æóÅöäú áóãú íóÞúØóÚú ÈöÕöÍøóÉö ÚóÞúáöåö ãöäú ÞóÈúáõ ßóÇäó áóåõ
ÅöÍúáóÇÝõ ÇáúãóÞúÐõæÝö ÈöÃóäøó ÇáúÞóÇÐöÝó ßóÇäó ÕóÍöíÍó ÇáúÚóÞúáö ÚöäúÏó
ÞóÐúÝöåö¡ æóáóÇ íóáúÒóãõåõ Ãóäú íóÍúáöÝó Ãóäøóåõ áóãú íóÒóáú ÕóÍöíÍó
ÇáúÚóÞúáöº áöÃóäøó ÇáúãõÑóÇÚóì Ýöí ÍóÞøöåö ÕöÍøóÉõ ÇáúÚóÞúáö ÚöäúÏó
ÞóÐúÝöåö¡ æóÅöäú äóßöáó ÇáúãóÞúÐõæÝõ Úóäö Çáúíóãöíäö¡ ÍóáóÝó ÇáúÞóÇÐöÝõ
Ãóäøóåõ ßóÇäó ÐóÇåöÈó ÇáúÚóÞúáö ÚöäúÏó ÞóÐúÝöåö æóÓóÞóØó Úóäúåõ ÇáúÍóÏøõ
æóáóãú íóßõäú áóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ÈóÚúÏó ÓõÞõæØöåö.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöäú Úõáöãó ÐóåóÇÈõ ÚóÞúáöåö Ýöí ÍóÇáò ãöäú ÃóÍúæóÇáöåö¡ ÝóáóÇ íóÎúáõæ
ÍóÇáõ ÇáúÞóÐúÝö ãöäú ÃóãúÑóíúäö:
ÅöãøóÇ Ãóäú ÊóÞõæãó Èöåö ÈóíøöäóÉñ Ãóæú áóÇ ÊóÞõæãó¡ ÝóÅöäú áóãú ÊóÞõãú
Èöåö ÈóíøöäóÉñ áöãóäö ÇÏøóÚóì ÇáúÞóÐúÝó¡ ÝóÞóÇáó ßóÇäó åóÐóÇ ÇáúÞóÐúÝõ
ãäí æÃäÇ ÐÇåÈ ÇáÚÞá¡ Ãä ÞóÇáó: ÞóÐóÝúÊõßö åóÐóÇ ÇáúÞóÐúÝó æóÃóäóÇ
ÐóÇåöÈõ ÇáúÚóÞúáö¡ ÝóÇáúÞóæúáõ Þóæúáõåõ ãóÚó íóãöíäöåö¡ áóÇ íóÎúÊóáöÝõ¡
æóáóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåö ÞóæúáðÇ æóÇÍöÏðÇ¡ áöÃóäøó ÌóäúÈóåõ Íöãðì¡ æóáóãú
íóËúÈõÊú Úóáóíúåö ÞóÐúÝñ íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó¡ æóÅöäú ÞóÇãóÊú Úóáóíúåö
ÈöÇáúÞóÐúÝö ÈóíøöäóÉñ¡ ÝóÞóÇáó ÚöäúÏó ËõÈõæÊöåóÇ Úóáóíúåö: ßõäúÊõ ÚöäúÏó
ÞóÐúÝöí åóÐóÇ ÐóÇåöÈó ÇáúÚóÞúáö¡ ÝóáóÇ íóÎúáõæ ãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóÍúæóÇáò:
ÃóÍóÏõåóÇ Ãóäú ÊóÔúåóÏó ÇáúÈóíøöäóÉõ ÈöÇáúÞóÐúÝö¡ Ãóäøóåõ ßóÇäó ÕóÍöíÍó
ÇáúÚóÞúáö ÚöäúÏó ÞóÐúÝöåö¡ ÝóÇáúÍóÏøõ æóÇÌöÈñ Úóáóíúåö¡ æóáóíúÓó
áöÏóÚúæóÇåõ ÊóÃúËöíÑñ Ýöí ÓõÞõæØöåö.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú íõÞöíãó ÇáúÞóÇÐöÝõ ÈóíøöäóÉð Ãóäøóåõ ßóÇäó
ÐóÇåöÈó ÇáúÚóÞúáö ÚöäúÏó ÞóÐúÝöåö¡ ÝóíõÍúßóãõ ÈöåóÇ ÅöÐóÇ ÔóåöÏóÊú
ÈöÐóåóÇÈö ÚóÞúáöåö Ýöí ÞóÐúÝò ÞóÐóÝóåóÇ Èöåö æóáóãú íóÓúÞõØö ÇáúÍóÏøõ
Úóäúåõ áöÌóæóÇÒö Ãóäú íóßõæäóÇ ÞóÐúÝóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ýöí ÕöÍøóÉò¡ æóÇáúÂÎóÑõ Ýöí ãóÑóÖò.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ãóäú áóÇ íõÞöíãó ÇáúãóÞúÐõæÝõ ÈóíøöäóÉð Úóáóì
ÕöÍøóÉö ÚóÞúáöåö ÚöäúÏó ÇáúÞóÐúÝö¡ æóáóÇ íõÞöíãó ÇáúÞóÇÐöÝõ ÈóíøöäóÉð
Úóáóì ÐóåóÇÈö ÚóÞúáöåö ÚöäúÏó ÇáúÞóÐúÝö¡ ÝóÝöíåö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÞóæúáó Þóæúáõ ÇáúÞóÇÐöÝö æóáóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåö¡
æóåõæó ÇáøóÐöí äóÕøó Úóáóíúåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ:
(11/22)
áöÃóäøó æõÌõæÈó ÇáúÍóÏøö ãóÔúÑõæØñ
ÈöÕöÍøóÉö ÇáúÚóÞúáö æóÐóáößó ãõÍúÊóãóáñ¡ ÝóÕóÇÑóÊú ÔõÈúåóÉð Ýöí
ÅöÏúÑóÇÆöåö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÞóæúáó Þóæúáõ ÇáúãóÞúÐõæÝö ãóÚó
íóãöíäöåö ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÇáúÃóÕúáö Ýöí ÇáÕøöÍøóÉö¡ æóíõÍóÏøõ ÇáúÞóÇÐöÝõ
ÅöáøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÒóæúÌðÇ ÝóíõáóÇÚöäõ¡ æóåóÐóÇ Þóæúáñ ãõÎóÑøóÌñ
æóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí ÊóÎúÑöíÌöåö.
ÝóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò ÇáúÅöÓúÝóÑóÇíöíäöíøõ åæ ãÎÑÌ ÇÎúÊöáóÇÝö Þóæúáóíúåö
Ýöí ÞóØúÚö ÇáúãóáúÝõæÝö Ýöí ËóæúÈò ÅöÐóÇ ÇÏøóÚóì ÞóÇØöÚõåõ Ãóäøóåõ ßóÇäó
ãóíøöÊðÇ¡ æóÇÏøóÚóì æóáöíøõåõ Ãóäøóåõ ßóÇäó ÍóíøðÇ.
æóÞóÇáó ÇÈúäõ ÓõÑóÇÞóÉó: åõæó ãõÎóÑøóÌñ ãöäó ÇÎúÊöáóÇÝö Þóæúáóíúåö Ýöí
ÇááøóÝúÙö ÅÐÇ ÞÐÝ æÇÏÚì Ãäå ÚÈÏ.
æÇáÝÑÞ Èíä Ãä íÞÑ ÈÇáÞÐÝ ãä ÛíÑ ÈíäÉ æíÏÚí Ýíå ÐåÇÈ ÇáÚÞá ÝíÞÈá ÞæáÇð
æÇÍÏÇð¡ æÈíä Ãä íÏÚíå ÈÚÏ ÞíÇã ÇáÈíäÉ Úáíå ÝáÇ íÞÈá Ýí ÃÍÏ ÇáÞæáíä¡ Ãä
ÇáÈíäÉ ÞÏ ÊÞÑÑÊ ÈÔåÇÏÉ ÊæÌÈ ÇáÍÏ æÇáÅÞÑÇÑ áå ÈÊÌÑÏ Úä ÏÚæì ÊÓÞØ ÇáÍÏ
æÇáÍÏæÏ ÊÏÑà ÈÇáÔÈåÇÊ ÈÎáÇÝ ÇáÍÞæÞ æÇááå ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóíõáóÇÚöäõ ÇáúÃóÎúÑóÓõ ÅöÐóÇ ßóÇäó íóÚúÞöáõ
ÇáúÅöÔóÇÑóÉó æóÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÇáäøóÇÓö áóÇ íõáóÇÚöäõ æóÅöäú ØóáøóÞó
æóÈóÇÚó ÈöÅöíãóÇÁò Ãóæú ÈößöÊóÇÈò íõÝúåóãõ ÌóÇÒó ÞóÇáó æóÃõÕúãöÊóÊú
ÃõãóÇãóÉõ ÈöäúÊõ ÃóÈöí ÇáúÚóÇÕö ÝóÞöíáó áóåóÇ áöÝõáóÇäò ßóÐóÇ
æóáöÝõáóÇäò ßóÐóÇ ÝóÃóÔóÇÑóÊú Ãóäú äóÚóãú ÝóÑõÝöÚó Ðáß ÝÑÃíÊ Ãäå
æóÕöíøóÉñ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇáúÎóÑóÓõ Úóáóì ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó ãöäú ÃóÕúáö ÇáúÎöáúÞóÉö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó áöÚöáøóÉò¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ãóäú ÃóÕúáö
ÇáúÎöáúÞóÉö ãóæúÌõæÏðÇ ãóÚó ÇáúæöáóÇÏóÉö¡ ÝóåóÐóÇ ãõÓúÊóÞöÑøñ áóÇ
íõÑúÌóì ÒóæóÇáõåõ Ýóíóßõæäõ åóÐóÇ ÇáúÃóÎúÑóÓõ Ýöí ÇáúÃóÍúßóÇãö
ÇáúãõÊóÚóáøöÞóÉö ÈÃÞæÇáå ãÚÊÈÑÇ ÈåÇ ÍÇá ÇáÅÔÇÑÉ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÛóíúÑó
ãóÝúåõæãö ÇáúÅöÔóÇÑóÉö¡ æóáóÇ ãóÞúÑõæÁö ÇáúßöÊóÇÈóÉö áóãú íóÕöÍøó ãöäúåõ
ÚóÞúÏñ æóáóÇ ÞóÐúÝñ æóáóÇ áöÚóÇäñ¡ æóÅöäú ßóÇäó ãóÝúåõæãó ÇáúÅöÔóÇÑóÉö¡
ãóÞúÑõæÁó ÇáúßöÊóÇÈóÉö ÕóÍøóÊú ÚõÞõæÏõåõ ÇÊøöÝóÇÞðÇ.
æóÇÎúÊõáöÝó Ýöí ÕöÍøóÉö ÞóÐúÝöåö æóáöÚóÇäöåö¡ ÝóÐóåóÈó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ
Åöáóì ÕöÍøóÉö ÞóÐúÝöåö ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö æóáöÚóÇäöåö ÈöåóÇ.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: áóÇ íóÕöÍøõ ãöäúåõ ÞóÐóÝñ æóáóÇ áöÚóÇäñ¡
æóÇÓúÊóÏóáøó Úóáóì ÈõØúáóÇäö ÞóÐúÝöåö ÈöÃóäøó ÇáúÅöÔóÇÑóÉó ßöäóÇíóÉñ.
æóÇáúÞóÐúÝõ áóÇ íóËúÈõÊõ ÈöÇáúßöäóÇíóÇÊö æóÇÓúÊóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó
áöÚóÇäóåõ áóÇ íóÕöÍøõ ÈöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó ÚöäúÏóåõ ÔóåóÇÏóÉñ¡
æóÇáÔøóåóÇÏóÉõ áóÇ ÊÕÍ ãä ÇáÃÎÑÓ.
(11/23)
æÊÍÑíÑå ÞíÇÓÇð: Ãä ÊæÑÚ ÈÃä ÞÇá ãÇ ÇÝÊÞÑ
Åáì áÝÙ ÇáÔåÇÏÉ áã íÕÍ ãä ÇáÃÎÑÓ ßÇáÔåÇÏÉ.
æóÏóáöíáõäóÇ: åõæó Ãóäøó ãóäú ÕóÍøó ØóáóÇÞõåõ¡ æóÙöåóÇÑõåõ¡ ÕóÍøó
ÞóÐúÝõåõ¡ æóáöÚóÇäõåõ ßóÇáäøóÇØöÞö¡ æóáöÃóäøó ãóÇ ÇÎúÊóÕøó Èöåö ãöäó
ÇáúÍõÞõæÞö ÊóÞõæãõ ÅöÔóÇÑóÊõåõ Ýöíåö ãóÞóÇãó äõØúÞöåö ßóÇáúÚõÞõæÏö¡
æóáöÃóäøóåõ áóãøóÇ ÕóÍøó ãöäúåõ ÇáäøößóÇÍõ ãóÚó ÊóÃúßöíÏöåö ÈöÇáúæóáöíøö
æóÇáÔøóÇåöÏóíúäö¡ ÝóÃóæúáóì Ãóäú íóÕöÍøó ãöäúåõ ãóÇ åõæó ÃóÎóÝøõ ãöäó
ÇáúÞóÐúÝö æóÇááøöÚóÇäö¡ æóáöÃóäøóåõ áóãøóÇ ÕóÍøó ãöäúåõ ÇáØøóáóÇÞõ ãóÚó
ÌóæóÇÒö äíÇÈÉ æßíáå Ýíå Ãæáì Ãóäú íóÕöÍøó ãöäúåõ ãóÇ áóÇ ÊóÌõæÒõ
ÇáäøöíóÇÈóÉõ Ýöíåö ãöäú ÞóÐúÝò æóáöÚóÇäò¡ æóáöÃóäøó ÇáúÎóÑóÓó Ãóäú áóÇ
ÊóãúäóÚó ãöäó Çáúíóãöíäö ÝóæóÌóÈó Ãóäú áóÇ ÊóãúäóÚó ãöäó ÇááøöÚóÇäö
ßóÇáØøóÑóÔö.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇÓÊÏáÇáåã ÈÃäÇáÅÔÇÑÉ ÈÇáÞÏÝ ßÊÇíÉ æóáóÇ
íóËúÈõÊõ ÈöåóÇ¡ Ýóåõæó ÃóäøóåóÇ ßöäóÇíóÉñ ãöäó ÇáäøóÇØöÞö¡ æóÕóÑöíÍñ
ãöäó ÇáúÃóÎúÑóÓö¡ ßóãóÇ íóÕöÍøõ ÇáäøößóÇÍõ ÈöÅöÔóÇÑóÊöåö æóÅöäú áóãú
íóÕöÍøó ÈöÇáúßöäóÇíóÉö. æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåöãú
ÈöÇáÔøóåóÇÏóÉö. ÝóÇááøöÚóÇäõ ÚöäúÏóäóÇ íóãöíäñ¡ æóíóãöíäõ ÇáúÃóÎúÑóÓö
ÊóÕöÍøõ ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö¡ æóÇáÔøóåóÇÏóÉõ ÝóÞóÏú ÌóæøóÒóåóÇ ÃóÈõæ
ÇáúÚóÈøóÇÓö Èúäõ ÓõÑóíúÌò ÈöÅöÔóÇÑóÊöåö¡ Ýóíóßõæäõ ÇáúÃóÕúáõ Úóáóì
Þóæúáöåö ÛóíúÑó ãõÓóáøóãò¡ æóÇáøóÐöí Úóáóíúåö ÌõãúåõæÑõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ:
Ãóäøóåõ áóÇ ÊóÕöÍøõ ÔóåóÇÏóÊõåõ æóÅöäú ÕóÍøó ÞóÐúÝõåõ æóáöÚóÇäõåõ
áöæõÞõæÚö ÇáúÝóÑúÞö ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ Ãóäøó ÛóíúÑóåõ íóÞõæãõ ãóÞóÇãóåõ Ýöí ÇáÔøóåóÇÏóÉö¡ æóáóÇ
íóÞõæãõ ãóÞóÇãóåõ Ýöí ÇáúÞóÐúÝö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÞóÐúÝó æóÇááøöÚóÇäó íóÎúÊóÕøóÇäö Èöåö ÝóÏóÚóÊö
ÇáÖøóÑõæÑóÉõ Åöáóì ÅöãúÖóÇÆöåö ÈöÅöÔóÇÑóÊöåö ßóÇáäøößóÇÍö¡ æóÇáØøóáóÇÞö¡
æóÇáÔøóåóÇÏóÉõ áóÇ ÊóÎúÊóÕøõ Èöåö Ýóáóãú ÊóÏúÚõ ÇáÖøóÑõæÑóÉõ Åöáóì
ÅöãúÖóÇÆöåóÇ ÈöÅöÔóÇÑóÊöåö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ÝóÕúáñ)
æóÃóãøóÇ ÇáúÎóÑóÓõ ÇáúÍóÇÏöËõ áöÚöáøóÉò ØóÑóÃóÊú ÝóíõÑúÌóÚõ Ýöíåö Åöáóì
ÚõáóãóÇÁö ÇáØøöÈøö ÝóÅöäú ÔóåöÏó ÚõÏõæáõåõãú ÈöÏóæóÇãöåö æóÚóÏóãö
ÈõÑúÆöåö ÌóÑóì Úóáóíúåö ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ ãöäú Íõßúãö ÇáúÎóÑóÓö Ýöí
ÃóÕúáö ÇáúÎöáúÞóÉö Ýöí ÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáúãóÝúåõæãö ãöäú ÅöÔóÇÑóÊöåö
æóÇáúãóÞúÑõæÁö ãöäú ßöÊóÇÈóÊöåö¡ æóÞóÏú ÃõÕúãöÊóÊú ÃõãóÇãóÉõ ÈöäúÊõ
ÃóÈöí ÇáúÚóÇÕö ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåóÇ Ýöí ãóÑóÖö ãóæúÊöåóÇ¡ ÝóÃóÔóÇÑóÊú
ÈöæóÕóÇíóÇ ÃóãúÖóÊúåóÇ ÇáÕøóÍóÇÈóÉõ ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõãú.
æóÞóÖóì ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Ýöí
ÇáúÃóäúÕóÇÑöíøóÉö ÇáøóÊöí ÔóÏóÎó ÇáúíóåõæÏöíøõ ÑóÃúÓóåóÇ ÝóÃõÕöãøóÊú
ÈöÅöÔóÇÑóÊöåóÇ Åöáóì ÞóÇÊöáöåóÇ¡ æóÅöäú ÔóåöÏó ÚõáóãóÇÁõ ÇáØøöÈøö
ÈöÒóæóÇáöåö æóÍõÏõæËö ÈõÑúÆöåö áóãú íóÌúÑö Úóáóì ÅöÔóÇÑóÊöåö Íõßúãñ
æóßóÇäó ßóÇáäøóÇØöÞö ÇáúãõÔöíÑö¡ æóÅöäú ÃóÔúßóáó Úóáóì ÇáØøöÈøö¡ æóÌóÈó
ÇáÊøóæóÞøõÝõ Úóäúåõ æóÊóÑúßõ ÇáúÍõßúãö ÈöÅöÔóÇÑóÊöåö ÍóÊøóì íóäúÊóåöíó
ÈöÊóØóÇæõáö ÇáúãõÏøóÉö Åöáóì ÒóãóÇäò ÊóíúÃóÓõ Ýöíåö ãöäú ÈõÑúÆöåö
ÝóíõÍúßóãõ ÍöíäóÆöÐò ÈöÎóÑóÓöåö æóÇÚúÊöÈóÇÑö ÅöÔóÇÑóÊöåö.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ Íõßöãó ÈöÎóÑóÓöåö æóÇÚúÊöÈóÇÑö ÅöÔóÇÑóÊöåö Ýöí ÞóÐúÝöåö
æóáöÚóÇäöåö¡ ÊóÚóáøóÞó ÈöáöÚóÇäöåö ãöäó ÇáúÃóÍúßóÇãö ãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ
ÈöáöÚóÇäö ÇáäøóÇØöÞö ãöäó ÇáúÃóÍúßóÇãö ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö¡ æóåöíó æõÞõæÚõ
ÇáúÝõÑúÞóÉö¡ æóÊóÍúÑöíãõ ÇáÊøóÃúÈöíÏö¡
(11/24)
æóÅöÓúÞóÇØõ ÇáúÍóÏøö¡ æóäóÝúíõ ÇáäøóÓóÈö¡
Ýóáóæú äóØóÞó ÈóÚúÏó ÎóÑóÓöåö æóÚóÇÏó Åöáóì ÍóÇáö ÇáÕøöÍøóÉö¡ ÓõÆöáó
Úóäú ÅöÔóÇÑóÊöåö ÈöÇáúÞóÐúÝö æóÇááøöÚóÇäö Ýöí ÍóÇáö ÎóÑóÓöåö æóÝöí
ÓõÄóÇáöåö æóÌúåóÇäö ãõÍúÊóãóáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÓõÄóÇáóåõ ÇÓúÊöÙúåóÇÑñ æóáóíúÓó ÈöæóÇÌöÈò áöäõÝõæÐö
ÇáúÍõßúãö ÈöÅöÔóÇÑóÊöåö Úóáóì ÙóÇåöÑö ÇáÕøöÍøóÉö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÓõÄóÇáóåõ æóÇÌöÈñ¡ áöÃóäøó Ýöí ÇáúÅöÔóÇÑóÉö
ÇÍúÊöãóÇáðÇ íóáúÒóãõ ÇáúßóÔúÝõ Úóäú ÍóÞöíÞóÊöåö¡ ÝÅÐÇ ÓÆá ßÇä áå Ýí
ÇáÌæÇÈ ËáÇËÉ ÃÍæÇá: ÃÍÏåãÇ: Ãóäú íóÚúÊóÑöÝó ÈöÇáúÞóÐúÝö æóÇááøöÚóÇäö
ÝóíóÓúÊóÞöÑøõ ãóÇ ÊóÚóáøóÞó Èöåö ãöäó ÇáúÃóÍúßóÇãö ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö
æóíóßõæäõ ÌóæóÇÈõåõ ãõæóÇÝöÞðÇ áöÍóÇáö ÅöÔóÇÑóÊöåö.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú íõäúßöÑó ÇáúÞóÐúÝó æóÇááøöÚóÇäó¡ ÝóÞóÏú
ÌóÑóì Úóáóíúåö ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö ãöäó ÇáúÃóÍúßóÇãö ãóÇ ÑóÌóÚó Úóäúåõ
ÈöÇáúÅöäúßóÇÑö¡ ÝóÕóÇÑó ßóÇáäøóÇØöÞö ÅöÐóÇ áóÇÚóäó Ëõãøó ÑóÌóÚó íõÞúÈóáõ
ÑõÌõæÚõåõ ÝöíãóÇ áóåõ ãöäó ÇáÊøóÎúÝöíÝö¡ æóáóÇ íõÞúÈóáõ ÑõÌõæÚõåõ ÝöíãóÇ
Úóáóíúåö ãöäó ÇáÊøóÛúáöíÙö æóÇáøóÐöí áóåõ ãöäó ÇáúÃóÍúßóÇãö
ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö ÔóíúÆóÇäö: æõÞõæÚõ ÇáúÝõÑúÞóÉö¡ æóÊóÍúÑöíãõ ÇáÊøóÃúÈöíÏö¡
ÝóáóÇ íõÞúÈóáõ Þóæúáõåõ ÝöíåöãóÇ ÈöÅöäúßóÇÑö ÇááøöÚóÇäö áöÊõæóÌøõåö
ÇáÊøõåúãóÉö Åöáóíúåö ÝöíåöãóÇ¡ æóÇáøóÐöí Úóáóíúåö ãöäó ÇáúÃóÍúßóÇãö
ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö ÔóíúÆóÇäö¡ æõÌõæÈõ ÇáúÍóÏøö¡ æóáõÍõæÞõ ÇáäøóÓóÈö
ÝóíõÞúÈóáõ Þóæúáõåõ ÝöíåöãóÇ ÈöÅöäúßóÇÑö ÇááøöÚóÇäö áöÇäúÊöÝóÇÁö
ÇáÊøõåúãóÉö¡ Úóäúåõ¡ ÝóÅöäú ÞóÇáó ÚöäúÏó æõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö Úóáóíúåö
æóáõÍõæÞö ÇáúæóáóÏö Èöåö: ÃóäóÇ ÃõáóÇÚöäõ ÇáúÂäó ÌóÇÒó áóåõ Ãóäú
íõáóÇÚöäó äõØúÞðÇ¡ æóíóäúÊóÝöíó Úóäúåõ ÇáúæóáóÏõ¡ æóíóÓúÞõØó Úóäúåõ
ÇáúÍóÏøõ.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ãóäú íõÞöÑøó ÈöÇáúÞóÐúÝö æóíõäúßöÑó ÇááøöÚóÇäó¡
ÝóÞóÏú ÌóÑóì Úóáóíúåö ÇáúÞóÐúÝõ æóÅöäú ßóÇäó ãõÞöÑøðÇ Èöåö¡ æóÃóÍúßóÇãõ
ÇááøöÚóÇäö æóÅöäú ßóÇäó ãõäúßöÑðÇ áóåõ¡ ÝóíõÚúÑóÖõ Úóáóíúåö ÇááøöÚóÇäõ¡
ÝóÅöäú ÃóÌóÇÈó Åöáóíúåö ßóÇäó áöÚóÇäðÇ ËóÇäöíðÇ ÈóÚúÏó Ãóæøóáò
ÊóÊóÃóßøóÏõ Èöåö ÃóÍúßóÇãõ ÇááÚÇä ÇáÃæá æÅä áã íÌÈ Åáíå¡ ÕóÇÑó
ßóÇáúãõäúßöÑö áöáúÞóÐúÝö æóÇááøöÚóÇäö¡ íóÚõæÏõ Úóáóíúåö ãöäú ÃÍßÇãå ãÇáå
ãöäó ÇáúÍóÏøö æóáõÍõæÞö ÇáúæóáóÏö ÊóÛúáöíÙðÇ ÈóÚúÏó ÇáÊøóÎúÝöíÝö¡ æóáóÇ
íõÚõæÏõ Úóáóíúåö ãöäú ÃóÍúßóÇãöåö ãóÇ Úóáóíúåö ãä æÞæÚ ÇáÝÑÞÉ¡ æÊÍÑíã
ÇáÊÃííÏ¡ áöÃóäøóåõ ÊóÎúÝöíÝñ ÈóÚúÏó ÇáÊøóÛúáöíÙö¡ æóÇáúÍõßúãõ Ýöí ÎóÑóÓö
ÇáÒøóæúÌóÉö ßóÇáúÍõßúãö Ýöí ÎóÑóÓö ÇáÒøóæúÌö.
(ãóÓúÃóáóÉñ)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ßóÇäóÊú ãóÛúáõæÈóÉð Úóáóì ÚóÞúáöåóÇ
ÝóÇáúÊóÚóäó æóÞóÚóÊö ÇáúÝõÑúÞóÉõ æóäõÝöíó ÇáúæóáóÏõ Åöäö ÇäúÊóÝóì ãöäúåõ
æóáóÇ ÊõÍóÏøõ áöÃóäøóåóÇ áóíúÓóÊú ãöãóäú Úóáóíúåö ÇáúÍõÏõæÏõ ".
ÞóÇáó ÇáãÇæÑÏí: ÅöÐóÇ ÞóÐóÝó ÇáÑøóÌõáõ ÒóæúÌóÊóåõ ÈöÇáÒøöäóÇ æóåöíó
ÚóÇÞöáóÉñ ÝóÌõäøóÊú ÞóÈúáó áöÚóÇäöåö¡ Ãóæú ÞóÐóÝóåóÇ æóåöíó ãóÌúäõæäóÉñ¡
ÝóÍõßúãõ áöÚóÇäöåö ãöäúåóÇ Ýöí ÇáúÍóÇáóíúäö ÓóæóÇÁñ¡ æóÅöäøóãóÇ
íóÎúÊóáöÝóÇäö Ýöí Íõßúãö ÇáúÞóÐúÝö¡ ÝóÅöäú ÞóÐóÝóåóÇ ÚóÇÞöáóÉð Ëõãøó
ÌõäøóÊú¡ æóÌóÈó ÇáúÍóÏøõ¡ æóÅöäú ÞóÐóÝóåóÇ ÈóÚúÏó ÌõäõæäöåóÇ æóÌóÈó
Úóáóíúåö ÇáÊøóÚúÒöíÑõ¡ ÝóÅöÐóÇ ÃóÑóÇÏó Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäú ÞóÐúÝöåö
åóÐóÇ äóÙóÑúäóÇ ÝóÅöäú ßóÇäó áóåóÇ æóáóÏñ ÃóÑóÇÏó Ãóäú íóäúÝöíóåõ¡
Ýóáóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäúåóÇ Ýöí ÍóÇáóÉö ÌõäõæäöåóÇ¡ æóíóÊóÚóáøóÞõ
ÈöáöÚóÇäöåö ÇáúÃóÍúßóÇãõ ÇáúÃóÑúÈóÚóÉõ ÇáøóÊöí ÊóÊóÚóáøóÞõ ÈöáöÚóÇäöåö
ãöäó ÇáúÚóÇÞöáóÉö¡ ãöäú ÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö¡ æóäóÝúíö ÇáúæóáóÏö¡ æóæõÞõæÚö
ÇáúÝõÑúÞóÉö¡ æóÊóÍúÑöíãö ÇáÊøóÃúÈöíÏö¡ áöÊóÚóáøõÞö åóÐöåö
(11/25)
ÇáúÃóÍúßóÇãö ßõáøöåóÇ ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö
æóÍúÏóåõ¡ æóÅöäøóãóÇ íóÎúÊóÕøõ áöÚóÇäõåóÇ ÈöÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö ÚóäúåóÇ¡
ÝóáöÐóáößó áóãú íóãúäóÚú ÌõäõæäõåóÇ ãöäú áöÚóÇäöåö ãöäúåóÇ¡ æóÅöäú áóãú
íóßõäú áóåóÇ æóáóÏñ íõÑöíÏõ äóÝúíóåõ¡ Ýóåõæó ÛóíúÑõ ãõØóÇáóÈò ÈÍÏ ÇáÞÐÝ¡
Ãæ ÊÛÑíÑå ãóÇ ßóÇäóÊú Ýöí ÌõäõæäöåóÇ¡ æóÝöí ÌóæóÇÒö áöÚóÇäöåö ãöäúåóÇ
ÞóÈúáó ÅöÝóÇÞóÊöåóÇ æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó ÇáÙøóÇåöÑõ ãöäú ßóáóÇãö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí åóÐóÇ
ÇáúãóæúÖöÚö - Åäøóåõ íáÇÚä áíÊÚÌá Èå ÓÞæØ ÇáÍÏ ÇæÇáÊÛÑíÑ æóáöíóÓúÊóÝöíÏó
Èöåö æõÞõæÚó ÇáúÝõÑúÞóÉö æóÊóÍúÑöíãó ÇáÊøóÃúÈöíÏö¡ æóåóÐóÇ Þóæúáõ ÃóÈöí
ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó ÇáÙøóÇåöÑõ ãöäú ßóáóÇãö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí
Ãóæøóáö åóÐóÇ ÇáúßöÊóÇÈö Åäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ãóÇ áã ÊØÇáÈ
ÈÇáÍÏ Ãæ ÇáÊÛÑíÑ¡ æóáóÇ ÓóÈöíáó Åöáóì ÇáúãõØóÇáóÈóÉö Èöåö ãóÇ ßóÇäóÊö
ÇáÒøóæúÌóÉõ Úóáóì ÌõäõæäöåóÇ¡ æóáóÇ ãóÚúäóì áöÇÓúÊöÝóÇÏóÉö ÇáúÝõÑúÞóÉö
Èå áöÃóäøóåõ íóÞúÏöÑõ ÚóáóíúåóÇ ÈöÇáØøóáóÇÞö ÇáËøóáóÇËö ÝóÇÓúÊõÛúäöíó
Èöåö ãä ÇááÚÇä.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ØóáóÈóåõ æóáöíøõåóÇ Ãóæú ßóÇäóÊö
ÇãúÑóÃóÊõåõ ÃóãóÉð ÝóØóáóÈóåõ ÓóíøöÏõåóÇ áóãú íóßõäú áöæóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ
".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ ÅöÐóÇ ßóÇäóÊö ÇáúãóÞúÐõæÝóÉõ
ãóÌúäõæäóÉð¡ ÝóØóáóÈó æóáóíøõåóÇ ÍóÏøó ÇáúÞóÇÐöÝö¡ Ãóæú ßóÇäóÊú ÃóãóÉð
ÝóØóÇáóÈóåõ ÓóíøöÏõåóÇ ÝóáóÇ ÍóÞøó áöæóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ Ýöí
ÇáúãõØóÇáóÈóÉö ÈöÍóÏøò æóáóÇ áöÚóÇäò¡ æóíóßõæäõ Ðóáößó ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì
ØóáóÈöåóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÅöÝóÇÞóÉö¡ áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÍóÏøó ÇáúÞóÐúÝö ãóæúÖõæÚñ áöáÊøóÔóÝøöí ÝóßóÇäó
ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì ãõØóÇáóÈóÊöåóÇ Ïõæäó Çáúæóáöíøö ßóÇáúÞöÕóÇÕö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ãöäú ÍõÞõæÞö ÇáúÃóÈúÏóÇäö Ïõæäó ÇáúÃóãúæóÇáö Ýóáóãú
íóßõäú áöáúæóáöíøö ÇáúãõØóÇáóÈóÉõ Èöåö¡ ßóãóÇ áóíúÓó áóåõ ÇáúãõØóÇáóÈóÉõ
ÈöÇáúÞóÓóãö æóáóÇ íóÍöÞøõ ÇáúÅöíáóÇÁõ æóãöäú åóÐóíúäö ÇáúæóÌúåóíúäö
ÝóÇÑóÞó ÇáãØÇáÈÉ ÈÍÞæÞ ÇáÃãæÇá.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " ÝóÅöäú ãóÇÊóÊú ÞóÈúáó Ãóäú ÊóÚúÝõæó Úóäúåõ
ÝóØóáóÈóåõ æóáöíøõåóÇ ßóÇäó Úóáóíúåö Ãóäú íóáúÊóÚöäó Ãóæú íõÍóÏøó
áöáúÍõÑøóÉö ÇáúÈóÇáöÛóÉö æóíõÚóÒøóÑó áöÛóíúÑöåóÇ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö Ýóåõæó ãöäú ÍõÞõæÞö
ÇáúÂÏóãöíøöíäó ÇáúãóæúÑõæËóÉö¡ æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: åõæó ãöäú
ÍõÞõæÞö Çááøóåö ÇáøóÊöí ÊóÓúÞõØõ ÈöÇáúãóæúÊö æóáóÇ ÊõæóÑøóËõ
ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÃóãúÑóíúäö:
ÃÍÏåãÇ: Ãäå ÍÏ áÇ íÑÌÚ Åáì ãÇá ÝóÃóÔúÈóåó ÍóÏøó ÇáÒøöäóÇ: æóáöÃóäøó
ÍóÏøó ÇáÒøöäóÇ æóÇáúÞóÐúÝö ãõÊóÞóÇÈöáóÇäö áöÊóäóÇÝöí ÇÌúÊöãóÇÚöåöãóÇ Ýöí
ÇáúÞóÇÐöÝö æóÇáúãóÞúÐõæÝö¡ Ëõãøó ßóÇäó ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ ãöäú ÍõÞõæÞö
Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÇáøóÊöí áóÇ ÊõæóÑøóËõ ÝóßóÐóáößó ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö.
æóÏóáöíáõäóÇ: åõæó Ãóäøóåõ ÍóÞøñ Úóáóì ÇáúÈóÏóäö ÅöÐóÇ ËóÈóÊó
ÈöÇÚúÊöÑóÇÝöåö áóãú íóÓúÞõØú ÈöÑõÌõæÚöåö ÝóæóÌóÈó Ãóäú
(11/26)
íóßõæäó ãöäú ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó
ÇáúãóæúÑõæËóÉö ßóÇáúÞöÕóÇÕöº æóáöÃóäøóåõ ÍóÞøñ áóÇ íóÓúÊóæúÝöíåö
ÇáúÅöãóÇãõ ÅöáøóÇ ÈöÇáúãõØóÇáóÈóÉö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ãóæúÑõæËðÇ
ßóÇáúÃóãúæóÇáö¡ æóáöÃóäøóåõ áóæú ÞõÐöÝóÊú ÃóãóÉñ ÈóÚúÏó ãóæúÊöåóÇ æóÌóÈó
áóåõ ÇáúÍóÏøõ Úóáóì ÞóÇÐöÝöåóÇ¡ æóÞóÐúÝõåóÇ Ýöí ÇáúÍóíóÇÉö ÃóÛúáóÙõ
ÝóßóÇäó ÈöÃóäú íóÓúÊóÍöÞøó ÈóÚúÏó ÇáúãóæúÊö ÃóÌúÏóÑó.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåö ÈöÃóäøóåõ áóÇ íóÑúÌöÚõ Åöáóì
ãóÇáò¡ Ýóåõæó Ãóäøó ÇáúÍõÞõæÞó ÊóÊóäóæøóÚõ ÝóÊóßõæäõ ÊóÇÑóÉð Ýöí ãóÇáò¡
æóÊóÇÑóÉð Úóáóì ÈóÏóäò¡ æóáóæö ÇÎúÊóÕøó ÇáúÂÏóãöíøöíäó ÈöÇáúãóÇáö Ïõæäó
ÇáúÈóÏóäö áóÇÎúÊóÕøó ÍóÞøõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÈöÇáúÈóÏóäö Ïõæäó ÇáúãóÇáö¡
æóÍõÞõæÞõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÊóÌúãóÚõ ÇáúÃóãúæóÇáó æóÇáúÃóÈúÏóÇäó¡
ÝóßóÐóáößó ÍõÞõæÞõ ÇáúÂÏóãöíøöíäó¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúßóáóÇãõ ãóÚóåõ Ýöí
Ãóäøóåõ ãöäú ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó ÞóÏú ãóÖóì.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåö: Åöäøóåõ Ýöí ãõÞóÇÈóáóÉö ÇáÒøöäóÇ
áöÊóäóÇÝöí ÇÌúÊöãóÇÚöåöãóÇ¡ Ýóåõæó Ãóäøó ÊóäóÇÝöíó ÇÌúÊöãóÇÚöåöãóÇ
íõæÌöÈõ ÊóäóÇÝöíó ÍõßúãöåöãóÇ æóáóÇ íõæÌöÈõ ÊóÓóÇæöíóåö¡ æÚáì Ãä ÃÈÇ
ÍäíÝÉ ÞÏ äÇÞÖ Ýöí ÇáúÌóãúÚö ÈóíúäóåõãóÇ ÍóíúËõ ÃóÓúÞóØó ÍóÏøó ÇáÒøöäóÇ
ÈöãóæúÊö ÇáÒøóÇäöí¡ æóÃóÓúÞóØó ÇáúÞóÐúÝó ÈöãóæúÊö ÇáúãóÞúÐõæÝö¡
æóÍõÞõæÞõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÊóÓúÞõØõ ÈöãóæúÊö ãóäú æóÌóÈóÊú Úóáóíúåö
æóáóÇ ÊóÓúÞõØõ ÈöãóæúÊö ÛóíúÑöåö.
(ÝóÕúáñ)
æóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑó Ãóäøóåõ ãöäú ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó ÇáúãóæúÑõæËóÉö
ÝóÞóÏö ÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí ãõÓúÊóÍöÞøö ãöíÑóÇËöåö Úóáóì ËóáóÇËóÉö
ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøóåõ íóÓúÊóÍöÞøõ ÌóãöíÚõ ÇáúæóÑóËóÉö ÈöÇáúÃóäúÓóÇÈö
æóÇáúÃóÓúÈóÇÈö ãöäó ÇáÐøõßõæÑö æóÇáúÅöäóÇËö ßóÇáúÃóãúæóÇáö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ íóÓúÊóÍöÞøõåõ ÇáúæóÑóËóÉõ ÈöÇáúÃóäúÓóÇÈö
ãöäó ÇáÐøõßõæÑö æóÇáúÅöäóÇËö Ïõæäó ÇáúæóÑóËóÉö ÈöÇáúÃóÓúÈóÇÈö
ßóÇáÒøóæúÌö æóÇáÒøóæúÌóÉö¡ áöÇÑúÊöÝóÇÚö ÓóÈóÈö ÇáÒøóæúÌö æóÇáÒøóæúÌóÉö
ÈóÚúÏó ÇáúãóæúÊö ÝóÕóÇÑóÇ ÈöÇäúÞöØóÇÚö ÇáÓøóÈóÈö ßóÇáúÃóÌóÇäöÈö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÇáúÚóÈøóÇÓö Èúäö ÓõÑóíúÌò
Ãóäøóåõ íóÓúÊóÍöÞøõåõ ÐõßõæÑõ ÇáúÚóÕöÈóÇÊö Ïõæäó ÅöäóÇËöåöãú¡
áöÃóäøóåõãú ÃóÎóÕøõ ÈöÏõÎõæáö ÇáúÚóÇÑö Úóáóíúåöãú¡ ßóãóÇ íóÎúÊóÕøõæäó
áÃÌá Ðáß ÈÇáæáÇíÉ Úáì ÇáäßÇÍ.
(ÝÕá)
ÝÅÐÇ æóÑöËóåõ ãóäú ÐóßóÑúäóÇ: ÇÓúÊóÍóÞøõæåõ Úóáóì ÇáöÇÌúÊöãóÇÚö
æóÇáöÇäúÝöÑóÇÏö¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÞöÕóÇÕö ÇáúãõÓúÊóÍóÞøö Èóíúäó ÇáúæóÑóËóÉö
Úóáóì ÇáöÇÌúÊöãóÇÚö Ïõæäó ÇáöÇäúÝöÑóÇÏö æóÃóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ áöÍóÇÖöÑò
ãõØóÇáöÈò Ãóäú íóÞúÈöÖó æóáóåõ ÔóÑöíßñ ÛóÇÆöÈñ Ãóæú ÞóÏú ÚóÝí æóíóÌõæÒõ
áöæóÇÑöËö ÍóÏøö ÇáúÞóÐúÝö ÅöÐóÇ ßóÇäó áóåõ ÔóÑöíßñ ÛóÇÆöÈñ Ãóæú ÞóÏú
ÚóÝí Ãóäú íóäúÝóÑöÏó ÈöÇÓúÊöíÝóÇÁö ÇáúÍóÏøö ßõáøöåö áöäóÝúíö
ÇáúãóÚóÑøóÉö Úóäú äóÝúÓöåö æóáóÇ íóÊóÈóÚøóÖõ ÇáúÍóÏøõ ÈöÞóÏúÑö
ãöíÑóÇËöåö.
æóÞóÇáó ÃÈæ ÇáÍÓä Èúäõ ÇáúÞóØøóÇäö: ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö íóÊóÈóÚøóÖõ ÝóíÓÊæÝì
ãöäúåõ ÈöÞóÏúÑö ãöíÑóÇËöåö æóáóÇ íÓúÊóæúÝí ÌóãöíÚõåõ¡ æóåóÐóÇ ÎóØóÃñº
áöÃóäøó äóÝúíó ÇáúãóÚóÑøóÉö ÅöäøóãóÇ íóßõæäõ ÈöÍóÏøò ãõÞóÏøóÑò
ÝóÇãúÊóäóÚó ÊóÈúÚöíÖõåõ.
(ÝóÕúáñ)
æóÃóãøóÇ ÇáúÃóãóÉõ ÇáúãóÞúÐõæÝóÉõ ÅöÐóÇ ãóÇÊóÊú¡ ÝóÝöíåö æóÌúåóÇäö:
(11/27)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ãóæúÊóåóÇ ãõÓúÞöØñ
áöáÊøóÚúÒöíÑö Úóäú ÞóÇÐöÝöåóÇ¡ áöÃóäøó ÇáúÃóãóÉó áóÇ ÊõæóÑøóËõ¡
æóÅöäøóãóÇ íóäúÊóÞöáõ ãóÇáõåóÇ Åöáóì ÓóíøöÏöåóÇ ÈöÇáúãöáúßö Ïõæäó
ÇáúÅöÑúËö¡ áöÃóäøóåõ íóãúáößõåõ Ýöí ÇáúÍóíóÇÉö æóÈóÚúÏó ÇáúãóæúÊö¡
æóáóíúÓó ÇáÊøóÚúÒöíÑõ ãóÇ áÇ íóãúáößõåõ Ýöí ÍóÇáóÉö ÇáúÍóíóÇÉö æóáóÇ
ÈóÚúÏó ÇáúãóæúÊö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ãõÓúÊóÍóÞøñ ÈöÇáúãóæúÊö ßóÇáúÍóÏøö Ýöí
ÍóÞøö ÇáúÍõÑøóÉö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ Ýöí ãõÓúÊóÍóÞøöåö ÈóÚúÏó ãóæúÊöåóÇ
æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÓóíøöÏõåóÇ¡ áöÃóäøóåõ ÃóÍóÞøõ ÈöãóÇáöåóÇ.
æóÇáËøóÇäöí: ÇáúÃóÍúÑóÇÑõ ãöäú ÚóÕóÈóÊöåóÇ¡ áöÃóäøóåõ ãóæúÖõæÚñ áöäóÝúíö
ÇáúÚóÇÑö ÇáúãõÎúÊóÕøö Èöåöãú Ïõæäó ÇáÓøóíøöÏö æóÇááøóåõ ÃÚáã.
ãÓÃáÉ:
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæö ÇáúÊóÚóäó æóÃóÈóíúäó ÇááøöÚóÇäó
ÝóÚóáóì ÇáúÍõÑøóÉö ÇáúÈóÇáöÛóÉö ÇáúÍóÏøõ æóÇáúãóãúáõæßóÉö äöÕúÝõ
ÇáúÍóÏøö æóäóÝúíõ äöÕúÝö ÓóäóÉò æóáóÇ áöÚóÇäó Úóáóì ÇáÕøöÈúíóÉö áöÃóäóåõ
áóÇ ÍóÏøó ÚáíåÇ ".
ÞÇá ÇáãÇæÑÏí: ßóãóÇ ÞóÇáó: ÅöÐóÇ ÊóÒóæøóÌó ÇáúÍõÑøõ ÃóÑúÈóÚó ÒóæúÌóÇÊò¡
ÅöÍúÏóÇåõäøó ÍõÑøóÉñ ãõÓúáöãóÉñ¡ æóÇáËøóÇäöíóÉõ ÍõÑøóÉñ ßöÊóÇÈöíøóÉñ¡
æóÇáËøóÇáöËóÉõ ÃóãóÉñ ãõÓúáöãóÉñ æóÇáÑøóÇÈöÚóÉõ ÕóÛöíÑóÉñ ÈóÇáöÛóÉñ¡
æóÞóÐóÝóåõäøó ÈöÇáÒøöäóÇ¡ ÝóÇáúßóáóÇãõ Ýöí Ðóáößó íóÔúÊóãöáõ Úóáóì
ËóáóÇËóÉö ÝõÕõæáò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ýöí Íõßúãö ÞóÐúÝöåö áóåõäøó.
æóÇáËøóÇäöí: Ýöí Íõßúãö áöÚóÇäöåö ãöäúåõäøó.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ýöí Íõßúãöåöäøó ÅöÐóÇ áóÇÚóäó ãöäúåõäøó.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÝóÕúáõ ÇáúÃóæøóáõ Ýöí Íößóãö ÇáÞÐÝ áåä ÝÚáíå ÇáÍÏ ÈÞÐÝ ÇáÍÑÉ
ÇáãÓáãÉ áößóãóÇáöåóÇ æóÚóáóíúåö ÇáÊøóÚúÒöíÑõ Ýöí ÞóÐúÝö ÇáúßöÊóÇÈöíøóÉö¡
æóÇáúÃóãóÉö æóÇáÕøóÛöíÑóÉö áöäóÞúÕöåöäøó¡ æóÃóãøóÇ ÇáúÝóÕúáõ ÇáËøóÇäöí
Ýöí ÇááøöÚóÇäö ãöäúåõäøó¡ Ýóáóåõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó ãöäó ÇáúÍõÑøóÉö
ÇáúãõÓúáöãóÉö ÅöÌúãóÇÚðÇ¡ áöíõÓúÞöØó ÇáúÍóÏøó Úóäú äóÝúÓöåö
ÈöÇáúÊöÚóÇäöåö¡ æóáóåõ ÚöäúÏóäóÇ Ãóäú íóáúÊóÚöäó ãöäó ÇáúßöÊóÇÈöíøóÉö
æóÇáúÃóãóÉö áöíõÓúÞöØó ÇáÊøóÚúÒöíÑó Úóäú äóÝúÓöåö ÈöÇáúÊöÚóÇäöåö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: áóíúÓó áóåõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó ãöäúåõãóÇ ÅöÐóÇ
áóãú íóßõæäóÇ ãöäú Ãóåúáö ÇáÔøóåóÇÏóÉö æóáóãú íóßúãõáö ÇáúÍóÏøõ Ýöí
ÞóÐúÝöåöãóÇ æóÞóÏú ãóÖóì ÇáúßóáóÇãõ ãóÚóåõ.
æóÃóãøóÇ ÇáÕøóÛöíÑóÉõ: ÝóáóåóÇ ÍóÇáóÊóÇäö:
ÅöÍúÏóÇåõãóÇ: Ãóäú Êóßõæäó ãöãøóäú áóÇ íõÌóÇãóÚõ ãöËúáõåóÇ áöÕöÛóÑöåóÇ¡
ßóÇáøóÊöí áóåóÇ ÓóäóÉñ¡ ÝóáóÇ íóßõæäõ ÑóãúíõåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ ÞóÐúÝðÇ¡
áöÃóäøó ÇáúÞóÐúÝó ãóÇ ÇÍúÊóãóáó ÇáÕøöÏúÞó æóÇáúßóÐöÈó¡ æóÞóÐúÝõ åóÐöåö
ßóÐöÈñ ãóÍúÖñ áóÇ íóÍúÊóãöáõ ÇáÕøöÏúÞó ÝóßóÇäó ÓóÈøðÇ æóáóãú íóßõäú
ÞóÐúÝðÇ¡ ÝóßóÇäó ÇáÊøóÚúÒöíÑõ ÇáúãõÓúÊóÍóÞøõ Ýöíåö ÊóÚúÒöíÑó ÓóÈøò
æóáóãú íóßõäú ÊóÚúÒöíÑó
(11/28)
ÞóÐúÝò¡ æóáóíúÓó áöáÒøóæúÌö Ãóäú
íõáóÇÚöäó ãöäúåõ¡ áöÃóäøó ÇáÓøóÈøó áóÇ áöÚóÇäó Ýöíåö¡ æóÅöäøóãóÇ
ÇááøöÚóÇäõ Ýöí ÇáúÞóÐúÝö¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó ÝóÝöí ÊóÚúÒöíÑöåö
Úóáóíúåö ÞóÈúáó ÈõáõæÛöåóÇ æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íõÚóÒøóÑõ ÍóÊøóì ÊóÈúáõÛó ÝóÊõØóÇáöÈó.
æóÇáËøóÇäöí: íõÚóÒøóÑõ ÞóÈúáó ÈõáõæÛöåóÇ áöÃóäøó ÊóÚúÒöíÑó ÇáúÞóÐúÝö
ÍóÏøñ ãóæúÞõæÝñ Úóáóì ÈõáõæÛöåóÇ æóÊóÚúÒöíÑó ÇáÓøóÈøö ÃóÏóÈñ íóÌõæÒõ
ÇÓúÊöíÝóÇÄõåõ ÞóÈúáó ÈõáõæÛöåóÇ ÝóÚóáóì åóÐóÇ Ýöíåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ãóæúÞõæÝõ ÇáöÇÓúÊöíÝóÇÁö Úóáóì ÇáúãõØóÇáóÈóÉö ãöäó
Çáúæóáöíøö áöÞöíóÇãöåö ÈöÍõÞõæÞöåóÇ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ãóæúßõæáñ Åöáóì ÇáúÅöãóÇãö Ýöí ÇÓúÊöíÝóÇÆöåö
áöÞöíóÇãöåö ÈöÇáúãóÕóÇáöÍö.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú íóßõæäó ãöËúáõåóÇ ãöãøóäú ÊõÌóÇãóÚõ¡
áöÃóäøóåóÇ ÇÈúäóÉõ ÓóÈúÚò Ãóæú ËóãóÇäò¡ Ýóíóßõæäõ ÑóãúíõåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ
ÞóÐúÝðÇ áöÇÍúÊöãóÇáöåö ÇáÕøöÏúÞó æóÇáúßóÐöÈó æóíóßõæäõ ÇáÊøóÚúÒöíÑõ
Ýöíåö ÈóÏóáðÇ ãöäú ÍóÏøö ÇáúßóÈöíÑóÉö¡ æóíóßõæäõ ãóæúÞõæÝðÇ Úóáóì
ÈõáõæÛöåóÇ áöÊóßõæäó åöíó ÇáúãõØóÇáöÈóÉó Èöåö ÝóíõÚóÒøóÑõ áóåóÇ ÅöáøóÇ
Ãóäú íóáúÊóÚöäó ãöäúåóÇ¡ ÝóÅöäú ÃóÑóÇÏó Ãóäú íóáúÊóÚöäó ãöäúåóÇ ÞóÈúáó
ÈõáõæÛöåóÇ ÝóÝöí ÌóæóÇÒö áöÚóÇäöåö æóÌúåóÇäö ãóÖóíóÇ.
(ÝóÕúáñ)
æóÃóãøóÇ ÇáúÝóÕúáõ ÇáËøóÇáöËõ: Ýöí Íõßúãöåöäøó ÈóÚúÏó áöÚóÇäöåö
ãöäúåõäøó¡ ÝóÚóáóì ÇáúÍõÑøóÉö ÇáúãõÓúáöãóÉö æóÇáúßöÊóÇÈöíøóÉö ÍóÏøõ
ÇáÒøöäóÇ Åöäú áóãú ÊõáóÇÚöäú¡ ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ÈößúÑðÇ ÝóÌóáúÏõ ãöÇÆóÉò
æóÊóÛúÑöíÈõ ÚóÇãò¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú ãõÍúÕóäóÉð ÝóÇáÑøóÌúãõ ÝóÃóãøóÇ
ÇáúÃóãóÉõ ÝóáóÇ ÑóÌúãó ÚóáóíúåóÇ¡ æóÚóáóíúåóÇ äöÕúÝõ ÇáúÍóÏøö ÎóãúÓõæäó
ÌóáúÏóÉð¡ æóÝöí ÊóÛúÑöíÈöåóÇ ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ ÊóÛúÑöíÈó ÚóáóíúåóÇ áöãóÇ Ýöíåö ãöäó ÇáúÅöÖúÑóÇÑö
ÈöÓóíøöÏöåóÇ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: ÊõÛóÑøóÈõ¡ æóÝöí ÞóÏúÑö ÊóÛúÑöíÈöåóÇ ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÚóÇãñ ßóÇãöáñ ßóÇáúÍõÑøóÉö.
æóÇáËøóÇäöí: äöÕúÝõ ÚóÇãò. ßóãóÇ ÚóáóíúåóÇ äöÕúÝõ ÇáúÌóáúÏö¡ æóÝöí
äóÝóÞóÊöåóÇ ãõÏøóÉó ÊóÛúÑöíÈöåóÇ æóÌúåóÇäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ Ýöí ÈóíúÊö
ÇáúãóÇáö áöãóäúÚö ÓóíøöÏöåóÇ ãöäúåóÇ. æóÇáËøóÇäöí: Úóáóì ÓóíøöÏöåóÇ
áöÃóäøóåõ íóãúáößõ ÇÓúÊöÎúÏóÇãóåóÇ ÈóÚúÏó ÊóÛúÑöíÈöåóÇ.
æóÃóãøóÇ ÇáÕøóÛöíÑóÉõ ÝóáóÇ ÍóÏøó ÚóáóíúåóÇ áöÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáúÞóáóãö
ÚóäúåóÇ¡ æóåóáú áóåóÇ ÅöÐóÇ ÈóáóÛóÊú Ãóäú ÊõáóÇÚöäó ÈóÚúÏó áöÚóÇäöåö
Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóíúÓó áóåóÇ Ãóäú ÊõáóÇÚöäó¡ áöÃóäøóåõ áóãú íóÌöÈú
ÚóáóíúåóÇ ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö ÍóÏøñ ÝóíóÓúÞõØõ ÈöáöÚóÇäöåóÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóåóÇ Ãóäú ÊõáóÇÚöäó áöÊóäúÝöíó ÈöáöÚóÇäöåóÇ
ÇáúãóÚóÑøóÉó Úóäú äóÝúÓöåóÇ¡ æóåóÐóÇ ÔóÑúÍõ ãóÐúåóÈöäóÇ Ýöí æõÌõæÈö
ÍóÏøö ÇáÒøöäóÇ Úóáóì ÇáÒøóæúÌóÉö ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö ãóÇ áóãú ÊõáóÇÚöäú.
(11/29)
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÇáúæóÇÌöÈõ
ÚóáóíúåóÇ ÇááøöÚóÇäõ Ïõæäó ÇáúÍóÏøö¡ ÝóÅöäö ÇãúÊóäóÚóÊú Úóäö ÇááøöÚóÇäö
ÍõÈöÓóÊú ÍóÊøóì ÊõáóÇÚöäó¡ æóáóãú ÊõÍóÏøó ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÑöæóÇíóÉö
ÚõËúãóÇäó Èúäö ÚóÝøóÇäó ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÞóÇáó: " áóÇ íóÍöáøõ Ïóãõ ÇãúÑöÆò ãõÓúáöãò
ÅöáøóÇ ÈöÅöÍúÏóì ËáÇË ÎÕÇá¡ ßÝÑå ÈÚÏ ÅíãÇäå¡ Ãóæú ÒöäðÇ ÈóÚúÏó
ÅöÍúÕóÇäò¡ Ãóæú ÞóÊúáñ ÈöÛóíúÑö äóÝúÓò " ÝóãóäóÚó åóÐóÇ ÇáúÎóÈóÑõ ãöäú
ÞóÊúáöåóÇ ÈöÛóíúÑö åóÐöåö ÇáËøóáóÇËö ÎöÕóÇáò.
æóæõÌõæÈõ ÇáúÍóÏøö ÚóáóíúåóÇ ÈöáöÚóÇäö ÇáÒæÌ ãÝÖí Åöáóì ÞóÊúáöåóÇ Åöäú
ßóÇäóÊú ãõÍóÕúäóÉð¡ æóÝöíåö ÅöËúÈóÇÊõ ãóÇ äóÝóÇåõ ÇáúÎóÈóÑõ¡ æóáöÃóäøóåõ
Þóæúáñ áóÇ íóÌöÈõ Èöåö ÇáúÍóÏøõ Úóáóì ÛóíúÑö ÇáÒøóæúÌóÉö ÝóæóÌóÈó Ãóäú
áóÇ íóÌöÈó Èöåö ÍóÏøñ Úóáóì ÇáÒøóæúÌóÉö ßóÇáúÃóíúãóÇäö ØóÑúÏðÇ
æóÇáÔøóåóÇÏóÉö ÚóßúÓðÇ¡ ÞóÇáõæÇ æóáöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó ÚöäúÏó
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö íóãöíäñ¡ æóåõæó áóÇ íóÍúßõãõ ÈöÇáäøõßõæáö ÚóáóíúåóÇ¡ æóÝöí
ÍóÏøöåóÇ Åöäö ÇãúÊóäóÚóÊú ãöäó ÇááøöÚóÇäö Íóßóãó ÚóáóíúåóÇ ÈöÇáäøõßõæáö¡
æóåóÐóÇ ÊóäóÇÞõÖñ Ýöí ÇáúÞóæúáö.
æóÏóáöíáõäóÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóíóÏúÑóÃõ ÚóäúåóÇ ÇáúÚóÐóÇÈó Ãóäú
ÊóÔúåóÏó ÃóÑúÈóÚó ÔóåóÇÏóÇÊò ÈöÇááøóåö Åöäøóåõ áóãöäó ÇáúßóÇÐöÈöíäó}
[ÇáäæÑ: 8] æóÐößúÑõ ÇáúÚóÐóÇÈö ÈöÇáúÃóáöÝö æóÇááøóÇãö íõæÌöÈõ Íóãúáóåõ
Úóáóì ÌöäúÓò¡ Ãóæú ãóÚúåõæÏò Ýóáóãú íóÌõÒú Íóãúáõåõ Úóáóì ÌöäúÓö
ÇáúÚóÐóÇÈö¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÌöÈõ¡ ÝóæóÌóÈó Íóãúáõåõ Úáì ÇáãÚåæÏ æåæ ÇáÍÏ
áÞæáå ÊÚÇáì: {Ãæ áíÔåÏ ÚóÐóÇÈóåõãóÇ ØóÇÆöÝóÉñ ãöäó ÇáúãõÄúãöäöíäó}
[ÇáäæÑ: 2] .
ÝóÅöäú Þöíáó ÝóÇáúÌäúÓõ ãóÚúåõæÏñ Ýöí ÚóÐóÇÈö ãóäö ÇãúÊóäóÚó ãöäó
ÇáúÍõÞõæÞö.
ÞõáúäóÇ: áóÇ íóÕöÍøõ Íóãúáõåõ Úóáóì ÇáúÌäúÓö ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÌäÓó áóãú íõÓóãøó Ýöí ÚõÑúÝö ÇáÔøóÑúÚö ÚóÐóÇÈðÇ
æóÞóÏú Óõãøöíó ÇáúÍóÏøõ ÚóÐóÇÈðÇ¡ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {ÝóÅöÐóÇ ÃõÍúÕöäøó
ÝóÅöäú ÃóÊóíúäó ÈöÝóÇÍöÔóÉò ÝóÚóáóíúåöäøó äöÕúÝõ ãóÇ Úóáóì
ÇáúãõÍúÕóäóÇÊö ãöäó ÇáúÚóÐóÇÈö} [ÇáäÓÇÁ: 25] íóÚúäöí ÇáúÍóÏøó¡ ÝóßóÇäó
Íóãúáõåõ Úóáóì ÚõÑúÝö ÇáÔøóÑúÚö Ãóæúáóì.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÌóÚóáó áöÚóÇäóåóÇ íóÏúÑóÃõ ÚóäúåóÇ
ÇáúÚóÐóÇÈó ÇáúæóÇÌöÈó ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö¡ æóÇáúÌäÓõ áóãú íóÌöÈú
ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö¡ æóÅöäøóãóÇ æóÌóÈó ÈöÇãúÊöäóÇÚöåóÇ¡ Ýóáóãú íóÌõÒú
Íóãúáõåõ Úóáóíúåö¡ æóáöÃóäøó ãóÇ ÎóÑóÌó Èöåö ÇáÒøóæúÌõ ãöäú ÞóÐúÝöåö
ÌóÇÒó Ãóäú íóÌöÈó Èöåö ÇáúÍóÏøõ Úóáóì ÒóæúÌóÊöåö ßóÇáúÈóíøöäóÉö¡
æóáöÃóäøó ãóÇ ËóÈóÊó ÈöÈóíøöäóÉö ÇáÒøóæúÌö ËóÈóÊó ÈöáöÚóÇäöåö ßóÇáúÌäÓö¡
æóáöÃóäøóåóÇ ÃóÍóÏõ ÇáÒøóæúÌóíúäö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íõÏúÑóÃó ÈöáöÚóÇäöåóÇ
ÇáúÍóÏøõ ßóÇáÒøóæúÌö¡ æóáöÃóäøó ãóäú ÍóáóÝó Úóáóì ÔóíúÁò ÇÓúÊõÝöíÏó
ÕöÏúÞõåõ Ýöíåö ßóÇáúãõÊóáóÇÚöäóíúäó¡ æóáöÃóäøó áöÚóÇäó ÇáÒøóæúÌö
íóÊóÖóãøóäõ ÅöËúÈóÇÊó ÇáÒøöäóÇ æóäóÝúíó ÇáúæóáóÏö¡ ÝóáóãøóÇ ÊóÚóáøóÞó
ÈöáöÚóÇäöåö äóÝúíõ ÇáúæóáóÏö æóÌóÈó Ãóäú íóÊóÚóáøóÞó Èå ËÈæÊ ÇáÒäÇ. áÃäå
ÃóÍóÏõ ãóÞúÕõæÏóíö ÇááøöÚóÇäö¡ æóËõÈõæÊõ ÇáÒøöäóÇ ãöäúåóÇ íõæÌöÈõ ÇáÍÏ
ÚáíåÇ.
æÃãÇ ÇáÌæÇÈ Úä ÇÓÊÏáÇáå ÈÇáÎíÑ ÝóäóÍúäõ äóÞõæáõ ÈöãõæÌóÈöåö¡ áöÃóäøóåõ
ÊóÖóãøóäó ÞóÊúáóåóÇ ÈöÒöäóÇåóÇ ÈóÚúÏó ÅöÍúÕóÇäöåóÇ æóÈöÐóáößó ÊõÞúÊóáõ
áóÇ ÈöÛóíúÑöåö. æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõ Åöäøó ãóÇ áóÇ íóÌöÈõ Èöåö ÇáúÍóÏøõ
Úóáóì ÛóíúÑö ÇáÒøóæúÌóÉö áóÇ íóÌöÈõ Èöåö ÇáúÍóÏøõ Úóáóì ÇáÒøóæúÌóÉö
ÝóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÚúÊóÈóÑó Ýöí ÇááøöÚóÇäö Íõßúãõ ÇáÒøóæúÌóÉö
ÈöÛóíúÑöåóÇ
(11/30)
áöÇÎúÊöÕóÇÕö ÇááøöÚóÇäö ÈöÇáúÃóÒúæóÇÌö¡
Ëõãøó ÇáúãóÚúäóì Ýöí ÇáúÃóíúãóÇäö ãõÈóÇíóäóÊõåóÇ áöáöÚóÇäò Ýöí äóÝúíö
ÇáäøóÓóÈö ÝóÊõÈóÇíöäõåóÇ Ýöí æõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö.
æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõãú Åöäøó ÍóÏøóåóÇ Íõßúãñ ÚóáóíúåóÇ ÈöÇáäøõßõæáö ÇáøóÐöí
áóÇ íóÑóÇåõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÝóáóíúÓó ÈöÕóÍöíÍòº áöÃóäøóäóÇ äóÍõÏøõåóÇ
ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö áóÇ ÈöäõßõæáöåóÇ Úóäö ÇááøöÚóÇäö¡ áöÃóäøó áöÚóÇäóåóÇ
íõÓúÞöØõ ÚóäúåóÇ ÇáúÍóÏøó ÈóÚúÏó æõÌõæÈöåö.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ãóäøó æõÞõæÚó ÇáúÝõÑúÞóÉö ÈóíúäóåõãóÇ ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö
ÝóÚóáóíúåóÇ ÇáúÚöÏøóÉõ ÓóæóÇÁñ áóÇÚóäóÊú Ãóæú ÍõÏøóÊú ÅöÐóÇ ßóÇäóÊú
ãóÏúÎõæáðÇ ÈöåóÇ¡ æóáóåóÇ ÇáÓøõßúäóì ÒóãóÇäó ÚöÏøóÊöåóÇ¡ æóáóÇ äóÝóÞóÉó
áóåóÇ Åöäú ßóÇäóÊú ÍóÇÆöáðÇ¡ ÝóÃóãøóÇ Åöäú ßóÇäóÊú ÍóÇãöáðÇ äõÙöÑó¡
ÝóÅöäú äÝí ÍóãúáåóÇ ÈöáöÚóÇäò ÝóáóÇ äóÝóÞóÉó áóåóÇ¡ æóÅöäú áóãú íóäúÝöåö
ÝóáóåóÇ ÇáäøóÝóÞóÉõ ßóÍóãúáö ÇáãÈÊæÊÉ æÇááå ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóÇ ÃõÌúÈöÑõ ÇáÐøöãøöíøóÉó Úóáóì
ÇááøöÚóÇäö ÅöáðÇ Ãóäú ÊÑÛÈ Ýí ÍßãäÇ ÝÊáÊÚä ÝÅä áã íÝÚá ÍóÏóÏúäóÇåóÇ Åöäú
ËóÈóÊóÊú Úóáóì ÇáÑøöÖóÇ ÈöÍõßúãöäóÇ (ÞóÇáó ÇáãÒäí) ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì Ãæáì
Èå Ãä íÍÏåÇ áÃäåÇ ÑÖíÊ æáÒãåÇ ÍßãäÇ æáæ ßÇä ÇáÍßã ÅÐÇ ÈÊ ÚáíåÇ ÝÃÈÊ
ÇáÑÖÇ Èå ÓÞØ ÚäåÇ áã íÌÑ ÚáíåÇ ÍßãäÇ ÃÈÏÇ áÃäåÇ ÊÞÏÑ ÅÐÇ áÒãåÇ ÈÇáÍßã ãÇ
ÊßÑå Ãä áÇ ÊÞíã Úáì ÇáÑÖÇ æáæ ÞÏÑ ÇááÐÇä Íßã ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÚáíåãÇ ÈÇáÑÌã ãä ÇáíåæÏ Úáì Ãä áÇ íÑÌãåãÇ ÈÊÑß
ÇáÑÖÇ áÝÚáÇ Åä ÔÇÁ Çááå ÊÚÇáì (æÞÇá) Ýí ÇáÅãáÇÁ Ýí ÇáäßÇÍ æÇáØáÇÞ Úáì
ãÓÇÆá ãÇáß Åä ÃÈÊ Ãä ÊáÇÚä ÍÏÏäÇåÇ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÅöÐóÇ ÞóÐóÝó ÇáÐøöãøöíøõ ÒóæúÌóÊóåõ Ëõãøó
ÊóÑóÇÝóÚóÇ Åöáóì ÍóÇßöãöäóÇ ÝóÝöí æõÌõæÈö Íõßúãöåö ÈóíúäóåõãóÇ ÌÈÑÇð
ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÌöÈõ Úóáóíúåö Ãóäú íóÍúßõãó ÈóíúäóåõãóÇ æóÚóáóíúåöãóÇ
ÅöÐóÇ Íóßóãó Ãóäú íóáúÊóÒöãóÇ Íõßúãóåõ áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóÃóäö
ÇÍúßõãú Èóíúäóåõãú ÈöãóÇ ÃóäúÒóáó Çááøóåõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 49] .
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ãõÎóíøóÑñ Èóíúäóåõãú Ýöí ÇáúÍõßúãö¡
æóåõãú ÅöÐóÇ Íóßóãó Èóíúäóåõãú ãõÎóíøóÑõæäó Ýöí ÇáÇáÊÒÇã áÞæáå ÊÚÇáì
{ÝÅä ÌÇÄß ÝóÇÍúßõãú Èóíúäóåõãú Ãóæú ÃóÚúÑöÖú Úóäúåõãú} [ÇáãÇÆÏÉ: 44]
ÝóÅöäú ÃóæúÌóÈúäóÇ Úóáóíúåö Ãóäú íóÍúßõãó¡ Ãóæú ÞõáúäóÇ Åöäøóåõ
ãõÎóíøóÑñ ÝóÍóßóãó¡ ßóÇäó Úóáóíúåö ÇáÊøóÚúÒöíÑõ Åöäö ÇÚúÊóÑóÝó
ÈöÇáúÞóÐúÝö¡ æóßóÇäó ÊóÚúÒöíÑó ÞóÐúÝò áöÃóäøóåõ íóÍúÊóãöáõ ÇáÕøöÏúÞó
æóÇáúßóÐöÈó¡ æóáóãú íóÌöÈú Úóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ áöäóÞúÕöåóÇ ÈöÇáúßõÝúÑö
æóÅöäú ÓóÇæóÇåóÇ Ýöíåö æóáóåõ ÅöÓúÞóÇØõåõ ÈöÇááøöÚóÇäö¡ ÝóÅöÐóÇ
ÇáúÊóÚóäó ÓóÞóØó ÊóÚúÒöíÑõ ÇáúÞóÐúÝö æóæóÌóÈó ÚóáóíúåóÇ ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ
Åöäú áóãú ÊóáúÊóÚä æóåõæó ÇáúÍóÏøõ ÇáúßóÇãöáõ¡ ÌóáúÏõ ãöÇÆóÉò
æóÊóÛúÑöíÈõ ÚóÇãò Åöäú ßóÇäóÊú ÈößúÑðÇ. æÇáÑÌã Åä ßÇäÊ ËíÈÇð.
(11/31)
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æáæ ßÇäÊ ÇãÑÃÉ ãÍÏæÏÉ Ýí ÒäÇ ÝÞÐÝåÇ ÈÐáß
áÒäÇ Ãóæú ÈöÒöäðÇ ßóÇäó Ýöí ÛóíúÑö ãöáúßöåö ÚõÒøöÑó Åöäú ØóáóÈóÊú Ðóáößó
æóáóãú íóáúÊóÚöäú ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇÚúáóãú Ãóäøó ÇáúãóÍúÏõæÏóÉó Ýöí ÇáÒøöäóÇ áóÇ
ÍóÏøó Úóáóì ÞóÇÐöÝöåóÇ ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÒóæúÌðÇ Ãóæú ÃóÌúäóÈöíøðÇ æóÓóæóÇÁñ
ÍõÏøóÊú ÈöÅöÞúÑóÇÑöåóÇ Ãóæú ÈöÈóíøöäóÉò ÔóåöÏóÊú ÚóáóíúåóÇ áöËõÈõæÊö ãóÇ
ÞõÐöÝóÊú Èöåö ãöäó ÇáÒøöäóÇ ÝóÕóÇÑó ÇáúÞóÐúÝõ ÕöÏúÞðÇ æóÎóÑóÌó Úóäú Ãóäú
íóÍúÊóãöáó ÇáÕøöÏúÞó æóÇáúßóÐöÈó¡ æóáöÃóäøó ÍóÏøó ÇáúÞóÐúÝö áöÏõÎõæáö
ÇáúãóÚóÑøóÉö æóåóÊúßö ÇáúÍóÕóÇäóÉö¡ æóÇáúãóÍúÏõæÏóÉõ ÞóÏú ÏóÎóáóÊö
ÇáúãóÚóÑøóÉõ ÚóáóíúåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ Ïõæäó ÇáúÞóÐúÝö¡ æóÇÑúÊóÝóÚóÊú Èöåö
ÍóÕóÇäóÊõåóÇ ÝóÓóÞóØó ÇáúÍóÏøõ Ýöí ÞóÐúÝöåóÇ æóåóßóÐóÇ áóæú ÊóÞóÏøóãó
ÇáúÞóÐúÝõ Ëõãøó ÞóÇãóÊú ÚóáóíúåóÇ ÈóíøöäóÉñ ÈöÇáÒøöäóÇ¡ áóãú íõÍóÏøó
ÞóÇÐöÝõåóÇ¡ áöËõÈõæÊö ÒöäóÇåóÇ ÈöÇáúÈóíøöäóÉö¡ ÓóæóÇÁñ ÍõÏøóÊú ÈöåóÇ
Ãóæú áóãú ÊõÍóÏøó æóÓóæóÇÁñ ÃóÞóÇãóåóÇ ÇáúÞóÇÐöÝõ Ãóæú ÛóíúÑõåõ¡ æóÅöÐóÇ
áóãú íóÌöÈú Úóáóì ÞóÇÐöÝöåóÇ ÍóÏøñ ÚõÒøöÑó¡ æóßóÇäó ÊóÚúÒöíÑó ÓóÈøò
æóÃóÐðì áóÇ ÊóÚúÒöíÑó ÞóÐúÝò áöÊóÍóÞøõÞö ÇáúÞóÐúÝö ÈöÇáúÈóíøöäóÉö¡
ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÞóÇÐöÝõ ÒóæúÌðÇ æÃÑÇÏ Ãä íáÊÚä ÝÇáÐí ÑæÇå ÇáãÒäí åÇåäÇ:
ÚõÒøöÑó Åöäú ØóáóÈóÊú Ðóáößó æóáóãú íóáúÊóÚöäú¡ æóÑóæóì ÇáÑøóÈöíÚõ Ýöí
ßöÊóÇÈö " ÇáúÃõãøö " ÚõÒøöÑó Åöäú ØóáóÈóÊú Ðóáößó Ãóæú íóáúÊóÚöäõ
ÝóÑöæóÇíóÉõ ÇáúãõÒóäöíøö ÊóãúäóÚõ ãöäó ÇááøöÚóÇäö¡ æóÑöæóÇíóÉõ
ÇáÑøóÈöíÚö ÊõÌóæøöÒõåõ ÝóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ ÝöíåóÇ Úáì ËáÇËÉ ØÑÞ:
ÃÍÏåÇ: æóåöíó ØóÑöíÞóÉõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö¡ æóÃóÈöí ÍóÇãöÏò
ÇáúãóÑúæóÒöíøö Ãóäøó ÇáÑøóÈöíÚó æóåöãó Ýöí ÑöæóÇíóÊöåö¡ æóÑöæóÇíóÉõ
ÇáúãõÒóäöíøö åöíó ÇáÕøóÍöíÍóÉõ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó
áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇááøöÚóÇäó íõÑóÇÏõ áöÊóÕúÏöíÞö ÇáúÞóÐúÝö æóÞóÏú
ËóÈóÊó ÕöÏúÞõåõ ÈöÇáúÈóíøöäóÉö ÝóÓóÞóØó Íõßúãõ ÇááøöÚóÇäö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇááøöÚóÇäó ãóæúÖõæÚñ áöÑóÝúÚö ãóÇ ÃóæúÌóÈóåõ ÇáÞÐÝ
æåí ÊóÚúÒöíÑõ ÓóÈøò áóÇ ÊóÚúÒöíÑó ÞóÐúÝò.
æóÇáØøóÑöíÞóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: ØóÑöíÞóÉõ ÃóÈöí ÇáúÞóÇÓöãö ÇáÏøóÇÑößöíøö¡
æóÃóÈöí ÇáúÍóÓóäö Èúäö ÇáúÞóØøóÇäö ÊóÕúÍöíÍõ ÇáÑøöæóÇíóÊóíúäö
æóÊóÎúÑöíÌõåõãóÇ Úóáóì Þóæúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóáúÊóÚöäõ Úóáóì ãóÇ ÑóæóÇåõ ÇáúãõÒóäöíøõ æóæóÌúåö ãÇ
ÐßÑäÇå.
æÇáÞæá ÇáËÇäí: íáÊÚä Úóáóì ãóÇ ÑóæóÇåõ ÇáÑøóÈöíÚõ¡ áöÃóäøóåõ ÃóÌóÇÒó
ÊóÍúÞöíÞó ÞóÐúÝöåö ÈöÇáöÇáúÊöÚóÇäö ÅöÐóÇ áóãú Êóßõäú ÈóíøöäóÉñ¡
ÝóÃóæúáóì Ãóäú íõÍóÞøöÞóåõ ÈöÇáöÇáúÊöÚóÇäö ãóÚó ãõæóÇÝóÞóÉö ÇáúÈóíøöäóÉö
áöÃóäøóåõ ÃóËúÈóÊõ áöÕöÏúÞöåö æóÃóäúÝóì áößóÐöÈöåö.
æóÇáØøóÑöíÞóÉõ ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ãóäøó ÇÎúÊöáóÇÝó ÇáÑøöæóÇíóÊóíúäö ãóÍúãõæáñ
Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝö ÍóÇáóíúäö: ÝóÑöæóÇíóÉõ ÇáúãõÒóäöíøö Ýöí ãóäúÚöåö ãöäó
ÇáöÇáúÊöÚóÇäö ãóÍúãõæáóÉñ Úóáóì Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ ÈöÒöäðÇ ßóÇäó ÞóÈúáó
ÒóæúÌöíøóÊöåö¡ áöÃóäøóåõ áóãú íóãúáößú ÅöÓúÞóÇØó ÍóÏøöåö ÈöÇááøöÚóÇäö¡
ÝóßóÐóáößó ÇáÊøóÚúÒöíÑõ æóÑöæóÇíóÉõ ÇáÑøóÈöíÚö Ýöí Ãóäøóåõ íõáóÇÚöäõ
ÃóÑóÇÏó Èöåö ÅöÐóÇ ÞóÐóÝó ÈöÒöäðÇ ÃóÖóÇÝóåõ Åöáóì ÇáÒøóæúÌöíøóÉö
æóÃóÞóÇãó Úóáóì Ðóáößó ÈóíøöäóÉð Ëõãøó ÃóÚóÇÏó ÇáúÞóÐúÝó ÈöÐóáößó
ÇáÒøöäóÇ ÝóÚóáóíúåö ÇáÊøóÚúÒöíÑõ æóáóåõ ÅöÓúÞóÇØõåõ ÈöÇááøöÚóÇäö
æóÇáøóÐöí ÃóÑóÇåõ Ãóäøóåõ ãóÍúãõæáñ Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝö ÍóÇáóíúäö ãöäú
ÛóíúÑö åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö. æóÃóäøó
(11/32)
ÑöæóÇíóÉó ÇáúãõÒóäöíøö ÊõÍúãóáõ Ýöí
ãóäúÚöåö ãöäó ÇááøöÚóÇäö ÅöÐóÇ áóãú íóäúÝö Èöåö æóáóÏðÇ¡ æóÑöæóÇíóÉõ
ÇáÑøóÈöíÚö Ýöí ÌóæóÇÒö ÇáöÇáúÊöÚóÇäö ÅöÐóÇ ÃóÑóÇÏó Ãóäú íóäúÝöíó Èöåö
æóáóÏðÇ¡ æóáöÃóäøó ÇáúæóáóÏó áóÇ íóäúÊóÝöí ÅöáøóÇ ÈöÇááøöÚóÇäö æóáóÇ
ÓóÈöíáó Åöáóíúåö ÈöåóÐóÇ ÇáúÞóÐúÝö æóÅöäú ÓóÞóØó ÍóÏøõåõ ÈöÇáúÈóíøöäóÉö
ÝóáöÐóáößó ÌõæøöÒó áóåõ.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÞóÐóÝóåóÇ æóÇáúÊóÚóäó ãöäúåóÇ æóÇãúÊóäóÚóÊú ÈóÚúÏóåõ ãöäó
ÇááøöÚóÇäö ÝóÍõÏøóÊú Ëõãøó ÞóÐóÝóåóÇ ÇáÒøóæúÌõ ÈöÇáÒøöäóÇ ËóÇäöíóÉð áóãú
íõÍóÏøó áóåóÇ¡ áöÃóäøó áöÚóÇäóåõ ãöäúåóÇ ßóÇáúÈóíøöäóÉö Ýöí ÍóÏøöåóÇ
æóËõÈõæÊö ÕöÏúÞöåö¡ æóíõÚóÒøóÑõ ÊóÚúÒöíÑó ÇáÓøóÈøö æóÇáúÃóÐóì¡ æóáóíúÓó
áóåõ ÅöÓúÞóÇØõåõ ÈöÇááøöÚóÇäö ÞóæúáðÇ æóÇÍöÏðÇ¡ æóáóæú ÞóÐóÝóåóÇ
ÃóÌúäóÈöíøñ ÈöÇáÒøöäóÇ ÍõÏøó áóåóÇ æóÅöäú áóãú íõÍóÏøó ÇáÒøóæúÌõ æóßóÇäó
áöÚóÇäõåõ ãöäúåóÇ ßóÇáúÈóíøöäóÉö ÇáúãõÓúÞöØóÉö áöÍóÕóÇäóÊöåóÇ Ýöí
ÍóÞøöåö áóÇ Ýöí ÍõÞõæÞö ÇáúÃóÌóÇäöÈö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: Åöäú áóãú íóäúÝö ÒóæúÌõåóÇ ÈöÇááøöÚóÇäö æóáóÏðÇ
Ãóæú äóÝóÇåõ æóÞóÏú ãóÇÊó ÝóáóÇ ÍóÏøó Úóáóì ÇáúÃóÌúäóÈöíøö Ýöí
ÞóÐúÝöåóÇ¡ æóÅöäú äóÝóì Èöåö æóáóÏðÇ ÈóÇÞöíðÇ ÝóÚóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ¡
ÝóæóÇÝóÞó Ýöí ÍóÏøöåö ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáúæóáóÏö ÇáúãóäúÝöíøö¡ æóÎóÇáóÝó
Ýöíåö ãóÚó ÚóÏóãöåö¡ æóÌóÚóáó áöÚóÇäó ÇáÒøóæúÌö ãõÓúÞöØðÇ áöÍóÕóÇäóÊöåóÇ
Ýöí ÍóÞøöåö æóÍõÞõæÞö ÇáúÃóÌóÇäöÈö ßóÇáúÈóíøöäóÉö æóåóÐóÇ ÛóíúÑõ ÕóÍöíÍò
áöÑöæóÇíóÉö ÚößúÑöãóÉó Úóäö ÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò ÞóÇáó: ÝóÑøóÞó ÑóÓõæáõ
Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Èóíúäó ÇáúãõÊóáóÇÚöäóíúäö
æóÞóÖóì ÈöÃóäú áóÇ íõÏúÚóì æóáóÏõåóÇ áöÃóÈò¡ æóáóÇ ÊõÑúãóì æóáóÇ
æóáóÏõåóÇ¡ Ýóãóäú ÑóãóÇåóÇ Ãóæú Ñóãóì æóáóÏóåóÇ ÝóÚóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ
ÝóßóÇäó Úóáóì Úõãõæãöåö¡ áöÃóäøóåóÇ ÍõÏøóÊú áöÇãúÊöäóÇÚöåóÇ Úóäö
ÇááøöÚóÇäö Ýóáóãú ÊóÓúÞõØú ÍóÕóÇäóÊõåóÇ ãóÚó ÇáúÃóÌóÇäöÈö ßóãóÇ áóæú
ßóÇäó æáÏåÇ ÇáãäÝí ÈÇÞíÇð¡ æÇáÝÕá Èíä ÇáÒæÌ æÇáÃÌäÈí Ýí ÇááÚÇä æÇáÊÓæíÉ
ÈíäåãÇ Ýí ÇáÈíäÉ¡ Ãä ÇáúÈóíøöäóÉö ÍõÌøóÉñ ÚóÇãøóÉñ ÝóÓóÞóØóÊú ãóÚó
Úõãõæãö ÇáäøóÇÓö æÇááÚÇä ÍÌÉ ÎÇÕÉ ÝóÓóÞóØóÊú Èöåö ÍóÕóÇäóÊõåóÇ ãóÚó
ÇáúÃóÒúæóÇÌö áóÇ ãöäú ÌãíÚ ÇáäÇÓ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóÅöäú ÃóäúßóÑó Ãóäú íóßõæäó ÞóÐóÝóåóÇ
ÝóÌóÇÁóÊú ÈöÔóÇåöÏóíúäö áóÇÚóäó æóáóíúÓó ÌõÍõæÏõåõ ÇáúÞóÐúÝ ÅößúÐóÇÈðÇ
áöäóÝúÓöåö ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: åóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó¡ ÅöÐóÇ ÞóÇãóÊú Úóáóíúåö
ÇáúÈóíøöäóÉõ ÈöÇáúÞóÐúÝö ÈóÚúÏó ÅöäúßóÇÑöåö¡ áóãú íóßõäú ÅöäúßóÇÑõåõ
ÅößúÐóÇÈðÇ áöäóÝúÓöåö Ýöí áöÚóÇäöåö¡ áöÃóäøóåõ ÈöÇáúÅöäúßóÇÑö íóÞõæáõ:
áóãú ÃóÞúÐöÝúåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ æóÞóÏú Êóßõæäõ ÒóÇäöíóÉð æóÅöäú áóãú
íóÞúÐöÝúåóÇ¡ ÝóáöÐóáößó áóÇÚóäó¡ æóáóæú ÃóßúÐóÈó äóÝúÓóåõ Ýöí
ÅöäúßóÇÑöåö ÝóÞóÇáó: ãóÇ ÒóäóÊú áóãú íóßõäú áóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ÈóÚúÏó
ÞöíóÇãö ÇáúÈóíøöäóÉö Úóáóíúåö ÈöÇáúÞóÐúÝö.
ãöËóÇáõ Ðóáößó ãöäó ÇáúæóÏöíÚóÉö ÅöÐóÇ ÇÏøóÚóíúÊó Úóáóíúåö¡ ÝóÅöäú
ÞóÇáó: áóíúÓó áóßó Ýöí íóÏöí æóÏöíÚóÉñ¡ Ãóæú áóÇ ÊóÓúÊóÍöÞøõ ãóÚöí
æóÏöíÚóÉð¡ ÝóÞóÇãóÊú Úóáóíúåö ÇáúÈóíøöäóÉõ ÈöÃóäøóåõ ÞóÏú ÃóæúÏóÚóåõ
ÝóÇÏøóÚóì ÊóáóÝóåóÇ ÞóÈúáó Þóæúáöåö¡ áöÃóäøóåõ áóãú íõßóÐøöÈú äóÝúÓóåõ
Ýöí ÇáúÃóæøóáö¡ æóáóæú ÞóÇáó: áóãú ÊõæÏöÚúäöí Ëõãøó ÞóÇáó ÈóÚúÏó ÞöíóÇãö
ÇáúÈóíøöäóÉö Úóáóíúåö ÈöÇáúæóÏöíÚóÉö ÞóÏú ÃóæúÏóÚúÊöäöí æóÊóáöÝóÊú áóãú
íõÞúÈóáú Þóæúáõåõº áöÃóäøóåõ ãõßóÐøöÈñ áöäóÝúÓöåö Ýöí ÇáúÃóæøóáö.
ßóÐóáößó Íõßúãõ ÇááøöÚóÇäö ÈóÚúÏó ÅöäúßóÇÑö ÇáúÞóÐúÝö áóÇ íóßõæäõ
ãõßóÐøöÈðÇ áöäóÝúÓöåö ÈöÅöäúßóÇÑö ÇáúÞóÐúÝö ÝóáöÐóáößó áóÇÚóäó¡
æóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ¡ åóáú íóßõæäõ ÅöäúßóÇÑõåõ ÅößúÐóÇÈðÇ
áöáúÈóíøöäóÉö Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì æóÌúåóíúäö: ÍóßóÇåõãóÇ ÇÈúäõ ÃóÈöí
åõÑóíúÑóÉó.
(11/33)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóßõæäõ ÅößúÐóÇÈðÇ áóåóÇ
ßóãóÇ áóÇ íóßõæäõ ÅößúÐóÇÈðÇ áöäóÝúÓöåö¡ áöÃóäøóåõ íóÞõæáõ Åöäøó
ÇáúÞóÐúÝó ãóÇ ÇÍúÊóãóáó ÇáÕøöÏúÞó æóÇáúßóÐöÈó¡ æóÃóäóÇ ÕóÇÏöÞñ Ýöí
ÃóäøóåóÇ ÒóäóÊú¡ Ýóáóãú Ãóßõäú ÞóÇÐöÝðÇ¡ æóÇáÔøõåõæÏõ ÞóÏú ÕóÏóÞõæÇ
ÝöíãóÇ ÔóåöÏõæÇ Èöåö Úóáóíøó ãöäú Þóæúáöí ÅäøóåóÇ ÒóäóÊú¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ
íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäóåóÇ ÈóÚúÏó ÞöíóÇãö ÇáúÈóíøöäóÉö Úóáóíúåö ãöäú
ÛóíúÑö ÞóÐúÝò íóÓúÊóÌöÏøõåõ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó ãõßóÐøöÈðÇ áöáúÈóíøöäóÉö ÈöÅöäúßóÇÑö
ÇáúÞóÐúÝö áöÃóäøóåóÇ ÔóåöÏóÊú Úóáóíúåö ÈöÞóæúáò ÞóÏú äóÝóÇåõ Úóäú
äóÝúÓöåö ÈöÅöäúßóÇÑöåö¡ æóãóÇ ÐóßóÑóåõ ãöäú ãóÚúäóì ÇáúÞóÐúÝö ÊóÃúæöíáñ
áóÇ íõÞúÈóáõ Ýöí ÍóÞøö ÛóíúÑöåö¡ ÝóáöÐóáößó ßóÇäó ÅößúÐóÇÈðÇ
áöáúÈóíøöäóÉö¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú ÅößúÐóÇÈðÇ áöäóÝúÓöåö ÝóÚóáóì åóÐóÇ
áóíúÓó áóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ÈóÚúÏó ÞöíóÇãö ÇáúÈóíøöäóÉö ÅöáøóÇ ÈöÞóÐúÝò
íÓÊÌÏå¡ æåÐÇ åæ ÝÇÆÏÉ åÐíä ÇáæÌåíä.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ÞóÐóÝóåóÇ Ëõãøó ÈóáóÛó áóãú íóßõäú
Úóáóíúåö ÍóÏøñ æóáóÇ áöÚóÇäñ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ¡ ÞóÐúÝõ ÇáÕøóÈöíøö áóÇ íõæÌöÈõ
ÍóÏøðÇ æóáóÇ íõÈöíÍõ áöÚóÇäðÇ¡ áöÃóäøóåõ æóÈöÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáúÞóáóãö Úóäúåõ
áóÇ íóÌúÑöí Úóáóíúåö Íõßúãñ¡ æóáóÇ íóÌöÈõ Úóáóíúåö ÍóÏøñ ÃóáóÇ ÊóÑóì
Ãóäøóåõ áóÇ íóÌöÈõ Úóáóíúåö ÈöÇáÒøöäóÇ æóÇáÓøóÑöÞóÉö ÍóÏøñ æóáóÇ ÞóØúÚñ¡
ÝóßóÐóáößó Ýöí ÇáúÞóÐúÝö¡ Ëõãøó íõäúÙóÑõ ÝóÅöäú ßóÇäó ãõÑóÇåöÞðÇ íõÄúÐöí
ÞóÐúÝõ ãöËúáöåö ÚõÒøöÑó ÃóÏóÈðÇ¡ ßóãóÇ íõÄóÏøóÈõ Ýöí ãóÕóÇáöÍöåö¡ æóÅöäú
ßóÇäó ØöÝúáðÇ áóÇ íõÄúÐöí ÞóÐúÝõåõ áóãú íõÚóÒøóÑú¡ Ýóáóæú ÌóÇÁóÊú
ÒóæúÌóÊõåõ ÈöæóáóÏò¡ æóåõæó ÇÈúäõ ÚóÔúÑò íóÌõæÒõ Ãóäú íõæáóÏó áöãöËúáöåö
áóãú íóßõäú áóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó áöäóÝúíåö ÈöÇáúÞóÐúÝö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö
ÞóÈúáó ÈõáõæÛöåö ÍóÊøóì íóÓúÊóÃúäöÝó ÞóÐúÝðÇ ÈóÚúÏó ÇáúÈõáõæÛö¡
áöÃóäøóåõ áóãú íóÌúÑö Úóáóì ÇáúÞóÐúÝö ÇáúÃóæøóáö Íõßúãñ.
(ãóÓúÃóáóÉñ)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ÞóÐóÝóåóÇ Ýöí ÚöÏøóÉò íóãúáößõ
ÑóÌúÚóÊóåóÇ ÝöíåóÇ ÝóÚóáóíúåö ÇááøöÚóÇäõ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó: ÅöÐóÇ ÞóÐóÝó ÇáÑøóÌúÚöíøóÉó
Ýöí ÇáúÚöÏøóÉö Ýóáóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäúåóÇ¡ áöÃóäøó ÇáØøóáóÇÞó
ÇáÑøóÌúÚöíøó áóãú íóÓúáõÈú ãöäú ÃóÍúßóÇãö ÇáÒøóæúÌöíøóÉö ÅöáøóÇ
ÔóíúÆóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÊóÍúÑöíãõ ÇáúæóØúÁö ãóÇ áóãú íõÑóÇÌöÚú.
æóÇáËøóÇäöí: ÌóÑóíóÇäõåóÇ Ýöí ÇáúÝóÓúÎö Åöäú áóãú íõÑóÇÌöÚú ÍóÊøóì
ÊóÈóíøóäó ÈöÇäúÞöÖóÇÁö ÇáúÚöÏøóÉö Ëõãøó åöíó ÝöíãóÇ ÚóÏóÇåõãóÇ ÌóÇÑöíóÉñ
Ýöí ÃóÍúßóÇãö ÇáÒøóæúÌóÇÊö ãöäú æõÞõæÚö ÇáØøóáóÇÞö¡ æóÇáúÅöíáóÇÁö¡
æóÇáÙøöåóÇÑö æóÇáÊøóæóÇÑõËö¡ æóáõÍõæÞö ÇáäøóÓóÈö¡ æóßóÐóáößó Ýöí
ÇááøöÚóÇäö¡ æóÈöåóÐóÇ ÎóÇáóÝóÊö ÇáúãóÈúÊõæÊóÉõ ÇáúãóÓúáõæÈóÉõ
áöÃóÍúßóÇãö ÇáÒøóæúÌóÇÊö¡ Ëõãøó áóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ÞóÈúáó ÇáÑøóÌúÚóÉö
æóÈóÚúÏóåóÇ æóãöäú ÛóíúÑö ÑóÌúÚóÉò¡ ÓóæóÇÁñ ßóÇäóÊú Ýöí ÇáúÚöÏøóÉö¡ Ãóæú
ÞóÏö ÇäúÞóÖóÊú¡ ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóåóáøóÇ æóÞóÝó Íõßúãõ ÇááøöÚóÇäö ÞóÈá
ÑóÌúÚóÊöåö ßóãóÇ æóÞóÝóÊú ßóÝøóÇÑóÉõ ÇáÙøöåóÇÑö Ýóáóãú ÊóÌöÈú ÞóÈúáó
ÇáÑøóÌúÚóÉö¿ æóáóãú íóÍúÊóÓöÈú Ýöí ãõÏøóÉö ÇáúÅöíáóÇÁö ãóÇ ÞóÈúáó
ÇáÑøóÌúÚóÉö.
(11/34)
Þöíáó: áöÃóäøó ÇÎúÊöáóÇÝó ÇáúãóÚúäóì
ÝöíåöãóÇ íõæÌöÈõ æõÞõæÚó ÇáúÝóÑúÞö ÈóíúäóåõãóÇ¡ æóåõæó Ãóäøó ÇááøöÚóÇäó
ãóæúÖõæÚñ áöÑóÝúÚö ÇáúãóÚóÑøóÉö æóäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö¡ æóÐóáößó ãóæúÌõæÏñ
ÞóÈúáó ÇáÑøóÌúÚóÉö ßóæõÌõæÏöåö ÈóÚúÏóåóÇ¡ æóßóÝøóÇÑóÉõ ÇáÙøöåóÇÑö ÊóÌöÈõ
ÈöÇáúÚóæúÏö ÇáøóÐöí åõæó ÇÓúÊöÈóÇÍóÉõ ÇáúæóØúÁö¡ æóãõÏøóÉõ ÇáúÅöíáóÇÁö
íõÚúÊóÏøõ ÈöåóÇ ÅöÐóÇ Ãóãúßóäó ÇáúæóØúÁõ ÝöíåóÇ¡ æóÐóáößó áóÇ íóßõæäõ
ÞóÈúáó ÇáÑøóÌúÚóÉö æóÅöäøóãóÇ íóßõæäõ ÈóÚúÏóåóÇ¡ ÝóáöÐóáößó ÇÝúÊóÑóÞóÇ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ÈóÇäóÊú ÝóÞóÐóÝóåóÇ ÈöÒöäðÇ äóÓóÈóåõ
Åöáóì Ãóäøóåõ ßóÇäó æóåöíó ÒóæúÌóÊõåõ ÍõÏøó æóáóÇ áöÚóÇäó ÅöáøóÇ Ãóäú
íóäúÝöíó Èöåö æóáóÏðÇ Ãóæú ÍóãúáðÇ ÝóíóáúÊóÚöäó ÝÅä Þíá Ýáã áÇÚäÊ ÈíäåãÇ
æåí ÈÇÆä ÅÐÇ ÙåÑ ÈåÇ Íãá¿ Þíá ßãÇ ÃáÍÞÊ ÇáæáÏ áÃäåÇ ßÇäÊ ÒæÌÊå ÝßÐáß
áÇÚäÊ ÈíäåãÇ áÃäåÇ ßÇäÊ ÒæÌÊå ÃáÇ ÊÑì ÃäåÇ Åä æáÏÊ ÈÚÏ ÈíäæäÊåÇ ßåí æåí
ÊÍÊå æÅÐÇ äÝì ÑÓæá Çááå - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÇáæáÏ æåí
ÒæÌÉ ÝÅÐÇ ÒÇá ÇáÝÑÇÔ ßÇä ÇáæáÏ ÈÚÏ ãÇ ÊÈíä Ãæáì Ãä íäÝì Ãæ Ýí ãËá ÍÇáå
ÞÈá Ãä ÊÈíä ".
ÞÇá ÇáãÇæÑÏí: æåÐÇ ßóãóÇ ÞóÇáó: ÅöÐóÇ ÈóÇäóÊú ãöäúåõ ÒóæúÌóÊõåõ ÅöãøóÇ
ÈöÇáØøóáóÇÞö ÇáËøóáóÇËö¡ æóÅöãøóÇ ÈöÇáúÎõáúÚö¡ æóÅöãøóÇ ÈöÇáúÝóÓúÎö¡
æóÅöãøóÇ ÈöØóáóÇÞò ÑóÌúÚöíøò áóãú íõÑóÇÌöÚú Ýöíåö ÍóÊøóì ÇäúÞóÖóÊö
ÇáúÚöÏøóÉõ ÝóÕóÇÑóÊú ÈöåóÐöåö ÇáúÃõãõæÑö ÈóÇÆöäðÇ¡ Ëõãøó ÞóÐóÝóåóÇ
ÈöÒöäðÇ äöÓúÈóÉð Åöáóì Ãóäøóåõ ßóÇäó ãöäúåóÇ æóåöíó ÒóæúÌóÊõåõ
ÝóÇáúÍóÏøõ Úóáóíúåö æóÇÌöÈñ¡ æóÇÎúÊóáóÝó ÇáäøóÇÓõ Ýöí ÌæÇÒ áÚÇäå ãäåÇ
Úáì ËáÇËÉ ãÐÇåÈ:
ÃÍÏåãÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÚõËúãóÇäó ÇáúÈóÊøöíøö: áóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ÓóæóÇÁñ
ÃóÑóÇÏó Ãóäú íóäúÝöíó Èöåö äóÓóÈðÇ Ãóæú áóãú íõÑöÏú.
æóÇáúãóÐúåóÈõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó áóíúÓó áóåõ Ãóäú
íõáóÇÚöäó¡ ÓóæóÇÁñ ÃóÑóÇÏó Ãóäú íóäúÝöíó Èöåö äóÓóÈðÇ Ãóæú áóãú íõÑöÏú.
æóÈöåö ÞóÇáó ÇáúÃóæúÒóÇÚöíøõ¡ æóÃóÍúãóÏõ Èúäõ ÍóäúÈóáò¡
æóÇáúãóÐúåóÈõ ÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó Þóæúáõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Åöäú ÃóÑóÇÏó Ãóäú
íóäúÝöíó Èöåö äóÓóÈðÇ ßóÇäó áóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó¡ Åä áóãú íõÑöÏú Ãóäú
íóäúÝöíó Èöåö äóÓóÈðÇ áóãú íóßõäú áóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó¡ ÝóÃóãøóÇ
ÚõËúãóÇäõ ÇáúÈóÊøöíøõ¡ ÝóÇÓúÊóÏóáøó Úóáóì ÌóæóÇÒö ÇááøöÚóÇäö Ýöí
ÇáúÍóÇáóíúäö ÈöÃóäøóåõ ÞóÐúÝñ ãõÖóÇÝñ Åöáóì ÇáÒøóæúÌöíøóÉö ÝóÌóÇÒó
ÇááøöÚóÇäõ ãöäúåõ ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì äóÝúíö ÇáäøóÓóÈö¡ æóÃóãøóÇ ÃóÈõæ
ÍóäöíÝóÉó ÝóÇÓúÊóÏóáøó Úóáóì ãóäúÚöåö ãöäó ÇááøöÚóÇäö Ýöí ÇáúÍóÇáóíúäö:
ÈöÃóäøóåõ ÞóÐúÝñ ÕóÇÏóÝó ÃóÌúäóÈöíøóÉð Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íõáóÇÚöäó
ãöäúåõ ßóÇáúÍóÇÆöáö.
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ãöäú ÌóæóÇÒöåö áöäóÝúíö
ÇáäøóÓóÈö æóÇáúãóäúÚö ãöäúåõ Ýöí ÚóÏóãöåö¡ Ãóäøó ÇááøöÚóÇäó ãóæúÖõæÚñ
áöáÖøóÑõæÑóÉö ÇáÏøóÇÚöíóÉö Åöáóíúåö Ýöí ÅöÍúÏóì ÍóÇáóÊóíúäö¡ ÅöãøóÇ
áöãóÚóÑøóÉò ÈöÒöäóÇåóÇ Ýöí äößóÇÍöåö¡ æóÅöãøóÇ áöäóÝúíö äóÓóÈö ãóäú áóÇ
íóáúÍóÞõ Èöåö.
æóÇáËøóÇäöí: ÞóÏú ÒóÇáó ÚóÇÑõåóÇ Úóäúåõ¡ æóáóãú íõäúÝó æóáóÏõåóÇ Úóäúåõ¡
ÝóáöÐóáößó ÌóÇÒó Ãóäú íõáóÇÚöäó ãóÚó æõÌõæÏö ÇáäøóÓóÈö áöáÖøóÑõæÑóÉö
ÇáÏøóÇÚöíóÉö Åöáóì äóÝúíöåö æóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íõáóÇÚöäó ãóÚó ÚóÏóãö
ÇáäÓÈ áÒæÇá
(11/35)
ãóÚóÑøóÊöåóÇ Úóäúåõ ÈöÇáúÝõÑúÞóÉö¡
æóåóÐóÇ Ïóáöíáñ ÚóáóíúåöãóÇ æóÇäúÝöÕóÇáñ Úóäö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåöãóÇ¡ Ëõãøó
íóÏõáøõ Úóáóì ÇáúÈóÊøöíøö ÎóÇÕøóÉð Ýöí ÚóÏóãö ÇáäøóÓóÈö Ãóäøóåõ ÞóÐúÝñ
áóãú íóÍúÊóÌú Åöáóíúåö ÝóáóÇ ÊõáóÇÚóäõ ãöäúåõ ßóÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö¡
æóíóÏõáøõ Úóáóì ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó ÎóÇÕøóÉð ãóÚó æõÌõæÏö ÇáäøóÓóÈö Ãóäøóåõ
ÞóÐúÝñ ÇÖúØõÑøó Åöáóíúåö ÝóÌóÇÒó Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäúåõ ßóãóÇ áóæú
ßóÇäóÊú ÒóæúÌóåõ áóÃóäøó æóáóÏóåóÇ íóáúÍóÞõ Èöåö ÈóÚúÏó ÇáúÝõÑúÞóÉö
ßóãóÇ íóáúÍóÞõ Èöåö ÞóÈúáóåóÇ. ÝóÅöäú Þöíáó íóÝúÓõÏõ ÈöÃõãøö ÇáúæóáóÏö
áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäúåóÇ æóÅöäö ÇÖúØõÑøó Åöáóì äóÝúíö äóÓóÈö
æóáóÏöåóÇ Þöíáó íóÞúÏöÑõ Úóáóì äóÝúíö äóÓóÈöåö ÈöÛóíúÑö ÇááøöÚóÇäö
æóåõæó ÏóÚúæóì ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö Ýóáóãú íõÖúØóÑøó Åöáóì ÇááøöÚóÇäö
ÈöÎöáóÇÝö ÇáÒøóæúÌö.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑó ÌóæóÇÒõ áöÚóÇäöåö ãöäú ÐóÇÊö ÇáúæóáóÏö ÇáúãõäóÇÓöÈö
ÎóÇÕøóÉð áóãú íóÎúáõ ÍóÇáõ ÇáäøóÓóÈö ÇááøóÇÍöÞö ãöäú Ãóäú íóßõæäó
æóáóÏðÇ ãõäúÝóÕöáðÇ Ãóæú ÍóãúáðÇ ãõÊøóÕöáðÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó æóáóÏðÇ ÞóÏú
æóÖóÚóÊúåõ ÌóÇÒó Ãóäú íõáóÇÚöäó áöäóÝúíöåö æóÓóÞóØó Úóäúåõ ÇáúÍóÏøõ
ÈöáöÚóÇäöåö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÍóãúáðÇ ãõÊøóÕöáðÇ áóãú ÊóÖóÚúåõ ÝóÝöí ÌóæóÇÒö
áöÚóÇäöåö ãöäúåóÇ ÞóÈúáó æóÖúÚöåö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó ÇáøóÐöí äóÞóáóåõ ÇáúãõÒóäöíøõ Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö
æóÇÎúÊóÇÑóåõ ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøõ Ãóäøó áóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó
ãöäú ÍóãúáöåóÇ ßóãóÇ íõáóÇÚöäõ ãöäú æóáóÏöåóÇ¡ áöÃóäøó ãóäú áóÇÚóäó ãöäú
ÐóÇÊö ÇáúæóáóÏö áóÇÚóäó ãöäú ÐóÇÊö ÇáúÍóãúáö ßóÇáÒøóæúÌö¡ æóáöÃóäøóåõ
ÑõÈøóãóÇ ãóÇÊó ÞóÈúáó æóÖúÚöåóÇ Ýóáóãú íóÞúÏöÑö ÇáúæóÑóËóÉõ Úóáóì
áöÚóÇäöåóÇ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: äóÞóáóåõ ÇáúãõÒóäöíøõ Ýöí " ÌóÇãöÚöåö ÇáúßóÈöíÑö
" Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäú ÍóãúáöåóÇ ÍóÊøóì ÊóÖóÚó
áöÌóæóÇÒö Ãóäú íóßõæäó ÛöáóÙðÇ Ãóæú ÑöíÍðÇ¡ ÝóÅöäú æóÖóÚóÊúåõ áóÇÚóäó
ãöäúåõ¡ æóÓóÞóØó Úóäúåõ ÇáúÍóÏøõ¡ æóÅöäö ÇäÝÔí ÍÏø æóáóãú íõáóÇÚöäú¡
æóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí ÈöäóÇÁö åóÐóíúäö ÇáúÞóæúáóíúäö Úóáóì
æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö Åäøóåõ
ãóÈúäöíøñ Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝö Þóæúáóíö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí ÇáúÍóãúáö åóáú
íóßõæäõ ãõÊóÍóÞøöÞðÇ ÊóÓúÊóÍöÞøõ Èöåö ÊóÚúÌöíáó ÇáäøóÝóÞóÉö ÞóÈúáó
æóÖúÚöåö¡ Ãóæú íóßõæäõ ãóÙúäõæäðÇ áóÇ ÊóÓúÊóÍöÞøõ ÇáäøóÝóÞóÉó ÅöáøóÇ
ÈóÚúÏó æóÖúÚöåö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ãóÈúäöíøñ Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝö Þóæúáóíö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí ÇáúÍóãúáö åóáú íóÃúÎõÐõ ÞöÓúØðÇ ãöäó ÇáËøóãóäö Ãóæú
íóßõæäõ ÊóÈóÚðÇ.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ áóÇÚóäó ãöäó ÇáúãóÈúÊõæÊóÉö áöäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö ÝóÞóÏö ÇÎúÊóáóÝó
ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ¡ åóáú íóËúÈõÊõ ÈöáöÚóÇäöåö ÇáÊøóÍúÑöíãõ ÇáúãõÄóÈøóÏõ
áöÃóäøóåõ áóÇ äóÕøó Ýöíåö áöáÔøóÇÝöÚöíøö - Úóáóì æóÌúåóíúäö: ÍóßóÇåõãóÇ
ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøõ æóßóÐóáößó ÇáúãóæúØõæÁóÉõ ÈöÔõÈúåóÉò
ÅöÐóÇ áóÇÚóäó ãöäú æóáóÏöåóÇ.
ÃóÍóÏõ ÇáúæóÌúåóíúäö: ÃóäøóåóÇ ÊóÍúÑõãõ Èöåö Úóáóì ÇáÊøóÃúÈöíÏö
ßóÇáúãóäúßõæÍóÉö áöÇÔúÊöÑóÇßöåöãóÇ Ýöí äóÝúíö ÇáäøóÓóÈö æóÓõÞõæØö
ÇáúÍóÏøö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÍúÑõãõ Úóáóì ÇáÊøóÃúÈöíÏö¡ áöÃóäøó
ÊóÍúÑöíãó ÇáÊøóÃúÈöíÏö ÊóÇÈöÚñ áöæõÞõæÚö ÇáúÝõÑúÞóÉö¡ æóåóÐóÇ ÇááøöÚóÇäõ
áóãú ÊóÞóÚú Èöåö ÇáúÝõÑúÞóÉõ Ýóáóãú íóËúÈõÊú Èöåö ÊóÍúÑöíãõ ÇáúÃóÈóÏö¡
ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóÌúÑöí Úóáóíúåö Íõßúãõ ÇáØøóáóÇÞö ÇáËøóáóÇËö ÍóÊøóì áóÇ
ÊóÍöáøó áóåõ ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó ÒóæúÌò Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
(11/36)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÍöáøõ ÅöáøóÇ
ÈóÚúÏó ÒóæúÌò áöíõßúãöáó Èöåö ÚóÏóÏó ÇáØøóáóÇÞö ÇáúãõÊóÞóÏøöãó áöÃóäøóåõ
ÃóÖúÚóÝõ ÃóÍúæóÇáö ÇááøöÚóÇäö Ãóäú íóßõæäó ßóÇáØøóáóÇÞö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: ÃóäøóåóÇ ÊóÍöáøõ áóåõ ÞóÈúáó ÒóæúÌò ÅöÐóÇ áóãú
íóÓúÊóßúãöáö ÇáËøóáóÇËó ÈöØóáóÇÞöåö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö áöÃóäøó åóÐóÇ
ÇááøöÚóÇäó áóãú íõÄóËøöÑú Ýöí ÇáúÝõÑúÞóÉö¡ Ýóáóãú íõÄóËøöÑú Ýöí
ÇáÊøóÍúÑöíãö¡ æóáóæú ÃóËøóÑó áóßóÇäó ÊóÃúËöíÑñ Ýöí ÊóÍúÑöíãö
ÇáÊøóÃúÈöíÏö Ãóæúáóì.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÞóÐóÝó ÒóæúÌóÊóåõ Ýí ÍÇá äßÇÍåÇ ÈÒäÇ äÓÈÉ Åáì Ãäå ßÇä
ãäåÇ ÞÈá äßÇÍåÇ¡ ÝóÞóÇáó: ÒóäóíúÊö ÞóÈúáó Ãóäú ÃóÊóÒóæøóÌóßö ÝóÞóÏö
ÇÎúÊóáóÝó ÇáúÝõÞóåóÇÁõ Ýöí ÌóæóÇÒö áöÚóÇäöåö Úóáóì æóÌúåóíúäö: ÈöäóÇÁð
Úáì ÎáÇÝåã Ýí ÌæÇÒ áÚÇäå ÈóÚúÏó ÇáúÝõÑúÞóÉö¡ ÝóÐóåóÈó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó:
Åöáóì ÌóæóÇÒö áöÚóÇäöåö ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÍóÇáö ÇáúÞóÐúÝöº áöÃóäøóåõ
ÞóÐóÝóåóÇ æóåöíó ÒóæúÌóÉñ áöÐóáößó ãóäóÚó ãöäú ÌóæóÇÒö ÇááøöÚóÇäö ÈóÚúÏó
ÇáúÝõÑúÞóÉö¡ æóÐóåóÈó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Åöáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú
íõáóÇÚöäó ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÍóÇáö ÇáÒøöäóÇ¡ æóÃóäøóåóÇ ßóÇäóÊú ÛóíúÑó
ÒóæúÌóÊöåö æóáöÐóáößó ÌóæøóÒó ÇááøöÚóÇäó ÈóÚúÏó ÇáúÝõÑúÞóÉö ÝóÇÚúÊóÈóÑó
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÈöÇááøöÚóÇäö ÍóÇáó ÇáÒøöäóÇ Ïõæäó ÇáúÞóÐúÝö¡ æóÇÚúÊóÈóÑó
ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÍóÇáó ÇáúÞóÐúÝö Ïõæäó ÇáÒøöäóÇ ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÞóæúáöåö
ÊóÚóÇáóì: {æóÇáøóÐöíäó íóÑúãõæäó ÃóÒúæóÇÌóåõãú} [ÇáäæÑ: 6] ÝóÌóÇÒó Ãóäú
íóáúÊóÚöäó ßõáøõ ÞóÇÐöÝò áöÒóæúÌóÊöåö¡ æóáöÃóäøóåõ ÞóÇÐöÝñ áöÒóæúÌóÊöåö
ÝóÌóÇÒó áöÚóÇäõåõ ßóÇáÒøöäóÇ Ýöí ÇáÒøóæúÌöíøóÉö¡ ÞóÇáó: æóáöÃóäøóåõ
áóãøóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäó ÇáÒøöäóÇ ÇáúÍóÇÏöËö Ýöí äößóÇÍöåö
áöÆóáøóÇ íóáúÊóÍöÞó Èöåö æóáóÏõ ÇáÒøöäóÇ ÌóÇÒó Ýöí ÇáÒøöäóÇ
ÇáúãõÊóÞóÏøöãö Ãóäú íõáóÇÚöäó áöåóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì.
æóÏóáöíáõäóÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÇáøóÐöíäó íóÑúãõæäó ÇáúãõÍúÕóäóÇÊö}
[ÇáäæÑ: 4] ÇáúÂíóÉó¡ æóåóÐóÇ Ýöí ÇáÒøöäóÇ ÇáøóÐöí ÑõãöíóÊú Èöåö
ÃóÌúäóÈöíøóÉñ ÝóÍõÏøó æóáóãú íóáúÊóÚöäú¡ æóáöÃóäøóåõ ÞóÐúÝñ ÈöÒöäðÇ åöíó
Ýöíåö ÃóÌúäóÈöíøóÉñ ãöäúåõ Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íõáóÇÚöäó Èöåö ßóãóÇ áóæú
áóãú íóÊóÒóæøóÌúåóÇ¡ æóáöÃóäøó ÃõÕõæáó ÇáÔøóÑúÚö ãõÓúÊóÞöÑøóÉñ Úóáóì
Ãóäøó ÍóÏøó ÇáúÞóÐúÝö ãõÚúÊóÈóÑñ ÈöÍóÇáö ÇáÒøöäóÇ áóÇ ÈöÍóÇáö ÇáúÞóÐúÝö.
ÃóáóÇ ÊóÑóì áóæú ÞóÇáó áöãõÚúÊóÞò: ÒóäóíúÊó ÞóÈúáó ÚöÊúÞößó¡
æóáöÈóÇáöÛò: ÒóäóíúÊó ÞóÈúáó ÈõáõæÛößó¡ æóáöãõÓúáöãò: ÒóäóíúÊó ÞóÈúáó
ÅöÓúáóÇãößó¡ áóãú íõÍóÏøó ÇáúÞóÇÐöÝõ ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÍóÇáö ÇáÒøöäóÇ Ïõæäó
ÍóÇáö ÇáúÞóÐúÝö¡ æóßóÐóáößó Ýöí ÇááøöÚóÇäö ÈöÇáúÞóÐúÝö ÝóÃóãøóÇ
ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáõ ÈöÇáúÂíóÉö ÝóÝöíãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ ãöäó ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑö
ÈöÍóÇáö ÇáÒøöäóÇ Ïõæäó ÇáúÞóÐúÝö Ïóáöíáñ Úóáóì Ãóäøóåõ ÞóÇÐöÝñ
ÈöÇáÒøöäóÇ áöÛóíúÑö ÒóæúÌóÊöåö Ýóáóãú íóßõäú ÝöíåóÇ Ïóáöíáñ.
æóÃóãøóÇ ÞöíóÇÓõåõãú Úóáóì ÇáÒøóæúÌöíøóÉö¡ ÝóÇáúãóÚúäóì Ýöí ÇáÒøóæúÌóÉö
ÖóÑõæÑóÊõåõ Åöáóì ÞóÐúÝöåóÇ áöÑóÝúÚö ÇáúãóÚóÑøóÉö¡ æóäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö
æóáóíúÓó ßóÐóáößó åóÐöåö¡ áöÃóäøóåõ áóÇ ãóÚóÑøóÉó Úóáóíúåö¡ æóáóÇ ÖóÑóÑó
íóáúÍóÞõåõ ÝöíãóÇ áóãú íóßõäú Ýöí äößóÇÍöåö. æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõãú:
Åöäøóåõ ÞóÏú íóáúÍóÞõ Èöåö æóáóÏõåóÇ ãöäó ÇáÒøöäóÇ ÇáúãõÊóÞóÏøöãö ÅöÐóÇ
æóÖóÚóÊúåõ áöÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ãöäú æóÞúÊö ÚóÞúÏöåö ÝóÇÖúØõÑøó Åöáóì
ÞóÐúÝöåóÇ æóÇáúÊöÚóÇäöåö ãöäúåóÇ¡ ÝóÞóÏö ÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí
ÌóæóÇÒö ÇáúÊöÚóÇäöåö ãöäúåóÇ Åöäú ßóÇäóÊú ÐóÇÊó æóáóÏò Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí Úóáöíøò Èúäö ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó íóÌõæÒõ
ÍöíäóÆöÐò áöáÖøóÑõæÑóÉö Ãóäú íõáóÇÚöäó áöÃóäøóåõ
(11/37)
ÅÐÇ ÌÇÒ Ãä íäÝí äÓÈ ÈöÒöäðÇ ßóÇäó Úóáóì
ÝöÑóÇÔöåö ÝóÃóæúáóì Ãóäú íóäúÝöíóåõ ÈöÒöäðÇ ßóÇäó ÞóÈúáó äößóÇÍöåö.
æóáóÇ ÓóÈöíáó Åöáóì äóÝúíöåö ÅöáøóÇ ÈöÞóÐúÝöåóÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö Åäå
áÇ íÌæÒ Ãä íõáóÇÚöäó ãöäúåóÇ Åöäú ßóÇäóÊú ÐóÇÊó æóáóÏò ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ
Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäúåóÇ æóÅöäú ÎóáóÊú ãöäú æóáóÏò¡ áöÃóäøóåõ ÒöäðÇ ãöäú
ÃóÌúäóÈöíøóÉò¡ æóáóÇ ÖóÑõæÑóÉó Èöåö Åöáóíúåö¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú ÐóÇÊó
æóáóÏò¡ áöÃóäøóåõ ÞóÏú íõãúßöäõ Ãóäú íóÞúÐöÝóåóÇ ÈöÒöäðÇ ãõØúáóÞò
ÝóíõáóÇÚöäó ãöäúåõ æóáóÇ íóäúÓöÈõåõ Åöáóì ãóÇ ÞóÈúáó ÇáÒæÌíÉ ÝíãäÚå ãä
ÇááÚÇä æÇááå ÇÚáã.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ÞóÇáó ÃóÕóÇÈóßö ÑóÌõáñ Ýöí ÏõÈõÑößö
ÍõÏøó Ãæ áÇÚä ".
ÞÇá ÇáãÇæÑÏí: ÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: áóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåö æóáóÇ áöÚóÇäó¡
æóÈóäóì Ðóáößó Úóáóì ÃóÕúáöåö Ýöí Ãóäøóåõ ÇáúÅöÊúíóÇäõ Ýöí ÇáÏøõÈõÑö áóÇ
íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó ÚöäúÏóåõ¡ Ýóáóãú íõæÌöÈúåõ Ýöí ÇáúÞóÐúÝö Èöåö.
æóÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ: íóÌöÈõ Ýöí ÝöÚúáöåö æóÝöí ÇáúÞóÐúÝö Èöåö ÇáúÍóÏøõ
æóáóÇ íóÌõæÒõ Ýöíåö ÇááøöÚóÇäõº áöÃóäøóåõ áóÇ íõÍóÈøöáõåóÇ ÈöãóÇÆöåö
æóáóÇ íóÞúÏóÍõ Ýöí äóÓóÈöåö¡ ÝóÕóÇÑó ßóÇáúæóÇØöÆö Ïõæäó ÇáúÝóÑúÌö¡
æóåóÐóÇ ÎóØóÃñ.
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì æõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö Úóáóì ÝóÇÚöáöåö ÑöæóÇíóÉõ ÇÈúäö
ÚóÈøóÇÓò: Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -¡
ÞóÇáó: " ãóäú Úóãöáó Úóãóáó Þóæúãö áõæØò ÝóÇÞúÊõáõæåõ " æóáöÃóäøóåõ
ÃóÍóÏõ ÇáúÝóÑúÌóíúäö ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóÌöÈó ÈöÇáúÅöíáóÇÌö Ýöíåö ÇáúÍóÏøõ
ßóÇáúÞõÈõáö.
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì æõÌõæÈ ÍóÏøö ÇáúÞóÐúÝö Ýöí ÇáÑøóãúíö Èöåö¡ Ãóäøóåõ
ÅöíáóÇÌñ íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóÊóÚóáøóÞó ÈöÇáúÞóÐúÝö Èöåö
æõÌõæÈõ ÇáúÍóÏøö ßóÇáúÞõÈõáö¡ æóáöÃóäøó ÝöÚúáóåõ ÃóÞúÈóÍõ æóÇáúãóÚóÑøóÉó
Èöåö ÃóÝúÖóÍõ¡ æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÌóæóÇÒö ÇááøöÚóÇäö Ýöíåö Úõãõæãõ Þæáå
ÊÚÇáì: {æÇáÐíä íÑãæä ÃÒæÇÌåã} æóáöÃóäøóåõ ÞóÐúÝñ íóÌöÈõ Èöåö ÇáúÍóÏøõ¡
ÝóÌóÇÒó Ýöíåö ÇááøöÚóÇäõ ßóÇáúÞõÈõáö¡ ÝóÅöÐóÇ áóÇÚóäó Èöåö ÓóÞóØó
ÇáúÍóÏøõ Úóäúåõ æóËóÈóÊó ÇáÊøóÍúÑöíãõ Èöåö¡ æóÝöí ÌóæóÇÒö äóÝúíö
ÇáúæóáóÏö¡ Èöåö æóÌúåóÇäö ÍóßóÇåõãóÇ ÇÈúäõ ÓõÑóÇÞóÉó:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóäúÝöíóåõ áöÇÓúÊöÍóÇáóÉö ÇáúÚõáõæÞö
ãöäúåõ.
æóÇáËøóÇäöí: íóÌõæÒõ Ãóäú íóäúÝöíóåõ áöÃóäøóåõ ÞóÏú íõÍúÊóãóáõ Ãóäú
íóÓúÈöÞó ÇáúÅöäúÒóÇáó ÝóíóÓúÊóÏúÎöáóåõ ÇáúÝóÑóÌõ ÝóíóÚúáóÞó Èöåö.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÞóÐóÝóåóÇ ÈöÓöÍóÇÞö ÇáäøöÓóÇÁö ÝóáóÇ ÍÏ Ýíå æáÇ áÚÇä ãäå¡
áöÃóäøó ÝöÚúáóåõ íõæÌöÈõ ÇáÊøóÚúÒöíÑó Ïõæäó ÇáúÍóÏøö¡ ÝóßóÐóáößó
ÇáúÞóÐúÝõ Èöåö íõæÌöÈõ ÇáÊøóÚúÒöíÑó Ïõæäó ÇáúÍóÏøö¡ æóáóæú ÞóÇáó áóåóÇ:
æóØöÆóßö ÑóÌõáóÇäö Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò ÚõÒøöÑó æóáóãú íõÍóÏøó
áöÇÓúÊöÍóÇáóÊöåö ÝóÕóÇÑó ßóÐöÈðÇ ÕóÑöíÍðÇ¡ æóÎóÑóÌó Úóäö ÇáúÞóÐúÝö
ÇáúãõÍúÊóãöáö áöáÕøöÏúÞö æóÇáúßóÐöÈö¡ æóÇÎúÊõÕøó ÇáÊøóÚúÒöíÑõ áöáúÃóÐóì
æóáóãú íóÌÑ Ýöíåö ÇááøöÚóÇäõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ÞóÇáó áóåóÇ íóÇ ÒóÇäöíóÉõ ÈöäúÊó
ÇáÒøóÇäöíóÉö æÃãåÇ
(11/38)
ÍõÑøóÉñ ãõÓúáöãóÉñ ÝóØóáóÈóÊú ÍóÏøó
ÃõãøöåóÇ áóãú íóßõäú Ðóáößó áóåóÇ æóÍõÏøó áöÃóäøóåóÇ ÅöÐóÇ ØóáóÈóÊúåõ
Ãóæú æóßöíáõåóÇ æóÇáúÊóÚóäó áöÇãúÑóÃóÊöåö ÝóÅöäú áóãú íóÝúÚóáú ÍõÈöÓó
ÍóÊøóì íóÈúÑóÃó ÌöáúÏõåõ ÝóÅöÐóÇ ÈóÑóÃó ÍõÏøó ÅöáøóÇ Ãóäú íóáúÊóÚöäó ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó: áöÃóäøóåõ íóÕöíÑõ
ÈöÞóæúáöåö: íóÇ ÒóÇäöíóÉõ ÈöäúÊó ÇáÒøóÇäöíóÉö ÞóÇÐöÝðÇ áóåóÇ
æóáöÃõãøöåóÇ ÈöáóÝúÙóíúäö ÝóÞóæúáõåõ: íóÇ ÒóÇäöíóÉõ¡ åõæó ÞóÐúÝñ
áöÒóæúÌóÊöåö æóáóíúÓó Ýöíåö ÞóÐúÝñ áöÃõãøöåóÇ.
æóÞóæúáõåõ: ÈóäóÊó ÇáÒøóÇäöíóÉö åõæó ÞóÐúÝñ áöÃõãøöåóÇ æóáóíúÓó Ýöíåö
ÞóÐúÝñ áóåóÇ¡ ÝóæóÌóÈó Úóáóíúåö áóåóÇ ÍóÏøóÇäö áóÇ ÊóÚóáøõÞó áöæóÇÍöÏò
ãöäúåõãóÇ ÈöÇáúÂÎóÑö æóÌóÚóáóåõ Ãóåúáõ ÇáúÚöÑóÇÞö ÞóÐúÝðÇ æóÇÍöÏðÇ
æóÃóæúÌóÈõæÇ Ýöíåö ÍóÏøðÇ æóÇÍöÏðÇ¡ æÃÌÑí ãÌÑì Þæáå áåãÇ íÇ ÒÇäíÊíä¡
ÝóÌóãóÚõæÇ Èóíúäó ÞóÐúÝöåöãóÇ ÈöáóÝúÙöÉò æóÇÍöÏóÉò¡ æóÈóíúäó ÞóÐúÝöåöãóÇ
ÈöáóÝúÙóÊóíúäö Ýöí ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑö Úóáóì ÍóÏøò æóÇÍöÏò¡ æóÚóáóì ãóÐúåóÈö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö: Ãóäøóåõ ãóÊóì ÞóÐóÝóåõãóÇ ÈöáóÝúÙóíúäö æóÌóÈó Úóáóíúåö
ÍóÏøóÇäö¡ æóÅöäú ÞóÐúÝóåõãóÇ ÈöáóÝúÙóÉò æóÇÍöÏóÉò¡ ÝóÝöíåö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúÞóÏöíãö -: íóÌöÈõ Úóáóíúåö ÍóÏøñ
æóÇÍöÏñ ßóÞóæúáö Ãóåúáö ÇáúÚöÑóÇÞö¡ áöÃóäøó áóÝúÙóÉó ÇáúÞóÐúÝö
æóÇÍöÏóÉñ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: - Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö -: íóÌöÈõ Úóáóíúåö
ÍóÏøóÇäö¡ áöÃóäøó ÇáúãóÞúÐõæÝó ÇËúäóÊóÇäö æÝíãÇ ÐßÑäÇå Ýí ÊóÚúáöíáö
åóÐóÇ ÇáÔøóÑúÍö ÅöÈúØóÇáñ áöÞóæúáö Ãóåúáö ÇáúÚöÑóÇÞö¡ æóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑó
Úóáóíúåö ÈöåóÐóíúäö ÇáúÞóÐúÝóíúäö ÍóÏøóÇäö ÃóÍóÏõåõãóÇ áöÒóæúÌóÊöåö¡
æóÇáúÂÎöÑõ áöÃõãøöåóÇ ÝóÍóÏøõ ÇáúÃõãøö íóÓúÞõØõ Úóäúåõ ÈöÃóÍóÏö
ÃóãúÑóíúäö¡ ÅöãøóÇ ÈöÅöÞúÑóÇÑöåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ¡ æóÅöãøóÇ ÈöÃóäú íõÞöíãó
ÇáúÈóíøöäóÉó ÚóáóíúåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ¡ æóÍóÏøõ ÇáÒøóæúÌóÉö íóÓúÞõØõ Úóäúåõ
ÈöÃóÍóÏö ËóáóÇËóÉö ÃõãõæÑò: ÅöãøóÇ ÈöÅöÞúÑóÇÑöåóÇ¡ æóÅöãøóÇ
ÈöÇáúÈóíøöäóÉö¡ æóÅöãøóÇ ÈöÇááøöÚóÇäö¡ ÝóÅöäú ÓóÞóØó ÇáúÍóÏøóÇäö Úóäúåõ
ÈöÅöÞúÑóÇÑò Ãóæú ÈöÈóíøöäóÉò ÈóÑöÆó ãöäú ÍóÞøöåöãóÇ¡ æóÅöäú ÓóÞóØó
ÃóÍóÏõåõãóÇ ËóÈóÊó ÍóÞøõ ÇáúÂÎóÑö¡ æóÅöäú áóãú íóÓúÞõØú æóÇÍöÏñ
ãöäúåõãóÇ ÈöÅöÞúÑóÇÑò æóáóÇ ÈöÈóíøöäóÉò æóÇÌúÊóãóÚó ÇáúÍóÏøóÇäö Úóáóíúåö
ÝóáóåõãóÇ ÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáúÞóÇÐöÝõ ãõØóÇáóÈðÇ ËáÇËÉ ÃÍæÇá:
ÃÍÏåÇ: Ãóäú Êóßõæäó ÇáÒøóæúÌóÉõ ÍóÇÖöÑóÉð æóÃõãøõåóÇ ÛóÇÆöÈóÉð ÝóíõÍóÏøõ
áöáúÈöäúÊö ÅöáøóÇ Ãóäú íóáúÊóÚöäó¡ æóáóÇ íóÞöÝõ Úóáóì ÍõÖõæÑö ÇáúÃõãøö¡
ÝóÅöÐóÇ ÍóÖóÑóÊö ÇáúÃõãøõ ÍõÏøó áóåóÇ¡ æóÚóáóì Þóæúáö Ãóåúáö ÇáúÚöÑóÇÞö
Åöäú ÍõÏøó áöáõÒõæÌóÉö áóãú íõÍóÏøó áöáúÃõãøö¡ áöÃóäøóåõãú íõæÌöÈõæäó
ÍóÏøðÇ æóÇÍöÏðÇ¡ æóÅöäö ÇáúÊóÚóäó ãöäó ÇáÒøóæúÌóÉö ÍõÏøó áöáúÃõãøö.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú Êóßõæäó ÇáúÃõãøõ ÍóÇÖöÑóÉð¡ æóÇáÒøóæúÌóÉõ
ÛóÇÆöÈóÉð¡ ÝóíõÍóÏøõ áöáúÃõãøö¡ æóáóÇ íóÞöÝõ ÍóÏøõåóÇ Úóáóì ÍõÖõæÑö
ÇáÒøóæúÌóÉö ÝóÅöÐóÇ ÍóÖóÑóÊú ÍõÏøó áóåóÇ ÅöáøóÇ Ãóäú íóáúÊóÚöäó ãöäúåóÇ¡
æóÚóáóì Þóæúáö Ãóåúáö ÇáúÚöÑóÇÞö áóÇ íõÍóÏøõ áóåóÇ æóáóÇ íóáúÊóÚöäõ
ãöäúåóÇ¡ áöÃóäøó ÇáúÍóÏøó ÚöäúÏóåõãú æóÇÍöÏñ Ýóáóãú íõæÌöÈõæÇ ËóÇäöíðÇ
æóÞóÏú ÕóÇÑó ãóÌúáõæÏðÇ Ýöí ÍóÏøò Ýóáóãú íóÌõÒú ÚöäúÏóåõãú Ãóäú
íõáóÇÚöäó.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ãóäú ÊóßõæäóÇ ÍóÇÖöÑóÊóíúäö ãõØóÇáöÈóÊóíúäö
ÝóãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ãóäøó ÇáúÃõãøó ÊõÞóÏøóãõ Ýöí ÇáúãõØóÇáóÈóÉö
ÈöÍóÞøöåóÇ Úóáóì ÇáúÈöäúÊö áöÃóãúÑóíúäö: ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÞõæøóÉö
ÍóÞøöåóÇ¡ áöÃóäøó æõÌõæÈó ÇáúÍóÏøö ÈöÞóÐúÝöåóÇ ãõÊøóÝóÞñ Úóáóíúåö¡
æóæõÌõæÈóåõ áöÈöäúÊöåóÇ æóåöíó ÒóæúÌóÊõåõ ãõÎúÊóáóÝñ Ýöíåö.
(11/39)
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóíúÓó ãöäó ÇáúÍóÏøö
áóåóÇ ãóÎúÑóÌñ¡ æóáóåõ ãöäú æõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö áöÒóæúÌóÊöåö ãóÎúÑóÌñ
ÈöÇááøöÚóÇäö ÝóÕóÇÑóÊú ÈöåóÐóíúäö ÃóÍóÞøó ÈöÇáÊøóÞóÏøõãö¡ æóÞóÇáó ÃóÈõæ
Úóáöíøö Èúäõ ÎóíúÑóÇäó: ÊõÞóÏøóãõ ãõØóÇáóÈóÉõ ÇáÒøóæúÌóÉö Úóáóì
ãõØóÇáóÈóÉö ÃõãøöåóÇ¡ æóáöåóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ÚöäúÏöí æóÌúåñ¡ áöÃóäøóåõ
ÞóÏøóãó ÞóÐúÝó ÇáÒøóæúÌóÉö Úóáóì ÞóÐúÝö ÃõãøöåóÇ Ýöí Þóæúáöåö íóÇ
ÒóÇäöíóÉõ ÈöäúÊó ÇáÒøóÇäöíóÉö ÝóÕóÇÑóÊú áöÊóÞóÏøõãö ÞóÐúÝöåóÇ ÃóÍóÞøó
ÈöÇáÊøóÞóÏøõãö¡ ÝóÅöäú ÞõÏøöãóÊö ÇáúÃõãøõ Ýöí ÇáúãõØóÇáóÈóÉö ÝóÍõÏøó
áóåóÇ Ëõãøó ØóÇáóÈóÊúåõ ÇáúÈöäúÊõ¡ ÝóÅöäú ÃóÌóÇÈó Ýöí ãõØóÇáóÈóÊöåóÇ
Åöáóì ÇááøöÚóÇäö ÇáúÊóÚóäó ãöäúåóÇ áöæóÞúÊöåö¡ æóÅöäú áóãú íõÌöÈú Åöáóì
ÇááøöÚóÇäö ÍõÈöÓó æóáóãú íõÌúáóÏú áöæóÞúÊöåö ÍóÊøóì íóÈúÑóÃó ÌöáúÏõåõ
Ëõãøó íõÍóÏøõ áóåóÇ æóáóÇ íõæóÇáóì Úóáóíúåö Èóíúäó ÍóÏøóíúäö ÝóíõÝúÖöí
Åöáóì ÇáÊøóáóÝö¡ æóåóßóÐóÇ áóæú ÞõÏøöãóÊö ÇáÒøóæúÌóÉõ Ýöí ÇáúãõØóÇáóÈóÉö
ÝóÅöäö ÇáúÊóÚóäó ãöäúåóÇ ÍõÏøó áöáúÃõãøö áöæóÞúÊöåö¡ æóÅöäú ÍõÏøó
áöáÒøóæúÌóÉö æóáóãú íóáúÊóÚöäó ãöäúåóÇ áóãú íõÍóÏøó Ýöí æóÞúÊöåö
áöáúÃõãøö¡ æóÍõÈöÓó áóåóÇ ÍóÊøóì íóÈúÑóÃó ÌöáúÏõåõ Ëõãøó íõÍóÏøõ
áöÆóáøóÇ íõæóÇáóì Úóáóíúåö Èóíúäó ÍóÏøóíúäö ÝóÅöäú Þöíáó ÃóÝóáóíúÓó áóæú
ÞõØöÚó íóãöíäõ íóÏò ãöäú ÑóÌõáò¡ æóíõÓúÑóì íóÏò ãöäú ÂÎóÑó¡ ÇÞúÊóÕóÕúäóÇ
ãöäú íõãúäóÇåõ æóíõÓúÑóÇåõ áöæóÞúÊöåö¡ æóÌóãóÚúäóÇ Úóáóíúåö Èóíúäó
ÞöÕóÇÕóíúäö æóÅöäú ÃóÝúÖóì Åöáóì ÊóáóÝöåö¡ ÝóåóáøóÇ ßóÇäó Ýöí ÇáúÍóÏøö
ßóÐóáößó¿ Þöíáó ÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÍóÏøó ãõÞóÏøóÑñ ÈöÇáÔøóÑúÚö¡ ÝóæóÌóÈó ÇáúæõÞõæÝõ
Úóáóíúåö áöÆóáøóÇ íóÎúÊóáöØó ÈöÒöíóÇÏóÉò¡ æóÇáúÞöÕóÇÕó ãõÞóÏøóÑñ
ÈöÇáúÌöäóÇíóÉö ÝóÌóÇÒó ÇáúÌóãúÚõ ÈóíúäóåõãóÇ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÎúÊóáöØõ
ÈöÒöíóÇÏóÉò.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÌóãúÚñ Èóíúäó ÇáúÞöÕóÇÕóíúäö áöÃóäøóåõãóÇ ÞóÏú
íóÌúÊóãöÚóÇäö Ýöí ÍóÞøö ÔóÎúÕò æÇÍÏ¡ æáã íÌãÚ Èíä ÇáÍÏíä¡ áÃäåãÇ áÇ
íóÌúÊóãöÚóÇäö Ýöí ÍóÞøö ÔóÎúÕò æóÇÍöÏò æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóãóÊóì ÃóÈóì ÇááøöÚóÇäó ÝóÍóÏóÏúÊõåõ ÅöáøóÇ
ÓóæúØðÇ Ëóãøó ÞóÇáó ÃóäóÇ ÃáúÊóÚöäõ ÞóÈöáúÊõ ÑõÌõæÚóåõ æóáóÇ ÔóíúÁó áóåõ
ÝöíãóÇ ãóÖóì ãöäó ÇáÖøóÑúÈö ßóãóÇ íóÞúÐöÝõ ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉó æóíóÞõæáõ
áóÇ ÂÊöí ÈöÔõåõæÏò ÝóíõÖúÑóÈõ ÈóÚúÖó ÇáúÍóÏøö Ëõãøó íóÞõæáõ: ÃóäóÇ ÂÊöí
Èöåöãú Ýóíóßõæäõ Ðóáößó áóåõ æóßóÐóáößó ÇáúãóÑúÃóÉõ ÅöÐóÇ áóãú
ÊóáúÊóÚöäú ÝóÖõÑöÈóÊú ÈóÚúÖó ÇáúÍóÏøö Ëóãøó ÊóÞõæáõ ÃóäóÇ ÃóáúÊóÚöäõ
ÞóÈöáúäóÇ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ¡ ÅöÐóÇ ÇãúÊóäóÚó ÇáÒøóæúÌõ ÈóÚúÏó
ÞóÐúÝöåö ãöäó ÇááøöÚóÇäö ÝóÍõÏøó ÈóÚúÖó ÇáúÍóÏøö Ãóæú ÃóßúËóÑóåõ ÅöáøóÇ
ÓóæúØðÇ Ëõãøó ÃóÌóÇÈó Åöáóì ÇááøöÚóÇäö ßóÇäó áóåõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó
æóåóßóÐóÇ ÇáÒøóæúÌóÉõ ÅöÐóÇ áóÇÚóäóåóÇ æóÇãúÊóäóÚóÊú ãöäó ÇááøöÚóÇäö
ÈóÚúÏóåõ ÝÍÏË ÈóÚúÖó ÇáúÍóÏøö Ëõãøó ÃóÌóÇÈóÊú Åöáóì ÇááøöÚóÇäö ÌóÇÒó
áóåóÇ Ãóäú ÊóáúÊóÚöäó¡ æóÍóßóì ÈóÚúÖõ ÃóÕúÍóÇÈö ÇáúÎöáóÇÝö Úóäú ÃóÈöí
ÍóäöíÝóÉó Ãóäøóåõ ãóÊóì ÃóÌóÇÈó ÇáÒøóæúÌõ Åöáóì ÇááøöÚóÇäö ÈóÚúÏó
ÇáÔøõÑõæÚö Ýöí ÍóÏøöåö áóãú íÌÈ Åöáóíúåö¡ æóÇÓúÊæÝì¡ æóßóÐóáößó
ÇáÒøóæúÌóÉõ¡ æóåóÐóÇ ãõÎóÇáöÝñ áöÃóÕúáöåö áöÃóäøóåõ áóÇ íõæÌöÈõ ÈöÞóÐúÝö
ÇáÒøóæúÌö ÍóÏøðÇ Úóáóíúåö¡ æóíóÍúÈöÓõåõ ÍóÊøóì íõáóÇÚöäó¡ æóáóÇ íõæÌöÈõ
ÈöáöÚóÇäöåö ÍóÏøðÇ ÚóáóíúåóÇ æóíóÍúÈöÓõåóÇ ÍóÊøóì ÊõáóÇÚöäó ÝóÅöäú ßóÇäó
åóÐóÇ ÇáúãóÍúßöíøõ Úóäúåõ ãóÐúåóÈðÇ áóåõ äóÇÞóÖó ÃóÕúáóåõ¡ æóÅöäú áóãú
íóßõäú ãóÐúåóÈðÇ áóåõ ÝóäóÓúÊóÏöáøõ Úóáóì ÝóÓóÇÏöåö áöÌóæóÇÒö Ãóäú
íóßõæäó ãóÐúåóÈðÇ áöÛóíúÑöåö.
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÌóæóÇÒö ÇááøöÚóÇäö ÈóÚúÏó ÇáÔøõÑõæÚö Ýöí ÇáúÍóÏøö¡
ÔíÆÇä:
(11/40)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇááøöÚóÇäó Ýöí
ÅöÏúÑóÇÁö ÇáúÍóÏøö ßóÇáúÈóíøöäóÉö¡ Ëõãøó ËóÈóÊó Ãóäøó ÈóíøöäóÊóåõ
ÊõÞúÈóáõ ÈóÚúÏó ÇáÔøõÑõæÚö Ýöí ÍóÏøöåö¡ ÝóßóÐóáößó ÇáúÊöÚóÇäõåõ
íõÞúÈóáõ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóãøóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íõÓúÞöØó ÈöÇááøöÚóÇäö ÌóãöíÚó
ÇáúÍóÏøö¡ ßóÇäó ÅöÓúÞóÇØõåõ ÈóÚúÖó ÇáúÍóÏøö Èöåö Ãóæúáóì ÝóÅöäú Þöíáó:
ÝóÇááøöÚóÇäõ ÚöäúÏóßõãú íóãöíäñ æóÇáúíóãöíäõ ÅöÐóÇ äóßóáó ÚóäúåóÇ
ÇáúãõÏøóÚóì Úóáóíúåö Ëõãøó ÃóÌóÇÈó ÅöáóíúåóÇ ÈóÚúÏó ÑÏåÇ Úáì ÇáãÏÚí áã
íÌíÒ Ãóäú ÊõÚóÇÏó Åöáóíúåö ÝóåóáøóÇ ßóÇäó ÇááøöÚóÇäõ ÈóÚúÏó Çáäøõßõæáö
Úóäúåõ ßóÐóáößó¿
Þöíáó ÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ Ãóäøó Çáúíóãöíäó ÍõÌøóÉñ áöáúãõÏøóÚóì
Úóáóíúåö ÝóÅöÐóÇ äóßóáó ÚóäúåóÇ ÇáãÏÚì Úáíå ÕÇÑÊ ÍÌÉ ááãÏÚí¡ Ýáã íÌíÒ Ãä
ÊÚÇÏ Åöáóíúåö¡ æóÇááøöÚóÇäõ ÍóÞøñ áóåõ áóÇ íóäúÊóÞöáõ Úóäúåõ ÝóÅöÐóÇ
ÃóÌóÇÈó Åöáóíúåö ÈóÚúÏó ÇãúÊöäóÇÚöåö ÃõÌöíÈó Åöáóíúåö.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æÞÇá ÞóÇÆöáñ ßóíúÝó áóÇÚóäúÊó Èóíúäóåõ
æóÈóíúäó ãóäúßõæÍóÉò äößóÇÍðÇ ÝóÇÓöÏðÇ ÈöæóáóÏò æóÇááøóåõ íóÞõæáõ
{æóÇáøóÐöíäó íóÑúãõæäó ÃóÒúæóÇÌóåõãú} ÝÞáÊ áóåõ ÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - " ÇáæáÏ ááÝÑÇÔ æááÚÇåÑ ÇáÍÌÑ " Ýáã
íÎÊáÝ ÇáãÓáãæä Ãäå ãÇáß ÇáÅÕÇÈÉ ÈÇáäßÇÍ ÇáÕÍíÍ Ãæ ãáß Çáíãíä ÞÇá äÚã åÐÇ
ÇáÝÑÇÔ ÞáÊ æÇáÒäÇ áÇ íáÍÞ Èå ÇáäÓÈ æáÇ íßæä Èå ãåÑ¡ æáÇ íÏÑà Ýíå ÍÏ¿ ÞÇá
äÚã ÞáÊ: ÝÅÐÇ ÍÏËÊ äÇÒáÉ áíÓÊ ÈÇáÝÑÇÔ ÇáÕÍíÍ æáÇ ÇáÒäÇ ÇáÕÑíÍ æåæ ÇáäßÇÍ
ÇáÝÇÓÏ ÃáíÓ ÓÈíáåÇ Ãä äÞíÓåÇ ÈÃÞÑÈ ÇáÃÔíÇÁ ÈåÇ ÔÈåÇð¿ ÞÇá äÚã ÞáÊ ÝÞÏ
ÃÔÈå ÇáæáÏ Úä æØÁ ÈÔÈåÉ ÇáæáÏ Úä äßÇÍ ÕÍíÍ Ýí ÅËÈÇÊ ÇáæáÏ æÅáÒÇã ÇáãåÑ
æÅíÌÇÈ ÇáÚÏÉ ÝßÐáß íÔÊÈåÇä Ýí ÇáäÝí ÈÇááÚÇä æÞÇá ÈÚÖ ÇáäÇÓ áÇ íáÇÚä ÅáÇ
ÍÑÇä ãÓáãÇä áíÓ æÇÍÏ ãäåãÇ ãÍÏæÏÇð Ýí ÞÐÝ æÊÑß ÙÇåÑ ÇáÞÑÂä æÇÚÊá ÈÃä
ÇááÚÇä ÔåÇÏÉ æÅäãÇ åæ íãíä æáæ ßÇä ÔåÇÏÉ ãÇ ÌÇÒ Ãä íÔåÏ ÃÍÏ áäÝÓå æáßÇäÊ
ÇáãÑÃÉ Úáì ÇáäÕÝ ãä ÔåÇÏÉ ÇáÑÌá æáÇ ßÇä Úáì ÔÇåÏ íãíä æáãÇ ÌÇÒ ÇáÊÚÇä
ÇáÝÇÓÞíä áÃä ÔåÇÏÊåãÇ áÇ ÊÌæÒ ÝÅä Þíá ÞÏ íÊæÈÇä ÝíÌæÒÇä Þíá ÝßÐáß
ÇáÚÈÏÇä ÇáÕÇáÍÇä ÞÏ íÚÊÞÇä ÝíÌæÒÇä ãßÇäåãÇ æÇáÝÇÓÞÇä áæ ÊÇÈÇ áã íÞÈáÇ
ÅáÇ ÈÚÏ Øæá ãÏÉ íÎÊÈÑÇä ÝíåÇ ÝáÒãåã Ãä íÌíÒæÇ áÚÇä ÇáÃÚãííä ÇáäÍíÝíä áÃä
ÔåÇÏÊåãÇ ÚäÏåã áÇ ÊÌæÒ ÃÈÏÇð ßãÇ áÇ ÊÌæÒ ÔåÇÏÉ ÇáãÍÏæÏíä ".
ÞÇá ÇáãÇæÑÏí: æåÐÇ ßãÇ ÞÇáå¡ íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäó ÇáúãóäúßõæÍóÉö
äößóÇÍðÇ ÝóÇÓöÏðÇ æóÇáúãóæúØõæÁóÉö ÈöÔõÈúåóÉò ÅöÐóÇ ÃóÑóÇÏó Ãóäú
íóäúÝöíó ÈöáöÚóÇäöåö äóÓóÈðÇ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚóäó ÈóíúäóåõãóÇ
Åöäú áã íäÝì äÓÈÇð.
(11/41)
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú
íõáóÇÚöäó ÅöáøóÇ Ýöí äößóÇÍò ÕóÍöíÍò íóÞóÚõ Ýöíåö ØóáóÇÞõåõ æóíóÕöÍøõ
Ýöíåö ÙöåóÇÑõåõ¡ æóáóÇ íõáóÇÚöäõ Ýöí äößóÇÍò ÝóÇÓöÏò¡ æóáóÇ Ýöí
ãóæúØõæÁóÉò ÈöÔõÈúåóÉò æóÅöäú ßóÇäóÊú ÐóÇÊó äóÓóÈò íóáúÍóÞõåõ¡
ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóÇáøóÐöíäó íÑãæä ÃÒæÇÌåã}
æóáóíúÓóÊú åóÐöåö ÒóæúÌóÊóåõ¡ æóáöÃóäøóåõ ÞóÐúÝñ ãöäú ÛóíúÑö ÒóæúÌò
Ýóáóãú íóÌõÒú Ýöíåö ÇááøöÚóÇäõ ßóÇáúÃóÌúäóÈöíøö¡ æóáöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó
ãóæúÖõæÚñ áöáúÝõÑúÞóÉö Ýóáóãú íóÕöÍøó Ýöí ÇáäøößóÇÍö ÇáúÝóÇÓöÏö
ßóÇáØøóáóÇÞö æóáöÃóäøó ãóäö ÇäúÊóÝóì ÚóäúåóÇ ÃóÍúßóÇãõ ÇáäøößóÇÍö ãöäó
ÇáØøóáóÇÞö æóÇáÙøöåóÇÑö¡ æóÇáúÅöíáóÇÁö ÇäúÊóÝóì ÚóäúåóÇ ÃóÍúßóÇãõ
ÇááøöÚóÇäö ßóÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö¡ æóßóÛóíúÑö ÐóÇÊö ÇáúæóáóÏö.
æóÏóáöíáõäóÇ Þæáå ÊÚÇáì: {æÇáÐíä íÑãæä ÃÒæÇÌåã} ¡ æóåóÐöåö Ýöí Íõßúãö
ÇáúÃóÒúæóÇÌö Ýöí ÏóÑúÁö ÇáúÍóÏøö¡ æóæõÌõæÈö ÇáúãóåúÑö æóáõÍõæÞö
ÇáäøóÓóÈö¡ ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú Êóßõæäó ãöËúáóåõäøó Ýöí ÌóæóÇÒö ÇááøöÚóÇäö¡
æóáöÃóäøóåóÇ ÐóÇÊõ ÝöÑóÇÔò áóÇ íóÞúÏöÑõ Úóáóì äóÝúíö äóÓóÈöåö ÈöÛóíúÑö
ÇááøöÚóÇäö¡ ÝóÌóÇÒó áóåõ äóÝúíõåõ ÈöÇááøöÚóÇäö ßóÇáÒøóæúÌóÉö¡
æóÎóÇáóÝóÊö ÇáúÃóãóÉõ ÇáøóÊöí íóÞúÏöÑõ Úóáóì äóÝúíö æóáóÏöåóÇ
ÈöÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö¡ æóáöÃóäøó áõÍõæÞó ÇáäøóÓóÈö Ýöí ÇáäøößóÇÍö ÇáÕøóÍöíÍö
ÃóÞúæóì¡ áöÃóäøóåõ íóáúÍóÞõ ÈöÇáúÚóÞúÏö¡ æóáõÍõæÞõåõ Ýöí ÇáäøößóÇÍö
ÇáúÝóÇÓöÏö ÃóÖúÚóÝõ¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóáúÍóÞõ ÅöáøóÇ ÈöÇáúÅöÕóÇÈóÉö¡
ÝóáóãøóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íóäúÝöíó ÈöÇááøöÚóÇäö ÃóÞúæóì ÇáÓøóÈóÈóíúäö ßóÇäó
Ãóäú íóäúÝöíó ÃóÖúÚóÝóåõãóÇ Ãóæúáóì æóáöÃóäøó ÇáúãõÓúÊóÝóÇÏó
ÈöÇááøöÚóÇäö ÔóíúÆóÇäö¡ ÑóÝúÚõ ÇáúÝöÑóÇÔö æóäóÝúíõ ÇáäøóÓóÈö¡ ÝóáóãøóÇ
ÌóÇÒó Ãóäú íóäúÝóÑöÏó ÈöÑóÝúÚö ÇáúÝöÑóÇÔö ÌóÇÒó Ãóäú íóäúÝóÑöÏó ÈöäóÝúíö
ÇáäøóÓóÈöº áöÃóäøó ãóÇ ÞóÏóÑó Úóáóì ÑóÝúÚö ÔóíúÆóíúäö ÞóÏóÑó Úóáóì
ÑóÝúÚö ÃóÍóÏöåöãóÇ¡ æóáöÃóäøó ÃõÕõæáó ÇáÔøóÑúÚö ãõÓúÊóÞöÑøóÉñ Úóáóì
Ãóäøó ÃóÍúßóÇãó ÇáúÚõÞõæÏö ÇáúÝóÇÓöÏóÉö ãõÚúÊóÈóÑóÉñ ÈöÃóÍúßóÇãöåóÇ Ýöí
ÇáÕøöÍøóÉö¡ ÝóáóãøóÇ ÌóÇÒó äóÝúíõ ÇáäøóÓóÈö Ýöí ÕóÍöíÍö ÇáúãóäóÇßöÍö
ßóÇäó äóÝúíõåõ Ýöí ÝóÇÓöÏöåóÇ Ãæáì. ÝÃãÇ ÇáÌæÇÈ Úä ÇáÂíÉ Ýåæ
ÇÓúÊóÏúáóáúäóÇ Èöåö ãöäúåóÇ.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ÞöíóÇÓöåöãú Úóáóì ÇáúÃóÌúäóÈöíøö ÈöÃóäøóåõ
ÞõÐúÝñ ãöäú ÛóíúÑö ÒóæúÌò Ýåæ Ãä Ýöí Íõßúãö ÇáúÃóÒúæóÇÌö Ýöí áõÍõæÞö
ÇáäøóÓóÈö¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú ÒóæúÌðÇ. ÝóáöÐóáößó ÎóÇáóÝó Ýöíåö
ÇáúÃóÌúäóÈöíøó áöÇÎúÊöÕóÇÕöåö ÈöäóÓóÈò íõÖúØóÑøõ Ýöíåö Åöáóì äóÝúíöåö
ÈöáöÚóÇäò¡ æóÃóãøóÇ ÞöíóÇÓõåõãú Úóáóì ÇáØøóáóÇÞö¡ áöÃóäøóåõ ãóæúÖõæÚñ
áöáúÝõÑúÞóÉö¡ ÝóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáØøóáóÇÞó íõãúáóßõ ÈöÇáúÚóÞúÏö Ýóáóãú íóËúÈõÊú
ÅöáøóÇ Ýöí ÕóÍöíÍöåö Ïõæäó ÝóÇÓöÏöåö¡ æóÇááøöÚóÇäó íõãúáóßõ ÈöÍõÏõæËö
ÇáÒøöäóÇ¡ ÝóÌóÇÒó Ãóäú íõãúáóßó Èöåö Ýöí ÕóÍöíÍö ÇáúÚóÞúÏö æóÝóÇÓöÏöåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáØøóáóÇÞó ãõÎúÊóÕøñ ÈöÇáúÝõÑúÞóÉö¡ æóÇáäøößóÇÍó
ÇáúÝóÇÓöÏó áóÇ íõÍúÊóÇÌõ Ýöíåö Åöáóì æõÞõæÚö ÇáúÝõÑúÞóÉö æóÇááøöÚóÇäó
ãóæúÖõæÚñ áöäóÝúíö ÇáúãóÚóÑøóÉö¡ æóæõÞõæÚö ÇáúÝõÑúÞóÉö¡ æóäóÝúíö
áöÍóæúÞö ÇáäøóÓóÈö¡ ÝóÕóÍøó Ýöíåö ÇááøöÚóÇäõ áöÈóÞóÇÁö ÓóÈóÈöåö¡
æóáöåóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì ãóäóÚúäóÇåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäú ÛóíúÑö ÐóÇÊö æóáóÏö
ÇáäøóÓóÈö áöÒóæóÇáö ÃóÓúÈóÇÈöåö ßõáøöåóÇ.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó ÌóæóÇÒõ ÇááøöÚóÇäö Ýöí ÇáäøößóÇÍö ÇáúÝóÇÓöÏö æóæóØúÁö
ÇáÔøõÈúåóÉö¡ ÊóÚóáøóÞó ÈöÇáúÊöÚóÇäöåö ÝöíåöãóÇ ãöäú ÃóÍúßóÇãö ÇááøöÚóÇäö
ÇáÃÑÈÚÉ ÍßãÇä:
(11/42)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÏóÑúÁõ ÇáúÍóÏøö.
æóÇáËøóÇäöí: äóÝúíõ ÇáäøóÓóÈö¡ æóáóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö æõÞõæÚõ
ÇáúÝõÑúÞóÉö áöÚóÏóãö ÇáäøößóÇÍö¡ æóåóáú íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö ÊóÍúÑöíãõ
ÇáÊøóÃúÈöíÏö Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóÊóÃóÈøóÏõ ÊóÍúÑöíãõåóÇ¡ áöÃóäøó ÇáÊøóÍúÑöíãó ÊóÇÈöÚñ
áöæõÞõæÚö ÇáúÝõÑúÞóÉö.
æóÇáËøóÇäöí: íóÊóÃóÈøóÏõ ÊóÍúÑöíãõåóÇ¡ áöÃóäøó ÓÞæØ ÈÚÖ ÃÍßÇã ÇááÚÇä áÇ
ÊæÌÏ ÓÞæØ ÈÇÞíåÇ¡ æóÞóÏú ãóÖóì ÐößúÑõ ÇáúæóÌúåóíúäö æóãóÇ íóÊóÝóÑøóÚõ
ÚóáóíúåóÇ æÈÇááå ÇáÊæÝíÞ.
(11/43)
(ÈÇÈ Ãíä íßæä
ÇááÚÇä)
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " Ñõæöíó Úóäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Ãóäøóåõ áóÇÚóäó Èóíúäó ÇáÒøóæúÌóíúäö Úóáóì
ÇáúãöäúÈóÑö ÞóÇáó ÝóÅöÐóÇ áóÇÚóäó ÇáúÍóÇßöãõ ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí ãóßøóÉó
ÝóÈóíúäó ÇáúãóÞóÇãö æóÇáúÈóíúÊö Ãóæú ÈöÇáúãóÏöíäóÉö ÝóÚóáóì ÇáúãöäúÈóÑö
Ãóæú ÈÈíÊ ÝÝí ãÓÌÏå æóßóÐóÇ ßõáøõ ÈóáóÏò ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ ÇááøöÚóÇäõ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÅöáøóÇ ÈöÍõßúãö
ÍóÇßöãò¡ áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
áóÇÚóäó Èóíúäó ÚõæóíúãöÑò ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö æóÇãúÑóÃóÊöå æóÈóíúäó åöáóÇáö
Èúäö ÃõãóíøóÉó æóÈóíúäó ÒóæúÌóÊöåö¡ æóáóãú íóßõäú Ýöí ÃóíøóÇãöåö
áöÚóÇäñ. ÛóíúÑõ åóÐóíúäö - ÝóÊóæóáøóÇåõ ÈóíúäóåõãóÇ¡ æóáóãú íóÑõÏøóåõ
ÅöáóíúåöãóÇ æóáöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó íóãöíäñ ÚöäúÏóäóÇ - æóÔóåóÇÏóÉñ ÚöäúÏó
ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó¡ æóÃóíøõåõãóÇ ßóÇäó ÝóáóÇ íóËúÈõÊõ Èöåö ÍóÞøñ ÅöáøóÇ
ÈöÍõßúãò¡ ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó ÇÎúÊöÕóÇÕõåõ ÈöÍõßúãö ÇáúÍóÇßöãö¡ ÝóÇááøöÚóÇäõ
ãóæúÖõæÚñ áöáÒøóÌúÑö ÍóÊøóì áóÇ íõÞúÏöãó ÇáúãõÊóáóÇÚöäóÇäö Úóáóì ÏóÚúæóì
ßóÐöÈò æóÇÑúÊößóÇÈö ãóÍúÙõæÑò¡ ÝóæóÌóÈó ÊóÛúáöíÙõåõ ÈöãóÇ íóÒúÌõÑõ
Úóäúåõ æóíóãúäóÚõ ãöäúåõ¡ æóÊóÛúáöíÙõåõ íóßõæäõ ÈöÃóÑúÈóÚóÉö ÃóÔúíóÇÁó:
ÈöÇáÊøóßúÑóÇÑö¡ æóÈöÇáúãóßóÇäö¡ æóÈöÇáÒøóãóÇäö¡ æóÈöÇáúÌóãóÇÚóÉö.
ÝóÃóãøóÇ ÇáÊøóßúÑóÇÑõ Ýóåõæó ÅöÚóÇÏóÉõ áóÝúÙöåö ÈöÇáÔøóåóÇÏóÉö ÃóÑúÈóÚó
ãóÑøóÇÊò íóÞõæáõ ÝöíåóÇ: ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö Åöäøöí áãä ÇáÕÇÏÞíä ÝíãÇ
ÑãíÊåÇ Èå ãä ÇáÒäÇ¡ æóíóáúÚóäõ äóÝúÓóåõ Ýöí ÇáúÎóÇãöÓóÉö Åöäú ßóÇäó ãöäó
ÇáßÇÐÈíä¡ æÊßÑÑ ÇáÒæÌÉ ÔåÇÏÊåÇ ÈÇááå Ãäå ãöäó ÇáúßóÇÐöÈöíäó ÃóÑúÈóÚó
ãóÑøóÇÊò¡ æóÊóÃúÊöí Ýöí ÇáúÎóÇãöÓóÉö ÈöÛóÖóÈö Çááøóåö ÚóáóíúåóÇ Åöäú
ßóÇäó ãöäó ÇáÕøóÇÏöÞöíäó¡ æóåóÐóÇ ãóÃúÎõæÐñ ãöäú äóÕøö ÇáúÞõÑúÂäö Ýöí
Þóæúáöåö: {ÝóÔóåóÇÏóÉõ ÃóÍóÏöåöãú ÃóÑúÈóÚõ ÔóåóÇÏóÇÊò ÈöÇááøóåö Åöäøóåõ
áóãöäó ÇáÕøóÇÏöÞöíäó) [ÇáäæÑ: 6] .
æóÊóßúÑóÇÑõ åóÐóÇ ÇáúÚóÏóÏö ãõÓúÊóÍóÞøñ æóÔóÑúØñ Ýöí ÕöÍøóÉö ÇááøöÚóÇäö¡
ÝóÅöäú ÊõÑößó ÈóÚúÖõåõ æóÅöäú ÞÇá áóãú íóÕöÍøó ÇááøöÚóÇäõ æóáóãú
íóÊöãøó¡ æóáóãú íóÊóÚóáøóÞú Èöåö Íõßúãñ¡ æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: Åöäú
ÊõÑößó ÃóÞóáøõåõ ÌóÇÒó¡ æóÅöäú ÊõÑößó ÃóßúËóÑõåõ áóãú íóÌõÒú
æóÇáúßóáóÇãõ Úóáóíúåö íóÃúÊöí¡ æóÃóãøóÇ ÊóÛúáöíÙõåõ ÈöÇáúãóßóÇäö
æóÇáÒøóãóÇäö æóÇáúÌóãóÇÚóÉö Ýóåõæó ãóÔúÑõæÚñ íõÄúãóÑõ Èöåö
ÇáúãõÊóáóÇÚöäóÇäö¡ æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: áóíúÓó ÈöãóÔúÑõæÚò¡ æóáóÇ
íõÓúÊóÍóÈøõ æóäóÍúäõ äóÏõáøõ Úóáóì ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÈöãóÇ íóÏõáøõ
Úóáóì Ãóäøóåõ ãóÔúÑõæÚñ ÝóÃóãøóÇ ÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÊóÛúáöíÙöåö
ÈöÇáúãóßóÇäö æóÇÎúÊöÕóÇÕöåö ÈöÃóÔúÑóÝö ÇáúÈöÞóÇÚö ÇáøóÊöí íõÊóæóÞøóì
ÝöíåóÇ ÇáúÅöÞúÏóÇãõ Úóáóì ÇáúÝõÌõæÑö¡ ÝóÑöæóÇíóÉõ ÇÈúäö ÚõãóÑó Ãóäøó
ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - áóÇÚóäó Èóíúäó
ÇáÒøóæúÌóíúäö Úóáóì ÇáúãöäúÈóÑö ÝóÏóáøó ÇÎúÊöÕóÇÕõåõ ÈöÇáúãöäúÈóÑö Úóáóì
ÊóÛúáöíÙöåö Èöåö áöÔóÑóÝöåö¡ æóáöÚóÙóãö ÇáúÚõÞõæÈóÉö Ýöí ÇáúÅöÞúÏóÇãö
Úóáóì ÇáúãóÚóÇÕöí Ýöíåö.
(11/44)
æóÑóæóì ÌóÇÈöÑö Èúäö ÚóÈúÏö Çááøóåö Ãóäøó
ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÞóÇáó: " ãóäú
ÍóáóÝó íóãöíäðÇ ÝóÇÌöÑóÉð Úóáóì ãöäúÈóÑöí åóÐóÇ¡ æóáóæú Úóáóì ÓöæóÇßò
ãóäú ÃóÑóÇßò ÝóáúíóÊóÈóæøóÃú ãóÞúÚóÏóåõ ãöäó ÇáäøóÇÑö " æóãóÑøó ÚóÈúÏõ
ÇáÑøóÍúãóäö Èúäõ ÚóæúÝò ÈöÞóæúãò íõÍóáøöÝõæäó ÑóÌõáðÇ Èóíúäó ÇáúÈóíúÊö
æóÇáúãóÞóÇãö ÝóÞóÇáó: ÃóÝöí Ïóãò¿ Þöíáó: áóÇ ÞóÇáó: ÃóÝóÚóáóì ÚóÙöíãò
ãöäó ÇáúãóÇáö¿ Þöíáó: áóÇ¡ ÞóÇáó: áóÞóÏú ÎóÔöíÊõ Ãóäú íóÊóåóÇæóäó
ÇáäøóÇÓõ ÈöåóÐóÇ ÇáúãóßóÇäö æóÅöÐóÇ ÊóÛóáøóÙóÊú Èöåö ÇáúÃóíúãóÇäõ¡
ÝóÃóæúáóì Ãóäú ÊõÛóáøóÙó Èöåö Ýöí ÇááøöÚóÇäö.
ÃóãøóÇ ÊóÛúáöíÙõåõ ÈöÇáÒøóãóÇäö Ýóåõæó ÈóÚúÏó ÇáúÚóÕúÑö¡ æóÞöíáó:
Åöäøóåõ ÇáúæóÞúÊõ ÇáøóÐöí ÊõÑúÝóÚõ Ýöíåö ÇáúÃóÚúãóÇáõ áöÞóæúáöåö
ÊóÚóÇáóì: {ÊóÍúÈöÓõæäóåõãóÇ ãöäú ÈóÚúÏö ÇáÕøóáÇÉö ÝóíõÞúÓöãóÇäö
ÈöÇááøóåö} [ÇáãÇÆÏÉ 106] Þöíáó: Åöäøóåõ ÃóÑóÇÏó ÈöåóÇ ÕóáóÇÉó ÇáúÚóÕúÑö
æóÑóæóì ÃóÈõæ åõÑóíúÑóÉó Úóäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó - Ãóäøóåõ ÞóÇáó: " ËóáóÇËóÉñ áóÇ íóäúÙõÑõ Çááøóåõ Åöáóíúåöãú
æóáóÇ íõßóáøöãõåõãú ÑóÌõáñ ÈóÇíóÚó ÅöãóÇãðÇ Ëõãøó ÎóÇäóåõ æóÑóÌõáñ
ÍóáóÝó ÈóÚúÏó ÇáúÚóÕúÑö íóãöíäðÇ ÝóÇÌöÑóÉð áöíóÞúÊóØöÚó ÈöåóÇ ãóÇáó
ÇãúÑöÆò ãõÓúáöãò¡ æóÑóÌõáñ ÝóÖõáó Úóäúåõ ãóÇÁñ ÈöÇáúÝóáóÇÉö Ýóáóãú
íóÏúÝóÚúåõ Åöáóì ÃóÎöíåö ".
æóÃóãøóÇ ÊóÛúáöíÙõåõ ÈöÇáúÌóãóÇÚóÉö¡ Ýóåõæó Ãóäú íóÔúåóÏó ÌóãóÇÚóÉñ
ÃóÞóáøõåõãú ÃóÑúÈóÚóÉñ¡ áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóáúíóÔúåóÏú ÚóÐóÇÈóåõãóÇ
ØóÇÆöÝóÉñ ãöäó ÇáúãõÄúãöäöíäó} [ÇáäæÑ: 2] æóÇáúÚóÐóÇÈõ åõæó ÇáúÍóÏøõ¡
ÝóßóÐóáößó ÇááøöÚóÇäõ áöÊóÚóáøõÞöåö Èöåö¡ æóáöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó ÑóæóÇåõ
ÃóÍúÏóÇËõ ÇáÕøóÍóÇÈóÉö¡ ßÇÈä ÚóÈøóÇÓò¡ æóÇÈúäö ÚõãóÑó æóÓóåúáö Èúäö
ÓóÚúÏò ÇáÓøóÇÚöÏöíøö¡ æóáóÇ íóÍúÖõÑõ ãöäó ÇáúÃóÍúÏóÇËö Ýöí ãóÌúáöÓö
ÇáúÍõßúãö æóÇáúÞóÖóÇÁö ÅöáøóÇ ãóÚó ÃóÖúÚóÇÝöåöãú ãöäú Ðóæöí
ÇáúÃóÓúäóÇäö¡ æóáöíóßõæäó ÇÌúÊöãóÇÚõ ÇáäøóÇÓö Ýöíåö ÃóÒúÌóÑó æóÃóÑúÏóÚó
æóáöíóßõæäõæÇ ÍÌÉ Åä ÊäÇßÑ ÇáãÊáÇÚäÇä.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " ÞóÇáó æóíóÈúÏóÃõ ÝóíõÞöíãõ ÇáÑøóÌõáó
ÞóÇÆöãðÇ æóÇáúãóÑúÃóÉ ÌóÇáöÓóÉð ÝóíóáúÊóÚöäõ Ëõãøó íõÞöíãõ ÇáúãóÑúÃóÉ
ÞóÇÆöãóÉð ÝóÊóáúÊóÚöäõ ÅöáøóÇ Ãóäú Êóßõæäó ÍóÇÆöÖðÇ ÝóÚóáóì ÈóÇÈö
ÇáúãóÓúÌöÏö ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ. ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁõ ÈöáöÚóÇäö
ÇáÒøóæúÌö ÞóÈúáó ÇáÒøóæúÌóÉö ãõÓúÊóÍóÞøñ ÈöÇáÔøóÑúÚö æóåõæó ÔóÑúØñ Ýöí
ÕöÍøóÊöåö¡ ÝóÅöäú ÊóÞóÏøóãóÊö ÇáÒøóæúÌóÉõ ÈöáöÚóÇäöåóÇ áóãú íõÚúÊóÏøó
Èöåö.
æÞÇá ãóÇáößñ æóÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÊóÞúÏöíãõ ÇáÒøóæúÌö ãóÔúÑõæÚñ æóáóíúÓó
ÈöãóÔúÑõæØò¡ ÝóÅöäú ÊóÞóÏøóãóÊö ÇáÒøóæúÌóÉõ ÌóÇÒó¡ æóßóÇäó ãõÚúÊóÏøðÇ
Èöåö. æóåóÐóÇ ÝóÇÓöÏñ¡ áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì: {æóíóÏúÑóÃõ ÚóäúåóÇ
ÇáúÚóÐóÇÈó Ãóäú ÊóÔúåóÏó ÃóÑúÈóÚó ÔóåóÇÏóÇÊò ÈöÇááøóåö Åöäøóåõ áóãöäó
ÇáúßóÇÐöÈöíäó} [ÇáäæÑ: 8] ÝóÌóÚóáó áöÚóÇäóåóÇ ÅöÏúÑóÇÁð áöáúÚóÐóÇÈö
ÚóäúåóÇ æóåõæó ÇáúÍóÏøõ ÚöäúÏóäóÇ æóÇáúÍóÈúÓõ ÚöäúÏó ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó¡
æóÇáúÅöÏúÑóÇÁõ ÚóäúåóÇ íóßõæäõ áöãóÇ æóÌóÈó ÚóáóíúåóÇ. æóÇÎúÊóáóÝó ãóäú
ÞóÇáó ÈöåóÐóÇ Ýöí ÇáäøóÕøö ÇáúãõÎóÇáöÝö Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: äóÕøõ ÇáÊøóäúÒöíáö áöãóÇ ÊóÖóãøóäóåõ ãöäó ÇáÊøóÚúáöíáö Ýöí
ÅöÏúÑóÇÁö ÇáúÚóÐóÇÈö ÚóäúåóÇ ÈóÚúÏó æÌæÈå ÚáíåÇ.
(11/45)
æóÇáËøóÇäöí: äóÕøõ ÇáÓøõäøóÉö Ýöí Þóæúáö
ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Ííä ÇÈÊÏÃ Ýí ÇáÓÚí
ÈÇáÕÝÇ¡ æÞÇá: " ÇÈÏÃæÇ ÈãÇ ÈÏà Çááå Èå ".
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó ÊóÛúáöíÙõåõ ÈöåóÐöåö ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö¡ ÇäúÊóÞóáó ÇáúßóáóÇãõ
Åöáóì ÔóÑúÍö ßõáøö ÝóÕúáò ãöäúåóÇ¡ ÃóãøóÇ ÊóÛúáöíÙõåõ ÈöÊóßúÑóÇÑö
ÇáúÚóÏóÏö ÝóÓóäóÐúßõÑõ ÔóÑúÍóåõ ãöäú ÈóÚúÏõ¡ æóÃóãøóÇ ÊóÛúáöíÙõåõ
ÈöÇáúãóßóÇäö ÝóÝöí ÃóÔúÑóÝö ãóßóÇäò Ýöí ÇáúÈóáóÏö ÇáøóÐöí íóÊóáóÇÚóäóÇäö
Ýöíåö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÈöãóßøóÉó ÝóÈóíúäó ÇáúãóÞóÇãö æóÇáúÈóíúÊö¡
æóíõÓóãøóì åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚõ: ÇáúÍóØöíãó¡ Þöíáó: áöÃóäøóåõ íõÍóØøöãõ
ÇáúÚõÕóÇÉó¡ æóÅöäú ßóÇäó ÈöÇáúãóÏöíäóÉö ÝóÝöí ãóÓúÌöÏöåóÇ.
ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ: åóÇ åõäóÇ Úóáóì ÇáúãöäúÈóÑö.
æóÞóÇáó Ýöí ãóæúÖöÚò ÂÎóÑó: ÚöäúÏó ÇáúãöäúÈóÑö ÝÇÎÊáÝ ÃÕÍÇÈäÇ Úáì ËáÇËÉ
ÃæÌå:
ÃÍÏåãÇ: Åäøó ÇáúÍóÇßöãó ãõÎóíøóÑñ Èóíúäó Ãóäú íõáóÇÚöäó ÈóíúäóåõãóÇ
Úóáóì ÇáúãöäúÈóÑö Ãóæú ÚöäúÏóåõ.
æóÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí Úóáöíøö Èúäö ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó: Ãäå
áÇíáÇÚä ÈóíúäóåõãóÇ Úóáóì ÇáúãöäúÈóÑö¡ áöÃóäøóåõ ãóÞóÇãõ Úõáõæøò
æóÔóÑóÝò¡ æóÇááøöÚóÇäõ äóßóÇáñ æóÎöÒúíñ ÝóÇÎúÊóáóÝó ãóÞóÇãõåõãóÇ
áöÊóäóÇÝöíåöãóÇ¡ æóÍõãöáó Þæá ÇáÔÇÝÚí Úáì ÇáãäÈÑ¡ Ãí ÚäÏå¡ æáÃäåÇ
ÍõÑõæÝõ ÕöÝóÇÊò íõÎúáöÝõ ÈóÚúÖõåóÇ ÈóÚúÖðÇ.
æóÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö Åöäøó Ðóáößó
Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝö ÍóÇáóíúäö¡ ÝóíõáóÇÚöäõ ÈóíúäóåõãóÇ Úóáóì ÇáúãöäúÈóÑö
Åöäú ßóËõÑó ÇáäøóÇÓõ¡ æóÚöäúÏó ÇáúãöäúÈóÑö Åöäú ÞóáøõæÇ¡ áöÃóäøó
ÇáúãóÞúÕõæÏó ãõÔóÇåóÏóÉõ ÇáúÍóÇÖöÑöíäó áóåõãóÇ¡ æóÓóãóÇÚõ áöÚóÇäöåöãóÇ¡
æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ æóÅöäú ßóÇäó äóßóÇáðÇ Ãóäú íóßõæäó Ýöí ãóÞóÇãö
ÔóÑóÝò ßóãóÇ áóÇ íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íóßõæäó Ýöí ÇáúÈöÞóÇÚö ÇáÔøóÑöíÝóÉö
áöíóßõæäó ÃóÈúáóÛó Ýöí ÇáäøóßóÇáö.
æóÅöäú ßóÇäó åóÐóÇ ÇááøöÚóÇäõ Ýöí ÈóíúÊö ÇáúãóÞúÏöÓö. ßóÇäó Ýöí
ãóÓúÌöÏöåóÇ ÇáúÃóÞúÕóì¡ æóÝöí ãóæúÖöÚö ÇáöÇÎúÊöíóÇÑö ãöäúåõ æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÇáúÞóÇÓöãö ÇáÕøóíúãóÑöíøö¡ æóÃóÈöí
ÇáúÍóÓóäö Èúäö ÇáúÞóØøóÇäö¡ ÚöäúÏó ÇáÕøóÎúÑóÉö¡ áöÃóäøóåóÇ ÃóÔúÑóÝõ
ÈöÞóÇÚöåö.
æóÇáúæóÌúåö ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÍóÇãöÏò ÇáúÅöÓúÝóÑóÇíöíäöíøö
æóØóÇÆöÝóÉò: Åäøóåõ íóßõæäõ Úóáóì ÇáúãöäúÈóÑö Ãóæú ÚöäúÏóåõ¡ áöÃóäøóåõ
ÃóÎóÕøõ ÈöÇáÔøõåúÑóÉö¡ æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÛóíúÑö Ðóáößó ãöäó ÇáúÈöáóÇÏö
ÝóÝöí ÌóæóÇãöÚöåóÇ¡ áöÃóäøóåóÇ ÃóÔúÑóÝõ ÈöÞóÇÚö ÇáúÚöÈóÇÏóÇÊö¡ æóíóßõæäõ
ÚöäúÏó ÇáúãöäúÈóÑö Ãóæú Úóáóíúåö Úóáóì ãóÇ ãóÖóì¡ æóÃóãøóÇ ÊóÛúáöíÙõåõ
ÈöÇáÒøóãóÇäö Ýóãöäú ÕóáóÇÉö ÇáúÚóÕúÑö¡ æóÅöÞóÇãóÉö ÌóãóÇÚóÊöåóÇ¡ æáÇ
íáÊÚäÇä ÈÚÏ ÏÎæá æÞÊåÇ æÞÈá ÅÞÇãÊåãÇ áöÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì
{ÊóÍúÈöÓõæäóåõãóÇ ãöäú ÈóÚúÏö ÇáÕøóáÇÉö} [ÇáãÇÆÏÉ: 106] æóáöÃóäøó ãóÇ
ÈóÚúÏó ÇáÕøóáóÇÉö æóÞúÊñ áöáÏøõÚóÇÁö¡ æóáöÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáúÃóÚúãóÇáö¡
æóÃóãøóÇ ÊóÛúáöíÙõåõ ÈöÇáúÌóãóÇÚóÉö¡ ÝóÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ Ãäåã ÝóãóÇ ÒóÇÏó
ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÚóÏóÏö ÇáúÈóíøöäóÉö Ýöí ÇáÒøöäóÇ æíßæäæÇ ÚõÏõæáðÇ ãöäú
Ãóåúáö ÇáÔøóåóÇÏóÉö áöíóÌúÊóãöÚó ÇáúÃóÔúåóÇÏõ ÈöÍõÖõæÑöåöãú¡
æóÇáúÈóíøöäóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ ÚöäúÏó ÇáúÍóÇßöãö ÈöÔóåóÇÏóÊöåöãú.
(11/46)
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó ãóÇ æóÕóÝúäóÇ ãöäú ÊóÛúáöíÙö ÇááøöÚóÇäö ÔóÑúÚðÇ ÈöåóÐöåö
ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö Ýóåöíó Ýöí ÇááøõÒõæãö æÇáÇÎÊíÇÑ ãäÞÓãÉ ÃÞÓÇã:
ÃóÍóÏõåóÇ: ãóÇ ßóÇäó ÔóÑúØðÇ ãõÓúÊóÍóÞðÇ Ýöíåö áóÇ íóÊöãøõ ÅöáøóÇ Èöåö¡
æóåõæó ÊóßúÑóÇÑõ ÔóåóÇÏóÊöåöãóÇ ÃóÑúÈóÚðÇ¡ æóÝöí ÇáúÎóÇãöÓóÉö áóÚúäóÉõ
Çááøóåö Úóáóì ÇáÒøóæúÌö æóÛóÖóÈõ Çááøóåö Úóáóì ÇáÒøóæúÌóÉö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: ãóÇ ßóÇäó ãõÓúÊóÍóÈøðÇ æóáóãú íóßõäú ÔóÑúØðÇ
ãõÓúÊóÍóÞðÇ æóåõæó ÔóíúÆóÇäö
ÃÍÏåãÇ: ÊÛáíÙå ÈÇáÒãÇä¡ æÊÛáíÙå ÈöÇáúÌóãóÇÚóÉö¡
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: ÇÎúÊóáóÝó Þóæúáõåõ Ýöíåö¡ æóåõæó ÊóÛúáöíÙõåõ
ÈöÇáúãóßóÇäö¡ æóáöáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöíåö ÞóæúáóÇäö¡ äóÕøó ÚóáóíúåöãóÇ Ýöí
ßöÊóÇÈö " ÇáúÃõãøö " Úóáóì ãóÇ ÍóßóÇåõ ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò
ÇáúÅöÓúÝóÑóÇíöíäöíøö.
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÔóÑúØñ ãõÓúÊóÍóÞøñ áóÇ íóÊöãøõ ÇááøöÚóÇäõ ÅöáøóÇ
Èöåö ÅöáúÍóÇÞðÇ ÈöÊóßúÑóÇÑö ÇááøóÝúÙö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Åäøóåõ ãõÓúÊóÍóÈøñ æóáóíúÓó ÈöÔóÑúØò æóáóÇ
íõÄóËøöÑõ ÊóÑúßõåõ Ýöí ÕöÍøóÉö ÇááøöÚóÇäö æóÌóæóÇÒöåö ÅöáúÍóÇÞðÇ ÈÇáÒãÇä
æÇáÌãÇÚÉ.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑó æõÌõæÈõ ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö ÝóíóäúÈóÛöí
Ãóäú íóßõæäó ÈóÚúÏó ÍõÖõæÑö ÇáÒøóæúÌóíúäö¡ áöÃóäøóåõ áöÚóÇäñ ÈóíúäóåõãóÇ
ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóßõæäó ÈóÚúÏó ÇÌúÊöãóÇÚöåöãóÇ¡ æóÃóÞóáøõ ãóÇ Ýöí
ÇÌúÊöãóÇÚöåöãóÇ Ãóäú íóßõæäó ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÈöÍóíúËõ íóÓúãóÚõ
ßóáóÇãó ÕóÇÍöÈöåö¡ æóÇáúÃóæúáóì Ãóäú íóÑóÇåõ ãóÚó ÓóãóÇÚ áöÚóÇäöåö
áöíóÓúÊóØöíÚó ÇáúÅöÔóÇÑóÉó Åöáóíúåö ÝóÅöäú ÊóÈóÇÚóÏóÇ Úóäú åóÐóÇ
ÇáúãóæúÞöÝö Ýóáóãú íÑÏ ÃóÍóÏõåõãóÇ ÕóÇÍöÈóåõ æóáóÇ ÓóãöÚó ßóáóÇãóåõ
ÝóÃóæúáóì ÇáúÃõãõæÑö ÈóÚúÏó Ãóäú íóßõæäó ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ
ÈöÍóíúËõ íóÌúãóÚõ ÃóÑúÈóÚóÉð ãöäú ÔõåõæÏö ÇááøöÚóÇäö Èóíúäó
ÑõÄúíóÊöåöãóÇ æóÓóãóÇÚö ßóáóÇãöåöãóÇ¡ ÝóÅöäú ÊóÈóÇÚóÏóÇ Úóäú åóÐóÇ
ÇáúãóæúÞöÝö ÇáËøõäóÇÆöíøö¡ æóÊóÈóÇÚóÏó ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ Úóäú
ÑõÄúíóÉö ÕóÇÍöÈöåö æóÚóäú ÌóãúÚö ÇáÔøõåõæÏö Èóíúäó ÑõÄúíóÊöåöãóÇ
æóÓóãóÇÚö ßóáóÇãöåöãóÇ ÌóÇÒó¡ áöÃóäøó áöÚóÇäó ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ
ÈóÚúÏó ãóæúÊö ÕóÇÍöÈöåö ÌóÇÆöÒñ æóÇáúãóæúÊõ ÞóÇØöÚñ áöáöÇÌúÊöãóÇÚö¡
áóßöäú Åöäú ÈóÚõÏó ßõáøõ æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ Úóäú ÕóÇÍöÈöåö ÈöÛóíúÑö
ÚõÐúÑò ßóÇäó ãóßúÑõæåðÇ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÈöÚõÐúÑò áóãú íõßúÑóåú¡ æóãöäó
ÇáúÃóÚúÐóÇÑö Ãóäú Êóßõæäó ÇáúãóÑúÃóÉõ ÍóÇÆöÖðÇ¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú
ÊóÏúÎõáó ÇáúãóÓúÌöÏó áóßöäú ÊóÞöÝõ Ýöí ÃóÞúÑóÈö ÈóæøóÇÈóÉò ãöäó
ÇáúãöäúÈóÑö ÇáøóÐöí íõáóÇÚöäõ Ýöíåö ÇáÒøóæúÌõ.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ÇÓúÊóÞóÑøó åóÐóÇ ÇáÔøóÑúÍõ ÇÎúÊöíóÇÑðÇ æóÌóæóÇÒðÇ ÇÈúÊóÏóÃó
ÇáúÍóÇßöãõ ÈöÇáÒøóæúÌö ÝóÃóÞóÇãóåõ Úóáóì ÇáúãöäúÈóÑö Ãóæú ÚöäúÏóåõ
æóÇáÒøóæúÌóÉõ ÌóÇáöÓóÉñ¡ áöíóßõæäó ÞöíóÇãõ ÇáÒøóæúÌö ÃóÔúåóÑó áóåõ Ýöí
ÇáäøóÇÓö áöíõÔóÇåöÏóåõ ÌóãöíÚõåõãú ÝóíóäúÒóÌöÑó æóáöíóÑóÇåõ æóíóÓúãóÚóåõ
ÌóãöíÚõåõãú ÝóíóÔúåóÏõæÇ¡ ÝóÅöÐóÇ ÇáúÊóÚóäó Úóáóì ãóÇ ÓóäóÕöÝõåõ äóÒóáó
Úóäú ãóÞóÇãöåö æóÌóáóÓó æóÞóÇãóÊö ÇáÒøóæúÌóÉõ Ýöí ãöËúáö ãóÞóÇãöåö
æóáóÇÚóäóÊú ãöËúáó áöÚóÇäöåö Úóáóì ãóÇ ÓóäóÕöÝõåõ ãöäó ÇÎúÊöáóÇÝö
ÇááøóÝúÙö ÝöíåöãóÇ¡ ÝóÅöäö ÇáúÊóÚóäóÇ ÌóÇáöÓóíúäö ßõÑöåó æóÃóÌúÒóÃóåõ
Åöäú ßóÇäó áöÛóíúÑö ÚõÐúÑò¡ æóáóãú íõßúÑóåú Åä ßÇä áÚÐÑ.
(11/47)
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " Ãæ ßóÇäóÊú ãõÔúÑößóÉð ÇáúÊóÚóäóÊú Ýöí ÇáúßóäöíÓóÉö
æóÍóíúËõ ÊõÚóÙøöãõ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ ÅöÐóÇ ÊóÑóÇÝóÚó Åöáóì ÍõßøóÇãöäóÇ
ÒóæúÌóÇäö ãöäú Ãóåúáö ÇáÐøöãøóÉö Ýöí áöÚóÇäò áóÇÚóäó ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí
ÇáúãóæóÇÖöÚö ÇáúãõÚóÙøóãóÉö ÚöäúÏóåõãóÇ¡ æóáóãú íõáóÇÚöäú Ýöí
ãóÓóÇÌöÏöäóÇ æóÅöäú ßóÇäóÊú ÃóÚúÙóãó ÍõÑúãóÉð¡ áöÃóäøó ÇáúãóÞúÕõæÏó
ÈöãóæóÇÖöÚö ÇááøöÚóÇäö ãóÇ íóÚúÊóÞöÏõåõ ÇáúãõÊóáóÇÚöäóÇäö ãöäú
ÊóÚúÙöíãöåöãóÇ æóÚöÙóãö ÇáúãóÂËöãö Ýöí åóÊúßö ÍõÑúãóÊöåóÇ¡ æóÃóåúáõ
ÇáÐøöãøóÉö áóÇ íóÑóæúäó áöÊóÚúÙöíãö ãóÓóÇÌöÏöäóÇ ãóÇ íóÑóæúäóåõ ãöäú
ÊóÚúÙöíãö ÈöíóÚöåöãú æóßóäóÇÆöÓöåöãú ÝóáöÐóáößó ÎóÕøóåõãú
ÈöÇáöÇáúÊöÚóÇäö ÝöíåóÇ ÝóÅöäú ßóÇäóÇ íóåõæÏöíøóíúäö áóÇÚóäó ÈóíúäóåõãóÇ
Ýöí ÇáúßóäöíÓóÉö áöÃóäøóåóÇ ÃóÔúÑóÝõ ãóæóÇÖöÚöåöãú æóÅöäú ßóÇäóÇ
äóÕúÑóÇäöíøóíúäö áóÇÚóäó ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí ÈöíóÚöåöãú áöÃóäøóåóÇ ÃóÔúÑóÝõ
ãóæóÇÖöÚöåöãú¡ æóÅöäú ßóÇäóÇ ãóÌõæÓöíøóíúäö áóÇÚóäó ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí
ÈóíúÊö äöíÑóÇäöåöãú¡ æóÌóÇÒó áöáúÍóÇßöãö Ãóäú íóÍúÖõÑóåóÇ Ýöí
áöÚóÇäöåöãú¡ áöÃóäøó ÍõÖõæÑóåóÇ áóíúÓó ÈöãóÍúÙõæÑò¡ æóÅöäøóãóÇ ÅöÙúåóÇÑõ
ÇáúãóÚóÇÕöí ÝöíåóÇ ãóÍúÙõæÑñ¡ ÝóÅöÐóÇ áóãú íõÔóÇåöÏúåóÇ Ýöí ÈöíóÚöåöãú
æóßóäóÇÆöÓöåöãú ÌóÇÒó ÇáÏøõÎõæáõ ÅöáóíúåóÇ.
(ÝóÕúáñ)
æóÅöÐóÇ ÛáÙ áÚÇä ÇáÐãííä ÈãÇ íÚÙãæä ãöäó ÇáúÃóãúßöäóÉö ßóÇäó ÊóÛúáöíÙõåõ
ÈöãóÇ íõÚóÙøöãõæäó ãöäó ÇáúÃóíúãóÇäö ãõÚúÊóÈóÑðÇ ÈöÎõáõæøöåö ãöäó
ÇáúãóÚúÕöíóÉö¡ ÝóãóÇ Îóáí ãöäú ãóÚúÕöíóÉò ÌóÇÒó ÊóÛúáöíÙõ ÃóíúãóÇäöåöãú
Èöåö ßóÞóæúáöåö Ýöí áöÚóÇäö ÇáúíóåõæÏöíøóíúäö: - ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö
ÇáøóÐöí ÃóäúÒóáó ÇáÊøóæúÑóÇÉó Úóáóì ãõæÓóì¡ æóÝöí áöÚóÇäö
ÇáäøóÕúÑóÇäöíøóíúäö: ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö ÇáøóÐöí ÃóäúÒóáó ÇáúÅöäúÌöíáó
Úóáóì ÚöíÓóì¡ ÝóÞóÏú Ñóæóì ÌóÇÈöÑò Ãóäøó ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - áãÇ ÃÑÇÏ ÅÍáÇÝ ÇáíåæÏ Úä ÅöäúßóÇÑöåöãú
ÂíóÉó ÇáÑøóÌúãö ÞóÇáó áóåõãú: " ÈöÇááøóåö ÇáøóÐöí ÃóäúÒóáó ÇáÊøóæúÑóÇÉó
Úóáóì ãõæÓóì " ÝóÃóãøóÇ ãóÇ Ýöíåö ãöäú ÃóíúãóÇäöåöãú ãóÚúÕöíóÉñ ÝóáóÇ
íóÌõæÒõ ÊóÛúáöíÙõ áöÚóÇäöåöãú Èöåö ßóÞóæúáö ÇáúíóåõæÏö: Ýöí ÚõÒóíúÑò
Åöäøóåõ ÇÈúäõ Çááøóåö¡ æóÞóæúáö ÇáäøóÕóÇÑóì Ýöí ÇáúãóÓöíÍö¡ Ãóæú
ßóíóãöíäö ÛóíúÑöåöãú ÈöÃóÕúäóÇãöåöãú æóÃóæúËóÇäöåöãú¡ æóåóßóÐóÇ áóÇ
íóÌõæÒõ ÅöÍúáóÇÝõ ÇáúíóåõæÏö ÈöãõæÓóì¡ æóáóÇ ÅöÍúáóÇÝõ ÇáäøóÕóÇÑóì
ÈöÚöíÓóì¡ ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ ÅöÍúáóÇÝõ ÇáúãõÓúáöãöíäó ÈöãõÍóãøóÏò¡
áöÃóäøó ÇáúÃóíúãóÇäó ÈöÇáúãóÎúáõæÞöíäó ãóÍúÙõæÑñ¡ ÞóÇáó ÑóÓõæáõ Çááøóåö
- Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - " ãóäú ßóÇäó ÍóÇáöÝðÇ
ÝóáúíóÍúáöÝú ÈöÇááøóåö Ãóæú áöíóÕúãõÊú " Ò
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æÅä ÔÇÁÊ ÇáãÔÑßÉ Ãä ÊÍÕÑå Ýí ÇáãÓÇÌÏ ßáåÇ ÍÖÑÊå ÅáÇ ÃäåÇ
áÇ ÊÏÎá ÇáãÓÌÏ ÇáÍÑÇã áÞæá Çááå ÊóÚóÇáóì {ÝóáÇ íóÞúÑóÈõæÇ ÇáúãóÓúÌöÏó
ÇáúÍóÑóÇãó ÈóÚúÏó ÚóÇãöåöãú åóÐóÇ} .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ íóßõæäõ Ýöí áöÚóÇäö ÇáúßöÊóÇÈöíøóÉö ÅöÐóÇ
ßóÇäóÊú ÊóÍúÊó ãõÓúáöãò ÝóíõáóÇÚöäõ ÇáÒøóæúÌõ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö. ÝóÃóãøóÇ
ÇáúßöÊóÇÈöíøóÉõ ÝóáöÚóÇäõåóÇ ÝöíãóÇ ÊõÚóÙøöãõåõ ãöäú ÈöíóÚöåöãú
æóßóäóÇÆöÓöåöãú Ãóæúáóì ãöäú áöÚóÇäöåóÇ Ýöí ãóÓóÇÌöÏöäóÇ¡ ÝóÅöäú
æóÇÝóÞóåóÇ ÇáÒøóæúÌõ Úóáóì ÇáúÊöÚóÇäöåöãóÇ Ýöí ãóÓóÇÌöÏöäóÇ áóãú
íõãúäóÚú ÅöáøóÇ ÇáúãóÓúÌöÏó ÇáúÍóÑóÇãó¡ áöÃóäøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó íõÌóæøöÒõ
ÅöÏúÎóÇáó Ãóåúáö ÇáÐøöãøóÉö Åöáóì ÌóãöíÚö ÇáúãóÓóÇÌöÏö ÅöáøóÇ
ÇáúãóÓúÌöÏó ÇáúÍóÑóÇãó¡ æóÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó íõÌóæøöÒõ ÅöÏúÎóÇáóåõãú Åöáóì
ÌóãöíÚöåóÇ æóÅöáóì ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáúÍóÑóÇãö¡ æóãóÇáößñ íóãúäóÚõ ãöäú
ÅöÏúÎóÇáöåöãú Åöáóì ÌóãöíÚö ÇáúãóÓóÇÌöÏö ßóãóÇ íõãúäóÚõæäó ãöäó
ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáúÍóÑóÇãö.
æóÇáÏøóáöíáõ ÚóáóíúåöãóÇ Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì: {ÅöäøóãóÇ
ÇáúãõÔúÑößõæäó äóÌóÓñ ÝóáÇ íóÞúÑóÈõæÇ ÇáúãóÓúÌöÏó ÇáÍÑÇã ÈÚÏ ÚÇãåã åÐÇ}
[ÇáÊæÈÉ: 28] . ÝäÕå Úáì ÃÈí ÍäíÝÉ.
(11/48)
æóÏóáöíáõäóÇ Úóáóì ãóÇáößò: ÞóÏú ÑóÈóØó
ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÌõÈóíúÑó Èúäó
ãõØúÚöãò Åöáóì ÓóÇÑöíóÉò Ýöí ãóÓúÌöÏöåö Åöáóì Ãóäú ÓóãöÚó ÓõæÑóÉó Øå
ÝóÃóÓúáóãó æóÞóÇáó: ßóÇäó ÞóáúÈöí íóÊóÕóÏøóÚõ æóåóÐóÇ Ïóáöíáñ Úóáóì
ãóÇáößò.
(ÝÕá)
ÞÇá ÇáãÒäí ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ: " ÅöÐóÇ ÌõÚöáó áöáúãõÔúÑößóÉö Ãóäú
ÊóÍúÖõÑóåõ Ýí ÇáãÓÌÏ æÚÓì ÈåÇ ãä ÔöÑúßöåóÇ Ãóäú Êóßõæäó ÍóÇÆöÖðÇ ßóÇäóÊö
ÇáúãõÓúáöãóÉõ ÈöÐóáößó Ãóæúáóì ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÇáúßóáóÇãõ ãöäó ÇáúãõÒóäöíøö ÈóíóÇäñ
ÚóãøóÇ íóÐúåóÈõ Åöáóíúåö ãöäú ÌóæóÇÒö ÏõÎõæáö ÇáúÌõäõÈö æóÇáúÍóÇÆöÖö
ãöäó ÇáúãõÓúáöãöíäó Åöáóì ÇáúãóÓóÇÌöÏö ßóãóÇ íóÌõæÒõ ÏõÎõæáõ Ãóåúáö
ÇáÐøöãøóÉö ÅöáóíúåóÇ æóÅöäú ßóÇäó ãöäúåõãú ÌõäõÈñ æóÍóÇÆöÖñ.
æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ: ÃóäøóäóÇ ÅöÐóÇ áóãú äóÚúáóãú Ãóäøó ÇáÏøóÇÎöáó
ÌõäõÈñ æóáóÇ ÍóÇÆöÖñ áóãú ÊõãúäóÚú¡ æóáöÃóäøó ÇáÙøóÇåöÑó Ãóäøóåõ áóíúÓó
ÈöÌõäõÈò æóáóÇ ÍóÇÆöÖò¡ æóÅöäú ÚóáöãúäóÇ Ãóäøóåõ ÌõäõÈñ Ãóæú ÍóÇÆöÖñ
ÞóÏú Ãõãöäó ÊóäúÌöíÓõ ÇáúãóÓúÌöÏö ÈöÏóãöåóÇ ÝóÝöí ÌóæóÇÒö Êóãúßöíäöåöãú
ãöäú ÏõÎõæáö ÇáúãóÓóÇÌöÏö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõãúäóÚõæäó ãöäúåóÇ æóáóÇ íõãóßøóäõæäó ßóãóÇ íõãúäóÚõ
ÇáúãõÓúáöãõ ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóÓúÞõØõ ÇÓúÊöÏúáóÇáõåõ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõãú íõãóßøóäõæäó æóáóÇ íõãúäóÚõæäó ãöäó
ÇáÏøõÎõæáö ãóÚó ÇáúÌóäóÇÈóÉö æóÇáúÍóíúÖö ÅöáøóÇ Ãóäú áóÇ íõÄúãóäó
ÈöÊóäúÌöíÓö ÇáúãóÓúÌöÏö ÈöÏóãö ÇáúÍóíúÖö ÝóíõãúäóÚõæÇ æóÅöäú ÎóÇáóÝõæÇ
Ýöíåö ÇáúãõÓúáöãöíäó.
æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ Ãóäøó ÇáúãõÓúáöãó ãõáúÊóÒöãñ áöÍõÑúãóÉö
ÇáúãóÓúÌöÏö æóÊóÚúÙöíãöåö ÝóáóÒöãóåõ ÇÌúÊöäóÇÈõåõ ãóÚó ÊóÛúáöíÙö
ÍóÏóËöåö¡ æóáóíúÓó ÇáúãõÔúÑößõ ãõáúÊóÒöãðÇ áöåóÐöåö ÇáúÍõÑúãóÉö Ýóáóãú
íóáúÒóãúåõ ÇÌúÊöäóÇÈõåõ ãóÚó ÍóÏóËöåö¡ ÝóÅöäö ÇÎúÊóáóÝó ÇáÒøóæúÌõ
ÇáúãõÓúáöãõ æóÇáÒøóæúÌóÉõ ÇáÐøöãøöíøóÉõ Ýöí ãóæúÖöÚö áöÚóÇäöåöãóÇ ãöäú
ãóÓúÌöÏò Ãóæú ßóäöíÓóÉò ÝóÇáúÞóæúáõ Ýöíåö Þóæúáõ ÇáÒøóæúÌö ÏõæäóåóÇ
áöÃóäøó ÇáÊøóÛúáöíÙó ÚóáóíúåóÇ Ýöí ÇááøöÚóÇäö ÍóÞøñ áóåõ ÚóáóíúåóÇ
ÝóÅöäú ÏóÚóÊú Åöáóì áöÚóÇäöåóÇ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö¡ æóÞóÇáó ÇáÒæÌ Ýí ÇáßäÓíÉ
ßóÇäó ÇáúÞóæúáõ Þóæúá ÇáÒøóæúÌö Ãóæúáóì áöíóÓúÊóæúÝöíó ÍóÞøóåõ Ýöí
ÇáÊøóÛúáöíÙö ÚóáóíúåóÇ æóÅöäú ÏóÚóÊö ÇáÒøóæúÌóÉõ Åöáóì áöÚóÇäöåóÇ Ýöí
ÇáúßóäöíÓóÉö æóÏóÚóì ÇáÒøóæúÌõ Åöáóì áöÚóÇäöåóÇ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö
ÝóÇáúÞóæúáõ Þóæúáõåõº áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÃóÓúÞóØó ÍÞå ãä ÇáÊÛáíÙ ÚáíåÇ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æÅä ßÇä ãõÔúÑößóíúäö æóáóÇ Ïöíäó áóåõãóÇ ÊóÍóÇßóãóÇ
ÅöáóíúäóÇ áóÇÚóäó ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí ãóÌúáöÓö ÇáúÍõßúãö ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáÒøóæúÌóÇäö ÇáúãõÔúÑößóÇäö ãöäú
ÛóíúÑö Ãóåúáö ÇáúßöÊóÇÈö æóáóíúÓó áóåõãóÇ Ïöíäñ ãóÚúÑõæÝñ
ßóÇáÒøóäóÇÏöÞóÉö æóÇáÏøóåúÑöíøóÉö áóÇÚóäó ÇáúÍóÇßöãõ ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí
ãóÌúáöÓöåö ÅöÐóÇ ÊóÑóÇÝóÚóÇ Åöáóíúåö æóÓóÞóØó ÊóÛúáöíÙõ áöÚóÇäöåöãóÇ
ÈöÇáúãóßóÇäö áöÇÓúÊöæóÇÁö ÇáúÃóãóÇßöäö ßõáøöåóÇ ÚöäúÏóåõãú æóÃóäøóåõãú
áóÇ íõãóíøóÒõæäó ÈöÊóÚúÙöíãö ãóßóÇäò ãöäúåóÇ¡ ÝóÅöäú Þöíáó: ßóíúÝó
íõÍóáøöÝõåõãóÇ ÈöÇááøóåö æóåõãóÇ áóÇ íóÚúÊóÞöÏóÇäö ÊóæúÍöíÏóåõ æóáóÇ
íõËúÈöÊóÇäö ÞõÏúÑóÊóåõ æóáóÇ ÚöÞóÇÈóåõ¡ æóÇáúíóãöíäõ ÊõæÖóÚõ ÒóÌúÑðÇ
áöãóäö ÇÚúÊóÑóÝó ÈöÇááøóåö æóÎóÇÝó ÚóÐóÇÈóåõ áöíóÊóæóÞøóÇåõãóÇ Ýöí
ÇáúÅöÞúÏóÇãö ÈöåóÇ Úóáóì ÇáúãóÚóÇÕöí¡
(11/49)
ÝóåóáøóÇ ÚóÏóáó Úóäú ÅöÍúáóÇÝöåöãú
ÈöÇááøóåö ÊóÚóÇáóì Åöáóì ãóÇ íóßõæäõ ÊóæóÞøöíåöãú áóåõ ÃóßúËóÑó
æóÍóÐóÑõåõãú ãöäúåõ ÃóÚúÙóãó¡ Þöíáó: ÇáúÍóáöÝõ ÈöÛóíúÑö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì
ãóÚúÕöíóÉñ ÞóÏú ãóäóÚó ÇáÔøóÑúÚõ ãöäúåóÇ¡ æóáóíúÓó ÅöÐóÇ ßóÇäó
ÊóæóÞøöíåöãú áöÛóíúÑöåö ÃóßúËóÑó ãöãøóÇ íóÞúÊóÖöí ÊóÓúæöíÛó
ÅöÍúáóÇÝöåöãú Èöåö æóÃóäøó ãöäó ÇáúãõÓúáöãöíäó ãóäú íóÊóæóÞøóì ÇáúÍóáöÝó
ÈöÓõáúØóÇäöåö ÃóßúËóÑó ãöäú ÊóæóÞøöí ÇáúÍóáöÝö ÈöÇááøóåö¡ æóíóÌöÈõ
ÅöÍúáóÇÝõåõãú ÈöÇááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÅöäú áóãú íóÊóæóÞøóæúåõ æóáóÇ íóÌõæÒõ
ÅöÍúáóÇÝõåõãú ÈöÓõáúØóÇäöåöãú æóÅöäú ÊóæóÞøóæúåõ¡ ßóÐóáößó ÍóÇáõ ãóäú
áóÇ Ïöíäó áóåõ ãöäó ÇáúßóÝøóÇÑö íóÍúáöÝõæäó Ýöí ÃóíúãóÇäöåöãú ÈöÇááøóåö
æóÅöäú áóãú íóÊóæóÞøóæúåõ æóíõÓúÊóÝóÇÏõ ÈöåóÇ Ýöí ÇááøöÚóÇäö æóÛóíúÑöåö
ËõÈõæÊõ ãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ÈåÇ ãä ÇáÃÍßÇã Ýí æÞæÚ ÇáÝÑÞÉ æÊÃííÏ
ÇáÊøóÍúÑöíãö æóäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö áöÊóÌúÑöíó Úóáóíúåöãú åóÐöåö
ÇáúÃóÍúßóÇãõ ÅößúÑóÇåðÇ æóÅöäú áóãú íóÚúÊóÞöÏõæåóÇ ÏöíäðÇ¡ æóíóßõæäõæÇ
ãõÄóÇÎóÐöíäó ÈöÚöÞóÇÈö ÇÌúÊöÑóÇÆöåöãú ãóÚó ÚöÞóÇÈö ßõÝúÑöåöãú. ÝóÅöäú
Þöíáó: ÝÅä ÃÛáÙ Úóáóíúåöãú ÈöãóÇ íõÚóÙøöãõæäóåõ ãöäú ÈöíóÚöåöãú
æóßóäóÇÆöÓöåöãú æóÅöäú ßóÇäóÊú ãõæóÇØöäó ßóÝúÑöåöãú. åóáøóÇ ÛóáøóÙó
Úóáóíúåöãú ÈöãóÇ íõÚóÙøöãõæäóåõ ãöäú ÃóíúãóÇäöåöãú æóÅöäú ßóÇäóÊú ãöäú
ãóÚóÇÕöíåöãú.
Þöíáó: áóíúÓóÊú ÈöíóÚõåõãú æóßóäóÇÆöÓõåõãú ãóÚúÕöíóÉð¡ ÅöäøóãóÇ
ÇáúãóÚúÕöíóÉõ ãóÇ íõÈúÏõæäóåõ ÝöíåóÇ ãöäú ßõÝúÑöåöãú æóíóÊóÙóÇåóÑõæäó
Èöåö ãä ÔßÑåã ÝóÌóÇÒó ÇáÏøõÎõæáõ ÅöáóíúåóÇ ÅöÐóÇ áóãú íõÌóÇåöÑõæäóÇ
ÝöíåóÇ ÈößõÝúÑöåöãú æóáóíúÓó ßóÐóáößó ÍóÇáõ ÃóíúãóÇäöåöãú ÈöãóÇ
íõÚóÙøöãõæäóåõ ãöäú ÃóæúËóÇäöåöãú æóÃóÕúäóÇãöåöãú áößóæúäöåóÇ ãóÚóÇÕöíó
íõÓúÊóÍóÞøõ ÇáúÚöÞóÇÈõ ÚáíåÇ ÝÇÝÊÑÞÇ - æÇááå ÃÚáã ÈÇáÕæÇÈ -.
(11/50)
(ÈóÇÈõ ÓõäøóÉö ÇááøöÚóÇäö æóäóÝúíö
ÇáúæóáóÏö æóÅöáúÍóÇÞöåö ÈöÇáúÃõãøö æÛíÑ Ðáß (ãä ßÊÇÈí áÚÇä ÌÏíÏ æÞÏíã
æãä ÇÎÊáÇÝ ÇáÍÏíË)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì: " ÃóÎúÈóÑóäóÇ ãóÇáößñ Úóäú äóÇÝöÚò Úóäö
ÇÈúäö ÚõãóÑó ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåõãóÇ Ãóäøó ÑóÌõáðÇ áóÇÚóäó ÇãúÑóÃóÊóåõ
Ýöí Òóãóäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - æÇäÊÝì ãä
æáÏåÇ ÝÝÑÞ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÈóíúäóåõãóÇ æóÃóáúÍóÞó
ÇáúæóáóÏó ÈöÇáúãóÑúÃóÉö æóÞóÇáó Óóåúáñ æóÇÈúäõ ÔöåóÇÈò ÝóßóÇäóÊú Êöáúßó
ÓõäøóÉó ÇáúãõÊóáóÇÚöäóíúäö ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøó ÇááøöÚóÇäó íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö
ÃóÑúÈóÚóÉõ ÃóÍúßóÇãò¡ æóÎóÇãöÓñ ãõÎúÊóÕøñ ÈöÇáÒøóæúÌóÉö æóÍúÏóåóÇ¡
ÝóÃóÍóÏõ ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö: ÏóÑúÁõ ÇáúÍóÏøö Úóäö ÇáÒøóæúÌö¡ æóÇáËøóÇäöí:
äóÝúíõ ÇáäøóÓóÈö Úóäúåõ¡ ÇáËøóÇáöËõ: æõÞõæÚõ ÇáúÝõÑúÞóÉö¡ æóÇáÑøóÇÈöÚõ:
ÊóÍúÑöíãõ ÇáÊøóÃúÈöíÏö¡ æóÇáúÎóÇãöÓõ ÇáúãõÎúÊóÕøõ ÈöÇáÒøóæúÌóÉö æõÌõæÏõ
ÍóÏøö ÇáÒøöäóÇ ÚóáóíúåóÇ ÅöáøóÇ Ãóäú ÊõáóÇÚöäó.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: ÇáøóÐöí íóÎúÊóÕøõ ÈöÇááøöÚóÇäö ÍõßúãóÇäö¡
æõÞõæÚõ ÇáúÝõÑúÞóÉö¡ æóäóÝúíõ ÇáäøóÓóÈö¡ æóáóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö ÓõÞõæØõ
ÇáúÍóÏøö Úóäö ÇáÒøóæúÌö¡ æóáóÇ æõÌõæÈõ ÇáúÍóÏøö Úóäö ÇáÒøóæúÌóÉö¡
áöÃóäøóåõ íõæÌöÈõ ÇááÚÇä ÚáíåãÇ¡ ÈÍÓÈåÇ Úóáóíúåö ÚöäúÏó ÇãúÊöäóÇÚöåöãóÇ¡
æóáóÇ íõæÞöÚõ ÚöäúÏóåõ ÊóÍúÑöíãó ÇáÊøóÃúÈöíÏö¡ áöÃóäøóåõ íóÍöáøõåóÇ áóåõ
Åöäú ÃóßúÐóÈó äóÝúÓóåõ¡ æóÞóÏú ãóÖóì ÇáúßóáóÇãõ ãóÚóåõ Ýöí æõÌõæÈö
ÇáúÍóÏøóíúäö¡ æóÓóíóÃúÊöí ÇáúßóáóÇãõ ãóÚóåõ Ýöí ÊóÃúÈöíÏö ÇáÊøóÍúÑöíãö¡
æóÞóÏú Ñóæóì ãõÍóãøóÏõ Èúäõ ÒóíúÏò Úóäú ÓóÚöíÏö Èúäö ÌÈíÑ Úä ÇÈä ÇÈúäö
ÚõãóÑó Úóäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Ãóäøóåõ
ÞóÇáó: " ÇáúãõÊóáóÇÚöäóÇäö ÅöÐóÇ ÊóÝóÑøóÞóÇ áóãú íóÌúÊóãöÚóÇ ÃóÈóÏðÇ "¡
æóÞóÇáó ÇáúÍóÓóäõ ÇáúÈóÕúÑöíøõ¡ æóÚõËúãóÇäõ ÇáúÈóÊøöíøõ: ÇááøöÚóÇäõ
ãõÎúÊóÕøñ ÈöäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö æóÍúÏóåõ æóáóÇ íõæÞöÚõ ÇáúÝõÑúÞóÉó ÅöáøóÇ
ÈöØóáóÇÞö ÇáÒøóæúÌö ÝóÊóÞóÚõ ÇáúÝõÑúÞóÉõ ÈöÇáØøóáóÇÞö áöÃóäøó
ÇáúÚóÌúáóÇäöíøó ØóáøóÞó Íöíäó áóÇÚóäó ÝóÝóÑøóÞó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÈóíúäóåõãóÇ ÈöÇáØøóáóÇÞö æóÞóÏú Ñóæóì
ÃóÈõæ ãóÇáößò Úóäú ÚóÇÕöãò Úóäú ÒöÑøò Úóäú Úóáöíøö Èúäö ÃóÈöí ØóÇáöÈò
æóÚóÈúÏö Çááøóåö Èúäö ãóÓúÚõæÏò ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåõãóÇ: ÃóäøóåõãóÇ
ÞóÇáóÇ: " ãóÖóÊö ÇáÓøõäøóÉõ Ãóäú áóÇ íóÌúÊóãöÚó ÇáúãõÊóáóÇÚöäóÇäö
ÃóÈóÏðÇ " æóÐóáößó ÅöÔóÇÑóÉð Åöáóì ÓõäøóÉö ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÝóßóÃóäøóåõãóÇ ÑóæóíóÇåõ äõØúÞðÇ¡ æóÓóíóÃúÊöí ãöäó
ÇáÏøóáöíáö ÚóáóíúåöãóÇ ãóÇ íóÏúÝóÚõ ÞóæúáóåõãóÇ.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ÇÓúÊóÞóÑøó ËõÈõæÊõ ÇáúÃóÍúßóÇãö ÇáúÎóãúÓóÉö ÈöÇááøöÚóÇäö
ÝóäóÝúíõ ÇáäøóÓóÈö ãõÎúÊóÕøñ ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö æóÍúÏóåõ æóÇÎúÊóáóÝõæÇ
Ýöí ÇáúÝõÑúÞóÉö ÈöãóÇÐóÇ ÊóÞóÚõ¿ Úóáóì ËóáóÇËóÉö ãóÐóÇåöÈó:
ÃóÍóÏõåóÇ: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÃóäøóåóÇ ÊóÞóÚõ ÈöáöÚóÇäö
ÇáÒøóæúÌö æóÍúÏóåõ æóßóÐóáößó ÇáúÃóÍúßóÇãõ
(11/51)
ÇáúÎóãúÓóÉõ¡ æóÅöäøóãóÇ íóÎúÊóÕøõ áöÚóÇäõ
ÇáÒøóæúÌóÉö ÈöÅöÓúÞóÇØö ÇáúÍóÏøö ÚóäúåóÇ áóÇ ÛóíúÑó æóÅäøó Íõßúãó
ÇáúÍóÇßöãö ÈöÇáúÝõÑúÞóÉö íóßõæäõ ÊóäúÝöíÐðÇ æóáóÇ íóßõæäõ ÅöíÞóÇÚðÇ.
æóÞóÇáó ãóÇáößñ æóÑóÈöíÚóÉõ æóÇááøóíúËõ Èúäõ ÓóÚúÏò¡ æóÃóÍúãóÏõ Èúäõ
ÍóäúÈóáò¡ æóÏóÇæõÏõ: Åöäøó ÇáúÝõÑúÞóÉó ÊóÞóÚõ ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌóíúäö
æóáóÇ ÊóÞóÚõ ÈöáöÚóÇäö ÃóÍóÏöåöãóÇ¡ æóíóßõæäõ Íõßúãõ ÇáúÍóÇßöãö
ÈöÇáúÝõÑúÞóÉö ÊóäúÝöíÐðÇ áóÇ ÅöíÞóÇÚðÇ¡ ÝóÎóÇáóÝõæÇ ÇáÔøóÇÝöÚöíøó Ýöí
æõÞõæÚö ÇáúÝõÑúÞóÉö ÈöáöÚóÇäöåöãóÇ æóæóÇÝóÞõæåõ Ýöí Ãóäøó Íõßúãó
ÇáúÍóÇßöãö ÈåÇ ÊäÝíÐÇð æóáóíúÓó ÈöÅöíÞóÇÚò.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: ÇáúÝõÑúÞóÉõ áóÇ ÊóÞóÚõ ÅöáøóÇ ÈöáöÚóÇäöåöãóÇ
æóÊóÝúÑöíÞö ÇáúÍóÇßöãö ÈóíúäóåõãóÇ Ýóíóßõæäõ Íõßúãõ ÇáúÍóÇßöãö ÈöåóÇ
ÅöíÞóÇÚðÇ áóåóÇ áóÇ ÊóäúÝöíÐðÇ æóíóßõæäõ ÅöíÞóÇÚõåõ ÇáúÝõÑúÞóÉó
ÈóíúäóåõãóÇ æóÇÌöÈðÇ Úóáóíúåö¡ æóÇÓúÊóÏóáøõæÇ ÌóãöíÚðÇ Úóáóì Ãóäøó
ÇáúÝõÑúÞóÉó áóÇ ÊóÞóÚõ ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö æóÍúÏóåõ ÈöÃóäøó ÑóÓõæáó
Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - áóÇÚóäó Èóíúäó
ÇáÒøóæúÌóíúäö æóÝóÑøóÞó ÈóíúäóåõãóÇ¡ ÝóáóãøóÇ ÝóÑøóÞó ÈóíúäóåõãóÇ ÈóÚúÏó
áöÚóÇäöåöãóÇ Ïóáøó Úóáóì ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÞóÚõ ÈöáöÚóÇäö ÃóÍóÏöåöãóÇ¡
æóÌóÚóáó ãóÇáößñ Íõßúãóåõ ÈöÇáúÝõÑúÞóÉö ÈóÚúÏó áöÚóÇäöåöãóÇ ÊóäúÝöíÐðÇ
æóÌóÚóáóåõ ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÅöíÞóÇÚðÇ¡ æóáöÃóäøó ÇáúÚóÌúáóÇäöíøó ÞóÇáó:
Åöäú ÃóãúÓóßúÊõåóÇ ÝóÞóÏú ßóÐóÈúÊõ ÚóáóíúåóÇ æóåöíó ØóÇáöÞñ ËóáóÇËðÇ¡
æóáóæú æóÞóÚóÊö ÇáúÝõÑúÞóÉõ ÈöáöÚóÇäöåö áóÃóäúßóÑó Úóáóíúåö ÑóÓõæáõ
Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ãóÇ ÞóÇáóåõ ãöäú
ÅöãúÓóÇßöåóÇ¡ æóãóÇ ÃóæúÞóÚóåõ ãöäú ØóáóÇÞöåóÇ¡ æóÝöí ÅöÞúÑóÇÑöåö Úóáóì
Ðóáößó Ïóáöíáñ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÝõÑúÞóÉó áóãú ÊóÞóÚú ÈóíúäóåõãóÇ¡
æóÇÓúÊóÏóáøó ÃóÕúÍóÇÈõ ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó ÈöÃóäøóåóÇ ÝõÑúÞóÉñ áóÇ íóËúÈõÊõ
ÓóÈóÈõåóÇ ÅöáøóÇ ÚöäúÏó ÇáúÍóÇßöãö¡ Ýóáóãú ÊóÞóÚú ÈóíúäóåõãóÇ ÅöáøóÇ
ÈöÍõßúãö ÇáúÍóÇßöãö ßóÇáúÚõäøóÉö ÇáøóÊöí áóãú íóËúÈõÊõ ÓóÈóÈõåóÇ Ýöí
ÖóÑúÈö ÇáúãõÏøóÉö ÅöáøóÇ ÈöÍõßúãö ÇáúÍóÇßöãö¡ æóáóãú ÊóÞóÚö ÇáúÝõÑúÞóÉõ
ÝöíåóÇ ÅöáøóÇ ÈöÍõßúãò¡ æóáöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó ÓóÈóÈñ íóÎúÑõÌõ Èöåö
ÇáúÞóÇÐöÝõ ãöäú ÞóÐúÝöåö ÝóæóÌóÈó Ãóäú áóÇ ÊóÞóÚó ÇáúÝõÑúÞóÉõ ÅöáøóÇ
ÈöÍõßúãò ßóÇáúÈóíøöäóÉö.
æóáöÃóäøó ÇáúÝõÑúÞóÉó áóÇ ÊóÞóÚõ ÅöáøóÇ ÈöãóÇ íóÎúÊóÕøõ ÈöÃóáúÝóÇÙöåóÇ
ãöäú ÕóÑöíÍò Ãóæú ßöäóÇíóÉò¡ æóáóíúÓó Ýöí ÇááøöÚóÇäö ÕóÑöíÍñ æóáóÇ
ßöäóÇíóÉñ æóÏóáöíáõäóÇ ãóÇ Ñõæöíó Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÞóÇáó áöáúÚóÌúáóÇäöíøö Íöíäó ÚóÑóÖó Úóáóíúåö
ÇááøóÚúäóÉó ÇáúÎóÇãöÓóÉó ÈóÚúÏó ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö ÇáúÃóÑúÈóÚö: " ÅöäøóåóÇ
ÇáúãõæÌöÈóÉõ " ÅöÈóÇäóÉð ÚóäúåóÇ Ýöí æõÞõæÚö ÃóÍúßóÇãö ÇááøöÚóÇäö ÈöåóÇ¡
ÝóÏóáøó ËõÈõæÊõåóÇ ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö æóÍúÏóåõ¡ æóåóÐóÇ Ïóáöíáñ Úóáóì
ÌóãóÇÚóÊöåöãú.
æÑæì ÓÚíÏ Èä ÌÈíÑ Úóäö ÇÈúäö ÚõãóÑó Úóäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÞóÇáó: " ÇáúãõÊóáóÇÚöäóÇäö ÅöÐóÇ ÊóÝóÑøóÞóÇ áóÇ
íóÌúÊóãöÚóÇäö ÃóÈóÏðÇ ".
æÞÏ Ñæì ÃÈæ ÈãÇáß Úóäú ÚóÇÕöãò Úóäú ÒöÑøò Úóäú Úóáöíøò æóÚóÈúÏö Çááøóåö
Èúäö ãóÓúÚõæÏò ÃóäøóåõãóÇ ÞóÇáóÇ: ãóÖóÊö ÇáÓøõäøóÉõ Ãóäú áóÇ íóÌúÊóãöÚó
ÇáúãõÊóáóÇÚöäóÇäö ÃóÈóÏðÇ. æóÐóáößó ÅöÔóÇÑóÉð Åöáóì ÓõäøóÉõ ÑóÓõæáö
Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Ýóáóãú íóÌúÚóáú
áöÛóíúÑöåöãóÇ ÊóÃúËöíÑðÇ Ýöí æõÞõæÚö ÇáúÝõÑúÞóÉö ÈóíúäóåõãóÇ. æóåóÐóÇ
íóÏúÝóÚõ Þóæúáó ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó¡ æóÑóæóì ÓóÚöíÏõ Èúäõ ÌõÈóíúÑò Úóäö
ÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
ÞóÇáó áöáúãõÊóáóÇÚöäóíúäö: " ÍöÓóÇÈõßõãóÇ Úóáóì Çááøóåö¡ áóÇ ÓóÈöíáó
(11/52)
áóßó ÚóáóíúåóÇ " ÞóÇáó: íóÇ ÑóÓõæáó
Çááøóåö ãóÇáöí¡ ÞóÇáó: " áóÇ ãóÇáó áóßó¡ Åöäú ßõäúÊó ÕóÇÏöÞðÇ Ýóåõæó
ÈöãóÇ ÇÓúÊóÍúáóáúÊó ãöäú ÝóÑúÌöåóÇ æóÅöäú ßõäúÊó ßóÇÐöÈðÇ Ýóåõæó
ÃóÈúÚóÏõ áóßó ". ÝóßóÇäó Þóæúáõåõ: áóÇ ÓóÈöíáó áóßó ÚóáóíúåóÇ ÅöÎúÈóÇÑðÇ
Úóäú æõÞõæÚö ÇáúÝõÑúÞóÉö ÈóíúäóåõãóÇ¡ æóáóíúÓó ÈöÅöíÞóÇÚò áöáúÝöÑúÞóÉö¡
áöÃóäøó ÅöíÞóÇÚó ÇáúÝõÑúÞóÉö Ãóäú íóÞõæáó: " ÞóÏú ÝóÑøóÞúÊõ ÈóíúäóßõãóÇ
" ÝóÏóáøó ãóÇ ÃóÎúÈóÑó Èöåö ãöäú æõÞõæÚö ÇáúÝõÑúÞóÉö Úóáóì ÊóÞóÏøõãöåóÇ
ÞóÈúáó ÎóÈóÑöåö¡ æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúãóÚúäóì ÃóäøóåóÇ
ÝõÑúÞóÉñ ÊóÌóÑøóÏóÊú Úóäú ÚöæóÖò¡ ÝóÅöÐóÇ áóãú íóÌõÒú ÊóÝóÑøõÏõ
ÇáÒøóæúÌóÉö ÈöåóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íóäúÝóÑöÏó ÇáÒøóæúÌõ ÈöåóÇ ßóÇáØøóáóÇÞö¡
æóáöÃóäøóåõ Þóæúáñ íóãúäóÚõ ÅöÞúÑóÇÑó ÇáÒøóæúÌóíúäö Úóáóì
ÇáÒøóæúÌöíøóÉö¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó Íõßúãõ ÇáúÍóÇßöãö Ýöíåö ÊóäúÝöíÐðÇ
áóÇ ÅöíÞóÇÚðÇ ßóÇáúÈóíøöäóÉö Úóáóì ÇáØøóáóÇÞö æóÇáúÅöÞúÑóÇÑö Èöåö¡
æóáöÃóäøó ÇáúÃóÞúæóÇáó ÇáúãõÄóËøöÑóÉó Ýöí ÇáúÝõÑúÞóÉö¡ áóÇ íõÝúÊóÞóÑõ
Åöáóì æõÌõæÏöåóÇ ãöäú ÌöåóÊöåóÇ ßóÇáØøóáóÇÞö¡ æóáöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó
íóãöíäñ ÚöäúÏöäóÇ æóÔóåóÇÏóÉñ ÚöäúÏó ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó¡ æóÇáúÍõßúãõ
Èößõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõ ÈöÊóäúÝöíÐò æóáóíúÓó ÈöÅöíÞóÇÚò¡ æóáöÃóäøó Íõßúãó
ÇáÊøóäúÝöíÐö íóÌõæÒõ ãöäú ÛóíúÑö ØóáóÈò ßóÇáúÍóÇßöãö ÈöÔóåóÇÏóÉò Ãóæú
íóãöíäò¡ æóÍõßúãó ÇáúÅöíÞóÇÚö áóÇ íóÌõæÒõ ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó ÇáØøóáóÈö
ßóÇáúÝóÓúÎö Ýöí ÇáúÚõäøóÉö æóÇáúÅöÚúÓóÇÑö ÈöÇáäøóÝóÞóÉö¡ æóÝõÑúÞóÉõ
ÇááøöÚóÇäö áóÇ ÊóÝúÊóÞöÑõ Åöáóì ØóáóÈò ÝóÏóáøó Úóáóì ÇÎúÊöÕóÇÕöåóÇ
ÈöÇáÊøóäúÝöíÐö Ïõæäó ÇáúÅöíÞóÇÚö¡ æóáöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó ÊóÞóÚõ Èöåö
ÇáúÝõÑúÞóÉõ¡ æóíóäúÊóÝöí Èöåö ÇáäøóÓóÈõ¡ ÝóáóãøóÇ ÇÎúÊóÕøó äóÝúíõ
ÇáäøóÓóÈö ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó æõÞõæÚõ ÇáúÝõÑúÞóÉö
ÈöãóËóÇÈóÊöåö¡ áöÃóäøóåõ ÃóÍóÏõ Íõßúãóíö ÇááøöÚóÇäö.
ÝóÅöäú ãóäóÚõæÇ ãöäú äóÝúíö ÇááøöÚóÇäö ÇáäøóÓóÈó¡ ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö
æóÍúÏóåõ¡ æóÇÏøóÚóæúÇ Ãóäøóåõ áóÇ íóäúÊóÝöí ÅöáøóÇ ÈöÇáúÍõßúãö ÈóÚúÏó
áöÚóÇäöåöãóÇ. ßóÇäó ÝóÇÓöÏðÇ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó áöÚóÇäó ÇáÒøóæúÌö íóÊóÖóãøóäõ äóÝúíó ÇáäøóÓóÈö¡
æóáöÚóÇäó ÇáÒøóæúÌóÉö íóÊóÖóãøóäõ ÅöËúÈóÇÊó ÇáäøóÓóÈö¡ æóÅöÐóÇ
ÇÎúÊóáóÝóÇ Ýöí ÇáäøóÝúíö æóÇáúÅöËúÈóÇÊö áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóÊóÚóáøóÞó
äóÝúíõåõ ÅöáøóÇ ÈöÞóæúáö ÇáäøóÇÝöí Ïõæäó ÇáúãõËúÈöÊö ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ
ÈöÇáúãõæóÇÝóÞóÉö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑó Ýöí ËõÈõæÊö ÇáäøóÓóÈö æóäóÝúíöåö
ÈöÇáÒøóæúÌö Ïõæäó ÇáÒøóæúÌóÉö¡ áöÃóäøóåõ áóæú ÃóÞóÑøó Èöåö æóäóÝóÊúåõ¡
áóãú íõÄóËøöÑú äóÝúíõåóÇ¡ æóáóæú äóÝóÇåõ æóÃóÞóÑøóÊú Èöåö áã íÄËÑ
ÅÞÑÇÑåÇ¡ æáæ ÇÓÊáÊÍÞå ÈÚÏ äÝíå ÈáÚÇäåãÇ ÃáÍÞ Èå æÅä ÃóÞóÇãóÊú Úóáóì
äóÝúíöåö Úóäúåõ¡ ÝóÇÞúÊóÖóì ÈöåóÐóíúäö Ãóäú íóßõæäó äóÝúíõ ÇáäøóÓóÈö
ãõÎúÊóÕøðÇ ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö¡ æóÅöÐóÇ ÇÎúÊóÕøó Èöåö ßóÇäóÊö
ÇáúÝõÑúÞóÉõ ÈöãóËóÇÈóÊöåö¡ æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úä ÇÓÊÏáÇáåã ÈÃä ÑÓæá
Çááå
ÝÑÞ ÈíÊ ÇáÒøóæúÌóíúäö ÈóÚúÏó áöÚóÇäöåöãóÇ¡ Ýóåõæó ÃóäøóåóÇ ÞóÖöíøóÉñ Ýöí
Úóíúäò áóÇ íõÏøóÚóì ÝöíåóÇ ÇáúÚõãõæãõ ÝóÇÍúÊóãóáó Ãóäú íõÝóÑøöÞó
ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí ÇáúãóßóÇäö¡ æóÇÍúÊóãóáó Ãóäú íõÝóÑøöÞó ÈíäåãÇ Ýí ÇáäßÇÍ
æíÊÍãá æåæ ÇáÃÔÈå Ãä íßä ÃóÎúÈóÑóåõãóÇ ÈöæõÞõæÚö ÇáúÝõÑúÞóÉö
ÈóíúäóåõãóÇ¡ áöÃóäøóåõ ÞóÏú Ñõæöíó Ýöíåö " æóÃóáúÍóÞó ÇáúæóáóÏó
ÈöÃõãøöåö¡ æóÞóÏú ßóÇäó áóÇÍöÞðÇ ÈöåóÇ "¡ æóÅöäøóãóÇ ÃóÎúÈóÑó
ÈöáõÍõæÞöåö ÈöåóÇ Ïõæäó ÇáÒøóæúÌö æóÃóãøóÇ ÍóÏöíËõ ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö
æóÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - áóãú íõäúßöÑú
Úóáóíúåö æõÞõæÚó ÇáØøóáóÇÞö ãöäúåõ¡ ÝóÞóÏú ÃóäúßóÑóåõ ÈöÞóæúáöåö: " áóÇ
ÓóÈöíáó
(11/53)
áóßó ÚóáóíúåóÇ ÃóÈóÏðÇ " æóáóæú æóÞóÚóÊö
ÇáúÝõÑúÞóÉõ ÈöÇáØøóáóÇÞö áóßóÇäó áóåõ ÚóáóíúåóÇ ÓóÈöíáñ¡ æóÃóãøóÇ
ÞöíóÇÓõåõãú Úóáóì ÇáúÚõäøóÉö ÝóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ¡ ÇáúãõÚóÇÑóÖóÉõ Ýöí
ãóÚúäóì ÇáúÃóÕúáö ãöäú ÃóÍóÏö æóÌúåóíúäö.
ÅöãøóÇ áöÃóäøó ÇáúÝõÑúÞóÉó Ýöí ÇáúÚõäøóÉö áóÇ ÊóãúÖöí ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó
ÇáØøóáóÈö æóÝöí ÇááøöÚóÇäö ÊóãúÖöí ÈöÛóíúÑö ØóáóÈò ÝóÕóÇÑóÊú Êöáúßó
ÇáúÝõÑúÞóÉõ ÅöíÞóÇÚðÇ¡ æóåóÐöåö ÊóäúÝöíÐðÇ.
æóÅöãøóÇ áöÃóäøó ÇáúÚõäøóÉó íóÌõæÒõ ÅöÞúÑóÇÑõåõãóÇ ÚóáóíúåóÇ¡ æóáóÇ
íóÌõæÒõ ÅöÞúÑóÇÑõåõãóÇ ÈóÚúÏó ÇááøöÚóÇäö ÝóÕóÇÑóÊú Êöáúßó ÇáúÝõÑúÞóÉõ
ÅöíÞóÇÚðÇ æóåóÐöåö ÊóäúÝöíÐðÇ¡ æóåõæó ÌóæóÇÈñ Úóäú ÞöíóÇÓöåöãú Úóáóì
ÇáúÈóíøöäóÉö¡ æóÃóãøóÇ Þóæúáõåõãú: Åöäøóåõ áóíúÓó ÈöÕóÑöíÍò¡ æóáóÇ
ßöäóÇíóÉò ÝóÚóäúåõ ÌóæóÇÈóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó Ðóáößó ãõÑóÇÚóì Ýöí ÇáØøóáóÇÞö Ïõæäó ÛóíúÑöåö ãöäó
ÇáúÝõÓõæÎö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇááøöÚóÇäó ÕóÑöíÍñ Ýí ÃÍßÇãå ÇáãÎÊÕÉ Èå.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì: " æóãóÚúäóì ÞóæúáöåöãóÇ ÝõÑúÞóÉñ ÈöáóÇ
ØóáóÇÞö ÇáÒøóæúÌö (ÞóÇáó) æÊÝÑíÞ ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó - ÛóíúÑõ ÝõÑúÞóÉö ÇáÒøóæúÌö ÅöäøóãóÇ åõæó ÊóÝúÑöíÞõ Íõßúãò ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÞóÕóÏó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÈöåóÐóÇ ÇáúßóáóÇãö ÇáÑøóÏøó
Úóáóì Ãóåúáö ÇáúÚöÑóÇÞö Ýöí ãóÓúÃóáóÊóíúäö:
ÅöÍúÏóÇåõãóÇ: ãóÇ ÐóåóÈó Åöáóíúåö ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÈöÃóäøó ÊóÝúÑöíÞó
ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Èíä ÇáãÊáÇÚäíä ßÇä
ÅíÞÇÚÇð ÈÍßã¡ ÝóáöÐóáößó áóãú íõæÞöÚö ÇáúÝõÑúÞóÉó ÈóíúäóåõãóÇ
ÈöãõÌóÑøóÏö ÇááøöÚóÇäö ÍóÊøóì íõæÞöÚóåóÇ ÇáúÍóÇßöãõ ÈóíúäóåõãóÇ¡ æóÞóÏú
ãóÖóì ÇáúßóáóÇãõ ÝöíåóÇ ãóÚóåõ.
æóÞõáúäóÇ Åöäøó Íõßúãó ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
ßóÇäó ÊóäúÝöíÐðÇ æóÅöÎúÈóÇÑðÇ ÈöæõÞõæÚö ÇáúÝõÑúÞóÉö.
æóÇáúãóÓúÃóáóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: ÈíÇä Íßã ÇáÝÑÞÉ ÇáæÇÞÚÉ Èóíúäó
ÇáúãõÊóáóÇÚöäóíúäö. æóåöíó ÚöäúÏó ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÝóÓúÎñ æóáóíúÓóÊú
ÈöØóáóÇÞò æóáöÐóáößó ÊóÚóáøóÞó ÈöåóÇ ÊóÍúÑöíãõ ÇáÊøóÃúÈöíÏö.
æóÈöåö ÞóÇáó ÃóÈõæ íõæÓõÝó æóÒõÝóÑõ æóÇáúÍóÓóäõ Èúäõ ÒöíóÇÏò æóåõæó
ÅöÍúÏóì ÇáÑøöæóÇíóÊóíúäö Úóäú ãóÇáößò.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó æóãõÍóãøóÏñ: åöíó ÝõÑúÞóÉõ ØóáóÇÞò ÈóÇÆöäò¡
æóáöÐóáößó áóãú íóÊóÃóÈøóÏú ÊóÍúÑöíãõåóÇ ÚöäúÏóåõ¡ æóÃóÍóáøóåóÇ áóåõ
Åöäú ÃóßúÐóÈó äóÝúÓóåõ.
æóÝöí åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ÊóäóÇÞõÖñ¡ áöÃóäøó ÇáúÝõÑúÞóÉó áóÇ ÊóÞóÚõ ÚöäúÏóåõ
ÅöáøóÇ ÈöÇáúÍóÇßöãö¡ Ïõæäó ÇáÒøóæúÌö¡ æóÇáØøóáóÇÞõ íóãúáößõåõ ÇáÒøóæúÌõ
Ïõæäó ÇáúÍóÇßöãö¡ ÞóÇáó ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - "
ÅäãÇ ÇáØáÇÞ áãä ÃÎÐ ÈÇáÓÇÞ ".
ÝÊäÇÞÕ Ýöí Þóæúáöåö ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóÞóÏú ÝóÚóáúÊõãú ãöËúáó åóÐöåö
ÇáúãõäóÇÞóÖóÉö áöÃóäøóßõãú ÌóÚóáúÊõãõ ÇáúÝõÑúÞóÉó æóÇÞöÚóÉð ÈöÇáÒøóæúÌö
Ïõæäó ÇáúÍóÇßöãö æóÇáÒøóæúÌõ áóÇ íóÞóÚõ ãöäúåõ ÅöáøóÇ ÇáØøóáóÇÞõ¡ Þöíáó:
ÞóÏú íóÕöÍøõ ãöäó ÇáÒøóæúÌö ÇáØøóáóÇÞõ ÈöÛóíúÑö ÓóÈóÈò¡ æóÇáúÝóÓúÎõ
ÅöÐóÇ ßóÇäó Úóäú ÓóÈóÈò¡ ßóÇáúÝóÓúÎö ÈöÇáúÚõíõæÈö¡ æóåóÐöåö ÇáúÝõÑúÞóÉõ
áöÓóÈóÈò ÝóßóÇäóÊú ÝóÓúÎðÇ æóáóãú Êóßõäú ØóáóÇÞðÇ¡ Ýóáóãú íóßõäú Ýöí
åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ÊóäóÇÞõÖñ¡ áöÃóäøó ÇáØøóáóÇÞó íóÞóÚõ ÈöãóÇ íóÎúÊóÕøõ
ãöäú ÃóáúÝóÇÙöåö ãöäú ÕóÑöíÍò æóßöäóÇíóÉò¡ æóåóÐöåö ÇáúÝõÑúÞóÉõ áóÇ
ÊóÞóÚõ ÈöÕóÑöíÍö ÇáØøóáóÇÞö æóáóÇ ßöäóÇíóÊöåö¡
(11/54)
æóáóÇ íóßõæäõ ÇááøöÚóÇäõ ãöäú ÛóíúÑö
ÇáúãõáúÊóÚöäö ÕóÑöíÍðÇ Ýöí ÇáØøóáóÇÞö æóáóÇ ßöäóÇíóÉð¡ æóáöÃóäøó
áöÝõÑóÞóÉö ÇáØøóáóÇÞó ÚóÏóÏðÇ áóíúÓó Ýöí ÝõÑúÞóÉö ÇááøöÚóÇäö æóÍõßúãðÇ
íõÎóÇáöÝõ Íõßúãó ÇááøöÚóÇäö¡ áöÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÍöáøõ Ýöí ÇáØøóáóÇÞö
ÇáËøóáóÇËö ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó ÒóæúÌò ÂÎóÑó æóÊóÍöáøõ ÝöíãóÇ Ïæä ãöäú ÛóíúÑö
ÒóæúÌò¡ æóåõæó íóÞõæáõ Ýöí ÝõÑúÞóÉö ÇááøöÚóÇäö: ÅöäøóåóÇ áóÇ ÊóÍöáøõ
áóåõ ÅöáøóÇ Ãóäú íõßóÐøöÈó äóÝúÓóåõ¡ ÝóÓóáóÈóåõ Íõßúãó ßõáøö æóÇÍöÏò
ãöäó ÇáØøóáóÇÞóíúäö æóÇÚúÊóÈóÑó Ýöíåö ãöäó ÇáÊøóßúÐöíÈö ãóÇ áóÇ
íóÚúÊóÈöÑõ Ýöí æóÇÍöÏò ãöäó ÇáØøóáóÇÞóíúäö ÝóÇãúÊóäóÚó Ãóäú íóßõæäó
ÇááøöÚóÇäõ ØóáóÇÞðÇ ßóãóÇ ÇãúÊóäóÚó Ãóäú íóßõæäó ÇáØáÇÞ áÚÇäÇð.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " (ÞóÇáó) æóÅöÐóÇ ÞóÇáó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã
ó - " Çááøóåõ íóÚúáóãõ Ãóäøó ÃóÍóÏóßõãóÇ ßóÇÐöÈñ Ýóåóáú ãöäúßõãóÇ
ÊóÇÆöÈñ¿ " ÝóÍóßóãó Úóáóì ÇáÕøóÇÏöÞö æóÇáúßóÇÐöÈö ÍõßúãðÇ æóÇÍöÏðÇ
æóÃóÎúÑóÌóåõãóÇ ãöäó ÇáúÍóÏøö ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÇáúÍóÏöíËõ ÑóæóÇåõ ÓóÚöíÏö Èúäö ÌõÈóíúÑò
Úóäö ÇÈúäö ÚõãóÑó Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó
- áóãøóÇ ÝóÑøóÞó Èóíúäó ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö æóÇãúÑóÃóÊöåö ÞóÇáó: " Çááøóåõ
íóÚúáóãõ Ãóäøó ÃóÍóÏóßõãóÇ ßóÇÐöÈñ Ýóåóáú ãöäúßõãóÇ ÊóÇÆöÈñ " ÞóÇáóåóÇ
ËóáóÇËðÇ. æóãõÑóÇÏõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÈöÐößúÑöåö ÈóíóÇäõ ãóÇ Ïá Úáíå ãä
ËáÇËÉ ÃÍßÇã:
ÃÍÏåãÇ: Ãóäøó ÇáúÍõßúãó íóßõæäõ ÈöÇáÙøóÇåöÑö Ïõæäó ÇáúÈóÇØöäö æóÅöäú
Úóáöãó Ãóäøó ÇáúÈóÇØöäó ãõÎóÇáöÝñ áöáÙøóÇåöÑö¡ áöÃóäøóåõ ÞóÏú Úóáöãó
ÞóØúÚðÇ Ãóäøó ÃóÍóÏóåõãóÇ ßóÇÐöÈñ æóÅöäú áóãú íõÚúáóãú ÈöÚóíúäöåö Ýóáóãú
íõÚúÊóÈóÑú ÍóÇáõ Úöáúãöåö æóÍóßóãó ÈöÇáÙøóÇåöÑö ãöäú ÃóÍúæóÇáöåöãóÇ.
æóÇáúÍõßúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ Óóæøóì Ýöí ÇáúÍõßúãö ÈóíúäóåõãóÇ æóÅöäú
Úóáöãó ßóÐöÈó ÃóÍóÏöåöãóÇ æóÕöÏúÞó ÇáúÂÎóÑö æóáóãú íóÌúÚóáú
áöÇÎúÊöáóÇÝöåöãóÇ Ýöí Ðóáößó ÊóÃúËöíÑðÇ Ýöí ÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÍõßúãö
ÚóáóíúåöãóÇ áöÃóäøó ÇÔúÊöÈóÇåó ÃóÍúæóÇáöåöãóÇ ãóäóÚó ãöäú ÊóãúíöíÒöåöãóÇ
Ýöíåö¡ æóÕóÇÑó Íõßúãõ ÇáÕøóÇÏöÞö ãöäúåõãóÇ æóÇáúßóÇÐöÈö ÓóæóÇÁð Ýöí
ÇáÙøóÇåöÑö æóÅöäú ßóÇäó ãõÎúÊóáöÝðÇ ÚöäúÏó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì Ýöí
ÇáúÈóÇØöäö.
æóÇáúÍõßúãõ ÇáËøóÇáöËõ: ãóÇ ÃóãóÑóåõãóÇ Èöåö ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ãöäó ÇáÊøóæúÈóÉö ÝóÏóáøó Ðóáößó Úóáóì
ÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÊóãúÍöíÕõ ÇáúãóÂËöãö íóßõæäõ ÈöÇáÊøóæúÈóÉö áóÇ ÈöÇáúÍõßúãö.
æóÇáËøóÇäöí: ÞóÈõæáõ ÇáÊøóæúÈóÉö ãöãøóäú Úõáöãó Ãóäøó ÈóÇØöäóåõ
ãõÎóÇáöÝñ áöÙóÇåöÑöåö ÝóßóÇäó Ýöíåö ÍõÌøóÉñ Úóáóì ãóÇáößò Ýöí ÞóÈõæáö
ÊóæúÈóÉö ÇáÒøöäúÏöíÞö¡ æóÅöäú Úõáöãó Ãóäøó ÈóÇØöäó ãÚÊÞÏå ãÎÇáÝå áÙÇåÑ
ÊæÈÊå.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóÅöäú ÌóÇÁóÊú Èöåö ÃõÏóíúÚóÌó ÝóáóÇ ÃóÑóÇåõ ÅöáøóÇ ÞÏ
ÕÏÞ ÚóáóíúåóÇ " ÝóÌóÇÁóÊú Èöåö Úóáóì ÇáäøóÚúÊö ÇáúãóßúÑõæåö ÝóÞóÇáó Úáíå
ÇáÓáÇã " Åöäøó ÃóãúÑóåõ áóÈóíøöäñ áóæúáóÇ ãóÇ Íóßóãó Çááøóåõ " ÝÃÎÈÑ
ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Ãäå áã íÓÊÚãá ÏáÇáÉ ÕÏÞå
ÚáíåÇ æÍßã ÈÇáÙÇåÑ Èíäå æÈíäåÇ Ýãä ÈÚÏå ãä ÇáæáÇÉ ÐßÑå Ãäå áãÇ äÒáÊ ÂíÉ
ÇáãÊáÇÚäíä ÞÇá - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - " ÃóíøõãóÇ
ÇãúÑóÃóÉò ÃóÏúÎóáóÊú Úóáóì Þóæúãò ãóäú áóíúÓó ãöäúåõãú ÝóáóíúÓóÊú ãöäó
Çááøóåö Ýöí ÔóíúÁò æóáóäú íÏÎáåÇ Çááå ÌäÊå æÃíãÇ ÑÌá ÌÍÏ æáÏå æåæ íäÙÑ
Åáíå ÇÍÊÌÈ Çááå ãäå æÝÖÍå Úáì ÑÄæÓ ÇáÃæáíä æÇáÂÎÑíä ".
(11/55)
ÞÇá ÇáãÇæÑÏí: ÞóÏú Ñõæöíó Úóäö ÇáäøóÈöíøö
- Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÍÏíËíä:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ýöí áöÚóÇäö ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö.
æóÇáËøóÇäöí: Ýöí áöÚóÇäö åöáóÇáö Èúäö ÃõãóíøóÉó äóÍúäõ äóÐúßõÑõåõãóÇ
æóÊóÝúÓöíÑóåõãóÇ æóãõÑóÇÏó ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÈöÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÈöåöãóÇ¡
æóÃóãøóÇ ÇáúãóÑúæöíøõ Ýöí áöÚóÇäö ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö¡ ÝóÞóæúáõ ÇáäøóÈöíøö -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÈóÚúÏó ÇáúÊöÚóÇäöåöãóÇ: "
ÃóÈúÕöÑõæåóÇ¡ ÝóÅöäú ÌóÇÁóÊú Èöåö ÃóÓúÍóãó¡ ÃóÏúÚóÌó¡ ÚóÙöíãó
ÇáúÅöáúíóÊóíúäö ÝóáóÇ ÃóÑóÇåõ ÅöáøóÇ ÞóÏú ÕóÏóÞó¡ æóÅöäú ÌóÇÁóÊú Èöåö
ÃõÍóíúãöÑó ßóÃóäøóåõ æóÍóÑóÉñ ÝóáóÇ ÃóÑóÇåõ ÅöáøóÇ ßóÇÐöÈðÇ " ÞóÇáó:
ÝóÌóÇÁóÊú Èöåö Úóáóì ÇáäøóÚúÊö ÇáúãóßúÑõæåö.
ÇáúÃóÓúÍóãõ: ÇáúÃóÓúæóÏõ¡ æóÇáúÃóÏúÚóÌõ: ÔóÏöíÏõ ÓóæóÇÏò ÇáúÍóÏóÞóÉö¡
æóÇáúÃõÍóíúãöÑõ: ÊóÕúÛöíÑõ ÃóÍúãóÑó¡ æóÇáúæóÍóÑóÉõ: ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ:
ÏõæóíúÈøóÉñ ßóÇáúæóÒóÚóÉö¡ æóÞóÇáó ÛóíúÑõåõ: åöíó ÇáúÞóØóÇÉõ¡ ÃãÇ ÇáãÑæí
Ýí áÚÇä åáÇá ÇÈä ÃãíÉ¡ ÝÞæáå - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
ÈóÚúÏó ÇáúÊöÚóÇäöåöãóÇ Åöäú ÃóÊóÊú Èöåö ÃõÕóíúåóÈó¡ ÃõËóíúÈóÌó ÃÍãÔ
ÇáÓÇÞíä Ýåæ áåáÇá ÇÈä ÃõãóíøóÉó. . æóÅöäú ÌóÇÁóÊú Èöåö ÃóæúÑóÞó ÌóÚúÏðÇ
ÌóãóÇáöíøðÇ ÎóÏóáøóÌó ÇáÓøóÇÞóíúäö ÓóÇÈöÚó ÇáúÅöáúíóÊóíúäö Ýóåõæó
áöÔóÑöíßö Èúäö ÓÍãÇÁ ÝÌÇÁÊ Èå ÃæÑÞ ÌÚÏÇð ÌãÇáíÇð ÎáÏÌ ÇáÓøóÇÞóíúäö
ÓóÇÈöÚó ÇáúÅöáúíóÊóíúäö ÝóÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó -: " áóæúáóÇ ÇáúÃóíúãóÇäõ áóßóÇäó áöí æóáóåóÇ ÔóÃúäñ " ÞóÇáó
ÚößúÑöãóÉõ: ÝóßóÇäó ÈóÚúÏó Ðóáößó ÃóãöíÑðÇ Úóáóì ãöÕúÑó æóãóÇ íõÏúÚóì
áöÃóÈò.
Þóæúáõåõ: ÃõÕóíúåöÈõ ÊóÕúÛöíÑõ ÃóÕúåóÈó æóåõæó ÇáúÃóÔúÞóÑõ.
æóÃõËóíúÈóÌõ: åõæó ÇáøóÐöí áóåõ ËóÈúÌóÉñ¡ æóåöíó áóÍúãóÉñ äóÇÊöÆóÉñ
Èóíúäó ÇáúßóÊöÝóíúäö¡ æóÇáúßóÇåöáö æóÝóæúÞó ÇáÙøóåúÑö.
æóÃóÍúãóÔõ ÇáÓøóÇÞóíúäö ÏóÞöíÞõåõãóÇ.
æóÇáúÃóæúÑóÞõ: ÇáúÃóÓúãóÑõ íõÞóÇáõ Ýöí ÇáúÈóåóÇÆöãö ÃóæúÑóÞõ¡ æóÝöí
ÇáúÂÏóãöíøöíäó ÃóÓúãóÑõ.
æóÇáúÌóÚúÏõ íóÚúäöí ÌóÚúÏó ÔóÚúÑö ÇáÑøóÃúÓö¡ æóÇáúÌóãóÇáöíøõ ãöäó
ÇáäøóÇÓö ãóäú ÑóæóÇåõ ÈöÝóÊúÍö ÇáúÌöíãö ÐóåóÈó Åöáóì Ãóäøóåõ ãöäó
ÇáúÌóãóÇáö¡ æóÑóæóÇåõ ÃóÈõæ ÚõÈóíúÏóÉó ÈöÖóãøö ÇáúÌöíãö æóåõæó
ÇáúÚóÙöíãõ ÇáúÎóáúÞö ãõÔúÊóÞøðÇ ãöäó ÇáúÌóãóáö.
æóÓóÇÈöÚõ ÇáúÅöáúíóÊóíúäö: ÊóÇãøõåõãóÇ.
æóÎóÏóáøóÌõ ÇáÓøóÇÞóíúäö: ÚóÙöíãõåõãóÇ ÝóåóÐóÇ ÊóÝúÓöíÑõ ÇáúÍóÏöíËóíúäö¡
æóÇáúãóÞúÕõæÏõ Ýöí ÇáúãõÓúÊóÝóÇÏö ãöäúåõãóÇ ËóáóÇËóÉõ ÃóÍúßóÇãò:
ÃÍÏåãÇ: Íõßúãõ ÇáúÍóÇßöãö Ýöí ÇáÙøóÇåöÑö áóÇ íõÛóíøöÑõ ÇáúÃóãúÑó ÚóãøóÇ
åõæó Úóáóíúåö Ýöí ÇáúÈóÇØöäö ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÞóÇáóåõ ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó:
Åöäøó ÇáúÍõßúãó ÈöÇáÙøóÇåöÑö íõÍöíáõ ÇáúÃóãúÑó ÚóãøóÇ åõæó Úóáóíúåö Ýöí
ÇáúÈóÇØöäö¡ æóÏóáöíáõ ÇáúÎóÈóÑö íóÏúÝóÚõ Þóæúáóåõ áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÌóÚóáó Íõßúãó ÇáÔøóÈóåö íóÞúÊóÖöí
áõÍõæÞóåõ ÈöÃóÔúÈóåöåöãóÇ Èöåö Ëõãøó áóãú íõáúÍöÞúåõ ÈöæóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ
ãóÚó æõÌõæÏö ÇáÔøóÈóåö¡ áöÃóäøó ÇáúÍõßúãó Ýöí ÇáÙøóÇåöÑö ãóÇäöÚñ ãöäú
áõÍõæÞöåö.
æóÇáúÍõßúãõ ÇáËøóÇäöí ÇáúãõÓúÊóÝóÇÏõ ãöäó ÇáúÍóÏöíËóíúäö: Ãóäøó ÇáäÈí -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÌóÚóáó áöáÔøóÈóåö ÊóÃúËöíÑðÇ Ýöí
áõÍõæÞö
(11/56)
ÇáúÃóäúÓóÇÈö íõæÌöÈõ ÇáúÍõßúãó
ÈöÇáúÞöíóÇÝóÉö ÚöäúÏó ÅöÔúßóÇáöåóÇ¡ áöÃóäøóåõ ÌóÚóáóåõ ãöäú åöáóÇáö Èúäö
ÃõãóíøóÉó Åöäú ßóÇäó Úóáóì ÔóÈóåöåö¡ æóãöäú ÔóÑöíßö Èúäö ÇáÓøóÍúãóÇÁö
Åöäú ßóÇäó Úóáóì ÔóÈóåöåö.
ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóßóíúÝó íóßõæäõ ÏóáöíáðÇ æóãóÇ ÃóáúÍóÞóåõ ÈöæóÇÍöÏò
ãöäúåõãóÇ ãóÚó æõÌõæÏö ÇáÔøóÈóåö¿ .
Þöíáó: áöÃóäøó äóÝúíóåõ ÈöÇááøöÚóÇäö äóÕ¡ æóÅöáúÍóÇÞóåõ ÈöÇáÔøõÈúåóÉö
ÇÓúÊöÏúáóÇáñ¡ æóÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáõ áóÇ íõÓúÊóÚúãóáõ ãóÚó æõÌõæÏö ÇáäøóÕøö¡
æóíõÓúÊóÚúãóáõ ÅöÐóÇ ÇäúÝóÑóÏó.
æóÇáúÍõßúãõ ÇáËøóÇáöËõ ÇáúãõÓúÊóÝóÇÏõ ãöäúåóÇ: Ãóäøó æóáóÏó ÇáÒøöäóÇ áóÇ
íóáúÍóÞõ ÈöÇáÒøóÇäöí ãÚ æÌæÏ ÇáÔÈå¡ áÃäå ÞÏ ÃÔÈå ÇáæáÏ ÔÑíßÇð¡ æÃÎÈÑ
ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Ãäå ãäå ÈÇáÔÈå æóáóãú
íõáúÍöÞúåõ Èöåö Ýöí ÇáúÍõßúãö - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ ÈÇáÕæÇÈ -.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóÇááøöÚóÇäõ Ãóäú íóÞõæáó ÇáúÅöãóÇãõ áöáÒøóæúÌö Þõáú
ÃóÔúåóÏõ ÈÇááå Åäí áãä ÇáÕÇÏÞíä ÝíãÇ ÑãíÊ Èå ÒóæúÌóÊöí ÝõáóÇäóÉó ÈöäúÊó
ÝõáóÇäò ãöäó ÇáÒøöäóÇ æóíõÔöíÑõ ÅöáóíúåóÇ Åöäú ßóÇäóÊú ÍóÇÖöÑóÉð Ëõãøó
íóÚõæÏõ ÝóíóÞõæáõåóÇ ÍóÊøóì íõßúãöáó Ðóáößó ÃóÑúÈóÚó ãóÑøóÇÊò Ëõãøó
íóÞöÝõåõ ÇáÅãÇã æíÐßÑå Çááå ÊÚÇáì æíÞæá Åäí ÃÎÝ Åöäú áóãú Êóßõäú
ÕóÏóÞúÊó Ãóäú ÊóÈõæÁó ÈöáóÚúäóÉö Çááøöåö ÝóÅöäú ÑóÂåõ íõÑöíÏõ Ãóäú
íõãúÖöíó ÃóãúÑó ãóäú íóÖóÚõ íóÏóåõ Úóáóì Ýöíåö æóíóÞõæáõ Åöä Þóæúáóßó
æóÚóáóíøó áóÚúäóÉõ Çááøóåö Åöäú ßõäúÊõ ãöäó ÇáúßóÇÐöÈöíäó ãõæÌöÈóÉñ
ÝóÅöäú ÃóÈöí ÊóÑóßóåõ æóÞóÇáó Þõáú æóÚóáóíøó áóÚúäóÉõ Çááøóåö Åöäú
ßõäúÊõ ãöäó ÇáúßóÇÐöÈöíäó ÝöíãóÇ ÑóãóíúÊõ Èöåö ÝõáóÇäóÉó ãöäó ÇáÒøóäóÇ
".
ÞóÇáó ÇáãÇæÑÏí: æåÐå ÕöÝóÉõ ÇááøöÚóÇäö¡ æóåõæó Ãóäú íóÈúÏóÃó ÈöáöÚóÇäö
ÇáÒøóæúÌö ÞóÈúáó áöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌóÉö¡ áöÃóäøó ßöÊóÇÈó Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡
æóÓõäøóÉó ÑóÓõæáöåö æóÑóÏóÇ Èöåö¡ ÝóÅöäú ÞóÏøóãó áöÚóÇäó ÇáÒøóæúÌóÉö
áóãú íõÚúÊóÏøó Èöåö æóÇÚúÊóÏøó Èöåö ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó æóåóÐóÇ ÎóØóÃñ¡
áöÃóäøó áöÚóÇäó ÇáÒøóæúÌö ÅöËúÈóÇÊñ áöÞóÐúÝöåö¡ æóáöÚóÇäó ÇáÒøóæúÌóÉö
äóÝúíñ áöãóÇ ÃóËúÈóÊóåõ ÇáÒøóæúÌõ Ýóáóãú íóÌõÒú ÅöáøóÇ Ãóäú íóßõæäó
ÈóÚúÏó ÅöËúÈóÇÊöåö¡ ÝíÈÏà ÇáÅãÇã ÈÇáÒæÌ¡ Ãæ ãä íÓÊäíÈå ÇáúÅöãóÇãõ ãöäó
ÇáúÍõßøóÇãö ÝóíóÞõæáõ áóåõ: Þõáú ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö Åöäøóäöí áöãöäó
ÇáÕøóÇÏöÞöíäó ÝöíãóÇ ÑóãóíúÊõ Èöåö ÒóæúÌóÊóíú ÝõáóÇäóÉó ÈöäúÊó ÝõáóÇäò
ãöäó ÇáÒøöäóÇ ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ÛóÇÆöÈóÉð Úóäú ãóÞóÇãöåö¡ ÅöãøóÇ ÈöãóæúÊò¡
Ãóæú ÈöÍóíúÖò Ãóæú ßõÝúÑò¡ æóÞóÝóÊú áöÃóÌúáöåöãóÇ Úóáóì ÈóÇÈö
ÇáúãóÓúÌöÏö ÓóÞóØó Íõßúãõ ÇáúÅöÔóÇÑóÉö ÅöáóíúåóÇ áöáúÛóíúÈóÉö¡ æóÑóÝóÚó
Ýöí äóÓóÈöåóÇ ÈóÚúÏó ÐößúÑö ÇáÒøóæúÌöíøóÉö áöãóÇ ÊóÊóãóíøóÒõ Èöåö Úóäú
ÛóíúÑöåóÇ æóáóÇ íõÔóÇÑößõåóÇ Ýöíåö ÃóÍóÏñ ÓöæóÇåóÇ áöíóäúÊóÝöíó
ÇáöÇÍúÊöãóÇáõ Ýöí ÊóæúÌöíåö ÇááøöÚóÇäö ÅöáóíúåóÇ.
(11/57)
(ÈÇÈ ßíÝ ÇááÚÇä) ãä
ßÊÇÈ ÇááÚÇä æÇáØáÇÞ æÃÍßÇã ÇáÞÑÂä)
ÞÇá ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ: " æóáóãøóÇ Íóßóì Óóåúá ÔåæÏ
ÇáãÊáÇÚäíä ãÚ ÍÏÇËÊå æÍßÇå ÇÈä ÚãÑ ÑÖí Çááå ÚäåãÇ ÇÓúÊóÏúáóáúäóÇ Úóáóì
Ãóäøó ÇááøöÚóÇäó áóÇ íóßõæäõ ÅöáøóÇ ÈãÍÖÑ ãä ØÇÆÝÉ ãä ÇáãÄãäíä áÃäå áÇ
íÍÖÑ ÃãÑÇð íÑíÏ ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÓÊÑå æáÇ
íÍÖÑå ÅáÇ æÛíÑå ÍÇÖÑ áå æßÐáß ÌãíÚ ÍÏæÏ ÇáÒäÇ íÔåÏåÇ ØÇÆÝÉ ãä ÇáãÄãäíä
ÃÞáåã ÃÑÈÚÉ áÃäå áÇ íÌæÒ Ýí ÔåÇÏÉ ÇáÒäÇ ÃÞá ãäåã æåÐÇ íÔÈå Þæá Çááå
ÊÚÇáì Ýí ÇáÒÇäííä {æáíÔåÏ ÚÐÇÈåãÇ ØÇÆÝÉ ãä ÇáãÄãäíä} æÝí ÍßÇíÉ ãä Íßì
ÇááÚÇä Úä ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÌãáÉ ÈáÇ ÊÝÓíÑ
Ïáíá Úáì Ãä Çááå ÊÚÇáì áãÇ äÕÈ ÇááÚÇä ÍßÇíÉ Ýí ßÊÇÈå ÝÅäãÇ áÇÚä - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Èíä ÇáãÊáÇÚäíä ÈãÇ Íßì Çááå ÊÚÇáì Ýí
ÇáÞÑÂä ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÞóÏú ãóÖóì ÇáúßóáóÇãõ Ýöí ÊóÛúáöíÙö ÇááøöÚóÇäö
ÈöÍõÖõæÑö ÇáøóÐöíäó ÃóÞóáøõåõãú ÃóÑúÈóÚóÉñ ÈöãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ Ýöí
ÇáÏøóáöíáö. æóßóÐóáößó ÓóÇÆöÑõ ÇáúÍõÏõæÏö ÇáøóÊöí íóÎúÝóì ÃóËóÑõåóÇ
ÈóÚúÏó ÇáöÇÓúÊöíÝóÇÁö ßóÍóÏøö ÇáÒøöäóÇ¡ æóÇáúÞóÐúÝö ÝóáóãøóÇ áóãú
íóËúÈõÊú ÅöáøóÇ ÈöÃóÑúÈóÚóÉò ßóÇáÒøöäóÇ¡ ßóÇäó ÃóÞóáøó ãóäú ÔóåöÏó
ÍóÏøóåõ ÃóÑúÈóÚóÉñ¡ æóãóÇ íóËúÈõÊõ ÈöÔóÇåöÏóíúäö ßóÇáúÞóÐúÝö¡
ÝóÇáÔøóÇåöÏóÇäö ÃóÞóáøõ ãóäú íóÍúÖõÑõ ÇÓúÊöíÝóÇÄåõ¡ ÝóÃóãøóÇ ãóÇ
íóÙúåóÑõ ÃóËóÑõåõ ÈóÚúÏó ÇáöÇÓúÊöíÝóÇÁö ßóÇáúÞóØúÚö Ýöí ÇáÓÑÞÉ¡ ÝáíÓ
íÄãÑ Ýí ÇÓÊíÝÇÄå ÈÍÖæÑ ÇáÔåæÏ¡ áÃä ÔæÇåÏ ÇÓÊíÝÇÄå ÊõÛúäöí Úóäö
ÇáÔøóåóÇÏóÉö. æóÅöäú ßóÇäóÊú ÍóÇÖöÑóÉð ÃóÔóÇÑó ÅöáóíúåóÇ¡ æóåóáú
íóÍúÊóÇÌõ ãóÚó ÇáúÅöÔóÇÑóÉö Åöáóì ÐößúÑö ÇáöÇÓúãö æóÇáäøóÓóÈö Ãóãú áóÇ¿
Úóáóì ËóáóÇËóÉö ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÇáúÚóÈøóÇÓö Èúäö ÓõÑóíúÌò: Ãóäøóåõ
íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞúÊóÕöÑó Úóáóì ÇáúÅöÔóÇÑóÉö ãóÚó ÐößúÑö ÇáÒøóæúÌöíøóÉö¡
æóáóÇ íóÍúÊóÇÌõ Åöáóì ÐößúÑö ÇáöÇÓúãö æóÇáäøóÓóÈö ßóÇáÔøóåóÇÏóÉö¡
ÝóíóÞõæáõ: ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö Åöäøöí áöãöäó ÇáÕøóÇÏöÞöíäó ÝöíãóÇ
ÑóãóíúÊõ Èöåö ÒóæúÌóÊöí åóÐöåö ãöäó ÇáÒøöäóÇ¡ Ýóíóßõæäõ ãõÞúÊóÕöÑðÇ
Úóáóì ÔóÑúØóíúäö ÇáÒøóæúÌöíøóÉö æóÇáúÅöÔóÇÑóÉö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ íóÍúÊóÇÌõ ãóÚó ÐößúÑö ÇáÒøóæúÌöíøóÉö
æóÇáúÅöÔóÇÑóÉö Åöáóì ÔóÑúØò ËóÇáöËò åõæó ÇáöÇÓúãõ Ïõæäó ÇáäøóÓóÈö
ÝóíóÞõæáõ: ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö Åöäøöí áöãöäó ÇáÕøóÇÏöÞöíäó ÝöíãóÇ
ÑóãóíúÊõ Èöåö ÒóæúÌóÊóíú ÝõáóÇäóÉð åóÐöåö ãöäó ÇáÒøöäóÇ áöíóÊóæóÌøóåó
ÇááøöÚóÇäõ Åöáóì ÍóÇÖöÑò ãõÓóãøðì¡ áöÃóäøóåõ áÇ íÍÖÑ ãÚåÇ ãä íÌæÒ Ãä
ÊäÕÑÝ ÇáÅÔÇÑÉ Åáíå.
(11/58)
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó Þóæúáõ
ÃóÈöí ÍóÇãöÏò ÇáúãóÑúæóÒöíøö¡ æóÍóßóÇåõ Ýöí ÌóÇãöÚöåö ÇáøóÐöí äóÞóáó
Ýöíåö ãóäúÕõæÕóÇÊö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Åäøóåõ íóÍúÊóÇÌõ ãóÚó ÐößúÑö
ÇáÒøóæúÌöíøóÉö æóÇáöÇÓúãö æóÇáúÅöÔóÇÑóÉö Åöáóì ÔóÑúØò ÑóÇÈöÚò æóåõæó
ÇáäøóÓóÈõ ÝóíóÞõæáõ: ÒóæúÌóÊóíú ÝõáóÇäóÉõ ÈöäúÊõ ÝõáóÇäò åóÐöåö áöÃóäøó
ÇááøöÚóÇäó ãóæúÖõæÚñ Úóáóì ÇáÊøóÃúßöíÏö æóäóÝúíö ÇáöÇÍúÊöãóÇáö ÝóÅöÐóÇ
ÊóÞóÑøóÑó ãóÇ íóÐúßõÑõåõ ÇáÒøóæúÌõ Ýöí ÇáÔøóåóÇÏóÉö ÇáúÃõæáóì ãöäú
áöÚóÇäöåö¡ ÃóãóÑóåõ ÇáúÍóÇßöãõ Ãóäú íõßóÑøöÑó Ðóáößó ÃóÑúÈóÚó ãóÑøóÇÊò
ãõÊóæóÇáöíóÇÊò íõÚöíÏõ Ýöí ßõáøö ãóÑøóÉò ãöäúåóÇ ãöËúáó ãóÇ ÞóÇáóåõ Ýöí
ÇáúÃõæáóì¡ ÝóÅöÐóÇ Ãóßúãóáó ÃÑÈÚÇð íÞíÊ ÇáúÎóÇãöÓóÉõ æóåöíó ÇááøóÚúäóÉõ¡
ÝóæóÞóÝóåõ ÞóÈúáóåóÇ æóæóÚóÙóåõ¡ æóÐóßøóÑóåõ Çááøóåó ÊóÚóÇáóì¡
æóÎóæøóÝóåõ ãöäú ÚöÞóÇÈöåö¡ æóÃóÚúáóãóåõ Ãóäøó ÇáúÎóÇãöÓóÉó åöíó
ÇááøóÚúäóÉõ ÇáúãõæÌöÈóÉõ¡ æóÅöäøöí ÃóÎóÇÝõ Åöäú ßõäúÊó ßóÇÐöÈðÇ Ãóäú
ÊóÈõæÁó ÈöáóÚúäóÉö Çááøóåö æóÃóáöíãö ÚöÞóÇÈöåö¡ æóÃóãóÑó ÑóÌõáðÇ Ãóäú
íóÖóÚó íóÏóåõ Úóáóì Ýöíåö ÍóÊøóì áóÇ íõÓúÑöÚó ÅöáóíúåóÇ¡ ÝóÅöäú ÑóÂåõ
íõÑöíÏõ Ãóäú íóãúÖöíó Ýöí áöÚóÇäöåö áóÇ íóÑúÌöÚõ Úóäúåõ¡ ÞóÇáó áóåõ:
Þõáú æóÚóáóíøó áóÚúäóÉõ Çááøóåö Åöäú ßõäúÊõ ãöäó ÇáúßóÇÐöÈöíäó ÝöíãóÇ
ÑóãóíúÊõåóÇ Èöåö ãöäó ÇáÒøöäóÇ¡ ÝóÅöÐóÇ ÞóÇáóåóÇ ÝóÞóÏú Ãóßúãóáó ÈöåóÇ
ÌóãöíÚó áöÚóÇäöåö ãóÇ áóãú íóßõäú äóÓóÈðÇ íõÑöíÏõ äóÝúíóåõ.
ÝóÅöäú ßóÇäó äóÓóÈðÇ íõÑöíÏõ äóÝúíóåõ ÞóÇáó: Ýöí ßõáøö æóÇÍöÏóÉò ãöäó
ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö ÇáúÃóÑúÈóÚö æóÇááøóÚúäóÉö ÇáúÎóÇãöÓóÉö: æóÃóäøó åóÐóÇ
ÇáúæóáóÏó æóÃóÔóÇÑó Åöáóíúåö Åöäú ßóÇäó ÍóÇÖöÑðÇ ãöäú ÒöäðÇ æóãóÇ åõæó
ãöäøöí.
æóÅöäú ßóÇäóÊú ÐóÇÊó Íóãúáò ÞóÇáó: æóÃóäøó ÍóãúáóåóÇ áóÍóãúáñ ãöäú ÒöäðÇ
ãóÇ åõæó ãöäøöí ÝóÊóÖóãøóäó äóÝúíõ ÇáäøóÓóÈö Ýöí áöÚóÇäöåö ÔóÑúØóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÅöÖóÇÝóÊõåõ Åöáóì ÇáÒøöäóÇ.
æóÇáËøóÇäöí: äóÝúíõåõ Úóäúåõ¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÖöíÝóåõ Åöáóì
ÇáÒøóÇäöí Åöäú ßóÇäó ÞóÏú ÓóãøóÇåõ Ýöí áöÚóÇäöåö Úóáóì ãóÇ ÓóäóÐúßõÑõåõ
Ýöíãóäú íõÓóãøóì Ýöí ÇáúÞóÐúÝöº áöÃóäøó æóáóÏó ÇáÒøöäóÇ áóÇ íáÍÞ ÈÇáÒÇä
Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÖóÇÝó Åöáóíúåö.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ÝÑÛ ãä áÚÇä ÇáÒæÌ Úáì ãÇ æÕÝäÇå ÃóÌúáóÓóåõ æóÃóÞóÇãó ÇáÒøóæúÌóÉó
Ýöí ãóÞóÇãöåö æóÞóÇáó áóåóÇ: Þóæúáöí ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö Åäøó ÒóæúÌöí
åóÐóÇ áóãöäó ÇáúßóÇÐöÈöíäó ÝöíãóÇ ÑóãóÇäöí Èöåö ãöäó ÇáÒøöäóÇ¡ æóåóáú
íõÍúÊóÇÌõ ãóÚó ÐößúÑö ÇáÒøóæúÌöíøóÉö æóÇáúÅöÔóÇÑóÉö Åöáóì ÐößúÑö
ÇáöÇÓúãö æóÇáäøóÓóÈö Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ ãöäó ÇáúÃóæúÌõåö
ÇáËøóáóÇËóÉö.
ÅöáøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÛóÇÆöÈðÇ ÝóáóÇ ÈõÏøó ãöäú ÐößúÑö ÇÓúãöåö æóäóÓóÈöåö
ÈöãóÇ íóÊóãóíøóÒõ Èöåö Úóäú ÛóíúÑöåö æóáóÇ íõÔóÇÑößõåõ Ýöíåö ÃóÍóÏñ¡
ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáÒøóæúÌõ ÞóÏú äóÝóì ÈöáöÚóÇäöåö äóÓóÈðÇ Ýóåóáú ÊõÄúãóÑõ
ÈöÐößúÑöåö Ýöí áöÚóÇäöåóÇ Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÇáúÈóÛúÏóÇÏöíøöíäó ÅäøóåóÇ áóÇ ÊóÐúßõÑõåõ Ýöí
áöÚóÇäöåóǺ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ÈöÐößúÑöåö Ýöí áöÚóÇäöåóÇ Íõßúãñ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÇáúÈóÕúÑöíøöíäó ÊóÐúßõÑõåõ Ýöí
áöÚóÇäöåóÇ áöÊõÞóÇÈöáó ÇáÒøóæúÌó Úóáóì ãóËóáö áöÚóÇäöåö Ýöí äóÝúíö ãóÇ
ÃóËúÈóÊó ãöäó ÇáÒøöäóÇ æóÅöËúÈóÇÊö ãóÇ äóÝóì ãöäó ÇáäøóÓóÈöº áöÃóäøó
ÇáÒøóæúÌó íóÞõæáõ: ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö Ãóäøöí
(11/59)
áãä ÇáÕÇÏÞíä ÝíãÇ ÑãíÊåÇ Èå ãä ÇáÒäÇ¡
æóÃóäøó åóÐóÇ ÇáúæóáóÏó ãöäú ÒöäðÇ ãóÇ åõæó ãäí¡ ÝÃËÈÊ ÇáÒäÇ æäÝí ÇáäÓÈ¡
æåæ ÊóÞõæáõ: ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö Ãóäøóåõ áóãöäó ÇáúßóÇÐöÈöíäó ÝöíãóÇ
ÑóãóÇäöí Èöåö ãöäú åóÐóÇ ÇáÒøöäóÇ¡ æóÃóäøó åóÐóÇ ÇáúæóáóÏó ãöäúåõ ãóÇ
åõæó ãöäú ÒöäðÇ¡ ÝóäóÝóÊö ÇáÒäÇ æÃËÈÊ ÇáúæóáóÏó¡ ÝóÅöÐóÇ ÞóÇáóÊú Ðóáößó
Ýöí ÇáÔøóåóÇÏóÉö ÇáúÃõæáóì¡ ÃóãóÑóåóÇ Ãóäú ÊõÚöíÏó Ðóáößó ÃóÑúÈóÚó
ãóÑøóÇÊò¡ ÝóÅöÐóÇ ÃóßúãóáóÊö ÇáÑøóÇÈöÚóÉó æóÞóÝóåóÇ¡ æóæóÚóÙóåóÇ
ÈöãöËúáö ãóÇ æóÚóÙó Èöåö ÇáÒøóæúÌó¡ æóÃóãóÑó ÑóÌõáðÇ ãöäú Ðóæöí
ãóÍóÇÑöãöåóÇ Ãóäú íóÖóÚó íóÏóåõ Úóáóì ÝóãöåóÇ Ýöí ÇáúÎóÇãöÓóÉö
áöÊóÑúÌöÚó ÚóäúåóÇ æóáóÇ ÊõÓúÑöÚó ÅöáóíúåóÇ ÝóÅöäú áóãú íóßõäú áóåóÇ Ðõæ
ãóÍúÑóãò ÃóãóÑó ÇãúÑóÃóÉð ÈöÐóáößó¡ ÝóÅöäú ÑóÂåóÇ ÊõÑöíÏõ ÅöÊúãóÇãóåõ¡
ÞóÇáó áóåóÇ Ýöí ÇáúÎóÇãöÓóÉö: Þóæúáöí æóÚóáóíøó ÛóÖóÈõ Çááøóåö Åöäú
ßóÇäó ÒóæúÌöí åóÐóÇ ãöäó ÇáÕøóÇÏöÞöíäó ÝöíãóÇ ÑóãóÇäöí Èöåö ãöäó
ÇáÒøöäóÇ æóÃóäøó åóÐóÇ ÇáúæóáóÏó áóíúÓó ãäú ÒöäðÇ ÝóÅöÐóÇ ÞóÇáóÊö
ÇáúÎóÇãöÓóÉó ÝóÞóÏú ÃóßúãóáóÊú áöÚóÇäóåóÇ æóÃóÓúÞóØóÊú Èöåö ãóÇ æóÌóÈó
ÚóáóíúåóÇ ãöäú ÍóÏøö ÇáÒøöäóÇ ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö¡ æóáóãú íóÊóÚóáøóÞú
Èöåö Óöæóì ÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö ÚóäúåóÇ ÚöäúÏóäóÇ¡ æóÅöäú ÌóÚóáóåõ ãóÇáößñ
æóÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÔóÑúØðÇ Ýöí æõÞõæÚö ÇáúÝõÑúÞóÉö Úóáóì ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇ
ãöäó ÇáúÎöáóÇÝö ãóÚóåõãóÇ.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöäú ÎóÇáóÝó ÇáúÍóÇßöãõ Ýöí áöÚóÇäöåöãóÇ ãóÇ æóÕóÝúäóÇ¡ ÇÔúÊóãóáó
ÎöáóÇÝõåõ Úóáóì ÃóÑúÈóÚóÉö ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íõÎóÇáöÝó Ýöí áóÝúÙö ÇáÔøóåóÇÏóÉö ÝóíóÃúãõÑóåõãóÇ
ÈóÏóáðÇ ãöäú ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö¡ Ãóäú íóÞõæáóÇ: ÃõÞúÓöãõ ÈöÇááøóåö Ãóæú
ÃóÍúáöÝõ ÈöÇááøóåö¡ Ãóæú Ãõæáöí ÈöÇááøóåö¡ ÝóÝöí ÌóæóÇÒöåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íõÌúÒöÆõ áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ãõÎóÇáóÝóÉõ ÇáäøóÕøö æóÊóÛúáöíÙõ ÇáÔøóåóÇÏóÉö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ íõÌúÒöÆõ áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇááøöÚóÇäó íóãöíäñ ÝóßóÇäó ÃóáúÝóÇÙõ ÇáúÃóíúãóÇäö
Èöåö ÃóÎóÕøó.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáÔøóåóÇÏóÉó ßöäóÇíóÉñ æóÇáúíóãöíäó ÕóÑöíÍñ.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íõÎóÇáöÝó ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí áóÝúÙö ÇááøóÚúäö
æóÇáúÛóÖóÈö Ýöí ÇáúÎóÇãöÓóÉö¡ æóåõæó Úóáóì ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóÚúÏöáó Úóäú áóÝúÙöåöãóÇ Åöáóì ÛóíúÑöåöãóÇ¡ ÝóíóÞõæáõ
ÈóÏóáðÇ ãöäó ÇááøóÚúäóÉö Ýöí ÇáÒøóæúÌö ÇáúÅöÈúÚóÇÏó¡ æãä ÇáÛÖÈ Ýí
ÇáÒæÌÉ¡ ÇáÓÎØ¡ ÝáÇ íÌÒíå áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áöÊóÛúíöíÑö ÇáäøóÕøö.
æóÇáËøóÇäöí: áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÕóÇÑó ÈöÇáäøóÕøö ÕóÑöíÍðÇ ÝóÕóÇÑó ãóÇ
ÓöæóÇåõ ßöäóÇíóÉð æóÅöäú æóÇÝóÞó ãóÚúäóÇåõ.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóäúÞõáó ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ãöäú
ÌöåóÊöåö Åöáóì ÇáúÌöåóÉö ÇáúÃõÎúÑóì¡ ÝóíóäúÙõÑó Ýöíåö¡ ÝóÅöäú äóÞóáó
ÇááøóÚúäó ãöäó ÇáÒøóæúÌö Åöáóì ÇáÒøóæúÌóÉö ÍóÊøóì ÞóÇáóÊú: æóÚóáóíøó
áóÚúäóÉõ Çááøóåö ÈóÏóáðÇ ãöäú ÞóæúáöåóÇ æÚóáóíøó ÛóÖóÈõ Çááøóåö áóãú
íóÌõÒúº áöÃóäøó ÇáúÛóÖóÈó ÃóÛúáóÙõ ãöäó ÇááøóÚúäöº áöÃóäøó ÇáúÛóÖóÈó
ÇäúÊöÞóÇãñ æóÇááøóÚúäó
(11/60)
ÅöÈúÚóÇÏñ¡ æóßõáøõ ãõäúÊóÞóãò ãöäúåõ
ãõÈúÚóÏñ¡ æóáóíúÓó ßõáøõ ãõÈúÚóÏò ãõäúÊóÞóãðÇ ãöäúåõ¡ ÝóÕóÇÑó ÇáúÛóÖóÈõ
ÃóÛúáóÙó¡ æóáöÐóáößó ÛóáõÙó Èöåö áöÚóÇäõ ÇáÒøóæúÌóÉö áöÃóäøó ÇáÒøöäóÇ
ãöäúåóÇ ÃóÞúÈóÍõ æóÇáúãóÚóÑøóÉó ãöäúåóÇ ÃóÝúÖóÍõ.
æóÅöäú äóÞóáó ÇáúÛóÖóÈó Åöáóì ÇáÒøóæúÌö ÍóÊøóì ÞóÇáó: æóÚóáóíøó ÛóÖóÈõ
Çááøóåö¡ ÈóÏóáðÇ ãöäú Þóæúáöåöº æóÚóáóíøó áóÚúäóÉõ Çááøóåö ÝóÝöí
ÅöÌúÒóÇÆöåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íõÌúÒöÆõ áöãõÎóÇáóÝóÉö ÇáäøóÕøö.
æóÇáËøóÇäöí: íõÌúÒöÆõ¡ áöÃóäøóåõ ÃóÛúáóÙõ ãöäó ÇáäøóÕøö ãóÚó ÏõÎõæáöåö
Ýöíåö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íõÎóÇáöÝó ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí ÊóÑúÊöíÈö
ÇááøóÝúÙö ÝóíóÌúÚóáó ãóÇ Ýöí ÇáúÎóÇãöÓóÉö ãöäó ÇááøóÚúäö æóÇáúÛóÖóÈö
ÞóÈúáó ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö Ãóæú Ýöí ÊóÖóÇÚöíÝöåóÇ ÝóÝöí ÌóæóÇÒöåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íõÌúÒöÆõåõ áöãõÎóÇáóÝóÉö ÇáÊøóÑúÊöíÈö Ýöíåö.
æóÇáËøóÇäöí: íõÌúÒöÆõåõ áöæõÌõæÏö ÇáÊøóÛúáöíÙö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: Ãóäú íõÎóÇáöÝó ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí ÇáúÚóÏóÏö¡ ÝóÅöäú
ßóÇäó ÎöáóÇÝõåõ Ýöí ÇáÒøöíóÇÏóÉö ÝóÒóÇÏó Úóáóì ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö ÇáúÃóÑúÈóÚö
ÎóÇãöÓóÉð¡ Ãóæú Úóáóì ÇááøóÚúäóÉö æóÇáúÛóÖóÈö Ýí ÇáÎÇãÓÉ ÓÇÏÓÉ¡ ÝÞÏ ÃÓÇÁ
æÃÌÒÇÁ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÎöáóÇÝõåõ Ýöí ÇáäøõÞúÕóÇäö ÝóÊóÑóßó ÈóÚúÖó
ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö ÇáúÃóÑúÈóÚö¡ Ãóæú ÊóÑóßó ÇáúÎóÇãöÓóÉó Ýöí ÇááøóÚúäö
æóÇáúÛóÖóÈö áóãú íóÌõÒú æóáóãú íóÊóÚóáøóÞú ÈöãóÇ ÇÞúÊóÕóÑó Úóáóíúåö
ÔóíúÁñ ãöäú ÃóÍúßóÇãö ÇááøöÚóÇäö¡ ÓóæóÇÁñ ÊóÑóßó ÃóßúËóÑóåõ Ãóæú
ÃóÞóáøóåõ¡ æóíõäúÞóÖõ Íõßúãõåõ Ýöíåö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: Åöäú ÊóÑóßó ÃóÞóáøóåõ ÃóÌúÒóÃóåõ æóÅöäú ÃÓÇÁ¡
æáÇ íäÞÖ Íõßúãõåõ ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇááøöÚóÇäó ãöãøóÇ ÇÎúÊõáöÝó Ýöí æõÞõæÚö ÇáúÝõÑúÞóÉö
Èöåö¡ æóãóÇ ÇÓúÊóÞóÑøó Ýíå ÇáÎáÇÝ ÓÇÚ Ýöíåö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ¡ æóÇáúÍõßúãõ
ÅöÐóÇ äóÝóÐó ÈöÇÌúÊöåóÇÏò ãõÓóæøóÛò áóãú íõäúÞóÖú.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÅöÏúÑóÇßó ãõÚúÙóãö ÇáÔøóíúÁö íóÞõæãõ ãóÞóÇãó
ÅöÏúÑóÇßö ÌóãöíÚöåö¡ ßóãóäú ÃóÏúÑóßó ÇáúÅöãóÇãó ÑóÇßöÚðÇ ßóÇäó Ýöí
ÇáöÇÚúÊöÏóÇÏö ÈöÇáÑøóßúÚóÉö ßóÇáúãõÏúÑößò áóåõ ãõÍúÑöãðÇ¡ ßóÐóáößó
ÃóßúËóÑõ ÇááøöÚóÇäö íóÌõæÒõ Ãóäú íóÞõæãó ãóÞóÇãó ÌóãöíÚöåö æóÏóáöíáõäóÇ
Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóíóÏúÑóÃõ ÚóäúåóÇ ÇáúÚóÐóÇÈó Ãóäú ÊóÔúåóÏó ÃóÑúÈóÚó
ÔóåóÇÏóÇÊò ÈöÇááøóåö Åöäøóåõ áãä ÇáßÇÐÈíä æóÇáúÎóÇãöÓóÉó Ãóäøó ÛóÖóÈó
Çááøóåö ÚóáóíúåóÇ Åöäú ßóÇäó ãöäó ÇáÕøóÇÏöÞöíäó} [ÇáäæÑ: 8¡ 9] ÝóÚóáøóÞó
ÇáúÍõßúãó Ýöíåö ÈöÎóãúÓò Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÚóáøóÞó ÈöÃóÞóáøó ãöäúåóÇ¡
áöÃóäøóåõ íóÕöíÑõ äóÓúÎðÇ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõäúÓóÎó ÇáúÞõÑúÂäõ
ÈöÇáöÇÌúÊöåóÇÏö¡ æóáöÃóäøó ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó - áóÇÚóäó Èóíúäó ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö æóÇãúÑóÃóÊöåö æóÈóíúäó
åöáóÇáö Èúäö ÃõãóíøóÉó æóÇãúÑóÃóÊöåö ÈöÎóãúÓò Ëõãøó ÝóÑøóÞó¡ æóÇáúÍõßúãõ
ÅöÐóÇ ÚõáøöÞó ÈöÓóÈóÈò ÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóßõæäó ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì ÓóÈóÈöåö¡
æóáöÃóäøó ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑó ãöäó ÇááøöÚóÇäö Úóáóì ÈóÚúÖöåö íóãúäóÚõ ãöäú
ËõÈõæÊö Íõßúãöåö ßóÇáöÇÞúÊöÕóÇÑö Úóáóì ÃóÞóáøöåö¡ æóáöÃóäøó ÇáúÍõßúãó
ÅöÐóÇ ÊóÚóáøóÞó ÈöÚóÏóÏò áóãú íóÊóÚóáøóÞú ÈöÈóÚúÖöåö ßóÃóÚúÏóÇÏö
ÇáÑøóßóÚóÇÊö ÝóßóÐóáößó ÃóÚúÏóÇÏõ ÇááøöÚóÇäö¡ æóáöÃóäøó ãóÇ ÔõÑöÚó
ÚóÏóÏõåõ Ýöí ÏóÑúÁö ÇáúÍóÏøö áóãú íóÌõÒö ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ ãöäúåõ Úóáóì
ÈóÚúÖöåö ßóÇáÔøóåóÇÏóÉöº æóáöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó ÅöãøóÇ Ãóäú
(11/61)
íóßõæäó íóãöíäðÇ¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú
íóÞúÊóÕöÑó Úóáóì ÈóÚúÖö ãóÇ ÔõÑöÚó ÝöíåóÇ ãöäó ÇáúÚóÏóÏö ßóÇáúÞóÓóÇãóÉö¡
Ãóæú íóßõæäó ÔóåóÇÏóÉð ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ Úóáóì ÈóÚúÖö
ÚóÏóÏöåóÇ ßóÓóÇÆöÑö ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ ÚóãøóÇ ÐóßóÑõæåõ ãöäú Ãóäøó ÍõÕõæáó ÇáöÇÎúÊöáóÇÝö
ãõÓóæøöÛñ áöáöÇÌúÊöåóÇÏö¡ Ýóåõæó Ãóäøó ÇáúÅöÌúãóÇÚó ãõäúÚóÞöÏñ Úóáóì
ÇáúÎóãúÓö æóÅöäøóãóÇ ÇáöÇÎúÊöáóÇÝõ Ýöí æõÞõæÚö ÇáúÝõÑúÞóÉö ÈöåóÇ Ãóæú
ÈöãóÇ ÈóÚúÏóåóÇ æóãóÇ ÇäúÚóÞóÏó ÇáúÅöÌúãóÇÚõ Úóáóíúåö áóãú íóÓõÛö
ÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ Ýöíåö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Ãóäøó ÅöÏúÑóÇßó ãõÚúÙóãö ÇáÔøóíúÁö íóÞõæãõ
ãóÞóÇãó ÅöÏúÑóÇßö ÌóãöíÚöåö Ýóåõæó Ãóäøóåõ ÝóÇÓöÏñ ÈöÅöÏúÑóÇßö ËóáóÇËö
ÑóßóÚóÇÊò ãöäú ÃóÑúÈóÚò áóÇ íóÞõæãõ ãóÞóÇãó ÅöÏúÑóÇßö ÇáúÃóÑúÈóÚö
ÅöäøóãóÇ ÃóÏúÑóßó ÇáúÅöãóÇãó ÇáÑøóßúÚóÉó ÇáúÃóæúáóì ÈöÅöÏúÑóÇßö
ÃóßúËóÑöåóǺ áöÃóäøóåõ ÊóÍóãøóáó Úóäúåõ ãóÇ ÝóÇÊóåõ ãöäúåóÇ æóÞóÇãó
ãóÞóÇãóåõ ÝöíåóÇ¡ æóáöÐóáößó áóæö ÇäúÝóÑóÏó ÈöåóÇ ãöäú ÛóíúÑö ÅöãóÇãò áã
íÏÑßåÇ æÇááå ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóÅöäú ÞóÐóÝóåóÇ ÈöÃóÍóÏò íõÓóãøöíåö ÈöÚóíúäöåö æóÇÍöÏðÇ
Ãóæö ÇËúäóíúäö Ãóæú ÃóßúËóÑó ÞóÇáó ãóÚó ßõáøö ÔóåóÇÏóÉò Åäí áãä ÇáÕÇÏÞíä
ÝíãÇ ÑãíÊåÇ Èå ãä ÇáÒäÇ ÈÝáÇä Ãæ ÝáÇä æÞÇá ÚäÏ ÇááÚÇä æóÚóáóíøó áóÚúäóÉõ
Çááøóåö Åöäú ßõäúÊõ ãöäó ÇáúßóÇÐöÈöíäó ÝöíãóÇ ÑóãóíúÊõåóÇ Èöåö ãöäó
ÇáÒøöäóÇ ÈöÝõáóÇäò Ãóæú ÈöÝõáóÇäò æóÝõáóÇäò ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó¡ ÅöÐóÇ Óóãøóì Ýöí ÞóÐúÝö
ÒóæúÌóÊöåö ÇáÒøóÇäöíó ÈöåóÇ¡ ÝÞÇá: ÒäÇ Èößö ÝõáóÇäñ ÓóÞóØó ÍóÏøõ
ÇáúÞóÐúÝö Úóäúåõ ÅöÐóÇ ÐóßóÑóåõ Ýöí áöÚóÇäöåö Úóáóì ãóÇ æóÕóÝóåõ
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: áóÇ íóÓúÞõØõ ÍóÏøõ ÞóÐúÝöåö ÈöÐößúÑöåö Ýöí
áöÚóÇäöåö¡ ÝóÅöäú ÞóÏøóãóÊö ÇáÒæÌÉ ÇáãØÇáÈÉ ÝáÇÚä ãåÇ ÍõÏøó ÈóÚúÏóåõ
áöáúÃóÌúäóÈöíøö¡ æóÅöäú ÞóÏøóãó ÇáúÃóÌúäóÈöíøõ ÇáúãõØóÇáóÈóÉó ÝóÍõÏøó
áóåõ áóãú íõáóÇÚöäú ãöäú ÒóæúÌóÊöåö¡ æóÈóäóÇåõ Úóáóì ÃóÕúáöåö Ýöí Ãóäøó
ÇáúãóÍúÏõæÏó Ýöí ÞóÐúÝò áÇ íáÇÚä¡ æÇÓÊÏá Úáì Ãä ÍÏ íÞÐÝå áöáúÃóÌúäóÈöíøö
áóÇ íóÓúÞõØõ ÈöáöÚóÇäöåö¡ ÈöÚõãõæãö Þóæúáö Çááøóåö ÊÚÇáì: {æÇáÐíä íÑãæä
ÇáãÍÕäÇÊ} áöÃóäøó ÞóÐúÝó ÇáúÃóÌúäóÈöíøö áóÇ íóÓúÞõØõ ÍóÏøõåõ
ÈöÇááøöÚóÇäö ßóãóÇ áóæú ÃóÝúÑóÏóåõ ÈöÇáúÞóÐúÝö¡ æóáöÃóäøóåõ áóæú ÞóÇáó
áöÒóæúÌóÊöåö æóÃóÌúäóÈöíøò: ÒóäóíúÊõãóÇ áóãú íóÓúÞõØú ÞóÐúÝõ
ÇáúÃóÌúäóÈöíøö ÈöÇááøöÚóÇäö¡ ßóÐóáößó áóæú ÞóÇáó: ÒóäóíúÊö Èöåö.
æóÏóáöíáõäóÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÇáøóÐöíäó íóÑúãõæäó ÃóÒúæóÇÌóåõãú
æóáóãú íóßõäú ÔåÏÇÁ ÅáÇ ÃäÝÓåã ÝÔåÇÏÉ ÃÍÏåã ÃÑÈÚÉ ÔóåóÇÏóÇÊò ÈöÇááøóåö
Åöäøóåõ áóãöäó ÇáÕøóÇÏöÞöíäó} [ÇáäæÑ: 6] æóÝöí ÇáúÂíóÉö ËóáóÇËóÉõ
ÃóÏöáøóÉò:
ÃóÍóÏõåóÇ: ÊóÎúáöíÕõåõ ãöäú ÞóÐúÝöåö ÈöáöÚóÇäöåö ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóßõæäó
Úóáóì Úõãõæãöåö Ýöíãóäú íóáúÊóÚöäó ãöäúåõãú.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÌóÚóáó ÇááøöÚóÇäó ßóÇáÔøóåóÇÏóÉö ÈöÞóæúáöåö
ÊóÚóÇáóì: {æóáóãú íóßõäú áóåõãú ÔõåóÏóÇÁõ ÅöáÇ ÃäÝÓåã} æóÇáÔøóåóÇÏóÉõ
ÊóÓúÞõØõ ÍóÏøõåóÇ Úóäúåõ¡ ÝóßóÐóáößó ÇááøöÚóÇäõ.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøóåõ ÃóËúÈóÊó ÕöÏúÞóåõ ÈöÇááøöÚóÇäö¡ æóÕöÏúÞõåõ
íóãúäóÚõ ãöäú ÍóÏøöåö.
æóáöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - áóÇÚóäó
Èóíúäó åöáóÇáö Èúäö ÃõãóíøóÉó æóÒóæúÌóÊöåöº æóÞóÏú ÞóÐóÝóåóÇ ÈöÔóÑöíßö
Èúäö ÇáÓøóÍúãóÇÁö Ýóáóãú íóÍõÏøóåõ áóåõ ÈóÚúÏó áöÚóÇäöåö ÝóÏóáøó Úóáóì
ÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö ÈöáöÚóÇäöåöº æóáöÃóäøó ÞóÐúÝó ÒóæúÌóÊöåö ÈöÒóÇäò
íóãúäóÚõ ãöäú
(11/62)
ÍóÏøöåö ÈóÚúÏó ÇááøöÚóÇäö ßóÛóíúÑö
ÇáúãõÓóãøóìº æóáöÃóäøó ãóÇ ÓóÞóØó Èöåö ÍóÏøõ ÇáÒøóæúÌóÉö ãóÚó ÛóíúÑö
ÇáúãõÓóãøóì ÓóÞóØó Èöåö ÍóÏøõåóÇ æóÍóÏøõ ÇáúãõÓóãøóì ßóÇáúÈóíøöäóÉöº
æóáöÃóäøó ßõáøó ÍóÏøò ÇÓúÊóÝóÇÏó ÅöÓúÞóÇØóåõ ÈöÇáúÈóíøöäóÉö ÇÓúÊóÝóÇÏó
ÅöÓúÞóÇØóåõ ÈöÇááøöÚóÇäö ßóÍóÏøö ÇáúÞóÐúÝö¡ æóáöÃóäøóåõ ÞóÏú íõÖúØóÑøõ
Åöáóì ÊóÓúãöíóÉö ÇáÒøóÇäöí ßóãóÇ íõÖúØóÑøõ Åöáóì ÞóÐúÝö ÒóæúÌóÊöåö
æóÖóÑõæÑóÊõåõ Åöáóì ÊóÓúãöíóÊöåö ãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: áöíóßõæäó ÃóÏóáøó Úóáóì ÇáÊøóÍúÞöíÞö¡ æóÃóäúÝóì áöáÙøóäøö.
æóÇáËøóÇäöí: áöíóßõæäó Ýöí ÔóÈóåö ÇáúæóáóÏö Èöåö ãóÇ íóÏõáøõ Úóáóì
ÇáÕøöÏúÞö Ýöí ÞóÐúÝöåö ßóãóÇ ÇÓúÊóÏóáøó Èöåö ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Úóáóì ÕöÏúÞö ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö æóåöáóÇáö
Èúäö ÃõãóíøóÉó.
æóÇáËøóÇáöËõ: áöíóßõæäó ÊóÚúíöíäõåõ Ýöí ÇáúÞóÐúÝö æóÇááøöÚóÇäö ÃóÒúÌóÑó
áöáäøóÇÓö Úóäö ÇáÒøöäóÇ ÈöÐóæóÇÊö ÇáúÃóÒúæóÇÌö ÍóÐóÑðÇ ãöäú ÝóÖöíÍóÉö
ÇáÊøóÓúãöíóÉö Ýöí ÇáúÞóÐúÝö æóÇááøöÚóÇäö.
æóÃóãøóÇ ÇÓúÊöÏúáóÇáõåõãú ÈöÚõãõæãö ÇáúÂíóÉö¡ ÝóÇáúãõáóÇÚöäõ ãóÎúÕõæÕñ
ãöäúåóÇ ÈöÏóáöíáö ÇáÒøóæúÌöíøóÉö¡ æóÃóãøóÇ ÞöíóÇÓõåõãú Úóáóì ÇäúÝöÑóÇÏö
ÇáúÃóÌúäóÈöíøö ÝóÇáúãóÚúäóì Ýöíåö Ãóäøóåõ ÞóÐúÝñ áóÇ ãóÏúÎóáó áöáöÚóÇäò
Ýöíåö¡ æóÃóãøóÇ ÇÓúÊöÏúáóÇáõåõãú ÈöÞóæúáöåö áóåõãóÇ: ÒóäóíúÊõãóÇ¡
ÝóäóÍúäõ äóÑúÌöÚõ Åöáóì ÈóíóÇäö åóÐóÇ ÇáúÞóÐúÝö¡ ÝóÅöäú ÃóÑóÇÏó Èöåö
Ãóäøó ÃóÍóÏóåõãóÇ ÒäÇ ÈöÕóÇÍöÈöåö Ýóåöíó ãóÓúÃóáóÊõäóÇ ÇáøóÊöí
ÇÎúÊóáóÝúäóÇ ÝöíåóÇ æóäóÍúäõ äõÌóæøöÒõ Ýöíåö ÇááøöÚóÇäó¡ æóÅöäú ÃóÑóÇÏó
Ãóäøó ßõáøó æÇÍÏ ãäåãÇ ÒäÇ ÈöÛóíúÑö ÇáúÂÎóÑö¡ ãóäóÚúäóÇ ãöäó ÇááøöÚóÇäö
Ýöí ÞóÐúÝö ÇáúÃóÌúäóÈöíøöº áöÃóäøóåõ áóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ÈöÞóÐúÝöåö
ÒóæúÌóÊóåõ Ýóáóãú íßä Ýí Ðáß Ïáíá.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóÅöäú ßóÇäó ãóÚóåóÇ æóáóÏñ ÝóäóÝóÇåõ Ãóæú ÈöåóÇ Íóãúáñ
ÝóÇäúÊóÝóì ãöäúåõ ÞóÇáó ãóÚó ßõáøö ÔóåóÇÏóÉò ÃÔåÏ ÈÇááå Åäí áãä ÇáÕÇÏÞíä
ÝíãÇ ÑãíÊåÇ Èöåö ãöäó ÇáÒøöäóÇ æóÅöäøó åóÐóÇ ÇáúæóáóÏó æóáóÏõ ÒöäðÇ ãóÇ
åõæó ãöäøöí ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøó äóÓóÈó ÇáúæóáóÏö áóÇ
íóäúÊóÝöí Úóäúåõ ÈöáöÚóÇäöåö ãöäó ÇáÒøóæúÌóÉö ÅöáøóÇ Ãóäú íóäúÝöíóåõ Ýöí
áöÚóÇäöåö Ýöí ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö ÇáúÃóÑúÈóÚö¡ æóÝöí ÇááøóÚúäóÉö ÇáúÎóÇãöÓóÉö¡
ÝóÅöäú ÃóÎóáøó ÈöÐößúÑöåö Ýöí ÃóÍóÏö ÇáúÎóãúÓóÉö áóãú íóäúÊóÝö Úóäúåõ¡
æóÕöÝóÉõ äóÝúíöåö Ýöí áöÚóÇäöåö Ãóäú íóÞõæáó Ýöí ßõáøö ãóÑøóÉò: æóÃóäøó
åóÐóÇ ÇáúæóáóÏó ãöäú ÒöäðÇ ãóÇ åõæó ãöäøöí¡ ÝóíóÌúãóÚõ Ýöí äÝíå Èíä
ÔÑØíä ÃÍÏåãÇ¡ ÅöÖóÇÝóÊõåõ Åöáóì ÇáÒøöäóÇ æóÃóäøóåõ áóíúÓó ãöäúåõ¡ ÝóÅöäö
ÇÞúÊóÕóÑó Úóáóì ÃóÍóÏö ÇáÔøóÑúØóíúäö ÇÚúÊõÈöÑó ÍóÇáõ ÇáÔøóÑúØö ÇáøóÐöí
ÇÞúÊóÕóÑó Úóáóíúåö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáËøóÇäöí¡ æóåõæó Ãóäú ÞóÇáó: æóÅöäøó
åóÐóÇ ÇáúæóáóÏó áóíúÓó ãöäøöí¡ æóáóãú íóÞõáú Åöäøóåõ æõáöÏó ãöäú ÒöäðÇ¡
áóãú íóäúÊóÝö Úóäúåõ¡ áöãóÇ Ýöíåö ãöäó ÇáöÇÍúÊöãóÇáö¡ áöÃóäøóåõ ÞóÏú
íõÑöíÏõ ÈöÐóáößó Ãóäøóåõ áóíúÓó íõÔúÈöåõäöí Ýöí ÎóáúÞöí Ãóæú ÎõáõÞöí
Ãóæú ÝöÚúáöí æóáöÐóáößó áóãú íõÌúÚóáú Þóæúáõåõ áöÇÈúäöåö¡ áóÓúÊó
ÈöÇÈúäöí ÞóÐúÝðÇ áöÃõãøöåö áöãóÇ Ýöíåö ãöäú åóÐóÇ ÇáöÇÍúÊöãóÇáö¡ æóÅöäö
ÇÞúÊóÕóÑó Úóáóì ÇáÔøóÑúØö ÇáúÃóæøóáö æóåõæó Ãóäú ÞóÇáó: æóÃóäøó åóÐóÇ
ÇáúæóáóÏó áóæõáöÏó ãöäú ÒöäðÇ¡ æóáóãú íóÞõáú: ãóÇ åõæó ãöäøöí¡ ÝóÝöí
ÇäúÊöÝóÇÆöåö Úóäúåõ ÈöÐóáößó æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÍóÇãöÏò ÇáúãóÑúæóÒöíøö: ÞóÏö ÇäúÊóÝóì
Úóäúåõ¡ áöÃóäøó æóáóÏó ÇáÒøöäóÇ áóÇ íáÍÞ
(11/63)
Èöåö¡ ÝóßóÇäó Þóæúáõåõ ãóÇ åõæó ãöäøöí
ÊóÃúßöíÏðÇ¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøóåõ áóæú ÞóÇáó áöæóáóÏöåö: ÃóäúÊó æóáóÏõ
ÒöäðÇ¡ ßóÇäó ÞóÇÐöÝðÇ áöÃõãøöåö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóÈöåö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò ÇáúÅöÓúÝóÑóÇíöíäöíøõ
áóÇ íóäúÊóÝöí Úóäúåõ ÈöÐóáößó ÍóÊøóì íóÞõæáó: ãóÇ åõæó ãöäøöíº áöÃóäøó
ÇáúÃóíúãóÇäó ãóæúÖõæÚóÉñ Úóáóì äóÝúíö ÇáöÇÍúÊöãóÇáö¡ æóÞóÏú íõÍúÊóãóáõ
Ãóäú íóÚúÊóÞöÏó Ãóäøóåõ ãöäú ÒöäðÇ æóíóßõæäõ ãöäúåõ¡ ÈöÃóäú íóßõæäó ÞóÏú
Òóäóì ÞóÈúáó ÊóÒóæøõÌöåö ÈöåóÇ æóÌóÇÁóÊú ÈöæóáóÏò áöÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò
ãöäú æóÞúÊö ÚóÞúÏöåö Ýóíóßõæäõ áóÇÍöÞðÇ Èöåöº æóáöÃóäøó ãöäú
ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ æóåõæó ÃóÈõæ ÈóßúÑò ÇáÕøóíúÑóÝöíøõ íóÑóì Ãóäøó ÇáäøößóÇÍó
ÈöÛóíúÑö æóáöíøò ÒöäðÇ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúæóáóÏõ Ýöíåö áÇÍÞÇð¡ æáÇ íÄãä ãä
ÇáãáÇÚä ÇÚúÊöÞóÇÏõ ãóÐúåóÈöåö¡ ÝóáöÐóáößó æóÌóÈó áöÅöÒóÇáóÉö
ÇáöÇÍúÊöãóÇáö Ãóäú íõÖöíÝó Åöáóì Þóæúáöåö: Åäøóåõ æóáóÏõ ÒöäðÇ¡ ãóÇ åõæó
ãöäøöí æóÅöäú áóãú íóÐúßõÑö ÇáúæóáóÏó ÍóÊøóì ÇÓúÊóßúãóáó áöÚóÇäóåõ
æóáöÚóÇäó ÇáÒøóæúÌóÉö Þöíáó: ÞóÏú æóÞóÚóÊö ÇáúÝõÑúÞóÉõ æóáóãú íóäúÊöÝö
ÇáúæóáóÏõ¡ ÝóÅöäú ÃóÍóÈøó Ãóäú íóäúÝöíóåõ ÇÓúÊóÃúäóÝó áöæóÞúÊöåö áöÚóÇäå
ÎóÇÕøðÇ áöäóÝúíö ÇáúæóáóÏö ßóÇãöáðÇ ÈöÇáÔøóåóÇÏóÇÊö æóÇááøóÚúäóÉö
ÇáúÎóÇãöÓóÉö. æóáóãú ÊõáóÇÚöäú ãóÚóåõ ÇáÒøóæúÌóÉõº áöÃóäøóåõ áóÇ
ãóÏúÎóáó áöáöÚóÇäöåóÇ Ýöí äóÝúíö ÇáúæóáóÏö æóáóÇ Ýöí ÅöËúÈóÇÊöåö¡
æóÅöäøóãóÇ íóÎúÊóÕøõ ÈöÅöÓúÞóÇØö ÇáÒøöäóÇ ÚóäúåóÇ æóÞóÏú ÓóÞóØó ÈöãóÇ
ÊóÞóÏøóãó ãöäú áöÚóÇäöåóÇ¡ æóåóÐóÇ ãóäúÕõæÕõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí åóÐóÇ
ÇáúãóæúÖöÚö æóÝöí ßöÊóÇÈö " ÇáúÃõãøö " æóÞóÇáó Ýöí " ÇáúÅöãúáóÇÁö "
ÊõÚöíÏõ ÇáÒøóæúÌóÉõ áöÚóÇäóåóÇ ÈóÚúÏó ÅöÚóÇÏóÉö ÇáÒøóæúÌö¡ æóáóíúÓó
åóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ ãöäúåõ Úóáóì ÇáúæõÌõæÈö¡ æóÅöäøóãóÇ åõæó Úóáóì ÇÎÊíÇÑ
ÍóÊøóì áóÇ íóäúÝóÑöÏó ÇáÒøóæúÌõ ÈöáöÚóÇäò áóÇ ÊõÓóÇæöíåö Ýíå ÇáÒæÌÉ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóÅöäú ßóÇäó ÍóãúáðÇ ÞóÇáó æóÅöäøó åóÐóÇ ÇáúÍóãúáó Åöäú
ßóÇäó ÈöåóÇ Íóãúáñ áóÍóãúáñ ãöäú ÒöäðÇ ãóÇ åõæó ãöäøöí ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÞóÏú ãóÖóì ÇáúßóáóÇãõ Ýöí ÌóæóÇÒö ÇááøöÚóÇäö
ãöäó ÇáúÍóãúáö ÅöÐóÇ ßóÇäó ÇáäøößóÇÍõ ËóÇÈöÊðÇ æóÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö
æóÇÌöÈðÇ æóÓóæóÇÁñ Þöíáó Åöäøó ÇáúÍóãúáó ãõÊóÍóÞøóÞñ Ãóæú ãóÙúäõæäñ¡
æóÝöí ÌóæóÇÒö áöÚóÇäöåö ãöäó ÇáúÍóãúáö ÈóÚúÏó ØóáóÇÞöåö æóÞóÈúáó
æóÖúÚöåö ÞóæúáóÇäö ãöäó ÇÎúÊöáóÇÝö Þóæúáóíúåö Ýöíåö åóáö ÇáúÍóãúáõ
ãõÊóÍóÞøóÞñ Ãóæú ãóÙúäõæäñ.
ÝóÅöäú ÃóÑóÇÏó äóÝúíóåõ Ýöí áöÚóÇäöåö ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáäøößóÇÍö ÞóÇáó Ýöí
ßõáøö ãóÑøóÉò: æóÅöäøó åóÐóÇ ÇáúÍóãúáó Åöäú ßóÇäó ÈöåóÇ Íóãúáñ áóÍóãúáñ
ãöäú ÒöäðÇ ãóÇ åõæó ãöäøöí ãöËúáó ãóÇ ÞóÇáó Ýöí äóÝúíö ÇáúæóáóÏö ÈóÚúÏó
æóÖúÚöåö ÝóÅöäú ÃóÛúÝóáó ÐößúÑóåõ Ýöí áöÚóÇäöåö ßóÇäó ßóÅöÛúÝóÇáö
ÇáúæóáóÏö Ýöíåö¡ ÝóáóÇ íóäúÊóÝöí Úóäúåõ¡ ÝóÅöäú ÃóÑóÇÏó Ãóäú íõÚöíÏó
ÇááøöÚóÇäó áöäóÝúíöåö ÌóÇÒó Ãóäú íõÚöíÏóåõ æóÅöäú æóÞóÚóÊö ÇáúÝõÑúÞóÉõ
ÈöÇááøöÚóÇäö ÇáúÃóæøóáö ÞóæúáðÇ æóÇÍöÏðÇ áöíóÓúÊóÏúÑößó Èöåö ãóÇ ßóÇäó
ãõÌóæøóÒðÇ Ýí áÚÇäå ÇáÃæá.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " ÝóÅöäú ÞóÇáó åóÐóÇ ÝóÞóÏú ÝóÑóÛó ãöäó ÇáÇáÊÚóÇäö ÝÅä ÃÎØÃ
ÇáÅãÇã Ýáã íÐßÑ äÝí ÇáæáÏ Ãæ ÇáÍãá Ýí ÇááÚÇä ÞÇá ááÒæÌ Åä ÃÑÏÊ äÝíå ÃÚÏÊ
ÇááÚÇä æáÇ ÊÚíÏ ÇáãÑÃÉ ÈÚÏ ÅÚÇÏÉ ÇáÒæÌ ÇááÚÇä Åä ßÇäÊ ÝÑÛÊ ãäå ÈÚÏ
ÇáÊÚÇä ÇáÒæÌ ".
(11/64)
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ¡
áóíúÓó Úóáóì ÇáÒøóæúÌóíúäö ÈóÚúÏó ÇáúÊöÚóÇäöåöãóÇ ÍóÏøñ æóáóÇ ÊóÚúÒöíÑñ
áöÞóÐúÝò æóáóÇ ÒäÇ.
æÞÇá ÃÈæ ÍäíÝÉ: íÚÐÑÇä ÈóÚúÏó ÇáöÇáúÊöÚóÇäò áöÊóÍóÞøõÞö ÇáúßóÐöÈö Ýöí
ÇÌúÊöãóÇÚöåöãóÇ Úóáóíúåö¡ æóåóÐóÇ ÎóØóÃñ¡ áöÃóäøó ÇáúßóÐöÈó áóÇ
íóÊóÚóíøóäõ Ýöí æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ¡ æóÞóÏú íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÕóÇÏöÞðÇ¡
æóãóäú áóãú íóÊóÍóÞøóÞú ßóÐöÈõåõ áóãú íõÚóÒøóÑú ßóÇáÔøóåóÇÏóÊóíúäö
ÇáúãõÎúÊóáöÝóÊóíúäö ÇáúãõÊóÏóÇÚöíóÊóíúäö¡ æóßóÇáúíóãöíäö Ýöí ÇÎúÊöáóÇÝö
ÇáúãõÊóÈóÇíöÚóíúäö áóÇ ÊóÚúÒöíÑó ÝöíåóÇ Úóáóì ÇáúÈóíøöäóÊóíúäö æóÅöäö
ÇÎúÊóáóÝóÇ æóáóÇ Úóáóì ÇáúÍóÇáöÝóíúäó æóÅöäú ÊóßóÇÐóÈóÇ. ßóÐóáößó Ýöí
ÇáúÊöÚóÇäöåöãóÇ¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÎúáõæ Ãóäú íóßõæäó ßóÃóÍóÏöåöãóÇ¡
æóáöÃóäøó ÇáÊøóÚúÒöíÑó ãóæúÖõæÚñ áöáÒøóÌúÑö æóÇáäøóßóÇáö¡ æóãóÇ Ýöí
ÇááøöÚóÇäö ãä ÇáÒÌÑ æÇáäßÇá ÃÚÙã.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóÅöäú ÃóÎúØóÃó æóÞóÏú ÞóÐóÝóåóÇ ÈöÑóÌõáò æóáóãú
íóáúÊóÚöäú ÈöÞóÐúÝöåö ÝóÃóÑóÇÏó ÇáÑøóÌõáõ ÍóÏøóåõ ÃóÚóÇÏó Úóáóíúåö
ÇááøöÚóÇäó æÞÇá Ýí ßÊÇÈ ÇáØáÇÞ ãä ÃÍßÇã ÇáÞÑÂä: æÅáÇ ÍÏ áå Åä áã íáÊÚä
æÝí ÇáÅãáÇÁ Úáì ãÓÇÆá ãÇáß: æáãÇ Íßã Çááå ÊÚÇáì Úáì ÇáÒæÌ íÑãí ÇáãÑÃÉ
ÈÇáÞÐÝ æáã íÓÊËä Ãä íÓãí ãä íÑãíåÇ Èå Ãæ áã íÓãå ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÌóãõáóÊõåõ Ãóäøóåõ ÅöÐóÇ ÞóÐóÝó ÒóæúÌóÊóåõ
ÈöÑóÌõáò ÓóãøóÇåõ ÝóáóÇ íóÎúáõæ Ýöíåö ãöäú ËóáóÇËÉ ÃÍæÇá: ÃÍÏåãÇ: Ãóäú
íõÞöíãó ÇáúÈóíøöäóÉó.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóáúÊóÚöäó.
æóÇáËøóÇáöË: Ãóäú áóÇ íóÝúÚóáó æóÇÍöÏðÇ ãöäúåõãóÇ. ÝóÃóãøóÇ ÇáúÍóÇáõ
ÇáúÃóæúáóì æóåõæó Ãóäú íõÞöíãó ÇáúÈóíøöäóÉó ÚóáóíúåöãóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ
ÝóÞóÏú ÓóÞóØó Úóäúåõ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö áóåõãóÇ æóæóÌóÈó ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ
ÚóáóíúåöãóÇ¡ æóåóÐóÇ ãõÊøóÝóÞñ Úóáóíúåö¡ ÝóÅöäú ÃóÑóÇÏó Ãóäú íõáóÇÚöäó
ÈóÚúÏó ÅöÞóÇãóÉö ÇáúÈóíøöäóÉö Úóáóì ÇáÒøöäóÇ ÌóÇÒó áöíóÑúÝóÚó Èöåö
ÇáúÝöÑóÇÔó¡ æóíóäúÝöíó Èöåö ÇáäøóÓóÈó¡ áöÃóäøóåõ áóãøóÇ ÌóÇÒó ÇááøöÚóÇäõ
ÝöíãóÇ áóãú íóËúÈõÊú ãöäó ÇáÒøöäóÇ ßóÇäó ÝöíãóÇ ËóÈóÊó ÃóÌóæúÒó.
(ÝóÕúáñ)
ÃóãøóÇ ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: æóåõæó Ãóäú íóáúÊóÚöäó¡ Ýóåöíó ãóÓúÃóáóÉõ
ÇáúßöÊóÇÈö ÝóáóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõåõ Ýöí áöÚóÇäöåö ãöäú ÃóÍóÏö ÃóãúÑóíúäö:
ÅöãøóÇ Ãóäú íóÐúßõÑó Ýöíåö ãóäú ÑóãóÇåõ ÈöåóÇ Ãóæú áóÇ íóÐúßõÑõ¡ ÝóÅöäú
ÐóßóÑóåõ Ýöí áöÚóÇäöåö ÓóÞóØó Úóäúåõ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö áóåõãóÇ¡ æóæóÌóÈó
Èöåö ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ Úóáóì ÇáÒøóæúÌóÉö¡ æóáóãú íóÌöÈú Èöåö ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ
Úóáóì ÇáúãõÓóãøóì ãóÚóåóÇ¡ ÝóÅöäú Þöíáó: Ýóáöãó áóÇ íóÊóÓóÇæóíóÇäö Ýöí
æõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö ÚóáóíúåöãóÇ ÈöÇááøöÚóÇäö ßóãóÇ ÇÓúÊóæóíóÇ Ýöí æõÌõæÈö
ÇáúÍóÏøö ÚóáóíúåöãóÇ ÈöÇáúÈóíøöäóÉö¿ Þöíáó: áöæõÞõæÚö ÇáúÝóÑúÞö
ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÈóíøöäóÉó ÚóÇãøóÉñ Ýöí ÍõÞõæÞö ÇáúÃóÒúæóÇÌö
æóÇáúÃóÌóÇäöÈö æóÇááøöÚóÇäó ÎóÇÕøñ Ýöí ÍõÞõæÞö ÇáúÃóÒúæóÇÌö Ïõæäó
ÇáúÃóÌóÇäöÈö.
(11/65)
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóãøóÇ ßóÇäó
áöáÒøóæúÌóÉö ÅöÓúÞóÇØõåõ ÈöáöÚóÇäöåóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íóÌöÈó ÚóáóíúåóÇ¡
æóáóãøóÇ áóãú íóßõäú áöáúÃóÌúäóÈöíøö ÅöÓúÞóÇØõåõ ÈöáöÚóÇäöåö áóãú íóÌõÒú
Ãóäú íóÌöÈó Úóáóíúåö¡ æóÅöäú áóãú íóÐúßõÑö ÇáúÃóÌúäóÈöíøó ÇáúãõÓóãøóì
Ýöí áöÚóÇäöåö Íöíäó ØóÇáóÈó ÈöÍóÏøö ÞóÐúÝöåö ÝóÝöíåö ÞóæúáóÇäö:
ÃÍÏåãÇ: Þæáå Ýí " ÇáÅãáÇÁ "¡ " æÃÍßÇã ÇáúÞõÑúÂäö ": æóáóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåö
áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÃóÌúäóÈöíøó Ýöí ÇááøöÚóÇäö ÊóÈóÚñ áöáÒøóæúÌóÉö¡
áöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó áóÇ íóÕöÍøõ ãóÚóåõ áóæú ÃõÝúÑöÏó ÈöÇáúÞóÐúÝö¡ ÝóÅöÐóÇ
ÓóÞóØó ÍóÏøõ ÇáÒøóæúÌóÉö ÈöÇááøöÚóÇäö ÓóÞóØó ÍóÏøõ ãóäú ÊóÈöÚóåóÇ Ýöíåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÞóÐúÝñ ÈöÝöÚúáò æóÇÍöÏò ÝóÅöÐóÇ ÊóÍóÞøóÞó
ÈöÇááøöÚóÇäö ÝöÚúáõåõ ãöäú ÃóÍóÏöåöãóÇ ÊóÍóÞøóÞó ãöäó ÇáúÂÎóÑö¡ áöÃóäøó
ÇáÒøöäóÇ áóÇ íóßõæäõ ÅöáøóÇ ãöäú ÒóÇäöíóíúäö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúÞóÏöíãö æóÇáúÌóÏöíÏö¡
íõÍóÏøõ áöáúÃóÌúäóÈöíøö ÅöÐóÇ áóãú íõÓóãøöåö Ýöí áöÚóÇäöåö áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ãóäú áóãú íõÓóãøó Ýöí ÇááøöÚóÇäö áóãú íóÓúÞõØú
ÍóÞøõåõ ÈöÇááøöÚóÇäö ßóÇáÒøóæúÌóÉö æóÇáúæóáóÏö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóãøóÇ áóãú íóÓúÞõØú ÞóÐúÝõ ÇáúÃóÌúäóÈöíøö ÈöÚóÝúæö
ÇáÒøóæúÌóÉö áóãú íóÓúÞõØö ÇááøöÚóÇäõ ãöäúåóÇ¡ æóÎóÑóÌó Úóäú Ãóäú íóßõæäó
Ýöíåö ÊóÈóÚðÇ áóåóÇ¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóßõæäõ ÐößúÑõ ÇáúÃóÌúäóÈöíøö Ýöí
ÇááøöÚóÇäö ÔóÑúØðÇ Ýöí ÓõÞõæØö ÞóÐúÝöåö.
æóÅöäú áóãú íóßõäú ÐößúÑõåõ Ýöíåö Úóáóì ÇáúÞóæúáö ÇáúÃóæøóáö ÔóÑúØðÇ¡
ÝóÅöÐóÇ ÃóÎóáøó ÈöÐößúÑöåö Þöíáó áóåõ: Úóáóíúßó áóåõ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö
ÅöáøóÇ Ãóäú ÊóáúÊóÚöäó ËóÇäöíóÉð ãöäú ÞóÐúÝöåö¡ ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóßóíúÝó
íóÌõæÒõ Ãóäú íõÝúÑöÏó ÇááøöÚóÇäó ÈöÞóÐúÝöåö æóåõæó áóæö ÇäúÝóÑóÏó
ÈöÇáúÞóÐúÝö áóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÝúÑóÏó ÈöÇááøöÚóÇäö¿
Þöíáó: áöÃóäøó ÇáúÞóÐúÝó ÅöÐóÇ ÔóÇÑóßó Ýöíåö ÇáÒøóæúÌóÉó ÌóÇÒó Ãóäú
íóßõæäó Ýöí ÇáöÇáúÊöÚóÇäö ãöäúåõ ãõÔóÇÑößðÇ áöáÒøóæúÌóÉö æóáöÃóÌúáö
Ðóáößó íõÄóËøöÑõ Ýöí ÅöÚóÇÏóÉö ÇááøöÚóÇäö ãöäú ÞóÐúÝöåö ÈöÅöÚóÇÏóÉö
ÐößúÑö ÇáÒøóæúÌóÉö Ýöíåö æóáóÇ íõÝúÑóÏõ ÈöÇáÐøößúÑö ÏõæäóåóÇ ßóãóÇ áóæú
ÐóßóÑóåõ Ýöí ÇááøöÚóÇäö ÇáúÃóæøóáö¡ æóáóíúÓó Úóáóì ÇáÒøóæúÌóÉö ÅöÚóÇÏóÉõ
ÇááøöÚóÇäö áöÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö ÚóäúåóÇ ÈöÇááøöÚóÇäö ÇáúÃóæøóáö¡ æóáóíúÓó
áöáúÃóÌúäóÈöíøö Ãóäú íõáóÇÚöäó ÈóÚúÏó áöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö ÈöÎöáóÇÝö
ÇáÒøóæúÌóÉö¡ áöÃóäøó ÇáÒøóæúÌóÉó ÞóÏú æóÌóÈó ÚóáóíúåóÇ ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ
ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóÊóáóÇÚóäó ÈóÚúÏó áöÚóÇäöåö æóáóãú
íóÌöÈú Úóáóì ÇáúÃóÌúäóÈöíøö Èöåö ÍóÏøñ¡ Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íõáóÇÚöäó ÈÚÏ
áÚÇäå.
(ÝÕá)
æÃãÇ ÇáÍÇáÉ ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ýóåõæó Ãóäú áóÇ íõÞöíãó ÇáúÈóíøöäóÉó æóáóÇ
íõáóÇÚöäó¡ ÝóÞóÏú ÕóÇÑó ÞóÇÐöÝðÇ áöÇËúäóíúäö æóÞóÐúÝõ ÇáöÇËúäóíúäö íäÞÓã
ËáÇËÉ ÃÞÓÇã:
ÃÍÏåÇ: Ãä íÞÐÝåãÇ ÈöÒöäóÇÆóíúäö ÈöáóÝúÙóíúäö ÝóíóÞõæáõ: ÒóäóíúÊó íóÇ
ÒóíúÏõ¡ æóÒóäóíúÊó íóÇ ÚóãúÑõæ¡ Ãóæú íóÞõæáõ áöÑóÌõáò æóÇãúÑóÃóÉò:
ÒóäóíúÊó íóÇ ÑóÌõáõ ÈöÛóíúÑö åóÐöåö ÇáúãóÑúÃóÉö¡ æóÒóäóíúÊö íóÇ
ÇãúÑóÃóÉõ ÈöÛóíúÑö åóÐóÇ ÇáÑøóÌõáö¡ ÝóÚóáóíúåö áößõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ
ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö æóáóÇ íóÏúÎõáõ ÃóÍóÏõ ÇáúÍóÏøóíúäö Ýí ÇáÂÎÑ.
(11/66)
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÞúÐöÝóåõãóÇ
ÈöÒöäóÇÆóíúäö ÈöáóÝúÙò æóÇÍöÏò ÝóíóÞõæáõ áöÑóÌõáóíúäö Ãóæö ÇãúÑóÃóÊóíúäö
ÒóäóíúÊõãóÇ¡ ÝóÝöí ÇáúÍóÏøö áóåóÇ ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúÞóÏöíãö¡ íÍÏ áåãÇ ÍÏ æÇÍϺ áÃä ÇááÝÙ
ÈÞÐÝåãÇ æÇÍÏÇð.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö íõÍóÏøõ áóåõãóÇ
ÍóÏøóíúäöº áöÃóäøóåõ ÞóÇÐöÝñ áöÇËúäóíúäö ÈöÒöäóÇÆóíúäö ÝóÕóÇÑó
ßóÞóÐúÝöåö áóåõãóÇ ÈöáóÝúÙóíúäö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóÞúÐöÝóåõãóÇ ÈöÒöäóÇÁò æóÇÍöÏò ÝóíóÞõæáó
áöÇãúÑóÃóÉò: ÒóäóíúÊö ÈöåóÐóÇ ÇáÑøóÌõáö¡ Ãóæú íóÞõæáó áöÑóÌõáò: ÒóäóíúÊó
ÈöåóÐöåö ÇáúãóÑúÃóÉö¡ ÝóÇáÕøóÍöíÍõ æããÇ Úáíå ÌãåæÑ ÃÕÍÇÈäÇ Ãäå áÇ íÌÈ
Ýíå ÍÏÇð æÇÍÏÇð¡ áöÃóäøóåõ ÞóÐúÝñ ÈöÒöäðÇ æóÇÍöÏò¡ æóãöäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ
ãóäú ÎóÑøóÌóåõ Úóáóì Þóæúáóíúäö ßóÇáÒøöäóÇÆóíúäö ÈöáóÝúÙò æóÇÍöÏò¡
æóáóíúÓó ÈöÕóÍöíÍòº áöÃóäøó ÞóÐúÝó ÇáöÇËúäóíúäö ÈöÇáÒøöäóÇ ÇáúæóÇÍöÏö
ÞóÐúÝñ æóÇÍöÏñ æóÞóÐúÝó ÇáöÇËúäóíúäö ÈöÒöäóÇÆóíúäö ÞóÐúÝóÇäö ÝóÌóÇÒó
Ãóäú íÌÈ Ýí ÇáÞÐÝ ÇáæÇÍÏ ÍÏ æÇÍÏÇð¡ æóÝöí ÇáúÞóÐúÝóíúäö ÍóÏøóÇäö¡
æóÅöÐóÇ æóÌóÈó Ýöí ÇáúÞóÐúÝö ÈöÇáÒøöäóÇ ÇáúæóÇÍöÏö ÍóÏøñ æóÇÍöÏñ Ýóåõæó
ãõÔúÊóÑößñ Ýöí ÍóÞøö ÇáúãóÞúÐõæÝóíúäö Èöåö¡ ÝóÃóíøõåõãóÇ ØóÇáóÈó
ÈöÇáúÍóÏøö Ýóáóåõ Ãóäú íóÓúÊóæúÝöíóåõ ßóÇãöáðÇ¡ áóÇ íóÓúÞõØõ ÈöÚóÝúæö
ÃóÍóÏöåöãóÇ ÍÊì íÚÝæ Úóäúåõ ãóÚðÇ¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó áóãú íóÎúáõ
ÍóÇáõ ÇáÒøóæúÌóÉö æóÇáúÃóÌúäóÈöíøö Ýöí ÞóÐúÝö ÇáÒøóæúÌö áóåõãóÇ ãä ÃÑÈÚÉ
ÃÍæÇá:
ÃÍÏåãÇ: Ãóäú íõÕóÏøöÞóÇåõ Úóáóì ÇáÒøöäóÇ ÝóíóÓúÞõØõ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö Úóäö
ÇáÒøóæúÌö æóíóÌöÈõ ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ ÚóáóíúåöãóÇ¡ æóáöáÒøóæúÌö Ãóäú
íõáóÇÚöäó Åöäú ÔóÇÁó áöÑóÝúÚö ÇáúÝöÑóÇÔö æóäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú íõßóÐøöÈóÇåõ æóíõØóÇáöÈóÇåõ ÈöÍóÏøöåöãóÇ
ÝóíõÍóÏøõ áóåõãóÇ ÍóÏøðÇ æóÇÍöÏøðÇ Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö ãöäó ÇáúãóÐúåóÈö¡
æóãöäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ãóäú ÎóÑøóÌóåõ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäó
ÇáúÞóæúáóíúäö¡ æóáóæú ØóÇáóÈóåõ ÃóÍóÏõåõãóÇ æóÚóÝóÇ Úóäúåõ ÇáúÂÎóÑõ
ÍõÏøó áöáØøóÇáöÈö ÍóÏøðÇ ßóÇãöáðÇ æóáóåõ ÅöÓúÞóÇØõåõ ÈöÇááøöÚóÇäö
ÓóæóÇÁñ ØóÇáóÈóÊúåõ Èöåö ÇáÒøóæúÌóÉõ Ãóæö ÇáúÃóÌúäóÈöíøõ áöÇÎúÊöÕóÇÕöåö
ÈöÇáÒøóæúÌóÉö.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ãóäú ÊõÕóÏøöÞóåõ ÇáÒøóæúÌóÉõ æóíõßóÐøöÈóåõ
ÇáúÃóÌúäóÈöíøõ. ÝóÞóÏú ÓóÞóØó ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö Úóäö ÇáÒøóæúÌö Ýöí ÍóÞøö
ÇáÒøóæúÌóÉö áöÊóÕúÏöíÞöåóÇ¡ æóáóãú íóÓúÞõØú Úóäúåõ Ýöí ÍóÞøö
ÇáúÃóÌúäóÈöíøö áöÊóßúÐöíÈöåö¡ æóáóåõ Ãóäú íóÓúÊóæúÝöíóåõ ßóÇãöáðÇ¡
æóíóÌõæÒõ áöáÒøóæúÌö Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäúåõ Ýöí ÍóÞøö ÇáúÃóÌúäóÈöíøö
áöÇÎúÊöÕóÇÕöåö ÈöÇáÒøóæúÌöíøóÉö æóæóÌóÈó Úóáóì ÇáÒøóæúÌóÉö ÍóÏøõ
ÇáÒøöäóÇ ÈöÅöÞúÑóÇÑöåóÇ æóÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö áöáúÃóÌúäóÈöíøö áöÃóäøóåóÇ
ÕóÇÑóÊú ÈöÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÞóÇÐöÝóÉð áóåõ.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáÑÇÈÚÉ: Ãä íÕÏÞå æÊßÐÈå ÇáÒæÌÉ ÝíÓÞØ ÇáÒøóæúÌö ÍóÏøõ
ÇáúÞóÐúÝö Ýöí ÍóÞøö ÇáúÃóÌúäóÈöíøö áöÊóÕúÏöíÞöåö¡ æóáóÇ íóÓúÞõØõ Úóäúåõ
Ýöí ÍóÞøö ÇáÒøóæúÌóÉö áöÊóßúÐöíÈöåóÇ æóæóÌóÈó Úóáóì ÇáúÃóÌúäóÈöíøö ÍóÏøõ
ÇáÒøöäóÇ ÈöÅöÞúÑóÇÑöåö æóÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö áöáÒøóæúÌóÉöº áöÃóäøóåõ ÕóÇÑó
ÈöÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÞóÇÐöÝðÇ áóåóÇ¡ æóáóÇ íóÓúÞõØõ ÍóÞøõ ÇáúÞóÐúÝö
ÈöÇáúÊöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö ãöäúåóÇ¡ áöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó áóÇ íõÓúÞöØõ ÍóÏøó
ÇáúÞóÐúÝö ÅöáøóÇ Ýöí ÍóÞøö ÇáÒøóæúÌö Ïõæäó ÇáúÃóÌóÇäöÈö - æóÇááøóåõ
ÃóÚúáóãõ.
(11/67)
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: æóÑóãóì ÇáúÚóÌúáóÇäöíøõ ÇãúÑóÃóÊóåõ ÈöÇÈúäö
Úóãøöåö Ãóæú ÈöÇÈúäö ÚãåÇ ÔÑíß Èä ÇáÓÍãÇÁ æÐßÑ ááäÈí Ãóäøóåõ ÑóÂåõ
ÚóáóíúåóÇ æóÞóÇáó Ýöí ÇáØøóáóÇÞö ãöäú ÃóÍúßóÇãö ÇáúÞõÑúÂäö ÝóÇáúÊóÚóäó
æóáóãú íõÍúÖöÑú - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÇáúãóÑúãöíøó
ÈöÇáúãóÑúÃóÉö ÝóÇÓúÊóÏúáóáúäóÇ Úóáóì Ãóäøó ÇáÒøóæúÌó ÅöÐóÇ ÇáúÊóÚóäó
áóãú íóßõäú Úóáóì ÇáÒøóæúÌö áóáóÐöíó ÞóÐóÝóåõ ÈöÇãúÑóÃóÊöåö ÍóÏøñ æóáóæú
ßóÇäó áóåõ áóÃóÎóÐóåõ áóåõ ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó - æóáóÈóÚóËó Åöáóì ÇáúãóÑúãöíøö ÝóÓóÃóáóåõ ÝóÅöäú ÃóÞóÑøó
ÍõÏøó æóÅöäú ÃóäúßóÑó ÍõÏøó áóåõ ÇáÒøóæúÌõ æóÞóÇáó Ýöí ÇáúÅöãúáóÇÁö
Úóáóì ãóÓóÇÆöáö ãóÇáößò æóÓóÃóáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó - ÔóÑöíßðÇ ÝóÃóäúßóÑó Ýóáóãú íõÍóáøöÝúåõ æóáóãú íóÍõÏøóåõ
ÈöÇáúÊöÚóÇäö ÛóíúÑöåö æóáóãú íóÍõÏøó ÇáúÚóÌúáóÇäöíøó ÇáúÞóÇÐöÝó áóåõ
ÈöÇÓúãöåö ".
ÞÇá ÇáãÇæÑÏí: ÃãÇ ÑæÇíÉ ÇáãÒäí åÇåäÇ Úóäö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö: ÞóÇáó: Ñóãóì
ÇáúÚóÌúáóÇäöíøõ ÇãúÑóÃóÊóåõ ÈöÔóÑöíßö Èúäö ÇáÓøóÍúãóÇÁö¡ ÝóÞóÏú ÞóÇáó
ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò ÇáúÅöÓúÝóÑóÇíöíäöíøõ: Åöäøó ÇáúãõÒóäöíøó ÛóáóØó Úóáóì
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí åóÐóÇ ÇáäøóÞúáö æóÃäøó åöáóÇáó Èúäó ÃõãóíøóÉó åõæó
ÇáøóÐöí ÞóÐóÝó ÒóæúÌóÊóåõ ÈöÔóÑöíßö Èúäö ÇáÓøóÍúãóÇÁö Ïõæäó
ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö æóÞóÏú ÍóßóÇåõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí " ÃóÍúßóÇãö ÇáúÞõÑúÂäö
" Úóäú åöáóÇáö Èúäö ÃõãóíøóÉó¡ æóÇáúãóÞúÕõæÏõ ÈöåóÐöåö ÇáúÌõãúáóÉö
ÔóíúÆóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáÒøóæúÌó ÅöÐóÇ áóÇÚóäó ÓóÞóØó Úóäúåõ ÍóÏøõ
ÇáúãóÞúÐõæÝö ÈöÒóæúÌóÊöåö ÓóæóÇÁñ ÓóãøóÇåõ Ýöí áöÚóÇäöåö Ãóæú áóãú
íõÓóãøöåö¡ áöÃóäøó åöáóÇáó Èúäó ÃõãóíøóÉó ÞóÐóÝó ÒóæúÌóÊóåõ ÈöÔóÑöíßö
Èúäö ÇáÓøóÍúãóÇÁö¡ æóáóãú íõÓóãøöåö Ýöí áöÚóÇäöåö Ýóáóãú íóÍõÏøóåõ áóåõ
æóáóæú æóÌóÈó ÇáúÍóÏøõ Úóáóíúåö áöÃóÚúáóãó ÔóÑöíßðÇ Èöåö
áöíóÓúÊóæúÝöíóåõ Åöäú ÔóÇÁó¡ æóåóÐóÇ ÃóÍóÏõ ÇáúÞóæúáóíúäö ÅöÐóÇ áóãú
íóÐúßõÑúåõ Ýöí ÇáúÊöÚóÇäöåö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: íõÍóÏøõ¡ æóæóÌúåõåõ ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ æóáóíúÓó Ýöí
ÊóÑúßõ ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÅöÚúáóÇãó
ÔóÑöíßò Ïóáöíáñ Úóáóì ÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö¡ áöÃóäøó ÔóÑöíßðÇ ÞóÏú Úóáöãó
ÈöÇáúÍóÇáö ÝóÃóãúÓóßó æóáóãú íõØóÇáöÈú¡ æóáöÃóäøó ÇáúãóÏöíäóÉó ãóÚó
ÕöÛóÑöåóÇ æóÞöáøóÉö ÃóåúáöåóÇ¡ æóÇÔúÊöåóÇÑö áöÚóÇäö åöáóÇáö Èúäö
ÃõãóíøóÉó Ýöí ÞóÐúÝöåö ÈöãóÍúÖóÑò ãöäú ÌõãúåõæÑö ÇáÕøóÍóÇÈóÉö¡ æóáóÇ
íóÎúÝóì Úóáóì ÔóÑöíßò æóåõæó ÍóÇÖöÑñ ÈöÇáúãóÏöíäóÉö Ãóäøóåõ ãóÞúÕõæÏñ
ÈöÇáúÞóÐúÝö ÝóÅöÐóÇ Úóáöãó æóÃóãúÓóßó áóãú íóáúÒóãúåõ ÅöÚúáóÇãõåõ¡ æóáóÇ
ÇÓúÊöíÝóÇÁõ ÇáúÍóÏøö áóåõ.
(ÝóÕúáñ)
ÃóãøóÇ ÇáúãóÞúÕõæÏõ ÇáËøóÇäöí ÈöåóÐöåö ÇáúÌõãúáóÉö¡ Ýóåõæó ãóÇ ÙóåóÑó
ãöäó ÇÎúÊöáóÇÝö ÇáäøóÞúáö ÝöíåóÇ¡ áöÃóäøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó ÞóÇáó Ýöí
ßöÊóÇÈö ÇáØøóáóÇÞö ãöäú ÃóÍúßóÇãö ÇáúÞõÑúÂäö¡ æóáóãú íõÍúÖöÑú ÑóÓõæáõ
Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÇáúãóÑúãöíøó
ÈöÇáúãóÑúÃóÉö.
æóÞóÇáó Ýöí ÇáúÅöãúáóÇÁö Úóáóì ãóÓóÇÆöáö ãóÇáößò: æóÓóÃóáó ÇáäøóÈöíøõ -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÔóÑöíßðÇ ÝóÃóäúßóÑó¡ ÝóÕóÇÑó
ÙóÇåöÑõ åóÐóÇ ÇáäøóÞúáö ãõÎúÊóáöÝðÇ¡ áöÃóäøóåõ Íóßóì Ãóäøó ÔóÑöíßðÇ áóãú
íóÍúÖõÑú Ëõãøó Ãäøóåõ ÍóÖóÑó æóÓõÆöáó¡ æóÅöËúÈóÇÊõ ÇáÔøóíúÁö æóäóÝúíõåõ
ãõÊóäóÇÝò ãõÓúÊóÍöíáñ.
æóÚóäú åóÐóÇ ÌóæóÇÈóÇäö:
(11/68)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ áóíúÓó Ýöí åóÐóÇ
ÇáäøóÞúáö ÎöáóÇÝñ ãõÓúÊóÍöíáñ¡ áöÃóäøó Þóæúáóåõ: áóãú íõÍúÖöÑú ÑóÓõæáõ
Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÔóÑöíßðÇ - íóÚúäöí æóÞúÊó
ÇááøöÚóÇäö.
æóÞóæúáõåõ: æóÓóÃóáó ÑóÓõæáõ Çááå - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
ÔóÑöíßðÇ íóÚúäöí æóÞúÊó æóÖúÚö ÇáúæóáóÏö Úóáóì ÔóÈóåöåö áöÞõæøóÉö
ÇáÔøõÈúåóÉö Ýöí ÕöÍøóÉö ÞóÐúÝöåö Ýóáóãú íõãúÊóäóÚú Ðóáößó æóáóãú
íõÓúÊóÍóáøó.
æóÇáúÌóæóÇÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáÔøóÇÝöÚöíøó ÃóÎóÐó Úóäö ÇáúæóÇÞöÏöíøö
Ãóæú ãöäú ßöÊóÇÈöåö Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã
ó - áóãú íõÍúÖöÑú ÔóÑöíßðÇ æóáóÇ ÓóÃóáóåõ. ÝóÐóßóÑóåõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí
" ÃóÍúßóÇãö ÇáúÞõÑúÂäö " æóÝóÑøóÚó Úóáóíúåö¡ Ëõãøó ÓóãöÚó ãöäú ÛóíúÑö
ÇáúæóÇÞöÏöíøö Ãóäøó ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó
- ÃóÍúÖóÑó ÔóÑöíßðÇ¡ Ãóæú ÍóÖóÑó ÝóÓóÃóáóåõ ÝóÃóäúßóÑó ÝóÐóßóÑóåõ Ýöí
ÇáúÅöãúáóÇÁö Úóáóì ãóÓóÇÆöáö ãóÇáößò æóÝóÑøóÚó Úóáóíúåö. æóáóãú íóÑúÌöÚú
ÚóãøóÇ ÃóÎóÐóåõ Úóäö ÇáúæóÇÞöÏöíøö ÅöãøóÇ áöÃóäøóåõ áóãú íóÞúØóÚú
ÈöÕöÍøóÉö ÃóÍóÏö ÇáäøóÞúáóíúäö¡ æóÅöãøóÇ áöÃóäú íõÈóíøöäó Íõßúãó ßõáøö
æóÇÍöÏò ãöäó ÇáäøóÞúáóíúäö¡ æóÅöãøóÇ áöÓóåúæöåö Úóäö ÇáúÃóæøóáö
áöÊóÔóÇÛõáöåö ÈöÇáúãõÓúÊóÞúÈóáö ÝóßóÇäó åóÐóÇ ÓóÈóÈó ãóÇ ÇÎúÊóáóÝó Ýöíåö
äóÞúáõåõ æóÇááøóåõ ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " (æÞÇá) Ýí ÇááÚÇä áóíúÓó áöáúÅöãóÇãö ÅöÐóÇ Ñõãöíó ÑóÌõáñ
ÈöÒöäðÇ Ãóäú íÈÚË Åáíå Úóäú Ðóáößó áöÃóäøó Çááøóåó íóÞõæáõ {æóáÇ
ÊóÌóÓøóÓõæÇ} ÝóÅöäú ÔõÈøöåó Úóáóì ÃóÍóÏò Ãóäøó ÇáäøóÈöíó - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÈóÚóËó ÃõäóíúÓðÇ Åöáóì ÇãúÑóÃóÉö ÑóÌõáò
ÝóÞóÇáó: " Åöäö ÇÚúÊóÑóÝóÊú ÝóÇÑúÌõãúåóÇ " ÝóÊöáúßó ÇãúÑóÃóÉñ ÐóßóÑó
ÃóÈõæ ÇáÒøóÇäöí ÈöåóÇ ÃóäøóåóÇ ÒóäóÊú ÝóßóÇäó íóáúÒóãõåõ Ãóäú íóÓúÃóáó
ÝÅä ÃÞÑÊ ÍÏÊ æÓÞØ ÇáÍÏ Úãä ÞÏÝåÇ æÅä ÃäßÑÊ ÍÏ ÞÇÐÝåÇ æßÐáß áæ ßÇä ÞÇÐÝåÇ
ÒæÌåÇ (ÞÇá) æáãÇ ßÇä ÇáÞÇÐÝ áÇãÑÃÊå ÅÐÇ ÇáÊÚä áæ ÌÇÁ ÇáãÞÐæÝ ÈÚíäå áã
íÄÎÐ áå ÇáÍÏ áã íßä áãÓÃáÉ ÇáãÞÐæÝ ãÚäì ÅáÇ Ãä íÓÃá áíÍÏ æáã íÓÃáå -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - æÅäãÇ ÓÃá ÇáãÞÐæÝÉ æÇááå ÚÒ æÌá
ÃÚáã ááÍÏ ÇáÐí íÞÚ áåÇ Åä áã ÊÞÑ ÈÇáÒäÇ æáã íáÊÚä ÇáÒæÌ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÌõãúáóÉõ Ðóáößó Ãóäøó ÇáúÅöãóÇãó ÅöÐóÇ ÓóãöÚó
ÞóÐúÝðÇ ÈöÇáÒøöäóÇ ÝóÅöäøóåõ íóäúÞóÓöãõ ËóáóÇËóÉó ÃóÞúÓóÇãò:
ÃÍÏåãÇ: Ãóäú íóÊóÚóíøóäó Ýöíåö ÇáúÞóÇÐöÝõ æóáóÇ íóÊóÚóíøóäó ÇáúãóÞúÐõæÝõ
ßÃä ÓãÚ ÑÌáÇð íÞæá ÒäÇ ÑóÌõáñ ãöäú ÌöíÑóÇäöí¡ Ãóæú ÒóäóÊö ÇãúÑóÃóÉñ ãöäú
Ãóåúáö ÈóÛúÏóÇÏó¡ ÝóÇáúÞóÇÐöÝõ ãõÊóÚóíøóäñ æóÇáúãóÞúÐõæÝõ ÛóíúÑõ
ãõÊóÚóíøóäò¡ ÝóáóÇ ÍóÏøó Úóáóì ÇáúÞóÇÐöÝö áöáúÌóåúáö ÈöãõÓúÊóÍóÞøö
ÇáúÍóÏøö¡ æóáóÇ íóÓúÃóáõ Úóäú ÊóÚúíöíäö ÇáúãóÞúÐõæÝö áöÞóæúáöåö
ÊóÚóÇáóì: {áÇ ÊóÓúÃóáõæÇ Úóäú ÃóÔúíóÇÁó Åöäú ÊõÈúÏó áóßõãú ÊÓÄßã}
[ÇáãÇÆÏÉ: 101] .
æóãöËóÇáõåõ: Ãóäú íóÞõæáó ÑóÌõáñ ÓóãöÚúÊõ ãóäú íóÞõæáõ: Ãä ÝáÇäÇ ÒäÇ¡ Ãæ
ÓãÚÊ ÇáäÇÓ
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÊóÚóíøóäó Ýöíåö ÇáúãóÞúÐõæÝõ æóáóÇ íÊÚíä
ÇáÞÇÐÝ.
(11/69)
íÞæáæä: ÒäÇ ÝóáóÇäñ¡ ÝóáóÇ ÍóÏøó Úóáóì
ÍóÇßöí ÇáúÞóÐúÝö¡ áöÃóäøóåõ áóíúÓó ÈöÞóÇÐöÝò¡ æóáóÇ íóÓúÃóáõåõ Úóäö
ÇáúÞóÇÐöÝö¡ áöÃóäøó ÍóÞøó ÇáúãõØóÇáóÈóÉö áóãú íóÊóæóÌøóåú Úóáóíúåö
ÈöÍóÏøò æóáóÇ íóÌõæÒõ áöáúÍóÇßöãö Ãóæö ÇáúÅöãóÇãö Ãóäú íóÓúÃóáó Úóäö
ÇáãÞÐæÝ åá ÒäÇ Ãóãú áóÇ¿ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {æóáÇ ÊóÌóÓøóÓõæÇ}
[ÇáÍÌÑÇÊ: 12] . æóÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó
- áöåóÒøóÇáò: " åóáøóÇ ÓóÊóÑúÊóåõ ÈöËóæúÈößó íóÇ åóÒøóÇáõ ".
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóÊóÚóíøóäó Ýöíåö ÇáúÞóÇÐöÝõ
æóÇáúãóÞúÐõæÝõ¡ ßóÞóæúáö ÑÌá ááÅãÇã: ÒäÇ ÝõáóÇäñ Ãóæú ÝõáóÇäóÉñ¡
Ýóíóßõæäõ ÇáúÞóÇÐöÝõ æóÇáúãóÞúÐõæÝõ ãõÚóíøóäóíúäö¡ ÝáÇ íÌæÒ ááÅãÇã Ãä
íÓÃá ÇáãÞÐæÝ åá ÒäÇ Ãóãú áóÇ¿ áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÞóÇáó: " ãóäú ÃóÊóì ãöäú åóÐöåö ÇáúÞóÇÐõæÑóÇÊö
ÔóíúÆðÇ ÝóáúíóÓúÊóÊöÑú ÈöÓöÊúÑö Çááøóåö ÝóÅöäøóåõ ãóäú íõÈúÏö áóäóÇ
ÕóÝúÍóÊóåõ äõÞöãú ÍóÏøó Çááøóåö Úóáóíúåö ".
æóåóáú íóáúÒöãõ ÇáúÅöãóÇãó ÅöÚúáóÇãõ ÇáúãóÞúÐõæÝö ÈöÍóÇáö ÞóÐúÝöåö
áöíõØóÇáöÈó ÞóÇÐöÝóåõ ÈöÍóÏøöåö Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì ËóáóÇËóÉö ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: íóÌöÈõ Úóáóì ÇáúÅöãóÇãö ÅöÚúáóÇãõåõ ÈöÐóáößó áöÃóäøóåõ ÞóÏú
æóÌóÈó áóåõ ÈöÇáúÞóÐúÝö ÍóÞøñ áóãú íóÚúáóãú Èöåö ÝóáóÒöãó ÇáúÅöãóÇãó
ÍöÝúÙõåõ Úóáóíúåö ÈöÅöÚúáóÇãöåö áöíóÓúÊóæúÝöíóåõ Åöäú ÔóÇÁó ßóãóÇ
íóáúÒóãõåõ ÅöÚúáóÇãõåõ ÈöãóÇ ËóÈóÊó ÚöäúÏóåõ ãöäú ÃóãúæóÇáöåö¡ áöÌóãúÚö
ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Èóíúäó
ÇáúÃóãúæóÇáö æóÇáúÃóÚúÑóÇÖö Ýöí Þóæúáöåö: " ÃóáóÇ Åöäøó ÏöãóÇÁóßõãú
æóÃóãúæóÇáóßõãú æóÃóÚúÑóÇÖóßõãú ÍóÑóÇãñ Úóáóíúßõãú " æóÚóáóì åóÐóÇ
ÇáúæóÌúåö ÃóãóÑó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
ÃõäóíúÓðÇ Íöíäó ÃóÊóÇåõ ÑóÌõáñ ÝóÞóÇáó: íóÇ ÑóÓõæáó Çááøóåö Åöäö ÇÈúäöí
ßóÇäó ÚóÓöíÝðÇ áöåóÐóÇ¡ æóÃóäøóåõ ÒäÇ ÈöÇãúÑóÃóÊöåö¡ ÝóÞóÇáó: " íóÇ
ÃõäóíúÓõ ÇÛúÏõ Åöáóì ÇãúÑóÃóÉö åóÐóÇ ÝóÅöäö ÇÚúÊóÑóÝóÊú ÝóÇÑúÌõãúåóÇ "
ÝóßóÇäó ÅöíÝóÇÏõ ÃõäóíúÓò ÅáíåÇ áÇ áíÓÃáåÇ Úä ÇáÒäì åóáú ÒóäóÊú Ãóãú
áóÇ¿ æóáóßöäú áöíõÎúÈöÑóåóÇ ÈöÍóÇáö ÞóÇÐöÝöåóÇ¡ ÝóÅöäú ÃóßúÐóÈóÊúåõ
æóØóáóÈóÊú ÍóÏøóåõ ÍõÏøó áóåóÇ¡ æóÅöäú ÕóÏøóÞóÊúåõ æóÇÚúÊóÑóÝóÊú
ÈöÇáÒøöäóÇ ÍõÏøóÊú.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóíúÓó Úóáóì ÇáúÅöãóÇãö ÅöÚúáóÇãõåõ¡ áöÃóäøóåóÇ
ÍõÏõæÏñ ÊõÏúÑóÃõ ÈöÇáÔøõÈõåóÇÊö¡ æóÞóÏú ÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -: " ÌóäúÈõ ÇáúãõÄúãöäö Íöãðì ".
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÇáúÚóÈøóÇÓö Èúäö ÓõÑóíúÌò
Ãóäøóåõ Ãä íÚÏí ÞóÐúÝó ÇáúÛóÇÆöÈö Åöáóì ÞóÐúÝö ÍóÇÖöÑò ãõØóÇáöÈò
ßóÑóÌõáò ÞóÐóÝó ÇãúÑóÃóÊóåõ ÈöÑóÌõáò ÓóãøóÇåõ ÝóáóÇÚóäó ÇáÒøóæúÌõ
ãöäúåóÇ áóãú íóáúÒóãö ÇáúÅöãóÇãó ÅöÚúáóÇãõåõ¡ áöÃóäøó áöÚóÇäó ÇáÒøóæúÌö
íõÓúÞöØõ ãöäó ÇáúÞóÐúÝö Ýöí ÍóÞøö ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ¡ æóáöÐóáößó
áóãú íõÚúáöãú ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
ÔóÑöíßðÇ Íöíäó ÞóÐóÝóåõ åöáóÇáõ Èúäõ ÃõãóíøóÉó ÈöÇãúÑóÃóÊöåö¡ æóåóßóÐóÇ
áóæú ßóÇäó ÇáúÞóÐúÝõ ãöäú ÃóÌúäóÈöíøò áöÑóÌõáò æóÇãúÑóÃóÉò ÈöÒöäóÇåóÇ
Èöåö ÝóÍóÖóÑó ÃóÍóÏõåõãóÇ ãõØóÇáöÈðÇ ÈöÇáúÍóÏøö áóãú íóáúÒóãö ÇáúÅöãóÇãó
ÅöÚúáóÇãõ ÇáúÂÎóÑö¡ áöÃóäøó ÇáúÍóÇÖöÑó ÅöÐóÇ ÇÓúÊóæúÝóì ÇáúÍóÏøó Ýóåõæó
Ýöí ÍóÞøöåö æóÍóÞøö ÇáúÛóÇÆöÈö¡ áöÃóäøó Ýöí ÒóæóÇáö ÇáúãóÚóÑøóÉö Úóäú
ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÇáúÍóÏøö Ýöí ÞóÐúÝöåöãóÇ ÒóæóÇáðÇ áöáúãóÚóÑøóÉö ÚóäúåõãóÇ¡
áöÃóäøó ÇáÒøöäóÇ æóÇÍöÏñ¡ ÝóÅöÐóÇ áóãú íóÊøóÕöáú ÞóÐúÝõ ÇáúÛóÇÆöÈö
ÈöÍóÇÖöÑò ÝóíõØóÇáöÈõ æóÌóÈó Úóáóì ÇáúÅöãóÇãö ÅöÚúáóÇãõ ÇáúÛóÇÆöÈö
áöíóÓúÊóæúÝöíó ÈöÇáúãõØóÇáóÈóÉö ÍóÞøóåõ Åöäú ÔóÇÁó ßóãóÇ ÃóæúÝóÏó
ÃõäóíúÓðÇ Åöáóì ÇáúãóÑúÃóÉö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(11/70)
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóÃúíøõ ÇáÒøóæúÌóíúäö ßóÇäó ÃóÚúÌóãöíøðÇ ÇáúÊóÚóäó
ÈöáöÓóÇäöåö ÈöÔóåóÇÏóÉö ÚóÏúáóíúäö íóÚúÑöÝóÇäö áöÓóÇäóåõ æóÃóÍóÈøõ
Åöáóíøó Ãóäú áóæú ßóÇäõæÇ ÃóÑúÈóÚóÉð ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ ÇáúÞóÐúÝõ ÈöÇáúÃóÚúÌóãöíøóÉö áöãóäú
íóÚúÑöÝõåóÇ ÝóßóÇáúÞóÐúÝö ÈöÇáúÚóÑóÈöíøóÉö Ýöí æõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö Ýöíåö
ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÚóÑóÈöíøðÇ Ãóæú ÃóÚúÌóãöíøðÇ¡ ÝóÃóãøóÇ ÇááÚÇä ÈÇáÃÚÌãíÉ
ÝÅä ßÇä ããä íõÍúÓöäõ ÇáúÚóÑóÈöíøóÉó ÌóÇÒó áöÚóÇäõåõ ÈöÇáúÃóÚúÌóãöíøóÉö¡
áöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó ÅöãøóÇ Ãóäú íóßõæäó íóãöíäðÇ Ãóæú ÔóåóÇÏóÉð
æóßöáóÇåõãóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÈöÇáúÃóÚúÌóãöíøóÉö¡ æóÅöäú ßóÇäó
íõÍúÓöäõ ÈÇáÚÑÈíÉ äõÙöÑó Ýöí ÃóÕúáö áöÓóÇäöåö æóÚõãõæãö ßóáóÇãöåö ÝóÅöäú
ßóÇäó ÚóÑóÈöíøó ÇááøöÓóÇäö æóÇáúßóáóÇãö æóåõæó íóÚúÑöÝõ ÇáúÃóÚúÌóãöíøóÉó
áóãú íóÌõÒú Ãóäú íõáóÇÚöäó ÅöáøóÇ ÈöÇáúÚóÑóÈöíøóÉö áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇááøöÚóÇäó ãóÍúãõæáõ ÇáúÃóáúÝóÇÙö Úóáóì ãóÇ
íóÞúÊóÖöíåö ÇáúÞõÑúÂäõ¡ ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóßõæäó ÈöáöÓóÇäöåö ÇáúÚóÑóÈöíøö
ãöäó ÇáúÚóÑóÈö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó Ýöí ÚõÏõæáö ÇáúÚóÑóÈöíøö Úóäú áöÓóÇäöåö ÇÓúÊöÑóÇÈóÉð
ÊóÖúãóäõ ÇÍúÊöãóÇáðÇ íóãúäóÚõ ãöäú ÊóÛúáöíÙö ÇááøöÚóÇäö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó
ÃóÕúáõ áöÓóÇäöåö ÃóÚúÌóãöíøðÇ¡ æóåõæó íõÍúÓöäõ ÇáúÚóÑóÈöíøóÉó ÝóÝöí
ÌóæóÇÒö áöÚóÇäöåö ÈöÇáúÃóÚúÌóãöíøóÉö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: - æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÍóÇãöÏò ÇáúÅöÓúÝóÑóÇíöíäöíøö - áóÇ
íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ÅöáøóÇ ÈöÇáúÚóÑóÈöíøóÉö ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöáóÝúÙö
ÇáúÞõÑúÂäö ÇáúãõÚóæøóáö Úóáóíúåö Ýöí ÇááøöÚóÇäö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ÈöÇáúÃóÚúÌóãöíøóÉö
ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÒóæóÇáö ÇáöÇÓúÊöÑóÇÈóÉö ãöäú ãöËúáöåö Ýöí ÌóÑúíöåö Úóáóì
ÚóÇÏóÉö áöÓóÇäöåö.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöäú ÃóÑóÇÏó ÇáúÍóÇßöãõ Ãóäú íõáóÇÚöäó Èóíúäó ÇáúÃóÚúÌóãöíøóíúäö
ÈöÇáúÃóÚúÌóãöíøóÉö áóãú íóÎúáõ Ãóäú íóßõæäó ÚóÇÑöÝðÇ ÈöáöÓóÇäöåöãóÇ Ãóæú
ÛóíúÑó ÚóÇÑöÝò¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÚóÇÑöÝðÇ ÈöáöÓóÇäöåöãóÇ áóãú íóÍúÊóÌú Åöáóì
ÊõÑúÌõãóÇäò æóÌóÚóáó ÇáÍÇÖÑíä ááÚÇäåãÇ ãä íÚÑÝæä ÇáÃÚÌãíÉ¡ Ãä íóßõæäõ
Ýöíåöãú ãöãøóäú íóÚúÑöÝõåóÇ ÇáúÚóÏóÏõ ÇáúãóÃúãõæÑõ Èöåö æóåõãú
ÃóÑúÈóÚóÉñ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúÍóÇßöãõ áóÇ íóÚúÑöÝõ áöÓóÇäóåõãóÇ ÇÍúÊóÇÌó
Åöáóì ÊõÑúÌõãóÇäò¡ æóÇÎúÊõáöÝó Ýöí ÇáÊøóÑúÌóãóÉö åóáú Êóßõæäõ ÎóÈóÑðÇ
Ãóæú ÔóåóÇÏóÉð.
ÝóÌóÚóáóåõãóÇ ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÎóÈóÑðÇ æóÇÚúÊóãóÏó ÝöíåóÇ Úóáóì
ÊóÑúÌóãóÉö ÇáúæóÇÍöÏö ßóÇáúÃóÎúÈóÇÑö¡ æóåöíó ÚöäúÏó ÇáÔøóÇÝöÚöíøö
ÔóåóÇÏóÉñ¡ áöÃóäøó ÇáúÍóÇßöãó íóÍúßõãõ ÈöåóÇ Úóáóì ÛóíúÑö ÇáúãõÊóÑúÌöãö
ÝöíãóÇ áóãú íóÚúáóãúåõ ÅöáøóÇ ãöäó ÇáúãõÊóÑúÌöãö ÝóÕóÇÑóÊú ÚöäúÏóåõ
ÔóåóÇÏóÉð ÈöÅöÞúÑóÇÑò ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóÌúÑöíó ÚóáóíúåóÇ Íõßúãõ
ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö¡ æóÓóäóÓúÊóæúÝöí ÇáúßóáóÇãó Ýöí ãóæúÖöÚöåö ãöäú ßöÊóÇÈö "
ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö ".
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ãóäøó ÇáÊøóÑúÌóãóÉó ÔóåóÇÏóÉñ Ýóåöíó Ýöí åóÐóÇ
ÇáúãóæúÖöÚö Ýöí áöÚóÇäò ÞóÏú íóÌúÑöí Úóáóíúåö ÈóÚúÖõ ÃóÍúßóÇãö ÇáÒøöäóÇ
æóÇáÔøóåóÇÏóÉõ Ýöí ÇáÒøöäóÇ ãõÚúÊóÈóÑóÉñ ÈöãóÇ ÊóÖóãøóäóåóÇ ÝóÅöäú
ßóÇäóÊú Úóáóì ÝöÚúáö ÇáÒøöäóÇ áóãú ÊóËúÈõÊú ÈöÃóÞóáøó ãöäú ÃóÑúÈóÚóÉò¡
æóÅöäú ßóÇäóÊú Úóáóì ÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÈöÇáÒøöäóÇ ÝóÚóáóì Þóæúáóíúäö:
(11/71)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáÔøóåóÇÏóÉó áóÇ
Êóßõæäõ ÈöÃóÞóáøó ãöäú ÃóÑúÈóÚóÉò áöÃóäøóåóÇ ÊõæÌöÈõ ÍóÏøó ÇáÒøöäóÇ
ßóãóÇ ÊõæÌöÈõåõ ÇáÔøóåóÇÏóÉõ Úóáóì ÝöÚúáö ÇáÒøöäóÇ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: ÃóäøóåóÇ ÊóËúÈõÊõ ÈöÔóÇåöÏóíúäö¡ áöÃóäøó
ÇáÔøóåóÇÏóÉó Úóáóì ÝöÚúáö ÇáÒøöäóÇ ÃóÛúáóÙõ ãöäó ÇáÔøóåóÇÏóÉö Úóáóì
ÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÈöÇáÒøöäóÇ¡ áöÃóäøó ÇáÔøóåóÇÏóÉó Úóáóì ÝöÚúáöåö ÅöÐóÇ áóãú
Êóßúãõáú ÃóæúÌóÈóÊú ÍóÏøó ÇáúÞóÐúÝö æóÚóáóì ÇáúÅöÞúÑóÇÑö Èöåö áóÇ
ÊõæÌöÈõåõ¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó ÝóÇáÊøóÑúÌóãóÉõ áóÇ íõÚúÊóÈóÑõ ÝöíåóÇ
ÚóÏóÏõ ÇáÔøõåõæÏö Úóáóì ÝöÚúáö ÇáÒøöäóÇ¡ æóåóáú íõÚúÊóÈóÑõ ÝöíåóÇ ÚóÏóÏõ
ÇáÔøõåõæÏö Úóáóì ÇáúÅöÞúÑóÇÑö Èöåö Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì æóÌúåóíúäö
áöÃóÕúÍóÇÈöäóÇ:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÚúÊóÈóÑõ Ýöíåöãú ÚóÏóÏõ ÇáúÅöÞúÑóÇÑö Èöåö¡ áöÃóäøóåõ
ÑõÈøóãóÇ ÊóÖóãøóäó ÇááøöÚóÇäõ ÅöÞúÑóÇÑðÇ Èöåö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóßõæäõ Ýöí
ÃóÍóÏö ÇáúÞóæúáóíúäö ÃóÑúÈóÚóÉð æóÝöí ÇáËøóÇäöí ÔóÇåöÏóíúäö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó ÃóÕóÍøõåõãóÇ Ãóäøóåõ íõÚúÊóÈóÑõ Ýöíåöãú
ÚóÏóÏõ ÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÈöÛóíúÑö ÇáÒøöäóÇ Ýöí ÌóæóÇÒö ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑö Úóáóì
ÔóÇåöÏóíúäö áÃäå áíÓ Ýí ÇáãÊáÇÚäíä ÃÞÑ ÈÇáÒäÇ¡ ÝÅä ÃÞÑ Èå ÃóÍóÏõåõãóÇ
ÇÚúÊõÈöÑó ÍöíäóÆöÐò Ýöí ÅöÞúÑóÇÑöåö ÔóåóÇÏóÉõ ÇáúãõÞöÑøö ÝóÚóáóì åóÐóÇ
íõÍúãóáõ Þóæúáõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÃóÑúÈóÚóÉð Úóáóì ÇáöÇÎúÊöíóÇÑö Ïõæäó
ÇáúæõÌõæÈö¡ Ãóæú Úóáóì ÇáúÌóãóÇÚóÉö ÇáúÍõÖõæÑö Ïæä ÇáãÊÑÌãíä.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóÅöäú ßóÇäó ÃóÎúÑóÓó íóÝúåóãõ ÇáúÅöÔóÇÑóÉó ÇáúÊóÚóäó
ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö æóÅöäö ÇäúØóáóÞó áöÓóÇäõåõ ÈóÚúÏó ÇáúÎóÑóÓö áóãú íõÚöÏú
".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÞóÏú ãóÖóÊú åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉõ Ýöí áöÚóÇäö
ÇáúÃóÎúÑóÓö æóÐóßóÑúäóÇ ÎöáóÇÝó ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó ÝöíåóÇ æóãóäúÚóåõ ãöäú
áöÚóÇäö ÇáúÃóÎúÑóÓö æóÅöäú ÌóæøóÒúäóÇåõ¡ ÈöãóÇ ÃóÛúäóì Úóäö
ÇáúÅöÚóÇÏóÉö¡ Ýóáóæú áóÇÚóäó ÇáúÃóÎúÑóÓõ ÈöÇáúÅöÔóÇÑóÉö Ëõãøó ÇäúØóáóÞó
áöÓóÇäõåõ áóãú íõÚöÏö ÇááøöÚóÇäó æóÃóÌúÒóÃó ãÇ ÊÞÏã ãäå ÈÇáÅÔÇÑÉ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " Ëõãøó ÊõÞóÇãõ ÇáúãóÑúÃóÉõ ÝóÊóÞõæáõ ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö
Ãóäøó ÒóæúÌöíó ÝõáóÇäðÇ æóÊõÔöíÑõ Åöáóíúåö Åöäú ßóÇäó ÍóÇÖöÑðÇ áóãöäó
ÇáúßóÇÐöÈöíäó ÝöíãóÇ ÑóãóÇäöí Èöåö ãöäó ÇáÒøöäóÇ Ëã ÊÚæÏ ÍÊì ÊÞæá Ðáß
ÃÑÈÚ ãÑÇÊ ÝÅÐÇ ÝÑÛÊ æÞÝåÇ ÇáÅãÇã æÐßÑåÇ Çááå ÊÚÇáì æÞÇá ÇÍÐÑí Ãä ÊÈæÆí
ÈÛÖÈ ãä Çááå Åä áã Êßæäí ÕÇÏÞÉ Ýí ÃíãÇäß ÝÅä ÑÂåÇ ÊãÖí æÍÖÑÊåÇ ÇãÑÃÉ
ÃãÑåÇ Ãä ÊÖÚ íÏåÇ Úáì ÝíåÇ æÅä áã ÊÍÖÑåÇ æÑÂåÇ ÊãÖí ÞÇá áåÇ Þæáí æÚáí
ÛÖÈ Çááå Åä ßÇä ãöäó ÇáÕøóÇÏöÞöíäó ÝöíãóÇ ÑóãóÇäöí Èöåö ãöäó ÇáÒøöäóÇ
ÝÅÐÇ ÞÇáÊ Ðáß ÝÞÏ ÝÑÛÊ ÞÇá æÅäãÇ ÃãÑÊ ÈæÞÝåãÇ æÊÐßíÑåãÇ Çááå áÃä ÇÈä
ÚÈÇÓ ÑÖí Çááå ÚäåãÇ Íßì Ãä ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
ÃãÑ ÑÌáÇð Ííä áÇÚä Èíä ÇáãÊáÇÚäíä Ãä íÖÚ íÏå Úáì Ýíå Ýí ÇáÎÇãÓÉ æÞÇá
ÅäåÇ ãæÌÈÉ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ãöãøóÇ ÞóÏøóãúäóÇ ÐößúÑóåõ ãöäú ÕÝÉ ÇáÚÇä
Ýöí ÇáúãóÑúÃóÉö ÈóÚúÏó áöÚóÇäö ÇáÑøóÌõáö æóÇÓúÊóæúÝóíúäóÇ Íõßúãóåõ ÈãÇ
ÃÛäì.
(11/72)
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóáóãøóÇ ÐóßóÑó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÇáÔøóåóÇÏóÇÊö ÃóÑúÈóÚðÇ
Ëóãøó ÝóÕóáó Èóíúäóåõäøó ÈöÇááøóÚúäóÉö Ýöí ÇáÑøóÌõáö æóÇáúÛóÖóÈö Ýöí
ÇáúãóÑúÃóÉö Ïóáøó Úóáóì ÍóÇáö ÇÝúÊöÑóÇÞö ÇááøöÚóÇäö æóÇáÔøóåóÇÏóÇÊö æÃä
ÇááÚäÉ æÇáÛÖÈ ÈÚÏ ÇáÔåÇÏÉ ãæÌÈÇä Úáì ãä ÃæÌÈÇ Úáíå ÈÃä íÌÊÑÆ Úáì ÇáÞæá
Ãæ ÇáÝÚá Ëã Úáì ÇáÔåÇÏÉ ÈÇááå ÈÇØáÇð Ëã íÒíÏ ÝíÌÊÑÆ Úáì Ãä íáÊÚä æÚáì Ãä
íÏÚæ ÈáÚäÉ Çááå ÝíäÈÛí ááÅãÇã ÅÐÇ ÚÑÝ ãä Ðáß ãÇ ÌåáÇ Ãä íÞÝåãÇ äÙÑÇð
áåãÇ ÈÏáÇáÉ ÇáßÊÇÈ æÇáÓäÉ ". ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ãöãøóÇ
ÃóÑóÇÏó Èöåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÃóÈóÇ ÍóäöíÝóÉó Ýöí ÅöËúÈóÇÊö ÇááøöÚóÇäö
íóãöíäðÇ Íöíäó ÌóÚóáóåõ ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÔóåóÇÏóÉð¡ æóÞóÏú ÊóÞóÏøóãó
ÇáúßóáóÇãõ ãóÚóåõ æóÚóáóíúåö ÈöãóÇ ÃóÞúäóÚó - æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ -.
(11/73)
(ÈóÇÈõ ãóÇ íóßõæäõ ÈóÚúÏó ÇáúÊöÚóÇäö
ÇáÒøóæúÌö ãöäó ÇáÝÑÞÉ æäÝí ÇáæáÏ æÍÏ ÇáãÑÃÉ ãä ßÊÇÈíä ÞÏíã æÌÏíÏ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì: " ÝóÅöÐóÇ Ãóßúãóáó ÇáÒøóæúÌõ ÇáÔøóåóÇÏóÉó
æóÇáöÇáúÊöÚóÇäó ÝóÞóÏú ÒóÇáó ÝöÑóÇÔõ ÇãúÑóÃóÊöåö æóáóÇ ÊóÍöáøõ áóåõ
ÃóÈóÏðÇ ÈöÍóÇáò æóÅöäú ÃóßúÐóÈó äóÝúÓóåõ ÇáúÊóÚóäóÊú Ãóæú áóãú
ÊóáúÊóÚúäó æÅäãÇ ÞáÊ åÐÇ áÃä ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó
- ÞÇá " áÇ ÓÈíá áß ÚáíåÇ " æáã íÞá ÍÊì ÊßÐÈ äÝÓß æÞÇá Ýí ÇáãØáÞÉ ËáÇËÇð
" ÍÊì ÊäßÍ ÒæÌÇð ÛíÑå " æáãÇ ÞÇá Úáíå ÇáÕáÇÉ æÇáÓáÇã " ÇáæáÏ ááÝÑÇÔ "
æßÇäÊ ÝÑÇÔÇð áã íÌÒ Ãä íäÝí ÇáæáÏ Úä ÇáÝÑÇÔ ÅáÇ ÈÃä íÒæá ÇáÝÑÇÔ æßÇä
ãÚÞæáÇð Ýí Íõßúãó ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
ÅÐ ÃáÍÞ ÇáæáÏ ÈÃäå Ããå äÝÇå Úä ÃÈíå æÅä äÝíå Úäå Èíãíäå ÈÇáÊÚÇäå áÇ
Èíãíä ÇáãÑÃÉ Úáì ÊßÐíÈå ÈäÝíå æãÚÞæá Ýí ÅÌãÇÚ ÇáãÓáãíä Ãä ÇáÒæÌ ÅÐÇ ÃßÐÈ
äÝÓå áÍÞ Èå ÇáæáÏ æÌáÏ ÇáÍÏ ÅÐ áÇ ãÚäì ááãÑÃÉ Ýí äÝÓå æÃä ÇáãÚäì ááÒæÌ
ÝíãÇ æÕÝÊ ãä äÝíå æßíÝ íßæä áåÇ ãÚäì Ýí íãíä ÇáÒæÌ æäÝí ÇáæáÏ æÅáÍÇÞå
æÇáÏáíá Úáì Ðáß ãÇ áÇ íÎÊáÝ Ýíå Ãåá ÇáÚáã ãä Ãä ÇáÃã áæ ÞÇáÊ áíÓ åæ ãäß
ÅäãÇ ÇÓÊÚÑÊå áã íßä ÞæáåÇ ÔíÆÇ ÅÐÇ ÚÑÝ ÃäåÇ æáÏÊå Úáì ÝÑÇÔå ÅáÇ ÈáÚÇä
áÃä Ðáß ÍÞ ááæáÏ Ïæä ÇáÃã æßÐáß áæ ÞÇá åæ ÇÈäí æÞÇáÊ Èá ÒäíÊ Ýåæ ãä ÒäÇ
ßÇä ÇÈäå ÃáÇ ÊÑì Ãä Íßã ÇáæáÏ Ýí ÇáäÝí æÇáÅËÈÇÊ Åáíå Ïæä Ããå ÝßÐáß äÝíå
ÈÇáÊÚÇäå Ïæä Ããå ".
ÞÇá ÇáãÇæÑÏí: æÞÕÏ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÈöåóÐöåö ÇáúÌõãúáóÉö ÇáúßóáóÇãó Úóáóì
ÝóÕúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÃóÍúßóÇãó ÇááøöÚóÇäö ãõÎúÊóÕøóÉñ ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö
æóÍúÏóåõ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÊóÍúÑöíãó ÇááøöÚóÇäö ãõÄóÈøóÏñ áóÇ íóÒõæáõ æóÅöäú
ÃóßúÐóÈó äóÝúÓóåõ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÝóÕúáõ ÇáúÃóæøóáõ ãöäú ÃóÍúßóÇãö ÇááøöÚóÇäö ÝóÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ
Ãóäøó ÃóÍúßóÇãó ÇááøöÚóÇäö ÃóÑúÈóÚóÉñ æóÎóÇãöÓñ íóÎúÊóÕøõ ÈöÇáÒøóæúÌóÉö¡
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÃóÑúÈóÚóÉõ¡ ÝóÇÑúÊöÝóÇÚõ ÇáÝÑÇÔ¡ æÊÃííÏ ÇáÊøóÍúÑöíãö
æóäóÝúíõ ÇáäøóÓóÈö¡ æóÓõÞõæØõ ÍóÏøö ÇáúÞóÐúÝö¡ æóÃóãøóÇ ÇáúÎóÇãöÓõ
ÇáúãõÎúÊóÕøõ ÈöÇáÒøóæúÌóÉö Ýóåõæó æõÌõæÈõ ÍóÏøö ÇáÒøöäóÇ ÚóáóíúåóÇ
ÅöáøóÇ Ãóäú ÊóáúÊóÚöäó¡ æóåóÐöåö ÇáúÃóÍúßóÇãõ ÇáúÎóãúÓóÉõ ËóÈóÊóÊú
ÈöÇáúÊöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö æóÍúÏóåõ æóáöÚóÇäõ ÇáÒøóæúÌóÉö ãóÞúÕõæÑñ Úóáóì
ÓõÞõæØö ÇáÒøöäóÇ ÚóäúåóÇ.
(11/74)
æóÚóáøóÞó ãóÇáößñ ÌóãöíÚó åóÐöåö
ÇáúÃóÍúßóÇãö ÈöáöÚóÇäöåöãóÇ ãóÚðÇ¡ æóÚóáøóÞóåóÇ ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó
ÈöáöÚóÇäöåöãóÇ æóÍõßúãö ÇáúÍóÇßöãö¡ æóÞóÏú ãóÖóì ÇáúßóáóÇãõ ãóÚóåõãóÇ.
æóÃóãøóÇ ÇáúÝóÕúáõ ÇáËøóÇäöí Ýöí ÊÃííÏ ÇáÊøóÍúÑöíãö¡ ÝóÚöäúÏó
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ãóäøó ÊóÍúÑöíãó ÇááøöÚóÇäö ãõÄóÈøóÏñ áóÇ íóÒõæáõ ÃóÈóÏðÇ¡
ÝóÅöäú ÃóßúÐóÈó äóÝúÓóåõ ÈóÚúÏó ÇáúÊöÚóÇäöåö áóÒöãóåõ ãöäó ÇáúÃóÍúßóÇãö
ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö ãóÇ ßóÇäó Úóáóíúåö æóÐóáößó ÔóíúÆóÇäö - æõÌõæÏõ ÇáúÍóÏøö¡
æóáõÍõæÞõ ÇáäøóÓóÈö¡ æóÈóÞöíó ãóÇ ßóÇäó áóåõ ãöäú ÑóÝúÚö ÇáúÝöÑóÇÔö
æÊÃííÏ ÇáÊøóÍúÑöíãö ÈöÍóÇáöåö¡ ÝóáóÇ ÊóÍöáøõ áóåõ æóÅöäú ÃóßúÐóÈó
äóÝúÓóåõ.
æóÈöåö ÞóÇáó ãöäó ÇáÕøóÍóÇÈóÉö ÚõãóÑõ¡ æóÚóáöíøñ¡ æóÇÈúäõ ãóÓúÚõæÏò¡
æóÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò¡ æóÇÈúäö ÚõãóÑó ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõãú.
æóãöäó ÇáÊøóÇÈöÚöíäó: ÇáÒøõåúÑöíøõ æóãöäó ÇáúÝõÞóåóÇÁö¡ ãóÇáößñ¡
æóÇáúÃóæúÒóÇÚöíøõ¡ æóÇáËøóæúÑöíøõ¡ æóÃóÈõæ íõæÓõÝó¡ æóÃóÍúãóÏõ¡
æóÅöÓúÍóÇÞõ¡ æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó æóãõÍóãøóÏñ: ÅöÐóÇ ÃóßúÐóÈó
äóÝúÓóåõ ÍóáøóÊú áóåõ æóßóÐóáößó áóæú æõÌöÏó Ýöí áöÚóÇäöåö ÍóÏøñ Ýöí
ÞóÐúÝò Ýóáóãú íóÌúÚóáú ÊóÍúÑöíãó ÇááøöÚóÇäö ãõÄóÈøóÏðÇ.
æóÞóÇáó ÓóÚöíÏõ Èúäõ ÇáúãõÓóíøóÈö: Åöäú ÃóßúÐóÈó äÝÓå æåí Ýí ÇáÚÏÉ
ÍóáøóÊú áóåõ ÈöÇáúÚóÞúÏö ÇáúÃóæøóáö ãöäú ÛóíúÑö äößóÇÍò ãõÓúÊóÌóÏøò.
æóÞóÇáó ÓóÚöíÏõ Èúäõ ÌõÈóíúÑò: Åöäú ÃóßúÐóÈó äÝÓå åí Ýöí ÇáúÚöÏøóÉö
ÍóáøóÊú áóåõ¡ æóÅöäú ÃóßúÐóÈó äóÝúÓóåõ ÈóÚúÏó ÇäúÞöÖóÇÁö ÚóÏøóÊöåóÇ áóãú
ÊóÍöáøó áóåõ ÃóÈóÏðÇ.
æóÞóÇáó ÇáúÍóÓóäõ ÇáúÈóÕúÑöíøõ: ÅöÐóÇ ÃóßúÐóÈó äóÝúÓóåõ áóãú íóáúÍóÞú
Èöåö ÇáäøóÓóÈõ ßóãóÇ áóÇ íóÑúÊóÝöÚõ Èöåö ÇáÊøóÍúÑöíãõ.
æóÇÓúÊóÏóáøó ãóäú äóÕóÑó Þóæúáó ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó ÈöÚõãõæãö Þóæúáå
ÊóÚóÇáóì: {æóÃõÍöáøó áóßõãú ãóÇ æóÑóÇÁó Ðóáößõãú} [ÇáäÓÇÁ: 24] .
æóåóÐöåö ãöäú æóÑóÇÁö Ðóáößó ÝóÍóáøóÊú áóåõ¡ æóáöÃóäøóåõ ÊóÍúÑöíãñ
íóÎúÊóÕøõ ÈöÇáÒøóæúÌöíøóÉö Ýóáóãú íóÊóÃóÈøóÏú ßóÇáØøóáóÇÞö æóÎóÇáóÝó
ÊóÍúÑöíãó ÇáÑøöÖóÇÚö áöÃóäøóåõ áóÇ íóÎúÊóÕøõ ÈÇáÒæÌíÉ¡ æáÃäå ÈÊÍÑíã ÅÐÇ
ÚÑí Úä ÇáÍÑãÉ áã íÊÃíÏ ËõÈõæÊõåõ ßóÇáÑøöÏøóÉö ØóÑúÏðÇ æóÇáÑøöÖóÇÚö
ÚóßúÓðÇ¡ æóáöÃóäøó ãóÇ ÇÓúÊõÝöíÏó Íõßúãõåõ ÈöÇááøöÚóÇäö ÌóÇÒó Ãóäú áóÇ
íóÊóÃóÈøóÏó ËõÈõæÊõåõ ßóÇáäøóÓóÈö.
æóÏóáöíáõäóÇ ÑöæóÇíóÉõ ãõÍóãøóÏö Èúäö ÒóíúÏò Úóäú ÓóÚöíÏö Èúäö ÌõÈóíúÑò
Úóäö ÇÈúäö ÚõãóÑó Úóäö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
Ãóäøóåõ ÞóÇáó: " ÇáúãõÊóáóÇÚöäóÇäö ÅöÐóÇ ÊóÝóÑøóÞóÇ áóÇ íóÌúÊóãöÚóÇäö
ÃóÈóÏðÇ ".
æóÑóæóì ÇáÒøõåúÑöíøõ Úóäú Óóåúáö Èúäö ÓóÚúÏò: Ãóäú ÚõæóíúãöÑó
ÇáúÚóÌúáóÇäöíøó áóÇÚóäó ÇãúÑóÃóÊóåõ ÝóÝóÑøóÞó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÈóíúäóåõãóÇ æóÞóÇáó: " áóÇ íóÌúÊóãöÚóÇäö
ÃóÈóÏðÇ " ÝóÏóáøó åóÐóÇ ÇáÎÈÑÇä Úáì ÊÃííÏ ÇáÊøóÍúÑöíãö ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: äóÕøó Úóáóíúåö.
(11/75)
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóæú ÌóÇÒó Ãóäú
ÊóÍöáøó áóæóÌóÈó Ãóäú íóÐúßõÑó ÔóÑúØó ÇáúÅöÍúáóÇáö ßóãóÇ ÞóÇáó Ýöí
ÇáØøóáóÇÞö ÇáËøóáóÇËö {ÝóáÇ ÊóÍöáøõ áóåõ ãöäú ÈóÚúÏõ ÍóÊøóì ÊóäúßöÍó
ÒóæúÌðÇ ÛóíúÑóåõ} [ÇáÈÞÑÉ: 230] .
æóãöäó ÇáúÞöíóÇÓö: Ãóäøóåõ ÊóÍúÑöíãõ ÚóÞúÏò áóÇ íóÑúÊóÝöÚõ ÈöÛóíúÑö
ÊóßúÐöíÈò æóÍóÏøò ÝóæóÌóÈó Ãóäøó áóÇ íóÑúÊóÝöÚ ÈöÇáÊøóßúÐöíÈö æóÇáúÍóÏøö
ßóÇáúãõÕóÇåóÑóÉö¡ æóáöÃóäøóåõ áóÝúÙñ ãóæúÖõæÚñ áöáúÝõÑúÞóÉö ÝóæóÌóÈó
Ãóäú áóÇ íóÑúÊóÝöÚó ÊóÍúÑöíãõåõ ÈöÇáÊøóßúÐöíÈö ßóÇáØøóáóÇÞö¡ æóáöÃóäøó
ÊóÍúÑöíãó ÇáÒøóæúÌóÉö íóäúÞóÓöãõ ÃóÑúÈóÚóÉó ÃóÞúÓóÇãò: ãöäúåóÇ ÊóÍúÑöíãñ
íóÑúÊóÝöÚõ ÈöÛóíúÑö ÚóÞúÏò ßóÇáØøóáóÇÞö ÇáÑøóÌúÚöíøö ãóÚó ÈóÞóÇÁö
ÇáúÚöÏøóÉö.
æóãöäúåóÇ ÊóÍúÑöíãñ íóÑúÊóÝöÚõ ÈöÚóÞúÏò ßóÇáØøóáóÇÞö ÇáÑøóÌúÚöíøö ÈóÚúÏó
ÇáúÚöÏøóÉö.
æóãöäúåóÇ ÊóÍúÑöíãñ ÈöÚóÞúÏò æóÅöÕóÇÈóÉö ÒóæúÌò ßóÇáØøóáóÇÞö ÇáËáÇË.
æãäåÇ ÊÍÑíã ãÄíÏ ßóÊóÍúÑöíãö ÇáúãõÕóÇåóÑóÉö æóÇáÑøöÖóÇÚö¡ ÝóáóãøóÇ áóãú
íóßõäú ÊóÍúÑöíãõ ÇááøöÚóÇäö ãõáúÍóÞðÇ ÈöÇáúÃóÞúÓóÇãö ÇáËøóáóÇËóÉö Ýöí
ÔõÑõæØö ÇáúÅöÈóÇÍóÉö æóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ãõáúÍóÞðÇ ÈöÇáÑøóÇÈöÚö Ýöí
ÊóÃúÈöíÏö ÇáÊøóÍúÑöíãö ÝóÃóãøóÇ Úõãõæãõ ÇáúÂíóÉö ÝóãóÎúÕõæÕñ ÈöäóÕøö
ÇáÓøõäøóÉö¡ æóÃóãøóÇ ÞöíóÇÓõåõãú Úóáóì ÊóÍúÑöíãö ÇáØøóáóÇÞö ÝóÇáúÌóæóÇÈõ
Úóäúåõ ãóÚó ÊóÓúáöíãö ÇáúæóÕúÝö ÇáúãõÊóäóÇÒóÚö Ýöíåö åõæó Ãóäøó
ÇáØøóáóÇÞó áóãøóÇ ßóÇäó ãöäúåõ ãóÇ áóÇ íóÑúÊóÝöÚõ ÇáúÚóÞúÏõ ÖóÚõÝó Úóäú
ÊóÍúÑöíãö ÇáúÃóÈóÏö¡ æóÎóÇáóÝó ÊóÍúÑöíãó ãóÇ áóÇ íóÕöÍøõ Ãóäú íóËúÈõÊó
ãóÚóåõ ÇáúÚóÞúÏõ áöÞõæøóÊöåö ÃóãøóÇ ÞöíóÇÓõåõãú Úóáóì ÇáÑøöÏøóÉö
ÝóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ Ãóäøó ÇáÑøöÏøóÉó ÞóÏú áóÇ ÊóÞóÚõ ÈöåóÇ ÇáúÝõÑúÞóÉõ
ÅöÐóÇ ÚóÇÏó Åöáóì ÇáúÅöÓúáóÇãö Ýöí ÇáúÚöÏøóÉö áóãú íóÊóÃóÈøóÏú
ÊóÍúÑöíãõåóÇ ÅöÐóÇ æóÞóÚóÊö ÇáúÝõÑúÞóÉõ ÈöÎöáóÇÝö ÇááøöÚóÇäö.
æóÃóãøóÇ ÞöíóÇÓõåõãú Úóáóì ÇáäøóÓóÈö ÝóÇáúãóÚúäóì Ýöíåö Ãóäøóåõ ÍóÞøñ
Úóáóíúåö ÝóÌóÇÒó Ãóäú íõáúÍöÞóåõ ÈöÇáÊøóßúÐöíÈö¡ æóÇÑúÊöÝóÇÚõ
ÇáÊøóÍúÑöíãö ÍóÞøñ áóåõ Ýóáóãú íõÞúÈóáú ãöäúåõ ÝóÕóÇÑó Ýöí ÇáäøóÓóÈö
ãõÞöÑøðÇ æóÝöí ÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáÊøóÍúÑöíãö ãõÏøóÚöíðÇ æóÇáúÅöÞúÑóÇÑõ
ãõáúÒöãñ æóÇáÏøóÚúæóì ÛóíúÑõ ãõáúÒöãóÉò¡ æóåõæó Ïóáöíáñ Úóáóì ÇáúÍóÓóäö
ÇáúÈóÕúÑöíøö.
(ÝóÕúáñ)
æóÅöÐóÇ áóÇÚóäó ÒóæúÌóÊóåõ æóåöíó ÃóãóÉñ Ëõãøó ÇÈúÊóÇÚóåóÇ ÍóÑõãó
Úóáóíúåö ÇáöÇÓúÊöãúÊóÇÚõ ÈöåóÇ áöÊóÃúÈöíÏö ÊóÍúÑöíãöåóÇ Úóáóíúåö
ÈöÇááøöÚóÇäö¡ æóáóæú ØóáøóÞó ÒóæúÌóÊóåõ ÇáúÃóãóÉó ËóáóÇËðÇ ÍóÑõãóÊú
Úóáóíúåö ÍóÊøóì ÊóäúßöÍó ÒóæúÌðÇ ÛóíúÑóåõ ÝóÅöäö ÇÈúÊóÇÚóåóÇ ÝóÝöí
ÅöÍúáóÇáöåóÇ áóåõ ÞóÈúáó ÒóæúÌò æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó ãóäúÕõæÕõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÃóäøóåóÇ Úóáóì ÊóÍúÑöíãöåóÇ
ßóÇáúãõáóÇÚóäóÉö ÅöÐóÇ ÇÔúÊóÑóÇåóÇ - ÝóáóÇ ÊóÍöáøõ áóåõ ÈóÚúÏó Çáúãöáúßö
ÍóÊøóì ÊóäúßöÍó ÒóæúÌðÇ ÛóíúÑóåõ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: ÃóäøóåóÇ ÊóÍöáøõ áóåõ ÈöÇáúãöáúßö ÞóÈúáó ÒóæúÌò¡
áöÃóäøó ÊóÍúÑöíãó ÇáØøóáóÇÞö ãõÎúÊóÕøñ ÈöÇáäøößóÇÍö æóáöÐóáößó áóãú
íóÞóÚú Ýöí ÇáäøößóÇÍö ÇáúÝóÇÓöÏö¡ æóÊóÍúÑöíãó ÇááøöÚóÇäö ÛóíúÑõ
ãõÎúÊóÕøò ÈöÇáäøößóÇÍö áöæõÞõæÚöåö Ýöí ÇáäøößóÇÍö ÇáÝÇÓÏ ææØÁ ÇáÔÈåÉ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÇáäøóÇÓö ÅöÐóÇ ÇáúÊóÚóäó Ëõãøó ÞóÇáóÊú
ÕóÏóÞó Åöäøöí ÒóäóíúÊõ ÝóÇáúæóáóÏõ áóÇÍöÞñ æóáóÇ ÍóÏøó ÚáíåÇ æßÐáß Åä
ßÇäÊ ãÍÏæÏÉ ÝÏÎá Úáíå Ãä áæ ßÇä ÝÇÓÞÇð ÞÐÝ ÚÝíÝÉ ãÓáãÉ æÇáÊÚäÇ äÝí ÇáæáÏ
æåí ÚäÏ ÇáãÓáãíä ÃÕÏÞ ãäå æÅä ßÇäÊ ÝÇÓÞÉ ÝÕÏÞÊå
(11/76)
áã íäÝ ÇáæáÏ ÝÌÚá æáÏ ÇáÚÝíÝÉ áÇ ÃÈ áå
æÃáÒãåÇ ÚÇÑÉ ææáÏ ÇáÝÇÓÞÉ áå ÃÈ áÇ íäÝì Úäå ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóÑóÇÏó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÃóÈóÇ ÍóäöíÝóÉó Ýöí
ÇáÑøóÌõáö ÅöÐóÇ ÞóÐóÝó ÒóæúÌóÊóåõ ÈöÇáÒøöäóÇ ÝóÕóÏøóÞóÊúåõ áóãú íóßõäú
áóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäúåóÇ¡ æóáóÇ íóäúÊóÝöíó ãä æáÏåÇ¡ æáÇ íæÌÈ ÍÏ
ÇáÒäÇ¡ æÈóäóì Ðóáößó Úóáóì ÃóÕúáóíúäö áóåõ:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇááøöÚóÇäó ÔóåóÇÏóÉñ æóÇáÔøóåóÇÏóÉõ áóÇ ÊõÞóÇãõ Úóáóì
ãõÚúÊóÑöÝò.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÅöÞúÑóÇÑó ÈöÇáÒøöäóÇ áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó ÚöäúÏóåõ
ÍóÊøóì íóÊóßóÑøóÑó ÃóÑúÈóÚó ãóÑøóÇÊò Ýöí ÃóÑúÈóÚóÉö ãóÌóÇáöÓó ÝóÌóæøóÒó
áóåõ äóÝúíó æóáóÏö ÇáúÚóÝöíÝóÉö æóÃóáúÍóÞó Èöåö æóáóÏó ÇáÒøóÇäöíóÉö¡
æóÝöí åóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ãöäó ÇáÔøóäóÇÚóÉö ãóÇ íóÏõáøõ Úóáóì æóåóÇÁö
ÃõÕõæáöåö Ýöíåö¡ æóÞóÏú ãóÖóì ÇáúßóáóÇãõ ãóÚóåõ Ýöí ÇááøöÚóÇäö Ãóäøóåõ
íóãöíäñ¡ æóÓóíóÃúÊöí ÇáúßóáóÇãõ ãóÚóåõ Ýöí ÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÈöÇáÒøöäóÇ ãöäú
Ãóäøóåõ íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó¡ æóãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí ÇáúãõÕóÏøöÞóÉö
Úóáóì ÇáÒøöäóÇ ÇáúãõÚúÊóÑöÝóÉö Èöåö Ãóäøóåõ áóÇ íóÎúáõæ Ãóäú ÊõÕóÏøöÞó
ÇáÒøóæúÌó ÞóÈúáó áöÚóÇäöåö Ãóæú ÈóÚúÏóåõ¡ ÝóÅöäøó ÕóÏøóÞóÊúåõ ÈóÚúÏó
áöÚóÇäöåö ËóÈóÊóÊú ÃóÍúßóÇãõ ÇááøöÚóÇäö Èöåö ãöäú æõÞõæÚö ÇáúÝõÑúÞóÉö
æóÊóÍúÑöíãö ÇáÊøóÃúÈöíÏö æóäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö¡ æóáóíúÓó áöÅöÞúÑóÇÑöåóÇ
ÈöÇáÒøöäóÇ ÈóÚúÏó áöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö ÊóÃúËöíÑñ ÅöáøóÇ Ýöí ãóäúÚöåóÇ ãöäó
ÇáöÇáúÊöÚóÇäö ÈóÚúÏóåõ¡ áöÃóäøó áöÚóÇäóåóÇ áöÅöÓúÞóÇØö ÍóÏøö ÇáÒøöäóÇ
ÚóäúåóÇ ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö æóÇáúãõÞöÑøóÉõ ÈöÇáÒøöäóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó
ÚóáóíúåóÇ ÈöÇáúÅöÞúÑóÇÑö æóáóÇ íóÓúÞõØõ ÚóäúåóÇ ÈöÇááøöÚóÇäö¡ ÝóÅöäú
ÑóÌóÚóÊú Úóäö ÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÕóÇÑó ÇáúÍóÏøõ æóÇÌöÈðÇ ÚóáóíúåóÇ
ÈöÇááøöÚóÇäö Ïõæäó ÇáúÅöÞúÑóÇÑö¡ áöÃóäøó ÇáÑøõÌõæÚó Ýöí ÇáúÅöÞúÑóÇÑö
ÈöÇáÒøöäóÇ ãóÞúÈõæáñ Ýöí ÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö æóÌóÇÒó áóåóÇ Ãóäú ÊõáóÇÚöäó
áöÅöÓúÞóÇØö ÇáúÍóÏøö ÇáúæóÇÌöÈö ÚóáóíúåóÇ ÈöáöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö¡ ÝóÃóãøóÇ
Åöäú ÕóÏøóÞóÊúåõ Úóáóì ÇáÒøöäóÇ ÞóÈúáó áöÚóÇäöåö Ãæ Ýí ÊÖÇÚíÝå ÝÞØ
ÓóÞóØó ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö Úóäö ÇáÒøóæúÌö ÈöÊóÕúÏöíÞöåö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó áóåõ
æóáóÏñ íõÑöíÏõ äóÝúíóåõ Ýóáóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó áöäóÝúíöåö áöÃóäøóåõ áãóÇ
ÌóÇÒó áóåõ Ãóäú íóäúÝöíó æóáóÏó ÇáúãõßóÐøöÈóÉö ÇáÙøóÇåöÑóÉö ÇáúÚöÝøóÉö
ÝóáöÃóäú íóäúÝöíó æóáóÏó ÇáúãõÕóÏøöÞóÉö ÇáÙøóÇåöÑóÉö ÇáúÝõÌõæÑö Ãóæúáóì¡
æóÅöäú áóãú íóßõäú áóåóÇ æóáóÏñ ÝóÝöí ÌóæóÇÒö áöÚóÇäöåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó¡ áöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó ãóæúÖõæÚñ
áöÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö æóäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö æóÞóÏú ÓóÞóØó Úóäúåõ ÇáúÍóÏøõ
ÈöÊóÕúÏöíÞöåóÇ æóÚóÏóãö ÇáúæóáóÏö ÇáøóÐöí íóÍúÊóÇÌõ Åöáóì äóÝúíöåö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó áöæõÞõæÚö ÇáúÝõÑúÞóÉö
æóÊóÃúÈöíÏö ÇáÊøóÍúÑöíãö æóáóíúÓó áöáÒøóæúÌóÉö Ãóäú ÊõáóÇÚöäó ÈóÚúÏó
áöÚóÇäöåö ãóÇ ÃóÞóÇãóÊú Úóáóì ÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÈöÇáÒøöäóÇ ÝóÅöäú ÑóÌóÚóÊú
Úóäúåõ áóÇÚóäóÊú.
(ãóÓúÃóáóÉñ)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí: " æóÃóíøõåõãóÇ ãóÇÊó ÞóÈúáõ íõßúãöáõ ÇáÒøóæúÌõ ÇááøöÚóÇäó
æóÑöËó ÕóÇÍöÈóåõ æóÇáúæóáóÏõ ÛóíúÑõ ãóäúÝöíøò ÍóÊøóì íóßúãõáó Ðóáößó
ßõáøõåõ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó¡ ÅöÐóÇ ãóÇÊó ÃóÍóÏõ
ÇáÒøóæúÌóíúäö ÚöäúÏó ÇáÔøõÑõæÚö Ýöí ÇááøöÚóÇäö æóÞóÈúáó ßóãóÇáöåö
ÊóæóÇÑóËóÇ¡ æóäõÙöÑó ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúãóíøöÊõ ãöäúåõãóÇ åöíó ÇáÒøóæúÌóÉó
ÝóÞóÏú ÈóÇäóÊú ÈöÇáúãóæúÊö æóáóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõåóÇ ãöäú Ãóäú Êóßõæäó
ÐóÇÊó æóáóÏò Ãóæú áóÇ æóáóÏó áóåóÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ÐóÇÊó æóáóÏò Ýóáóåõ
Ãóäú íõáóÇÚöäó áöäóÝúíöåö
(11/77)
æóíóÈúäöí Úóáóì ãóÇ ãóÖóì ãöäú áöÚóÇäöåö
ÞóÈúáó ãóæúÊöåóÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúæóáóÏõ ÞóÏú ãóÇÊó ÌóÇÒó Ãóäú íõáóÇÚöäó
áöäóÝúíöåö ÈóÚúÏó ãóæúÊöåö¡ æóáóÇ íóÑöËõ ÇáæáÏ æÅä æÑË ÇáÒøóæúÌóÉó.
æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ: Ãóäøó æõÞõæÚó ÇáúÝõÑúÞóÉö áóÇ íóãúäóÚõ ãöäú
ÕöÍøóÉö ÇáÒøóæúÌöíøóÉö ÞóÈúáó ÇáúÝõÑúÞóÉö¡ æóäóÝúíó ÇáúæóáóÏö íóãúäóÚõ
ãöäú äöÓúÈóÊöåö ÞóÈúáó ÇáäøóÝúíö¡ ÝóáöÐóáößó æóÑöËó ÇáÒøóæúÌóÉó ÅöÐóÇ
ãóÇÊóÊú ÞóÈúáó áöÚóÇäöåö¡ æóáóãú íóÑöËö ÇáúæóáóÏó ÅöÐóÇ ãóÇÊó ÞóÈúáó
áöÚóÇäöåö¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú áöáÒøóæúÌóÉö æóáóÏñ ÒóÇáó Íõßúãõ äóÝúíöåö
ÈöÇááøöÚóÇäö æóÈóÞöíó ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö æóåõæó ÚöäúÏóäóÇ ãóæúÑõæËñ ÝóÅöäú
ØóÇáóÈóåõ Èöåö ÇáúæóÑóËóÉõ ßóÇäó áöáÒøóæúÌö Ãóäú íõáóÇÚöäó áöÅöÓúÞóÇØöåö
æóáóÇ íóãúäóÚóåõ ÇááøöÚóÇäõ áöÅöÓúÞóÇØöåö æóáöäóÝúíö ÇáúæóáóÏö ãöäú
ãöíÑóÇËöåóÇ áöæõÞõæÚö ÇáúÝõÑúÞóÉö ÈöÇáúãóæúÊö áóÇ ÈÇááÚÇä¡ ÝÅä Þíá:
ÃÝáíÓ ÅÐÇ æÑËåÇ ÍóÞøóåõ ãöäú ÍóÏøö ÞóÐúÝöåóÇ¿ ÝóåóáøóÇ ÓóÞóØó Úóäúåõ
ÇáúÍóÏøõ ßóãóÇ íóÓúÞõØõ Úóäúåõ ÈöÇáúÞöÕóÇÕö ÅöÐóÇ æóÑöËó ÈóÚúÖóåõ¿ .
Þöíáó: áöÃóäøó ãöíÑóÇËó ÇáúÞöÕóÇÕö ãõÔúÊóÑóßñ Úóáóì ÇáúÝóÑóÇÆöÖö ÝóÅöÐóÇ
æóÑöËó ÈóÚúÖóåõ ÓóÞóØó Úóäúåõ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÊóÈóÚøóÖõ æóáóíúÓó
ßóÐóáößó ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö¡ áöÃóäøó ßõáøóåõ ãöíÑóÇËñ áößõáøö æóÇÍöÏò ãöäó
ÇáúæóÑóËóÉö ÝóßóÇäó áößõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãú Ãóäú íóÓúÊóæúÝöíóåõ
ßõáøóåõ¡ ÝóÅöäú ÚÝì ÇáúæóÇÑöËõ Úóäö ÇáúÍóÏøö áóãú íóßõäú áöáÒøóæúÌö Ãóäú
íõáóÇÚöäó áöÃóäøó ÇáúÝöÑóÇÔó ÞóÏö ÇÑúÊóÝóÚó ÈöÇáúãóæúÊö¡ æóÇáúÍóÏøõ ÞóÏú
ÓóÞóØó ÈöÇáúÚóÝúæö æóáóíúÓó åõäóÇßó æóáóÏñ íõäúÝóì Ýóáóãú íóÈúÞó ãóÇ
íóÍúÊóÇÌõ Ýöíåö Åöáóì ÇááøöÚóÇäö ÝóáöÐóáößó ÓóÞóØó¡ ÝóÃóãøóÇ Åöäú áóãú
íóßõäú áóåóÇ æóÇÑöËñ ÝóÝöí ÞöíóÇãö ÇáúÅöãóÇãö Ýöí ÇÓúÊöíÝóÇÁö ÇáúÍóÏøö
áóåóÇ æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóåõ Ãóäú íóÓúÊóæúÝöíóåõ¡ áöÃóäøó ÇáúÅöãóÇãó ãóÞóÇãó
ÇáúæóÑóËóÉö Ýöí ÇáúãóÇáö ÝóÞóÇãó ãóÞóÇãóåõãú Ýöí ÇÓúÊöíÝóÇÁö ÇáúÍóÏøö.
ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóÌõæÒõ áöáÒøóæúÌö Ãóäú íõáóÇÚöäó áöÅöÓúÞóÇØöåö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóíúÓó áöáúÅöãóÇãö Ãóäú íóÓúÊóæúÝöíóåõ
æóÅöäö ÇÓúÊóæúÝóì ãöíÑóÇËóåóÇ áöÈóíúÊö ÇáúãóÇáö¡ áöÃóäøó áöÈóíúÊö
ÇáúãóÇáö ÍõÞõæÞðÇ ãõÓúÊóÝóÇÏóÉð ÊõÎóÇáöÝó ÍóÏøó ÇáúÞóÐúÝö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ
áóÇ íóÌõæÒõ áöáÒøóæúÌö Ãóäú íõáóÇÚöäó.
(ÝóÕúáñ)
æóÅöäú ßóÇäó ÇáúãóíøöÊõ ÞóÈúáó ÅößúãóÇáö ÇááøöÚóÇäö åõæó ÇáÒøóæúÌó
ÝóáöáÒøóæúÌóÉö ãöíÑóÇËõåóÇ ãöäúåõ áöÈóÞóÇÁö ÇáÒøóæúÌöíøóÉö Åöáóì
ÇáúãóæúÊö æóÇáúæóáóÏõ áóÇÍöÞñ Èöåö¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ áöáúæóÑóËóÉö äóÝúíõåõ
æóåõæó æóÇÑöËñ ãóÚóåõãú¡ áöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó áóÇ íóÊóæóáøóÇåõ ÅöáøóÇ
ÒóæúÌñ. æóÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö ÞóÏú ÈóØóáó ÇÓúÊöíÝóÇÄõåõ ÈöãóæúÊö ãóäú
áóÒöãóåõ æóáóíúÓó áóåõ ÊóÚóáøõÞñ ÈöÇáúãóÇáö ßóÇáúÞöÕóÇÕö ÝóáöÐóáößó
ÈóØóáó Íßãå.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " ÝóÅöäö ÇãúÊóäóÚó Ãóäú íõßúãöáó ÇááøöÚóÇäó ÍõÏøó áóåóÇ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ¡ ÅöÐóÇ ÔóÑóÚó Ýöí ÇááÚÇä ÅãÇ Ýí
ÍíÇÊåÇ ÃÈæ ÈóÚúÏó ãóæúÊöåóÇ¡ Ëõãøó ÇãúÊóäóÚó Ãóäú íõßúãöáóåõ ÍõÏøó áóåóÇ
ÍóÏøó ÇáúÞóÐúÝö ÓóæóÇÁñ ÈóÞöíó ãöäú áöÚóÇäöåö ÃóÞóáøõåõ Ãóæú ÃóßúËóÑõåõ¡
æóÍóÊøóì áóæú ÃóÊóì ÈöÇáÔøóåóÇÏóÇÊö ÇáúÃóÑúÈóÚö æóÈóÞöíóÊö ÇááøóÚúäóÉõ
ÇáúÎóÇãöÓóÉõ ÍõÏøó áóåóÇ ßóãóÇ áóæú áóãú íóÃúÊö ÈöÔóíúÁò ãöäú áöÚóÇäöåö
æóáóÇ íÊÓÞØ ÇáúÍóÏøõ Úóáóì ÃóÚúÏóÇÏö ÇááøöÚóÇäö áöÃóãúÑóíúäö:
(11/78)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇááøöÚóÇäó Ýöí ÓõÞõæØö
ÍóÏøö ÇáúÞóÐúÝö Úóäúåõ æóæõÌõæÈö ÍóÏøö ÇáÒøöäóÇ ÚóáóíúåóÇ ßóÇáúÈóíøöäóÉö
íõÞöíãõåóÇ æóáóæú ÃóÞóÇãó ÚóáóíúåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ ÃóÞóáøó ãöäú ÃóÑúÈóÚóÉö
ÔõåõæÏò ÍõÏøó æóáóãú íóßõäú áöãóäú ÔóåöÏó ÚóáóíúåóÇ ÊóÃúËöíÑñ ßóÐóáößó
ÇááøöÚóÇäõ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÍõßúãó ÅöÐóÇ ÊóÚóáøóÞó ÈöÚóÏóÏò ãöäó ÇáúÃóíúãóÇäö
áóãú íóÊóÚóáøóÞú ÈöÈóÚúÖöåóÇ ßóÇáúÞóÓóÇãóÉö¡ æóßóÐóáößó Ýöí ÇááøöÚóÇäö¡
æóåóßóÐóÇ áóæú ÔóÑóÚóÊö ÇáÒøóæúÌóÉõ Ýöí ÇááøöÚóÇäö ÈóÚúÏó ÇáúÊöÚóÇäö
ÇáÒøóæúÌö Ëõãøó ÇãúÊóäóÚóÊú ãöäú ÅöÊúãóÇãöåö ÍõÏøóÊú ÍóÏøó ÇáÒøöäóÇ
æóßóÇäó ãóÇ ãóÖóì ãöäú áöÚóÇäöåóÇ ãõáúÛóì.
(ãóÓúÃóáóÉñ)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí: " æóÅöäú ØóáóÈó ÇáúÍóÏøó ÇáøóÐöí ÞóÐóÝóåóÇ Èöåö áóãú
íõÍóÏøó áöÃóäóåõ ÞóÐúÝñ æóÇÍöÏñ ÍõÏøó Ýöíåö ãóÑóÉð æÇáæáÏ ááÝÑÇÔ ÝáÇ
íäÝì ÅáÇ Úáì ãÇ äÝì Èöåö ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó - æÐáß Ãä ÇáÚÌáÇäí ÞÐÝ ÇãÑÃÊå æäÝì ÍãáåÇ áãÇ ÇÓÊÈÇäå ÝäÝÇå
Úäå ÈÇááÚÇä ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÞóÏú ãóÖóÊú åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉõ æóÐóßóÑúäóÇ
Ãóäøóåõ ÅöÐóÇ ÞóÐóÝó ÒóæúÌóÊóåõ ÈöÑóÌõáò ÓóãøóÇåõ ÝóÅöäö ÇáúÊóÚóäó
ÇáÒøóæúÌõ æóÓóãøóÇåõ Ýöí áöÚóÇäöåö ÓóÞóØó ÍóÏøõ ÞóÐúÝöåóÇ æóÅöäú áóãú
íõÓóãøöåö ÝóÝöí æõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö Úóáóíúåö áöÞóÐúÝöåö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ áóÇ íõÍóÏøõ æóáóÇ íóÌõæÒõ áóåõ ÅöÚóÇÏóÉõ ÇááøöÚóÇäö ãöäú
ÃóÌúáöåö.
æóÇáËøóÇäöí: íõÍóÏøõ æóíóÌõæÒõ áóåõ Ãóäú íóÓúÞõØó ÈöáöÚóÇäöåö¡ ÝóÃóãøóÇ
ÅöÐóÇ áóãú íóáúÊóÚöäú ãöäú ÒóæúÌóÊöåö æóÍõÏøó áóåóÇ Ëõãøó ÌóÇÁó
ÇáúãõÓóãøóì ÈöåóÇ ãõØóÇáöÈðÇ ÝóÇáúãóÐúåóÈõ Ãóäøóåõ áóÇ íõÍóÏøõ áóåõ
æóÚóáøóáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÈöÃóäøóåõ ÞóÐúÝñ æóÇÍöÏñ ÞóÏú ÍõÏøó Ýöíåö
ãóÑøóÉð íóÚúäöí Ãóäøó ÇáÒøöäóÇ ÇáøóÐöí ÞóÐóÝóåõãóÇ Èöåö æóÇÍöÏñ Ýóáóãú
íóÌöÈú Ýöíåö ÅöáøóÇ ÍóÏøñ æóÇÍöÏñ æóÞóÏö ÇÓúÊóæúÝóì ãöäúåõ Ýóáóãú íóÚõÏú
Úóáóíúåö¡ æóÞóÏú æóåöãó ÈóÚúÖõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ ÝóÎóÑøóÌó ÞóæúáðÇ ÂÎóÑó
Åöäøóåõ íõÍóÏøõ ãöäó ÇÎúÊöáóÇÝö Þóæúáöåö Ýöíãóäú ÞóÐóÝó ÌóãóÇÚóÉð
ÈößóáöãóÉò æóÇÍöÏóÉò¡ æóÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ ãöäó ÇáúÝóÑúÞö ÈóíúäóåõãóÇ ãóÇ
íóãúäóÚõ ãöäú ÕöÍøóÉö åóÐóÇ ÇáÊøóÎúÑöíÌö¡ ÝóÅöäú Þöíáó ÈöÊóÎúÑöíÌöåö Ýöí
æõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö Úóáóíúåö ÝóÝöí ÌóæóÇÒö áöÚóÇäöåö ãöäúåõ æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäúåõ¡ áöÃóäøóåõ ÞÐÝ ÞÏ ßÇä
ãõÌóæøóÒðÇ Ýöí ÍóÞøö ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ¡ æóÇáËøóÇäöí: áóÇ íóÌõæÒõ
áöÃóäøóåõ ÊóÈóÚñ áöÍóÏøö ÇáÒøóæúÌóÉö Ýöí ÇááøöÚóÇäö Ýóáóãú íóÌõÒú ãóÚó
ÓõÞõæØö ÇááøöÚóÇäö Ýöí ÍóÞøö ÇáÒøóæúÌóÉö Ãóäú íõÝúÑóÏó ÈöÇááøöÚóÇäö.
(ãóÓúÃóáóÉñ)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí: " æáæ Ãóßúãóáó ÇááøöÚóÇäó æóÇãúÊöäóÚóÊú ãöäó ÇááøöÚóÇäö
æóåöíó ãóÑöíÖóÉñ Ãóæú Ýöí ÈóÑúÏò Ãóæú ÍóÑøò æóßóÇäóÊú ËóíøöÈðÇ ÑÌãÊ æÅä
ßÇäÊ ÈßÑÇ áã ÊÍÏ ÍÊì ÊÕÍ æíäÞÖí ÇáÍÑ æÇáÈÑÏ áÞæá Çááå ÊÚÇáì: {æíÏÑà ÚäåÇ
ÇáÚÐÇÈ} ÇáÂíÉ æÇáÚÐÇÈ ÇáÍÏ ÝáÇ íÏÑà ÚäåÇ ÅáÇ ÈÇááÚÇä ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøó áöÚóÇäó ÇáÒøóæúÌö ãõÓúÞöØñ
áöÍóÏøö ÇáúÞóÐúÝö Úóäúåõ¡ æóáöÚóÇäó ÇáÒøóæúÌóÉö ÈóÚúÏóåõ ãõÓúÞöØñ
áöÍóÏøö ÇáÒøöäóÇ ÚóäúåóÇ.
(11/79)
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: áóÇ ÍóÏøó Úóáóì
æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ æóÚóáóíúåöãóÇ ÇááøöÚóÇäõ ÝóÃóíøõåõãóÇ ÇãúÊóäóÚó ãöäúåõ
ÍõÈöÓó ÍóÊøóì íóáúÚóäó.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ íõæÓõÝó: íõÍóÏøõ ÇáÒøóæúÌõ æóáóÇ íõÍúÈóÓõ¡ æóáóÇ ÊõÍóÏøõ
ÇáÒøóæúÌóÉõ æóÊõÍúÈóÓõ ÍóÊøóì ÊõáóÇÚöäó¡ æóÞóÏú ãóÖóì ÇáúßóáóÇãõ Ýöíåö
ÈöãóÇ ÃóÞúäóÚó¡ ÝóÅöÐóÇ ÇãúÊóäóÚóÊö ÇáÒøóæúÌóÉõ ãöäó ÇááøöÚóÇäö æóÌóÈó
ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ ÚóáóíúåóÇ¡ æóßóÇäó ãõÚúÊóÈóÑðÇ ÈöÍóÇáöåóÇ ÝóÅöäú ßóÇäóÊú
ÈößúÑðÇ ÝóÚóáóíúåóÇ ÌóáúÏõ ãöÇÆóÉò æóÊóÛúÑöíÈõ ÚóÇãò¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú
ËóíøöÈðÇ ÝóÇáÑøóÌúãõ.
ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ÕóÍöíÍóÉð æóÇáÒøóãóÇäõ ãÚÊÏáÇð ÃÞíã ÚáíåÇ ßÇä æóÇÍöÏò
ãöäó ÇáúÍóÏøóíúäö ÅöÐóÇ ßóÇäóÊú ãöäú Ãóåúáöåö ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÌóáúÏðÇ Ãóæú
ÑóÌúãðÇ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇáÒøóãóÇäõ ÎóÇÑöÌðÇ Úóäö ÇáöÇÚúÊöÏóÇáö ÈöÔöÏøóÉö
ÍóÑøò Ãóæú ÔöÏøóÉö ÈöÑúÏò ÃõÎøöÑó ÌóáúÏõåóÇ Åöáóì ÒóãóÇäö ÇáöÇÚúÊöÏóÇáö
áöÆóáøóÇ íõÝúÖöíó ÈöÍóÏøöåö ÇáÒøóãóÇäó Åöáóì ÊóáóÝöåóÇ¡ æóáóÇ íõÄóÎøóÑõ
ÑóÌúãõåóÇ áöÃóäøó ÇáúãóÞúÕõæÏó ÈöÇáÑøóÌúãö ÊóáóÝõåóÇ¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú
ãóÑöíÖóÉð ÝóÅöäú ßóÇäó ÍóÏøõåóÇ ÇáÑøóÌúãó ÑõÌöãóÊú Ýöí ÇáúãóÑóÖö¡ æóÅöäú
ßóÇäó ÍóÏøõåóÇ ÇáúÌóáúÏó ÑõæÚöíó ãóÑóÖõåóÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ãóÑúÌõæøó
ÇáÒøóæóÇáö ÃõäúÙöÑóÊú Åöáóì æóÞúÊö ÇáÕøöÍøóÉö Ëõãøó ÌõáöÏóÊú¡ æóÅöäú
áóãú íõÑúÌó ÒóæóÇáõåõ ÌõáöÏóÊú ÈöãóÇ íõÄúãóäõ Èöåö ÊóáóÝõåóÇ ãöäú
ÃóËúßóÇáö ÇáäøóÎúáö æóÃóØúÑóÇÝö ÇáäøöÚóÇáö¡ æóÎóÇáóÝó ÇáÑøóÌúãó
ÇáúãóÞúÕõæÏó Èöåö ÇáÊøóáóÝõ.
æóÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: íõÄóÎøóÑõ ÑóÌúãõåóÇ Ýöí ÇáúãóÑóÖö ÅöÐóÇ
æóÌóÈó ÇáúÍóÏøõ ÚóáóíúåóÇ ÈöÅöÞúÑóÇÑò æáÚÇä ÍÊì ÈÑá æóáóÇ íõÄóÎøóÑõ
ÅöÐóÇ æóÌóÈó ÈöÈóíøöäóÉò áöÃóäøó ÇáúÍóÏøó áóÇ íóÓúÞõØõ ÈóÚúÏó ÞöíóÇãö
ÇáúÈóíøöäóÉö æóíóÓúÞõØõ ÅöÐóÇ æóÌóÈó ÈöÇááøöÚóÇäö ÈöÇáúÅöÌóÇÈóÉö
Åöáóíúåö.
æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó ãöäúåõãú ÈöÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÈöÚóßúÓö åóÐóÇ Ãóäøóåõ
íõÄóÎøóÑõ ÅöÐóÇ æóÌóÈó ÈöÇáúÈóíøöäóÉö áöÌóæóÇÒö ÑõÌõæÚöåóÇ æóáóÇ
íõÄóÎøóÑõ ÅöÐóÇ æóÌóÈó ÈöÇáúÅöÞúÑóÇÑö æóÇááøöÚóÇäö áöÃóäøóåõ ÞóÏú
ÃóÓúÞóØó ÈöÐóáößó ÍõÑúãóÉó äóÝúÓöåö¡ æóßöáóÇ ÇáúãóÐúåóÈóíúäö ÝóÇÓöÏñº
áöÃóäøó ÍõÑúãóÉó ÇáäøóÝúÓö ÊÓÞØ ÈÇáÈíäÉ ßÓÞæØåÇ ÈÇáÅÞÑÇÑ. æíãßä ÑÌæÚ
ÇáúÈóíøöäóÉö ßóãóÇ íõãúßöäõ ÇáÑøõÌõæÚõ Ýöí ÇáÅöÞúÑóÇÑò¡ Ýóáóãú íßä ááÝÑÞ
ÈíäåãÇ æÌå.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóÒóÚóãó ÈóÚúÖõ ÇáäøóÇÓö áóÇ íõáóÇÚöäõ ÈöÍóãúáò áóÚóáøóåõ
ÑöíÍñ ÝóÞöíáó áóåõ ÃóÑóÃóíúÊó áóæú ÃóÍóÇØó ÇáúÚöáúãó ÈöÃóäú áóíúÓó
Íóãúáñ ÃóãóÇ ÊõáóÇÚöäõ ÈöÇáúÞóÐúÝö¿ ÞóÇáó Èóáóì Þöíáó Ýóáöãó áóÇ
íõáóÇÚöäõ ãóßóÇäóåõ¿ ")) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøóåõ íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó
ãöäó ÇáúÍóÇãöáö¡ æóíóäúÝöíó ÍóãúáóåóÇ ÞóÈúáó ÇáúæöáóÇÏóÉö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäú ÍóÇãöáò ÍóÊøóì
ÊóÖóÚó. æóÅöäú ÎóÇáóÝó æóáóÇÚóäó Ýöí ÍóãúáöåóÇ ÓóÞóØó Úóäúåõ ÇáúÍóÏøõ
ÈöáöÚóÇäöåö æóáóãú íóäúÊóÝö Úóäúåõ ÇáúÍóãúáõ ÈöáöÚóÇäò¡ æóÕóÇÑó áóÇÍöÞðÇ
Èöåö ÈóÚúÏó ÇáúæöáóÇÏóÉö¡ æóáóÇ ÓóÈöíáó Åöáóì äóÝúíöåö¡ æóåóÐóÇ Þóæúáñ
ÎóÇáóÝó Ýöíåö ÇáÓøõäøóÉó¡ áöÃóäøó ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - áóÇÚóäó Èóíúäó ÇáúÚóÌúáóÇäöí æóÇãúÑóÃóÊöåö æóåöíó
ÍóÇãöáñ æóáóÇÚóäó Èóíúäó åöáóÇáö Èúäö ÃõãóíøóÉó æóÇãúÑóÃóÊöåö æóåöíó
ÍóÇãöáñ¡ æóáöÃóäøó ÇáúÍóãúáó Åöäú ßóÇäó
(11/80)
ÛöáóÙðÇ Ãóæú ÑöíÍðÇ Ýóåöíó ÍóÇÆöáñ
æóíóÌõæÒõ Ãóäú íáÇÚä ÚäåÇ¡ æÅä ßÇä ÕÍíÍÇð Ýåí ßÐÇÊ æóáóÏò¡ ÝóåóáøóÇ
áóÇÚóäó ãöäúåóÇ¡ æóÞóÏú ãóÖóì ãöäó ÇáßáÇã ãÚå Ýöí Ðóáößó ÈöãóÇ ÃóÛúäóì.
æóÅöäú ßóÇäó áöÚóÇäõåõ ãöäó ÇáúÍóÇãöáö ÌóÇÆöÒðÇ Ýóåõæó ãõÎóíøóÑñ Ýöíåö
Èóíúäó Ãóäú íõÚóÌøöáó äóÝúíóåõ ÞóÈúáó æóÖúÚöåö ÝóíóäúÊóÝöíó Úóäúåõ
æóÇÍöÏðÇ ßóÇäó Ãóæú ÌóãóÇÚóÉð¡ Ãóæú íõÄóÎøöÑó äóÝúíóåõ ÍóÊøóì ÊóÖóÚó¡
áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ãõÊóÈóíøóäò ÞóÈúáó ÇáúæöáóÇÏóÉö ÝóÅöäú ÚóÌøóáó
ÈöÇááøöÚóÇäö ÞóÈúáó ÇáúæöáóÇÏóÉö áöÅöÓúÞóÇØö ÇáúÍóÏøö Úóäúåõ æóáóãú
íóäúÊóÝö Èöåö ÇáúÍóãúáõ ßóÇäó áóåõ ÅöÐóÇ æóáóÏóÊú æóÃóÑóÇÏó äóÝúíóåõ
Ãóäú íóÓúÊóÃúäöÝó áöäóÝúíöåö áöÚóÇäðÇ íóäúÝóÑöÏõ Èöåö ÇáÒøóæúÌõ Ïõæäó
ÇáÒøóæúÌóÉö¡ æóáóãú íóßõäú ÊóÃúÎöíÑõåõ Ýöí æóÞúÊö ÇáúÍóãúáö ãóÇäöÚðÇ
ãöäú ÌóæóÇÒö äóÝúíöåö ÈóÚúÏó ÇáúæóÖúÚöº áöÃóäøóåõ ßóÇäó ãóÙúäõæäðÇ ÛíÑ
ãÊíÞä.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æÒÚã áæ ÌÇãÚåÇ æóåõæó íóÚúáóãõ ÈöÍóãúáöåóÇ ÝóáóãøóÇ
æóÖóÚóÊú ÊóÑóßóåóÇ ÊöÓúÚðÇ æóËóáóÇËöíäó áóíúáóÉð æóåöíó Ýöí ÇáÏøóãö
ãóÚóåõ Ýöí ãóäúÒöáöåö Ëóãøó äóÝóì ÇáúæóáóÏó ãóÚóåõ ßóÇäó Ðóáößó áå ÝíÊÑß
ãÇ Íßã Èå - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ááÚÌáÇäí æÇãÑÃÊå æåí
ÍÇãá ãä ÇááÚÇä æäÝì ÇáæáÏ Úäå ßãÇ ÞáäÇ æáæ áã íßä ãÇ ÞáäÇ ÓäÉ ßÇä íÌÚá
ÇáÓßÇÊ Ýí ãÚÑÝÉ ÇáÔíÁ Ýí ãÚäì ÇáÅÞÑÇÑ ÝÒÚã Ýí ÇáÔÝÚÉ ÅÐÇ Úáã ÝÓßÊ Ýåæ
ÅÞÑÇÑ ÈÇáÊÓáíã æÝí ÇáÚÈÏ íÔÊÑíå ÅÐÇ ÇÓÊÎÏãå ÑÖí ÈÇáÚíÈ æáã íÊßáã ÝÍíË
ÔÇÁ ÌÚáå ÑÖÇ Ëã ÌÇÁ Åáì ÇáÃÔÈå ÈÇáÑÖÇ æÇáÅÞÑÇÑ Ýáã íÌÚáå ÑÖÇ æÌÚá ÕãÊå
Úä ÅäßÇÑå ÃÑÈÚíä áíáÉ ßÇáÅÞÑÇÑ æÃÈÇå Ýí ÊÓÚ æËáÇËíä ÝãÇ ÇáÝÑÞ Èíä
ÇáÕãÊíä ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÕõæÑóÊõåóÇ Ãóäú íõÄóÎøöÑó ÇáÒøóæúÌõ äóÝúíó
ÇáúÍóãúáö ÍóÊøóì ÊóÖóÚó¡ Ýóáóåõ Ãóäú íõÚóÌøöáó äóÝúíó ÇáúæóáóÏö ÈóÚúÏó
ÇáúæóÖúÚö æóÚóáóì ÇáúÝóæúÑö ÝóÅöäú ÃóÎøóÑó äóÝúíóåõ ãóÚó ÇáúÞõÏúÑóÉö
Úóáóì ÇáúÊöÚóÇäöåö áóÚóäó Èöåö æóáóãú íóßõäú áóåõ äóÝúíõåõ æóÞóÇáó ÃóÈõæ
ÍóäöíÝóÉó¡ æóãõÍóãøóÏñ: ÇáúÞöíóÇÓõ Ãóäú íóßõæäó äóÝúíõåõ Úóáóì ÇáúÝóæúÑö
æóáóåõ Ãóäú íõÄóÎøöÑó äóÝúíóåõ íóæúãðÇ Ãóæú íóæúãóíúäö ÇÓúÊöÍúÓóÇäðÇ.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ íõæÓõÝó: áóåõ äóÝúíõåõ Ýöí ãõÏøóÉö ÇáäøöÝóÇÓö Åöáóì
ÃóÑúÈóÚöíäó íóæúãðÇ¡ æóáóíúÓó áóåõ äóÝúíõåõ ÈóÚúÏóåóÇ.
æóÞóÇáó ãõÌóÇåöÏñ¡ æóÚóØóÇÁñ: áóåõ äóÝúíõåõ Úóáóì ÇáÊøóÑóÇÎöí ãóÊóì
ÔóÇÁó¡ æóåóÐóÇ ÎóØóÃñº áöÃóäøó ÎöíóÇÑó äóÝúíöåö áöÚóíúÈò ÏóÎóáó Úóáóì
ÝöÑóÇÔöåö ÝóÌóÑóì ãóÌúÑóì ÎöíóÇÑö ÇáúÚõíõæÈö ÇáúãõÓúÊóÍóÞøóÉö Úóáóì
ÇáúÝóæúÑö¡ áöÃóäøóåõ áóæú ÞõÏøöÑó ÈöãõÏøóÉò áóæóÌóÈó Ãóäú íõÞóÏøóÑó
ÈöÇáÔøóÑúÚö Ïõæäó ÇáöÇÓúÊöÍúÓóÇäö¡ æóáöÃóäøó ÇáËøóáóÇËó Ýöí ÇáúÎöíóÇÑö
ÍóÏøñ ãóÔúÑõæÚñ æóáóíúÓó ÈöãõÚúÊóÈóÑò Ýöí ÎöíóÇÑö äóÝúíöåö ÝóÃóæúáóì
Ãóäú áóÇ íõÚúÊóÈóÑó ãóÇ ÓöæóÇåõ¡ áöÃóäøó ãõÏøóÉó ÇáäøöÝóÇÓö ÈóÚúÖõ
ÃóÍúæóÇáö ÇáúæöáóÇÏóÉö Ýóáóãú íóßõäö ÇÚúÊöÈóÇÑõåóÇ Ýöí ÎöíóÇÑö äóÝúíöåö
ÈöÃóæúáóì ãöäú ãõÏøóÉö ÇáúÍóãúáö Ýöí ÃóÞóáøöåö Ãóæú ÃóßúËóÑöåö Ãóæú
ÈöãõÏøóÉö ÑóÖóÇÚöåö¡ ÝóÅöäú Þöíáó: Ýóáöãó ßóÇäó äóÝúíõåõ Ýöí ÇáúÍóãúáö
Úóáóì ÇáÊøóÑóÇÎöí æóÈóÚúÏó ÇáúæöáóÇÏóÉö Úóáóì ÇáúÝóæúÑö¿ Þöíáó: áÃäå ÞÈá
ÇáæáÇÏÉ ãÙäæä æÈÚÏåÇ ãÊÞíä.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóÒóÚóãó ÈöÃóäøóåõ ÇÓúÊóÏóáøó ÈöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì
áóãøóÇ ÃóæúÌóÈó Úóáóì ÇáÒøóæúÌö ÇáÔøóåóÇÏóÉó áöíóÎúÑõÌó ÈöåóÇ ãöäó ÇáÍÏ
ÝÅÐÇ áã íÎÑÌ ãä ãÚäì ÇáÞÐÝ áóÒöãóåõ ÇáúÍóÏøõ Þöíáó áóåõ æóßóÐóáößó
(11/81)
ßá ãä ÃÍáÝÊå áíÎÑÌ ãä ÔíÁ æßÐáß ÞáÊ Åä
äßá Úä Çáíãíä Ýí ãÇá Ãæ ÛÕÈ Ãæ ÌÑÍ ÚãÏ ÍßãÊ Úáíå ÈÐáß ßáå ÞÇá äÚã ÞáÊ
Ýáã áÇ ÊÞæá Ýí ÇáãÑÃÉ Åäß ÊÍáÝåÇ áÊÎÑÌ ãä ÇáÍÏ æÞÏ ÐßÑ Çááå ÊÚÇáì ÃäåÇ
ÊÏÑà ÈÐáß Úä äÝÓåÇ ÇáÚÐÇÈ ÝÅÐÇ áã ÊÎÑÌ ãä Ðáß Ýáã áã ÊæÌÈ ÚáíåÇ ÇáÍÏ ßãÇ
ÞáÊ Ýí ÇáÒæÌ æÝíãä äßá Úä Çáíãíä æáíÓ Ýí ÇáÊäÒíá Ãä ÇáÒæÌ íÏÑà ÈÇáÔåÇÏÉ
ÍÏÇ æÝí ÇáÊäÒíá Ãä ááãÑÃÉ Ãä ÊÏÑà ÈÇáÔåÇÏÉ ÇáÚÐÇÈ æåæ ÇáÍÏ ÚäÏäÇ æÚäÏß
æåæ ÇáãÚÞæá æÇáÞíÇÓ æÞáÊ áå áæ ÞÇáÊ áß áã ÍÈÓÊäí æÃäÊ áÇ ÊÍÈÓ ÅáÇ ÈÍÞ¿
ÞÇá ÃÞæá ÍÈÓÊß áÊÍáÝí ÝÊÎÑÌí Èå ãä ÇáÍÏ ÝÞÇáÊ ÝÅÐÇ áã ÃÝÚá ÝÃÞã ÇáÍÏ Úáí
ÞÇá áÇ ÞÇáÊ ÝÇáÍÈÓ ÍÏ ÞÇá áÇ ÝÞÇá ÞÇáÊ ÝÇáÍÈÓ Ùáã áÇ ÃäÊ ÃÞãÊ Úáí ÇáÍÏ
æáÇ ãäÚÊ Úäí ÍÈÓÇð æáä ÊÌÏ ÍÈÓí Ýí ßÊÇÈ æáÇ ÓäÉ æáÇ ÅÌãÇÚ æáÇ ÞíÇÓ Úáì
ÃÍÏåÇ ÞÇá ÝÅä ÞáÊ ÝÇáÚÐÇÈ ÇáÍÈÓ ÝåÐÇ ÎØà Ýßã Ðáß ãÇÆÉ íæã Ãæ ÍÊì ÊãæÊ
æÞÏ ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {æóáúíóÔúåóÏú ÚóÐóÇÈóåõãóÇ ØóÇÆöÝóÉñ ãöäó
ÇáãÄãäíä} ÃÝÊÑÇå Úäí ÇáÍÏ Ãã ÇáÍÈÓ¿ ÞÇá Èá ÇáÍÏ æãÇ ÇáÓÌä ÈÍÏ æÇáÚÐÇÈ Ýí
ÇáÒäÇ ÇáÍÏæÏ æáßä ÇáÓÌä ÞÏ íáÒãå ÇÓã ÚÐÇÈ ÞáÊ æÇáÓÝÑ æÇáÏåÞ æÇáÊÚáíÞ ßá
Ðáß íáÒãå ÇÓã ÚÐÇÈ ÞÇá æÇáÐíä íÎÇáÝæääÇ Ýí Ãä áÇ íÌÊãÚÇ ÃÈÏÇ æÑæí Ýíå Úä
ÚãÑ æÚáí æÇÈä ãÓÚæÏ ÑÖæÇä Çááå Úáíåã áÇ íÌÊãÚ ÇáãÊáÇÚäÇä ÃÈÏÇ ÑÌÚ ÈÚÖåã
Åáì ãÇ ÞáäÇ æÃÈì ÈÚÖåã ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÃóÑóÇÏó Èöåö ÃóÈóÇ íõæÓõÝó¡ ÝóÅöäøó ÃóÈóÇ
íõæÓõÝó íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó Úóáóì ÇáÒøóæúÌö ÅöÐóÇ ÇãúÊóäóÚó ãöäó
ÇááøöÚóÇäö¡ æóáóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó Úáì ÇáÒæÌÉ ÅÐÇ ÇãÊäÚÊ ãäå æíÍÓÈåÇ
ÍóÊøóì ÊõáóÇÚöäó.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: áóÇ íõÍóÏøóÇäö ãóÚðÇ æóíõÍúÈóÓóÇäö ÍóÊøóì
íõáóÇÚöäóÇäö¡ æóÚóáóì ãóÐúåóÈö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö: ÃóäøóåõãóÇ íõÍóÏøóÇäö
æóáóÇ íõÍúÈóÓóÇäö¡ ÝóÕóÇÑó ÃóÈõæ íõæÓõÝó ãõæóÇÝöÞðÇ áöÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó
Ýöí ÍóÈúÓö ÇáÒøóæúÌóÉö¡ æóãõæóÇÝöÞðÇ áöáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí ÍóÏøö ÇáÒøóæúÌö¡
æóÍóÈúÓõ ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÎóØóÃñ áöÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì:
{æóíóÏúÑóÃõ ÚóäúåóÇ ÇáúÚóÐóÇÈó Ãóäú ÊóÔúåóÏó ÃóÑúÈóÚó ÔóåóÇÏóÇÊò
ÈöÇááøóåö} [ÇáäæÑ: 48] . ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøó ÊóÑúßóåóÇ áöáÔøóåóÇÏóÉö
ãõæÌöÈñ áöÊóæóÌøõåö ÇáúÚóÐóÇÈö ÚóáóíúåóÇ.
ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÝóÇáúÍóÈúÓõ ÚóÐóÇÈñ¡ Þöíáó: ÝóÞóÏú ÞóÇáó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì:
{æóáúíóÔúåóÏú ÚóÐóÇÈóåõãóÇ ØóÇÆöÝóÉñ ãöäó ÇáúãõÄúãöäöíäó} [ÇáäæÑ: 2]
ÃóÝóíõÍúÈóÓõ ÇáÔøõåõæÏõ ãóÚóåõãóÇ¿ Ëõãøó íõÞóÇáõ áóåõ: ÌóÚóáúÊó
ÇáúÍóÈúÓó ÚóÐóÇÈðÇ áóåõãóǺ áöÃóäøóåõ ÇáúÚóÐóÇÈõ ÇáúãóÎúÕõæÕõ ÈöÇáÒøöäóÇ
æóÇáúÞóÐúÝö¡ Ãóæú áöÃóäøóåõ äóæúÚñ ãöäú ÃóäúæóÇÚö ÇáúÚóÐóÇÈö ÝóÅöäú
ÞóÇáó: áöÃóäøóåõ ÇáúÚóÐóÇÈõ ÇáúãóÎúÕõæÕõ ÈöÇáÒøöäóÇ Þöíáó Åöäøó Çááøóåó
ÊóÚóÇáóì ÚóÐøóÈó ÇáÒøóÇäöíó ÈöÇáúÍóÏøö áóÇ ÈöÇáúÍóÈúÓö. æóÅöäú
(11/82)
ÃóæúÌóÈó ÇáúÍóÈúÓóº áöÃóäøóåõ äóæúÚñ ãöäó
ÇáúÚóÐóÇÈö¡ Þöíáó: áóåõ: áöãó ÎóÕøóÕúÊó ÇáúÍóÈúÓó ãöäú Èóíúäö
ÃóäúæóÇÚöåö¿ åóáøóÇ ÚóÏóáúÊó Åöáóì ÇáÏøóåúÞö¡ æóÇáÊøóÚúáöíÞö
æóÇáúÅöÚúÒóÇÑö æóÇáÊøóÌúæöíÚö¡ Ëõãøó íõÞóÇáõ áóåõ: ÃóÍóÈóÓúÊóåõãóÇ Úóáóì
ÍóÞøò Ãóæú ÛóíúÑö ÍóÞøò¿ .
ÝóÅöäú ÞóÇáó: áöÍóÞøò¡ Þöíáó åóáøóÇ ÇÓúÊóæúÝóíúÊó Ðóáößó ÇáúÍóÞøó
æóãóäóÚúÊó ãöäó ÇáúÍóÈúÓö¿ ÝóÅöäú ÞóÇáó: Åöäøóåõ áóÇ íõÓúÊóæúÝóì ÅöáøóÇ
ãöäúåóÇ ÝóáöÐóáößó ÍõÈöÓóÊú Úóáóíúåö¡ Þöíáó áóåõ: ÝóãóÇ Ðóáößó ÇáúÍóÞøõ¿
ÝóÅöäú ÐóßóÑóåõ áóãú íóÌöÈö ÇáúÍóÈúÓõ¡ æóÅöäú áóãú íõÐúßõÑúåõ Úõáöãó
Ãóäøóåõ áóíúÓó ÚóáóíúåóÇ ÚöäúÏóåõ ÍóÞøñ¡ Ëõãøó íõÞóÇáõ áöÃóÈöí íõæÓõÝó:
ÍóÏóÏúÊó ÇáÒøóæúÌó æóáóãú íóÏúÑóÃö Çááøóåõ Úóäúåõ ÇáúÚóÐóÇÈó
ÈöáöÚóÇäöåö¡ æóáóãú ÊóÍõÏøó ÇáÒøóæúÌóÉó æóÞóÏú ÏóÑóÃó Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì
ÈöáöÚóÇäöåóÇ ÇáúÍóÏøó ÚóäúåóÇ ÝóßóÇäó ÚóßúÓõ ãóÞóÇáóÊößó Ãóæúáóì áóæú
ßóÇäó ÈóíúäóåõãóÇ ÝóÑúÞñ æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(11/83)
(ÈÇÈ ãÇ íßæä ÞÐÝÇ
æáÇ íßæä æäÝí ÇáæáÏ ÈáÇ ÞÐÝ æÞÐÝ ÇÈä ÇáãáÇÚäÉ æÛíÑ Ðáß)
ÞÇá ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ: " æóáóæú æóáóÏóÊö ÇãúÑóÃóÊõåõ æáÏÇð
ÝÞÇá áíÓ ãäí ÝóáóÇ ÍóÏøó æóáóÇ áöÚóÇäó ÍóÊóì íóÞöÝóåõ ÝóÅöäú ÞóÇáó áóãú
ÃóÞúÐöÝúåóÇ æóáóãú ÊóáöÏúåõ Ãóæú æóáóÏóÊúåõ ãöäú ÒóæúÌò ÞóÈúáöí æóÞóÏú
ÚõÑöÝó äößóÇÍõåóÇ ÞóÈúáóåõ ÝóáóÇ íóáúÍóÞõåõ ÅöáøóÇ ÈöÃóÑúÈóÚö äöÓúæóÉò
ÊóÔúåóÏõ ÃóäøóåóÇ æóáóÏóÊúåõ æóåöíó ÒóæúÌóÉñ áóåõ áöæóÞúÊò íõãúßöäõ Ãóäú
ÊóáöÏó ãöäúåõ Ýöíåö áöÃóÞóáøö ÇáúÍóãúáö æóÅöäú ÓóÃóáóÊú íóãöíäóåõ
ÃóÍúáóÝúäóÇåõ æóÈóÑöÆó æóÅöäú äóßóáó ÃóÍúáóÝúäóÇåóÇ æóáóÍöÞóåõ ÝóÅöäú
áóãú ÊóÍúáöÝú áóãú íóáúÍóÞõåõ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó¡ ÅöÐóÇ ÃóÊóÊö ÇãúÑóÃóÊõåõ
ÈöæóáóÏò ÝóÞóÇáó: åóÐóÇ ÇáúæóáóÏõ áóíúÓó ãöäøöí áóãú íóßõäú Ðóáößó
ÞóÐúÝðÇ ÕóÑöíÍðÇ áöÇÍúÊöãóÇáöåö ÝóíõÄúÎóÐõ ÈöÈóíóÇäö ãõÑóÇÏöåö¡ æáå Ýí
ÇáÈíÇä ÃÑÈÚÉ ÃÍæÇá: Ãóäú íõÈóíøöäóåõ ÈöãóÇ íóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ æóåõæó Ãóäú
íóÞõæáó: ÃóÑóÏúÊõ ÈöÐóáößó ÃóäøóåóÇ ÒóäóÊú ÝóÌóÇÁóÊú Èöåö ãöäó ÇáÒøöäóÇ
ÝóíóÕöíÑõ ÞóÇÐöÝðÇ æóÚóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ ÅöáøóÇ Ãóäú íõáóÇÚöäó.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú íõÈóíøöäó ÝóíóÞõæáõ: ÃóÑóÏúÊõ Ãóäøóåõ
áóíúÓó ãöäøöí ÔóÈóåðÇ ÝóáóÇ íõÔúÈöåõäöí ÎóáúÞðÇ æóÎõáõÞðÇ¡ æóáóãú íóßõäú
ÞóÇÐöÝðÇ æóáóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåö ÝóÅöäö ÇÏøóÚóÊú Ãóäøóåõ ÃóÑóÇÏó Èöåö
ÇáúÞóÐúÝó ÍóáóÝó æóÈóÑöÆó¡ æóÅöäú äóßóáó ÑõÏøóÊö Çáúíóãöíäö ÚóáóíúåóÇ
ÝóÅöäú ÍóáóÝóÊú ÕóÇÑó ÞóÇÐöÝðÇ æóÍõÏøó ÅöáøóÇ Ãóäú íõáóÇÚöäó æóáóíúÓó
áóåõ äóÝúíõ ÇáúæóáóÏö¡ áöÃóäøóåõ áóãú íóÌúÍóÏú äóÓóÈóåõ.
(ÝóÕúáñ)
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ãóäú íóÈöíøöäó Ðóáößó ÃóäøóåóÇ áóãú ÊóáöÏúåõ
æóÅöäøóãóÇ ÇáúÊóÞóØóÊúåõ¡ ÝóÇáúÞóæúáõ Þóæúáõåõ ÅöáøóÇ Ãóäú ÊõÞöíãó
ÈóíøöäóÉð Úóáóì æöáóÇÏóÊöåóǺ áöÃóäøó ÅöÞóÇãóÉó ÇáúÈóíøöäóÉö Úóáóì
ÇáúæöáóÇÏóÉö ãõãúßöäóÉñ¡ áöÃóäøó ÇáúæöáóÇÏóÉó áóÇ ÊóÎúáõæ Ýöí
ÇáúÃóÛúáóÈö ãöäú ÍõÖõæÑö ÇáäøöÓóÇÁö áóåóÇ¡ æóÇáúÈóíøöäóÉõ ÃóÑúÈóÚõ
äöÓúæóÉò íóÔúåóÏúäó ÈöæöáóÇÏóÊöåóÇ ßóÇáÑøöÖóÇÚö æóÇáöÇÓúÊöåúáóÇáö¡
ÝóÅöäú ÔóåöÏó ÈöåóÇ ÔóÇåöÏóÇäö¡ Ãóæú ÔóÇåöÏñ æóÇãúÑóÃóÊóÇäö ÐóßóÑóÇ
ãõÔóÇåóÏóÉó ÇáúæöáóÇÏóÉö ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö ãöäú ÛóíúÑö ÊóÚóãøõÏö ÇáäøóÙóÑö
ÓõãöÚóÊú ÔóåóÇÏóÊõåõãóǺ áöÃóäøó ÔóåóÇÏóÉó ÇáÑøóÌõáö ÃóÛúáóÙõ¡ ÝóÅöÐóÇ
ÞóÇãóÊö ÇáúÈóíøöäóÉõ ÈöæöáóÇÏóÊöåóÇ ËóÈóÊó äóÓóÈõåõ æóáóãú íóäúÊóÝö
Úóäúåõ ÅöáøóÇ ÈöÇááøöÚóÇäö¡ ÝóÅöäú ÚõÏöãóÊö ÇáúÈóíøöäóÉõ Ýóåóáú ÊóÑúÌöÚõ
Åöáóì ÇáúÞóÇÝóÉö Ýöí ÅöáúÍóÇÞöåö ÈöåóÇ¿ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÑúÌóÚõ Åöáóì ÇáúÞóÇÝóÉö ßóãóÇ íõÑúÌóÚõ Åöáóíúåöãú Ýöí
ÅöáúÍóÇÞöåö ÈöÇáÑøóÌõáö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ Åöäú ÃóáúÍóÞõæåõ ÈöåóÇ ÕóÇÑó
ßóÇáúÈóíøöäóÉö Úóáóì æöáóÇÏóÊöåóÇ ÝóíóáúÍóÞõ ÈöåóÇ æóÈöÒóæúÌöåóÇ ÅöáøóÇ
Ãóäú íóäúÝöíóåõ ÈöÇááøöÚóÇäö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÑúÌöÚó Åöáóì ÇáúÞóÇÝóÉö Ýöí
ÅöáúÍóÇÞö ÇáúæóáóÏö ÈöÇáúÃõãøö æíÌæÒ Ãä
(11/84)
íõÑúÌóÚó Åöáóíúåöãú Ýöí ÅöáúÍóÇÞöåö
ÈöÇáúÃóÈö æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÃõãøó íõãúßöäõ Ãóäú íóáúÍóÞó
ÈöåóÇ æóáóÏõåóÇ ÞóØúÚðÇ ÈöÇáúãõÔóÇåóÏóÉö¡ Ýóáóãú íóßõäú áöÇÌúÊöåóÇÏö
ÇáúÞóÇÝóÉö Ýöí ÅöáúÍóÇÞöåö ãóÏúÎóáñ æóáóÇ íóáúÍóÞõ ÇáúÃóÈó ÅöáøóÇ ãöäú
ØóÑöíÞö ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö æóÛóáóÈóÉö ÇáÙøóäøö ÝóÌóÇÒó ÇÌúÊöåóÇÏõ
ÇáúÞóÇÝóÉö Ýöí ÅöáúÍóÇÞöåö Èöåö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóÍúáöÝõ ÇáÒøóæúÌõ
ÈöÇááøóåö ÊóÚóÇáóì ÃóäøóåóÇ ãóÇ æóáóÏóÊúåõ¡ ÝóÅöÐóÇ ÍóáóÝó ÇäúÊóÝóì
Úóäúåõ¡ æóÅöäú äóßóáó ÑõÏøóÊö Çáúíóãöíäõ ÚóáóíúåóÇ ÝóÍóáóÝóÊú ÈöÇááøóåö
ÃóäøóåóÇ æóáóÏóÊúåõ¡ ÝóÅöÐóÇ ÍóáóÝóÊú áóÍöÞó Èöåö ÅöáøóÇ Ãóäú íóäúÝöíóåõ
ÈöÇááøöÚóÇäö¡ ÝóÅöäú äóßóáóÊú Ýóåóáú ÊõæÞöÝõ Çáúíóãöíäó Úóáóì ÈõáõæÛö
ÇáúæóáóÏö áöíóÍúáöÝó ÃóäøóåóÇ æóáóÏóÊúåõ Úóáóì ÝöÑóÇÔöåö Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì
æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ ÊõæÞóÝõ Çáúíóãöíäó æóÞóÏö ÇäúÞóØóÚó ÍßãåÇ¡ áÃä ÍÞåÇ Ýí
Çáíãíä Ýí ÈóØóá ÈöäõßõæáöåóÇ æóíóßõæäõ ãóäúÝöíøðÇ Úóäö ÇáÒøóæúÌö
ÈöÅöäúßóÇÑöåóÇ æóäõßõæáöåóÇ. æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: ÊõæÞöÝõ Çáúíóãöíäó
Úóáóì ÈõáõæÛöåöº áöÃóäøó ÅöäúßóÇÑó ÇáÒøóæúÌö ÞóÏú ÊóÚóáøóÞó Èöåö
ÍóÞøóÇäö¡ ÍóÞøñ áóåóÇ Ýöí ÇáúæöáóÇÏóÉö¡ æóÍóÞøõ ÇáúæóáóÏö Ýöí ËõÈõæÊö
ÇáäøóÓóÈö¡ ÝóÅöÐóÇ ÈóØóáó ÍóÞøõåóÇ ÈöäõßõæáöåóÇ áóãú íóÈúØõáú ÍóÞøõ
ÇáúæóáóÏö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ Åöäú ÍóáóÝó ÇáúæóáóÏõ ÈóÚúÏó ÈõáõæÛöåö áóÍöÞó
ÈöÇáÒøóæúÌö ÅöáøóÇ Ãóäú íóäúÝöíóåõ ÈöÇááøöÚóÇäö¡ æóÅöäú äóßóáó Úóäö
Çáúíóãöíäö áóãú íóáúÍóÞú Èöåö æóßóÇäó ãóäúÝöíøðÇ Úóäúåõ ÈöÛóíúÑö
áöÚóÇäò¡ æóåóáú íóáúÍóÞõ ÈöåóÇ Ãóãú áóÇ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóáúÍóÞõ ÈöåóÇ ÅöáøóÇ ÈöÈóíøöäóÉò æóÞóÏú ÐóßóÑó
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáúÊöÞóÇØö ÇáúãóäúÈõæÐö: Ãóäøóåõ áóÇ íõÓúãóÚõ
Ýöíåö ÏóÚúæóì ÇáúãóÑúÃóÉö ÅöáøóÇ ÈöÈóíøöäóÉò áöãóÇ Ýöí áõÍõæÞöåö ÈöåóÇ
ãöäú ÅöáúÍóÇÞöåö ÈöÒóæúÌöåóÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: íóáúÍóÞõ ÈöÅöÞúÑóÇÑöåóÇ æóáóÇ íóáúÍóÞõ
ÈöÒóæúÌöåóÇ ãóÚó ÅöäúßóÇÑöåö.
(ÝóÕúáñ)
æóÇáúÍóÇáõ ÇáÑøóÇÈöÚóÉõ: Ãóäú íõÈóíøöäó ÃóäøóåóÇ æóáóÏóÊúåõ ãöäú ÒóæúÌò
ßóÇäó áóåóÇ ÞóÈúáóåõ ÝóáóÇ íóÎúáõæ Ãóäú íõÚúÑóÝó áóåóÇ ÒóæúÌñ ÞóÈúáóåõ
Ãóæú áóÇ íõÚúÑóÝó ÝóÅöäú áóãú íõÚóÑóÝú áóåóÇ ÒóæúÌñ ÞóÈúáóåõ Þöíáó åóÐóÇ
ÇáúÈóíóÇäõ ÛóíúÑõ ãóÞúÈõæáò ãöäúßó ÝóÈóíøöäúåõ ÈöãóÇ íõãúßöäõ
áöíõÞúÈóáó¡ æóÅöäú ÚõÑöÝó áóåóÇ ÒóæúÌñ ÞóÈúáóåõ¡ ÝóáóÇ íóÎúáõæ Ãóäú
íõÚúÑóÝó æóÞúÊõ ØóáóÇÞö ÇáúÃóæøóáö æóÚóÞúÏö ÇáËøóÇäöí æóæóÞúÊõ
ÇáúæöáóÇÏóÉö Ãóæú áóÇ íõÚúÑóÝó Ðóáößó ßõáøõåõ.
ÝóÅöäú ÚõÑöÝó æóÞúÊõ ÇáØøóáóÇÞö ÇáúÃóæøóáö æóæóÞúÊõ ÚóÞúÏö ÇáËøóÇäöí
æóæóÞúÊõ ÇáæáÇÏÉ¡ ÝááæáÏ ÃÑÈÚÉ ÃÍæÇá:
ÃÍÏåÇ: Ãóäú íóßõæäó áóÇÍöÞðÇ ÈöÇáúÃóæøóáö Ïõæäó ÇáËøóÇäöí¡ æóåõæó Ãóäú
ÊóÖóÚóåõ áöÃóÑúÈóÚö Óöäöíäó ÝóãóÇ Ïõæäó ãöäú ØóáóÇÞö ÇáúÃóæøóáö¡ æóáóÇ
ÃóÞóáøó ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ãöäú ÚóÞúÏö ÇáËøóÇäöí ÝóíóäúÊóÝöí Úóäö
ÇáËøóÇäöí áöáõÍõæÞöåö ÈöÇáúÃóæøóáö.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú íóßõæäó ãõáúÍóÞðÇ ÈöÇáËøóÇäöí Ïõæäó
ÇáúÃóæøóáö æóåõæó Ãóäú ÊóÖóÚóåõ áöÃóßúËóÑó ãöäú ÃóÑúÈóÚö Óöäöíäó ãöäú
ØóáóÇÞö ÇáúÃóæøóáö¡ æóáöÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ÝóÕóÇÚöÏðÇ ãöäú ÚóÞúÏöåö
ÇáËøóÇäöí. ÝóíóáúÍóÞõ Èöåö æóáóÇ íóäúÊóÝöí Úóäúåõ ÅöáøóÇ Ãóäú íõáóÇÚöäó.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ãä áÇ íÍáÞ ÈöÇáúÃóæøóáö æóáóÇ ÈöÇáËøóÇäöí¡
æóåõæó Ãóäú ÊóÖóÚóåõ áöÃóßúËóÑó ãöäú ÃóÑúÈóÚö Óöäöíäó ãöäú ØáÇÞ ÇáÃæá
æáÃÞá ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ãöäú ÚóÞúÏö ÇáËøóÇäöí ÝóíóäúÊóÝöí ÚóäúåõãóÇ
æóåõæó ÈóÚúÏó íóãöíäöåö
(11/85)
ãóäúÝöíøñ Úóäúåõ ÈöÛóíúÑö áöÚóÇäò áöÃóäøó
ÇáúÃóÕúáó ÚóÏóãõ ÇáúÝöÑóÇÔö ÇáúãõæÌöÈö áöáõÍõæÞö ÇáúæóáóÏö æóáöÅöãúßóÇäö
ÞöíóÇãö ÇáúÈóíøöäóÉö Úóáóì æóÞúÊö ÇáúæöáóÇÏóÉö¡ ÝóÅöäú äóßóáó ÇáÒøóæúÌõ
Úóäö Çáúíóãöíäö ÑõÏøóÊú Úóáóì ÇáÒøóæúÌóÉö íóãöíäõåóÇ Ãóäú ÊóÍúáöÝó
ÈöÇááøóåö Ãóäøó åóÐóÇ ÇáúæóáóÏó ãöäúåõ ãóÇ åõæó ãöäú ÛóíúÑöåö æóÌúåðÇ
æóÇÍöÏðÇ¡ áöÃóäøóåóÇ Ýöí Ðóáößó Úóáóì íóÞöíäò ÈöÎöáóÇÝö ÛóíúÑöåóÇ¡
ÝóÅöÐóÇ ÍóáóÝóÊú áóÍöÞó ÈöÇáÒøóæúÌö æóáóåõ äóÝúíõåõ ÈöÇááøöÚóÇäö æóÅöäú
äóßóáóÊú Úóäö Çáúíóãöíäö Ýóåóáú ÊõæÞóÝõ Úóáóì ÈõáõæÛö ÇáúæóáóÏö Ãóãú
áóÇ¿ Úóáóì ãóÇ ãóÖóì ãöäó ÇáúæóÌúåóíúäö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ)
ÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ: " (ÞóÇáó) Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáØøóáóÇÞö ãöäú ÃóÍúßóÇãö
ÇáúÞõÑúÂäö áóæú ÞóÇáó áóåóÇ ãóÇ åóÐóÇ ÇáúÍóãúáõ ãöäøöí æóáóíúÓóÊú
ÈöÒóÇäöíóÉò æóáóãú ÃõÕöÈúåóÇ ÞóÏú ÊõÎúØöÆõ ÝóáóÇ íßæä ÍãáÇð Ýíßæä ÕÇÏÞÇð
æåí ÛíÑ ÛóíúÑõ ÒóÇäöíóÉò ÝóáóÇ ÍóÏøó æóáóÇ áöÚóÇäó ÝóãóÊóì ÇÓúÊóíúÞóäøóÇ
Ãóäøóåõ Íóãúáñ ÞõáúäóÇ ÞóÏú íóÍúÊóãöáõ Ãóäú ÊóÃúÎõÐó äõØúÝóÊóßó
ÝóÊõÏúÎöáóåóÇ ÝóÊóÍúãóáó ãöäúßó ÝóÊóßõæäó ÕóÇÏöÞðÇ ÈöÃóäøóßó áóãú
ÊõÕöÈúåóÇ æóåöíó ÕóÇÏöÞóÉñ ÈöÃóäøóåõ æóáóÏõßó ÝóÅöäú ÞóÐóÝúÊó áóÇÚóäóÊú
".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÕõæÑóÊõåóÇ Ãóäú íóÙúåóÑó ÈöÇáÒøóæúÌóÉö Íóãúáñ
ÝóíóÞõæáõ: ãóÇ åóÐóÇ ÇáúÍóãúáõ ãöäøöí æóáóíúÓóÊú ÈöÒóÇäöíóÉò æóáóãú
ÃõÕöÈúåóÇ¡ Þöíáó: ÞóÏú íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó åóÐóÇ ÇáúÍóãúáõ ÛöáóÙðÇ Ãóæú
ÑöíÍðÇ ÝóáóÇ íóÚúÌóáõ¡ ÝóÅöäú ÊóíóÞøóäóÇåõ ÍóãúáðÇ ÕóÍöíÍðÇ Þöíáó: ÞóÏú
íóÌõæÒõ Ãóäú ÊõÏúÎöáó äóØúÝóÊóßó ÝóÊóÚúáóÞó ãöäúåóÇ Ýóíóßõæäõ ÇáúÍóãúáõ
ãöäúßó æóåöíó ÚóÝöíÝóÉñ.
æóÃóäúÊó ÕóÇÏöÞñ ÝóáóÇ íóäúÊóÝöí Úóäúßó ÈöåóÐóÇ ÇáúÞóæúáö¡ æóáóÇ
ÇÚúÊöÈóÇÑó Ýöí ÇáÔøóÑúÚö ÈöãóÇ íóÞõæáõåõ Ãóåúáõ ÇáØøöÈøö: Åöäøó
ÇáäøõØúÝóÉó ÅöÐóÇ áóãú ÊóÓúÊóÞöÑøó Ýöí ÇáÑøóÍöãö ãöäú ãóÎúÑóÌö ÇáÐøóßóÑö
æóÃóÕóÇÈóåóÇ ÇáúåóæóÇÁõ ÝóÈóÑõÏóÊú áóãú íßæä ãöäúåóÇ ÚõáõæÞñº áöÃóäøó
ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÞóÇáó: " ÇáúæóáóÏõ
áöáúÝöÑóÇÔö " æóåõæó íóáúÍóÞõ ÈöÇáúÅöãúßóÇäö æóáóÇ íóäúÊóÝöí
ÈöÇáúÅöãúßóÇäö¡ æóåóßóÐóÇ áóæú ÞóÇáó: ÃóäóÇ ÚóÞöíãñ æóåöíó ÚóÝöíÝóÉñ
æóáóíúÓó ÇáúæóáóÏõ ãöäøöí Þöíáó: åóÐóÇ Ùóäøñ ÝóÇÓöÏñ æóåóßóÐóÇ áóæú
ÞóÇáó: åöíó ÚóÇÞöÑñ áöÃóäøóåõ ÞóÏú íóÌõæÒõ Ãóäú ÊóáöÏó ÇáúÚóÇÞöÑõ
æóíõæáóÏó áöáúÚóÞöíãö. åóÐóÇ äóÈöíøõ Çááøóåö ÒóßóÑöíøóÇ íóÞõæáõ: {ÑóÈøö
Ãóäøóì íóßõæäõ áöí ÛõáÇãñ æóßóÇäóÊö ÇãúÑóÃóÊöí ÚóÇÞöÑðÇ æÞÏ ÈáÛÊ ãä
ÇáßÈÑ ÚÊíÇ} [Âá ÚãÑÇä: 4] ÝóÃóÌóÇÈóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì: {ßóÐóáößó ÞóÇáó
ÑóÈøõßó åõæó Úóáóíøó åóíøöäñ æóÞóÏú ÎóáóÞúÊõßó ãöäú ÞóÈúáõ æóáóãú Êóßõ
ÔóíúÆðÇ} [ãÑíã: 9] ÝóÌóÇÁóåõãóÇ ÇáúæóáóÏõ ÈóÚúÏó ÇáúÅöíóÇÓö ãöäúåõ.
æóÅöÐóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó áóãú íóäúÊóÝö Úóäúåõ ÈöåóÐóÇ ÇáúÞóæúáö ÅöÐóÇ
ÕóÏøóÞóåóÇ Úóáóì ÇáúæöáóÇÏóÉö ÅöáøóÇ Ãóäú íóäúÓöÈóåõ Åöáóì æóØúÁö
ÛóíúÑöåö ÏóÎóáó Úóáóì ÝöÑóÇÔöåö ãöãøóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó Úóáóíúåö
ÝóíóäúÊóÝöí Úóäúåõ ÈöáöÚóÇäöåö ÈóÚúÏó ÅöÖóÇÝóÊöåö Åöáóì æóØúÁö ÛóíúÑöåö
Úáì ãÇ ÓäÔÑÍå.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " ÝóÅöäú äóÝóì æóáóÏóåóÇ æóÞóÇáó áóÇ ÃõáóÇÚöäõåóÇ æóáóÇ
ÃóÞúÐöÝõåóÇ áóãú íõáóÇÚöäúåóÇ æóáóÒöãóåõ ÇáúæóáóÏõ æóÅöäú ÞóÐóÝóåóÇ
áÇÚäåÇ áÃäå ÅÐÇ áÇÚäåÇ ÈÛíÑ ÞÐÝ ÝÅäãÇ íÏÚí ÃäåÇ áã ÊáÏå æÞÏ ÍßÊ ÃäåÇ
æáÏÊå æÅäãÇ ÃæÌÈ Çááå ÇááÚÇä ÈÇáÞÐÝ ÝáÇ íÌÈ ÈÛíÑå ". ÞóÇáó
ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ¡ æóáóÏõ ÇáúãóÑúÃóÉö áóÇÍöÞñ ÒóæúÌóåóÇ
ÅöÐóÇ Ãóãúßóäó Ãóäú íóßõæäó ãöäúåõ¡ æóÐóáößó ÈöÃóäú ÊóáöÏóåõ áöÓöÊøóÉö
ÃóÔúåõÑò ÝóÕóÇÚöÏðÇ ãöäú æóÞúÊö ÚóÞúÏöåö ÅöÐóÇ Ãóãúßóäó ÇÌúÊöãóÇÚõåõãóÇ¡
æóáóÇ íóÞöÝõ
(11/86)
áõÍõæÞõåõ Úóáóì ÇÚúÊöÑóÇÝö ÇáÒøóæúÌö
Èöåö¡ ÝóÅöäú ÃóäúßóÑóåõ áóãú íóäúÊóÝö Úóäúåõ ÅöáøóÇ ÈöÃóÍóÏö
ÇáúæóÌúåóíúäö¡ ÅöãøóÇ ÈöÃóäú íóÞõæáó áóãú ÊóáöÏúåõ æóÅöäøóåóÇ
ÇáúÊóÞóØóÊúåõ Ãóæö ÇÓúÊóÚóÇÑóÊúåõ ÝóíóÍúáöÝõ Åöäú ÚõÏöãóÊö ÇáúÈóíøöäóÉõ
æóíóäúÊóÝöí Úóäúåõ Úóáóì ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ¡ æóÅöãøóÇ Ãóäú íóÞúÐöÝóåóÇ
ÅöÐóÇ ÇÚúÊóÑóÝóÊú ÈöæöáóÇÏóÊöåóÇ æóíõáóÇÚöäó ãöäúåóÇ ÝóíóäúÊóÝöí Úóäúåõ
ÈöÞóÐúÝöåö æóáóÇ íóäúÊóÝöí ÈöÛóíúÑöåöãóÇ æóÅöäú ßóÇäó ãõäúßöÑðÇ áóåõ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí " æóáóæú ÞóÇáó áóãú ÊóÒúäö Èöåö æóáóßöäøóåóÇ ÚóÕóÊú áóãú
íõäúÝó Úóäúåõ ÅöáøóÇ ÈöáöÚóÇäò æóæóÞóÚóÊö ÇáúÝõÑúÞóÉõ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉõ ÊóÔúÊóãöáõ Úóáóì
ÝóÕúáóíúäö ÇÎúÊóáóØó ÝöíåóÇ ßóáóÇãõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ æóáóãú íóÊóÍóÑøóÑú¡
æóäóÍúäõ äóÐúßõÑõ ãóÇ ÇÔúÊóãóáó Úóáóì ÝõÕõæáöåóÇ ãöäó ÇáúÃóÞúÓóÇãö
æóäóÌúÊóåöÏõ ÈöÊóæúÝöíÞö Çááøóåö Ýöí ÊóÍúÑöíÑö ÇáúÃóÌúæöÈóÉö.
ÝóÅöäú äóÓóÈó æóáóÏó ÇãúÑóÃóÊöåö Åöáóì æóØúÁö ÛóíúÑöåö áóãú íÎá ãä ÃÑÈÚÉ
ÃÞÓÇã:
ÃÍÏåÇ: Ãä íÞÐÝåãÇ ÈöÇáÒøöäóÇ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÞúÐöÝó ÇáÑøóÌõáó Ïõæäó ÇáúãóÑúÃóÉö.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóÞúÐöÝó ÇáúãóÑúÃóÉó Ïõæäó ÇáÑøóÌõáö.
æóÇáÑøóÇÈöÚõ: ÃóáøóÇ íóÞúÐöÝó æóÇÍöÏðÇ ãöäúåõãóÇ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáúÃóæøóáõ: æóåõæó Ãóäú íóÞúÐöÝóåõãóÇ ãóÚðÇ
ÈöÇáÒøöäóÇ ÝóíóÞõæáõ: ÒóäóíúÊö ÈÝáÇä¡ Ãæ ÒäÇ Èößö ÑóÌõáñ¡ ÝóíóÌõæÒõ Ãóäú
íõáóÇÚöäóåóÇ æóíóäúÝöíó Èöåö æóáóÏóåóÇ ÓóæóÇÁñ Óóãøóì ÇáÒøóÇäöíó Ãóæú
áóãú íõÓóãøöåö¡ ÝóÅöäøó åöáóÇáó Èúäó ÃõãóíøóÉó Óóãøóì ÇáÒøóÇäöíó
æóÇáúÚóÌúáóÇäöíøó áóãú íõÓóãøöåö¡ æóåóÐóÇ ÇáúÞöÓúãõ ãõÊøóÝóÞñ Úóáóíúåö.
(ÝóÕúáñ)
ÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Ãóäú íóÞúÐöÝó ÈöÇáÒøöäóÇ ÇáÑøóÌõáó
Ïõæäó ÇáúãóÑúÃóÉö¡ ÝóÕõæÑóÊõåõ Ãóäú íóÞõæáó: ÇÛúÊõÕöÈúÊö ÝóÇÓúÊõßúÑöåúÊö
Úóáóì äóÝúÓößö Ýóíóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ áöáúãõÛúÊóÕöÈö ÏõæäóåóÇ¡ æóåöíó
ãóÓúÃóáóÉõ ÇáúßöÊóÇÈö¡ ÝóíóÌõæÒõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó ÈöåóÐóÇ ÇáúÞóÐúÝö
æóíóäúÝöíó æóáóÏóåóÇ ÓóæóÇÁñ Óóãøóì ÇáúãõÛúÊóÕöÈó Ãóæú áã íÓãå¡ æÍßí¡ Úä
ÇáÒäí Ýöí ÌóÇãöÚöåö ÇáúßóÈöíÑö: Åöäøóåõ Åöäú Óóãøóì ÇáúãõÛúÊóÕöÈó
áóÇÚóäó æóÅöäú áóãú íõÓóãøöåö áóãú íõáóÇÚöäú¡ áöÃóäøó ÇáúÍóÏøó íóÌöÈõ
Úóáóíúåö ÅöÐóÇ ÓóãøóÇåõ æóáóÇ íóÌöÈõ Úóáóíúåö ÅöÐóÇ áóãú íõÓóãøöåö¡
æóÇááøöÚóÇäõ ÚöäúÏóåõ áóÇ íóÌõæÒõ ÅöáøóÇ Ýöí ÞóÐúÝò íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó
æóäóÙóÑúÊõ Ýöí ÌóÇãöÚöåö Ýóáóãú ÃóÑóåõ ãõÕóÑøöÍðÇ ÈöÐóáößó æóÅöäú ßóÇäó
ßóáóÇãõåõ ãõÍúÊóãöáðÇ æóáóíúÓó áöåóÐóÇ ÇáúÞóæúáö æóÌúåñ Åöäú ÕóÍøó
Úóäúåõ áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÊóÓúãöíóÉó ÇáúãóÞúÐõæÝö ãöäú ÔõÑõæØö ÇááøöÚóÇäö
ßóÇáúãóÞúÐõæÝöíäó¡ æóáóÇ ÓõÞõæØõ ÇáúÍóÏøö ÈöãóÇäöÚò ãöäú áöÚóÇäöåö Ýöí
äóÝúíö ÇáäøóÓóÈö ßóÇáúãóÌúäõæäöíäó.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóãøóÇ ßóÇäó åóÐóÇ ÇáúæóØúÁõ Ýöí ÅöÝúÓóÇÏö
ÇáúÝöÑóÇÔö ßóÛóíúÑöåö æóÌóÈó Ãóäú íõÓóÇæöíóåõ Ýöí äóÝúíö ÇáäøóÓóÈö
ÈöáöÚóÇäöåö.
(11/87)
(ÝóÕúáñ)
ÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó Ãóäú íóÞúÐöÝó ÇáúãóÑúÃóÉó Ïõæäó
ÇáÑøóÌõáö¡ ÝóÕõæÑóÊõåõ Ãóäú íóÞõæáó: ÊóÔóÈøóåúÊö áóåõ ÈöÒóæúÌóÊöåö
ÝóÃóÕóÇÈóßö íóÙõäøõßö ÒóæúÌóÊóåõ ÝóÃóäúÊö ÒóÇäöíóÉñ áöÚöáúãößö Èöåö
æóåõæó ÛóíúÑõ ÒóÇäò áöÌóåúáöåö Èößö¡ ÝíÍæÒ Úóáóì ãóÐúåóÈö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö
æóÇáúãõÒóäöíøö Ãóäú íõáóÇÚöäó áöäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö æóÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò ÇáúÅöÓúÝóÑóÇíöíäöíøõ: áóÇ íõáóÇÚöäõ áöäóÝúíö
ÇáäøóÓóÈö ÈöåóÐóÇ ÇáúÞóÐúÝö¡ áöÃóäøóåõ æóØúÁõ ÔõÈúåóÉò Ýöí ÍóÞøö
ÇáÑøóÌõáö íõæÌöÈõ áõÍõæÞó ÇáúæóáóÏö Èöåö Åöäú ÃóáúÍóÞóÊúåõ ÇáúÞóÇÝóÉõ
ÝóíóäúÊóÝöí Úóäúåõ ÈöÛóíúÑö áöÚóÇäò¡ æóÅöÐóÇ Ãóãúßóäó äóÝúíõ ÇáäøóÓóÈö
ÈöÛóíúÑö áöÚóÇäò áóãú íóÌõÒú Ãóäú íõáóÇÚöäó áöäóÝúíöåö ßóæóáóÏö
ÇáúÃóãóÉö áóãøóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íóäúÝöíó Úóäúåõ ÈöÇÏøöÚóÇÁö ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö
áóãú íóÌõÒú Ãóäú íõáóÇÚöäó áöäóÝúíöåö. æóåóÐóÇ ÝóÇÓöÏñ áöÃóäøóåõ ÞóÏú
íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÇáúæóÇØöÆõ ÛóíúÑó ãõÓóãøóì ÝóáóÇ íóáúÍóÞõåõ
ÇáúæóáóÏõ¡ æóáóæú ßóÇäó ãõÓóãøðì áóÌóÇÒó Ãóäú íõäúßöÑó ÇáúæóÇØöÆõ ÝóáóÇ
íóáúÍóÞõåõ ÇáúæóáóÏõ¡ æóáóæö ÇÚúÊóÑóÝó ÈöÇáúæóØúÁö áóÌóÇÒó Ãóäú áóÇ
ÊõáúÍöÞóåõ ÇáúÞóÇÝóÉõ Èöåö¡ æóáóæú ÃóáúÍóÞóÊúåõ ÇáúÞóÇÝóÉõ Èöåö ÇÍúÊóÇÌó
ÇáÒøóæúÌõ Åöáóì ÅöÓúÞóÇØö ÇáúÍóÏøö ÈöáöÚóÇäöåö ÝóÕóÇÑó ÇááøöÚóÇäõ
ãõÓúÊóÍóÞøðÇ Ýöí ÇáúÃóÍúæóÇáö ßõáøöåóÇ¡ ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóÊóÖóãøóäóåõ
äóÝúíõ ÇáäøóÓóÈö ÇáøóÐöí ÞóÏú ÃóæúÌóÈó Úóáóíúåö ÇáúÞóÐúÝõ äóÝúíóåõ
æóÅöäú áóÍöÞó Èöåö.
(ÝóÕúáñ)
æóÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: æóåõæó Ãóäú áóÇ íóÞúÐöÝó æóÇÍöÏðÇ
ãöäúåõãóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ ÝóÕõæÑóÊõåõ Ãóäú íóÞõæáó: æóÌóÏóßö Úóáóì ÝöÑóÇÔöåö
ÝóÙóäøóßö ÒóæúÌóÊóåõ æóÙóäóäúÊöíåö ÒóæúÌóßö. ÝóáóÇ íóßõæäõ ÞóÇÐöÝðÇ
áöæóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ¡ áöÃóäøóåõ áóíúÓó ÝöíåöãóÇ ÒóÇäò¡ ÝóáóÇ íóÌöÈõ
ÈöåóÐóÇ ÇáÑøóãúíö ÍóÏøñ¡ æóíóßõæäõ ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóì äóÝúíö ÇáäøóÓóÈö¡
ÝóÅöäú ßóÇäó ÍóãúáðÇ ÝóáóÇ áöÚóÇäó Èöåö¡ æóáóÇ ÊóäóÇÒõÚó Ýöíåö áöÌóæóÇÒö
Ãóäú íóßõæäó ÛöáóÙðÇ Ãóæú ÑöíÍðÇ¡ ÝóÅöÐóÇ æóÖóÚóÊú ÑõæÚöíó ÍóÇáõ
ÇáúãóÑúãöíøö ÈöæóØúÆöåóÇ ÝóÅöäú ßóÇäó ãõÓóãøðì ãõÚúÊóÑöÝðÇ ÈöæóØúÆöåóÇ
ÝóáóÇ áöÚóÇäó¡ æóÅöäú ÃóáúÍóÞõæåõ ÈöÇáÒøóæúÌö ÇÖúØõÑøó Åöáóì äóÝúíöåö
ÈöÇááøöÚóÇäö¡ æóåóßóÐóÇ áóæú ßóÇäó ÇáúãóÑúãöíøõ ÈöåóÇ ãõäúßöÑðÇ
áöæóØúÆöåóÇ Ãóæú ßóÇäó ãóÌúåõæáðÇ ÛóíúÑó ãõÓóãøðì ÇÖúØõÑøó Åöáóì
äóÝúíöåö ÈöÇááøöÚóÇäö Ýöí åóÐöåö ÇáúÃóÍúæóÇáö ÇáËøóáóÇËö¡ æóÝöí ÌóæóÇÒö
áöÚóÇäöåö ãöäúåõ ÈöÛóíúÑö ÞóÐúÝò ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó ÇáúÃóÕóÍøõ.
æóÈöåö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøõ: Åöäøóåõ íóÕöÍøõ áöÚóÇäõåõ
ãöäúåõ ÈöÛóíúÑö ÞóÐúÝò áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó åóÐóÇ ÇáúæóØúÁó ãõÝúÓöÏñ áöÝöÑóÇÔöåö ßóÇáÒøöäóÇ
ÝóÇÓúÊóæóíóÇ Ýöí äóÝúíö äóÓóÈöåö ÈöÇááøöÚóÇäö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÞóÏö ÇÚúÊóÑóÝó ÈöÃóäøóåõãóÇ áóãú íóÒúäöíóÇ Ýóáóãú
íóÌõÒú Ãóäú íóßúÐöÈó ÚóáóíúåöãóÇ Ýöí ÑóãúíöåöãóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ¡ ÝóÚóáóì
åóÐóÇ íóÞõæáõ Ýöí áöÚóÇäöåö: ÃÔåÏ ÈÇááå Ãääí áãä ÇáÕÇÏÞíä ÝíãÇ ÑãíÊåÇ
Èöåö ãöäú ÅöÕóÇÈóÉö ÛóíúÑöí áóåóÇ Úóáóì ÝöÑóÇÔöí æóÃóäøó åóÐóÇ ÇáúæóáóÏó
ãöäú Êöáúßó ÇáúÅöÕóÇÈóÉö ãóÇ åõæó ãöäøöí.
ÝóÅöÐóÇ Ãóßúãóáó áöÚóÇäóåõ ÇäúÊóÝóì Úóäúåõ ÇáäøóÓóÈõ æóáóãó ÊõáóÇÚöäö
ÇáúãóÑúÃóÉõ ÈóÚúÏóåõ¡ áöÃóäøó åóÐóÇ ÇááøöÚóÇäó áóÇ íõæÌöÈõ ÚóáóíúåóÇ
ÇáúÍóÏøó¡ áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÃóËúÈóÊó æóØúÁó ÔõÈúåóÉò æóáóãú íõËúÈöÊö
ÇáÒøöäóÇ æóæóØúÁõ ÇáÔøõÈúåóÉö áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó¡ ÝóáöÐóáößó áóãú
ÊóáúÊóÚöäú áöÃóäøó áöÚóÇäóåóÇ ãóÞúÕõæÑñ Úóáóì ÅöÓúÞóÇØö ÇáúÍóÏøö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: æóÈöåö ÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ æóåõæó ãõÎóÑøóÌñ ãöäú
ßóáóÇãò áöáÔøóÇÝöÚöíøö Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú
(11/88)
íõáóÇÚöäó ãöäúåõ ÍóÊøóì íóÊóÖóãøóäó
ÞóÐúÝðÇ íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó¡ áöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó ãóÞóÇãõ ÎöÒúíò Ýóáóãú
íóÌõÒú ÅöáøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÅöáøóÇ Ýöí ãöËúáöåö¡ æóáöÃóäøó ÝóÍúæóì
ÇáúßöÊóÇÈö æóäóÕøó ÇáÓøõäøóÉö ÌóÇÁóÊú ÈöãöËúáöåö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ Ýöí
ßóíúÝöíøóÉö ÞóÐúÝöåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÈöÕóÑöíÍö ÇáÒøöäóÇ æóáóæú ßóÇäó Ýöíåö ÅößúÐóÇÈñ áöäóÝúÓöåö¡
ÍóßóÇåõ ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò ÇáúÅöÓúÝóÑóÇíöíäöíøõ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: ÈöãóÚóÇÑöíÖö ÇáÒøöäóÇ¡ ßóÞóæúáöåö: ÝóÌóÑóÊú
ÈöæóØúÁö ÛóíúÑöí¡ Ãóæú æõØöÆóÊú æóØúÃð ÍóÑóÇãðÇ¡ áöÆóáøóÇ íõÕóÑøöÍó
ÈöÊóßúÐöíÈö äóÝúÓöåö¡ æóåóÐóÇ ÃóÔúÈóåõ¡ ÝóÅöäú æóÞóÚó ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ
ãöäúåõ Úóáóì ãóÚóÇÑöíÖö ÇáúÞóÐúÝö¡ Èóäóì áóÝúÙó áöÚóÇäöåö Úóáóíúåö
ÝóÞóÇáó: ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö Åöäøöí áóãöäó ÇáÕøóÇÏöÞöíäó ÝöíãóÇ
ÑóãóíúÊõåóÇ Èöåö ãöäú æóØúÁö ÇáúÝõÌõæÑö Ãóæö ÇáúæóØúÁö ÇáúÍóÑóÇãö¡
æóÃóäøó åóÐóÇ ÇáúæóáóÏó ãóÇ åõæó ãöäøöí¡ æóáóÇ íóáúÒóãõåóÇ Ãóäú
ÊõáóÇÚöäó ÈóÚúÏóåõ ÓóæóÇÁñ ÃóÖóÇÝó ÇáúÝõÌõæÑó ÅöáóíúåóÇ Ãóæú Åöáóì
ÇáúæóÇØöÆö¡ áöÃóäøóåõ ßöäóÇíóÉñ¡ æóÅöäú áóãú íõÞúÊóäóÚú ãöäúåõ ÅöáøóÇ
ÈöÇáúÞóÐúÝö ÇáÕøóÑöíÍö¡ ÝóÅöäú ÞóÐóÝóåóÇ áóÇÚóäó¡ æóáóÇÚóäóÊú ÈóÚúÏóåõ¡
æóÅöäú ÞóÐóÝóåõ ÏõæäóåóÇ áóÇÚóäó æóáóãú ÊõáóÇÚöäú ÈóÚúÏóåõ¡ æóÅöäú
ÞóÐóÝóåóÇ Ïõæäóåõ áóÇÚóäó æóáóÇÚóäóÊú ÈóÚúÏóåõ¡ áöÃóäøó áöÚóÇäóåõ ãöäú
ÞóÐúÝöåóÇ ãõæÌöÈñ áöáúÍóÏøö ÚóáóíúåóÇ. Ýóáóãú íóÓúÞõØú ÚóäúåóÇ ÅöáøóÇ
ÈöáöÚóÇäöåóÇ¡ æóáöÚóÇäöåö æóÞóÐúÝõ ÇáúæóÇØöÆö æóÍúÏóåõ¡ ÛóíúÑõ ãõæÌöÈò
áöÍóÏøöåóÇ Ýóáóãú íóÍúÊóÌú Åáì áÚÇäåÇ¡ æÇááå ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æáæ ÞÇá áÇÈä ãáÇÚäÉ áÓÊ ÇÈä ÝõáóÇäò ÃõÍúáöÝó ãóÇ ÃóÑóÇÏó
ÞóÐúÝó Ãõãøöåö æóáóÇ ÍóÏøó ÝóÅöäú ÃóÑóÇÏó ÞóÐúÝó Ãõãøöåö ÍóÏóÏúäóÇåõ
æóáóæú ÞóÇáó Ðóáößó ÈóÚúÏó Ãóäú íõÞöÑøó Èöåö ÇáøóÐöí äóÝóÇåõ ÍõÏøó Åöäú
ßóÇäóÊú Ãõãøõåõ ÍõÑøóÉð Åöäú ØóáóÈóÊö ÇáúÍóÏøó æóÇáÊøóÚúÒöíÑó Åöäú
ßóÇäóÊú äóÕúÑóÇäöíøóÉð Ãóæú ÃóãóÉð (ÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ) ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ
ÞóÏú ÞóÇáó Ýöí ÇáÑøóÌõáö íóÞõæáõ áöÇÈúäöåö áóÓúÊó ÈöÇÈúäöí Åöäøóåõ
áóíúÓó ÈöÞóÇÐöÝò áöÃõãøöåö ÍóÊøóì íõÓúÃóáó áöÃóäøóåõ íõãúßöäõ Ãóäú
íõÚóÒøíóåõ Åöáóì ÍóáóÇáò æóåóÐóÇ ÈöÞóæúáöåö ÃóÔúÈóåõ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÌõãúáóÉõ Ðóáößó Ãóäú íõÞóÇáó áöæóáóÏö ÇáÑøóÌõáö
áóÓúÊó ÇÈúäó ÝõáóÇäò¡ ÝóáóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõ ÇáúæóáóÏö ãöäú ËóáóÇËóÉö
ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóßõæäó ÇÈúäó ãõáóÇÚóäóÉò ÞóÏú äóÝóÇåõ ÃóÈõæåõ
ÈöáöÚóÇäöåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó ÇÈúäó ãõáóÇÚóäóÉò ÞóÏö ÇÓúÊóáúÍóÞóåõ ÃóÈõæåõ
ÈóÚúÏó äóÝúíöåö.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóßõæäó ÇÈúäó ÛóíúÑö ãõáóÇÚöäóÉò.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáúÃóæøóáõ: æóåõæó Ãóäú íóßõæäó ÇÈúäó ãõáóÇÚóäóÉò
ÞóÏú äóÝóÇåõ ÃóÈõæåõ ÈöáöÚóÇäöåö¡ ÝóíóÞõæáõ áóåõ ÃóÌúäóÈöíøñ: áóÓúÊó
ÈöÇÈúäö ÝõáóÇäò¡ ÝóåóÐóÇ ÇáúÞóæúáõ ãöäúåõ íóÍúÊóãöáõ ÃóãúÑóíúäö
ãõÊóÓóÇæöíóíúäö¡ íõÍúÊóãóáõ Ãóäú íõÑöíÏó áóÓúÊó ÈöÇÈúäöåö¡ áöÃóäøóåõ
ÞóÏú äóÝóÇåõ ÈöáöÚóÇäöåö ÝóáóÇ íóßõæäõ ÞóÇÐöÝðÇ áöÃõãøöåö¡ æóíõÍúÊóãóáõ
Ãóäú íõÑöíÏó Èöåö Ãóäøó Ãõãøóåõ ÒóäóÊú Èöåö ÝóíóÕöíÑõ ÞóÇÐöÝðÇ
áöÃõãøöåö: ÝóÕóÇÑó ãöäú ãóÚóÇÑöÖö ÇáúÞóÐúÝö æóßöäóÇíóÇÊöåö ÝóæóÌóÈó ãóÚó
ÇáúãõØóÇáóÈóÉö Ãóäú íóÑúÌöÚó Ýöíåö Åöáóì ÈóíóÇäò Ýöí ÅöÑóÇÏóÊöåö¡ æóáóåõ
Ýöí ÈóíóÇäöåö ËóáóÇËÉ ÃóÍúæóÇáò:
ÃÍÏåÇ: Ãóäú íõÑöíÏó Èöåö ÞóÐúÝó Ãõãøöåö.
(11/89)
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú áóÇ íõÑöíÏó Èöåö
ÞóÐúÝóåóÇ.
æóÇáËøóÇáöË: Ãóäú áóÇ Êóßõæäó áóåõ ÅöÑóÇÏóÉñ¡ ÝóÅöäú ÃóÑóÇÏó Èöåö ÞóÐúÝó
Ãõãøöåö ÍõÏøó áóåóÇ¡ æóÅöäú áóÇÚóäó ÇáÒøóæúÌõ ãöäúåóÇ¡ áöÃóäøó áöÚóÇäóåõ
ÈóíøöäóÉñ Ýöí ÍóÞøöåö æóáóíúÓóÊú ÈóíøöäóÉð Ýöí ÍóÞøö ÛóíúÑöåö¡ ÝóÕóÇÑóÊú
Úóáóì ÚöÝøóÊöåóÇ ãóÚó ÇáúÃóÌóÇäöÈö æóÅöäö ÇÑúÊóÝóÚóÊú ÚöÝøóÊõåóÇ ãóÚó
ÇáÒøóæúÌö¡ ÝóíõÍóÏøõ áóåóÇ Åöäú ßóÇäóÊú ÍõÑøóÉð ãõÓúáöãóÉð¡ æóíõÚóÒøóÑõ
áóåóÇ Åöäú ßóÇäóÊú ÐöãøöíøóÉð Ãóæú ÃóãóÉð¡ æóÞóÏú Ñóæóì ÇÈúäõ ÚóÈøóÇÓò:
Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÝóÑøóÞó Èóíúäó
ÇáúãõÊóáóÇÚöäóíúäö æóäóÝóì ÇáäøóÓóÈó¡ æóÞóÖóì ÃóáøóÇ ÊóÑúãöíó æóáóÇ
íõÑúãóì æóáóÏõåóÇ¡ Ýóãóäú ÑóãóÇåóÇ ÝóÚóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ.
æóåóÐóÇ äóÕøõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö¡ æóãõØúáóÞõ ÌóæóÇÈöåö Ýöí ÞóÐúÝöåóÇ
æóÊóÝúÕöíáõ åóÐóÇ ÇáúÅöØúáóÇÞö ÃóÔúÈóåõ ÈöÇáúÍóÞøö ÚöäúÏöí¡ æóåõæó Ãóäú
íõÚúÊóÈóÑó ÍóÇáõ ÇáúãõáóÇÚóäóÉö¡ ÝóÅöäú áóÇÚóäóÊú ÈóÚúÏó áöÚóÇäö
ÇáÒøóæúÌö ßóÇäóÊú Úóáóì ÚöÝøóÊöåóÇ ãóÚó ÇáúÃóÌóÇäöÈö ÝóíõÍóÏøõ
ÞóÇÐöÝõåóÇ¡ æóÅöäú áóãú ÊõáóÇÚöäú æóÍõÏøóÊú Ýöí ÇáÒøöäóÇ¡ ÐóåóÈóÊú
ÚöÝøóÊõåóÇ¡ æóáóãú íõÍóÏøó ÞóÇÐöÝõåóÇ¡ áöÃóäøóåõ íóÊóäóÇÝóì ËõÈõæÊõ
ÇáúÚöÝøóÉö æóæõÌõæÈõ ÇáúÍóÏøö ßóãóÇ íóÊóäóÇÝóì ÅöÐóÇ æóÌóÈó
ÈöÇáúÈóíøöäóÉö¡ æóÅöäú áóãú íóÑöÏú Èöåö ÞóÐúÝó Ãõãøöåö æóÃóÑóÇÏó Èöåö
äóÝúíóåõ Úóäö ÇáúÃóÈö ÈöáöÚóÇäöåö ÝóáóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåö¡ áöÃóäøóåõ Ýöí
ÇáúÍõßúãö ßóÐóáößó¡ ÝóÅöäö ÇÏøóÚóÊö ÇáúÃõãøõ Ãóäøóåõ ÃóÑóÇÏó ÞóÐúÝóåóÇ
Ãóæö ÇÏøóÚóì Ðóáößó ÇáöÇÈúäõ ÈóÚúÏó ãóæúÊöåóÇ ÃõÍúáöÝó ÈöÇááøóåö ãóÇ
ÃóÑóÇÏó ÞóÐúÝóåóÇ æóáóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåö ÝóÅöäú äóßóáó Úóäö Çáúíóãöíäö
ÍóáóÝóÊú ÈöÇááøóåö áóÞóÏú ÃóÑóÇÏó ÞóÐúÝóåóÇ Ãóæú ÍóáóÝó æóáóÏõåóÇ ÈóÚúÏó
ãóæúÊöåóÇ ÝóÅöÐóÇ ÍóáóÝóÊú ÍõÏøó áóåóÇ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö¡ æóÅöäú äóßóáóÊú
Ãóæú äóßóáó æóáóÏõåóÇ ÝóáóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåö æóÅöäú áóãú íóßõäú áóåõ
ÅöÑóÇÏóÉõ ÞóÐúÝò ÝáÇ ÍÏ Úáíå áÃä ÇáßäÇíÉ ÅÐÇ ÊÌÑÏÊ Úóäú äöíøóÊöåö ÓóÞóØó
ÍõßúãõåóÇ ßóÇáúßöäóÇíóÉö Ýöí ÇáØøóáóÇÞö¡ ÝóÅöÐóÇ ÇÏøóÚóÊú Úóáóíúåö
ÅöÑóÇÏóÉó ÇáúÞóÐúÝö ÃõÍúáöÝó Úóáóì ãóÇ ãóÖóì.
(ÝóÕúáñ)
æóÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Ãóäú íóßõæäó ÇÈúäó ãõáóÇÚóäóÉò
ÇÓúÊóÍúáóÝóåõ ÃóÈõæåõ æóÃóÞóÑøó Ãóäøóåõ æóáóÏõåõ¡ ÝóíóÞõæáõ áóåõ
ÃóÌúäóÈöíøñ: áóÓúÊó ÈöÇÈúäö ÝõáóÇäò¡ ÝóÙóÇåöÑõåõ ÇáúÞóÐúÝõ¡ áöÃóäó
ÇáöÇÍúÊöãóÇáó Ýöíåö ÈóÚúÏó ÇáöÇÓúÊöáúÍóÇÞö ÃóÞóáøõ¡ ÝóÕóÇÑó ÃóÛúáóÈõ
ÃóÍúæóÇáöåö ÇáúÞóÐúÝó¡ ÝóíõÄúÎóÐõ ÈöÇáúÍóÏøö ãöäú ÛóíúÑö ÓõÄóÇáò
ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÇáúÃóÛúáóÈö ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ Ýöí ÇáúÞöÓúãö
ÇáúÃóæøóáö ÇáøóÐöí ÊóÓóÇæóì Ýöíåö ÇáöÇÍúÊöãóÇáõ Ýöíåö åóÐóÇ ãóÇ áóãú
íóÏøóÚö ÇÍúÊöãóÇáðÇ ãõãúßöäðÇ¡ ÝóÅöäö ÇÏøóÚóÇåõ æóÞóÇáó: ÃóÑóÏúÊõ
Ãóäøóßó áóãú Êóßõäö ÇÈúäó ÝõáóÇäò Íöíäó äóÝóÇßó ÈöáöÚóÇäöåö æóÅöäú
ÕöÑúÊó ÇÈúäðÇ áóåõ ÈóÚúÏó ÇÓúÊöáúÍóÇÞöåö¡ ÝóÞóæúáõåõ ãõÍúÊóãóáñ
ÝóíõÞúÈóáõ ãöäúåõ ãóÚó íóãöíäöåö æóáóÇ íóÌöÈõ Úóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ
áöÇÍúÊöãóÇáö ãóÇ ÞóÇáó¡ æóÅöãúßóÇäöåö¡ ÝóÅöäú Þöíáó: Ýóáóæú ÞóÇáó: íóÇ
ÒóÇäöíóÉõ¡ æóÞóÇáó: ÃóÑóÏúÊõ ÒöäóÇ ÇáúÚóíúäö Ãóæö ÇáúíóÏö áóãú íõÞúÈóáú
ãöäúåõ¡ æóÅöäú ßóÇäó ãõÍúÊóãóáðÇ æóæóÌóÈó Úóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ. ÝóåóáøóÇ
ßóÇäó Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö åóßóÐóÇ íóÌöÈõ Úóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ ãóÚó
ÇÍúÊöãóÇáöåö¿
Þöíáó: áöÃóäøóåõ ÅöÐóÇ ÑóãóÇåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ ßóÇäó ÞóÐúÝðÇ ÕóÑöíÍðÇ Ýöí
ÇáÙøóÇåöÑö æóÇáúÈóÇØöäö ÝóÃõÎöÐó ÈöÇáúÍóÏøö æóáóãú íóäúæö¡ æóÝöí åóÐóÇ
ÇáúãóæúÖöÚö íóßõæäõ ÊóÚúÑöíÖðÇ ÈöÞóÐúÝò Ýöí ÇáÙøóÇåöÑö Ïõæäó ÇáúÈóÇØöäö
ÝóáöÐóáößó ÌóÇÒó ãóÚó ÇáöÇÍúÊöãóÇáö Ãóäú íóäúæöíó.
æóíóßõæäõ ÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó åóÐóÇ ÇáúÞöÓúãö æóÈóíúäó ÇáúÞöÓúãö
ÇáúÃóæøóáö: Ãóäøóåõ Ýöí ÇáúÞöÓúãö ÇáúÃóæøóáö áóÇ íõÍóÏøõ ÍóÊøóì
íõÓúÃóáó¡ áöÃóäøó áóÝúÙóåõ ßöäóÇíóÉñ áóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö Íõßúãñ ÅöáøóÇ
ãóÚó ÇáäøöíøóÉö.
(11/90)
æóÝöí åóÐóÇ ÇáúÞöÓúãö ÙóÇåöÑõ áóÝúÙöåö
ÇáúÞóÐúÝõ ÝóÍõÏøó ÈöÇáÙøóÇåöÑö ÅöáøóÇ Ãóäú íóßõæäó áóåõ ÈóíøöäóÉñ.
(ÝóÕúáñ)
æóÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó Ãóäú íóßõæäó ÇáöÇÈúäõ ËóÇÈöÊó
ÇáäøóÓóÈö áóãú íóÌõÒú Úóáóíúåö æóáóÇ Úóáóì Ãõãøöåö áöÚóÇäñ ÞóØøõ¡
ÝóíóÞõæáõ áóåõ ÃóÌúäóÈöíøñ: áóÓúÊó ÈöÇÈúäö ÝõáóÇäò¡ ÝóÇáÙøóÇåöÑõ ãöäú
ãóÐúåóÈö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ãóäøóåõ íóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ áöÃõãøöåö Ýöí ÇáÙøóÇåöÑö
æóÇáúÈóÇØöäö¡ áöÃóäøó Ýöí ÇáúãõÓúÊóáúÍöÞö ÈóÚúÏó ÇáöÇáúÊöÚóÇäö ãöäó
ÇáöÇÍúÊöãóÇáö ãóÇ áóíúÓó Ýöí åóÐóÇ¡ ÝóáöÐóáößó ßóÇäó ÞóÐúÝðÇ Ýöí
ÇáÙøóÇåöÑö Ïõæäó ÇáúÈóÇØöäö.
æóÝöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö ÞóÐúÝðÇ Ýöí ÇáÙøóÇåöÑö æóÇáúÈóÇØöäö¡ æóåóÐóÇ
ÙóÇåöÑõ ãóÇ íóÞúÊóÖöíåö ßóáóÇãõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí ÇáúÃóÌúäóÈöíøö æóÍóßóì
ÇáúãõÒóäöíøõ Úóäúåõ Ýí ÇáÃÈ ÅÐÇ ÞÇá áÇÈäå: áíÓÊ ÈöÇÈúäöí¡ Ãóäøóåõ áóÇ
íóßõæäõ ÞóÇÐöÝðÇ áöÃõãøöåö ÍóÊøóì íõÑöíÏó Èöåö ÇáúÞóÐúÝó¡ ÝóÎóÇáóÝó
Èóíúäó ÇáúÃóÈö æóÇáúÃóÌúäóÈöíøö Ýóáóãú íóÌúÚóáú Ðóáößó ãöäó ÇáúÃóÈö
ÞóÐúÝðÇ¡ æóÌóÚóáóåõ ãöäó ÇáúÃóÌúäóÈöíøö ÞóÐúÝðÇ¡ ÝóÇÎúÊóáóÝó
ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí Ðóáößó Úóáóì ËóáóÇËóÉö ØõÑõÞò:
ÃÍÏåÇ: æóÞóÏú ÃóæúãóÃó ÇáúãõÒóäöíøõ ÅöáóíúåóÇ: ÇáÊøóÓúæöíóÉõ Èóíúäó
ÇáúÃóÈö æóÇáúÃóÌúäóÈöíøö æóÊóÎúÑöíÌõ Ðóáößó Úóáóì Þóæúáóíúäö ÌóãúÚðÇ
Èóíúäó ãóÇ äóÕøó Úóáóíúåö Ýöí ÇáúãóæúÖöÚóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ ÕóÑöíÍðÇ ãöäó ÇáúÃóÈö æóÇáúÃóÌúäóÈöíøö
ÌóãöíÚðÇ Úóáóì ãóÇ äóÕøó Úóáóíúåö Ýöí ÇáúÃóÌúäóÈöíøö ÝóíõÍóÏøóÇäö ãóÚðÇ
ÅöáøóÇ Ãóäú íõáóÇÚöäó ÇáúÃóÈõ ÝóíóÓúÞõØõ Úóäúåõ ÇáúÍóÏøõ æóáóÇ íóÓúÞõØõ
Úóäö ÇáúÃóÌúäóÈöíøö.
æóæóÌúåõåõ: Ãóäøó äóÝúíó ÇáúæóáóÏö Úóäú ÃóÈöíåö ãóæúÖõæÚñ Ýöí ÇáúÚõÑúÝö
áöÞóÐúÝö Ãõãøöåö¡ ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó ÇáúÚõÑúÝõ ãõÚúÊóÈóÑðÇ æóÇáúÍõßúãõ
Èöåö ãõÊóÚóáøöÞðÇ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ ÕóÑöíÍðÇ ãöäó ÇáúÃóÈö
æóáóÇ ãöäó ÇáúÃóÌúäóÈöíøö áöÙõåõæÑö ÇáöÇÍúÊöãóÇáö Ýöíåö¡ æóÃóäú íõÑóÇÏó
Èöåö áóíúÓó ÈöÇÈúäöåö áöÇÎúÊöáóÇÝöåöãóÇ Ýöí ÇáúÃóÝúÚóÇáö æóÇáúÃóÎúáóÇÞö
ãóÚó ÇÊøöÝóÇÞöåöãóÇ Ýöí ÇáúÃóäúÓóÇÈö¡ ÝóÎóÑóÌó ÈöåóÐóÇ ÇáöÇÍúÊöãóÇáö
Úóäú Íõßúãö ÇáÕøóÑöíÍö¡ æóãóÇ ÇáøóÐöí íóßõæäõ Íõßúãõåõ ÍöíäóÆöÐò¿ Ýöíåö
æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó ãóÞúÐõæÝðÇ Ýöí ÇáÙøóÇåöÑö Ïõæäó ÇáúÈóÇØöäö
ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÇáúÃóÛúáóÈö ãöäú ÍóÇáóíúåö. æóÅöäú áóãú íóÊóÛóáøóÙú Úóáóì
ÇáúãõÓúÊóáúÍöÞö ÈóÚúÏó ÇáäøóÝúíö áóãú íóßõäú ÃóÖúÚóÝó ãöäúåõ ÝóÚóáóì
åóÐóÇ íõÄúÎóÐõ ÈöÇáúÍóÏøö ÅöáøóÇ Ãóäú íóÞõæáó áóãú ÃõÑöÏú Èöåö
ÇáúÞóÐúÝó¡ ÝóíóÍúáöÝõ Úóáóíúåö æóáóÇ íõÍóÏøõ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ßöäóÇíóÉñ íóäúæöí Ýöíåö æóáóÇ íõÍóÏøõ
ÅöáøóÇ Ãóäú íõÑöíÏó Èöåö ÇáúÞóÐúÝó¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãõÓúÊóáúÍöÞö¡
æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúãõÓúÊóáúÍöÞó áóãøóÇ ÇÚúÊóáøó äóÓóÈõåõ
ÈöÇááøöÚóÇäö ÕóÇÑó ÇáÙøóÇåöÑõ ãöäú äóÝúíöåö ÞóÐúÝó Ãõãøöåö¡ æóÛóíúÑõ
ÇáúãõÓúÊóáúÍöÞö áóãøóÇ áóãú íóÚúÊóáøó äóÓóÈõåõ ÕóÇÑó ÇáÙøóÇåöÑõ ãóäú
äóÝúíöåö ãõÎóÇáóÝóÉó ÃóÈöíåö Ýöí ÃóÝúÚóÇáöåö æóÃóÎúáóÇÞöåö¡ ÝóåóÐöåö
ÇáØøóÑöíÞóÉõ ÇáúÃõæáóì áöÃóÕúÍóÇÈöäóÇ æóíõÔúÈöåõ Ãóäú Êóßõæäó ØóÑöíÞóÉó
ÃóÈöí ÇáØøóíøöÈö Èúäö ÓóáóãóÉó.
æóÇáØøóÑöíÞóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: æóåöíó ØóÑöíÞóÉõ ÃóÈöí Úóáöíøö Èúäö ÃóÈöí
åõÑóíúÑóÉó: Ãóäøó ÇáúÌóæóÇÈó Úóáóì ÙóÇåöÑö ÇáäøóÕøö ÝöíåöãóÇ Ýóíóßõæäõ
ÞóÐúÝðÇ ãöäó ÇáúÃóÌúäóÈöíøö æóáóÇ íóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ ãöäó ÇáúÃóÈö.
(11/91)
æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ: Ãóäøó áöáúÃóÈö
ãöäú ÊóÃúÏöíÈö æóáóÏöåö ÈöÇáÖøóÑúÈö æóÇáúÅöÛúáóÇÙö Ýöí ÇáúÞóæúáö ãóÇ
áóíúÓó áöáúÃóÌúäóÈöíøö ÝóÕóÇÑó Ðóáößó ãöäó ÇáúÃóÈö ÅöÛúáóÇÙðÇ Ýöí
ÇáúÞóæúáö ÇáúãóÍúãõæáö Úóáóì ÇáÊøóÃúÏöíÈö¡ æóãöäó ÇáúÃóÌúäóÈöíøö
ÅöÛúáóÇÙó ÞóÐúÝò áóÇ ãóÏúÎóáó áóåõ Ýöí ÇáÊøóÃúÏöíÈö.
æóÇáØøóÑöíÞóÉõ ÇáËøóÇáöËóÉõ: æóåöíó ØóÑöíÞóÉõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó
ÇáúãóÑúæóÒöíøö - Ãóäøó ÇÎúÊöáóÇÝó ÇáúÌóæóÇÈö ÝöíåöãóÇ ãóÍúãõæáñ Úóáóì
ÇÎúÊöáóÇÝö ÍóÇáóíúäö íóÓúÊóæöíóÇäö ÝöíåöãóÇ¡ ÝóÇáøóÐöí ÞóÇáóåõ Ýöí
ÇáúÃóÈö: Ãóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ ÅöÐóÇ ÞóÇáóåõ ÚöäúÏó æöáóÇÏóÊöåö
æóÞóÈúáó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö äóÓóÈöåö Ýöí ÇáúÍóÇáö ÇáøóÊöí áóæú ÃóÑóÇÏó
äóÝúíóåõ ÝöíåóÇ ÈöÇááøöÚóÇäö áöÃóãúßóäóåõ¡ æóÇáøóÐöí ÞóÇáóåõ Ýöí
ÇáúÃóÌúäóÈöíøö: Ãóäøóåõ íóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ ÅöÐóÇ ÞóÇáóåõ ÈóÚúÏó
ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö äóÓóÈöåö Ýöí ÍóÇáò áóÇ íóÌõæÒõ áöÃóÈöíåö äóÝúíõåõ ÝöíåóÇ
ÈöÇááøöÚóÇäö¡ Ýóíóßõæäõ Ðóáößó ÞóÐúÝðÇ ãöäó ÇáúÃóÈö æóÇáúÃóÌúäóÈöíøö
ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑö ÇáäøóÓóÈö æóáóÇ íóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ ãöäúåõãóÇ ÞóÈúáó
ÇÓúÊöÞúÑóÇÑöåö áöÖóÚúÝö ÇáäøóÓóÈö ÞóÈúáó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑöåö¡ æóÞõæøóÊöåö
ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÞúÑóÇÑöåö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóÅöÐóÇ äóÝóíúäóÇ Úóäúåõ æóáóÏóåóÇ ÈöÇááøöÚóÇäö Ëõãøó
ÌóÇÁóÊú ÈÚÏå ÈæáÏå áóÃóÞóáøó ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò Ãóæú ÃóßúËóÑó ãóÇ
íóáúÒóãõåõ áóåõ äóÓóÈõ æóáóÏö ÇáúãóÈúÊõæÊóÉö Ýóåõæó æóáóÏõåõ ÅöáøóÇ Ãóäú
íóäúÝöíóåõ ÈöáöÚóÇäò ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇÚúáóãú Ãóäøó äóÝúíó ÇáäøóÓóÈö ÈöÇááøöÚóÇäö Úóáóì
ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóäúÝöíó Èöåö ÍóãúáðÇ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóäúÝöíó Èöåö æóáóÏðÇ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáÖøóÑúÈõ ÇáúÃóæøóáõ: æóåõæó Ãóäú íóäúÝöíó Èöåö ÍóãúáðÇ ÝóÅöÐóÇ
æóÖóÚóÊú æóÇÍöÏðÇ Ãóæú ÚóÏóÏðÇ ÇäúÊóÝóì Úóäúåõ ÌóãöíÚõåõãú¡ áöÃóäøó
ÇáúÍóãúáó ãóÇ ÇÔúÊóãóáó ÇáúÈóØúäõ Úóáóíúåö¡ æóÇäúÞóÖóÊú ÚöÏøóÊõåóÇ
ÈöæóÖúÚö ÇáúÃóÎöíÑö ãöäúåõãú Ýóáóæú æóÖóÚóÊú æóáóÏðÇ ÝóÇäúÊóÝóì Úóäúåõ
æóÇäúÞóÖóÊú Èöåö ÚóÏøóÊõåóÇ Ýöí ÇáÙøóÇåöÑö¡ Ëõãøó æóÖóÚóÊú Èöåö æóáóÏðÇ
ÂóÎóÑó¡ äóÙóÑó Ýöí ÒóãóÇäö æóÖúÚöåö ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÎúáõæ ãöäú ÃóÍóÏö
ÃóãúÑóíúäö¡ ÅöãøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÈóíúäóåõãóÇ ÃóÞóáøõ ãöäú ÓöÊøóÉö
ÃóÔúåõÑò Ãóæú ÃóßúËóÑó¡ ÝóÅöäú æóÖóÚóÊúåõ áöÃóÞóáøó ãöäú ÓöÊøóÉö
ÃóÔúåõÑò ãöäú æöáóÇÏóÉö ÇáúÃóæøóáö ÝóåõãóÇ ãöäú Íóãúáò æóÇÍöÏò¡
áöÃóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ Èóíúäó ÇáúÍóãúáóíúäö ÃóÞóáøõ ãöäú ÓöÊøóÉö
ÃóÔúåõÑò¡ æóåöíó ÃóÞóáøõ ãõÏøóÉö ÇáúÍóãúáö¡ ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó Èóíúäó
ÇáúæóáóÏóíúäö ÃóÞóáøõ ãöäúåõãóÇ ßóÇäóÇ ÍóãúáðÇ æóÇÍöÏðÇ ÇÔúÊóãóáó
ÇáúÈóØúäõ ÚóáóíúåöãóÇ¡ ÝóÇäúÊóÝóíóÇ Úóäúåõ ÈöÇááøöÚóÇäö ÇáúÃóæøóáö¡
æóÚóáöãúäóÇ ÃóäøóåóÇ ßóÇäóÊú ÈóÇÞöíóÉð Ýöí ÚöÏøóÊöåóÇ Åöáóì æóÖúÚö
ÇáËøóÇäöí.
æóßóÐóáößó áóæú æóÖóÚóÊú æóáóÏðÇ ËóÇáöËðÇ Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ÇáúÃóæøóáö
ÃóÞóáøõ ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ÇäúÊóÝóì ÇáËøóÇáöËõ ãóÚó ÇáËøóÇäöí
æóÇáúÃóæøóáö ÈöÇááøöÚóÇäö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö áöÇÔúÊöãóÇáö ÇáúÈóØúäö Úóáóì
ÇáËøóáóÇËóÉö Ýöí æóÞúÊö äóÝúíö ÇáúÍóãúáö ÈöÇááøöÚóÇäö¡ æóÚöÏøóÊõåóÇ
ãõäúÞóÖöíóÉñ ÈöæóÖúÚö ÇáËøóÇáöËö¡ ÝóÃóãøóÇ Åöäú æóÖóÚóÊö ÇáúæóáóÏó
ÇáËøóÇäöíó áöÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ÝóÕóÇÚöÏðÇ ãöäú æöáóÇÏóÉö ÇáúÃóæøóáö
Ýóåõæó ãöäú Íóãúáò ËóÇäò¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó Èóíúäó
ÇáúæóáóÏóíúäö ãöäú Íóãúáò æóÇÍöÏò ÓöÊøóÉõ ÃóÔúåõÑò¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó
ÇáúæóáóÏõ ÇáËøóÇäöí ãöäú Íóãúáò ËóÇäò Ýóåöíó ãËÈæÊå ÈöÇááøöÚóÇäö æóÞóÏö
ÇäúÞóÖóÊú ÚöÏøóÊõåóÇ ÈöæóÖúÚö ÇáúÃóæøóáö ÇäúÞöÖóÇÁð ÊíÞäÇð Èå ÇÓÊÈÑÇÁ
ÑÍãåÇ Ýáã íÍáÞ Èöåö ÇáËøóÇäöí áöÇÓúÊöÍóÇáóÉö Ãóäú íóßõæäó ãöäú
ÅöÕóÇÈóÊöåö
(11/92)
ÞóÈúáó ÇááøöÚóÇäö áöÃóäøóåõ ÇäúÊóÝóì
Úóäúåõ ÈöÇááøöÚóÇäö¡ æóíóÎúÊóáöÝõ Íõßúãõ ÇáúæóáóÏóíúäö Ýöí
ÇáöÇÓúÊöáúÍóÇÞö¡ ÝóÅöäö ÇÓúÊóáúÍóÞó ÇáúÃóæøóáó áóÍöÞó Èöåö¡ áöÃóäøóåõ
ÇäúÊóÝóì Úóäúåõ ÈöÇááøöÚóÇäö æóÅöäö ÇÓúÊóáúÍóÞó ÇáËøóÇäöíó áóãú íóáúÍóÞú
Èöåö áöÃóäøóåõ ãóäúÝöíøñ Úóäúåõ ÈöÛóíúÑö áöÚóÇäò.
(ÝóÕúáñ)
æóÃóãøóÇ ÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Ãóäú íóäúÝöíó ÈöáöÚóÇäöåö æóáóÏðÇ¡
ÝóÅöÐóÇ ÇÚúÊóÏøóÊú ãöäú ÝõÑúÞóÉö ÇááøöÚóÇäö ÈöÇáúÃóÞúÑóÇÁö Ëõãøó
æóÖóÚóÊú ÈóÚúÏóåõ æóáóÏðÇ ËóÇäöíðÇ áóãú íóÎúáõ æóÖúÚõåõ ãöäú ËóáóÇËÉ
ÃóÍúæóÇáò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú ÊóÖóÚóåõ áöÃóÞóáøó ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú ÊóÖóÚóåõ áöÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ÝóÕóÇÚöÏðÇ Åöáóì ÃóÑúÈóÚö
Óöäöíäó.
æóÇáËøóÇáöË: Ãóäú ÊóÖóÚóåõ áöÃóÑúÈóÚö Óöäöíäó ÝóÃóßúËóÑó.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÍóÇáõ ÇáúÃõæáóì: æóåõæó Ãóäú ÊóÖóÚóåõ áöÃóÞóáøó ãöäú ÓöÊøóÉö
ÃóÔúåõÑò ÍóÊøóì íóäúÝöíóåõ ÈöáöÚóÇäò ËóÇäò¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÊöÚóÇäöåö ãöäó
ÇáúÍóãúáö¡ áöÃóäøó ÇáúÊöÚóÇäóåõ ãöäó ÇáúÍóãúáö ãõÊóæóÌøóåñ Åöáóì ãóÇ
ÇÔúÊóãóáó Úóáóíúåö ÇáúÈóØúäõ ãöäú æóÇÍöÏò Ãóæú ÌóãóÇÚóÉò ÝóÇäúÊóÝóì
ÌóãöíÚõåõãú ÈöÇááøöÚóÇäö ÇáúæóÇÍöÏö¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó ÇááøöÚóÇäõ ÈóÚúÏó
ÇáúæöáóÇÏóÉö¡ ßóÇäó ÇáäøóÝúíõ ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóì ãóÇ ÊóÖóãøóäóåõ
ÇááøöÚóÇäõ¡ æóáóãú íóÊóÖóãøóäú ÅöáøóÇ ÇáúÃóæøóáó ÝóÇäúÊóÝóì Úóäúåõ Ïõæäó
ÇáËøóÇäöí¡ ÝóÅöäö ÇÚúÊóÑóÝó ÈöÇáËøóÇäöí Ãóæú áóãú íóÚúÊóÑöÝú Èöåö
áóßöäøóåõ áóãú íõáóÇÚöäú ãöäúåõ áóÍöÞó Èöåö ÇáËøóÇäöí æóÇáúÃóæøóáõ
ÌóãöíÚðÇ áöÃóäøóåõãóÇ ãöäú Íóãúáò æóÇÍöÏò ÍóíúËõ ßóÇäó ÈóíúäóåõãóÇ
ÃóÞóáøõ ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò¡ æóÇáúÍóãúáõ ÇáúæóÇÍöÏõ áóÇ íóÊóÈóÚøóÖõ
Ýöí ÇááøõÍõæÞö ÈöÇËúäóíúäö ßóãóÇ áóÇ íóáúÍóÞõ ÇáúæóáóÏõ ÇáúæóÇÍöÏõ
ÈöÇËúäóíúäö ÝóÌóÚóáúäóÇ ÇáúÃóæøóáó ÊóÈóÚðÇ áöáËøóÇäöí Ýöí
ÇáöÇÓúÊöáúÍóÇÞö æóáóãú äóÌúÚóáö ÇáËøóÇäöíó ÊóÈóÚðÇ áöáúÃóæøóáö Ýöí
ÇáäøóÝúíö áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó Íõßúãó ÇáöÇÓúÊöáúÍóÇÞö [ÈóÚúÏó ÇáäøóÝúíö ÌóÇÆöÒñ¡
æóÇáäøóÝúíõ ÈóÚúÏó ÇáöÇÓúÊöáúÍóÇÞö ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúæóáóÏó íóáúÍóÞõ ÈöÇáúÅöãúßóÇäö æóáóÇ íóäúÊóÝöí
ÈöÇáúÅöãúßóÇäö¡ ÝóíóÛúáõÙõ ÈöåóÐóíúäö ÇáúÃóãúÑóíúäö Íõßúãõ
ÇáöÇÓúÊöáúÍóÇÞö] æóÚóáóì Íõßúãö ÇáäøóÝúíö ÝóÕóÇÑó ÇáúÃóÛúáóÙõ ãóÊúÈõæÚðÇ
æóÇáúÃóÎóÝøõ ÊóÇÈöÚðÇ ÝóÅöÐóÇ áóÍöÞóåõ áã
íÍÏ áÞÐÝ ÇáÃã áöÃóäøó áõÍõæÞó ÇáúæóáóÏö áóÇ íóÞúÊóÖöí ÊóßúÐöíÈóåõ Ýöí
ÇáúÞóÐúÝö¡ ßóãóÇ áóæú áóÇÚóäó ãöäúåóÇ æóáóãú íóäúÝö æóáóÏóåóÇ.
æóÃóãøóÇ ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ýóåõæó Ãóäú ÊóÖóÚó ÇáËøóÇäöíó áöÓöÊøóÉö
ÃóÔúåõÑò ÝóÕóÇÚöÏðÇ ãöäú æöáóÇÏóÉö ÇáúÃóæøóáö æóáöÏõæäö ÃóÑúÈóÚö Óöäöíäó
ãöäú æóÞúÊö ÇááøöÚóÇäö Ýóíóßõæäõ ÇáúæóáóÏõ ÇáËøóÇäöí ãöäú Íóãúáò ËóÇäò¡
æóáóÇ íóßõæäõ ãöäú Íóãúáö ÇáúæóáóÏö ÇáúÃóæøóáö ÝóíóÕöíÑõ ÇáúæóáóÏõ
ÇáËøóÇäöí áóÇÍöÞðÇ Èöåö Ïõæäó ÇáúÃóæøóáö ãóÇ áóãú ÊóÕöÑú ÐóÇÊó ÒóæúÌò
íóáúÍóÞõåõ æóáóÏõåóÇ¡ áöÃóäøó æóáóÏó ÇáúãóÈúÊõæÊóÉö íóáúÍóÞõ ÈöÒóæúÌöåóÇ
Åöáóì ÃóÑúÈóÚö Óöäöíäó ãöäú ÝöÑóÇÞöåö ãóÇ áóãú ÊóÊóÒóæøóÌú¡ ÝóÅöäú
Þöíáó: ÃóÝóáóíúÓó ÞóÏú äóÝóíúÊõãú Úóäúåõ ÅöÐóÇ ÇáúÊóÚóäó ãöäó ÇáúÍóãúáö
ãóäú æóáóÏóÊúåõ ÈóÚúÏó ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò¿ .
(11/93)
ÞõáúäóÇ: ÅöäøóãóÇ ÝóÑøóÞúäóÇ ÈóíúäóåõãóÇ
Ýöí ÇááøõÍõæÞö áöÇÝúÊöÑóÇÞöåöãóÇ Ýí ãÚäì ÇáÇÓÊÈÑÇÁ æÇÎÊáÇÝãÇ Ýöí
ÅöãúßóÇäö ÇááøõÍõæÞö ÝóÕóÇÑó ÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÍóÇãöáó ÅöÐóÇ áóÇÚóäó ãöäúåóÇ ÇäúÞóÖóÊú ÚöÏøóÊõåóÇ
ÈöæóÖúÚö ÇáúÍóãúáö¡ æóæóÖúÚõ ÇáúÍóãúáö íóÞöíäñ Ýöí ÇÓúÊöÈúÑóÇÁö
ÇáÑøóÍöãö¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóÈúÞóì ÈóÚúÏóåõ áöáÒøóæúÌö ãóÇ Ýöí
ÇáÑøóÍöãö¡ æóÐóÇÊõ ÇáúæóáóÏö ÅöÐóÇ áóÇÚóäó ãöäúåóÇ ÇäúÞóÖóÊú ÚöÏøóÊõåóÇ
ÈöÇáúÃóÞúÑóÇÁö æóÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁõ ÈöÇáúÃóÞúÑóÇÁö ÛóáóÈóÉõ Ùóäøò áöÃóäøóåõ
ÞóÏú íóÌõæÒõ Ãóäú ÊóÍöíÖó Úóáóì ÇáúÍóãúáö æóíõÑóì Ïóãõ ÝóÓóÇÏò¡ ÝóÌóÇÒó
Ãóäú íóßõæäó ÇáÑøóÍöãõ ãõÔúÊóãöáðÇ Úóáóì ãóÇÁö ÇáÒøóæúÌö æÇäÚÞÇÏ ÇáæáÏ
ãäå.
æÇáËÇäí: Ãäå íãäÚ ãöäú ÐóÇÊö ÇáúÍóãúáö ÅöÐóÇ ÇáúÊóÚóäó ãöäúåóÇ Ãóäú
íóØóÃóåóÇ Ýöí ÇáÒøóæúÌöíøóÉö ÈóÚúÏó æóÖúÚö ÇáúÍóãúáö ÝóÇãúÊóäóÚó Ãä íßæä
ÇáÍãá ÇáËÇäí ãäå [æóáóÇ íóãúÊóäöÚõ ãöäú ÐóÇÊö ÇáúæóáóÏö ÅöÐóÇ ÇáúÊóÚóäó
ãöäúåóÇ Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú æóØöÆóåóÇ Ýöí ÇáÒøóæúÌöíøóÉö ÈóÚúÏó
ÇáúæöáóÇÏóÉö Ýóáóãú íóãúÊóäöÚú Ãóäú íóßõæäó ÇáúÍóãúáõ ÇáËøóÇäöí ãöäúåõ]
.
ÝóáöåóÐóíúäö ãóÇ ÝóÑøóÞúäóÇ Ýöí ÇáËøóÇäöí Èóíúäó ÇáúÍóãúáóíúäö¡ æóÅöÐóÇ
ßóÇäó ßóÐóáößó æóáóÍöÞóåõ ÇáúæóáóÏõ ÇáËøóÇäöí æóáóãú íóäúÊóÝöÚ ãöäúåõ
ÅöáøóÇ ÈöáöÚóÇäò ÝóÅöäö ÇáúÊóÚóäó ãöäúåõ ÇÍúÊóÇÌó Ýöíåö Åöáóì ÞóÐúÝò
ËóÇäò¡ áöÃóäøó ÇáúÞóÐúÝó ÈöÇáÒøöäóÇ ÇáúÃóæøóáö ÞóÏö ÇäúÞóØóÚó ãóÇÄõåõ
ÈöæöáóÇÏóÉö ÇáúÃóæøóáö ÝóÕóÇÑó ÇáúæóáóÏõ ÇáËøóÇäöí ãöäú ãóÇÁò ËóÇäò
ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íõÖóÇÝó Ýöí ÇááøöÚóÇäö Åöáóì ÒöäðÇ ËóÇäò¡ ÝóÅöäú áóãú
íóáúÊóÚöäú ãöäó ÇáËøóÇäöí áóÍöÞó Èöåö Ïõæäó ÇáúÃóæøóáö áöÃóäøóåõãóÇ ãöäú
Íóãúáóíúäö æóáóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ýöí ÇáúÍóãúáóíúäö Ãóäú íóßõæäóÇ ãöäó
ÇËúäóíúäö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇáöËóÉõ: æóåõæó Ãóäú ÊóÖóÚóåõ áöÃóÑúÈóÚö Óöäöíäó
ÝóÕóÇÚöÏðÇ ãöäú æóÞúÊö áöÚóÇäöåö¡ Ýóåõæó ãóäúÝöíøñ Úóäúåõ ÈöÛóíúÑö
áöÚóÇäò áöÇÓúÊöÍóÇáóÉö Ãóäú íóßõæäó ãöäú ÅöÕóÇÈóÊöåö Ýöí ÇáÒøóæúÌöíøóÉö
ÞóÈúáó áöÚóÇäöåö áöÊóÌóÇæõÒöåö ãÏÉ ÃßËÑ ÇáÍãá.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æÅÐÇ æóáóÏóÊú æóáóÏóíúäö Ýöí ÈóØúäò ÝóÃóÞóÑøó
ÈöÃóÍóÏöåöãóÇ æóäóÝóì ÇáúÂÎóÑó ÝóåõãóÇ ÇÈúäóÇåõ æóáóÇ íóßõæäõ Íóãúáñ
æóÇÍöÏñ ÈæáÏíä ÅáÇ ãä æÇÍÏ (ÞÇá ÇáÔÇÝÚí) ÑÍãå Çááå æóÅöäú ßóÇäó äóÝúíõåõ
ÈöÞóÐúÝò áöÃõãøöåö ÝóÚóáóíúåö áóåóÇ ÇáúÍóÏøõ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó ÅöÐóÇ æóáóÏóÊú ÊóæúÃóãóíúäö
Ýöí ÍóÇáò æóÇÍöÏóÉò¡ Ãóæú æóáóÏóÊú æóáóÏóíúäö ãõÊóÝóÑøöÞóíúäö
ÈóíúäóåõãóÇ ÃóÞóáøõ ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ÝóÐóáößó ÓóæóÇÁñ æóåõãóÇ ãöäú
Íóãúáò æóÇÍöÏò áöÇÔúÊöãóÇáö ÇáúÈóØúäö ÚóáóíúåöãóÇ¡ ÝóÅöäú äóÝóì
ÃóÍóÏóåõãóÇ ÈöÇááøöÚóÇäö æóÇÚúÊóÑóÝó ÈöÇáúÂÎóÑö¡ Ãóæú äóÝóì ÃóÍóÏóåõãóÇ
æóÃóãúÓóßó Úóäú äóÝúíö ÇáúÂÎóÑö ÝóÐóáößó ÓóæóÇÁñ æóåõãóÇ áóÇÍöÞóÇäö
Èöåö¡ áöÃóäøó ÇáøóÐöí ÇÚúÊóÑóÝó Èöåö æóÃóãúÓóßó Úóäú äóÝúíöåö áóÇÍöÞñ
Èöåö¡ æóåõæó ãöäú Íóãúáö ÇáúÃóæøóáö¡ ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóÊúÈóÚóåõ
ÇáúÃóæøóáõ Ýöí ÇááøõÍõæÞö æóÅöäú äóÝí áöãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ ãöäú Ãóäøó
ÇáúÍóãúáó ÇáúæóÇÍöÏõ áóÇ íóßõæäõ ÅöáøóÇ ãöäú ÃóÈò æóÇÍöÏò¡ ÝóÕóÇÑó
ÇáúÃóæøóáõ ÊóÇÈöÚðÇ áöáËøóÇäöí Ýöí ÇáúÅöÞúÑóÇÑö¡ æóáóãú íóÕöÑö ÇáËøóÇäöí
ÊóÇÈöÚðÇ áöáúÃóæøóáö Ýöí ÇáúÅöäúßóÇÑö¡ áöÃóäøó ÇáÔøóÑöíßó íóÊóÚóÏøóì
Åöáóíúåö ÇáúÅöÞúÑóÇÑõ æóáóÇ íóÊóÚóÏøóì Åöáóíúåö
(11/94)
ÇáúÅöäúßóÇÑõ¿ ÃóáóÇ ÊóÑóì áóæú Ãóäøó
ÃóÎóæóíúäö ÇÏøóÚóíóÇ ÏóÇÑðÇ æóÑöËóÇåóÇ Úóäú ÃóÈöíåöãóÇ ÝóÕóÏøóÞó
ÇáúãõÏøóÚóì Úóáóíúåö ÃóÍóÏóåõãóÇ æóÃóäúßóÑó ÇáúÂÎóÑó¡ ÝóßóÇäó ÇáäøöÕúÝõ
ÇáúãõÞóÑøõ ÔöÑúßóÉð ÈóíúäóåõãóÇ ÝóÊóÚóÏøóì ÇáúÅöÞúÑóÇÑõ Åöáóì
ÇáúãõßóÐøóÈö æóáóãú íóÊóÚóÏøó ÇáúÅöäúßóÇÑõ Åöáóì ÇáúãõÕóÏøóÞö æóÞóÏú
ÐóßóÑúäóÇ ãöäó ÇáúÝóÑúÞö ÈóíúäóåõãóÇ æóÌúåóíúäö ãóÖóíóÇ.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ãóäøó ÇáËøóÇäöíó íóáúÍóÞõ Èöåö ãóÚó ÇáúÃóæøóáö ÇäúÊóÞóáó
ÇáúßóáóÇãõ Åöáóì æõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö Úóáóíúåö æóÐóáößó ãõÚúÊóÈóÑñ ÈöÍóÇá
ÇááøõÍõæÞö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó áõÍõæÞõ ÇáËøóÇäöí áöÅöãúÓóÇßöåö Úóäú äóÝúíöåö
áóãú íóÌöÈú Úóáóíúåö Ýöí áõÍõæÞöåöãóÇ Èöåö ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö áöÃóäøóåõ
áóíúÓó Ýöí ÅöãúÓóÇßöåö ÊóßúÐöíÈõ ÇáúÞóÐúÝö¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó áõÍõæÞõ
ÇáËøóÇäöí áöÇÚúÊöÑóÇÝò Èöåö æóÞóÏú ßóÇäó ÞóÇáó Ýöí áöÚóÇäöåö Ýöí äóÝúíö
ÇáúÃóæøóáö Åöäøóåõ ãäú ÒäóÇ æóÌóÈó Úóáóíúåö ÅöÐóÇ ÃóáúÍóÞúäóÇåõãóÇ
ÈöÇáöÇÚúÊöÑóÇÝö ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö áöãóÇ Ýöí ÇáöÇÚúÊöÑóÇÝö ÈöÃóÍóÏöåöãóÇ
ãöäú ÊóßúÐöíÈö äóÝúÓöåö Ýöí ÞóÐúÝöåöãóÇ ÈöÇáóÂÎóÑö.
(ÝóÕúáñ)
æóÅöÐóÇ äóÝóì ÈöÇááøöÚóÇäö æóáóÏóíúäö ÊóæúÃóãóíúäö ÇäúÊóÝóì ÇáúæóáóÏõ
Úóäúåõ æóáóãú íóäúÊóÝöíóÇ Úóäúåõ Ýöí ÇáúÃõãøö æóßóÇäóÇ ãõáúÍóÞóíúäö
ÈöåóÇ Ïõæäóåõ æóåóßóÐóÇ ÊóæúÃóãõ ÇáÒøöäóÇ íÍáÞÇä ÈöÇáÒøóÇäöíóÉö Ïõæäó
ÇáÒøóÇäöí¡ æóÅöäøóãóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó áöÃóäøó ÇáúæóáóÏó ãöäú Ãõãøöåö
íóÞöíäðÇ æóãöäú ÃóÈöíåö ÙóäøðÇ¡ ÝóÑóÝóÚó ÇáÔøóÑúÚõ Íõßúãó ÇáÙøóäøö Ýöí
ÇáÒøóÇäöí æóáóãú íóÑúÝóÚú Íõßúãó ÇáúíóÞöíäö Ýöí ÇáÒøóÇäöíóÉö¡ æóÅöÐóÇ
ßóÇäó ßóÐóáößó æóÑöËóÇ ÇáúÃõãøó æóæóÑöËóÊúåõãóÇ æóáóãú íóÑöËóÇ
ÇáÒøóÇäöíó æóáóÇ ÇáúãõáóÇÚöäó æóáóãú íóÑöËóÇåõãóÇ¡ æóÝöíãóÇ íóÊóæóÇÑóËõ
Èöåö åóÐóÇäö ÇáÊøóæúÃóãóÇäö ËóáóÇËóÉõ ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: ãöíÑóÇËõ ÃóÎò áöÃóÈò æóÃõãøò áöÚöáúãöäóÇ ÞóØúÚðÇ ÃóäøóåõãóÇ
ãöäú ÃóÈò æóÃõãøò.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: ÃóäøóåõãóÇ íóÊóæóÇÑóËóÇäö ãöíÑóÇËó ÃóÎò áöÃõãøò¡
áöÃóäøóåõ áóãøóÇ ÇäúÊóÝóì Ãóäú íóßõæäó áóåõãóÇ ÃóÈñ ÇãúÊóäóÚó Ãóäú
íóßõæäóÇ ÃóÎóæóíúäö ãöäú ÃóÈò æÕÇÑ ÃóÎóæóíúäö ãöäú Ãõãøò áöÃóäøó áóåõãóÇ
ÃõãøðÇ ÝóæóÑöËóÇ ÈöÇáúÃõãøö áóãøóÇ æóÑöËóÇåóÇ¡ æóáóãú íóÑöËóÇ ÈöÇáúÃóÈö
áóãøóÇ áóãú íóÑöËóÇåõ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøó ÊóæúÃóãó ÇáúãõáóÇÚóäóÉö íóÊóæóÇÑóËóÇäö
ãöíÑóÇËó ÃóÎò áöÃóÈò æóÃõãøò¡ æóÊóæúÃóãó ÇáÒøöäóÇ íóÊóæóÇÑóËóÇäö
ãöíÑóÇËó ÃóÎò áöÃõãøò¡ áöÃóäøó ÊóæúÃóãó ÇáúãõáóÇÚóäóÉö áæ ÇÓÊáÍÞÇ ÕÇÑ
ÃóÎóæóíúäö áöÃóÈò æóÃõãøò¡ æóÊóæúÃóãó ÇáÒøöäóÇ áóÇ íóÕöíÑóÇäö
ÈöÇáöÇÓúÊöáúÍóÇÞö ÃóÎóæóíúäö áöÃóÈò æóÃõãøò ÝóÇÝúÊóÑóÞóÇ.
(ãóÓúÃóáóÉñ)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí: " æóáóæú ãóÇÊó ÃóÍóÏõåõãóÇ Ëõãøó ÇáúÊóÚóäó äõÝöíó Úóäúåõ
ÇáÍí æÇáãíÊ æáæ äÝì æáÏåÇ ÈáÚÇä Ëã æáÏÊ ÂÎÑ ÈÚÏå Èíæã ÝÃÞÑ Èå áÒãÇå
ÌãíÚÇð áÃäå Íãá æÇÍÏ æÍÏ áåÇ Åä ßÇä ÞÐÝåÇ æáæ áã íäÝå æÞÝ ÝÅä äÝÇå æÞÇá
ÇáÊÚÇäí ÇáÃæá íßÝíäí áÃäå Íãá æÇÍÏ áã íßä Ðáß áå ÍÊì íáÊÚä ãä ÇáÂÎÑ
(æÞÇá) ÈÚÖ ÇáäÇÓ áæ ãÇÊ ÃÍÏåãÇ ÞÈá ÇááÚÇä áÇÚä æáÒãå ÇáæáÏÇä æåãÇ ÚäÏäÇ
æÚäÏå Íãá æÇÍÏ ÝßíÝ íáÇÚä æíáÒãå ÇáæáÏ¿ ÞÇá ãä ÞÈá Ãäå æÑË ÇáãíÊ ÞáÊ áå
æãä ÒÚã Ãäå íÑËå)) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ¡ ÅöÐóÇ ãóÇÊó ÇáúæóáóÏõ ÞóÈúáó
ÇáöÇáúÊöÚóÇäö ÌóÇÒó Ãóäú íóäúÝöíóåõ ÈöÇááøöÚóÇäö ÈóÚúÏó ãæÊå.
(11/95)
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: ÅöÐóÇ ãóÇÊó
ÞóÈúáó ÇááøöÚóÇäö æóÑöËóåõ æóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íóäúÝöíóåõ ÈöÇááøöÚóÇäö
ÈóÚúÏó ãóæúÊöåö¡ æóÇÓúÊõÏöáøó Úóáóì Ðóáößó ÈöËóáóÇËóÉö ÃóÔúíóÇÁó:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãä ãä ãÇÊ Úáì Íßã ÇÓÊÞÑ ÇáúÍõßúãõ ÈöãóæúÊöåö¡ ßóãóäú ãóÇÊó
ÚóÈúÏðÇ áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóÚúÊöÞó ÈóÚúÏó ãóæúÊöåö¡ Ãóæú ãóÇÊó ßóÇÝöÑðÇ
áóãú íóÕöÑú ãõÓúáöãðÇ ÈóÚúÏó ãóæúÊöåö¡ ßóÐóáößó åóÐóÇ ÇáúæóáóÏõ ãóÇÊó
ÇÈúäðÇ Ýóáóãú ÊóÑúÊóÝöÚú ÈõäõæøóÊõåõ ÈóÚúÏó ãóæúÊöåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÈöÇáúãóæúÊö ÞóÏú ÕóÇÑó æóÇÑöËðÇ áóåõ æóãöíÑóÇËõåõ
ÇÚúÊöÑóÇÝñ Èöåö æóÇáúãõÚúÊóÑöÝõ ÈöÇáúæóáóÏö áóÇ íóÌõæÒõ áóåõ äóÝúíõåõ.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøóåõ áóãøóÇ áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóÑúÊóÝöÚó ÈöÇááøöÚóÇäö
ÝöÑóÇÔõ ÒóæúÌóÊöåö ÈóÚúÏó ÇáúãóæúÊö áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóäúÝöíó Èöåö
äóÓóÈó æóáóÏöåö ÈóÚúÏó ÇáúãóæúÊö.
æóÏóáöíáõäóÇ: åõæó Ãóäøó äóÓóÈó ÇáúÍóíøö ÃóÞúæóì ãöäú äóÓóÈö ÇáúãóíøöÊö.
ÝóáóãøóÇ ÌóÇÒó Ãä íäÝí ÈÇááÚÇä ÃÞæì ÇáäÓÈíä ßãÇ Ãóäú íóäúÝöíó
ÃóÖúÚóÝóåõãóÇ Ãóæúáóì.
áöÃóäøó ÇáÏøóÇÚöíó Åöáóì äóÝúíöåö Ýöí ÇáúÍóíóÇÉö ÃóãúÑóÇäö: Ãóäú áóÇ
íóäúÊóÓöÈó Åáíå¡ æÃä áÇ íáÒãå ãæäÊå æóåóÐóÇäö ãóæúÌõæÏóÇäö ÈóÚúÏó
ÇáúãóæúÊö ßóæõÌõæÏöåöãóÇ ÞóÈúáóåõ¡ ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóÓúÊóæöíó
ÇáúÍóÇáóÇäö Ýöí äóÝúíöåö áöÃóäøóåõ áóãøóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íóáúÍóÞó Èöåö
ÇáäøóÓóÈõ [íóæúãó] ÇáúãóæúÊö ÌóÇÒó Ãóäú íõäúÝóì Úóäúåõ ÈóÚúÏó ÇáúãóæúÊö
áöíóÓúÊóæöíó Íõßúãõ ÇááøõÍõæÞö æóÇáäøóÝúíö ÈóÚúÏó ÇáúãóæúÊö ßóãóÇ
ÇÓúÊóæóíóÇ ÞóÈúáóåõ¡ ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÈöÃóäøó
ËõÈõæÊó ÇáúÍõßúãö Åöáóì ÇáúãóæúÊö íóãúäóÚõ ãöäó ÇÑúÊöÝóÇÚöåö ÈóÚúÏóåõ
ßóÇáúßõÝúÑö æóÇáÑøöÞøö ÝöíãóÇ ÊóÞóÏøóãóåõãóÇ¡ ÝóÐóáößó ãóÇ ÇÓúÊóÞóÑøó
ÈöÇáúãóæúÊö æóáóãú íóÊóÛóíøóÑú ÈóÚúÏóåõ¡ æóáóíúÓó ßóÐóáößó äóÝúíõ
ÇáäøóÓóÈö áöÃóäøóåõ íõæÌöÈõ ÇÑúÊöÝóÇÚóåõ ãöäú ÃóÕúáöåö æóáóÇ íóËúÈõÊõ
áóåõ ÝöíãóÇ ÈóÚúÏõ Úóäö ÇáäøóÓóÈö ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóäúÝöíóåõ áöíóÑúÊóÝöÚó
ÞóÈúáó ÇáúãóæúÊö æóÈóÚúÏóåõ¡ æóßóÐóáößó ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ÑóÝúÚö
ÇáúÝöÑóÇÔö ÈöÇááøöÚóÇäö¡ Ãóäøóåõ ÑóÇÝöÚñ Ýöí ÇáúÍóÇáö ãóÚó ËõÈõæÊöåö
ãöäú ÞóÈúáõ æóÞóÏö ÇÑúÊóÝóÚó ÈöÇáúãóæúÊö Ýóáóãú íóÈúÞó áöÑóÝúÚöåö ÈóÚúÏó
ÇáúãóæúÊö ÊóÃúËöíÑñ ÈöÎöáóÇÝö ÇáäøöÓóÈö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇáúãöíÑóÇËö Ýóåõæó ÚöäúÏóäóÇ ÛóíúÑõ æóÇÑöËò
ÅöÐóÇ ÇáúÊóÚóäó ãöäúåõ¡ Ýóáóãú íóÓúáóãú áóåõãõ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáõ.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ÝóßóÇäóÇ æóáóÏóíúäö ÇáúÊóÚóäó ãöäú
ÃóÍóÏöåöãóÇ æóäóÝóÇåõ æóãóÇÊó ÇáúÂÎóÑõ ÞóÈúáó äóÝúíöåö ÝóÅöäøó
ÇáúÊöÚóÇäóåõ ãöäó ÇáúÍóíøö áóÇ íóÞúÊóÖöí äóÝúíó ÇáúãóíøöÊö Úóäúåõ ÍóÊøóì
íõáóÇÚöäó ãöäúåõ¡ ÝóÅöäú áóãú íóáúÊóÚöäú ãöäúåõ áóÍöÞó Èöåö ÇáúãóíøöÊõ
æóÇáúÍóíøõ ÌóãöíÚðÇ¡ áöÃóäøóåõãóÇ ãöäú Íóãúáò æóÇÍöÏò¡ æóÅöäö ÇáúÊóÚóäó
ãöäúåõ ÇäúÊóÝóíóÇ Úóäúåõ ÈöáöÚóÇäóíúäö¡ æóáóÇ íóÍúÊóÇÌõ Ýöí ÇááøöÚóÇäö
ÇáËøóÇäöí Åöáóì ÞóÐúÝò íóÊóÞóÏøóãõåõ áöÃóäøóåõãóÇ ãöäú Íóãúáò ÞóÏú
ÊóÞóÏøóãó ÇáúÞóÐúÝõ áóåõ æóãóÇÄõåõ æóÇÍöÏñ ÝóÇÝúÊóÞóÑó Åöáóì ÞóÐúÝò
æóÇÍöÏò¡ æóÚóáóì Þóæúáö ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó áóÇ íõáóÇÚöäõ ãöäó ÇáúãóíøöÊö
æóíóáúÍóÞõ Èöåö ÇáúÍóíøõ æóÇáúãóíøöÊõ áöÃóäøóåõãóÇ ãä Íãá æÇÍÏ.
(11/96)
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóÞóÇáó ÃóíúÖðÇ - íóÚúäöí ÃóÈóÇ ÍóäöíÝóÉó - áóæú äóÝóÇåõ
ÈáÚÇä æóãóÇÊó ÇáúæóáóÏõ ÝóÇÏøóÚóÇåõ ÇáúÃóÈõ ÖõÑöÈó ÇáúÍóÏø æóáóãú íËÈÊ
ÇáäÓÈ ÝÅä ßÇä ÇáÇÈä ÇáãäÝí ÊÑß æáÏÇð ÍÏ ÃÈæå æËÈÊ äÓÈå ãäå ææÑËå (ÞÇá
ÇáÔÇÝÚí) ÑÍãå Çááå æáÇ ÝÑÞ Èíäå ÊÑß æáÏÇð Ãæ áã íÊÑßå áÃä åÐÇ ÇáæáÏ
ÇáãäÝí ÅÐÇ ãÇÊ ãäÝí ÇáäÓÈ Ëã ÃÞÑ Èå áã íÚÏ Åáì ÇáäÓÈ áÃäå ÝÇÑÞ ÇáÍíÇÉ
ÈÍÇá ÝáÇ íäÊÞá ÚäåÇ æßÐáß ÇÈä ÇáãäÝí Ýí ãÚäì ÇáãäÝí æåæ áÇ íßæä ÇÈäÇ
ÈäÝÓå ÝßíÝ íßæä ÇÈäå ÈÇáæáÏ ÇáãäÝí ÇáÐí ÞÏ ÇäÞØÚ äÓÈ ÇáÍí ãäå æÇáÐí
íäÞØÚ Èå äÓÈ ÇáÍí íäÞØÚ Èå äÓÈ ÇáãíÊ áÃä ÍßãåãÇ æÇÍÏ (ÞÇá ÇáÔÇÝÚí) ÑÍãå
Çááå æáæ ÞÊá æÞÓãÊ ÏíÊå Ëã ÇÞÑ Èå áÍÞå æÃÎÐ ÍÕÊå ãä Ïíäå æãä ãÇáå áÃä
ÃÕá ÃãÑå Ãä äÓÈå ËÇÈÊ æÅäãÇ åæ ãäÝí ãÇ ßÇä ÃÈæå ãáÇÚäÇ ãÞíãÇð Úáì äÝíå
".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÕõæÑóÊõåóÇ Ýöíãóäú äóÝóì æóáóÏóåõ ÈöÇááøöÚóÇäö
Ëõãøó ãóÇÊó ÇáúæóáóÏõ ÝóÇÚúÊóÑóÝó Èöåö æóÇÓúÊóáúÍóÞóåõ ÈóÚúÏó ãóæúÊöåö
ÝóÞóÏö ÇÎúÊóáóÝó ÇáúÝõÞóåóÇÁõ - åóáú íóáúÍóÞõ Èöåö Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì
ËóáóÇËóÉö ãóÐóÇåöÈó:
ÃóÍóÏõåóÇ: æóåõæó ãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö - Ãóäøóåõ íóáúÍóÞõ Èöåö ÅöÐóÇ
ÇÓúÊóáúÍóÞóåõ ÈóÚúÏó ãóæúÊöåö ÓóæóÇÁñ ÊóÑóßó æóáóÏðÇ Ãóæú áóãú íóÊúÑõßú
ÛóäöíøðÇ ãóÇÊó Ãóæú ÝóÞöíÑðÇ.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: Åöäú ÊóÑóßó ÇáúãóäúÝöíøõ æóáóÏðÇ ÃõáúÍöÞó Èöåö
æóÅöäú áóãú íóÊúÑõßú æóáóÏðÇ áóãú íõáúÍóÞú Èöåö.
æóÞóÇáó ãóÇáößñ: Åöäú ãóÇÊó ÛóäöíøðÇ ÐóÇ ãóÇáò áóÍöÞó Èöåö¡ æóÅöäú ãóÇÊó
ÝóÞöíÑðÇ áóãú íõáúÍóÞú Èöåö¡ æóÇÓúÊóÏóáøó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÈöÃóäøóåõ áóÇ
íóáúÍóÞõåõ ÅöÐóÇ áóãú íóÊúÑõßú æóáóÏðÇ ÈöËóáóÇËóÉö ÃõãõæÑò:
ÃóÍóÏõåóÇ: ÈöÃóäøóåõ ÞóÏö ÇäúÞóØóÚóÊú ÈöÇáúãóæúÊö ÃóÓúÈóÇÈõåõ ÝóÕóÇÑó
ÞóØúÚðÇ áöÇÓúÊöáúÍóÇÞöåö¡ æóåõæó ÈóÇÞöí ÇáúÃóÓúÈóÇÈö ÈöÇáúæóáóÏö
ÝóÈóÞöíó Íõßúãõ ÇÓÊáÍÇÞå.
æÇáËÇäí: Ãäå ÈÚÏã ÇáæáÏ ãÊåã ÇáÇÓÊáÍÇÞ Ýöí ÅöÌóÇÒóÉö ÇáúãöíÑóÇËö ÝóÑóÏøó
ÅöÞúÑóÇÑóåõ ÈöÇáÊøõåúãóÉö æóãóÚó æÌæÏ ÇáæáÏ ÛíÑ [ãÊåã] ÝáÒã ÅÞÑÇÑå.
æÇáËÇáË: Ãäå Ýöí ÇÓúÊöáúÍóÇÞö ÇáäøóÓóÈö ÍóÞøóíäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóåõ æóÇáúÂÎóÑõ Úóáóíúåö¡ ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóÊøóÕöáó ÈöÍóíøò
íóËúÈõÊõ áóåõ ãöäú ÍóÞøö ÇáöÇÓúÊöáúÍóÇÞö ãöËúáõ ãóÇ íóËúÈõÊõ Úóáóíúåö.
æóÇÓúÊóÏóáøó ãóÇáößñ ÈöÃóäøó ãóæúÊó ÇáúÛóäöíøö ÈóÇÞöí ÇáúÚóáóÞö ÝóßóÇäó
áöÇÓúÊöáúÍóÇÞöåö ÊóÃúËöíÑñ ÝóËóÈóÊó¡ æóãóæúÊó ÇáúÝóÞöíÑö ãõäúÞóØöÚõ
ÇáúÚóáóÞö Ýóáóãú íóÈúÞó áöÇÓúÊöáúÍóÇÞöåö ÊóÃúËöíÑñ Ýóáóãú íóËúÈõÊú.
(11/97)
æóÏóáöíáõäóÇ: Ãóäøóåõ ãóÃúãõæÑñ
ÈöÇÓúÊöáúÍóÇÞö äóÓóÈöåö Ýöí ÍóÞøö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÍóÞøö ÇáúæóáóÏö¡
ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóßõæäó ãÞÈæá ÇáÇÚÊÑÇÝ Ýí ÇáÍíÇÉ æÈÚÏ ÇáãæÊ¡ áÃä áÇ
íóßõæäó Úóáóì ÇáúÌõÍõæÏö ãõÕöÑøðÇ æóáöáúæóÚöíÏö ãõÓúÊóÍöÞøðÇ¡ æóÞóÏú
íóÊóÍóÑøóÑõ ãöäú ãóÚúäóì åóÐóÇ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÞöíóÇÓóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÇÓúÊöáúÍóÇÞñ íóËúÈõÊõ Èöåö äóÓóÈõ ÇáúÍóíøö ÝóæóÌóÈó
Ãóäú íóËúÈõÊó Èöåö äóÓóÈõ ÇáúãóíøöÊö ßóÇáøóÐöí ÊóÑóßó æóáóÏðÇ ãóÚó ÃóÈöí
ÍóäöíÝóÉó æóßóÇáúÛóäöíøö ãóÚó ãóÇáößò.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÇÓúÊöáúÍóÇÞñ íóËúÈõÊõ Èöåö äóÓóÈõ Ðöí ÇáúæóáóÏö
ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóËúÈõÊó äóÓóÈõ ÇáúÃóÈö ãóäú äÓÈ ÛíÑ Ðí ÇáúæóáóÏö
ÇáúÍóíøö¡ æóáöÃóäøó äóÓóÈó ÇáúæóáóÏö ãóÃúÎõæÐñ ãóäú äóÓóÈó ÇáúÃóÈö ÝóáóÇ
íõÄúÎóÐõ ãóäú äóÓóÈó ÇáúæóáóÏ¡ áöÃóäøó ÇáúÝõÑõæÚó ÊõÑóÏøõ Åöáóì
ÃõÕõæáöåóÇ¡ æóáóÇ ÊõÑóÏøõ ÇáúÃõÕõæáõ Åöáóì ÝõÑõæÚöåóÇ¡ æóÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó
ÚóßóÓó ÝöíåöãóÇ ÃõÕõæáó ÇáÔøóÑúÚö ÝóÌóÚóáó äóÓóÈó ÇáúÃóÈö ãóÃúÎõæÐðÇ
ãöäú äóÓóÈö ÇáúæóáóÏö. æóáóãú íóÌúÚóáú äóÓóÈó ÇáúæóáóÏö ãóÃúÎõæÐðÇ ãöäú
äóÓóÈö ÇáúÃóÈö¡ æóãóÇ ÇäúÚóßóÓóÊú Èöåö ÃõÕõæáõ ÇáÔøóÑúÚö ßóÇäó
ãóÏúÝõæÚðÇ¡ æóÈöãúËöáöåö íóäúÏóÝöÚõ Þóæúáõ ãóÇáößò Ýöí ÇÚúÊöÈóÇÑö
ÇáúãóÇáö¡ æóáöÃóäøó ÇáúãóäúÚó ãöäó ÇÓúÊöáúÍóÇÞöåö ÈóÚúÏó ÇáúãóæúÊö áóÇ
íóÎúáõæ Ãóäú íóßõæäó áöÃóÌúáö ÇáúãóæúÊö¡ Ãóæú áöÃóÌúáö ÇáÊøõåúãóÉö¡
ÝóÈóØóáó Ãóäú íóßõæäó áöÃóÌúáö ÇáúãóæúÊö áöÌóæóÇÒö ÇÓúÊöáúÍóÇÞöåö ãóÚó
ÇáúæóáóÏö æóÇáúãóæúÊõ ãóæúÌõæÏñ æóÈóØóáó Ãóäú íóßõæäó áöÃóÌúáö
ÇáÊøõåúãóÉö Ýöí ÇáúãöíÑóÇËö¡ áöÃóäøóåõ áóæú ãóÇÊó ÝóÞöíÑðÇ áóãú íóáúÍóÞú
Èöåö æóÅöäú ßóÇäó ÛóíúÑó ãóÊúåõæãò æóÊóÑóßó æóáóÏðÇ áóÇ íóÑúËõ áöÑöÞøò
Ãóæú ßõÝúÑò ÃóáúÍóÞõæåõ Èöåö æóÅöäú ßóÇäó ãóÊúåõæãðÇ¡ æóÅöÐóÇ ÈóØóáó
ÊóÚúáöíÞõ ÇáúãóäúÚö ÈöæóÇÍöÏò ãöäú åóÐóíúäö ËóÈóÊó ÊóÓóÇæöí Íõßúãöåö Ýöí
ÇáúÍóíóÇÉö¡ æóÈóÚúÏó ÇáúãóæúÊö. ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö
ÇÓúÊöÏúáóÇáöåöãú ÈöÞóØúÚö ÇáúÃóÓúÈóÇÈö ãóÚó ÚóÏóãö ÇáúæóáóÏö¡
æóÈóÞóÇÆöåóÇ ãóÚó æõÌõæÏöåö Ýóãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÃóÓúÈóÇÈó ÈóÇÞöíóÉñ ãóÚó ÚóÏóãö ÇáúæóáóÏö
ßóÈóÞóÇÆöåóÇ ãóÚó æõÌõæÏöåö¡ áöÃóäøóåõ ÞÏ ÊÚáÞ ÈÇáÃÓÈÇÈ ãÚ ÇáúÍõÞõæÞö
áóåóÇ æóÚóáóíúåóÇ ãöäú ÊóÍúÑöíãö ÇáúãõÕóÇåóÑóÉö æóÛóíúÑöåö ãóÇ áóÇ
íóäúÞóØöÚõ ÈöÇáúãóæúÊö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ æóÅöäö ÇäúÞóØóÚó ÈöåóÇ ÇáúÍõÞõæÞõ ÇáúãõÓúÊóÞúÈóáóÉõ
áóãú ÊõÞúØóÚú ÈöåóÇ ÇáúÍõÞõæÞõ ÇáúãóÇÖöíóÉõ¡ æóÅöäö ÇäúÞóØóÚó ÈöåóÇ
ÍóÞøõ ÇáúÂÏóãöíøö. áóãú íóäúÞóØöÚú ÈöåóÇ ÍóÞøõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì.
æóÃóãøóÇ ÇÓúÊöÏúáóÇáõåõãú ÈöÇáÊøõåúãóÉö ÝóÞóÏú ÃóÈúØóáúäóÇ Ãóäú Êóßõæäó
Úóáóíúåö æóÃóãøóÇ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáõ ÈöÃóäøó æõÌõæÏó ÇáúæóáóÏö íóÌúãóÚõ
ÍóÞøóíö ÇáäøóÓóÈö æóíõÚúÏóãóÇäö ÈöÝóÞúÏöåö ÝóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ ãöäú
æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÞóÏú íóÊóÚóáøóÞõ ÈöÇáäøóÓóÈö ÃóÍúßóÇãñ Óöæóì
ÃóÍúßóÇãö ÇáúæóáóÏö Ýóáóãú ÊóÓúÞõØú ÈöÚóÏóãö ÇáúæóáóÏö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó Íõßúãó ÇáäøóÓóÈö ãóÚó æõÌõæÏö ÇáúæóáóÏö ÃóÛúáóÙõ
æóãóÚó ÚóÏóãöåö ÃóÎóÝøõ. ÝóáóãøóÇ ËóÈóÊó ÇáäøóÓóÈõ Ýöí ÃóÛúáóÙö
ÍóÇáóíúåö ßóÇäó ËõÈõæÊõåõ Ýöí ÃóÎóÝøöåöãóÇ Ãóæúáóì.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑó ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ËõÈõæÊö äóÓóÈöåö ãóÚó æõÌõæÏö
ÇáúæóáóÏö æóÚóÏóãöåö Ýóáóåõ ãöíÑóÇËõåõ ÈöÇáúÃõÈõæøóÉö ÓóæóÇÁñ ÍóÌóÈó
ÇáúæóÇÑöËó Ãóæú ÔóÇÑóßóåõ ÈóÇÞöíóåõ ßóÇäóÊö ÇáÊøóÑößóÉõ Ãóæú
ãóÞúÓõæãõåõ¡ æóáóæú ßóÇäó ÇáöÇÈúäõ ÞóÏú ãóÇÊó ÞóÊöíáðÇ¡ æóÑöËó ÇáúÃóÈõ
ãóÇáóåõ æóÏöíóÊóåõ¡ æóÌóÑóì Úóáóíúåö Íõßúãõ ãóäú áóãú íóÒóáú ËóÇÈöÊó
ÇáäÓÈ ãä æÞÊ ÇáæáÇÏÉ.
(11/98)
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóáóæú ÞóÇáó áöÇãúÑóÃóÊöåö íóÇ ÒóÇäöíóÉõ ÝóÞóÇáóÊú
ÒóäóíúÊõ Èößó æóØóáóÈóÇ ÌóãöíÚðÇ ãóÇ áóåõãóÇ ÓóÃóáúäóÇ ÝóÅöäú ÞóÇáóÊú
ÚóäóíúÊõ Ãóäøóåõ ÃóÕóÇÈóäöí æóåõæó ÒóæúÌöí ÃõÍõáöÝóÊú æóáóÇ ÔóíúÁó
ÚóáóíúåóÇ æóíóáúÊóÚöäõ Ãóæú íõÍóÏøõ æóÅöäú ÞóÇáóÊú ÒóäóíúÊõ Èöåö ÞóÈúáó
Ãóäú íóäúßöÍóäöí Ýóåöíó ÞóÇÐöÝóÉñ áóåõ æóÚóáóíúåóÇ ÇáúÍóÏøõ æóáóÇ ÔóíúÁó
Úóáóíúåö áöÃóäøóåóÇ ãõÞöÑøóÉñ áóåõ ÈöÇáÒøöäóÇ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ Þóæúáõåõ áóåóÇ ãõÈúÊóÏöÆðÇ: íóÇ ÒóÇäöíóÉõ
Ýóåõæó ÞóÐúÝñ áóåóÇ ÕóÑöíÍñ áóÇ íõÑúÌóÚõ Ýöíåö Åöáóì ÅöÑóÇÏóÊöåö
æóÃóãøóÇ ÞóæúáõåóÇ áóåõ Ýöí ÌóæóÇÈö ÞóÐúÝöåóÇ áóåõ: ÒóäóíúÊõ Èößó¡
Ýóåõæó ãõÍúÊóãöáñ ÅöÐóÇ ßóÇäó ÌóæóÇÈðÇ¡ Ýóáóãú íóßõäú ÞóÐúÝðÇ ÕóÑöíÍðÇ
ÅöáøóÇ Ãóäú ÊõÑöíÏó Èöåö ÇáúÞóÐúÝó æóÇáøóÐöí íóÍúÊóãöáõåõ åóÐóÇ
ÇáúÌóæóÇÈõ ÃóÍóÏõ ÃóÑúÈóÚóÉö ÃóæúÌõåò ÐóßóÑó ãöäúåóÇ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ
ÇËúäóíúäö¡ æóÃóÛúÝóáó ÇáËøóÇáöËó:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú ÊõÑöíÏó ÅöÞúÑóÇÑóåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ æóÞóÐúÝóåóÇ áóåõ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú ÊõÑöíÏó ÅöÞúÑóÇÑóåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ æóáóÇ ÊõÑöíÏó ÞóÐúÝóåõ
Èöåö.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú ÊõÑöíÏó ÞóÐúÝóåõ ÈöÇáÒøöäóÇ æóáóÇ ÊõÑöíÏó
ÅöÞúÑóÇÑóåóÇ Èöåö.
æóÇáÑøóÇÈöÚõ: Ãóäú áóÇ ÊõÑöíÏó ÞóÐúÝóåõ æóáóÇ ÅöÞúÑóÇÑóåóÇ Èöåö¡
ÝóÃóãøóÇ ÇáÃæá æåæ Ãä ÊÑíÏ ÅÞÑÇÑåÇ ÈÇáÒäÇ æÞÏÝå Èöåö Ýóåõæó Ãóäú
ÊóÞõæáó: ÃóÑóÏúÊõ Èöåö Ãóäøóåõ ÒäÇ Èöí ÞóÈúáó Ãóäú íóÊóÒóæøóÌóäöí¡
ÝóßõäúÊõ ÒóÇäöíóÉð Èöåö æóßóÇäó ÒóÇäöíðÇ Èöí¡ ÝóåóÐóÇ ÇáúÈóíóÇäõ åõæó
ÃóÛúáóÙõ ÃóÍúæóÇáöåöãóÇ Ýöí ÍóÞøöåóÇ æóÍóÞøö ÇáÒøóæúÌö¡ ÝóÚóáóíúåóÇ
ÍóÏøóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ áöÅöÞúÑóÇÑöåóÇ Èöåö æóåõæó ÍóÞøõ Çááøóåö
ÊóÚóÇáóì áóÇ ÊõÑóÇÚóì Ýöíåö ÇáúãõØóÇáóÈóÉõ.
æóÇáËøóÇäöí: ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö áöáÒøóæúÌö¡ áöÃóäøóåóÇ ÞóÇÐöÝóÉñ áóåõ.
æóåõæó ãõÚúÊóÈóÑñ ÈöØóáóÈöåö æóÞóÏú ÓóÞóØó Úóäö ÇáÒøóæúÌö ÍóÏøõ
ÇáúÞóÐúÝö ÈöÊóÕúÏöíÞöåóÇ áóåõ¡ æóÅöÐóÇ æóÌóÈó ÇáúÍóÏøóÇäö ÚóáóíúåóÇ áóãú
íóÊóÏóÇÎóáóÇ¡ áöÃóäøóåõãóÇ ãöäú ÌöäúÓóíúäö ãõÎúÊóáöÝóíúäö ÇáúãõæÌöÈõ
æóÇáúÍõßúãõ¡ æóãóäóÚó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ãöäó ÇÌúÊöãóÇÚöåöãóÇ ÈöäóÇÁð Úóáóì
ÃóÕúáöåö Ýöí Ãóäú áóÇ íõÌúãóÚó Ýöí ÇáÓøóÑöÞóÉö Èóíúäó ÇáúÞóØúÚö
æóÇáúÛõÑúãö¡ æóäóÍúäõ äõÌúÑöíåö Úóáóì ÃóÕúáöäóÇ Ýöí ÇáúÌóãúÚö Èóíúäó
ÇáúÞóØúÚö æóÇáúÛõÑúãö æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÇáúÌóãúÚö Èóíúäó ÍóÏøö ÇáÒøöäóÇ
æóÇáúÞóÐúÝö äóÕøñ¡ æóåõæó ãóÇ Ñõæöíó: Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ßóÇäó ÞóÇÆöãðÇ íóÎúØõÈõ ÝóÞóÇãó Åöáóíúåö ÑóÌõáñ
ãöäú Èóäöí ßöäóÇäóÉó ÝóÞóÇáó: Åöäøöí ÃóÕóÈúÊõ ÍóÏøðÇ¡ ÝóÞóÇáó áóåõ
ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÇÞúÚõÏú¡ ÍóÊøóì ÞóÇáó
Ðóáößó ËóáóÇËðÇ¡ ÝóÞóÇáó áóåõ: ãÇÐÇ ÝÚáÊ¿ ÝÞÇáÊ: ÒóäóíúÊõ ÈöÈöäúÊö
ÇãúÑóÃóÊöí¡ ÝóÃóãóÑó ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã
ó - ÚõãóÑó æóÚóáöíøðÇ æóÒóíúÏó Èúäó ÍóÇÑöËóÉó Ãóäú íõÞöíãõæÇ Úóáóíúåö
ÍóÏøó ÇáÒøöäóÇ¡ Ëõãøó ÃóÑúÓóáó Åöáóì ÈöäúÊö ÇãúÑóÃóÊöåö æóÓóÃóáóåóÇ
ÝóÞóÇáóÊú: ãóÇ ÒóäóíúÊõ¡ ÝóÃóãóÑó Ãóäú íõÞóÇãó Úóáóíúåö ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö¡
ÝóÌóãóÚó Úóáóíúåö ÇáúÍóÏøóíúäö.
(ÝóÕúáñ)
æóÃóãøóÇ ÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Ãóäú ÊõÑöíÏó ÅöÞúÑóÇÑóåóÇ
ÈöÇáÒøöäóÇ æóáóÇ ÊõÑöíÏó ÞóÐúÝóåõ ÈöÇáÒøöäóÇ¡ Ýóåõæó Ãóäú ÊóÞõæáó:
ÃóÑóÏúÊõ Ãóäøöí ÒóäóíúÊõ Èöåö ÞóÈúáó Ãóäú ÊóÒóæøóÌóäöí æóåõæó áóÇ
íóÚúáóãõ¡ ÅöãøóÇ ÈöÃóäú ÊóÞõæáó: ÇÓúÊóÏúÎóáúÊõ ÐóßóÑóåõ æóåõæó äóÇÆöãñ¡
Ãóæú äöãúÊõ Úóáóì ÝöÑóÇÔöåö ÝóæóØöÆóäöí æóåõæó áóÇ íóÚúáóãõ Èöí¡
ÝóßõäúÊõ ÒóÇäöíóÉð Èöåö æóáóãú íóßõäú ÒóÇäöíðÇ Èöí¡ ÝóåóÐóÇ ÇáúÈóíóÇäõ
ÃóÛúáóÙõ ÇáúÃóÍúæóÇáö Ýöí ÍóÞøöåóÇ æóÃóÎóÝøõåóÇ Ýöí ÍóÞøö ÇáÒøóæúÌö
ÝóÚóáóíúåóÇ
(11/99)
ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ¡ æóáóíúÓó ÚóáóíúåóÇ ÍóÏøõ
ÇáúÞóÐúÝö¡ æóÞóÏú ÓóÞóØó Èöåö Úóäö ÇáÒøóæúÌö ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö ÝóÅöäö
ÇÏøóÚóì ÇáÒøóæúÌõ ÃóäøóåóÇ ÃóÑóÇÏóÊú ÞóÐúÝóåõ ÃóÍúáóÝóåóÇ ÃóäøóåóÇ ãóÇ
ÃóÑóÇÏóÊúåõ.
(ÝóÕúáñ)
æóÃóãøóÇ ÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó Ãóäú ÊõÑöíÏó ÞóÐúÝóåõ ÈöÇáÒøöäóÇ
æóáóÇ ÊõÑöíÏó ÅöÞúÑóÇÑóåóÇ Èå¡ Ýåæ Ãä ÊÞæá: ÒäÇ Èöí ÞóÈúáó Ãóäú
íóÊóÒóæøóÌóäöí æóÃóäóÇ äóÇÆöãóÉñ Ãóæú ãõÓúÊóßúÑóåóÉñ¡ Ýóåõæó ÒóÇäò Èöí
æóÃóäóÇ ÛóíúÑõ ÒóÇäöíóÉò Èöåö¡ ÝóåóÐóÇ ÇáúÈóíóÇäõ ÃóÎóÝøõ ÇáúÃóÍúæóÇáö
Ýöí ÍóÞøöåóÇ æÃÛáÙåÇ Ýöí ÍóÞøö ÇáÒøóæúÌö¡ ÝóÚóáóíúåóÇ ÍóÏøõ ÞóÐúÝöåö¡
æóÚóáóíúåö ÍóÏøõ ÞóÐúÝöåóÇ¡ æóáóÇ ÞöÕóÇÕó Ýöí 7 ÇáúÍóÏøóíúäö¡ æóáóåõ
ÅöÓúÞóÇØõ ÍóÏøö ÇáúÞóÐúÝö Úóäú äóÝúÓöåö ÈöÇááøöÚóÇäö æóáóÇ íóÓúÞõØõ
ÚóäúåóÇ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö ÈöáöÚóÇäöåóÇ¡ ÝóÅöäú ÃóßúÐóÈóåóÇ Úóáóì ÃóäøóåóÇ
áóãú ÊõÑöÏö ÇáúÅöÞúÑóÇÑó ÈöÇáÒøöäóÇ ÃóÍúáóÝóåóÇ ÃóäøóåóÇ áóãú ÊõÑöÏúåõ¡
áöãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ãöäú ÓõÞõæØö ÍóÏøö ÞóÐúÝöåóÇ Úóäúåõ ÈöÛóíúÑö áöÚóÇäò.
(ÝóÕúáñ)
æóÃóãøóÇ ÇáúæóÌúåõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: æóåõæó Ãóäú ÊõÑöíÏó áóÇ ÅöÞúÑóÇÑðÇ
ÈöÇáÒøöäóÇ æóáóÇ ÞóÐúÝóåõ¡ Ýóåõæó Ãóäú ÊóÞõæáó: ÃóÑóÏúÊõ Ãóäøóåõ
ÃóÕóÇÈóäöí ÈóÚúÏó Ãóäú ÊóÒóæøóÌóäöí ÝóÅöäú ßõäúÊõ ÒóÇäöíóÉð Ýöíåö
ÒóäóíúÊõ¡ ÝóåóÐóÇ ÃóÎóÝøõ ÃóÍúæóÇáöåóÇ Ýöí ÍÞåÇ æÍÞ ÇáÒæÌ¡ Ýíßæä ÞæáåÇ
ãä ÇáúÃóãúÑóíúäö ãóÞúÈõæáðÇ¡ ÝóáóÇ íóÌöÈõ ÚóáóíúåóÇ ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ æóáóÇ
ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö¡ áöÃóäøó ÇáúÌóæóÇÈó ÞóÏú íóÎúÑõÌõ Ýöí ãõÞóÇÈóáóÉö
ÇááøóÝúÙö ÈöãöËúáöåö æóíõÎóÇáöÝõåõ Ýöí Íõßúãöåö ßóãóÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì:
{æóÌóÒóÇÁõ ÓóíøöÆóÉò ÓóíøöÆóÉñ ãöËúáõåóÇ} [ÇáÔæÑì: 40] . æóÇáöÇÈúÊöÏóÇÁõ
ÓóíøöÆóÉñ æóÇáúÌóÒóÇÁõ áóíúÓó ÈöÓóíøöÆóÉò¡ æóßóãóÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì:
{æóãóßóÑõæÇ æóãóßóÑó Çááøóåõ æóÇááøóåõ ÎóíúÑõ ÇáúãóÇßöÑöíäó} [Âá ÚãÑÇä:
54] . ÝóÇáöÇÈúÊöÏóÇÁõ ãóßúÑñ æóÇáúÌóÒóÇÁõ áóíúÓó ÈöãóßúÑò¡ æóáöÃóäøó
ÎõÑõæÌó ÇáúÌóæóÇÈö Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÞóÏú íóßõæäõ äóÝúíðÇ áöãóÇ
ÊóÖóãøóäóåõ ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁõ Úóäú äóÝúÓöåö æóÚóäú ÕóÇÍöÈöåö¡ æóíóßõæäõ
ÊóÞúÏöíÑõåõ: ãóÇ ÒóäóíúÊõ ÅöáøóÇ Èößó¡ ÝóáóãøóÇ áóãú Êóßõäú ÒóÇäöíðÇ
áóãú Ãóßõäú ÒóÇäöíóÉð¡ ßóÞóæúáö ÇáÑøóÌõáö áöÕóÇÍöÈöåö: ÏóÎóáúÊó ÇáÏøóÇÑó
ÝóíóÞõæáõ: ãóÇ ÏóÎóáúÊõåóÇ ÅöáøóÇ ãóÚóßó: íõÑöíÏõ Ãóäøóßó áóãøóÇ áóãú
ÊóÏúÎõáö ÇáÏøóÇÑó¡ áóãú ÃóÏúÎõáúåóÇ¡ ÝóËóÈóÊó ÈöåóÐóíúäö ÇáúãóÚúäóíóíúäö
ÝóÑúÞõ ãóÇ Èóíúäó ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö æóÇáúÌóæóÇÈö¡ æóáöÃóÌúáöåöãóÇ ÌóÚóáúäóÇ
ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁó ÕóÑöíÍðÇ¡ æóÇáúÌóæóÇÈó ßöäóÇíóÉð¡ ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó¡
ßóÇäó ÞóæúáõåõãóÇ Ýöí ÇáúÃóãúÑóíúäö ãóÞúÈõæáðÇ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÃóÎóÝøó
ÃóÍúæóÇáöåóÇ¡ Ëõãøó íóäúÙõÑõ Ýöí ÍóÇáö ÇáÒøóæúÌö Ýóáóåõ ÝöíãóÇ Èóíúäóåõ
ãöäú åóÐóÇ ÇáæÌå ÃÑÈÚÉ ÃÍæÇá:
ÃÍÏåÇ: Ãóäú íõÕóÏøöÞóåóÇ Ýöí ÇáúÃóãúÑóíúäö¡ ÃóäøóåóÇ ãóÇ ÃóÑóÇÏóÊú
ÅöÞúÑóÇÑðÇ ÈöÇáÒøöäóÇ æóáóÇ ÞóÐúÝóåõ Èöåö¡ ÝóáóÇ íóãöíäó áóåõ ÚóáóíúåóÇ¡
æóáóÇ íóáúÒóãõåóÇ ÍóÏøõ ÞóÐúÝò æóáóÇ ÒöäðÇ¡ æóÚóáóíúåö ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö
áóåóÇ ÅöãøóÇ Ãóäú íõáóÇÚöäó [ÝóÅöäú áóÇÚóäó ÓóÞóØó ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö
Úóäúåõ æóæóÌóÈó ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ ÚóáóíúåóÇ ÅöáøóÇ Ãóäú ÊõáóÇÚöäó] ¡ ÝóÅöäú
Þöíáó: ÝóßóíúÝó íóáúÊóÚöäõ ãöäúåóÇ æóÞóÏú ÕóÏøóÞóåóÇ¡ Þöíáó: ÅöäøóãóÇ
ÕóÏøóÞóåóÇ Úóáóì Ãóäú áóãú ÊõÞöÑøó ÈöÇáÒøöäóÇ¡ æóáóãú íõÕóÏøöÞúåóÇ Úóáóì
ÃóäøóåóÇ áóãú ÊóÒúäö ÝóáöÐóáößó ÇáúÊóÚóäó.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú íõßóÐøöÈóåóÇ Ýöí ÇáúÃóãúÑóíúäö æóíóÞõæáó:
Èóáú ÃóÑóÏúÊö ÅöÞúÑóÇÑðÇ ÈöÇáÒøöäóÇ æóÞóÐúÝöí Èöåö. Ýóáóåõ ÅöÍúáóÇÝõåóÇ
Úóáóì ÇáúÃóãúÑóíúäö. ÃóãøóÇ ÇáÒøöäóÇ ÝóíóÍúáöÝõ ÃóäøóåóÇ ãóÇ ÃóÑóÇÏóÊö
ÇáúÅöÞúÑóÇÑó ÈöÇáÒøöäóÇ¡ æóáóÇ ÊÍáÝ
(11/100)
ÃóäøóåóÇ ãóÇ ÒóäóÊú¡ æóÊóßõæäõ íóãöíäóåóÇ
Ýöí ÍóÞøö ÇáÒøóæúÌö áöãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö ãöäú ÓõÞõæØö ÍóÏøö ÇáúÞóÐúÝö
Úóäúåõ áóÇ Ýöí ÍóÞøö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì¡ áÃä ãäßÑ ÇáÒäÇ áÇ ÊÌÈ [Úáíå
Çáíãíä] .
æóÃóãøóÇ ÇáúÞóÐúÝõ ÝóÊóÍúáöÝõ ÈöÇááøóåö ÃóäøóåóÇ ãóÇ ÃóÑóÇÏóÊú ÞóÐúÝóåõ¡
æóáóÇ ÊóÍúáöÝõ ÃóäøóåóÇ ÞóÐóÝóÊúåõ¡ æóåóáú íóáúÒóãõåóÇ Ýöí ÇáúÃóãúÑóíúäö
íóãöíäñ æóÇÍöÏóÉñ Ãóæú íóãöíäóÇäö¿ íóÍúÊóãöáõ æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóãöíäñ æóÇÍöÏóÉñ áöÊóÚóáøõÞö ÇáúÍóÞøö ÝöíåóÇ ÈöÔóÎúÕò
æóÇÍöÏò.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: íóãöíäóÇäö¡ áöÃóäøó áößõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ
ÍõßúãðÇ íõÎóÇáöÝõ Íõßúãó ÇáúÂÎóÑö¡ ÝóÅöäú ÍóáóÝóÊú Úóáóì ÇáúÃóãúÑóíúäö
ÓóÞóØó ÚóäúåóÇ ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ æóÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö ßóãóÇ áóæú ÕóÏøóÞóåóÇ
æóæóÌóÈó Úóáóíúåö ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö áóåóÇ ÅöáøóÇ Ãóäú íõáóÇÚöäóåóÇ¡ æóÅöäú
äóßóáóÊú Úóäö Çáúíóãöíäö Ýöí ÇáúÃóãúÑóíúäö ÃõÍúáöÝó ÇáÒøóæúÌõ ÚáíåÇ ÃäåÇ
ÃÑÇÏÊ ÇáÅÞÑÇÑ ÈÇáÒäÇå æóÃóÑóÇÏóÊú ÞóÐúÝóåõ ÈöÇáÒøöäóÇ æóåóáú íóÍúáöÝõ
íóãöíäðÇ Ãóæú íóãöíäóíúäö Úóáóì ãóÇ ãóÖóì ãöäó ÇÍúÊöãóÇáö ÇáúæóÌúåóíúäö¡
ÝóÅöÐóÇ ÍóáóÝó æóÓóÞóØó Úóäúåõ ÍóÏøõ ÞóÐúÝöåóÇ æóæóÌóÈó ÚóáóíúåóÇ ÍóÏøõ
ÞóÐúÝöåö æóáóãú ÊõÍóÏøó áöáÒøöäóÇ áöÃóäøóåóÇ áóÇ ÊõÍóÏøõ Ýöí ÇáÒøöäóÇ
Èöíóãöíäö ÛóíúÑöåóÇ.
æóÅöäøóãóÇ ßóÇäóÊú íóãöíäõ ÇáÒøóæúÌö Ýöí ÍóÞøö äóÝúÓöåö áóÇ Ýöí ÍóÞøö
Çááøóåö ÊóÚóÇáóì.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇáöËóÉõ ãöäú ÃóÍúæóÇáö ÇáÒøóæúÌö: Ãóäú íõÕóÏøöÞóåóÇ
Úóáóì ÃóäøóåóÇ áóãú ÊõÑöÏö ÇáúÅöÞúÑóÇÑó ÈöÇáÒøöäóÇ¡ æóíõßóÐøöÈóåóÇ Ýöí
ÃóäøóåóÇ áóãú ÊõÑöÏú ÞóÐúÝóåõ ÈöÇáÒøöäóÇ¡ ÝóíõÍóáøöÝõåóÇ ÃóäøóåóÇ áóãú
ÊõÑöÏú ÞóÐúÝóåõ ÝóÅöÐóÇ ÍóáóÝóÊú ÝóáóÇ ÍóÏøó ÚóáóíúåóÇ áöÞóÐúÝò æóáóÇ
ÒöäðÇ æóÚóáóíúåö ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö áóåóÇ ÅöáøóÇ Ãóäú íóáúÊóÚöäó¡ æóÅöäú
äóßóáóÊú ÍóáóÝó æóÍõÏøóÊú áóåõ ÍóÏøó ÇáúÞóÐúÝö¡ æóßóÇäó áóåóÇ Úóáóíúåö
ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö ÅöáøóÇ Ãóäú íóáúÊóÚöäó.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáÑøóÇÈöÚóÉõ: Ãóäú íõßóÐøöÈóåóÇ Úóáóì ÃóäøóåóÇ áóãú ÊõÑöÏö
ÇáúÅöÞúÑóÇÑó ÈöÇáÒøöäóÇ æóíõÕóÏøöÞóåóÇ Úóáóì ÃóäøóåóÇ áóãú ÊõÑöÏú
ÞóÐúÝóåõ ÈöÇáÒøöäóÇ¡ Ýóáóåõ ÅöÍúáóÇÝõåóÇ ÃóäøóåóÇ áóãú ÊõÑöÏö
ÇáúÅöÞúÑóÇÑó ÈöÇáÒøöäóÇ¡ ÝóÅöÐóÇ ÍóáóÝóÊú æóÌóÈó Úóáóíúåö ÍóÏøõ
ÞóÐúÝöåóÇ ÅöáøóÇ Ãóäú íóáúÊóÚöäó¡ æóÅöäú äóßóáóÊú ßóÇäó ãõÎóíøóÑðÇ
Èóíúäó Ãóäú íóÍúáöÝó ÝóíóÓúÞõØó Úóäúåõ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö ÝóáóÇ íóÌöÈõ
ÚóáóíúåóÇ ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ¡ æóÈóíúäó Ãóäú íóáúÊóÚöäó ÝóíóÓúÞõØó Úóäúåõ
ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö æóíóÌöÈó ÚóáóíúåóÇ ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ ÅáÇ Ãä íáÊÚä.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóáóæú ÞóÇáóÊú áóåõ: Èóáú ÃóäúÊó ÃóÒúäóì ãöäøöí ßóÇäÊú
ÞóÇáóÊú ÝóáóÇ ÔóíúÁó ÚóáóíúåóÇ áöÃóäøóåõ áóíúÓó ÈöÇáúÞóÐúÝö ÅöÐóÇ áóãú
ÊõÑöÏú Èöåö ÞóÐúÝðÇ æóÚóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ Ãóæö ÇááøöÚóÇäõ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÕõæÑóÊõåóÇ Ãóäú íóÞõæáó íóÇ ÒóÇäöíóÉõ¡
ÝóÊóÞõæáõ áóåõ ÃóäúÊó ÃóÒúäóì ãöäøöí¡ ÝóãóÇ ÇÈúÊóÏóÃóåóÇ Èöåö ÞóÐúÝñ
ÕóÑöíÍñ íóÌöÈõ Èöåö ÇáúÍóÏøõ ÅöáøóÇ Ãóäú íõáóÇÚöäó¡ æóãóÇ ÃóÌóÇÈóÊúåõ
Èöåö ßöäóÇíóÉñ íõÑúÌóÚõ Ýöíåö Åöáóì ÅöÑóÇÏóÊöåóÇ ßóÇáøóÐöí ÊóÞóÏøóãó.
æóÞóÇáó ãóÇáößñ: åõæó ÞóÐúÝñ ÕóÑöíÍñ íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó¡ æóÈóäóì Ðóáößó
Úóáóì ÃóÕúáöåö Ýöí Ãóäøó ãóÚóÇÑöíÖó ÇáúÞóÐúÝö ÞóÐúÝñ ßóÇáÕøóÑöíÍö¡
æóåóÐóÇ ÝóÇÓöÏñ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ Óóæøóì Èóíúäó ÕóÑöíÍö ÇááøóÝúÙö æóßöäóÇíóÊöåö
æóÞóÏú ÝóÑøóÞó ÇáÔøóÑúÚõ ÈóíúäóåõãóÇ.
(11/101)
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú ãóÚóÇÑöíÖó ÇáúÅöÞúÑóÇÑö
ÈöÇáÒøöäóÇ áóÇ Êóßõæäõ ßóÕóÑöíÍö ÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÈöÇáÒøöäóÇ¡ ÝóßóÐóáößó
ãóÚóÇÑöíÖõ ÇáúÞóÐúÝö Èöåö¡ æóáóæú ÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó åóÐóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ
ÞóÐúÝðÇ ÈöÇáÒøöäóÇ áóßóÇäó ÅöÞúÑóÇÑðÇ ÈöÇáÒøöäóÇ¡ áöÃóäøó ÞóæúáóåóÇ:
ÃóÒúäóì ãöäøöí íõæÌöÈõ ÇÔúÊöÑóÇßóåõãóÇ Ýöí ÇáÒøöäóÇ æóÃóäú íóßõæäó åóÐóÇ
ÃóÈúáóÛó Ýöí ÇáÒøöäóÇ ÚóãóáðÇ¡ æóåóßóÐóÇ íóßõæäõ ÍóÇáõ ÇáÒøóÇäöí
æóÇáÒøóÇäöíóÉö¡ áöÃóäøó ÇáÒøóÇäöíó ÝóÇÚöáñ æóÇáÒøóÇäöíóÉó ãõãóßøöäóÉñ¡
æóãóÇáößñ áóÇ íóÌúÚóáõåóÇ ãõÞöÑøóÉð ÝóáóÒöãóåõ Ãóäú áóÇ íóÌúÚóáóåóÇ
ÞóÇÐöÝóÉð.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ãóäøó ÞóæúáóåóÇ: ÃóäúÊó ÃóÒúäóì ãöäøöí ßöäóÇíóÉñ ÅöÐóÇ
ßóÇäó ÌóæóÇÈðÇ¡ áöÃóäøóåõ íóÍúÊóãöáõ Ãóäøóåõ ãóÇ æóØöÆóäöí ÛóíúÑõßó
ÝóÅöäú ßõäúÊõ ÒóÇäöíóÉð ÝóÃóäúÊó ÃóÒúäóì ãöäøöí áöÃóäøóßó ÝóÇÚöáñ
æóÃóäóÇ ãõãóßøöäóÉñ¡ ÝóÞóÏö ÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö
ÈöåóÐóÇ ÇáúÞóæúáö: åóáú íóßõæäõ ßöäóÇíóÉð ßóÇáúÌóæóÇÈö Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì
æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóßõæäõ ßöäóÇíóÉð ßóÇáúÌóæóÇÈö¡ áöÃóäøó ÃóÒúäóì ÕöÝóÉ
ÝóÇÓúÊóæóì Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö æóÇáúÌóæóÇÈö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÇáúÞóÇÓöãö ÇáÏøóÇÑóßöíøö
Ãóäøóåõ íóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ ÕóÑöíÍðÇ Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö æóßöäóÇíóÉð Ýöí
ÇáúÌóæóÇÈö¡ áöÃóäøóåõ íóßõæäõ Ýöí ÇáúÌóæóÇÈö ÑóÏøðÇ¡ æóÝöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö
ÌóÑúÍðÇ¡ ßóãóÇ íóßõæäõ ÞóæúáõåóÇ: ÒóäóíúÊõ Èößó Ýöí ÇáúÌóæóÇÈö
ßöäóÇíóÉð¡ æóÝöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö ÕÑíÍ¡ æßÐáß åÐÇ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóáóæú ÞóÇáó ÃóäúÊö ÃóÒúäóì ãöäú ÝõáóÇäóÉ Ãóæú ÃóÒúäóì
ÇáäøóÇÓö áóãú íóßõäú åóÐóÇ ÞóÐúÝðÇ ÅöáøóÇ Ãóäú íõÑöíÏó Èöåö ÞóÐúÝðÇ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÇÊóÇäö ãóÓúÃóáóÊóÇäö:
ÅöÍúÏóÇåõãóÇ: Ãóäú íóÞõæáó: ÃóäúÊö ÃóÒúäóì ãöäú ÝõáóÇäóÉ. ÞóÇáó
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ: áóãú íóßõäú ÞóÐúÝðÇ ÅöáøóÇ Ãóäú íõÑöíÏó Èöåö ÞóÐúÝðÇ
ÝóÌóÚóáóåõ ãöäú ÃóáúÝóÇÙö ÇáúßöäóÇíóÇÊö Ýöí ÒóæúÌóÊöåö æóÝöí ÝõáóÇäóÉò
ÇáúãõÔóÈøåö ÈöåóÇ¡ æóÊóÇÈóÚóåõ ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúÌóæóÇÈö.
æóÞóÇáõæÇ: íõÓúÃóáõ ÇáÒøóæúÌõ æóíóäúæöí ÝóÅöäú ÞóÇáó: ÃóÑóÏúÊõ Ãóäøóßö
ÃóÒúäóì ãä ÝáÇäÉ ÇáÒÇäíÉ ßÇä ÞÇÝÐÇð áóåóÇ æóáöÝõáóÇäóÉó æóÚóáóíúåö
áóåõãóÇ ÍóÏøóÇäö¡ æóÅöäú ÞóÇáó: ÃóÑóÏúÊõ Ãóäøóßö ÃóÒúäóì ãöäú ÝõáóÇäóÉó¡
æóáóíúÓóÊú ÝõáóÇäóÉõ ÒóÇäöíóÉð¡ áóãú íóßõäú ÞóÐúÝðÇ áóåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ¡
áöÃóäøó ÇáÊøóÔóÈøõåó ÊóÞúÊóÖöí ÊóÓóÇæöíóåõãóÇ Ýöí ÇáÕøöÝóÉö æóÞóÏú äóÝóì
ÇáÒøöäóÇ Úóäú ÝõáóÇäóÉó ÝóÕóÇÑó ãóäúÝöíøðÇ Úóäö ÇáÒøóæúÌóÉö¡ æóÅöäú áóãú
íóßõäú áóåõ ÅöÑóÇÏóÉñ áóãú íóßõäú ÞóÐúÝðÇ¡ áöÃóäøó áóÝúÙó ÇáúßöäóÇíóÉö
Çáúãóäóæöíøó Ýöíåö íóÓúÞõØõ Íõßúãõåõ ãóÚó ÚóÏóãö ÇáäøöíøóÉö ÝóåóÐóÇ ãóÇ
ÞóÇáóåõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ æóÊóÇÈóÚóåõ ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Úóáóì ÔóÑúÍöåö
æóÇáÕøóÍöíÍõ ÚöäúÏöí Ãóäøóåõ íóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ ÕóÑöíÍðÇ Ýöí ÒóæúÌóÊöåö¡
æóßöäóÇíóÉð Ýöí ÞóÐúÝö ÝõáóÇäóÉó¡ ÃóãøóÇ ßóæúäõåõ ÞóÐúÝðÇ ÕóÑöíÍðÇ
áöÒóæúÌóÊöåö ÝáÇäÉ ÞóÏú ÕóÑøóÍó ÝöíåóÇ ÈöáóÝúÙö ÇáÒøöäóÇ æóÃóÏúÎóáó
ÃóáöÝó ÇáúãõÈóÇáóÛóÉö ÒöíóÇÏóÉð Ýöí ÊóÃúßöíÏö ÇáúÞóÐúÝö ßóãóÇ ÏóÎóáóÊú
ÃóáöÝõ ÇáúãõÈóÇáóÛóÉö Ýöí ÃóßúËóÑö ãõÈóÇáóÛóÉò Ýöí ÇáÊøóÚúÙöíãö¡
ÝóßóÇäóÊú Åöäú áóãú ÊóÒöÏúåõ Ýöí åóÐóÇ ÇáúÞóÐúÝö ÔóÑøðÇ áóãú ÊõÝöÏúåõ
ÎóíúÑðÇ.
(11/102)
æÞÏ ÞÇá ÇáÔÇÚÑ:
(åæ ÃÒäÇåãÇ ÈÙäæä ÃÝÇ ... áíÓ ãöãøóäú íõÞóÇÏõ ÈöÇáÊøóÞúáöíÏö)
ÝóÑóÃóì ÇáäøóÇÓõ Ðóáößó ÞóÐúÝðÇ áöáúÃõãøö¡ æóáöåóÐóÇ ÇáÔøöÚúÑö ÍóÏöíËñ
Ýöí åöÌóÇÁö ÈóÚúÖö ÇáúÃõãóÑóÇÁö ÞõÊöáó Èöåö ÇáÔøóÇÚöÑõ ÝóæóÖóÍó ÈöãóÇ
ÐóßóÑúÊõåõ Ãóäøóåõ ÕóÑöíÍñ Ýöí ÞóÐúÝö ÒóæúÌóÊöåö íõÍóÏøõ Ýöíåö æóáóÇ
íóäúæöí¡ æóÃóãøóÇ ÝõáóÇäóÉõ ÇáøóÊöí ÌóÚóáó ÒóæúÌóÊóåõ ÃóÒúäóì ãöäúåóÇ¡
ÝóíõÍúÊóãóáõ ãöäú áóÝúÙöåö ÝöíåóÇ ÃóÍóÏõ ÃóãúÑóíúäö¡ ÅöãøóÇ
ÇáöÇÔúÊöÑóÇßõ æóÅöãøóÇ ÇáÓøóáúÈõ¡ ÝóÇáöÇÔúÊöÑóÇßõ ßóÞóæúáöåöãú: ÒöíÏñ
ÃóÚúáóãõ ãöäú ÚóãúÑòæ Ýóíóßõæäõ ÔóÑöíßðÇ ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí ÇáúÚöáúãö
æóÊóÝúÖöíáðÇ áöÒóíúÏò Úóáóì ÚóãúÑòæ Ýöíåö¡ æóÃóãøóÇ ÇáÓøóáúÈõ ÝóßóÞóæúáö
Çááøóåö ÊóÚóÇáóì: {ÃóÕúÍóÇÈõ ÇáúÌóäøóÉö íæãÆÐ ÎíÑÇ ãõÓúÊóÞóÑøðÇ
æóÃóÍúÓóäõ ãóÞöíáÇ} [ÇáÝÑÞÇä: 24] . ÝóßóÇäó Ðóáößó ÓóáúÈðÇ áöáúÎóíúÑö
Úóäú Ãóåúáö ÇáäøóÇÑö¡ áöÃóäøóåõ áóÇ ÎóíúÑó áóåõãú ÝöíåóÇ¡ æóÅöÐóÇ
ÇÍúÊóãóáó áóÝúÙõåõ Ýöí ÝõáóÇäóÉó ÇáöÇÔúÊöÑóÇßó æóÇáÓøóáúÈó ÕóÇÑó
ßöäóÇíóÉð íõÑúÌóÚõ Ýöíåö Åöáóì ÅöÑóÇÏóÊöåö¡ ÝóÅöäú ÃóÑóÇÏó ÇáúÌóãúÚó
æóÇáÊøóÔúÑöíßó ßóÇäó ÞóÐúÝðÇ¡ æóÅöäú ÃóÑóÇÏó Èöåö ÇáÓøóáúÈó æóÇáäøóÝúíó
áóãú íóßõäú ÞóÐúÝðÇ¡ æóßóÐóáößó áóæú áóãú Êóßõäú áóåõ ÅöÑóÇÏóÉñ.
(ÝóÕúáñ)
ÃóãøóÇ ÇáúãóÓúÃóáóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ýóåõæó Ãóäú íóÞõæáó áóåóÇ: ÃóäúÊö
ÃóÒúäóì ÇáäøóÇÓö¡ ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ: Ýöí ÇáúÌóãúÚö ÈóíúäóåõãóÇ áóãú
íóßõäú ÞóÐúÝðÇ ÅöáøóÇ Ãóäú íõÑöíÏó Èöåö ÞóÐúÝðÇ¡ ÝóÌóÚóáóåõ ßöäóÇíóÉð
Ýöí ÇáúÞóÐúÝö [ÝóÚóáøóáó] ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ åóÐóÇ ÇáúÌóæóÇÈó Íöíäó ÊóÇÈóÚõæåõ
Úóáóíúåö¡ ÈöÃóäøóåõ ÔóÈøóåóåóÇ ÈöÌóãöíÚö ÇáäøóÇÓö Ýöí ÇáúãõÈóÇáóÛóÉö¡
æóäóÚúáóãõ íóÞöíäðÇ Ãóäøó ÌóãöíÚó ÇáäøóÇÓö áóíúÓõæÇ ÒõäóÇÉð¡ ÝóíõÚúáóãõ
ßóÐöÈõåõ íóÞöíäðÇ Ýóáóãú íóßõäú ÞóÐúÝðÇ ÕóÑöíÍðÇ¡ æóÇáÕøóÍöíÍõ ÚöäúÏöí
Ãóäøóåõ íóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ ÕóÑöíÍðÇ áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó áóÝúÙó ÇáúãõÈóÇáöÛóÉö Ýöí ÇáÕøöÝóÉö ÅöÐóÇ ÃõÖöíÝóÊú
Åöáóì ÇáúÌóãóÇÚóÉö Ýöíåöãú ãõÔóÇÑößñ ÝöíåóÇ ãõÎóÇáöÝñ ÍõãöáóÊú Úóáóì
ÇáúãõÔóÇÑößö Ýöí ÅöËúÈóÇÊö ÇáÕøöÝóÉö¡ æóáóãú ÊõÍúãóáú Úóáóì ÇáúãõÎóÇáöÝö
Ýöí äóÝúíöåóÇ¡ ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó: ÒöíÏñ ÃóÚúáóãõ Ãóåúáö ÇáúÈóÕúÑóÉö¡ -
æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ÈöÇáúÈóÕúÑóÉö ÚõáóãóÇÁó æóÛóíúÑó ÚõáóãóÇÁó - ßóÇäó
ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì ÅöËúÈóÇÊö Úöáúãöåö Ýöí ÇáÊøóÔúÑöíßö Èóíúäóåõ æóÈóíúäó
ÌõåøóÇáöåóÇ¡ æóßóÐóáößó Þóæúáõåõ: ÃóäúÊö ÃóÒúäóì ÇáäøóÇÓö¡ æóãóÚúáõæãñ
Ãóäøó Ýöí ÇáäøóÇÓö ÒõäóÇÉð æóÛóíúÑó ÒõäóÇÉò¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó
ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì ãõÈóÇáóÛóÉö ÅöÖóÇÝóÊöåö Åöáóì ÇáÒøõäóÇÉö¡ æóáóíúÓó Ýöí
ÇáúÞóÐúÝö ÃóÈúáóÛõ ãöäú åóÐóÇ¡ áöÃóäøóåõ ÌóÚóáóåóÇ ÃóÒúäóì ãöäú ßõáøö
ÒóÇäò.
æóÇáËøóÇäöí: ÃóäøóäóÇ áóæú ÃóÎúÑóÌúäóÇ åóÐóÇ ÇááøóÝúÙó ãöäú ÕóÑöíÍö
ÇáúÞóÐúÝö áöáÊøóÚúáöíáö ÇáøóÐöí ÐóßóÑõæåõ ãöäú ÊóíóÞøõäö ßóÐöÈöåö
áóÎóÑóÌó ÈöåóÐóÇ ÇáÊøóÚúáöíáö ãöäú ßöäóÇíóÉö ÇáúÞóÐúÝö¡ æóáóÇ íóÕöíÑõ
ÞóÇÐöÝðÇ æóÅöäú ÃóÑóÇÏóåõ¡ áöÃóäøó ÇáúÞóÐúÝó ãóÇ ÇÍúÊóãóáó ÇáÕøöÏúÞó
æóÇáúßóÐöÈó¡ ÝóÃóãøóÇ ãóÇ ÞõØöÚó Ýöíåö ÈöÇáÕøöÏúÞö Ãóæú ÞõØöÚó Ýöíåö
ÈöÇáúßóÐöÈö ÝóáóíúÓó ÈöÞóÐúÝò¡ ÃóáóÇ ÊóÑóÇåõ áóæú ÞóÇáó áöÈöäúÊö ÔóåúÑò:
ÒóäóíúÊö¡ áóãú íóßõäú ÞóÐúÝðÇ áöÇÓúÊöÍóÇáóÊöåö¡ æóáóæú ÞóÐóÝó ãóäú
ËóÈóÊó ÒöäóÇåóÇ áóãú íóßõäú ÞóÐúÝðÇ áöÇÓúÊöÍóÇáóÊöåö.
ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóÞóÏú Íõßöíó Úóäö ÇáúãõÒóäöíøö Ãóäøóåõ áóãú íóÌúÚóáúåõ
ÞóÐúÝðÇ æóÅöäú ÃóÑóÇÏóåõ ÝóÃóÎúÑóÌóåõ Úóäú ÕóÑöíÍö ÇáúÞóÐúÝö
æóßöäóÇíóÊöåö ÊóÕúÍöíÍðÇ áöåóÐóÇ ÇáÊøóÚúáöíáö.
(11/103)
Þöíáó: ÞóÏú ÎóÇáóÝúÊõãõ ÇáúãõÒóäöíøó Ýöí
åóÐóÇ ÇáúÌóæóÇÈö áöÃóäøóßõãú ÌóÚóáúÊõãõæåõ ßöäóÇíóÉð Ýöí ÇáúÞóÐúÝö
ÝóÈóØóáó ÈöÎöáóÇÝößõãú áóåõ ÕöÍøóÉõ åóÐóÇ ÇáÊøóÚúáöíáö¡ Úóáóì Ãóäøóäöí
áóãú ÃÑÏ áöáúãõÒóäöíøö Ýöí ãõÎúÊóÕóÑöåö æóáóÇ Ýöí ÌóÇãöÚöåö ãóÇ
ÍóßóíúÊõãõæåõ Úóäúåõ ãöäú åóÐóÇ ÇáúÌóæóÇÈö¡ æóãóÇ Íõßöíó Úóäúåõ Ýöí
ÛóíúÑöåóÇ ãóÏúÎõæáñ Úóáóíúåö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóáóæú ÞóÇáó áóåóÇ íóÇ ÒóÇäö ßóÇäó ÞóÐúÝðÇ æóåóÐóÇ
ÊóÑúÎöíãñ ßóãóÇ íõÞóÇáõ áöãóÇáößò íóÇ ãóÇáö æóáöÍóÇÑöËò íóÇ ÍóÇÑö ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ ÅöÐóÇ ÞóÐóÝó ÇáÑøóÌõáõ
ÇáúãóÑúÃóÉó ÝóÞóÇáó áóåóÇ: íóÇ ÒóÇäö ßóÇäó ÞóÐúÝðÇ¡ æóÚóáøóáó áóåõ
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÈöÃóäøóåõ ÊóÑúÎöíãñ ÍõÐöÝó Èöåö ÇáúíóÇÁõ æóÇáúåóÇÁõ¡
æóßóãóÇ íõÞóÇáõ áöãóÇáößò: íóÇ ãóÇáö¡ æóáöÍóÇÑöËò: íóÇ ÍóÇÑö¡ ßóãóÇ
ÍóßóÇåõ Úóäúåõ ÇáúãõÒóäöíøõ Ýöí åóÐóÇ ÇáúãõÎúÊóÕóÑö æóÝöí ÌóÇãöÚöåö
ÇáúßóÈöíÑö.
æóÍóßóì Úóäúåõ ÍóÑúãóáóÉõ: Ãóäøóåõ áóæú ÞóÇáó áóåóÇ: íóÇ ÒóÇäöí ßóÇäó
ÞóÐúÝðÇ¡ ÈöÍóÐúÝö ÇáúåóÇÁö¡ æóÍúÏóåóÇ æóÅöËúÈóÇÊö ÇáúíóÇÁö.
æóÌõãúáóÊõåõ: Ãóäøóåõ áóæú ÞóÇáó áóåóÇ: íóÇ ÒóÇäö¡ Ãóæú íóÇ ÒóÇäöí¡ Ãæ
íÇ ÒÇäíÉ¡ ßÇäÊ åÐÇ ÇáúÃóáúÝóÇÙõ ÇáËøóáóÇËóÉõ ÓóæóÇÁð Ýöí ÇáúÞóÐúÝö æóÝöí
æõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö¡ æóåóÐóÇ Þóæúáõ ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó æóãóÇáößò¡ æóãóäú
íõÚúÊóÏøõ ÈöãóÐúåóÈöåö ãöäó ÇáúÝõÞóåóÇÁö. æóÞóÇáó ãõÍóãøóÏõ Èúäõ
ÏóÇæõÏó: ÅöÐóÇ ÞóÇáó áóåóÇ: íóÇ ÒóÇäö áóãú íóßõäú ÞóÐúÝðÇ áóåóÇ¡ æóáóÇ
íóÕöÍøõ Ãóäú íóßõæäó ÊóÑúÎöíãðÇ¡ ÝóÇÚúÊóÑóÖó Úóáóì ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí
ÇáúÍõßúãö æóÇáÊøóÚúáöíáö ãóÚðÇ¡ æóÇÍúÊóÌøó áöÅöÈúØóÇáö ÇáúÍõßúãö
ÈöÇáúÞóÐúÝö¡ ÈöÃóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ýöí ãóæúÖöÚö ÇááøõÛóÉö Ãóäú
íóÊóæóÌøóåó ÇááøóÝúÙõ ÇáúãõÐóßøóÑõ Åöáóì ÇáúÅöäóÇËö ßóãóÇ áóÇ
íóÊóæóÌøóåõ ÇááøóÝúÙõ ÇáúãõÄóäøóËõ Åöáóì ÇáÐøõßõæÑö áöíóÊóãóíøóÒó
ÈöÇááøóÝúÙö ãöäó ÇáúÝóÑöíÞóíúäö¡ ÍóÊøóì íóÒõæáó ÇáöÇÔúÊöÈóÇåõ ßóãóÇ
ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {ÍóÑøöÖö ÇáãÄãäíä Úáì ÇáÞÊÇá} [ÇáÃäÚÇã: 65] . ÝÎÑÌ ãäå
ÇáãÄãäÇÊ¡ æÇáÔÇÝÚí ÌÚá åÇåäÇ áóÝúÙó ÇáúãõÐóßøóÑö ãóÕúÑõæÝðÇ Åöáóì
ÇáúÃõäúËóì æóåóÐóÇ ÝóÇÓöÏñ.
æóÇÍúÊóÌøó Úóáóì ÅöÈúØóÇáö ãóÇ Úóáøóáó Èöåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Ýöí
ÇáÊøóÑúÎöíãö ÈöËóáóÇËóÉö ÃóÔúíóÇÁó:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøó ÇáÊøóÑúÎöíãó ÅöäøóãóÇ íõÓúÊóÚúãóáõ Ýöí ÃóÓúãóÇÁö
ÇáúÃóÚúáóÇãö ãöËúáö ãóÇáößò¡ æóÍóÇÑöËò¡ æóáóÇ íõÓúÊóÚúãóáõ Ýöí
ÇáúÃóÝúÚóÇáö æóáóÇ ÝöíãóÇ íõÔúÊóÞøõ ãöäúåóÇ¡ ãöËúáö: Òóäóì¡ æóÏóÎóáó¡
æóÎóÑóÌó¡ ÝóáóÇ íóÞóÚõ ÝöíåóÇ ÊóÑúÎöíãñ¡ æóáóÇ íõÞóÇáõ áöÏóÇÎöáò: íóÇ
ÏóÇÎö¡ æóáóÇ áöÎóÇÑöÌö: íóÇ ÎóÇÑö¡ ßóÐóáößó Ýöí ÇáÒøöäóÇ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáÊøóÑúÎöíãó ÅöÓúÞóÇØõ ÍóÑúÝò æóÇÍöÏò ßóãóÇ ÍóÐóÝõæÇ
Ýöí ÊóÑúÎöíãö ãóÇáößò¡ æóÍóÇÑöËò¡ ÍóÑúÝðÇ æóÇÍöÏðÇ¡ æóÇáÔøóÇÝöÚöíøõ
ÃóÓúÞóØó Ýöí ÊóÑúÎöíãö ÇáÒøóÇäöíóÉö ÍóÑúÝóíúäö: ÇáúíóÇÁõ¡ æóÇáúåóÇÁõ.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøó ÇáúåóÇÁó ÅöÐóÇ ÊóØóÑøóÝóÊö ÇáúßóáöãóÉõ áóãú ÊõÍúÐóÝú
ÅöáøóÇ Ãóäú ÊõæÕóáó ÈöãóÇ ÈóÚúÏóåóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó ÇãúÑõÄõ ÇáúÞóíúÓö.
(ÃóÝóÇØöãõ ãóåúáðÇ ÈóÚúÖó åóÐóÇ ÇáÊøóÏóáøõáö ... ... ... ... ... ... ...
... ... )
(11/104)
æóÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÞóÏú ÍóÐóÝóåóÇ Ýöí
ÊóÑúÎöíãö ÒóÇäöíóÉò ãöäú ÛóíúÑö ÕöáóÉò.
æóåóÐóÇ ÇáöÇÚúÊöÑóÇÖõ ãöäó ÇÈúäö ÏóÇæõÏó Ýöí ÇáúÍõßúãö ÇáúãõÊøóÝóÞö
Úóáóíúåö æóÇáÊøóÑúÎöíãö ÇáúãõÚóáøóáö Èöåö ãöäú ÃóæúÖóÍö ÎóØóÃò
æóÃóÞúÈóÍö Ðóáóáò¡ ÃóãøóÇ ÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÇáúÍõßúãö Ýöí Ãóäú íóßõæäó
ÞóÐúÝðÇ ÅöÐóÇ ÞóÇáó áóåóÇ íóÇ ÒóÇäö ãóÚó ãóÇ Úóáøóáó Èöåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ
ãöäó ÇáÊøóÑúÎöíãö Ýóãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóæúÌõåò:
ÃÍÏåÇ: Ãä ÇáÞÐÝ ÈÇáÒäì åõæó ÏõÎõæáõ ÇáúãóÚóÑøóÉö ÈöÇáúÝóÇÍöÔóÉö¡ æóÞóÏú
ÃóÏúÎóáó ÇáúãóÚóÑøóÉó ÚáíåÇ ÈÇáÒäì Ýöí Þóæúáöåö áóåóÇ: íóÇ ÒóÇäö ßóãóÇ
ÃóÏúÎóáóåóÇ Ýöí Þóæúáöåö: íóÇ ÒóÇäöíóÉõ¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóÓúÊóæöíóÇ Ýöí
Íõßúãö ÇáúÞóÐúÝö ßóãóÇ ÇÓúÊóæóì Ýöíåö Íõßúãõ ÇááøóÝúÙö ÇáúÚóÑóÈöíøö
æóÇáúÃóÚúÌóãöíøö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ãóÇ Ýõåöãó ãöäúåõ ãóÚúäóì ÇáúÞóÐúÝö ßóÇäó ÞóÐúÝðÇ
ÕóæóÇÈðÇ ßóÇäó Ãóæú ÎóØóÃð¡ ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó áöÑóÌõáò: ÒóäóíúÊö ÈößóÓúÑö
ÇáÊøóÇÁö¡ æóáöÇãúÑóÃóÉò ÒóäóíúÊó ÈöÝóÊúÍö ÇáÊøóÇÁö¡ ßóÇäó ÞóÐúÝðÇ æóÅöäú
áóÍóäó Ýöíåö¡ áöÃóäøó ÇáúÞóÐúÝó ãóÝúåõæãñ ãöäúåõ¡ ßóÐóáößó Ýöí Þóæúáöåö
áóåóÇ: íóÇ ÒóÇäö¡ æóÅöäú ßóÇäó áóÍúäðÇ ÚöäúÏóåõ.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøó åóÇÁó ÇáÊøóÃúäöíËö ãõÓúÊóÚúãóáóÉñ Ýöí ÊóæúÌöíåö
ÇáúÎöØóÇÈö Åöáóì ãõÄóäøóËò áöíóÒõæáó ÈöåóÇ ÇáúÅöÔúßóÇáõ æóÇáúÅöÔóÇÑóÉõ
ÈöÇáäøöÏóÇÁö ÃóÈúáóÛõ ãöäúåóÇ Ýöí ÅöÑóÇÏóÉö ÇáúãõÎóÇØóÈö ÝóÅöÐóÇ ÃóÔóÇÑó
ÅöáóíúåóÇ Ýöí ÇáäøöÏóÇÁö ÈöÞóæúáöåö: íóÇ ÒóÇäò ÃóÛúäóÊö ÇáúÅöÔóÇÑóÉõ
ÅöáóíúåóÇ Úóäö ÇáúåóÇÁö ÇáúãóæúÖõæÚóÉö áöÊóæúÌöíåö ÇáúÎöØóÇÈö ÅöáóíúåóÇ
Ýóáóãú íõÄóËøöÑú ÍóÐúÝõåóÇ ãóÚó æõÌõæÏö ÇáúÅöÔóÇÑóÉö æóÅöäú ÃóËøóÑó
ÍóÐúÝõåóÇ ãóÚó ÚóÏóãö ÇáúÅöÔóÇÑóÉö.
æóÝöí åóÐóÇ ÇäúÝöÕóÇáñ ÚóãøóÇ ÇÍúÊóÌøó Èöåö.
æóÃóãøóÇ ÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÕöÍøóÉö ÇáÊøóÚúáöíáö ÈöÇáÊøóÑúÎöíãö ÝóÅöäøó
ÇáÊøóÑúÎöíãó ãõÓúÊóÚúãóáñ Ýöí ÇááøõÛóÉö æóÇáÔøóÑúÚö ãóÚðÇ¡ ÞóÑóÃó ÇÈúäõ
ãóÓúÚõæÏò: {æóäóÇÏóæúÇ íóÇ ãóÇáößõ áöíóÞúÖö ÚóáóíúäóÇ ÑóÈøõßó} [ÇáÒÎÑÝ:
77] . æóÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -: ßóÝóì
ÈöÇáÓøóíúÝö ÔóÇ¡ íóÚúäöí ÔóÇåöÏðÇ. æóÇÎúÊóáóÝó Ãóåúáõ ÇáúÚóÑóÈöíøóÉö Ýöí
ÍóÏøö ÇáÊøóÑúÎöíãö ÝóÞóÇáó ÈóÚúÖõåõãú: íóÏúÎõáõ Ýöí ÇáöÇÓúãö ÇáúãõÝúÑóÏö
ÅöÐóÇ ÒóÇÏó Úóáóì ËóáóÇËóÉö ÃóÍúÑõÝò.
æóÞóÇáó ËóÚúáóÈñ: íóÏúÎõáõ Ýöí ÇáúÃóÓúãóÇÁö æóÇáúÃóÝúÚóÇáö ÅöÐóÇ ßóÇäó
ÇáúÈóÇÞöí ãóÝúåõæãó ÇáúãõÑóÇÏö¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÏúÎõáõ Ýöí ÃóÓúãóÇÁö
ÇáúÃóÚúáóÇãö ßõáøöåóÇ ÅöÐóÇ áóãú íõÚúáóãú ÈóÇÞöíåóÇ ãöËúáõ ØóÇáõæÊó
æóÌóÇáõæÊó¡ æóáóÇ íõãúäóÚõ Ýöí ÃóÓúãóÇÁö ÇáúÃóÝúÚóÇáö ßõáøöåóÇ ÅöÐóÇ
Ýõåöãó ÈóÇÞöíåóÇ ãöËúáõ ãóÇáößò ãõÔúÊóÞøò ãäú ãóáóßó¡ æóÍóÇÑöËò ãöäú
ÍóÑóËó æóÕóÇÍöÈò ãöäú ÕóÍöÈó.
ÝóÈóØóáó ÈöÐóáößó ãóÇ ÞóÇáóåõ ÇÈúäõ ÏóÇæõÏó ãöäó ÇÎúÊöÕóÇÕöåö
ÈöÇáúÃóÓúãóÇÁö Ïõæäó ÇáúÃóÝúÚóÇáö¡ æóáóíúÓó áóåóÇ áóãøóÇ ÇÓúÊõÔúåöÏó
Èöåö ãöäó ÇãúÊöäóÇÚöåö Ýöí ÈóÚúÖö ÇáúÃóÝúÚóÇáö ÊóÃúËöíÑñ¡ áöÃóäøó
ÈóÇÞöíóåóÇ ÛóíúÑõ ãóÝúåõæãò.
ÃóãøóÇ Þóæúáõåõ: Åöäøóåõ áóÇ íõÍúÐóÝõ ÈöÇáÊøóÑúÎöíãö ÅöáøóÇ ÍóÑúÝñ
æóÇÍöÏñ Ýóåõæó Ìóåúáñ ãöäúåõ ÈöÇáúÚóÑóÈöíøóÉö¡ áöÃóäøóåõ ÞóÏú íõÍúÐóÝõ
ÈöÇáÊøóÑúÎöíãö ÍóÑúÝóÇäö æóÃóßúËóÑõ ãóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÍóÑúÝö ÇáËøóÇáöËö ãöäó
ÇáöÇÓúãö ãöÚúÊóáøðÇ. æóÇáúÍõÑõæÝõ ÇáúãõÚúÊóáøóÉõ: ÇáúÃóáöÝõ æóÇáúíóÇÁõ
æóÇáúæóÇæõ¡ ÝóíóÞõæáõ Ýöí ÚõËúãóÇäó íóÇ ÚõËúãó¡ æóÝöí ãóäúÕõæÑò: íóÇ
ãóäúÕõ¡ æóÝöí ãóÑúæóÇäó: íóÇ ãóÑúæó¡ æóÞóÏú ÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -: ßóÝóì ÈöÇáÓøóíúÝö ÔóÇ¡ íóÚúäöí ÔóÇåöÏðÇ¡
ÝóÍóÐóÝó ËóáóÇËóÉó ÃóÍúÑõÝò¡ æóäóÇÏóì ÃóÈóÇ åõÑóíúÑóÉó ÝóÞóÇáó: " íóÇ
ÃóÈóÇ åöÑøò¡ ÝóÍóÐóÝó ãöäú ßõäúíóÊöåö ËóáóÇËóÉó ÃóÍúÑõÝò¡ ÃóãøóÇ Þæáå:
Åä
(11/105)
ÇáúåóÇÁó ÅöÐóÇ ÊóØóÑøóÝóÊö ÇáúßóáöãóÉõ
áóãú ÊõÍúÐóÝú Ýöí ÇáÊøóÑúÎöíãö ÅöáøóÇ Ãóäú Êóßõæäó ãóæúÕõæáóÉð ÈöãóÇ
ÈóÚúÏóåóÇ¡ ÝóÎóØóÃñ¡ áöÃóäøó ãóÇ Ýõåöãó ÇáúãõÑóÇÏõ Èöåö ÌóÇÒó
ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ Úóáóíúåö Ýöí ÇáÊøóÑúÎöíãö æóÛóíúÑöåö¡ æóÅöäú ÊóØóÑøóÝóÊö
ÇáåÇÁ.
ÞÇá ÇáÔÇÚÑ:
(ÝÝí ÞóÈúáó ÇáÊøóÝóÑøõÞö íóÇ ÖõÈóÇÚóÇ ... ... ... ... ... ... ... ...
... )
íóÚúäöí ÖõÈóÇÚóÉó. æóÞóæúáõåõ áóåóÇ íóÇ ÒóÇäö¡ ßóáöãóÉñ ãóÝúåõæãóÉõ
ÇáúãõÑóÇÏö ÝóÌóÇÒó ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ ÚóáóíúåóÇ Ýöí ÊóÚóáøõÞö ÇáúÍõßúãö
ÈöåóÇ.
(ãóÓúÃóáóÉñ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æáæ ÞÇáÊ íóÇ ÒóÇäöíóÉõ ÃóßúãóáóÊö ÇáúÞóÐúÝó æóÒóÇÏóÊúåõ
ÍóÑúÝðÇ Ãóæö ÇËúäóíúäö (æóÞóÇáó) ÈóÚúÖõ ÇáäøóÇÓö ÅöÐóÇ ÞóÇáó áóåóÇ íóÇ
ÒóÇäö áóÇÚóäó Ãóæú ÍõÏøó áöÃóäøó Çááøóåó ÊÚÇáì íÞæá {æÞÇá äÓæÉ} æóÞóÇáó
æóáóæú ÞóÇáóÊú áóåõ íóÇ ÒóÇäöíóÉõ áóãú ÊÍÏ (ÞÇá ÇáÔÇÝÚí) ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì
æåÐÇ Ìåá ÈáÓÇä ÇáÚÑÈ ÅÐÇ ÊÞÏã ÝÚá ÇáÌãÇÚÉ ãä ÇáäÓÇÁ ßÇä ÇáÝÚá ãÐßÑÇð ãËá
ÞÇá äÓæÉ æÎÑÌ ÇáäÓæÉ æÅÐÇ ßÇäÊ æÇÍÏÉ ÝÇáÝÚá ãÄäË ãËá ÞÇáÊ æÌáÓÊ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÅöäøóãóÇ Úóäóì ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÈöÈóÚúÖö ÇáäøóÇÓö
ÃóÈóÇ ÍóäöíÝóÉó¡ ÝóÅöäøóåõ ãõæóÇÝöÞñ Ýöí ÇáÑøóÌõáö ÅöÐóÇ ÞóÇáó áóåóÇ:
íóÇ ÒóÇäö¡ Ãóäøóåõ íóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ¡ æóÎóÇáóÝó Ýöí ÇáúãóÑúÃóÉö ÅöÐóÇ
ÞóÇáóÊú: áóåõ: íóÇ ÒóÇäöíóÉõ¡ ÝóÞóÇáó áóÇ íóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ¡ æóÊóÇÈóÚóåõ
Úóáóíúåö ÃóÈõæ íõæÓõÝó¡ æóÚóáóì ãóÐúåóÈö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö íóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ
æóáóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó Ãóäú íóßõæäó Ðóáößó ãöäú ÒæÌÊíä Ãæ ÃÌäÈíÊíä¡ ææÇÝÞå
Úáíå ÃÈæ ãõÍóãøóÏõ Èúäõ ÇáúÍóÓóäö¡ æóÇÓúÊóÏóáøó ãóäú äóÕóÑó Þóæúáó ÃóÈöí
ÍóäöíÝóÉó ÈöÃóäú ÇáúÚóÑóÈó ÊõÐóßøöÑõ ÇáúãõÄóäøóËó æóáóÇ ÊõÄóäøöËõ
ÇáúãõÐóßøóÑó ÇÓúÊöÔúåóÇÏðÇ ÈöÂíóÊóíúäö Íóßóì ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÚóäúåõãóÇ
ÅöÍúÏóÇåõãóÇ æóåöíó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {æóÞóÇáó äöÓúæóÉñ Ýöí ÇáúãóÏöíäóÉö}
[íæÓÝ: 30] . æóáóãú íóÞõáú æóÞóÇáóÊú æóÍóßóì ÃóÕúÍóÇÈõåõ Úóäúåõ
ÇáúÃõÎúÑóì æóåöíó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóáóãøóÇ ÑóÃóì ÇáÔøóãúÓó ÈóÇÒöÛóÉð
ÞóÇáó åóÐóÇ ÑóÈøöí} [ÇáÃäÚÇã: 78] . æóáóãú íóÞõáú åóÐöåö¡ ÝóáöÐóáößó
ÌóÚóáó Þóæúáó ÇáÑøóÌõáö áóåóÇ íóÇ ÒóÇäö ÞóÐúÝðÇ¡ áöÃóäøóåõ ÊóÐúßöíÑõ
ãõÄóäøóËò æóÐóáößó ÌóÇÆöÒñ¡ æóáóãú íóÌúÚóáú Þóæúáó ÇáúãóÑúÃóÉö áóåõ íóÇ
ÒÇäíÉ ÞóÐúÝðÇ áöÃóäøóåõ ÊóÃúäöíËõ ãõÐóßøóÑò æóÐóáößó ÛóíúÑõ ÌóÇÆöÒò¡
æóÞóÇáõæǺ æóáöÃóäøó ÇáÒøöíóÇÏóÉó ÈöÅöÏúÎóÇáö ÇáúåóÇÁö ÊõÛóíøöÑõ ãóÚúäóì
ÇáúßóáöãóÉö ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÃóäøóåóÇ ÊóÕöíÑõ ßöäóÇíóÉð áöÎõÑõæÌöåóÇ Úóäö ÇáúãóÚúåõæÏö
Åöáóì ÛóíúÑö ãóÚúåõæÏò æóÇáúßöäóÇíóÉõ áóÇ Êóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ.
(11/106)
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÚóÈøóÑó Úóäú ÒöäóÇ
ÇáÑøóÌõáö ÈöÒöäóÇ ÇáúãóÑúÃóÉö¡ æóÒöäóÇ ÇáúãóÑúÃóÉö Êóãúßöíäñ æóÒöäóÇ
ÇáÑøóÌõáö ÝöÚúáñ¡ ÝóÅöÐóÇ äõÓöÈó ÇáÑøóÌõáõ Åöáóì ÇáÊøóãúßöíäö æóÓõáöÈó
ÇáúÝöÚúáó áóãú íóßõäú ÒóÇäöíðÇ Ýóáóãú íóÕöÑú Ðóáößó ÞóÐúÝðÇ.
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ãóäøóåõ ÞóÐúÝñ: åõæó Ãóäøó ÇááøóÝúÙó ÅöÐóÇ ßóÇäó
ãóÝúåõæãó ÇáúãóÚúäóì ãóÚúÞõæáó ÇáúãõÑóÇÏö ËóÈóÊó Íõßúãõåõ ÕóæóÇÈðÇ ßóÇäó
Ãóæú áóÍúäðÇ ßóÇáøóÐöí ÞóÏøóãúäóÇåõ¡ æóãóÝúåõæãñ ãöäú ÞóæúáöåóÇ: íóÇ
ÒóÇäöíóÉõ¡ ÅöÑóÇÏóÉõ ÇáúÞóÐúÝö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÞóÐúÝðÇ¡ ßóãóÇ áóæú
ÞóÇáó áóåóÇ: íóÇ ÒóÇäö¡ æóÊóÍúÑöíÑõ åóÐóÇ ÇáúãóÚúäóì ÞöíóÇÓðÇ Ãóäøó
ßõáøó ãóÇ ßóÇäó ÕóÑöíÍðÇ Ýöí ãóÞúÐõæÝò ßóÇäó ÕóÑöíÍðÇ Ýöí ßõáøö
ãóÞúÐõæÝò ßóÇááøóÝúÙö ÇáúãõÐóßøóÑö Ýöí ÇáäøöÓóÇÁö¡ æóáöÃóäøó
ÇáúÚóáóÇãóÉó ÇáúÝóÇÕöáóÉó Èóíúäó ÇáÐøõßõæÑö æóÇáúÅöäóÇËö ÊóÓúÞõØõ ãóÚó
ÇáúÅöÔóÇÑóÉö Åöáóì ÇáúÛóíúÑö ßóÞóæúáöåö áöÚóÈúÏöåö ÃóäúÊó ÍõÑøñ¡
æóáöÃóäøó ßõáøó áóÝúÙò ÇÓúÊóæóì ÇáÐøõßõæÑõ æóÇáúÅöäóÇËõ Ýöí Íõßúãö
ÊóÐúßöíÑöåö ÇÓúÊóæóíóÇ Ýöí Íõßúãö ÊóÃúäöíËöåö ßóÇáúÚöÊúÞö æóáöÃóäøó
ÏõÎõæáó ÇáúåóÇÁö Úóáóì ÇááøóÝúÙö ÇáúãõÐóßøöÑö ãóæúÖõæÚñ áöáúãõÈóÇáóÛóÉö
Ïõæäó ÇáÓøóáúÈö ßóãóÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {Èóáö ÇáÅöäúÓóÇäõ Úóáóì äóÝúÓöåö
ÈóÕöíÑóÉñ} [ÇáÞíÇãÉ: 14] . ßÞæáåã: ÚáÇãÉ æäÓÇíÉ¡ Ýóáóãú íóÌõÒú ãóÚó
ÏõÎõæáöåóÇ áöáúãõÈóÇáöÛóÉö Ãóäú ÊóÓúáõÈó áóÝúÙó ÇáúÞóÐúÝö Íõßúãóåõ¡
æóáöÃóäøó ÒöíóÇÏóÉó ÇáúåóÇÁö ÇáøóÊöí áóÇ íóÝúÊóÞöÑõ ÇááøóÝúÙõ ÅöáóíúåóÇ
Åöäú áóãú ÊõæÌöÈú ÒöíóÇÏóÉó ÇáúÍõßúãö áóãú ÊóÞúÊóÖö äõÞúÕóÇäðÇ ãöäúåõ
áöÃóäøó ÃóÓúæóÃó ÃóÍúæóÇáöåóÇ Ãóäú Êóßõæäó áóÛúæðÇ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úä ÇÓÊÏáÇáåã ÈÃä ÇáãÄäË íÐßÑ æÇáãÄäË áóÇ íõÄóäøóËõ¡
Ýóåõæó Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ ÊóÐúßöíÑõ ÇáúãõÄóäøóËö æóáóÇ ÊóÃúäöíËõ
ÇáúãõÐóßøóÑö áöãóÇ Ýöíåö ãöäó ÇÔúÊöÈóÇåö ÇááøóÝúÙö æóÅöÔúßóÇáö
ÇáúÎöØóÇÈö¡ æóÅöäøóãóÇ ÇáúåóÇÁõ ÇáúãóæúÖõæÚóÉõ áöáÊøóÃúäöíËö ÑõÈøóãóÇ
ÍõÐöÝóÊú ãöäó ÇáúãõÄóäøóËö ßóÞóæúáöåöãú " Úóíúäñ ßóÍöíáñ "¡ æó " ßóÝøñ
ÎóÕöíÈñ "¡ æóÃõÏúÎöáóÊú Úóáóì ÇáúãõÐóßøóÑö ßóÞóæúáöåöãú: " ÑóÌõáñ
ÏóÇåöíóÉñ æóÑóÇæöíóÉñ "¡ ÝóÕóÇÑó ÍóÐúÝõåóÇ ãöäó ÇáúãõÄóäøóËö
ßóÏõÎõæáöåóÇ Úóáóì ÇáúãõÐóßøóÑö ÅöÐóÇ ÒóÇáó ÇáúÅöÔúßóÇáõ ÚóäúåõãóÇ
Ýóáóãú íóßõäú áöáúÝóÑúÞö ÈóíúäóåõãóÇ æóÌúåñ - ÝóÃóãøóÇ Þæáå ÊÚÇáì: {æÞÇá
äÓæÉ Ýì ÇáãÏíäÉ} ÝóáöÃóäøó ÝöÚúáó ÇáúãõÄóäøóËö ÅöÐóÇ ÊóÞóÏøóãó ÐõßøöÑó
ÌóãúÚõåõ æóÃõäøöËó æóÇÍöÏõåõ - ßóãóÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì Ýöí ÇáúÌóãúÚö: "
æÞÇá äÓæÉ " æÞÇá Ýí ÇáæÇÍÏÉ: {ÞÇáÊ ÇãÑÃÉ ÇáúÚóÒöíÒö} [íæÓÝ: 51] ÝóÃóãøóÇ
ÅöÐóÇ ÊóÃóÎøóÑó ÇáúÝöÚúáõ Úóäúåõäøó ßóÇäó ãõÄóäøóËðÇ Ýöí ÇáúÌóãúÚö
æóÇáöÇäúÝöÑóÇÏö ÊóÞõæáõ: ÇáäøöÓóÇÁõ Þõáúäó æóÇáúãóÑúÃóÉõ ÞóÇáóÊú.
ÃóãøóÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÝóáóãøóÇ ÑóÃóì ÇáÔøóãúÓó ÈóÇÒöÛóÉð ÞóÇáó åóÐóÇ
ÑóÈøöí} [ÇáÃäÚÇã: 78] ÝóÚóäúåõ ÌóæóÇÈóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÃóÔóÇÑó ÈöÐóáößó Åöáóì ÇáÑøóÈøö ÈöÃóäøóåõ ÇáÔøóãúÓõ
æóáóãú íõÔöÑú Èöåö Åöáóì ÇáÔøóãúÓö ÈöÃóäøóåóÇ ÇáÑøóÈøõ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÃóÔóÇÑó ÈöÐóáößó Åöáóì ÔõÚóÇÚö ÇáÔøóãúÓö
æóÔõÚóÇÚõåóÇ ãõÐóßøóÑñ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåöãú ÈöÃóäøó ÇáÒøöíóÇÏóÉó Ýöí
ÇáúßóáöãóÉö ÊõÛóíøöÑõ ãÚäÇåÇ Ýóåõæó: æóÅöäú ÛóíøóÑóÊú áöáúãõÈóÇáóÛóÉö
Ïõæäó ÇáÓøóáúÈö ÅöËúÈóÇÊðÇ áöáÒøöíóÇÏóÉö Ïõæäó ÇáäøõÞúÕóÇäö¡
æóÞóæúáõåõãú: ÊóÕöíÑõ ßöäóÇíóÉð áöÎõÑõæÌöåóÇ Úóäö ÇáúãóÚúåõæÏö
ÝóÊóÚúáöíáñ íóäúÊóÞöÖõ Úóáóíúåöãú ÈöÞóæúáöåö áóåóÇ: íóÇ ÒóÇäö¡
æóÞóæúáõåõãú: Åöäøóåõ ÃóÖóÇÝó Åöáóì ÇáÑøóÌõáö ÒöäóÇ ÇáúãóÑúÃóÉö
ÝóÓóáóÈóåõ ÝöÚúáó ÇáÒøöäóÇ Ýóåõæó ÎóØóÃñ áöÃóäøó ÒöäóÇ ßõáøö æóÇÍöÏò
ãöäúåõãóÇ ãõÖóÇÝñ Åöáóì ÝöÚúáöåö áóÇ Åöáóì ÝöÚúáö
(11/107)
ÕóÇÍöÈöåö¡ ÝóÅöÐóÇ ÚóÈøóÑó Úóäú ßõáøö
æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÈöáóÝúÙö ÕóÇÍöÈöåö áóãú íóÓúáõÈúåõ Íõßúãó ÝöÚúáöåö
æóÅöäú ÓáÈå ÕÝÉ áÝÙå.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æÞÇÆá åÐÇ ÇáÞæá áæ ÞÇá ÑÌá ÒäÇÊ Ýí ÇáÌÈá ÍÏ áå æÅä ßÇä
ãÚÑæÝÇð ÚäÏ ÇáÚÑÈ Ãäå ÕÚÏÊ Ýí ÇáÌÈá (ÞÇá ÇáÔÇÝÚí) ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì íÍáÝ
ãÇ ÃÑÇÏ ÅáÇ ÇáÑÞí Ýöí ÇáúÌóÈóáö æóáóÇ ÍóÏøó ÝóÅöäú áóãú íóÍúáöÝú ÍõÏøó
ÅöÐóÇ ÍóáóÝó ÇáúãóÞúÐõæÝõ áóÞóÏú ÃóÑóÇÏó ÇáúÞóÐúÝó ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ãöãøóÇ ÎóÇáóÝó Ýöíåö ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó
ÝóÞóÇáó: ÅöÐóÇ ÞóÇáó áóåóÇ ÒóäóÃúÊö Ýöí ÇáÌÈá ßÇä ÞÐÝÇð ÕÑíÍÇð íæÌÈ ÍÏ.
æóÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ: ÒóäóÃúÊö Ýöí ÇáúÌóÈóáö åõæó ÇáÊøóÑóÞøöí Ýöíåö
ÝóáóÇ íóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ Åöäú áóãú íõÑöÏúåõ.
æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí íõæÓõÝó æóãõÍóãøóÏò.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÇáØøóíøöÈö Èúäõ ÃóÈöí ÓóáóãóÉó: Åöäú ßóÇäó ÞóÇÆöáõ Ðóáößó
ãöäú Ãóåúáö ÇáúÚóÑóÈöíøóÉö áóãú íóßõäú ÞóÐúÝðÇ æóÅöäú ßóÇäó ãöãøóäú áóÇ
íóÚúÑöÝúåóÇ ßóÇäó ÞóÐúÝðÇ¡ ÝóÃóãøóÇ ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÝóÇÓúÊóÏóáøó Úóáóì
Ãóäøóåõ ÞóÐúÝñ: ÈöÃóäøó áóÝúÙó ÇáÒøöäóÇ íóÞúÕõÑõ ÊóÇÑóÉð æóíõãóÏøõ
ÃõÎúÑóì¡ ÝóíõÞóÇáõ: ÒóäóÃúÊö. æóÒóäóíúÊö¡ ÞóÇáó ÇáÔøóÇÚöÑõ.
(ßóÇäóÊú ÝóÑöíÖóÉð ãóÇ ÊóÞõæáõ ßóãóÇ ... ßóÇäó ÇáÒøöäóÇ ÝóÑöíÖóÉó
ÇáÑøóÌúãö)
æóÅöÐóÇ ÇÓúÊóæóì Ýöí ÇáúÞóÐúÝö ÒóäóÃúÊö æóÒóäóíúÊö áóãú Êóßõäú
ÅöÖóÇÝóÊõåõ Åöáóì ÇáúÌóÈóáö ãõÎúÑöÌðÇ áóåõ ãöäó ÇáúÞóÐúÝö¡ ßóãóÇ áóæú
ÞóÇáó áóåõ: ÒóäóíúÊó Ýöí ÇáúÌóÈóáö¡ ßóÇäó ÞóÐúÝðÇ Ýóáóãú ÊõÎúÑöÌúåõ
ÇáúÅöÖóÇÝóÉõ Åöáóì ÇáúÌóÈóáö ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÞóÐúÝðÇ¡ ÃóãøóÇ ÃóÈõæ
ÇáØøóíøöÈö Èúäõ ÃóÈöí ÓóáóãóÉó ÝóÅöäøóåõ ÝóÑøóÞó Èóíúäó ÇáäøóÍúæöíøö
æóÇáúÚóÇãøöíøö¡ ÝóÅöäøó ÇáäøóÍúæöíøó áöæõÞõæÝöåö Úóáóì ãóÚóÇäöí
ÇáúÃóáúÝóÇÙö íõÝóÑøöÞõ Èóíúäó Þóæúáöåö: ÒóäóÃúÊö Ýöí ÇáúÌóÈóáö
ÝóíóÚúáóãõ Ãóäøóåõ ÇáÊøóÑóÞøöí Ýöíåö¡ æóÈóíúäó Þóæúáöåö: ÒóäóíúÊö Ýöí
ÇáúÌóÈóáö ÝóíóÚúáóãõ Ãóäøóåõ ÅöÊúíóÇäõ ÇáúÝóÇÍöÔóÉö Ýöíåö¡
æóÇáúÚóÇãøöíøõ áóÇ íõÝóÑøöÞõ ÈóíúäóåõãóÇ¡ ÝóßóÇäó ãöäó ÇáúÚóÇãøöíøö
ÞóÐúÝðÇ áöÌóåúáöåö ÈöÇáúÝóÑúÞö ÈóíúäóåõãóÇ æóáóãú íóßõäú ãöäó
ÇáäøóÍúæöíøö ÞóÐúÝðÇ áöÚöáúãöåö ÈöÇáúÝóÑúÞö ÈóíúäóåõãóÇ.
ßóãóÇ ÅöÐóÇ ÞóÇáó áöÒóæúÌóÊöåö: ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ Åöäú ÏóÎóáúÊö ÇáÏøóÇÑó¡
íõÝóÑøóÞõ Ýöí ÍóÞøö ÇáäøóÍúæöíøö Èóíúäó ßóÓúÑò Åöä æóÝóÊúÍöåóÇ¡ ÝóÅöäú
ÝóÊóÍóåóÇ ÝóÞóÇáó: ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ Ãóäú ÏóÎóáúÊö ÇáÏøóÇÑó ßóÇäó ÎóÈóÑðÇ¡
æóÇáØøóáóÇÞõ æóÇÞöÚñº áöÃóäøó ÊóÞúÏöíÑóåõ: ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ áöÃóäøóßö
ÏóÎóáúÊö ÇáÏøóÇÑó¡ æóÅöäú ßóÓóÑóåóÇ ÝóÞóÇáó: ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ Åöäú
ÏóÎóáóÊö ÇáÏøóÇÑó¡ ßóÇäóÊú ÔóÑúØðÇ¡ áóÇ ÊõØóáøóÞõ ÍóÊøóì ÊóÏúÎõáó
ÇáÏøóÇÑóº áöÃóäøó ÊóÞúÏöíÑóåõ: ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ ÅöÐóÇ ÏóÎóáúÊö ÇáÏøóÇÑó.
(11/108)
æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóßõæäõ
ÞóÐúÝðÇ ÅöÐóÇ áóãú ÊóÑó Ãóäøó ÇáúÃóÍúßóÇãó ÊõÚúÊóÈóÑõ ÈöÍóÞöíÞóÉö
ÇááøóÝúÙö Ïæä ãÌÇÒå Ýí ÇáúÚóÇáöãö æóÇáúÌóÇåöáö ÅöÐóÇ ÊóÌóÑøóÏó Úóäú
äöíøóÉò æóÅöÑóÇÏóÉò¡ ßóÕóÑöíÍö ÇáØøóáóÇÞö æóßöäóÇíóÊöåö æóÍóÞöíÞóÉõ
Þóæúáöåö: ÒóäóÃúÊö Ýöí ÇáúÌóÈóáö¡ åõæó ÇáÕøõÚõæÏõ Åöáóíúåö æóÇáÊøóÑóÞøöí
Ýöíåö¡ íõÞóÇáõ ÒóäóÃó íóÒúäóÃõ æóÒóäúæðÇ ÅöÐú ÕóÚóÏó Ýöíåö¡ æóÒóäóì
íóÒúäöí ÒöäðÇ¡ ÅöÐ ÝóÌóÑó¡ íõãóÏøõ æóíõÞúÕóÑõ¡ æóÇáúÞóÕúÑõ ÃóßúËóÑõ.
æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí ÍóÞöíÞóÉö ÇááøöÓóÇäö æóÚõÑúÝö
ÇáöÇÓúÊöÚúãóÇáö ãóÔúåõæÑå¡ Íõßöíó Ãóäøó ÇãúÑóÃóÉð ãöäó ÇáúÚóÑóÈö ßóÇäóÊú
ÊõÑóÞøöÕõ ÇÈúäðÇ æóåöíó ÊóÞõæáõ:
(ÃóÔúÈöåú ÃóÈóÇ Ãõãøößó Ãóæú ÃóÔúÈöåú Ìóãóáú ... æóáóÇ Êóßõæäóäøó
ßóåöáøóæúÝò æóßóáú)
(íõÕúÈöÍõ Ýöí ãóÖúÌóÚöåö ÞóÏö ÇäúÌóÏóáú ... æóÇÑúÞó Åöáóì ÇáúÎóíúÑóÇÊö
ÒóäóÃú Ýöí ÇáúÌóÈóá)
ÞóæúáõåóÇ: " ÃóÔúÈöåú ÃóÈóÇ Ãõãøößó " íóÚúäöí ÃóÈóÇåóÇ ÇáøóÐöí åõæó
ÌóÏøõåõ áöÃõãøöåö.
æóÃóÔúÈöåú Ìóãóáú åõæó äóÌöíÈñ ãöäú Þóæúãöåö¡ æóáóÚóáøóåõ ÃóÈõæåõ¡
æóãóÚúäóÇåõ ÃóÔúÈöåú åóÐóÇ Ãóæú åóÐóÇ¡ æóáóÇ Êóßõæäõäøó ßóåöáøóæúÝò.
ÇáúåöáøóæúÝõ: ÇáÑøóÌõáõ ÇáúÌóÇÝöí ÇáúÚóÙöíãõ.
æÇáæßá: ÇáÖÚíÝ¡ ãÚäÇå áóÇ Êóßõæäõäøó ÑóÌõáðÇ ËóÞöíáó ÇáúÌöÓúãö
ãõÓúÊóÑúÎöíðÇ.
íõÕúÈöÍõ Ýöí ãóÖúÌóÚöåö ÞóÏö ÇäúÌóÏóáó¡ íóÚúäöí æóÞóÚó Úóáóì ÇáúÃóÑúÖö¡
áöÃóäøó ÇáúÃóÑúÖó ÊõÓóãøóì ÇáúÌöÏóÇáóÉó.
æóÇÑúÞó Åöáóì ÇáúÎóíúÑóÇÊö ãóÚúäóÇåõ æóÇÕúÚóÏú ÅöáóíúåóÇ. ÒóäøóÃú Ýöí
ÇáúÌóÈóáö: Ãóíú ßóÕõÚõæÏößó Ýöíåö æóãóÚúäóÇåõ Åäøóßó ÊóÚúáõæ ÈöÕõÚõæÏößó
Åöáóì ÇáúÎóíúÑóÇÊö ßóãóÇ ÊóÚúáõæ ÈöÕõÚõæÏößó Ýöí ÇáúÌóÈóáö. æóåóÐóÇ
áöÓóÇäõ ãóäú ÞóÏú ÝõØöÑó Úóáóì ÇáúÚóÑóÈöíøóÉö æóáóãú íóÊóßóáøóÝúåóÇ
ÝóßóÇäóÊú ÃóáúÝóÇÙõåõ ÍóÞöíÞóÉð Ýöí ãóÚóÇäöíåóÇ. Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú
íóÚúÏöáó ÈöÒóäóÃó Ýöí ÇáúÌóÈóáö Úóäú ÍóÞöíÞóÊöåö æóáóÇ Ãóäú íõÚóáøöÞó
ÇáúÍõßúãó Ýöíåö ÈöãóÌóÇÒöåö¡ æóáöÃóäøó ÒóäóÃúÊö Ýöí ÇáúÌóÈóáö áóæú ßóÇäó
ÍóÞöíÞóÉð Ýöí ÇáÕøõÚõæÏö æóÍóÞöíÞóÉð Ýöí ÇáúÝóÇÍöÔóÉö áóßóÇäó ãóÇ ÞõÑöäó
Èöåö ãöäú ÐößúÑö ÇáúÌóÈóáö íóÕúÑöÝõåõ Úóäú ÍóÞöíÞóÉö ÇáúÝõÌõæÑö
ÇáÕøõÚõæÏöº áöÃóäøó ÇáúÞóÑóÇÆöäó ÊóÕúÑöÝõ ÍóÞóÇÆöÞó ÇáúÃóáúÝóÇÙö
ÇáúãõØúáóÞóÉö Åöáóì ÍóÞóÇÆöÞö ÞóÑóÇÆöäöåóÇ.
ÃóáóÇ ÊóÑóÇåõ áóæú ÞóÇáó áóåóÇ: ÃóäúÊö ØóÇáöÞñ ãöäú æöËóÇÞò áóãú íóÞóÚú
Èöåö ÇáØøóáóÇÞõ¡ æóÅöäú ßóÇäó íóÞóÚõ ÈöãõÌóÑøóÏö Þóæúáöåö: ÃóäúÊö
ØóÇáöÞñ¡ áöÃóäøó ÇáúÞóÑöíäóÉó ÈöÞóæúáöåö: ãöäú æöËóÇÞò ÞóÏú ÕóÑóÝóÊúåõ
Úóäú ÍóÞöíÞóÊöåö Åöáóì ãóÌóÇÒöåö¡ æóßóÐóáößó Þóæúáõåõ ÒóäóÃúÊö Ýöí
ÇáúÌóÈóáö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ áóæú ÞóÇáó áóåóÇ: ÒóäóÃúÊö æóáóãú íõÞöáú Ýöí
ÇáúÌóÈóáö áóãú íóßõäú Úóáóì ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÇáúÃóæøóáö ÞóÐúÝðÇ¡ æóßóÇäó
Úóáóì ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÇáËøóÇäöí ÞóÐúÝðÇ¡ ÝóÕóÇÑó Úóáóì æóÌúåóíúäö
æóÝöíãóÇ ÃóæúÖóÍúäóÇåõ ãöäú åóÐóíúäö ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáóíúäö ÇäúÝöÕóÇáñ
ÚóãøóÇ ÊóÞóÏøóãó ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ Èöåö ÅöÐóÇ ÇÓÊæÖÍ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóáóæú ÞóÇáó áöÇãúÑóÃóÊöåö ÒóäóíúÊö æóÃóäúÊö ÕóÛöíÑóÉñ
Ãóæú ÞóÇáó æóÃóäúÊö äóÕúÑóÇäöíøóÉñ
(11/109)
Ãóæú ÃóãóÉñ æóÞóÏú ßóÇäóÊú äóÕúÑóÇäöíøóÉð
Ãóæú ÃóãóÉð æóÞóÇáó ãõÓúÊóßúÑóåóÉð Ãóæú Òóäí Èößö ÕóÈöíøñ áóÇ íõÌóÇãöÚõ
ãöËúáõåõ áóãú íóßõäú Úóáóíúåö ÍóÏøñ æóíõÚóÒøóÑõ áöáúÃóÐóì ÅöáøóÇ Ãóäú
íóáúÊóÚöäó ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÌóãóÚó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ åóÇ åõäóÇ Èóíúäó ÎóãúÓö
ãóÓóÇÆöáó áöÇÊøöÝóÇÞö ÃóÍúßóÇãöåóÇ ãóÚó ÇÎúÊöáóÇÝö ÃóÞúÓóÇãöåóÇ¡
æóäóÍúäõ äõÝúÑöÏõ ßõáøó ãóÓúÃóáóÉò ãöäúåóÇ áöÊóæúÖöíÍö ÃóÞúÓóÇãöåóÇ
æóÃóÍúßóÇãöåóÇ:
ÝóÇáúãóÓúÃóáóÉõ ÇáúÃõæáóì: ÅöÐóÇ ÞóÇáó áóåóÇ: ÒóäóíúÊö æóÃóäúÊö
ÕóÛöíÑóÉñ¡ ÝóíõÓúÃóáõ ÚóãøóÇ ÃóÑóÇÏó ãöäú ÍóÇáö ÕöÛóÑöåóÇ ÝóÅöäøóåõ áóÇ
íÎáæ ãä ÃÍÏ ÍÇáíä:
ÃÍÏåãÇ: Ãóäú Êóßõæäó ØöÝúáóÉð áóÇ íõÌóÇãóÚõ ãöËúáõåóÇ ßóÇÈúäóÉö ÓóäóÉò
Ãóæú ÓóäóÊóíúäö ÝóåóÐóÇ íóÓúÊóÍöíáõ ÕöÏúÞõåõ æóíóÊóÍóÞøóÞõ ßóÐöÈõåõ
ÝóáóÇ íóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ áöÃóäøó ÇáúÞóÐúÝó ãóÇ ÇÍúÊóãóáó ÇáÕøöÏúÞó
æóÇáúßóÐöÈó¡ æóíõÚóÒøóÑõ áöáúÝõÍúÔö æóÇáúÎóäóÇ ÊóÚúÒöíÑó ÇáúÃóÐóì áóÇ
ÊóÚúÒöíÑó ÇáúÞóÐúÝö¡ æóáóÇ íõáóÇÚöäõ ãöäú åÐÇ ÇáÊÚÒíÑ áÎÑæÌå Úä Íßã
ÇáÞÐÝ.
æÇáÍÇáÉ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú Êóßõæäó ãõÔúÊóÏøóÉð íõÌóÇãóÚõ ãöËúáõåóÇ
ßóÇÈúäóÉö ÓóÈúÚò Ãóæú ËóãóÇäò¡ ÝóåóÐóÇ ÞóÐúÝñ áöÇÍúÊöãóÇáöåö ÇáÕøöÏúÞó
æóÇáúßóÐöÈó áóßöäú áóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåö áöÚóÏóãö ßóãóÇáöåóÇ¡ æóÅöäøóåóÇ
áóæú ÒóäóÊú áóãú ÊõÍóÏøó Ýóáóãú íóÌöÈö ÇáúÍóÏøõ Úóáóì ÞóÇÐöÝöåóÇ
æóáóßöäú íõÚóÒøóÑõ ÊóÚúÒöíÑó ÇáúÞóÐúÝö áößóæúäöåö ÞóÇÐöÝðÇ æóáóåõ Ãóäú
íõáóÇÚöäó ãöäúåõ ÝóíóÓúÞõØõ Úóäúåõ.
æóÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó ÊóÚúÒöíÑö ÇáúÃóÐóì æóÊóÚúÒöíÑö ÇáúÞóÐúÝö ãöäú
æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÊóÚúÒöíÑó ÇáúÃóÐóì ãóæúÞõæÝñ Úóáóì ãõØóÇáóÈóÉö
ÇáúÅöãóÇãö ÏõæäóåóÇ æóÊóÚúÒöíÑó ÇáúÞóÐúÝö ãóæúÞõæÝñ Úóáóì ãõØóÇáóÈóÊöåóÇ
Ïõæäó ÇáúÅöãóÇãö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ íõáóÇÚöäõ Ýöí ÊóÚúÒöíÑö ÇáúÞóÐúÝö æóáóÇ íõáóÇÚöäõ
Ýöí ÊóÚúÒöíÑö ÇáúÃóÐóì.
(ÝóÕúáñ)
ÇáúãóÓúÃóáóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ Ãóäú íóÞõæáó áóåóÇ: ÒäíÊ æÃäÊ äÕÑÇäíÉ Ãæ
íåæÏíÉ ÝáåÇ ËáÇËÉ ÃÍæÇá:
ÃÍÏåÇ: Ãä íÚáã ÃäåÇ ßÇäÊ äÕÑÇäíÉ.
æÇáËÇäí: Ãä íÚáã ÃäåÇ áã ÊÒá ãÓáãÉ. æÇáËÇáË: Ãóäú íóÌúåóáó ÍóÇáóåóÇ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÍóÇáõ ÇáúÃõæáóì æóåõæó Ãóäú íóÚúáóãó ÃóäøóåóÇ ßóÇäóÊú
äóÕúÑóÇäöíøóÉð ÝóáóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåö ÈöÞóÐúÝöåóÇ Ýöí ÍóÇáö
ÇáäøóÕúÑóÇäöíøóÉö áöÚóÏóãö ßóãóÇáöåóÇ æóíõÚóÒøóÑõ ÊóÚúÒöíÑó ÇáúÞóÐúÝöº
áöÃóäøóåõ ÞóÇÐöÝñ æóáóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäúåõ¡ Ýóáóæö ÇÎúÊóáóÝóÇ
ÝóÞóÇáóÊú: ÃóÑóÏúÊó ÞóÐúÝöí ÈóÚúÏó ÅöÓúáóÇãöí ÝóÚóáóíúßó ÇáúÍóÏøõ¡
æóÞóÇáó: Èóáú ÃóÑóÏúÊõ ÞóÐúÝóßö ÞóÈúáó ÅöÓúáóÇãößö ÝóáóÇ ÍóÏøó Úóáóíøó¡
ÝóÇáøóÐöí ÞóÇáóåõ ÃóÈõæ ÇáúÞóÇÓöãö ÇáÏøóÇÑóßöíøõ¡ æóÃóÈõæ ÍóÇãöÏò
ÇáúÅöÓúÝóÑóÇíöíäöíøõ: Åäøó ÇáúÞóæúáó ÞóæúáõåóÇ ãóÚó íóãöíäöåóÇ¡
æóÚóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ ÅöáøóÇ Ãóäú íõáóÇÚöäó.
(11/110)
áöÃóäøó Þóæúáóåõ: ÒóäóíúÊö íóÞúÊóÖöí
ÇáúÞóÐúÝó Ýöí ÇáúÍóÇáö¡ æóÞóæúáóåõ: æóÃóäúÊö äóÕúÑóÇäöíøóÉñ íóÞúÊóÖöí
ÇáúÅöÎúÈóÇÑó Úóäú ÊóÞóÏøõãö ÍóÇáöåóÇ¡ ÝóÕóÇÑó ÇáÙøóÇåöÑõ ãóÚóåóÇ¡
æóÇáøóÐöí ÃóÑóÇåõ Ãóäøó ÇáúÞóæúáó Þóæúáõåõ ãóÚó íóãöíäöåö æóáóÇ ÍóÏøó
Úóáóíúåö áöÃóäøóåõ áóãøóÇ æóÕóáó Þóæúáóåõ: ÒóäóíúÊö¡ ÈöÞóæúáöåö æóÃóäúÊö
äóÕúÑóÇäöíøóÉñ ßóÇäó ÃóÙúåóÑõ ÇÍúÊöãóÇáóíúåö ÅöÖóÇÝóÉó ÇáÒøöäóÇ Åöáóì
ÇáäøóÕúÑóÇäöíøóÉö áöíóßõæäó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÊóÚóáøóÞó ÈöÇáóÂÎóÑö¡ æóáóæö
ÇÓúÊóæóì ÇáöÇÍúÊöãóÇáóÇäö áóæóÌóÈó Ãóäú ÊõÏúÑóÃó ÇáúÍõÏõæÏõ
ÈöÇáÔøõÈõåóÇÊö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: æóåõæó Ãóäú íóÚúáóãó ÃóäøóåóÇ áóãú
ÊóÒóáú ãõÓúáöãóÉð ÝóÞóÏú ÕóÇÑó ÞóÇÐöÝðÇ áóåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ¡ æóÑóÇãöíðÇ
áóåóÇ ÈöÇáúßõÝúÑö¡ ÝóÚóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ Ýöí ÞóÐúÝöåóÇ ÅöáøóÇ Ãóäú
íõáóÇÚöäó æóÚóáóíúåö ÇáÊøóÚúÒöíÑõ Ýöí ÑóãúíöåóÇ ÈöÇáäøóÕúÑóÇäöíøóÉö
áöÃóÌúáö ÇáúÃóÐóì.
æóÃóãøóÇ ÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇáöËóÉõ: æóåõæó Ãóäú íóÌúåóáó ÍóÇáóåóÇ¡ Ýóáóãú
íóÚúáóãú åóáú ßóÇäóÊú äóÕúÑóÇäöíøóÉð Ãóãú áóÇ¿ ÝóÅöäøóåóÇ ÊõÓúÃóáõ
ÝóÅöäö ÇÚúÊóÑóÝóÊú ÈöÊóÞóÏøõãö ÇáäøóÕúÑóÇäöíøóÉö ßóÇäó Úóáóì ãóÇ ãóÖóì
ÅöÐóÇ Úõáöãó äóÕúÑóÇäöíøóÊõåóÇ æóÅöäú áóãú ÊóÚúÊóÑöÝú
ÈöÇáäøóÕúÑóÇäöíøóÉö æóÃóäúßóÑóÊúåóÇ¡ ÝóÝöíåö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÞóæúáó Þóæúáõåõ ãóÚó íóãöíäöåö æóíõÚóÒøóÑõ æóáóÇ
ÍóÏøó Úóáóíúåöº áöÃóäøó ÏóÇÑó ÇáÅÓáÇã ÊÌãÚ ÇáÝÑíÞíä¡ æÌäÈ ÇáãÄãä Íãì¡
æÇáÍÏæÏ ÊõÏúÑóÃõ ÈöÇáÔøõÈõåóÇÊö¡ æóáóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó Ýöí åóÐóÇ
ÇáÊøóÚúÒöíÑö áöÃóäøóåõ ÊóÚúÒöíÑõ ÞóÐúÝò.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÞóæúáó ÞóæúáõåóÇ ãóÚó íóãöíäöåóÇ
ÃóäøóåóÇ áóãú ÊóÒóáú ãõÓúáöãóÉð æóíõÍóÏøõ áóåóÇ ÅöáøóÇ Ãóäú íóáúÊóÚúäóº
áöÃóäøó ÇáÙøóÇåöÑó ãöäú ÏóÇÑö ÇáúÅöÓúáóÇãö ÅöÓúáóÇãõ ÃóåúáöåóÇ¡ ÝóÌóÑóì
Íõßúãõ ÇáúÅöÓúáóÇãö Úóáóíúåöãú ßóãóÇ íóÌúÑöí Íõßúãõ ÇáúÅöÓúáóÇãö Úóáóì
ÇááøóÞöíØö ÅöÐóÇ ÌõåöáóÊú ÍóÇáõåõ.
(ÝóÕúáñ)
æóÇáúãóÓúÃóáóÉõ ÇáËøóÇáöËóÉõ: ÅöÐóÇ ÞóÇáó áóåóÇ: ÒóäóíúÊö æóÃóäúÊö
ÃóãóÉñ¡ ÝáåÇ ÃÑÈÚÉ ÃÍæÇá:
ÃÍÏåÇ: Ãóäú íóÚúáóãó ÃóäøóåóÇ ÃóãóÉñ Ýöí ÇáúÍóÇáö ÝóíõÚóÒøóÑõ
áöÞóÐúÝöåóÇ æóáóÇ íõÍóÏøõ áöäóÞúÕöåóÇ Úóäú ÍóÇáö ÇáúßóãóÇáö æóíõáóÇÚöäõ
ãöäú åóÐóÇ ÇáÊøóÚúÒöíÑöº áöÃóäøóåõ ÊóÚúÒöíÑõ ÞóÐúÝò.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú íóÚúáóãó ÃóäøóåóÇ ÍõÑøóÉñ Ýöí ÇáúÍóÇáö
æóÃóãóÉñ ãöäú ÞóÈúáõ ÝóíõÚóÒøóÑõ ÊóÚúÒöíÑó ÞóÐúÝò æóáóÇ íõÍóÏøõ¡ ÝóÅöäö
ÇÎúÊõáöÝó Ýöí ÇáúÞóÐúÝö ÝóÞóÇáóÊú: ÃóÑóÏúÊó Èöåö ÞóÐúÝöí ÈóÚúÏó
ÇáúÍõÑøöíøóÉö æóÞóÇáó: ÃóÑóÏúÊõ Èöåö ÞóÐúÝóßö ÞóÈúáóåóÇ¡ ÝóÚóáóì Þóæúáö
ÃóÈöí ÇáúÞóÇÓöãö ÇáÏøóÇÑóßöíøö¡ æóÃóÈöí ÍóÇãöÏò ÇáúÅöÓúÝóÑóÇíöíäöíøö:
ÇáúÞóæúáõ ÞóæúáõåóÇ ãóÚó íóãöíäöåóÇ æóíõÍóÏøõ áóåóÇ æóÚóáóì ãóÇ ÃóÑóÇåõ
æóÃóÕóÍøõ ÇáúÞóæúáóíúäö: Ãóäøó ÇáúÞóæúáó Þóæúáõåõ ãóÚó íóãöíäöåö
æóíõÚóÒøóÑõ æáÇ íÍÏ.
æÇáÍÇá ÇáËÇáËÉ: Ãä Úáã ÃóäøóåóÇ áóãú ÊóÒóáú ÍõÑøóÉð¡ ÝóíõÍóÏøõ
áöÞóÐúÝöåóÇ æóáóÇ íõÚóÒøóÑõ áöÑóãúíöåóÇ ÈöÇáÑøöÞøö¡ æóÅöäú ÚõÒøöÑó
áöÑóãúíöåóÇ ÈöÇáúßõÝúÑöº áöÃóäøó ÇáúßõÝúÑó ÇÚúÊöÞóÇÏñ íõãúßöäõ ÍõÏõæËõåõ
ÈóÚúÏó ÇáúÅöÓúáóÇãö.
ÝóÕóÇÑó Ýöí ÇáÑøóãúíö Èöåö ãóÚóÑøóÉñ¡ æóÇáÑøöÞøõ áóÇ íõãúßöäõ ÍõÏõæËõåõ
ÈóÚúÏó ÇáúÍõÑøöíøóÉö Ýöí ãõÓúáöãò¡ Ýóáóãú íóßõäú Ýöí ÇáÑøóãúíö Èöåö
ãóÚóÑøóÉñ ÝóÇÝúÊóÑóÞóÇ Ýöí ÇáÊøóÚúÒöíÑö áöÇÝúÊöÑóÇÞöåöãóÇ Ýöí
ÇáúãóÚóÑøóÉö.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáÑøóÇÈöÚóÉõ: Ãóäú íóÌúåóáó ÍóÇáóåóÇ Ýöí ÊóÞóÏøõãö ÇáÑøöÞøö
ãóÚó ÊóÍóÞøõÞö ÍõÑøöíøóÊöåóÇ Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÝóÝöíåö ÚöäúÏó
ÇÎúÊöáóÇÝöåöãóÇ ÞóæúáóÇäö:
(11/111)
5
- ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÞóæúáó Þóæúáõåõ ãóÚó íóãöíäöåö ÃóäøóåóÇ ßóÇäóÊú
ÃóãóÉð æóíõÚóÒøóÑõ áóåóÇ ÊóÚúÒöíÑó ÇáúÞóÐúÝö æóáóÇ íõÍóÏøõ¡ áöÃóäøó
ÏóÇÑó ÇáúÅöÓúáóÇãö ÊóÌúãóÚõ ÇáúÃóÍúÑóÇÑó æóÇáúãóãóÇáöíßó. æóÇáúÍõÏõæÏõ
ÊõÏúÑóÃõ ÈöÇáÔøõÈõåóÇÊö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Åäøó ÇáúÞóæúáó ÞóæúáõåóÇ ãóÚó íóãöíäöåóÇ ÃóäøóåóÇ
áóãú ÊóÒóáú ÍõÑøóÉð¡ æóíõÍóÏøõ áóåóÇ ÅöáøóÇ Ãóäú íóáúÊóÚöäó¡ áöÃóäøó
ÇáúÃóÕúáó Ýöí ÇáäøóÇÓö ÇáúÍõÑøöíøóÉõ¡ æóÇáÑøöÞøõ ØóÇÑöÆñ¡ ÝóßóÇäó
ÇáÙøóÇåöÑõ ãóÚóåóÇ¡ æóáóæú ßóÇäó áöæóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÈóíøöäóÉñ Úõãöáó
Úóáóì ÇáúÞóæúáóíúäö ãóÚðÇ.
(ÝóÕúáñ)
æóÇáúãóÓúÃóáóÉõ ÇáÑøóÇÈöÚóÉõ: Ãóäú íóÞõæáó áóåóÇ: ÒóäóíúÊö æóÃóäúÊö
ãõÓúÊóßúÑóåóÉñ Úóáóì ÇáÒøöäóÇ¡ ÝóåóÐóÇ áóíúÓó ÈöÞóÇÐöÝò áöÃóäøóåõ ãóÇ
äóÓóÈóåóÇ Åöáóì ãóÇ íõÚöÑøõåóÇ. Ýóáóãú íóÌöÈú Úóáóíúåö ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö
æóáóÇ ÊóÚúÒöíÑõåõ¡ æóÝöí ÊóÚúÒöíÑöåö áöáúÃóÐóì æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íõÚóÒøóÑõ áöÇäúÊöÝóÇÁö ãóÚóÑøóÉö ÇáÒøöäóÇ.
æóÇáËøóÇäöí: íõÚóÒøóÑõ áöáúÃóÐóì¡ áöÃóäøó Ýöíåö ÃóÐðì ÈöãóÇ ÃóÖóÇÝó
ÅöáóíúåóÇ ãöäó ÇÎúÊöáóÇØö ÇáäøóÓóÈö¡ æóåóßóÐóÇ áóæú ÞóÇáó áóåóÇ:
æõØöÆúÊö ÈöÔõÈúåóÉò áóãú íóßõäú ÞóÇÐöÝðÇ¡ æóÝöí ÊóÚúÒöíÑöåö áöáúÃóÐóì
æóÌúåóÇäö.
(ÝóÕúáñ)
æóÇáúãóÓúÃóáóÉõ ÇáúÎóÇãöÓóÉõ: ÅöÐóÇ ÞóÇáó áåÇ ÒäÇ Èößö ÕóÈöíøñ áóÇ
íõÌóÇãöÚõ ãöËúáõåõ ÝóåóÐóÇ áóíúÓó ÈöÞóÇÐöÝò áöÇÓúÊöÍóÇáóÊöåö æóíõÚóÒøóÑõ
áöáúÃóÐóì æóáóÇ íóáúÊóÚöäõ ÝóåóÐóÇ ÊóÝúÕöíáõ ãóÇ ÌóãóÚóåõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ
ãöäó ÇáúãóÓóÇÆöáö ÇáúÎóãúÓö¡ æóÞóæúáõåõ ÝöíåóÇ æóíõÚóÒøóÑõ áöáúÃóÐóì
ÅöáøóÇ Ãóäú íóáúÊóÚöäó ÅöÔóÇÑóÉñ Åöáóì ÃóÐóì ÇáúÞóÐúÝö Ïõæäó ÃóÐóì
ÇáúÝõÍúÔö æóÇáúÎóäóÇ¡ æóÚóÈøóÑó Úóäú ÊóÚúÒöíÑö ÇáúÞóÐúÝö ÈöÊóÚúÒöíÑö
ÇáúÃóÐóìº áöÃóäøó ÇáúÞóÐúÝó ÃóÐðì¡ æóÝöíãóÇ ÔóÑóÍúäóÇåõ ãöäó
ÇáÊøóÝúÕöíáö ÒóæóÇáõ ãóÇ ÃõÔúßöáó ãöäú ÅöØúáóÇÞöåö.
(ãóÓúÃóáóÉñ)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí: " æóáóæú ÞóÇáó ÒóäóíúÊö ÞóÈúáó Ãóäú ÃóÊóÒóæøóÌóßö ÍõÏøó
æóáóÇ áöÚóÇäó áöÃóäøöí ÃóäúÙõÑõ Åöáóì íóæúãö Êóßóáøóãó Èöåö æóíóæúãö
ÊóæóÞøõÚöåö ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøó ãóäú ÞóÐóÝó ÒóæúÌóÊóåõ
ÈöÒöäðÇ ßóÇäó ãöäúåóÇ ÞóÈúáó Ãóäú íóÊóÒóæøóÌóåóÇ Ãóäøóåõ íõÍóÏøõ æóáóÇ
íõáóÇÚöäõ ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöæóÞúÊö ÇáÒøöäóÇ.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó íõáóÇÚöäõ ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöæóÞúÊö ÇáúÞóÐúÝö
æóÊóÞóÏøóãó ãöäó ÇáúÍöÌóÇÌö Úóáóíúåö ãóÇ ÃóÛúäóì¡ ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóåóáøóÇ
áóÇÚóäó ãöäó ÇáúÞóÐúÝö ÈöÇáÒøöäóÇ ÇáúãõÊóÞóÏøöãö ÞóÈúáó äößóÇÍöåö¿
áöÃóäøóåóÇ ÞóÏú ÊóÍúÈóáõ ãöäúåõ ÝóíóáúÍóÞõåõ ÇáúæóáóÏõ ÝóÕóÇÑóÊö
ÇáÖøóÑõæÑóÉõ ÏóÇÚöíóÉð Åöáóì ÞóÐúÝöåóÇ æóáöÚóÇäöåö áöíóäúÊóÝöíó Úóäúåõ
äóÓóÈõ ÇáÒøöäóÇ¡ Þöíáó: ÞóÏú ßóÇäó íõãúßöäõ ÅöØúáóÇÞõ ÇáúÞóÐúÝö ãöäú
ÛóíúÑö ÅöÖóÇÝóÉò Åöáóì ÒóãóÇäò ãõÚóíøóäò ÝóíóÌõæÒõ áóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó
æóÚóáóì Ãóäøóåõ áóæú áóÇÚóäó ãöäú åÐÇ ÇáÞÐÝ áíÓÊ ÍóÇãöáðÇ áóãú íóäúÊóÝö
Úóäúåõ äóÓóÈõ æóáóÏò ÊóÖóÚõåõ ÈóÚúÏó áöÚóÇäöåö¡ ÝóÅöäú æóáóÏóÊú¡ ÈóÚúÏó
åóÐóÇ ÇáúÞóÐúÝö æóáóÏðÇ äóÙóÑó ÒóãóÇäó æöáóÇÏóÊöåö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó
áöÃóÞóáøó ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ãöäú æóÞúÊö äößóÇÍöåö Ýóåõæó ãóäúÝöíøñ
Úóäúåõ ÈöÛóíúÑö áöÚóÇäò áöÚöáúãöäóÇ ÈöÊóÞóÏøõãö ÚõáõæÞöåö Úóáóì
äößóÇÍöåö¡ æóÅöäú æóáóÏóÊúåõ ÈóÚúÏó äößóÇÍöåö áöÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò
ÝóÕóÇÚöÏðÇ Ýóåõæó áóÇÍöÞñ Èöåö ÈöÍõßúãö ÇáúÝöÑóÇÔö æóÇÎúÊóáóÝó
ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ ÍöíäóÆöÐò¡ åóáú áóåõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó áöäóÝúíöåö ÈöÐóÇßó
ÇáúÞóÐúÝö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö ÇáøóÐöí äõÓöÈó ÇáÒøöäóÇ Ýöíåö Åöáóì ãóÇ ÞóÈúáó
äößóÇÍöåö Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
(11/112)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí
ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö: Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó Èöåö
ÅöáøóÇ Ãóäú íóÓúÊóÃúäöÝó ÞóÐúÝðÇ ãõØúáóÞðÇ¡ áöÃóäøóåõ ßóÇäó Ýöí
ÇáúÞóÐúÝö ÇáúÃóæøóáö Ýöí Íõßúãö ÇáúÃóÌóÇäöÈö ÈöãóäúÚöåö ãöäó
ÇáöÇáúÊöÚóÇäö Ýöíåö¡ ÝóÕóÇÑó ßóãóÇ áóæú ÞóÐóÝóåóÇ Ëõãøó ÊóÒóæøóÌóåóÇ
áóãú íóßõäú áóåõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó ãöäúåõ ÓóæóÇÁñ æóÖóÚóÊö ÇáúæóáóÏó Ãóæú
áóãú ÊóÖóÚú¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ Åöäú áóãú íõÍóÏøöÏú ÞóÐúÝðÇ ãõØúáóÞðÇ¡ ÍõÏøó
áöáúÞóÐúÝö¡ ÇáúÃóæøóáö æóáóÍöÞó Èöåö ÇáúæóáóÏõ æóáóãú íóßõäú áóåõ Ãóäú
íóäúÝöíóåõ æóÅöäú ÌóÏøóÏó ÞóÐúÝðÇ ãõØúáóÞðÇ¡ ÍõÏøó áöáúÞóÐúÝö ÇáúÃóæøóáö
æóáóÇÚóäó ÈöÇáúÞóÐúÝö ÇáËøóÇäöí áöäóÝúíö ÇáúæóáóÏö æóáóãú íóÓúÞõØú ÍóÏøõ
ÇáúÞóÐúÝö ÇáúÃóæøóáö ÈöÇááøöÚóÇäö Ýöí ÇáúÞóÐúÝö ÇáËøóÇäöí
áöÇÎúÊöáóÇÝöåöãóÇ Ýöí ÇáúÍõßúãö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí Úóáöíøö Èúäö ÃÈí åÑíÑÉ
íóÌõæÒõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó ãöäúåõ ÅöÐóÇ æóáóÏóÊú æóáóãú íóÌõÒú Ãóäú
íóáúÊóÚöäó áóæú áóãú ÊóáöÏú áóÃóäøó ÇáÖøóÑõæÑóÉó ÊóÏúÚõæåõ Åöáóì
ÇáöÇáúÊöÚóÇäö ãóÚó ÇáúæöáóÇÏóÉö æóáóÇ ÊóÏúÚõæåõ ãöÚö ÚóÏóãöåóǺ æóáöÃóäú
íóÕúÏõÞó Ýöí ÅöÖóÇÝóÉö ÇáúÞóÐúÝö Åöáóì ãóÇ ÞóÈúáó äößóÇÍöåö Ãóæúáóì ãöäú
Ãóäú íóÓúÊóÃúäöÝó ÞóÐúÝðÇ ãõØúáóÞðÇ íóÊóÌóæøóÒõ Ýöí ÅöÑúÓóÇáöåö ÝóÚóáóì
åóÐóÇ ÅöÐóÇ ÇáúÊóÚóäó ãõÞúÊóÕöÑðÇ Úóáóì ÇáúÞóÐúÝö ÇáúÃóæøóáö ÃóÌúÒóÇåõ
æóÇäúÊóÝóì Èöåö ÇáúæóáóÏõ¡ æóÓóÞóØó Èöåö ÇáÍÏ¡ æáæ ÌÏ ÈóÚúÏó ÇáúÞóÐúÝö
ÇáúÃóæøóáö ÞóÐúÝðÇ ËóÇäöíðÇ äõÙöÑó Ýöíåö¡ ÝóÅöäú ÃóÖóÇÝóåõ Åöáóì ÒóãóÇäö
äößóÇÍöåö Ýóåõæó ÛóíúÑõ ÇáÒøöäóÇ ÇáúÃóæøóáö ÝóÚóáóì åóÐóÇ íõáóÇÚöäõ ãöäó
ÇáúÞóÐúÝö ÇáËøóÇäöí æóíóäúÝöí Èöåö ÇáúæóáóÏó æóáóÇ íóÓúÞõØõ Èöåö ÍóÏøõ
ÇáúÞóÐúÝö ÇáúÃóæøóáö áöÊóãóíøõÒöåö Úóäú äóÝúíö ÇáúæóáóÏö ÝóÕóÇÑó
ßóæõÌõæÈöåö ãóÚó ÚóÏóãö ÇáúæóáóÏö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ÞóÐóÝóåóÇ Ëõãøó ÊóÒóæøóÌóåóÇ Ëõãøó
ÞóÐóÝóåóÇ æóáóÇÚóäóåóÇ æóØóáóÈóÊúåõ ÈöÍóÏøö ÇáúÞóÐúÝö ÞóÈúáó ÇáäøößóÇÍö
ÍõÏøó áóåóÇ æóáóæú áóãú íóáúÊóÚöäú ÍóÊøóì ÍóÏøóåõ ÇáúÅöãóÇãõ ÈöÇáúÞóÐúÝö
ÇáúÃóæøóáö Ëóãøó ØóáóÈóÊúåõ ÈöÇáúÞóÐúÝö ÈóÚúÏó ÇáäøößóÇÍö áóÇÚóäó
áöÃóäøó Íõßúãóåõ ÞóÇÐöÝðÇ ÛóíúÑó ÒóæúÌóÊöåö æóÍõßúãóåõ ÞóÇÐöÝðÇ
ÒóæúÌóÊóåõ ÇáúÍóÏøõ Ãóæö ÇááøöÚóÇäõ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐöåö ãóÓúÃóáóÉõ ÞóÓøóãó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ
ÃóÍúæóÇáóåóÇ ËóáóÇËóÉó ÃóÞúÓóÇãò æóáóåóÇ ãõÞóÏøöãóÉñ íóÌöÈõ Ãóäú
íóÈúÏóÃó ÈöåóÇ áöíóßõæäó ÌóæóÇÈõ åóÐöåö ÇáúÃóÞúÓóÇãö ãóÍúãõæáðÇ
ÚóáóíúåóÇ¡ æóãõÞóÏøöãóÊõåóÇ ãõÕóæøóÑóÉñ Ýöí ÑóÌõáò ÞóÐóÝó ÃóÌúäóÈöíøóÉð
Ëõãøó ÞóÐóÝóåóÇ ËóÇäöíóÉð æóåöíó ÃóÌúäóÈöíøóÉñ¡ ÝóáóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõ
ÇáúÞóÐúÝö ÇáËøóÇäöí ãöäú ÃóÍóÏö ÃóãúÑóíúäö: ÅöãøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÞóÈúáó
ÍóÏøö ÇáúÞóÐúÝö ÇáúÃóæøóáö Ãóæú ÈóÚúÏóåõ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÞóÐúÝõ
ÇáËøóÇäöí ÈóÚúÏó Ãóäú ÍõÏøó ãöäó ÇáúÞóÐúÝö ÇáúÃóæøóáö Ýóåõæó Úóáóì
ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóÞúÐöÝóåóÇ ËóÇäöíóÉð ÈöÇáÒøöäóÇ ÇáúÃóæøóáö ÝóáóíúÓó
Úóáóíúåö Ýöí ÇáúÞóÐúÝö ÇáËøóÇäöí ÍóÏøñº áöÃóäøóåõãóÇ ÞóÐúÝñ ÈöÒöäðÇ
æóÇÍöÏò¡ æóÞóÏú ÍõÏøó Ýöíåö Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÚóÇÏó ÇáúÍóÏøõ Ýöíåöº
áÃä áÇ íóÌúÊóãöÚó Ýöí ÇáúÞóÐúÝö ÈöÇáÒøöäóÇ ÇáúæóÇÍöÏö ÍóÏøóÇäö ßóãóÇ áóÇ
íóÌõæÒõ Ãóäú íóÌúÊóãöÚó Ýöí ÝöÚúáö ÇáÒøöäóÇ ÇáúæóÇÍöÏö ÍóÏøóÇäö¡
æóáóßöäú íõÚóÒøóÑõ Ýöí ÅöÚóÇÏóÉö ÇáúÞóÐúÝö ÇáËøóÇäöí áöÃóÌúáö ÇáúÃóÐóì.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÞúÐöÝóåóÇ ËóÇäöíóÉð ÈöÒöäðÇ ËóÇäò ÛóíúÑö
ÇáÒøöäóÇ ÇáúÃóæøóáö ÝóíóÌöÈõ Úóáóíúåö ÍóÏøñ ËóÇäò ÈóÚúÏö ÇáúÍóÏøö
ÇáúÃóæøóáö áöÃóäøóåõ ÞóÐúÝñ ÈöÒöäóÇÆóíúäö¡ ÝóÅöÐóÇ ÍõÏøó áöÃóÍóÏöåöãóÇ
æóÌóÈó Ãóäú íÍÏ ááÂÎÑ ßãÇ áæ ÒäÇ
(11/113)
5 - ÝÍÏ¡ Ëã ÒäÇ ËóÇäöíóÉð íõÍóÏøõ ÍóÏøðÇ
ËóÇäöíðÇ¡ ÝóåóÐóÇ Íõßúãõ ÇáúÞóÐúÝö ÇáËøóÇäöí ÅöÐóÇ ßóÇäó ÈóÚúÏó ÍóÏøö
ÇáúÞóÐúÝö ÇáúÃóæøóáö¡ æóÃóãøóÇ Åöäú ßóÇäó ÞóÈúáó ÇáúÞóÐúÝö ÇáúÃóæøóáö¡
Ýóåõæó ÃóíúÖðÇ Úóáóì ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó ÇáúÞóÐúÝõ ÇáËøóÇäöí ÈöÇáÒøöäóÇ ÇáúÃóæøóáö¡
ÝóáóÇ íóáúÒóãõåõ Ýöí ÇáúÞóÐúÝóíúäö ÅöáøóÇ ÍóÏøñ æóÇÍöÏñ áöÃóäøóåõãóÇ
ÈöÒöäóÇÁò æóÇÍöÏòº ßóãóÇ áóæú ßóÑøóÑó áóÝúÙó ÇáúÞóÐúÝö áöæóÞúÊöåö
ÝóÞóÇáó: ÒóäóíúÊö¡ ÒóäóíúÊö¡ áóãú íóßõäú Úóáóíúåö ÅöáøóÇ ÍóÏøñ æóÇÍöÏñ.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó ÇáúÞóÐúÝõ ÇáËøóÇäöí ÈöÒöäóÇÁò ËóÇäò
ÛóíúÑö ÇáÒøöäóÇ ÇáúÃóæøóáö ßóÃóäøóåõ ÞóÇáó Ýöí ÇáÞÐÝ ÇáÃæá ÒäÇ Èößö
ÒóíúÏñ¡ Ëõãøó ÞóÇáó Ýöí ÇáúÞóÐúÝö ÇáËøóÇäöí: ÒäÇ Èößö ÚóãúÑñæ ÝóÝöíåöãóÇ
ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö¡ æóäóÕøó Úóáóíúåö Ýöí
ÇáúÞóÏöíãö¡ Ãóäøóåõ áóíúÓó Úóáóíúåö ÝöíåöãóÇ ÅöáøóÇ ÍóÏøñ æóÇÍöÏñ
æóíóÏúÎõáõ ÃóÍóÏõ ÇáúÞóÐúÝóíúäö Ýöí ÇáúÂÎóÑö áöÃóäøó ÝöÚúáó ÇáÒøöäóÇ
ÃóÛúáóÙõ ãöäó ÇáúÞóÐúÝö Èöåö¡ æóÞóÏú ËóÈóÊó Ãóäøóåõ áóæú Òóäóì Ýóáóãú
íõÍóÏøó ÍóÊøóì Òóäóì ÍõÏøó áóåõãóÇ ÍóÏøðÇ æóÇÍöÏðÇ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó ãõÎúÑøóÌñ ãöäú Ïóáöíáö ßóáóÇãöåö Ýöí
ÇáúÞóÏöíãö áöÃóäøóåõ ÞóÇáó: Úóáóíúåö áóåõãóÇ ÍóÏøñ æóÇÍöÏñ¡ æóáóæú Þöíáó
Úóáóíúåö ÍóÏøóÇäö ßóÇäó ãóÐúåóÈðÇ ÝóÎóÑøóÌóåõ ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ ÞóæúáðÇ
ËóÇäöíðÇ Ýí ÇáÞÏíã Ëã Åä áåÐíä ÇáÞÐÝíä ÍÏÇä¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáÒøöäóÇÆóíúäö¡
áöÃóäøó ÍóÏøó ÇáÒøöäóì ãöäú ÍõÞõæÞö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÇáúãóÍúÖóÉö¡
ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóÊóÏóÇÎóáó æóÍóÏøó ÇáúÞóÐúÝö ãöäú ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó
Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íÊÏÇÎá.
(ãÓÃáÉ)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊóÊú åóÐöåö ÇáúãõÞóÏøöãóÉõ: ÝóÕõæÑóÉõ ãóÓúÃóáóÉö ÇáúßöÊóÇÈö
Ýöí ÑóÌõáò ÞóÐóÝó ÃóÌúäóÈöíøóÉð Ëõãøó ÊóÒóæøóÌóåóÇ Ëõãøó ÞóÐóÝóåóÇ
ËóÇäöíóÉð ÈóÚúÏó ÇáÊøóÒúæöíÌö¡ æóÝöí ÇáúãõÞóÏøöãóÉö ßóÇäó ÇáúÞóÐúÝóÇäö
ãöäú ÛóíúÑö ÊóÒúæöíÌò¡ ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó áóãú íóÎúáõ ÍóÇáõ
ÇáúÞóÐúÝö ÇáúÃóæøóáö ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÞóÏú ÍõÏøó áóåõ ÞóÈúáó ÇáúÞóÐúÝö
ÇáËøóÇäöí¡ Ãóæú áóãú íõÍóÏøó¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÞóÏú ÍõÏøó áóåõ¡ æóÞóÏú
ÞóÐóÝóåóÇ ËóÇäöíóÉð Ýöí ÇáÊøóÒúæöíÌö ÈóÚúÏó Ãóäú ÍõÏøó áöáúÃóæøóáö
ÞóÈúáó ÇáÊøóÒúæöíÌö¡ ÝóÇáúÞóÐúÝõ ÇáËøóÇäöí Úóáóì ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó ÈöÇáÒøöäóì ÇáúÃóæøóáö¡ ÝóáóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåö
Ýöí ÇáúÞóÐúÝö ÇáËøóÇäöí¡ áöÃóäøóåõ ÍõÏøó áóåõ Ýöí ÇáúÃóæøóáö áóßöäú
íõÚóÒøóÑõ áöáúÃóÐóì æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó ÈöÇáúÞóÐúÝö ÇáËøóÇäöíº
áöÃóäøóåõ ÈöÒöäóÇÁò ÞóÈúáó äößóÇÍöåö.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó ÇáúÞóÐúÝõ ÈöÒöäóÇÁò ËóÇäò ÈóÚúÏö
ÇáÒøóæúÌöíøóÉö ÝóÚóáóíúåö ÍóÏøñ ËóÇäò. æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó ãöäúåõ
áöÃóäøó ÇáúÞóÐúÝó ÇáúÃóæøóáó ÊóÞóÖøóì Íõßúãõåõ ÞóÈúáó ÇáÒøóæúÌöíøóÉö¡
æóÞóÏú ÞóÐóÝó ãõÈúÊóÏöÃð ÈóÚúÏó ÇáÒøóæúÌöíøóÉö ÝóÇäúÝóÑóÏó ÈöÍõßúãöåö
ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÞóÐúÝõ ÇáËøóÇäöí ÞóÈúáó ÍóÏøöåö ãöäó ÇáúÞóÐúÝö
ÇáúÃóæøóáö¡ Ýóåõæó Úóáóì ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó ÈöÇáÒøöäóÇ ÇáÃæá¡ ÝáíÓ Úáíå ÝíåÇ ÅáÇ ÍÏÇð
æÇÍÏÇð¡ áöÃóäøóåõ ÞóÐúÝñ ÈöÒöäóÇÁò æóÇÍöÏò¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó
ãöäúåõº áöÃóäøóåõ Úóäú ÒöäðÇ ÞóÈúáó ÇáÒøóæúÌöíøóÉö¡ ÅöáøóÇ Ãóäú íóßõæäó
æóáóÏñ¡ ÝóÝöí ÌóæóÇÒö áöÚóÇäöåö æóÌúåóÇäö Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ:
(11/114)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí
ÅöÓúÍóÇÞó áóÇ íóáúÊóÚöäõ ãöäúåõ ãóÚó ÇáúæóáóÏö ßóãóÇ áóÇ íóáúÊóÚöäõ
ãöäúåõ ãóÚó ÚóÏóãöåö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ íõÍóÏøõ áöáúÞóÐúÝóíúäö ÍóÏøðÇ
æóÇÍöÏðÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí Úóáöíøö Èúäö ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó
Ãóäøóåõ íóÌõæÒõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó ãöäúåõ ãóÚó æõÌõæÏö ÇáúæóáóÏö¡ æóÅöäú
áóãú íóáúÊóÚöäó ãöäúåõ ãóÚó ÚóÏóãöåö áöáÖøóÑõæÑóÉö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ áóÇ
íóÓúÞõØõ Úóäúåõ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö ÇáúÃóæøóáö æóíõÌúãóÚõ Úóáóíúåö Èóíúäó
ÇáúÍóÏøö æóÇááøöÚóÇäö áöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó áóÇ íõÓúÞöØõ ÍóÏøó ÞóÐúÝò
ÞóÈúáó ÇáÒøóæúÌöíøóÉö.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó ÇáúÞóÐúÝõ ÇáËøóÇäöí ÈöÒöäóÇÁò ËóÇäò
ÈóÚúÏó ÇáÒøóæúÌöíøóÉö¡ ÝóíóÕöíÑõ ÞóÇÐöÝðÇ áóåóÇ ÈöÒöäóÇÆóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÞóÈúáó ÇáÒøóæúÌöíøóÉö íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó æóáóÇ íõÓúÞöØõ
ÇááøöÚóÇäó.
æóÇáËøóÇäöí: Ýöí ÇáÒøóæúÌöíøóÉö íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó æóíõÓúÞöØõ ÇááøöÚóÇäó¡
ÝóáóãøóÇ ÇÎúÊóáóÝó Íõßúãõ ÇáúÞóÐúÝóíúäö æóÌóÈó Ãóäú íõÌúãóÚó Úóáóíúåö
Èóíúäó ÇáúÍóÏøóíúäö¡ æóÎóÇáóÝó ãöäú åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÞóÐúÝóíö
ÇáúÃóÌúäóÈöíøö¡ ÍóíúËõ áóãú íóÌöÈú Úóáóíúåö ÝöíåöãóÇ ÅöáøóÇ ÍóÏøñ
æóÇÍöÏñ Ýöí ÃóÍóÏö ÇáúÞóæúáóíúäöº áöÃóäøó ÞóÐúÝóíö ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö
ãõÊøóÝöÞóÇ ÇáúÍõßúãö ÝóÊóÏóÇÎóáóÇ¡ æóÞóÐúÝóÇ ÇáÒøóæúÌöíøóÉö ãõÎúÊóáöÝóÇ
ÇáúÍõßúãö Ýóáóãú íóÊóÏóÇÎóáóÇ.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøõ: æóÅöÐóÇ ÌõãöÚó Èóíúäó åóÐóíúäö
ÇáúÍóÏøóíúäö áöÇÎúÊöáóÇÝö ÍõßúãöåöãóÇ æóÅöäú ÊóÌóÇäóÓóÇ æóÌóÈó ÅöÐóÇ
Òóäóì æóåõæó ÈößúÑñ Ýóáóãú íÍÏ ÍÊì Òäì ÈÚÏ ÅÍÕÇÆå Ãóäú íõÍóÏøó ÍóÏøóíúäö
áöÇÎúÊöáóÇÝö ÍõßúãöåöãóÇ æóÅöäú ÊóÌóÇäóÓóǺ áöÃóäøó ÇáúÍóÏøó ÇáúÃóæøóáó
ÌóáúÏñ¡ æóÇáËøóÇäöíó ÑóÌúãñ¡ ÝóíõÌúáóÏõ æíÑÌã¡ æåÐÇ ÛáØ áÃä ÍÏ ÇáÒäì
ãöäú ÍõÞõæÞö Çááøóåö ÚóÒøó æóÌóáøó¡ ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóÏúÎõáó ÃóÎóÝøõåõãóÇ
Ýöí ÃóÛúáóÙöåöãóÇ ÚöäúÏó ÇáÊøóÌóÇäõÓö ßóãóÇ íóÏúÎõáõ ÇáúÍóÏóËõ Ýöí
ÇáúÌóäóÇÈóÉö¡ æóáóãú íóÌõÒú ãöËúáõ Ðóáößó Ýöí ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ãóäøó Úóáóíúåö Ýöí åóÐóíúäö ÇáúÞóÐúÝóíúäö ÍóÏøóíúäö
íõáóÇÚöäõ Ýöí ÇáËøóÇäöí ãöäúåõãóÇ æóáóÇ íõáóÇÚöäõ Ýöí ÇáúÃóæøóáö áóãú
íóÎúáõ ÍóÇáõåóÇ ÚöäúÏó ÇáúãõØóÇáóÈóÉö [ãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóÍúæóÇáò
ÐóßóÑóåóÇ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú ÊõÞóÏøöãó ÇáúãõØóÇáóÈóÉó ÈöÇáúÞóÐúÝö ÇáúÃóæøóáö¡
ÝóíõÍóÏøõ áóåóÇ Ýöí æóÞúÊöåö¡ ÝóÅöÐóÇ ØÇáÈÊå] ÈÚÏå ÈÇáÞÐÝ ÇáËÇäí äÙÑ ÝÅä
ÞÏãÊ ÇáãØÇáÈÉ ÈÇáÞÐÝ ÇáÃæá ÝÅä áÇÚä ãäå ÇáúÊóÚóäó áöæóÞúÊöåö æóÅöäú áóãú
íõáóÇÚöäú ÍõÏøó áöáËøóÇäöí ÈóÚúÏó Ãóäú íóÈúÑóÃó ÌöáúÏõåõ ãöäó
ÇáúÃóæøóáö¡ áöÆóáøóÇ íõæóÇáóì Úóáóíúåö Èóíúäó ÍóÏøóíúäö.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú ÊõÞóÏøöãó ÇáúãõØóÇáóÈóÉó ÈöÇáúÞóÐúÝö
ÇáËøóÇäöí¡ ÝóÅöäö ÇáúÊóÚóäó ãöäúåõ ÍõÏøó ÈóÚúÏóåõ áöáúÞóÐúÝö ÇáúÃóæøóáö
ÅöÐóÇ ØóÇáóÈóÊúåõ Èöåö¡ æóÅöäú áóãú íóáúÊóÚöäú ÍõÏøó áóåõ¡ æóæóÞóÝó
ÍóÏøõåõ áöáúÃóæøóáö ÍóÊøóì íóÈúÑóÃó ÌöáúÏõåõ æóáóÇ íóßõæäõ áöÚóÇäõåõ
ßóÇáúÈóíøöäóÉö Ýöí ÓõÞõæØö ÇáúÞóÐúÝö ÇáúÃóæøóáö.
æóÅöäú ßóÇäó ßóÇáúÈóíøöäóÉö Ýöí ÓõÞõæØö ÞóÐúÝò ãöäú ÈóÚúÏöåöº áöÃóäøó
ãóÇ ÞóÈúáó ÇááøöÚóÇäö ãõÓúÊóÞöÑøñ æóãóÇ ÈóÚúÏóåõ ÛóíúÑõ ãõÓúÊóÞöÑøò.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ãóäú ÊóØúáõÈóåõãóÇ æóáóÇ ÊõÞóÏøöãó ÃóÍóÏóåõãóÇ¡
ÝóíõÞóÇáõ áóåóÇ: ÇáúÍóÞøõ Ýöí ÇáúÞóÐúÝö ÇáËøóÇäöí
(11/115)
ãõÔúÊóÑóßñ ÈóíúäóßõãóÇ áöÃóäøó áóåõ Ãóäú
íóáúÊóÚöäó ãöäúåõ¡ æóåõæó Ýöí ÇáúÃóæøóáö ÎóÇáöÕñ¡ æóáóÇ ÈõÏøó ãöäú
ÊÚííäå ÚäÏ ÇáÇÓÊíÝÇÁ¡ æÍÞß ÝíåãÇ ÃÞæì¡ æáÇ ÈÏ ãöäú ÊóÞúÏöíãö ÃóÍóÏöåöãóÇ
Úóáóì ÇáúÂÎóÑö æóÇáÑøõÌõæÚö ÝöíåöãóÇ Åöáóì ÎöíóÇÑößö áöÞõæøóÉö ÍóÞøößö
ÝöíåöãóÇ Úóáóì ÍóÞøö ÇáÒøóæúÌö¡ ÝóÃóíøõåõãóÇ ÞõÏøöãó Ýöí ÇáöÇÓúÊöíÝóÇÁö
ßóÇäó Úóáóì ãóÇ ãóÖóì¡ ÝóÅöäö ÇÎúÊóáóÝóÇ Ãóæú ØóÇáóÈó ÇáÒøóæúÌõ
ÊóÞúÏöíãó ÇáËøóÇäöí áöíóáúÊóÚöäó ãöäúåõ¡ æóØóáóÈóÊö ÇáÒøóæúÌóÉõ
ÊóÞúÏöíãó ÇáúÃóæøóáö áöíõÍóÏøó Ýöíåö ÝóíõÚúãóáõ Ýöíåö Úóáóì Þóæúáö
ÇáÒøóæúÌóÉö Ïõæäó ÇáÒøóæúÌö¡ áöÃóäøóåóÇ ØóÇáöÈóÉñ¡ æóÇáÒøóæúÌó
ãóØúáõæÈñ¡ Ýóáóæö ÇÓúÊóæúÝóì ãöäúåõ ÃóÍóÏó ÇáúÍóÏøóíúäö Ëõãøó ÇÎúÊóáóÝóÇ
Ýöíåö ÝóÞóÇáó ÇáÒøóæúÌõ: åõæó ÇáúÍóÏøõ ÇáúÃóæøóáõ æóáöí Ãóäú ÃóáúÊóÚöäó
ãöäó ÇáËøóÇäöí¡ æóÞóÇáóÊö ÇáÒøóæúÌóÉõ: Èóáú åõæó ÇáúÍóÏøõ ÇáËøóÇäöí
æóáóíúÓó áóßó Ãóäú ÊóáúÊóÚöäó ãöäó ÇáúÍóÏøö ÇáúÃóæøóáö¡ ÝóÇáúÞóæúáõ
Ýöíåö Þóæúáõ ÇáÒøóæúÌö ãóÚó íóãöíäöåö áöÃóäøóåõ Úóáóì ÍóÞøöåö ãöäó
ÇááøöÚóÇäö Ýóáóãú íõÞúÈóáú Þóæúáõ ÇáÒøóæúÌóÉö Ýöí ÅöÓúÞóÇØöåö.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÞóÐóÝó ÒóæúÌóåõ Ëõãøó ØóáøóÞóåóÇ ËóáóÇËðÇ¡ Ëõãøó
ÞóÐóÝóåóÇ ÈóÚúÏó ÇáØøóáóÇÞö ÈöÒöäóÇÁò ÂÎóÑó ÝóåóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉõ åöíó
ÚóßúÓõ ãóÓúÃóáóÉö ÇáúßöÊóÇÈö áöÃóäøó ÇáúÞóÐúÝó ÇáÃæá åÇ åäÇ Ýöí Íõßúãö
ÇáúÞóÐúÝö ÇáËøóÇäöí åõäóÇßó áöÃóäøóåõãóÇ Ýöí ÇáÒæÌíÉ¡ æÇáÞÐÝ ÇáËÇäí åÇ
åäÇ Ýöí Íõßúãö ÇáúÞóÐúÝö ÇáúÃóæøóáö åõäóÇßó áöÃóäøóåõãóÇ Ýöí
ÃóÌúäóÈöíøóÉò Ýóíóßõæäõ ÇáúÞóÐúÝõ ÝöíåöãóÇ æóÇÍöÏðÇ¡ ÝóÊóÚóáøóÞó Úóáóì
ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäó ÇáúÞóÐúÝóíúäö Íõßúãõåõ Úóáóì ãóÇ ÈóíøóäøóÇåõ ãöäú
ÊóÞúÓöíãò æóÌóæóÇÈò.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÞóÐóÝó ÒóæúÌóåõ æóÇáúÊóÚóäó ãöäúåóÇ Ëõãøó ÞóÐóÝóåóÇ
ÈóÚúÏó ÇááøöÚóÇäö ÈöÒöäóÇÁò ÂÎóÑó Ýóåõæó Úóáóì ËóáóÇËóÉö ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóäúÓöÈóåõ Åöáóì ãóÇ ÈóÚúÏó áöÚóÇäöåö¡ ÝóáóÇ ÍóÏøó
Úóáóíúåö Ýöíåö¡ áöÃóäøó ÍóÕóÇäóÊóåóÇ ãóÚóåõ ÞóÏö ÇÑúÊóÝóÚóÊú
ÈöáöÚóÇäöåö¡ ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ÍóÕóÇäóÊõåóÇ ÈóÇÞöíóÉð ãóÚó ÛóíúÑöåö¡
æóÌóÑóì áöÚóÇäõåõ Ýöí ÍóÞøöåö ãóÌúÑóì ÇáúÈóíøöäóÉö Ýöí ÍóÞøöåö æóÍóÞøö
ÛóíúÑöåö¡ ÝóÅöÐóÇ ÓóÞóØó ÇáúÍóÏøõ Úóäúåõ ÚõÒøöÑó áöáúÃóÐóì.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íäÓÈå Åáì ãÇ ÞÈá áÚÇäå æÞÈá ÒæÌÊíå ÝóíõÍóÏøõ
Ýöíåöº áöÃóäøóåóÇ ßóÇäóÊú ÃóÌúäóÈöíøóÉð ãöäúåõ¡ æóáóÇ íóÓúÞõØõ Ðóáößó
ÇáúÍóÏøõ ÈöãóÇ ÊóÌóÏøóÏó ãöäú áöÚóÇäöåö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóäúÓöÈóåõ Åöáóì ãóÇ ÈóÚúÏó äößóÇÍöåóÇ
æóÞóÈúáó áöÚóÇäöåóÇ¡ ÝóÝöíåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÍóÏøõ áóåóǺ áöÃóäøóåóÇ ÞóÈúáó ÇáúÊöÚóÇäöåö ãöäúåóÇ
ÈóÇÞöíóÉñ Úóáóì ÍóÕóÇäóÊöåóÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåö áóßöäú íõÚóÒøóÑõ ÊóÚúÒöíÑó
ÇáúÞóÐúÝöº áöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó ÅöÐóÇ äóÝóì ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ãöäó ÇáäøóÓóÈö
ÑóÝóÚó ãóÇ ÊóÞóÏøóãóåõ ãöäó ÇáúÍóÕóÇäóÉö æóáóÇ íóÌõæÒõ Úóáóì ßöáóÇ
ÇáúæóÌúåóíúäö Ãóäú íõÚöíÏó ÇááøöÚóÇäó áöÅöÓúÞóÇØö ÇáúÍóÏøö æóáóÇ
ÇáÊøóÚúÒöíÑö ÅöáøóÇ Ãóäú íóäúÝöíó Èöåö äóÓóÈðÇ áóãú íóäúÝöåö ÈöáöÚóÇäöåö
ÝóíóÌõæÒõ áöáÖøóÑõæÑóÉö Åöáóì äóÝúíöåö Ãóäú íóáúÊóÚöäó ËóÇäöíóÉð
áöäóÝúíöåö ÝóíóÊúÈóÚõåõ ÓõÞõæØõ ÇáúÍóÏøö æóÇáÊøóÚúÒöíÑö.
(ÝóÕúáñ)
æóÅöÐóÇ ÞóÐóÝó ÒóæúÌóÊóåõ ÈöÇáÒøöäóÇ æóáóãú íóáúÊóÚöäó ÍóÊøóì ÞóÐóÝóåóÇ
ÈöÒöäóÇÁò ÂÎóÑó ÝóÝöíåöãóÇ ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Úóáóíúåö ÝöíåöãóÇ ÍóÏøñ æóÇÍöÏñ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: ÍóÏøóÇäö¡ æóÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ ÊóæúÌöíåó
ÇáúÞóæúáóíúäö æóÊóÎúÑöíÌóåõãóÇ ÝóÅöäú áóÇÚóäó ãöäúåõãóÇ
(11/116)
ÇáúÊóÚóäó áöÚóÇäðÇ æóÇÍöÏðÇ íóÓúÞõØõ Èöåö
ÇáúÍóÏøóÇäö ãóÚðǺ áÃäå ÇááøöÚóÇäó íóãöíäñ ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóÓúÞõØó Èöåö
ÇáúÍóÏøóÇäö ÅöÐóÇ ßóÇäóÇ áöÔóÎúÕò æóÇÍöÏò ßóÇáúíóãöíäö Úóáóì ÍóÞøóíúäö
ãöäú ãóÇáò.
æóáóæú ÞóÐóÝó ÒóæúÌóÊóíúäö ÝóæóÌóÈó Úóáóíúåö ÍóÏøóÇäö ÇáúÊóÚóäó
ãöäúåõãóÇ áöÚóÇäóíúäö æóáóãú íóÌúãóÚú ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí áöÚóÇäò æóÇÍöÏò
áöÃóäøóåõãóÇ ÍóÞøóÇäö ÝóæóÌóÈó áöÔóÎúÕò ÝóÇÎúÊõÕøó ÅöÓúÞóÇØõ ßõáøö
æóÇÍöÏò ãöäó ÇáúÍóÞøóíúäö Èöíóãöíäò ßóÅöÓúÞóÇØö ÍóÞøóíú ãóÇáò
áöÔóÎúÕóíúäö áóÇ íóßõæäõ ÅöáøóÇ Èöíóãöíäóíúäö¡ æóÅöÐóÇ ÕóÍøó Ãóäøóåõ Ýöí
ÇáúÞóÐúÝóíúäö ãöäó ÇáÒøóæúÌóÉö ÇáúæóÇÍöÏóÉö íóáúÊóÚöäõ ÝöíåöãóÇ áöÚóÇäðÇ
æóÇÍöÏðÇ áóÒöãóåõ Ãóäú íóÐúßõÑó ÇáúÞóÐúÝóíúäöº áöÃóäøó ÕöÏúÞóåõ Ýöí
ÃóÍóÏöåöãóÇ áóÇ íõæÌöÈõ ÕöÏúÞóåõ Ýöí ÇáúÂÎóÑö Ýóáóãú íõÄúãóäú ÅöÐóÇ
ÐóßóÑó ÃóÍóÏóåõãóÇ Ýöí áöÚóÇäöåö Ãóäú íóßõæäó ÕóÇÏöÞðÇ Ýöíåö ßóÇÐöÈðÇ
Ýöí ÇáúÂÎóÑö ÝóßóÐóáößó áóÒöãóåõ Ãóäú íóÐúßõÑóåõãóÇ¡ ÝóÅöäú áóãú íóßõäú
ÞóÏú Óóãøóì ÝöíåöãóÇ ÒóÇäöíðÇ ÞóÇáó: ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö Åöäøóäöí áóãöäó
ÇáÕøóÇÏöÞöíäó ÝöíãóÇ [ÞóÐóÝúÊõåóÇ Èöåö ãöäó ÇáÒøöäóÇ ÇáúÃóæøóáö æóãöäó
ÇáÒøöäóÇ ÇáËøóÇäöí æóÅöäú ÓóãøóÇåõãóÇ ÞóÇáó: ÃóÔúåóÏõ ÈÇááå Åäí áãä
ÇáÕÇÏÞíä ÝíãÇ] ÑãíÊåÇ Èå ãöäó ÇáÒøöäóÇ ÈöÝõáóÇäò æóÝõáóÇäò¡ æóÅöäú
Óóãøóì ÃóÍóÏóåõãóÇ æóáóãú íõÓóãøö ÇáúÂÎóÑó¡ ÈóÏóÃó ÈöÐößúÑö ãóäú
ÓóãøóÇåõ Ëõãøó ÈöÇáúÂÎóÑö¡ ÓóæóÇÁñ Åöäú ÊóÞóÏøóãó Ãóæú ÊóÃóÎøóÑó
ÝóÞóÇáó: ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö Åöäøóäöí áöãöäó ÇáÕøóÇÏöÞöíäó ÝöíãóÇ
ÑóãóíúÊõåóÇ Èöåö ãöäó ÇáÒøöäóÇ ÈöÝõáóÇäò¡ æóÝöíãóÇ ÑóãóíúÊõåóÇ Èå ãä
ÇáÒäÇ ÇáÂÎÑ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ÞóÇáó áóåóÇ íóÇ ÒóÇäöíóÉõ ÝóÞóÇáóÊú
áóåõ Èá ÃäÊ ÒÇä áÇÚäåÇ æÌÏÊ áóåõ æóÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÇáäøóÇÓö áóÇ ÍóÏøó æóáóÇ
áöÚóÇäó ÝóÃóÈúØóáó ÇáúÍõßúãóíúäö ÌóãöíÚðÇ æóßóÇäóÊú ÍõÌøóÊõåõ Ãóäú ÞóÇáó
ÃóÓúÊóÞúÈöÍõ Ãóäú ÃõáóÇÚöäó ÈóíúäóåõãóÇ Ëõãøó ÃóÍõÏøóåóÇ æóãóÇ ÞóÈõÍó
ÝóÃóÞúÈóÍõ ãöäúåõ ÊóÚúØöíáõ Íõßúãö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÚóáóíúåöãóÇ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó ÅöÐóÇ ÞóÐóÝóåóÇ æóÞóÐóÝóÊúåõ
ÝóÞóÇáó áóåóÇ: íóÇ ÒóÇäöíóÉõ¡ ÝóÞóÇáóÊú: Èóáú ÃóäúÊó ÒóÇäò¡ æóÌóÈó Úóáóì
ßõáøò ãöäúåõãóÇ áöÕóÇÍöÈöåö ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö¡ ÝóíóÌöÈõ Úóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ
áóåóÇ ÈöÞóæúáöåö: íóÇ ÒóÇäöíóÉõ¡ æóíóÌöÈõ ÚóáóíúåóÇ ÇáúÍóÏøõ áóåõ
ÈöÞóæúáöåóÇ: Èóáú ÃóäúÊó¡ ÝóÅöäú áóãú íóáúÊóÚöäú ÍõÏøó áóåóÇ æóÍõÏøóÊú
áóåõ¡ æóÅöäö ÇáúÊóÚóäó æóÇáúÊóÚóäóÊú ÓóÞóØó Úóäúåõ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö
ÈöáöÚóÇäöåö¡ æóÓóÞóØó ÚóäúåóÇ ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ Ïõæäó ÍóÏøö ÇáúÞóÐúÝö.
ÝóÅöäö ÇáúÊóÚóäó æóáóãú ÊóáúÊóÚöäú åöíó ÓóÞóØó Úóäúåõ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö
ÈöáöÚóÇäöåö æóæóÌóÈó ÚóáóíúåóÇ ÍóÏøóÇäö¡ ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ æóÍóÏøõ ÇáÞÐÝ
æíÞÏã ÍÏ ÇáÞÏÝ Úóáóì ÍóÏøö ÇáÒøöäóÇ áöÊóÞóÏøõãö æõÌõæÈöåö¡ æóáöÃóäøóåõ
ãöäú ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó¡ ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ÈößúÑðÇ ÍóÏøóåóÇ ÇáúÌóáúÏó
áóÇ íõæóÇáöí ÚóáóíúåóÇ Èóíúäó ÇáúÍóÏøóíúäö æóÃõãúåöáóÊú ÈóíúäóåõãóÇ
áöíóÈúÑóÃó ÌöáúÏõåóÇ¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú ËóíøöÈðÇ ÍóÏøóåóÇ ÇáÑøóÌúãó
ÑõÌöãóÊú áöæóÞúÊöåóÇ¡ æóÅöäú áóãú íóáúÊóÚöäö ÇáÒøóæúÌõ ãöäúåóÇ¡ ÍÏ áåÇ
ÍÏ ÇáÞÐÝ¡ æÍÏÊ áåÇ ÍóÏøó ÇáúÞóÐúÝö¡ æóáóãú íóÊóÞóÇÕøóÇ ÇáúÍóÏøóíúäö
áöÃóäøó ÇáúÞóÐúÝó áóÇ íóÏúÎõáõåõ ÇáúÞöÕóÇÕõ¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÑóÌõáðÇ
áóæú ÞóÐóÝó ÑóÌõáðÇ áóãú íóßõäú áóåõ Ãóäú íóÞúÊóÕøó ãöäó ÇáúÞóÇÐöÝö
ÈöÃóäú íóÞúÐöÝóåõ ãöËúáó ÞóÐúÝöåö¡ ÝóÅöÐóÇ áóãú íóÊóÞóÇÕøóÇ ÇáúÞóÐúÝó¡
áóãú íóÊóÞóÇÕøóÇ ÍóÏøó ÇáúÞóÐúÝö¡ æóáóßöäú áóæú ÊóÈóÇÑóÂ æóÚóÝóì ßõáøõ
(11/117)
æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ Úóäú ÕóÇÍöÈöåö ÌóÇÒó
ÝóÓóÞóØó ÇáúÍóÏøóÇäö ÈöÚóÝúæöåöãóÇ áóÇ ÈöÞöÕóÇÕöåöãóÇ¡ ÝóåóÐóÇ ÔóÑúÍõ
ãóÐúåóÈöäóÇ Ýöí ÞóÐúÝöåö áóåóÇ æóÞóÐúÝöåóÇ áóåõ.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ ÅöÐóÇ ÞóÐóÝóåóÇ
ÝóÞóÐóÝóÊúåõ áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóáúÊóÚöäóÇ¡ æóÍõÏøóÊú áöÞóÐúÝöåö æóáóãú
íõÍóÏøó áöÞóÐúÝöåóÇ¡ ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÇÓúÊöÞúÈóÇÍö ÇáúÌóãúÚö Èóíúäó
ÇáúÍóÏøö æóÇááøöÚóÇäö¡ áöÃóäøó ãóäú ÍõÏøó áóãú íóáúÊóÚöäú¡ æóãóäö
ÇáúÊóÚóäó áóãú íõÍóÏøó¡ ÞóÇáõæÇ: æóáöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó ÍóÏøñ ÝóáóÇ
íõæóÇáóì Èóíúäó ÍóÏøóíúäö.
ÞóÇáõæÇ: æóáöÃóäøó ãöäú ÃóÕúáöäóÇ Ãóäøó ÇáúãóÍúÏõæÏó áóÇ íóáúÊóÚöäõ¡
æóåóÐöåö Ýöí áõÒõæãö ÇáúÍóÏøö áóåóÇ ßóÇáúãóÍúÏõæÏóÉö¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú
ÊóÓúÞõØó Èöåö ÇáÍÏæÏ.
æÏáíáäÇ Þæáå ÚÒ æÌá {æÇáÐí íóÑúãõæäó ÃóÒúæóÇÌóåõãú} [ÇáäæÑ: 6] ÝóßóÇäó
Úóáóì Úõãõæãöåö Ýöí ÌóæóÇÒö ÇááøöÚóÇäö áöÞóÐúÝöåö áöÃóäøóåõãóÇ ÞóÐúÝóÇäö
ÝóáóÇ íóÓúÞõØõ Íõßúãõ ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÇáúÂÎóÑö¡ ßóÊóÞóÇÐõÝö
ÇáúÃóÌúäóÈöíøóíúäö¡ æóáöÃóäøó ÇÎúÊöáóÇÝó Íõßúãö ÇáúÞóÐúÝóíúäö ÚöäúÏó
ÇäúÝöÑóÇÏöåöãóÇ áóÇ íõæÌöÈõ ÓõÞõæØó ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÇáóÂÎóÑö ÚöäúÏó
ÇÌúÊöãóÇÚöåöãóÇ ßóÊóÞóÇÐõÝö ÇáúÍõÑøö æóÇáúÚóÈúÏö æóáöÃóäøó ßõáøó æóÇÍöÏò
ãöäúåõãóÇ ÞóÏú ÕóÇÑó ÞóÇÐöÝðÇ æóãóÞúÐõæÝðÇ ÝóÕóÇÑóÊú ÍóÇáõåõãóÇ ÓóæóÇÁð
æóßóÇäóÇ ÈöÊóÛúáöíÙö ÇáöÇáúÊöÚóÇäö Ãóæúáóìº æóáöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó ÍóÞøõ
ÇáÒøóæúÌö ãóæúÖõæÚñ áöäóÝúíö ÇáäÓÈ ÇáÐí áÇ íäÝí ÈöÛóíúÑöåö Ýóáóæú ÓóÞóØó
ÍóÞøõåõ ãöäó ÇááøöÚóÇäö ÈöÞóÐúÝöåóÇ áå áãÇ Ããßä ÒæÌ Ãóäú íóäúÝöíó
äóÓóÈðÇ ÅöÐóÇ ÞóÐóÝó¡ æóáóÊóæóÕøóáóÊú ßõáøõ ÒóæúÌóÉò Åöáóì ÅöÈúØóÇáö
ÍóÞøö ÇáÒøóæúÌö ãöäó ÇááøöÚóÇäö æóäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö ÈöÞóÐúÝöåö
æóÃóáúÍóÞóÊú Èöåö ßõáøó æóáóÏò ãöäú ÒöäðÇ¡ æóãóÇ ÃóÏøóì Åöáóì åóÐóÇ
ÝóÇáÔøóÑúÚõ ãóÇäöÚñ ãöäúåõ ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇÓúÊöÞúÈóÇÍöåö
ÇáúÌóãúÚó Èóíúäó ÇááøöÚóÇäö æóÇáúÍóÏøö Ýóåõæó ãóÇ ÃóÌóÇÈó Èöåö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ Åöäøó ÃóÞúÈóÍó ãöäúåõ ÊóÚúØöíáõ
Íõßúãö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÚóäúåõãóÇ¡ Ëõãøó åóáøóÇ ÅöÐóÇ ÇÓúÊóÞúÈóÍó
ÇáúÌóãúÚó ÈóíúäóåõãóÇ ÃóËóÈóÊó Íõßúãó ÃóÛúáóÙöåöãóÇ æóåõæó ÇááøöÚóÇäõ¡
æóÃóÓúÞóØó Íõßúãó ÃóÎóÝøöåöãóÇ æóåõæó ÇáúÍóÏøõ ÝóßóÇäó ÃóÔúÈóåó
ÈöÇáÕøóæóÇÈö æóÅöäú áóãú íóßõäú Ýöí æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÕóæóÇÈñ¡
æóÇáúÌóãúÚõ ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí ÇÓúÊöÈúÞóÇÁö ÇáúÍóÞøóíúäö Ãóæúáóì ãöäú
ÅöÓúÞóÇØö ÃóÍóÏöåöãóÇ.
æóÞóæúáõåõãú: Åöäøó ÇááøöÚóÇäó ÍóÏøñ ÝóáóÇ íõæÇáóì Èóíúäó ÍóÏøóíúäö
ÝóÇáúÌóæóÇÈõ Úäå ãä æÌåíä:
ÃÍÏåãÇ: æåæ Þæáå Ýí ÇáÞÏíã íÌÈ ÈÞÐÝåÇ ÍÏ æÇÍϺ áÃä ßáãÉ ÇáÞÐÝ æÇÍÏÉ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóíúÓó íóãúÊóäöÚõ Ãóäú íõæóÇáöíó Úóáóíúåö ÍÏæÏ
ãõÊóÌóÇäöÓóÉð ßóÇáúÞóÇÐöÝö áöÌóãóÇÚóÉò¡ ãõÎúÊóáöÝóÉò ßóÇáúÞóÐúÝö
æóÇáÒøöäóÇ¡ æóÃóãøóÇ ÈöäóÇÄõåõãú Ðóáößó Úóáóì ÃóÕúáöåöãú Ýóåõãú
ãõÎóÇáöÝõæäó Úóäúåõ ÃóÕúáðÇ æóÝóÑúÚðÇ Ýóáóãú íóÓúáóãú áóåõãú Ïóáöíáñ.
(ãóÓúÃóáóÉñ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ÞóÐóÝóåóÇ æóÃóÌúäóÈöíøóÉð ÈößóáöãóÉò
áóÇÚóäó æóÍõÏøó áöáúÃóÌúäóÈöíøóÉö ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ æóÃóÕöáõ Ðóáößó ÞóÐúÝõ
ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÊóíúäö ÈößóáöãóÉò æóÇÍöÏóÉò¡ æóÝöíåö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúÞóÏöíãö íÌÈ ÈÞÐÝåÇ ÍóÏøñ æóÇÍöÏñº
áöÃóäøó ßóáöãóÉó ÇáúÞóÐúÝö æóÇÍöÏóÉñ.
(11/118)
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõåõ
Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö: íóÌöÈõ ÈöÞóÐúÝöåöãóÇ ÍóÏøóÇäö áöÃóäøóåõãóÇ ãóÞúÐõæÝóÇäö
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó åóÐóÇ æóÞóÐóÝó ÒóæúÌóÊóåõ æóÃóÌúäóÈöíøóÉð ÈößóáöãóÉò
æóÇÍöÏóÉò ÝóÍõßúãõ ÞóÐúÝöåöãóÇ ãõÎúÊóáöÝñ áöÃóäøó ÞóÐúÝó ÒóæúÌóÊöåö
íóÓúÞõØõ ÈöÇááøöÚóÇäö æóáóÇ íóÓúÞõØõ Èöåö ÞóÐúÝõ ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö¡
ÝóÅöÐóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó Ýáå ÍÇáÊÇä:
ÃÍÏåãÇ: Ãóäú íóáúÊóÚöäó æóáóÇ íóÓúÞõØõ Èöåö ÞóÐúÝõ ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö¡
ÝÅÐÇ ßÇä ßÐáß Ýáå ÍÇáÊÇä: ÃÍÏåãÇ: Ãóäú íóáúÊóÚöäó ãöäú ÒóæúÌóÊöåö
ÝóíóÓúÞõØõ Èöåö ÍóÏøõ ÞóÐúÝöåóÇ æóíõÍóÏøõ áöáúÃóÌúäóÈöíøóÉö¡ áöÃóäøó
ÇááøöÚóÇäó ßóÇáúÈóíøöäóÉö Ýöí ÍóÞøö ÇáÒøóæúÌóÉö Ïõæäó ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö.
ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉõ ÊóÈóÚñ áöÒóæúÌóÊöåö Ýöí ÇáúÞóÐúÝö¡
ÝóåóáøóÇ ÓóÞóØó ÈöÇááøöÚóÇäö ÍóÞøõåóÇ Ýöí ÇáúÞóÐúÝö ßóãóÇ áóæú ÞóÐóÝó
ÒóæúÌóÊóåõ ÈöÑóÌõáò ÓóãøóÇåõ ÝóÓóÞóØó ÍóÏøõåõãóÇ ÈöáöÚóÇäöåö æóáóæú
ßóÇäó ÃóÌúäóÈöíøðÇ áößóæúäöåö ÊóÈóÚðÇ.
Þöíáó: áöÃóäøó ÞóÐúÝóåõ áöáÑøóÌõáö ÈöÒóæúÌóÊöåö åõæó ÒöäóÇÁñ æóÇÍöÏñ¡
ÝóÅöÐóÇ ÃóËúÈóÊóåõ ÈöÇááøöÚóÇäö Ýöí ÍóÞøö ÒóæúÌóÊöåö ËóÈóÊó Ýöí ÍóÞøö
ÇáúÃóÌúäóÈöíøö¡ æóáóíúÓó ßóÐóáößó ÞóÐúÝõ ÒóæúÌóÊöåö ãóÚó
ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉöº áöÃóäøóåõ ÞóÐúÝñ ÈöÒöäóÇÆóíúäö Ýóáóãú íõæÌöÈú
ÅöËúÈóÇÊõ ÃóÍóÏöåöãóÇ ËõÈõæÊó ÇáúÂÎóÑö ÝóÇÝúÊóÑóÞóÇ.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú áóÇ íóáúÊóÚöäó ãóäú ÒóæúÌóÊöåö ÝóÞóÏö
ÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí ÞóÏúÑö ãóÇ íõÍóÏøõ áóåõãóÇ¡ Ýóãöäúåõãú ãóäú
ÎóÑøóÌóåõ Úóáóì Þóæúáóíúäö ßóãóÇ áóæú ÌóãóÚó Ýöí ÇáúÞóÐúÝö Èóíúäó
ÃóÌúäóÈöíøóíúäö ÃóÍóÏõåõãóÇ ÍóÏøñ æóÇÍöÏñ æóÇáËøóÇäöí ÍóÏøóÇäö.
æóÞóÇáó ÂÎóÑõæäó: Èóáú íõÍóÏøõ Èöåö áóåõãóÇ ÍóÏøóíúäö ÞóæúáðÇ æóÇÍöÏðÇ
ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÃóÌúäóÈöíøóíúäöº áöÃóäøó ÞóÐúÝóåõãóÇ ãõÊóÓóÇæöí
ÇáúÃóÍúßóÇãö æóÞóÐúÝó ÒóæúÌóÊöåö ãóÚó ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö ãõÎúÊóáöÝõ
ÇáúÃóÍúßóÇãö.
(ãóÓúÃóáóÉñ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóáóæú ÞóÐóÝó ÃóÑúÈóÚó äöÓúæóÉò áóåõ ÈößóáöãóÉò æóÇÍöÏóÉò
áóÇÚóäó ßõáøó æóÇÍöÏóÉò æóÅöäú ÊóÔóÇÍóÍúäó ÃóíøóÊõåõäøó ÊóÈúÏóÃõ
ÃóÞúÑóÚó Èóíúäóåõäó æóÃóíøóÊõåõäó ÈóÏóÃó ÇáúÅöãóÇãõ ÈöåóÇ ÑóÌóæúÊõ Ãóäú
áóÇ íóÃúËóãó áöÃóäøóåõ áóÇ íõãúßöäõåõ ÅöáøóÇ æÇÍÏÇð æÇÍÏÇð (ÞÇá ÇáãÒäí)
ÑÍãå Çááå ÞÇá Ýí ÇáÍÏæÏ æáæ ÞÐÝ ÌãÇÚÉ ßÇä áßá æÇÍÏ ÍÏ ÝßÐáß áæ áã íáÊÚä
ßÇä áßá ÇãÑÃÉ ÍÏ Ýí ÞíÇÓ Þæáå ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇÚúáóãú Ãóäøó ÞóÐúÝó ÇáúæóÇÍöÏö áöÌóãóÇÚóÉò
ÖóÑúÈóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íõÝúÑöÏó ÞóÐúÝóåõãú.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú íõÔúÑößó Èóíúäóåõãú ÝóÅöäú ÃóÝúÑóÏó ÞóÐúÝóåõãú
æóÞóÐóÝó ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãú ÈößóáöãóÉò ãõÝúÑóÏóÉò ÝóÞóÇáó: ÞóÏú
ÒóäóíúÊó íóÇ ÒóíúÏõ æóÒóäóíúÊó íóÇ ÚóãúÑõæ¡ æóÒóäóíúÊó íóÇ ÈóßúÑõ¡ ÝóáóÇ
íóÎúÊóáöÝõ ãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóÃóßúËóÑõ ÇáúÝõÞóåóÇÁö Ãóäøó Úóáóíúåö
áößõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãú ÍóÏøðÇ.
æóÞóÇáó ãÇáß íÍÏ áÌãíÚåã ÍÏÇð æÇÍÏÇðº áÃä ÇáÒäãÇ ÃóÛúáóÙõ ãöäó ÇáúÞóÐúÝö
ÝóáóãøóÇ ÊóÏóÇÎóáóÊú ÍõÏõæÏõ ÇáÒøöäóÇ ÝóÃóæúáóì Ãóäú ÊóÊóÏóÇÎóáó ÍõÏõæÏõ
ÇáúÞóÐúÝö¡ æóåóÐóÇ ÝóÇÓöÏñ áöÃóäøó ÍóÏøó ÇáúÞóÐúÝö ãöäú ÍõÞõæÞö
ÇáúÂÏóãöíøöíäó¡ æóÍõÞõæÞõ ÇáúÂÏóãöíøöíäó ÅöÐóÇ ÇÌúÊóãóÚóÊú áóãú
ÊóÊóÏóÇÎóáú ßóÇáúÞöÕóÇÕö æóÇáÏøõíõæäö áãÇ Ýí
(11/119)
ÊóÏóÇÎõáöåóÇ ãöäú ÅöÓúÞóÇØö ÍóÞøö
ÈóÚúÖöåöãú ÈöÈóÚúÖò¡ æóÎóÇáóÝóÊú ÍóÏøó ÇáÒøöäóÇ¡ æóÞóØúÚó ÇáÓøóÑöÞóÉö
áöÃóäøóåóÇ ãöäú ÍõÞõæÞö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì æóÍúÏóåõ ÝóÌóÇÒó Ãóäú
íóÊóÏóÇÎóáó ÈóÚúÖõåóÇ Ýöí ÈóÚúÖò ÅöÐóÇ ÊóÌóÇäóÓóÇ¡ áöÃóäøó ÊóÏóÇÎõáóåóÇ
ÛóíúÑõ ãõÓúÞöØò áöÍóÞøöåö ãöäú ÌóãöíÚöåóÇ.
æóÃóãøóÇ Åöäú ÔóÑóßó Èóíúäóåõãú Ýöí ÇáúÞóÐúÝö ÈößóáöãóÉò æóÇÍöÏóÉò¡
ÝóÞóÇáó áöÌóãóÇÚóÊöåöãú: ÒóäóíúÊõãú¡ Ãóæú ÞóÇáó áóåõãú íóÇ ÒõäóÇÉõ¡
ÝóÝöíåö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúÞóÏöíãö æóÈöåö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó
áóåõãú ÍóÏøñ æóÇÍöÏñ áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áöÃóäøó ßóáöãóÉó ÇáúÞóÐúÝö æóÇÍöÏóÉñ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó
ÇáúÍóÏøõ ÚóáóíúåóÇ æóÇÍöÏðÇ.
æóÇáËøóÇäöí: áöÃóäøó ÇáúãóÚóÑøóÉó ÈöåóÇ ÞóÏö ÇÑúÊóÝóÚóÊú ÈöÊóßúÐöíÈöåö
ÚóáóíúåóÇ ÈöÇáúÍóÏøö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóÑúÊóÝöÚó Íõßúãõ ÌóãöíÚöåóÇ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõåõ Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö Åöäøó Úóáóíúåö
áößõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ ÍóÏøðÇ ßóÇãöáðÇ áöËóáóÇËóÉö ãóÚóÇäò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäúåõãú ãóÞúÐõæÝñ¡ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íõÍóÏøó
áöÞóÐúÝöåö ßóãóÇ áóæú ÃóÝúÑóÏóåõ.
æóÇáËøóÇäöí: áöÃóäøó ÇáúÍõÞõæÞó ÅöÐóÇ áóãú ÊóÊóÏóÇÎóáú ÅöÐóÇ ÇäúÝóÑóÏóÊú
áóãú ÊóÊóÏóÇÎóáú ÅöÐóÇ ÇÌúÊóãóÚóÊú¡ ßóÇáúÞöÕóÇÕö æóÇáÏøõíõæäö¡ æóÅöÐóÇ
ÊóÏóÇÎóáóÊú ÅöÐóÇ ÇÌÊãÚÊ ÊÏÇÎáÊ ÅÐÇ ÇäÝÑÏÊ ßÇáÒäì æóÇáÓøóÑöÞóÉö.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøóåõ ßóãóÇ ßóÇäó áóæú ÃóÞóÇãó ÇáÈíäÉ Úáíåã ÈÇáÒäÇ ÍÏÇð
áößõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãú ÍóÏøðÇ æóÌóÈó ÅöÐú ÚóÏöãóåóÇ Ãóäú íõÍóÏøó
áößõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãúº áöÃóäøó ÍóÏøó ÇáúÞóÐúÝö Ýöí ÌöåóÊöåö Ýöí
ãõÞóÇÈóáóÉö ÍóÏøö ÇáÒøöäóÇ Ýöí ÌöåóÊöåöãú.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑó ãóÇ æóÕóÝúäóÇ æóÞóÐóÝó ÃóÑúÈóÚó ÒóæúÌóÇÊò ÈößóáöãóÉò
æóÇÍöÏóÉò¡ ÝóáóÇ íóÎúáõæ Ýöí ÞóÐúÝöåöäøó ãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóÍúæóÇáò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóãúÊóäöÚó ãöäú ãõáóÇÚóäóÊöåöãú¡ ÝóÝöíãóÇ íõÍóÏøõ
áóåõäøó ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó ÇáúÞóÏöíãõ íõÍóÏøõ áöÌóãóÇÚóÊöåöäøó ÍóÏøðÇ æóÇÍöÏðÇ
ÅöÐóÇ ÇÌúÊóãóÚúäó Úóáóì ÇáØøóáóÈö¡ ÝóÅöÐóÇ ØóáóÈóÊú æóÇÍöÏóÉñ ÝóÍõÏøó
áóåóÇ æóÇáúÈóÇÞöíóÇÊõ ãõÊóÃóÎøöÑóÇÊñ áöÛóíúÈóÉò Ëõãøó ÍóÖóÑúäó
ÝóØóÇáóÈúäó áóãú íõÍóÏøó ËóÇäöíóÉð áöÆóáøóÇ íõÖóÇÚóÝó Úóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ
ÈöÛóíúÈóÊöåöäøó¡ æóíóßõæäõ ÇáúÍóÏøõ ãõÓúÊóæúÝöíó ÍóÞøö ãóäú ÍóÖóÑó
æóÛóÇÈó¡ æóáóæú ÍóÖóÑúäó ÝóÚóÝóæúäó ÅöáøóÇ æóÇÍöÏóÉð ÍõÏøó áóåóÇ ÍóÏøðÇ
ßóÇãöáðÇ æóáóãú íóÊóÈóÚøóÖö ÇáúÍóÏøõ Ýöí ÍõÞõæÞöåöäøó.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó ÇáúÌóÏöíÏõ íõÍóÏøõ áößõáøö æóÇÍöÏóÉò
ÍóÏøðÇ ßóÇãöáðÇ ÅöÐóÇ ØóáóÈóÊú¡ ÝóÅöäö ÇÌúÊóãóÚúäó Úóáóì ÇáØøóáóÈö
æóÊóäóÇÒóÚúäó Ýöí ÇáÊøóÞúÏöíãö ÃõÞúÑöÚó Èóíúäóåõäøó æóÞõÏøöãó ÍóÞøõ ãóäú
ÞõÑöÚó ãöäúåõäøó.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú íõÌöíÈó Åöáóì ãõáóÇÚóäóÊöåöäøó¡ ÝóÚóáóíúåö
Ãóäú íõÝúÑöÏó ßõáøó æóÇÍöÏóÉò ãöäúåõäøó ÈöáöÚóÇäò ãõÝúÑóÏò ÓóæóÇÁñ Þöíáó
Åöäøóåõ íõÍóÏøõ áóåõäøó ÍóÏøðÇ æóÇÍöÏðÇ Ãóæú ÍõÏõæÏðÇ æóáóÇ íóÌúãóÚó
Èóíúäóåõäøó Ýöí áöÚóÇäò æóÇÍöÏò áÃãÑíä:
(11/120)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó áöáöÚóÇäö ßõáøö
æóÇÍöÏóÉò ÍõßúãðÇ Ýóáóãú íóÔúÊóÑößúäó Ýöíåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇááøöÚóÇäó íóãöíäñ æóÇáúÃóíúãóÇäõ áóÇ ÊóÊóÏóÇÎóáõ Ýöí
ÍõÞõæÞö ÇáúÌóãóÇÚóÉö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÓóÚöíÏò ÇáúÅöÕúØóÎúÑöíøõ: ÇÓúÊóÍúáóÝó ÅöÓúãóÇÚöíáõ Èúäõ
ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúÞóÇÖöí ÑóÌõáðÇ Ýöí ÍóÞøò áöÑóÌõáóíúäö íóãöíäðÇ æóÇÍöÏóÉð
ÝóÇÌúÊóãóÚó ÝõÞóåóÇÁõ ÒóãóÇäöäóÇ Úóáóì Ãóäøóåõ ÎóØóÃñ.
ÞóÇáó ÇáÏøóÇÑóßöíøõ: ÝóÓóÃóáúÊõ ÃóÈóÇ ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøó Úóäú
Ðóáößó ÝóÞóÇáó: Åöäú ßóÇäóÇ ÇÏøóÚóíóÇ Ðóáößó ÇáúÍóÞøó ãöäú ÌöåóÉò
æóÇÍöÏóÉò¡ ãöËúáó Ãóäú ÊóÏóÇÚóíóÇ ÏóÇÑðÇ æóÑöËóÇåóÇ Úóäú ÃóÈöíåöãóÇ¡
Ãóæú ãóÇáðÇ ÔóÑößóÉð ÈóíúäóåõãóÇ¡ ÍóáøóÝó áóåõãóÇ íóãöíäðÇ æóÇÍöÏóÉð
æóÅöäú ßóÇäó ÇáúÍóÞøõ ãöäú ÌöåóÊóíúäö ÍóáøóÝó áößõáøö æóÇÍöÏò Úóáóì
ÇáöÇäúÝöÑóÇÏöº áöÃóäøóåõ ÅöÐóÇ ÌóãóÚó ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí Çáúíóãöíäö æóßóÇäó
áöÃóÍóÏöåöãóÇ ÍóÞøñ áã íÍäË¡ æÇáãÞÕæÏ ÈÇáíãíä ãÇ Êã ÅöÐóÇ ÌóãóÚó
ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí Çáúíóãöíäö æóßóÇäó áöÃóÍóÏöåöãóÇ ÍóÞøñ áóãú íóÍúäóËú¡
æóÇáúãóÞúÕõæÏõ ÈöÇáúíóãöíäö ãóÇ Êóãøó ÇáúÍöäúËõ Åöäú ßóÐóÈó. æóåóÐóÇ
ÇáøóÐöí ÞóÇáóåõ ÃóÈõæ ÅÓÍÇÞ ÕÍíÍ æÍÞæÞ ÇáÒæÌÇÊ åÇ åäÇ ãöäú ÌöåóÇÊò
ãõÔúÊóÑóßóÉò ãõÎúÊóáöÝóÉò¡ áöÃóäøóåõäøó áóÇ íóÔúÊóÑößúäó Ýöí ÒöäóÇÁò
æóÇÍöÏò¡ æóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ãóäøóåõ íóáúÊóÚöäó ãöäú ßõáøö æóÇÍöÏóÉò áöÚóÇäðÇ
ãõÝúÑóÏðÇ æóÊóäóÇÒóÚúäó Ýöí ÇáÊÞÏíã ÃÞÑÚ Èíäåä æÞÏã ãä ÞÑÚÊ ãä ãöäúåõäøó
áöÇÓúÊöæóÇÆöåöäøó Ýöí ÇáöÇÓúÊöÍúÞóÇÞö¡ ÝóÅöäú ÞóÏøóãó ÇáúÍóÇßöãõ
ÈöÛóíúÑö ÞõÑúÚóÉò ãöäú ÑóÃóì ÌóÇÒó¡ æóÅöäú ÊóÑóßó ãöäó ÇáúÞóÑúÚóÉö ãóÇ
åõæó Ãóæúáóì áöÃóäøóåõäøó ÞóÏú æóÕóáúäó Åöáóì ÍõÞõæÞöåöäøó.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇáöËóÉõ: Ãóäú íóáúÊóÚöäó ãöäú ÈóÚúÖöåöäøó Ïõæäó ÈóÚúÖò
áóÇÚóäó áöãóäú ÔóÇÁó ãöäúåõäøó æóÍõÏøó áöãóäú ÈóÞöíó. ÝóÅöäú ßóÇäóÊú
æóÇÍöÏóÉð ÍõÏøó áóåóÇ ÍóÏøðÇ ßóÇãöáðÇ¡ æóÅöäú ÈóÞöíó ÇËúäóÊóÇäö ÍõÏøó
áóåõãóÇ Úóáóì Þóæúáöåö Ýöí ÇáúÞóÏöíãö ÍóÏøðÇ æóÇÍöÏðÇ¡ æóÚóáóì Þóæúáöåö
Ýöí ÇáúÌóÏöíÏö ÍóÏøóíúäö¡ ÝóÅöäú æóÞóÚó ÇáÊøóäóÇÒõÚõ Ýöí ÊóÞúÏöíãö
ÇááøöÚóÇäö æóÇáúÍóÏøö ÞõÏøöãó ÇááøöÚóÇäõ Úóáóì ÇáúÍóÏøö áöÎöÝøóÊöåöº
æóáöÃóäøó ÇáúÍóÞøó Ýöíåö ãÔÊÑß.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóáóæú ÃóÞóÑøó Ãóäøóåõ ÃóÕóÇÈóåóÇ Ýöí ÇáØøõåúÑö ÇáøóÐöí
ÑóãóÇåóÇ Ýöíåö Ýóáóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó æóÇáúæóáóÏõ áóåóÇ æóÐõßöÑó Ãóäøóåõ
Þóæúáõ ÚóØóÇÁò ÞóÇáó æóÐóåóÈó ÈóÚúÖõ ãóäú íõäúÓóÈõ Åöáóì ÇáúÚöáúãö
ÅöäøóãóÇ íóäúÝöí ÇáúæóáóÏó ÅÐÇ ÞÇá ÇÓÊÈÑÃÊåÇ ßÃäå ÐåÈ Åáì äÝí æáÏ
ÇáÚÌáÇäí ÅÐÇ ÞÇá áã ÃÞÑ ÈåÇ ãäÐ ßÐÇ æßÐÇ Þíá ÝÇáÚÌáÇäí Óãì ÇáÐí ÑÃì
ÈÚíäå íÒäì æÐßÑ Ãäå áã íÕÈåÇ Ýíå ÃÔåÑÇ æÑÃì ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÚáÇãÉ ÊËÈÊ ÕÏÞ ÇáÒæÌ Ýí ÇáæáÏ ÝáÇ íáÇÚä æíäÝí Úäå
ÇáæáÏ ÅÐÇð ÅáÇ ÈÇÌÊãÇÚ åÐå ÇáæÌæå ÝÅä Þíá ÝãÇ ÍÌÊß Ýí Ãäå íáÇÚä æíäÝí
ÇáæáÏ æÅä áã íÏÚ ÇáÇÓÈÊÑÇÁ¿ (ÞÇá ÇáÔÇÝÚí) ÑÍãå Çááå: ÞáÊ ÞÇá Çááå ÊÚÇáì
{æÇáÐíä íÑãæä ÇáãÍÕäÇÊ} ÇáÂíÉ ÝßÇäÊ ÇáÂíÉ Úáì ßá ÑÇã áãÍÕäÉ ÞÇá ÇáÑÇãí
áåÇ ÑÃíÊåÇ ÊÒäí Ãæ áã íÞá ÑÇíÊåÇ ÊÒäí áÃäå íáÒãå ÇÓã ÇáÑÇãí æÞÇá {æÇáÐíä
íÑãæä ÃÒæÇÌåã} ÝßÇä ÇáÒæÌ ÑÇãíÇ ÞÇá ÑÃíÊ Ãæ ÚáãÊ ÈÛíÑ ÑÄíÉ æÞÏ íßæä
ÇáÇÓÊÈÑÇÁ æÊáÏ ãäå ÝáÇ ãÚäì áå ãÇ ßÇä ÇáÝÑÇÔ ÞÇÆãÇð ".
(ÝÕá)
ÅöÐóÇ ÞóÐóÝó ÒóæúÌóÊóåõ Ýöí ØõåúÑò ÞóÏú ÌóÇãóÚóåóÇ Ýöíåö ÌóÇÒó Ãóäú
íóáúÊóÚöäó ãöäúåóÇ æóíóäúÝöíó æóáóÏóåóÇ¡ æóßóÐóáößó ÅöÐóÇ ÃóÕóÇÈóåóÇ
ÈóÚúÏó ÇáúÞóÐúÝö.
(11/121)
æóÞóÇáó ãóÇáößñ: Åöäú ÞóÐóÝóåóÇ Ýöí
ØõåúÑò ÞóÏú æóØöÆóåóÇ Ýöíåö áóÇÚóäó áöÅöÓúÞóÇØö ÇáúÍóÏøö¡ æóáóãú
íóáúÊóÚöäú áöäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö¡ æóÅöäú æóØöÆóåóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÞóÐúÝö ÍõÏøó
æóáóãú íóáúÊóÚöäú¡ æóíõÌúÚóáõ ÇáúæóØúÁõ ÊóßúÐöíÈðÇ áöäóÝúÓöåö
æóÇÓúÊóÏóáøó ÈöÃóäøó ÂíóÉó ÇááøöÚóÇäö æóÑóÏóÊú Ýöí ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö Úóáóì
ÓóÈóÈò ÎóÇÕøò¡ æóåõæó Ãóäøóåõ ÞóÇáó: " ÑóÃóíúÊõ ÈöÚóíúäöí æóÓóãöÚúÊõ
ÈöÃõÐõäöí¡ æóãóÇ ÞóÑóÈúÊõåóÇ ãõäúÐõ ÚöÝóÇÑö ÇáäøóÎúáö "¡ æóÝöí
ÚöÝóÇÑöåóÇ ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÊóáúÞöíÍõåóÇ.
æóÇáËøóÇäöí: ÊóÑúßõ ÓÞíåÇ¡ áÃäåã íÊÑßæä ÓÞíåÇ ÅÐÇ ÐåÊ¡ æÐáß ÇáÍÏ ÔåÑíä
ÝóÞóÕóÏó ÇáúÚóÌúáóÇäöíøõ ÈöÐóáößó Ãóäøóåõ ÊóÑóßó ÅöÕóÇÈóÊóåóÇ ãõÏøóÉð
ØóæöíáóÉð¡ ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóßõæäó ÊóÑúßõ ÅöÕóÇÈóÊöåóÇ ÔóÑúØðÇ Ýöí
ÌóæóÇÒö áöÚóÇäöåóÇ¡ áöÃóäøó ÎõÕõæÕó ÇáÓøóÈóÈö íóãúäóÚõ ãöäó ÇÓúÊöÚúãóÇáö
ÇáúÚõãõæãö ÚöäúÏóåõ¡ ÞóÇáó: æóáöÃóäøóåõ ÅöÐóÇ ÔóÇÑóßó ÇáÒøóÇäöíó Ýöí
æóØúÆöåóÇ áóãú íóÚúáóãú Ãóäøó ÇáúæóáóÏó ãöäú ÒöäðÇ Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú
íóÞúØóÚó Ýöí áöÚóÇäöåö ÈöÃóäøóåõ ãöäúåõ¡ æóÞóÇáó: æóáöÃóäøó æóáóÏó
ÇáúÍõÑøóÉö ÇáøóÐöí íóáúÍóÞõ ÈöÇáúÚóÞúÏö ÃóËúÈóÊõ äóÓóÈðÇ ãöäú æóáóÏö
ÇáúÃóãóÉö ÇáøóÐöí áóÇ íóáúÍóÞõ ÅöáøóÇ ÈöÇáúæóØúÁö ÝóáóãøóÇ áóãú íóÌõÒú
Ãóäú íóäúÝöíó æóáóÏó ÇáúÃóãóÉö ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö ÝóÃóæúáóì
Ãóäú áóÇ íóäúÝöíó æóáóÏó ÇáúÍõÑøóÉö ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö.
æóÏóáöíáõäóÇ Þóæúáå ÊÚÇáì: {æÇáÐíä íÑãæä ÃÒæÇÌåã} ÝóßóÇäó Úõãõæãõåõ
Ýöíãóäú ÃóÕóÇÈó ÒóæúÌóÊóåõ Ãóæú áóãú íõÕöÈúåóÇ ÝóÅöäú Íóãóáõæåõ Úóáóì
ÎõÕõæÕö ÇáÓøóÈóÈö Ýöí ÞöÕøóÉö ÇáúÚóÌúáóÇäöí¡ ÝóÚóäúåõ ËóáóÇËóÉõ
ÃóÌúæöÈóÉò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøó ÇáúÂíóÉó äóÒóáóÊú Ýöí åöáóÇáö Èúäö ÃõãóíøóÉó Ïõæäó
ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö¡ æóåöáóÇáñ áóãú íóÞõáú: Åöäøöí áóãú ÃõÕöÈúåóÇ ÝóßóÇäó
ÇáÓøóÈóÈõ ÚóÇãøðÇ.
æóÇáËøóÇäöí: áóæú ßóÇäó ãóÍúãõæáðÇ Úóáóì ÞöÕøóÉö ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö Ýöí
Ãóäøóåõ áóãú íõÕöÈúåóÇ áíßæä ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö íóÎõÕøõ Úõãõæãó ÇááøóÝúÙö
áóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÊóÑúßõ ÅöÕóÇÈóÊöåóÇ ãöäú ÚöÝóÇÑö ÇáäøóÎúáö ãõÏøóÉó
ÔóåúÑóíúäö ÔóÑúØðÇ¡ æóÃóäú íóßõæäó Þóæúáõ ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö: ÑóÃóíúÊõ
ÈöÚóíúäöí æóÓóãöÚúÊõ ÈöÃõÐõäöí ÔóÑúØðÇ¡ æóÞóæúáõåõ åöíó ØóÇáöÞñ ËóáóÇËðÇ
Åöäú ßóÐóÈúÊõ ÚóáóíúåóÇ ÔóÑúØðÇ¡ æóÞóæúáõ ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - " Åöäú ÌóÇÁóÊú Èöåö Úóáóì äóÚúÊö ßóÐóÇ ÝóáóÇ
ÃóÑóÇåõ ÅöáøóÇ æóÞóÏú ÕóÏóÞó ÚóáóíúåóÇ ÔóÑúØðÇ "¡ æóãöäú ÅöÌúãóÇÚöåöãú
Úóáóì Ãóäøó åóÐóÇ áóíúÓó ÈöÔóÑúØò Ïóáöíáñ Úóáóì Ãóäøó ÊóÑúßó
ÇáúÅöÕóÇÈóÉö áóíúÓó ÈöÔóÑúØò¡ æóåóÐóÇ ÌóæóÇÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó Úõãõæãó ÇááøóÝúÙö áóÇ íóÞúÊóÖöí Íóãúáóåõ Úóáóì
ÎõÕõæÕö ÇáÓøóÈóÈö áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇäúÝöÑóÇÏó ÇáúÚõãõæãö æóÇáÓøóÈóÈö íõæÌöÈõ ÇáúÍõßúãó
ÈöÇáúÚõãõæãö Ïõæäó ÇáÓøóÈóÈö ÝóßóÐóáößó ÅöÐóÇ ÇÌúÊóãóÚóÇ ÛóáóÈó Íõßúãõ
ÇáúÚõãõæãö Úóáóì ÇáÓøóÈóÈö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáÓøóÈóÈó ÈóÚúÖõ ãóÇ ÇÔúÊóãóáó Úóáóíúåö ÇáúÚõãõæãõ¡
Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÎóÕøó Èöåö ÇáúÚõãõæãõ áöÏõÎõæáöåö Ýöíåö¡ æóÎõÕøó
ÈöãóÇ äóÇÝóÇåõ áöÎõÑõæÌöåö ãöäúåõ¡ ßóãóÇ ÎõÕøó Úõãõæãõ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì:
{æóÇáÓøóÇÑöÞõ æóÇáÓøóÇÑöÞóÉõ ÝóÇÞúØóÚõæÇ ÃóíúÏöíóåõãóÇ) [ÇáãÇÆÏÉ: 38] .
íÞæá ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -: " áóÇ ÞóØúÚó Ýöí
ÃóÞóáøó ãöäú ÑõÈúÚö ÏöíäóÇÑò " æóáöãõäóÇÝóÇÉö ÇáúÚõãõæãö¡ æóáóãú íõÎóÕøó
ÈöÞóØúÚö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Ýöí "
ÇáúãöÌóäøö " áöãõæóÇÝóÞóÊöåö ÇáúÚõãõæãó.
æóãöäó ÇáÏøóáöíáö ÃóíúÖðÇ Ãóäøóåõ ÞóÐúÝñ íóÌõæÒõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó ãöäúåõ
áöÅöÓúÞóÇØö ÇáúÍóÏøö ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóáúÊóÚöäó ãöäúåõ
(11/122)
áöäóÝúíö ÇáúæóáóÏö ßóÇáøóÐöí áóãú íóØóÃú¡
áöÃóäøó ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁó áóÇ ÊóÃúËöíÑó áóåõ ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáÒøóæúÌöíøóÉö
ÈöáõÍõæÞö ÇáúæóáóÏö Ýöí ÇáúÍóÇáóÊóíúäö¡ ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóäúÝöíóåõ Ýöí
ÇáúÍóÇáóÊóíúäö ÈöÇááøöÚóÇäö¡ æóáöÃóäøó æóáóÏó ÇáúÍõÑøóÉö íóáúÍóÞõ
ÈöÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö áöÅöãúßóÇäö ÇáúÅöÕóÇÈóÉö¡ ÝóÌóÇÒó Ãóäú íõäúÝóì
ÈöÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö áöÅöãúßóÇäö ÇáÒøöäóÇ¡ æóÎóÇáóÝó æóáóÏõ ÇáúÃóãóÉö Íöíäó
áóãú íóáúÍóÞú ÅöáøóÇ ÈöÇáúÅöÕóÇÈóÉö Ýóáóãú íóäúÊóÝö ÅöáøóÇ
ÈöÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö ãöäó ÇáúÅöÕóÇÈóÉö¡ ÝóÃóãøóÇ Þóæúáõ ãóÇáößò: Åöäøóåõ
áóãú íóÚúáóãú ÈöÃóäøóåõ ãöäó ÇáÒøöäóÇ ÅöÐóÇ áóãú íóØóÃú æóáóÇ íóÚúáóãõ
ÅöÐóÇ æóØöÆó áóíúÓó ÈöÕóÍöíÍò¡ áöÃóäøóåõ ÞóÏú íóãúÊóäöÚõ ãöäó ÇáúæóØúÁö
æóåöíó ÍóÇÆöáñ¡ æóÞóÏú íóØóÃõ æóåöíó ÍóÇãöáñ¡ ÝóßóÇäó ÇáúÚöáúãõ Ýöí
ÇáúÍóÇáóíúäö ãõãúÊóäöÚðÇ¡ æóÅöäøóãóÇ íõÚúÊóãóÏõ Ýöíåö Úóáóì
ÇáúÃóãóÇÑóÇÊö¡ ÝóÅöäú Þöíáó: ÝóÅöÐóÇ ÇÌúÊóãóÚó Ýöí ÇáÑøóÍöãö ãóÇÄõåõ
æóãóÇÁõ ÇáÒøöäóÇ ãöäú Ãóíúäó ÊõÑóÌøöÍõ áóåõ Ýöí äóÝúíö ÇáúæóáóÏö Ãóäøóåõ
ãöäú ãóÇÁö ÇáÒøöäóÇ.
Þöíáó: ÞóÏú ßóÇäó ÃóÈõæ ÇáúÚóÈøóÇÓö Èúäõ ÓõÑóíúÌò íóÐúåóÈõ Åöáóì Ãóäøóåõ
áóÇ íóäúÝöíåö ãóÚó ÇÎúÊöáóÇØö ÇáúãóÇÆóíúäö.
æóåõæó ÎóÇÕøõ äóÕøö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóãóÇ Úóáóíúåö ÌõãúåõæÑõ ÃóÕúÍóÇÈöåö
æóÇáÕøóÍöíÍõ Ãóäú íóäúÝöíóåõ áöÊóÑóÌøõÍöåö ãöäú æõÌõæåò ãöäúåóÇ: Ãóäøó
ÇáÐøóßöíøó ÇáúÝóØöäó ãöäó ÇáÑøöÌóÇáö íõÍöÓøõ ÈöÇáúÚõáõæÞö ÚöäúÏó
ÇáúÅöäúÒóÇáö Åöäú ßóÇäó Ãóæú áóãú íóßõäú¡ æóßóÐóáößó ãöäó ÇáäøöÓóÇÁö.
æóãöäúåóÇ Ãóäøóåõ ÞóÏú íõÚúáóãõ ãöäú äóÝúíöåö Ãóäøóåõ ÚóÞöíãñ áóÇ
íõæáóÏõ Èöåö æóãöäúåõ Ãóäú íóÑóì ãóäú Èöåö ÇáúæóáóÏõ ÈöÇáÒøóÇäöí ãóÇ
íóÓúÊóÏöáøõ Èöåö Åöáóì ÛóíúÑö Ðóáößó ãöäó ÇáúÅöãóÇÑóÇÊö ÇáÏøóÇáøóÉö
ÝóÌóÇÒó Ãóäú íóÞóÚó ÇáÊøóÑúÌöíÍõ æóÇáúÚóãóáõ ÚóáóíúåóÇ ÅöÐóÇ ÊóÍóÞøóÞó
ÇáÒøöäóÇ¡ æóÃóãøóÇ ÇÓúÊöÔúåóÇÏõåõ ÈöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö ÇáúÃóãóÉö Ýöí äóÝúíö
æóáóÏöåóÇ¡ ÝóÅöäøóåõ áóÇ íõäúÝóì ãöäúåóÇ ÅöáøóÇ ÈöÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö
ÝóáöÐóáößó ßóÇäó ÔóÑúØðÇ¡ æóæóáóÏõ ÇáúÍõÑøóÉö íóäúÊóÝöí ÈöÇááøöÚóÇäö
Ïõæäó ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö Ýóáóãú íóßõäú Ýöí äÝíå ÔÑØÇð.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóáóæú ÒóäóÊú ÈóÚúÏó ÇáúÞóÐúÝö Ãóæú æóØöÆóÊú æóØúÆðÇ
ÍóÑóÇãðÇ ÝóáóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåö æóáóÇ áöÚóÇäó ÅöáøóÇ Ãóäú íóäúÝöíó æóáóÏðÇ
ÝóíóáúÊóÚöäó áöÃóäøó Ðóáößó Ïóáöíáñ Úáì ÕÏÞå (ÞÇá ÇáãÒäí) ÑÍãå Çááå
ßóíúÝó íóßõæäõ ÏóáöíáðÇ Úóáóì ÕöÏúÞöåö æóÇáúæóÞúÊõ ÇáøóÐöí ÑóãóÇåóÇ
Ýöíåö ßóÇäóÊú Ýöí ÇáúÍõßúãö ÛóíúÑó ÒóÇäöíóÉò¿ æÃÕá Þæáå ÅäãÇ íäÙÑ Ýí ÍÇá
ãä Êßáã ÈÇáÑãí æåæ Ýí Ðáß Ýí Íßã ãä áã íÒä ÞØ)) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÕõæÑóÊõåóÇ Ýöí ÞóÇÐöÝö ÇáÒøöäóÇ æóÌóÈó ÇáÍÏ
Úáíå Ýáã íÍÏ ÍÊì ÒäÇ ÇáúãóÞúÐõæÝõ¡ ÝóÐóåóÈó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Åöáóì Ãóäøó
ÇáúÍóÏøó íóÓúÞõØõ Úóäö ÇáúÞóÇÐöÝö ÈöãóÇ ÍóÏóËó ãöäú ÒöäóÇ ÇáúãóÞúÐõæÝö.
æóÈöåö ÞóÇáó ãóÇáößñ æóÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó.
æóÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ¡ æóÃóÈõæ ËóæúÑò: áóÇ íóÓúÞõØõ ÇáúÍóÏøõ
ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÍóÏøó ÇáúÞóÐúÝö ãõÚúÊóÈóÑñ ÈöÍóÇáö ÇáúæõÌõæÈö áóÇ
ÈöãóÇ íóÍúÏõËõ ÈóÚúÏóåõ¡ ÈöÏóáöíáö Ãóäøó ãóäú ÞóÐóÝó ÚóÈúÏðÇ ÝóÃõÚúÊöÞó
áóãú íõÍóÏøó¡ æóáóæú ÞóÐóÝó ãõÓóáöãðÇ ÝóÇÑúÊóÏøó áóãú íóÓúÞõØö ÇáúÍóÏøõ
ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöÍóÇáö ÇáæÌæÈ.
(11/123)
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÔóæóÇåöÏó ÇáúÃõÕõæáö
Ýöí ÌóãöíÚö ÇáúÍõÏõæÏö ãõÓúÊóÞöÑøóÉñ Úóáóì ÇÚúÊöÈóÇÑöåóÇ ÈöæóÞúÊö
ÇáúæõÌõæÈö¡ ßóÇáÒøóÇäöí ÅöÐóÇ Òóäóì ÈößúÑðÇ Ýóáóãú íõÍóÏøó ÍóÊøóì
ÃõÍúÕöäó áóãú íõÑúÌóãú. æóßóÇáÓøóÇÑöÞö áöãóÇ ÞöíãóÊõåõ ÑõÈúÚõ ÏöíäóÇÑò
ÝóÕóÇÚöÏðÇ ÅÐÇ ÇäÞÕÊ ÞöíãóÊõåõ ÞóÈúáó ÇáúÞóØúÚö áóãú íóÓúÞõØö ÇáúÞóØúÚõ¡
ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóßõæäó ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö ÈöãóËóÇÈóÊöåóÇ Ýöí ÇÚúÊöÈóÇÑöåö
ÈöæóÞúÊö ÇáúæõÌõæÈö.
æóÏóáöíáõäóÇ ÃóÑúÈóÚóÉõ ÃóÔúíóÇÁó:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÃóæúÌóÈó ÇáúÍóÏøó Úóáóì ÞóÇÐöÝö
ÇáúãõÍúÕóäö ÅöËúÈóÇÊðÇ áöÚöÝøóÊöåö¡ æóÇáÒøóÇäöí áóÇ íóËúÈõÊõ áóåõ
ÚöÝøóÉñ Ýóáóãú íóÌöÈú Ýöí ÞóÐúÝöåö ÍóÏøñ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÍóÏøó ÇáúÞóÐúÝö ãóæúÖõæÚñ áöÅöÓúÞóÇØö ÇáúãóÚóÑøóÉö
Úóäö ÇáúãóÞúÐõæÝö¡ æóÇáúãóÚóÑøóÉõ ÊóÓúÞõØõ Úóäúåõ ÅöÐóÇ Òóäóì Ýóáóãú
íóÌöÈú Ýöí ÞóÐúÝöåö ÍóÏøñ.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøó ãöäú ÚóÇÏóÉö ãóäú áóÇ íõÈóÇáöí ÈöÇÌúÊöäóÇÈö
ÇáúãóÚóÇÕöí Ãóäú íóÓúÊóÊöÑó ÈöÅöÎúÝóÇÆöåóÇ æóÃóäøó ÙõåõæÑóåóÇ ãöäúåõ áóÇ
íóßõæäõ ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó ßóËúÑóÊöåóÇ æóÊóßúÑóÇÑöåóÇ¡ Íõãöáó Åöáóì ÚõãóÑó -
ÑóÖöíó Çááå Úäå - ÑÌá ÒäÇ¡ ÝóÞóÇáó æóÇááøóåö ãóÇ ÒóäóíúÊõ ÞóÈúáó åóÐóÇ¡
ÝóÞóÇáó ÚõãóÑõ: ßóÐóÈúÊó Åöäøó Çááøóåó áóÇ íóÝúÖóÍõ ÚóÈúÏóåõ ÈöÃóæøóáö
ãóÚúÕöíóÉò ÝóßóÇäó ÝöíãóÇ ÙóåóÑó ÒöäóÇåõ Ïóáöíáñ Úóáóì ÊóÞóÏøõãöåö
ãöäúåõ Ýóáóãú íõÍóÏøó ÞóÇÐöÝõåõ.
æóÇáÑøóÇÈöÚõ æóåõæó ÇáúÚõãúÏóÉõ: Ãóäøó ÇáúÚöÝøóÉó Êóßõæäõ ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ
ÈöÇáÙøóÇåöÑö Ïõæäó ÇáúíóÞöíäö ßóÇáúÚóÏóÇáóÉö¡ áöÃóäøóåõ ÞóÏú íóÌõæÒõ
Ãóäú íõÎúÝöíó ÛóíúÑó ãóÇ íõÙúåöÑõ¡ ÝóÅöÐóÇ ÙóåóÑó ãóÇ ßóÇäó íõÎúÝöíåö
ãöäó ÇáÒøöäóÇ ÞõÏöÍó Ýöí ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÈöÙóÇåöÑö ÇáúÚöÝøóÉö ÝóÓóÞóØó
ËõÈõæÊõåóÇ Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÍóÏøó ÞóÇÐöÝõåõ ßóÇáÔøóÇåöÏö ÅöÐóÇ
ÔóåöÏó æóåõæó Úóáóì ÙóÇåöÑö ÇáúÚóÏóÇáóÉö Ýóáóãú íõÍúßóãú ÈöåóÇ ÍóÊøóì
ÙóåóÑó ÝÓÞå ÓÞØ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáõ ÈöÙóÇåöÑö ÚóÏóÇáóÊöåö Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú
íõÍúßóãõ ÈöãóÇ ÊóÞóÏøóãó ãöäú ÔóåóÇÏóÊöåö¡ ÝóÅöäú Þöíáó: áóÇ íóÕöÍøõ
ÇáúÌóãúÚõ Èóíúäó ÇáúÚöÝøóÉö æóÇáúÚóÏóÇáóÉö ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáÑøöÏøóÉó ÊõÓúÞöØõ ãóÇ ÊóÞóÏøóãóåóÇ ãöäó
ÇáÔøóåóÇÏóÉö¡ æóáóÇ ÊõÓúÞöØõ ãóÇ ÊóÞóÏøóãóåóÇ ãöäó ÇáúÚöÝøóÉö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÈóÍúËó Úóäö ÇáúÚóÏóÇáóÉö áóÇÒöãñ¡ æóÇáúÈóÍúËó Úóäö
ÇáúÚöÝøóÉö ÛóíúÑõ áóÇÒöãò ÝóÌóÇÒó Ãóäú ÊóËúÈõÊó ÇáúÚöÝøóÉõ ÈöÇáÙøóÇåöÑö
ÇáøóÐöí áóÇ ÊóËúÈõÊõ ÇáúÚóÏóÇáóÉõ ÝóÇÝúÊóÑóÞóÇ¡ Þöíáó åóÐóÇäö
ÇáúæóÌúåóÇäö áóÇ íõÞúÏóÍõ ÝöíåöãóÇ ÈöãóÇ ÊóÞóÏøóãó ãöäó ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö
æóáóÇ íõãúäóÚõ ãöäó ÇáúÌóãúÚö Èóíúäó ÇáúÚöÝøóÉö æóÇáúÚóÏóÇáóÉö.
ÃóãøóÇ Ãóæøóáõ ÇáúæóÌúåóíúäö: Ýöí ÇáúÝóÑúÞö ÈóíúäóåõãóÇ ÈöÇáÑøöÏøóÉö
ÝóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ: Ãóäøó ÍóÏøó ÇáúÞóÐúÝö ãóæúÖõæÚñ áöÍöÑóÇÓóÉö
ÇáúÚöÝøóÉö ãöäó ÇáúÞóÐúÝö ÈöÇáÒøöäóÇ Ïõæäó ÇáÑøöÏøóÉö ÝóÌóÇÒó Ãóäú
ÊóÓúÞõØó ÈöÍõÏõæËö ÇáÒøöäóÇ æóÅöäú áóãú ÊóÓúÞõØú ÈöÍõÏõæËö ÇáÑøöÏøóÉö
æóÇáúÚóÏóÇáóÉõ ãóÍúÑõæÓóÉñ ãöäú ÌóãöíÚö ÇáúßóÈóÇÆöÑö ÝóÇÓúÊóæóÊú Ýöíåö
ÇáÑøöÏøóÉõ æóÛóíúÑõåóÇ æóÅöäú ÎóÇáóÝóÊú Ýöí ÇáúÚöÝøóÉö ÛóíúÑóåóÇ.
(11/124)
æóÃóãøóÇ ÇáËøóÇäöí ãöäó ÇáúæóÌúåóíúäö Ýöí
ÇáúÝóÑúÞö Èóíúäó ÇáúÚöÝøóÉö æóÇáúÚóÏóÇáóÉö ÈöæõÌõæÈö ÇáúÈóÍúËö Úóäö
ÇáúÚóÏóÇáóÉö Ïõæäó ÇáúÚöÝøóÉö¡ ÝóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ: Ãóäøó ÃóÕúÍóÇÈóäóÇ
ÞóÏö ÇÎúÊóáóÝõæÇ Ýöí æõÌõæÈö ÇáúÈóÍúËö Úóäö ÇáúÚöÝøóÉö ãóÚó
ÅöÌúãóÇÚöåöãú Ýöí æõÌõæÈö ÇáúÈóÍúËö Úóäö ÇáúÚóÏóÇáóÉö¡ Ýóáóåõãú Ýöí
Ðóáößó æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ íóÌöÈõ ÇáúÈóÍúËõ Úóäö ÇáúÚöÝøóÉö Ýöí ÍóÞøö
ÇáúÞóÇÐöÝö áöÃóäøó ÌóäúÈóåõ Íöãóì ÝóáóÇ íõÓúÊóÈóÇÍõ ÚöÑúÖõåõ
ÈöÇáöÇÍúÊöãóÇáö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó ÇáúÚöÝøóÉö
æóÇáúÚóÏóÇáóÉö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóÇ íóÌöÈõ ÇáúÈóÍúËõ Úóäö ÇáúÚöÝøóÉö¡
æóÅöäú æóÌóÈó ÇáúÈóÍúËõ Úóäö ÇáúÚóÏóÇáóÉö.
æóÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÈóÍúËó Úóäö ÇáúÚóÏóÇáóÉö ÅöäøóãóÇ
íóÌöÈõ Ýöí ÍóÞøö ÇáúãóÔúåõæÏö Úóáóíúåö æóáóãú ÊóÙúåóÑú ãöäúåõ ãóÚúÕöíóÉñ
ÝóÌóÇÒó ÇáöÇÓúÊöÙúåóÇÑõ áóåõ ÈöÇáúÈóÍúËö Úóäú ÚóÏóÇáóÉö ãóäú ÔóåöÏó
Úóáóíúåö æóáóíúÓó ßóÐóáößó Ýöí ÇáúÚöÝøóÉö¡ áöÃóäøó ÇáúÈóÍúËó ÚóäúåóÇ Ýöí
ÍóÞøö ÇáúÞóÇÐöÝö æóÇáúÞóÇÐöÝõ ÚóÇÕò ÈöÞóÐúÝöåö æóÅöäú ßóÇäó ÕóÇÏöÞðÇ
áöãóÇ äõÏöÈó Åöáóíúåö ãöäó ÇáÓøóÊúÑö Úóáóì ÃóÎöíåö¡ æóÞóÏú ÞóÇáó ÑóÓõæáõ
Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -: " åóáøóÇ ÓóÊóÑúÊóåõ
ÈöËóæúÈößó íóÇ åóÒøóÇáõ " ÝóßóÇäó ÈöÃóäú íóÓúÊóÙúåöÑó Úóáóíúåö
ÇáúãóÞúÐõæÝõ ÈöÊóÑúßö ÇáúÈóÍúËö Ãóæúáóì ãöäú íóÓúÊóÙúåöÑó áóåõ¡ Ëõãøó
ÇÝúÊöÑóÇÞõ ÇáúÚöÝøóÉö æóÇáúÚóÏóÇáóÉö Ýöí ÇáúÈóÍúËö áóÇ íóãúäóÚõ ãöäú
Ãóäú íóÓúÊóæöíóÇ Ýöí ÇáúÚöáúãö ÈöåöãóÇ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Ïóáöíáö ÇáúãõÒóäöíøö Ýóåõæó Ãóäøó ÇáúÚöáúãó
ÈöÊóÞóÏøõãö ÇáÑøöÞøö¡ æóÇáúÈóßóÇÑóÉö¡ æóÞöíãóÉö ÇáäøöÕóÇÈö Ýöí
ÇáÓøóÑöÞóÉö¡ ãóÚúáõæãñ ÞóØúÚðÇ Ýóáóãú íõÄóËøöÑú Ýöíåö ãóÇ ÍóÏóËó
ÈóÚúÏóåõ. æóáóíúÓó ßóÐóáößó ÇáúÚöÝøóÉõ¡ áöÃóäøóåóÇ ãóÚúáõæãóÉñ
ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÝóÃóËøóÑó ÝöíåóÇ ãóÇ ÍóÏóËó ÈóÚúÏóåóÇ ßóÇáúÚóÏóÇáóÉö.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ãóäøó ÒöäóÇ ÇáúãóÞúÐõæÝóÉö íõÓúÞöØõ ÇáúÍóÏøó Úóäú
ÞóÇÐöÝöåóÇ ÝóÞóÏú ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - " ÃæØÆÊ
æóØúÆðÇ ÍóÑóÇãðÇ " ÝóÌóãóÚó Ýöí ÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö Úóäö ÇáúÞóÇÐöÝö Èóíúäó
ÒöäóÇåóÇ æóÈóíúäó æóØúÆöåóÇ ÍóÑóÇãðÇ¡ æóåóÐóÇ ÇáúÌóãúÚõ Úóáóì ÊóÝúÕöíáò
áóÇ íõãúßöäõ Íóãúáõåõ Úóáóì ÇáÙøóÇåöÑö. æóÇáúæóØúÁõ ÇáúÍóÑóÇãõ
íóäúÞóÓöãõ ÎóãúÓóÉó ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: ãóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó æóíõÓúÞöØõ ÇáúÚöÝøóÉó æóåõæó Ãóäú íóØóÃó
ÐóÇÊó ãóÍúÑóãò áóåõ ÈöÚóÞúÏö äößóÇÍò¡ Ãóæú íóØóÃó ÌóÇÑöíóÉó ÃóÈöíåö Ãóæú
ÌóÇÑöíóÉó ÒóæúÌóÊöåö ÇáøóÊöí ÏóÝóÚóåóÇ ÕóÏóÇÞðÇ ÝóíóÌöÈõ Ýöí Ðóáößó
ÇáúÍóÏøõ ÅöÐóÇ Úóáöãó. æóÊóÓúÞõØõ Èöåö ÚöÝøóÊõåõ¡ æóíóßõæäõ ßóÇáÒøöäóÇ
Ýöí ÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö Úóáóì ÇáúÞóÇÐöÝö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: ãóÇ ÊóÓúÞõØõ Èöåö ÚöÝøóÊõåõ æóÝöí æõÌõæÈö
ÇáúÍóÏøö Úóáóíúåö ÞóæúáóÇäö: æóåõæó Ãóäú íóØóÃó ÐóÇÊó ãóÍúÑóãò Èöãöáúßö
íóãöíäò ãöäú äóÓóÈò Ãóæú ÑóÖóÇÚò¡ ßóãóäú ãóáóßó Ãõãøóåõ ãöäó ÇáÑøóÖóÇÚö¡
Ãóæú ÃõÎúÊóåõ ãöäú äóÓóÈò Ãóæú ÑóÖóÇÚò¡ ÝóæóØöÆóåóÇ Èöãöáúßöåö ÝóÝöí
æõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö Úóáóíúåö ÞóæúáóÇäö ãóÖóíóÇ Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáäøößóÇÍö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÍóÏøõ.
æóÇáËøóÇäöí: áóÇ íõÍóÏøõ¡ æóÚöÝøóÊõåõ Úóáóì ÇáúÞóæúáóíúäö ãóÚðÇ
ÓóÇÞöØóÉñ æóíóÓúÞõØõ ÈöåóÇ ÇáúÍóÏøõ Úóäú ÞóÇÐöÝöåö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: ãóÇ áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó æóáóßöäú íóÓúÞõØõ
ÈöÇáúÚöÝøóÉö æóåõæó Ãóäú íóØóÃó ÌóÇÑöíóÉó ÇÈúäöåö¡ Ãæ
(11/125)
ÃóãóÉð Èóíúäó ÔóÑöíßóíúäö æóØöÆóåóÇ
ÃóÍóÏõåõãóÇ¡ Ãóæú ßóæóØúÁö ÇáÒøóæúÌóÉö æóÇáúÃóãóÉö Ýöí ÇáÏøõÈõÑö¡ ÝóáóÇ
ÍóÏøó Ýöí Ðóáößó¡ æóÇáúÚöÝøóÉõ Èöåö ÓóÇÞöØóÉñ¡ íóÓúÞõØõ ÚóäúåóÇ ÇáúÍóÏøõ
Úóäú ÞóÇÐöÝöåö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: ãóÇ áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó æóÝöí ÓõÞõæØö
ÇáúÚöÝøóÉö æóÌúåóÇäö: æóåõæó ÇáúæóØúÁõ¡ Ýöí ÇáäøößóÇÍö ÈöáóÇ æóáöíøò¡
Ãóæú äößóÇÍõ ãõÊúÚóÉò¡ Ãóæú ÔöÛóÇÑñ¡ ÝóÞóÏö ÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí
ÓõÞõæØö ÇáúÚöÝøóÉö Èöåö ãóÚó ÇÊøöÝóÇÞöåöãú Úóáóì ÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö Úóáóì
æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÚöÝøóÉó ÈóÇÞöíóÉñ áöÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö Ýöíåö¡
ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóÌöÈõ ÇáúÍóÏøõ Úóáóì ÇáúÞóÇÐöÝö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÚöÝøóÉó ÓóÇÞöØóÉñ ÈöåóÐóÇ áöãóÇ Ýöíåö
ãöäú ÞöáøóÉö ÇáÊøóÍóÑøõÌö ãóÚó ÙõåõæÑö ÇáúÎöáóÇÝö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ
íóÓúÞõØõ ÇáúÍóÏøõ Úóäú ÞóÇÐöÝöåö
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáúÎóÇãöÓõ: ãóÇ áóÇ íõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó æóáóÇ íõÓúÞöØõ
ÇáúÚöÝøóÉó æóåõæó æóØúÁõ ÇáúÃóãóÉö Ãóæö ÇáÒøóæúÌóÉö Ýöí ÇáúÍóíúÖö¡ Ãóæö
ÇáúÅöÍúÑóÇãö¡ Ãóæö ÇáÕøöíóÇãö¡ æóßõáøõ Ðóáößó ÍóÑóÇãñ áóßöäú áóÇ ÍóÏøó
Ýöíåö¡ æóáóÇ ÊóÓúÞõØõ Èöåö ÇáúÚöÝøóÉõ¡ æóÇáúÍóÏøõ Úóáóì ÞóÇÐöÝöåö
æóÇÌöÈñ¡ áöÃóäøóåõ æóØúÁñ ÕóÇÏóÝó ãóÍöáøðÇ ãõÈóÇÍðÇ ØóÑóÃó ÇáÊøóÍúÑöíãõ
Úóáóíúåö áöÚóÇÑöÖò.
ÝóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑó ãóÇ æóÕóÝúäóÇ ãöäú ÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö Úóäö ÇáúÞóÇÐöÝö
ÈöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú ÍõÏõæËö ÇáÒøöäóÇ æóÇáúæóØúÁö ÇáúÍóÑóÇãö Úóáóì
ÇáÊøóÝúÕöíáö ÇáúãõÊóÞóÏøöãö ÝóáóÇ ÍóÇÌóÉó Åöáóì ÇááøöÚóÇäö¡ ÝóÃóãøóÇ
ÅöÐóÇ ÌóÇÒó Ãóäú íõáóÇÚöäó áöäóÝúíöåö¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íõäúÝóì Úóäúåõ ãóÚó
ÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö ÅöáøóÇ ÈöÇááøöÚóÇäö¡ ÝóÃóãøóÇ Åöäú ÃóÑóÇÏó ãóÚó ÚóÏóãö
ÇáúæóáóÏö Ãóäú íóÑúÝóÚó ÈöÇááøöÚóÇäö ÇáÝÑÇÔ áíËÈÊ Èå ÇáÊÍÑíã ÇáãÄíÏ¡
ÝóÝöí ÌóæóÇÒöåö æóÌúåóÇäö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí: " æóáóæú áóÇÚóäóåóÇ Ëõãøó ÞóÐóÝóåóÇ ÝóáóÇ ÍóÏøó áóåóÇ
ßóãóÇ áóæú ÍõÏøó áóåóÇ Ëõãøó ÞóÐóÝóåóÇ áóãú íõÍóÏøó ËóÇäöíóÉð æóíõäúåóì
ÝóÅöäú ÚóÇÏó ÚõÒøöÑó ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ áöÃóäøó áöÚóÇäóåõ ãöäúåóÇ ÞóÏú
ÃóÓúÞóØó ÚöÝøóÊóåóÇ Ýöí ÍóÞøöåö æóÅöäú ßóÇäóÊú Úóáóì ÚöÝøóÊöåóÇ ãóÚó
ÇáúÃóÌóÇäöÈö æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: åöíó Úóáóì ÚöÝøóÊöåóÇ ãóÚó
ÇáÒøóæúÌö ßóãóÇ åöíó ãóÚó ÇáúÃóÌóÇäöÈö¡ æóáóÇ íõÄóËøöÑõ ÇááøöÚóÇäõ Ýöí
ÇáúÚöÝøóÉö¡ æóåóÐóÇ ÎóØóÃñ áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ áóãøóÇ ßóÇäó ÇááøöÚóÇäõ Ýöí ÊóÕúÏöíÞö ÇáÒøóæúÌö
Ïõæäó ÇáúÃóÌóÇäöÈö ßóÇáúÈóíøöäóÉö æóÌóÈó Ãóäú ÊóÓúÞõØó Èöåö ÇáúÚöÝøóÉõ¡
Ýöí ÍóÞøö ÇáÒøóæúÌö¡ æóÅöäú áóãú ÊóÓúÞõØú Èöåö ÇáúÚöÝøóÉõ Ýöí ÍóÞøö
ÇáúÃóÌóÇäöÈö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó áöÚóÇäóåõ áóãøóÇ ÓóÞóØóÊú Èöåö ÇáúÚöÝøóÉõ Åöäú äóÝóì
æóáóÏðÇ ÃóÓúÞóØóåõ æóÅöäú áóãú íóäúÝöåö¡ áöÃóäøóåõ ßóÇáúÈóíøöäóÉö áóåõ
Ýöí ÇáúÍóÇáóíúäö ÈöáöÚóÇäöåö æóáóÏðÇ ÓóÞóØóÊú ÚöÝøóÊõåóÇ ãóÚó
ÇáúÃóÌóÇäöÈö Ýöí ÇáúÍóÇáóÊóíúäö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: ÅöÐóÇ äóÝóì ÈöáöÚóÇäöåö æóáóÏðÇ ÓóÞóØóÊú
ÚöÝøóÊõåóÇ ãóÚó ÇáúÃóÌóÇäöÈö ßóÓõÞõæØöåóÇ ãóÚó ÇáÒøóæúÌö¡ æóåóÐóÇ
ÎóØóÃñ¡ áöÇÎúÊöÕóÇÕö ÇáÒøóæúÌö ÈöÇááøöÚóÇäö Ïõæäó ÇáúÃóÌóÇäöÈö¡ æóÅöäú
ßóÇäó ßóÐóáößó æóÚóÇÏó ÇáÒøóæúÌõ ÝóÞóÐóÝóåóÇ ÈóÚúÏó áöÚóÇäöåö áóãú
íóÎúáõ ÞóÐúÝõåõ ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÈöÇáÒøöäóÇ ÇáøóÐöí áóÇÚóäóåóÇ Úóáóíúåö
Ãóæú ÈöÛóíúÑöåö ÝóÅöäú ÞóÐóÝóåóÇ ÈöÐóáößó ÇáÒøöäóÇ ÇáøóÐöí áóÇÚóäóåóÇ
Úóáóíúåö áóãú íõÍóÏøó¡ áöÃóäøó áöÚóÇäóåõ ßóÇáúÈóíøöäóÉö áóåõ Ýöí
ÇáúÞóÖóÇÁö ÈÊÕÏíÞå
(11/126)
Ýöíåö áóßöäú íõÚóÒøóÑõ áöáúÃóÐóì¡ æóÅöäú
ÞóÐóÝóåóÇ ÈöÛóíúÑöåö ÝóÝöíåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÍóÏøõ áöÃóäøóåõ áóíúÓó ÅöÐóÇ Íõßöãó ÈöÊóÕúÏöíÞò Ýöí
ÞóÐúÝò ÇÞúÊóÖóì Ãóäú íõÍúßóãó Èöåö Ýöí ßõáøö ÞóÐúÝò.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåö áöÃóäøó ÚöÝøóÊóåóÇ
ÞóÏú ÓóÞóØóÊú Ýöí ÍóÞøöåö ÈöáöÚóÇäöåö áöÃóäøóåõ ßóÇáúÈóíøöäóÉö áóåõ¡
æóãóÚó ÓõÞõæØö ÇáúÚöÝøóÉö áóÇ íóÌöÈõ ÇáúÍóÏøõ¡ ÝóÃóãøóÇ ÅöÐóÇ ÞóÐóÝóåóÇ
ÛóíúÑõåõ ãöäó ÇáúÃóÌóÇäöÈö ÝóáóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõåóÇ ãä Ãä Êßæä ÞÏ áÇÚäÊ Ãä
äóßóáóÊú¡ ÝóÅöäú áóÇÚóäóÊú ßóÇäóÊú Úóáóì ÚöÝøóÊöåóÇ ãóÚó ÇáúÃóÌóÇäöÈö
æóÅöäú ÓóÞóØóÊú ãóÚó ÇáÒøóæúÌö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ íõÍóÏøõ ÞóÇÐöÝõåóÇ
áöÈóÞóÇÆöåóÇ Úóáóì ÇáúÚöÝøóÉö ãóÚóåõ. æóÅöäú äóßóáóÊú Úóäö ÇááøöÚóÇäö
æóÍõÏøóÊú áöáÒøöäóÇ ÝóÝöí ÓõÞõæØö ÚöÝøóÊöåóÇ ãóÚó ÇáúÃóÌóÇäöÈö
æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÇÈúäö ÓõÑóíúÌò: ÃóäøóåóÇ Úóáóì ÚöÝøóÊöåóÇ
ãóÚó ÇáúÃóÌóÇäöÈö æóÃóäøó ãóäú ÞóÐóÝóåóÇ Ýöíåöãú ÍõÏøó áöÇÎúÊöÕóÇÕö
ÇááøöÚóÇäö ÈöÇáÒøóæúÌö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö:
Ãóäøó ÇáúÍóÏøó ÞóÏú ÃóÓúÞóØó ÚöÝøóÊóåóÇ ãóÚó ÇáÃÌÇäÈ ßãÇ áæ ÍÏË
ÈöÇáúÈóíøöäóÉö¡ áöÊóäóÇÝöí ÇÌúÊöãóÇÚö ÇáúÍóÏøö æóÇáúÚöÝøóÉö ÝóáóÇ íóÌöÈõ
ÇáúÍóÏøõ Úóáóì ÞóÇÐöÝöåóÇ ÃóÌúäóÈöíøðÇ ßóÇäó Ãóæú ÒóæúÌðÇ áßä íÚÒÑ
ááÃÐì.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóáóæú ÞóÐóÝóåóÇ ÈöÑóÌõáò ÈöÚóíúäöåö æóØóáóÈóÇ ÇáúÍóÏøó
ÝóÅöäö ÇáúÊóÚóäó ÝóáóÇ ÍóÏøó áóåõ ÅöÐóÇ ÈóØóáó ÇáúÍóÏøõ áöåóÇ ÈóØóáó
áóåõ æóÅöäú áóãú íóáúÊóÚöäú ÍõÏøó áóåõãóÇ Ãóæú áöÃóíøöåöãóÇ ØóáóÈó
áöÃóäøóåõ ÞóÐúÝñ æóÇÍöÏñ ÝÍßãå Íßã ÇáÍÏ ÇáæÇÍÏ ÅÐÇ ßÇä áÚÇä æÇÍÏ Ãæ ÍÏ
æÇÍÏ æÞÏ Ñãì ÇáÚÌáÇäí ÇãÑÃÊå ÈÑÌá ÓãÇå æåæ ÇÈä ÇáÓÍãÇÁ ÑÌá ãÓáã ÝáÇÚä
ÈíäåãÇ æáã íÍÏå áå æáæ ÞÐÝåÇ ÛíÑ ÇáÒæÌ ÍÏ áÃäåÇ áæ ßÇäÊ Ííä áÒãåÇ ÇáÍßã
ÈÇáÝÑÞÉ æäÝí ÇáæáÏ ÒÇäíÉ ÍÏÊ æáÒãåÇ ÇÓã ÇáÒäÇ æáßä Íßã Çááå ÊÚÇáì Ëã Íßã
ÑÓæáå - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÝíåãÇ åßÐÇ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó¡ ÅöÐóÇ ÐóßóÑó Ýöí ÞóÐúÝö
ÒóæúÌóÊöåö ÇÓúãó ÇáÒøóÇäöí ÈöåóÇ æóÕóÇÑó ÞóÇÐöÝðÇ áóåõ æóáóåóÇ ÝóáóÇ
íóÎúáõæ ÍóÇáõåõ ãöäú ÃóÍóÏö ÃóãúÑóíúäö: ÅöãøóÇ Ãóäú íõáóÇÚöäó¡ Ãóæú
íóãúÊóäöÚó¡ ÝóÅöäö ÇãúÊóäóÚó æóÌóÈó Ãóäú íõÍóÏøó áöÞóÐúÝöåöãóÇ¡ ÝóÅöäú
Þíá íÞæáå Ýöí ÇáúÞóÏöíãö: Åöäøóåõ ÅöÐóÇ ÞóÐóÝó ÇËúäóíúäö ÈöáóÝúÙóÉò
æóÇÍöÏóÉò æóÌóÈó Úóáóíúåö ÍóÏøñ æóÇÍöÏñ ßóÇäó åóÐóÇ ÇáúÞóÐúÝõ Ãóæúáóì
Ãóäú íóÌöÈó Èöåö ÍóÏøñ æóÇÍöÏñ.
æóÅöäú Þöíáó ÈöÞóæúáöåö ÇáúÌóÏöíÏö: Åöäøó Úóáóíúåö Ýöí ÞóÐúÝö
ÇáöÇËúäóíúäö ÍóÏøóíúäö ÝóÞóÏú Úóáøóáóåõ ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ ÈöÚöáøóÊóíúäö:
ÅöÍúÏóÇåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÞóÏú ÃóÏúÎóáó ÈöÞóÐúÝöåö ÇáúãóÚóÑøóÉó Úóáóì
ÇËúäóíúäö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ ÇáÊøóÚúáöíáö æóÌóÈó Úóáóíúåö ÈöÞóÐúÝö
ÒóæúÌóÊöåö ÈöÇáúãõÓóãøóì ÍóÏøóíúäö áöÅöÏúÎóÇáö ÇáúãóÚóÑøóÉö Èöåö Úóáóì
ÇËäíä.
(11/127)
æóÇáúÚöáøóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäøóåõ ÞóÐúÝñ
ÈöÒöäóÇÁò ÝóÚóáóì åóÐóÇ áóÇ íóÌöÈõ Úóáóíúåö ÈöåóÐóÇ ÇáúÞóÐúÝö ÅöáøóÇ
ÍóÏøñ æóÇÍöÏñ áöÃóäøóåõ ÒöäðÇ æóÇÍöÏñ.
(ÝóÕúáñ)
æóÅöäú áóÇÚóäó ÝóáóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõåõ Ýöíåö ãöäú ÃóÍóÏö ÃóãúÑóíúäö:
ÅöãøóÇ Ãóäú íóÐúßõÑó ÇáúãõÓóãøóì Ýöí áöÚóÇäöåö Ãóæú áóÇ íóÐúßõÑóåõ¡
ÝóÅöäú ÐóßóÑóåõ Ýöí áöÚóÇäöåö ÓóÞóØó ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö áóåõãóÇ.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - íõÍóÏøõ áöáúãõÓóãøóì¡
æóáóÇ íóÓúÞõØõ ÈöáöÚóÇäöåö æóÅöäú ÐóßóÑóåõ Ýöíåö áöÇÎúÊöÕóÇÕö ÇááøöÚóÇäö
ÈöÇáÒøóæúÌóÇÊö Ïõæäó ÇáúÃóÌóÇäöÈö¡ ÝóÕóÇÑó ßóãóäú ÞóÐóÝó ÒóæúÌóÊóåõ
æóÃóÌúäóÈöíøóÉð æóáóãú íóÓúÞõØú ÍóÏøõ ÇáúÃóÌúäóÈöíøóÉö ÈöáöÚóÇäöåö ãöäó
ÇáÒøóæúÌóÉö¡ æóÏóáöíáõäóÇ: åõæó Ãóäøó ÇáúÚóÌúáóÇäöíøó Óóãøóì ÔóÑöíßó
Èúäó ÇáÓøóÍúãóÇÁö Ýóáóãú íóÍõÏøóåõ ÑóÓõæáõ Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - áóåõ ÈóÚúÏó áöÚóÇäöåö ÝóÏóáøó Úóáóì ÓõÞõæØö
ÇáúÍóÏøö Èöåö¡ æóáöÃóäøó áöÚóÇäóåõ ÞóÏú ÃóæúÌóÈó ÊóÕúÏöíÞóåõ Ýöí ÍóÏøö
ÇáúÃóÌúäóÈöíøö¡ áöÃóäøóåõ ÒöäðÇ æóÇÍöÏñ Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íóßõæäó Ýöíåö
ãõÕóÏøóÞðÇ æóãõßóÐøóÈðÇ æóÅöäú áóãú íóÐúßõÑúåõ Ýöí áöÚóÇäöåö æóØóÇáóÈó
ÈöÍóÏøöåö¡ ÝóÅöäú ÃóÚóÇÏó ÇááøöÚóÇäó ÝóÐóßóÑóåõ Ýöíåö ÝóáóÇ ÍóÏøó
Ýóíóßõæäõ åóÐóÇ ÇááøöÚóÇäõ áöÇÓúÊöÏúÑóÇßö ãóÇ ÃóÎóáøó Èöåö Ýöí
ÇááøöÚóÇäö ÇáúÃóæøóáö.
æóÅöäú áóãú íõÚöÏúåõ ÝóÝöí æõÌõæÈö ÍóÏøöåö ÞæáÇä:
ÃÍÏåãÇ: áöÃóäøóåõ áóÇ íóÓúÞõØõ ÈöÇááøöÚóÇäö ÍóÏøõ ãóäú áóãú íõÓóãøö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ ÍóÏøó áöÃóäøóåõ Òöäðì æóÇÍöÏñ æóÞóÏú Íõßöãó
ÈöÊóÕúÏöíÞöåö Ýöíåö ÈöáöÚóÇäöåö ãöäú ÒóæúÌóÊöåö ÝóÓóÞóØó ÇáúÍóÏøõ
ÇáúãõÊóÚóáøöÞõ Èöåö.
(ãóÓúÃóáóÉñ)
ÞóÇáó ÇáÔÇÝÚí: " æóáóæú ÔóåöÏó Úóáóíúåö Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ ÍõÈöÓó ÍóÊøóì
íóÚúÏöáõæÇ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó: ÅöÐóÇ ÇÏøóÚóÊö ÇáúãóÑúÃóÉõ
Úóáóì ÒóæúÌöåóÇ Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ ÝóÃóäúßóÑó. ÝóÃóÞóÇãóÊú Úóáóíúåö
ÔóÇåöÏóíúäö¡ Ãóæú ßóÇäóÊú ÏóÚúæóì ÇáúÞóÐúÝö Èóíúäó ÃóÌúäóÈöíøóíúäö¡
äõÙöÑóÊú ÚóÏóÇáóÉõ ÇáÔøóÇåöÏóíúäö¡ ÝóÅöäú ÚõáöãóÊú ÚóÏóÇáóÊõåõãóÇ Íõßöãó
ÈöåöãóÇ¡ æóÅöäó Úõáöãó ÌóÑúÍõåõãóÇ ÃõÓúÞöØóÊú ÔóåóÇÏóÊõåõãóÇ¡ æóÅöäú
Ìõåöáó ÍóÇáõåõãóÇ ÍõÈöÓó ÇáúÞóÇÐöÝõ ÍóÊøóì íõÓúÊóßúÔóÝó ÚóäúåõãóÇ
áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáÙøóÇåöÑó ÚóÏóÇáóÉõ ÇáÔøóÇåöÏóíúäö æóÅöäøóãóÇ
íõÊóæóÞøóÝõ áöáúßóÔúÝö Úóäú ÌóÑúÍöåöãóÇ. æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúãõÏøóÚöíó
ÞóÏú ÝóÚóáó ãóÇ Úóáóíúåö ãöäú ÅöÍúÖóÇÑö ÇáúÈóíøöäóÉö æóÈóÞöíó ãóÇ Úóáóì
ÇáúÍóÇßöãö ãöäú ãóÚúÑöÝóÉö ÇáúÚóÏóÇáóÉö¡ ÝóÃóãøóÇ Åöäú ÔóåöÏó
ÈöÇáúÞóÐúÝö ÔóÇåöÏñ æóÇÍöÏñ ÝóÅöäú áóãú íõÚúÑóÝú ÚóÏóÇáóÊõåõ áóãú
íõÍúÈóÓö ÇáúÞóÇÐöÝõ æóÅöäú ÚõÑöÝóÊú ÚóÏóÇáóÊõåõ Ýóåóáú íõÍúÈóÓõ Úóáóì
ÍõÖõæÑö ÇáÔøóÇåöÏö ÇáúÂÎóÑö¿ Ýöíåö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÍúÈóÓõ¡ áöÃóäøóåõ ßóãóÇ ÍõÈöÓó ãóÚó ßóãóÇáö ÇáúÚóÏóÏö
æóäõÞúÕóÇäö ÇáúÚóÏóÇáóÉö ÌóÇÒó Ãóäú íõÍúÈóÓó ãóÚó ßóãóÇáö ÇáúÚóÏóÇáóÉö
æóäõÞúÕóÇäö ÇáúÚóÏóÏö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ íóÌõæÒõ ÍóÈúÓõåõ áöÃóäøó ÇáúÈóíøöäóÉó
ÈößóãóÇáö ÇáúÚóÏóÏö ãóæúÌõæÏóÉñ æóÈöäõÞúÕóÇäöåö ãóÝúÞõæÏóÉñ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóÇ íóßúÝõáõ ÑóÌõáñ Ýöí ÍóÏøò æóáóÇ
áöÚóÇäò æáÇ
(11/128)
íõÍúÈóÓõ ÈöæóÇÍöÏò. (ÞóÇáó ÇáúãõÒóäöíøõ)
ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ åóÐóÇ Ïóáöíáñ Úóáóì ÅöËúÈóÇÊöåö ßóÝóÇáóÉó ÇáúæóÌúåö Ýöí
ÛóíúÑö ÇáúÍóÏøö ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóáöáúßóÝóÇáóÉö ÈöÇáäøóÝúÓö ÍóÇáóÊóÇäö:
ÅöÍúÏóÇåõãóÇ: Ýí ÍÞæÞ Çááå ÚÒ æÌá.
æÇáËÇäí: Ýöí ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó¡ ÝóÃóãøóÇ Ýöí ÍõÞõæÞö Çááøóåö
ÓõÈúÍóÇäóåõ æóÊóÚóÇáóì ÝóáóÇ íóÕöÍøõ¡ áöÃóäøóåóÇ Åöäú ßóÇäóÊú Ýöí
ÍõÏõæÏò Ýóåöíó ãóæúÖõæÚóÉñ Úóáóì ÇáúÅöÏúÑóÇÁö æóÇáÊøóÓúåöíáö æóÅöäú
ßóÇäóÊú Ýöí ÃóãúæóÇáò Ýóåöíó ãóæúßõæáóÉñ Åöáóì ÃóãóÇäóÊöåö Åöäú
ÊóÚóáøóÞóÊú ÈöÐöãøóÊöåö Ãóæú ÒóßóÇÉò ÊõÄúÎóÐõ ãöäú Úóíúäö ãóÇ ÈöíóÏöåö¡
ÃóãøóÇ ÍõÞõæÞõ ÇáúÂÏóãöíøöíäó ÝóÖóÑúÈóÇäö: ÃóãúæóÇáñ¡ æóÍõÏõæÏñ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÃóãúæóÇáõ ÝóÇáøóÐöí äóÕøó Úóáóíúåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ - ÑóÖöíó
Çááøóåõ Úóäúåõ - Ýöí ÃóßúËóÑö ßõÊõÈöåö Ãóäøó ÇáúßóÝóÇáóÉó ÈöÇáäøóÝúÓö
ÝöíåóÇ ÌóÇÆöÒóÉñ æóÞóÇáó Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáÏøóÚóÇæóì æóÇáúÈóíøöäóÇÊö: ÛóíúÑó
Ãóäøó ßóÝóÇáóÉó ÇáúÃóÈúÏóÇäö ÚöäúÏöí ÖóÚöíÝóÉñ. ÝóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ
Ýöí ãõÑóÇÏö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - ÈöÊóÖúÚöíÝöåóÇ¡
Ýóãöäúåõãú ãóäú Íóãóáóåõ Úóáóì ÅöÈúØóÇáöåóÇ æóÎóÑøóÌó ßóÝóÇáóÉó
ÇáäøóÝúÓö Úóáóì Þóæúáóíúäö¡ æóãöäúåõãú ãóäú Íóãóáóåõ Úóáóì ÖóÚúÝöåóÇ Ýöí
ÇáúÞöíóÇÓö¡ áöÃóäøóåõ ÖóãóÇäñ Úõíøöäó ÈöÚóÞúÏò áóßöäú ÌóÇÒó
áöáÖøóÑõæÑóÉö ÇáÏøóÇÚöíóÉö Åöáóíúåö æóßóãóÇ ÎóÇáóÝó ÖóãóÇäó ÇáÏøóÑúßö
ãóÚó ãõÎóÇáóÝóÉö ÇáúÃõÕõæáö¡ æóÃóãøóÇ ÇáúÍõÏõæÏõ ßóÇáúÞöÕóÇÕö æóÍóÏøö
ÇáúÞóÐúÝö¡ ÝóÞóÏö ÇÎúÊóáóÝó Ýöíåö ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ßóÍõÏõæÏö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÇáøóÊöí áóÇ ÊóÌõæÒõ
ÇáúßóÝóÇáóÉõ ÝöíåóÇ¡ áöÃóäøóåõ áóãøóÇ áóãú íóÌõÒú ÝöíåóÇ ÖóãóÇäõ ãóÇ Ýöí
ÇáÐøöãøóÉö áóãú ÊóÌõÒú Ýöíåö ÇáúßóÝóÇáóÉõ ÈöÐöí ÇáÐøöãøóÉö¡ æóÈöåóÐóÇ
ÇáúãóÚúäóì ÝóÇÑóÞó ÇáúßóÝóÇáóÉó Ýöí ÇáúãóÇáö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: ãöäú ãóÐóÇåöÈö ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: ÃóäøóåóÇ
ßóÇáúÃóãúæóÇáö Ýöí ÌóæóÇÒö ÇáúßóÝóÇáóÉö ÝöíåóÇ ÈöÇáäøóÝúÓö Úóáóì ãóÇ
ÞóÏøóãúäóÇ ãöäó ÇáÔøóÑúÍö¡ áöÃóäøó ÌóãöíÚóåóÇ ãöäú ÍõÞõæÞö
ÇáúÂÏóãöíøöíäó ÇáøóÊöí íõÈóÇÔöÑõ ÝöíåóÇ ãóäú åöíó Úóáóíúåö
æóíóÓúÊóæúËöÞõ ÝöíåóÇ áöãóäú åöíó áóåõ æóáóíúÓó Úóáóì ÇáúßóÝöíáö
ÈöÇáäøóÝúÓö ÇáúãõØóÇáóÈóÉõ ÈöÇáúÍóÞøö ÇáøóÐöí Ýöí ÇáÐøöãøóÉö¡ ÝóÇÓúÊóæóì
ÝöíåóÇ ãóÇ íóÌõæÒõ ÖãÇäå æãÇ áÇ íÌæÒ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ÞóÇáó Òóäóì ÝóÑúÌõßö Ãóæú íóÏõßö Ãóæú
ÑöÌúáõßö Ýóåõæó ÞóÐúÝñ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉõ: ÐóßóÑóåóÇ ÇáúãõÒóäöíøõ
Ýöí ãõÎúÊóÕóÑöåö æóáóãú íóÐúßõÑúåóÇ Ýöí ÌÇãÚå¡ ÝÌÚá Þæáå áåÇ ÒäÇ
ÝóÑúÌõßö Ãóæú íóÏõßö¡ Ãóæú ÑöÌúáõßö¡ ÞóÐúÝðÇ æóáóãú íóÐúßõÑö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉó ÅöáøóÇ Ýöí ÇáúÞóÏöíãö ÝÞÇá: æáæ ÞÇá:
ÒäÇ ÝóÑúÌõßö Ýóåõæó ÞóÇÐöÝñ¡ æóÅöäú ÞóÇáó: íóÏõßö Ãóæú
(11/129)
ÑöÌúáõßö¡ ÝóÞóÏú ÞóÇáó ÈóÚúÖõ ÇáäøóÇÓö -
íóÚúäöí ÃóÈóÇ ÍóäöíÝóÉó: Ýöí ÇáúÈóÏóäö æóåõæó ÞóÇÐöÝñ æóÝöí ÇáúíóÏö
æóÇáÑøöÌúáö áóÇ íóßõæäõ ÞóÇÐöÝðÇ¡ æóáóÇ Ýöí ÇáúÚóíúäö¡ ÞóÇáó
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ: åóÐóÇ ßõáøõåõ ãóÇ ÚóÏóÇ ÇáúÝóÑúÌó æÇÍÏÇð æóáóãú íõÕóÑøöÍú
Ãóäøóåõ æóÇÍöÏñ Ýöí ÇáúÞóÐúÝö¡ Ýóáóãú íÎÊáÝ ÃÕÍÇÈäÇ Ãäå ÅÐÇ ÞÇá: ÒäÇ
ÝóÑúÌõßö¡ Ãóäøóåõ ÞóÇÐöÝñ¡ æóÅöÐóÇ ÞóÇáó: ÒóäóÊú Úóíúäõßö¡ áóãú íóßõäú
ÞóÇÐöÝðÇ¡ æóÇÎúÊóáóÝõæÇ ÝöíãóÇ Óöæóì Ðóáößó ãöäó ÇáúÃóÚúÖóÇÁö åóáú
íóßõæäõ ÞóÇÐöÝðÇ ÈöÅöÖóÇÝóÉö ÇáÒøöäóÇ ÅöáóíúåóÇ Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì
ËóáóÇËóÉö ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö¡ æóÃóÈöí Úóáöíøö
Èúäö ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó¡ áóÇ íóßõæäõ ÞóÇÐöÝðÇ ÅöÐóÇ ÞóÇáó: ÒóäóÊú íóÏõßö¡
Ãóæú ÑöÌúáõßö Ãóæú ÑóÃúÓõßö¡ Ãóæú íóÏõßö¡ æóåõæó ÙóÇåöÑõ ßóáóÇãö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - Ýöí ÇáúÞóÏöíãö¡ æóäóÓóÈõæÇ
ÇáúãõÒóäöíøó Åöáóì ÇáúÎóØóÃö Ýöí äóÞúáöåö¡ áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÞóÇáó: ÇáúÚóíúäóÇäö ÊóÒúäöíóÇäö
æóÒöäóÇåõãóÇ ÇáäøóÙóÑõ¡ æóÇáúíóÏóÇäö ÊóÒúäöíóÇäö æóÒöäóÇåõãóÇ ÇááøóãúÓõ¡
æóíõÕóÏøöÞõ Ðóáößó ßõáøóåõ Ãóæú íõßóÐøöÈõåõ ÇáúÝóÑúÌõ¡ æóáöÃóäøó
ÈöÇáúÝóÑúÌö íóßõæäõ ÇáÒøöäóÇ ÈöÎöáóÇÝö ÓóÇÆöÑö ÇáúÃóÚúÖóÇÁö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ íóßõæäõ ÈöÌóãöíÚö Ðóáößó ÞóÇÐöÝðÇ
ßóÇáúÝóÑúÌö Úóáóì ãóÇ äóÞóáóåõ ÇáúãõÒóäöíøõ ßóãóÇ íóÓúÊóæöí ÌóãöíÚõåõ
Ýöí ÇáØøóáóÇÞö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó ÇáÕøóÍöíÍõ ÚöäúÏöí¡ æóÈöåö ÞóÇáó ÃóÈõæ
ÇáúÚóÈøóÇÓö Èúäõ ÓÑíÌ Åäå ÅÐÇ ÞÇá: ÒäÇ ÈóÏóäõßö ßóÇäó ÞóÇÐöÝðÇ¡ æóáóæú
ÞóÇáó ÒóäóÊú íóÏõßö Ãóæú ÑöÌúáõßö Ãóæú ÑóÃúÓõßö áóãú íóßõäú ÞóÇÐöÝðÇ¡
áöÃóäøó ÇáúÈóÏóäó åõæó ÇáúÌõãúáóÉõ ÇáøóÊöí ÝöíåóÇ ÇáúÝóÑóÌõ¡ Ýóáóãú
íóÌõÒú Ãóäú íóßõæäó ÈöÇáúÝóÑúÌö ÞóÇÐöÝðÇ æóÈöÇáúÈóÏóäö ÇáøóÐöí ãöäúåõ
ÇáúÝóÑóÌõ áóíúÓó ÈöÞóÇÐöÝò ÝóÃóãøóÇ ÓóÇÆöÑõ ÇáúÃóÚúÖóÇÁö ãöäó ÇáÑøóÃúÓö
æóÇáúÈóÏóäö¡ æóÇáúíóÏö æóÇáÑøöÌúáö¡ ÝóáóÇ ÊóÎúÊóÕøõ ÈöÇáÒøöäóÇ ÝóáóÇ
íóßõæäõ ÈöåóÇ ÞóÇÐöÝðÇ ßóÇáúÚóíúäö¡ ÝóÃóãøóÇ ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó - ÑóÖöíó
Çááøóåõ Úóäúåõ - ÝóÅöäøóåõ ÝóÑøóÞó ÝöíåóÇ Èóíúäó ÇáúÃóÚúÖóÇÁö ÇáøóÊöí
áóÇ ÊóÈúÞóì ÇáÍíÇÉ ÈÇäÝÕÇáåÇ æÈíä ãÇ ÊÈÞì ÇáÍíÇÉ ÈÝÕÇáåÇ ÝÌÚáå ÞÇÐÝÇð
ÈÞæáå: ÒäÇ ÑóÃúÓõßö¡ æóáóãú íóÌúÚóáúåõ ÞóÇÐöÝðÇ ÈöÞóæúáöåö: ÒóäóÊú
íóÏõßö Ãóæú ÑöÌúáõßö¡ æóÈóäóÇåõ Úóáóì ãóÐúåóÈöåö Ýöí ÇáØøóáóÇÞö ÇáøóÐöí
ÊóÞóÏøóãó ÇáúßóáóÇãõ Ýöíåö¡ æóÇáÏøóáöíáõ Úóáóì ÇÓúÊöæóÇÁö Íõßúãö ãóÇ
íóÍúÝóÙõ ÇáúÍóíóÇÉó æóãóÇ áóÇ íóÍúÝóÙõåóÇ¡ Ãóäøó ßõáøó ãóÇ áóæú äóÓóÈóåõ
ãöäúåóÇ Åöáóì äóÝúÓöåö áóãú íóßõäú ãõÞöÑøðÇ ÈöÇáÒøöäóÇ áóãú íóßõäú ÅöÐóÇ
äóÓóÈóåõ Åöáóì ÛóíúÑöåö ÞóÇÐöÝðÇ ÈöÇáÒøöäóÇ¡ ßóÇáúÚóíúäö ØóÑúÏðÇ
æóÇáúÝóÑúÌö ÚóßúÓðÇ áöÇÓúÊöæóÇÁö ÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÈöÇáÒøöäóÇ æóÇáúÞóÐúÝö Èå
Ýí ÇáÕÑíÍ æÇáßäÇíÉ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóßõáøõ ãóÇ ÞóÇáóåõ æóßóÇäó íõÔúÈöåõ ÇáúÞóÐúÝó ÅöÐóÇ
ÇÍúÊóãóáó ÛóíúÑóåõ áóãú íóßõäú ÞóÐúÝðÇ æóÞóÏú ÃóÊóì ÑóÌõáñ ãöäú
ÝóÒóÇÑóÉó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÝÞÇá Åä
ÇãÑÃÊí æáÏÊ ÛáÇãÇð ÃÓæÏ Ýáã íÌÚáå - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
ÞÐÝÇ æÞÇá Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì {æóáÇ ÌõäóÇÍó Úóáóíúßõãú ÝöíãóÇ ÚóÑøóÖúÊõãú
Èå ãä ÎØÈÉ ÇáäÓÇÁ} ÝßÇä ÎáÇÝÇð ááÊÕÑíÍ ".
(11/130)
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ
ÞóÇáó ßöäóÇíóÇÊõ ÇáúÞóÐúÝö æóãóÚóÇÑöíÖõåõ áóÇ Êóßõæäõ ÞóÐúÝðÇ ÅöáøóÇ
ÈöÇáúÅöÑóÇÏóÉö Ýöí ÇáúÛóÖóÈö æóÇáÑøöÖóì ÌóãöíÚðÇ.
æóÈöåö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó¡ æóÃóßúËóÑõ ÇáúÝõÞóåóÇÁö æóÞóÇáó ãóÇáößñ¡
æóÃóÍúãóÏõ æóÅöÓúÍóÇÞõ: ÃóßúËóÑõ ÇáúãóÚóÇÑöíÖö ÞóÐúÝñ Ýöí ÇáúÛóÖóÈö
Ïõæäó ÇáÑøöÖóì ßóÞóæúáöåö: ÃóäóÇ ãóÇ ÒóäóíúÊõ¡ Ãóæú íóÇ ÍóáóÇáõ ÇÈúäó
ÇáúÍóáóÇáö.
Íõßöíó Ãóäøó ÑóÌõáðÇ ÃóÊóì ãóÇáößðÇ ÝóÞóÇáó: ãóÇ ÊóÞõæáõ Ýöí ÑóÌõáò
ÞóÇáó áöÑóÌõáò: íóÇ ÒóÇäö ÇÈúäó ÇáÒøóÇäöíóÉö¡ ÞóÇáó: åõæó ÞóÇÐöÝñ¡
ÞóÇáó: ÝóÅöäú ÞóÇáó: íóÇ ÍóáóÇáõ ÇÈúäó ÇáúÍóáóÇáö¡ ÞóÇáó åõæó ÞóÇÐöÝñ¡
ÝóÞóÇáó ÇáÑøóÌõáõ: íóßõæäõ ÞóÇÐöÝðÇ ÅöÐóÇ ÞóÇáó: íóÇ ÍóáóÇáõ ÇÈúäó
ÇáúÍóáóÇáö æóÅöÐóÇ ÞóÇáó: íóÇ ÒóÇäöí ÇÈúäó ÇáÒøóÇäöíóÉö¡ ÝóÞóÇáó
ãóÇáößñ: ÞóÏú íóÃúÊöíåö [ÇáúÈóÇØöáõ] ÈöáóÝúÙö ÇáúÍóÞøö æóÇÓúÊóÏóáøõæÇ
Úóáóì Ðóáößó ÈÞæáå ÊÚÇáì: {æÅäÇ æÅíÇßã áóÚóáóì åõÏðì Ãóæú Ýöí ÖóáÇáò
ãõÈöíäò} [ÓÈÃ: 24] . ÝóßóÇäó ÕóÑöíÍó ÇáúÂíóÉö Ãóäøó ÃóÍóÏóåõãóÇ Úóáóì
åõÏðì æóÇáóÂÎóÑó Úóáóì ÖóáóÇáò¡ æóÏóáöíáõåóÇ Ýöí ãóæúÖöÚö ÇáúÎöØóÇÈö
æóÇáÊøóÚúÑöíÖö ÈöÇáÐøóãøö Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó - æóÃõãøóÊóåõ Úóáóì åõÏðì¡ æóÃóäøó ÇáúãõÔúÑößöíäó Úóáóì
ÖóáóÇáò ãõÈöíäò¡ ÝóßóÐóáößó Íõßúãõ ÇáúãóÚóÇÑöíÖö ßõáøöåóÇ.
æóÑóæóì ÓóÇáöãñ Úóäú ÃóÈöíåö: Ãóäøó ÚõãóÑó Èúäó ÇáúÎóØøóÇÈö - ÑóÖöíó
Çááøóåõ Úóäúåõ - ÍóÏøó Ýöí ÇáÊøóÚúÑöíÖö ÈöÇáÒøöäóÇ¡ æóáóíúÓó áóåõ
ãõÎóÇáöÝñ¡ ÝóßóÇäó ÅöÌúãóÇÚðÇ¡ æóáöÃóäøó ÇÍúÊöãóÇáó ÇáÊøóÚúÑöíÖö
íóÕúÑöÝõåõ ÇáúÛóÖóÈõ Åöáóì ÇáÕøóÑöíÍö¡ áöÃóäøó ÔóÇåöÏó ÇáúÍóÇáö ÃóÙúåóÑõ
ãöäó ÇáöÇÚúÊöÞóÇÏö.
æóÏóáöíáõäóÇ ãóÇ ÑóæóÇåõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ Úóäú ãóÇáößò Úóäú ÇáÒøõåúÑöíøö
Úóäú ÓóÚöíÏö Èúäö ÇáúãõÓóíøóÈö Úóäú ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó: Ãóäøó ÑóÌõáðÇ ãöäú
ÝóÒóÇÑóÉó ÂÊöí ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -¡
ÝóÞóÇáó: íóÇ ÑóÓõæáó Çááøóåö Åöäøó ÇãúÑóÃóÊöí æóáóÏóÊú ÛõáóÇãðÇ
ÃóÓúæóÏó. ÝóÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -:
Ãóáóßó ÅöÈöáñ¡ ÞóÇáó äóÚóãú: ÞóÇáó ãóÇ ÃóáúæóÇäõåóÇ¡ ÞóÇáó: ÍõãúÑñ
ßõáøõåóÇ¡ ÞóÇáó: åóáú ÝöíåóÇ ãöäú ÃóæúÑóÞó¿ ÞóÇáó: äóÚóãú¡ ÞóÇáó: Ãóäøóì
ÊóÑóì Ðóáößó¿ ÞóÇáó: áóÚóáøó ÚöÑúÞðÇ äóÒóÚó¡ ÞóÇáó: ßóÐóáößó åóÐóÇ
áóÚóáøó ÚöÑúÞðÇ äóÒóÚó)) .
Ýóáóãú íóÌúÚóáö ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - åóÐóÇ
ÇáÊøóÚúÑöíÖó ÈöÇáúÞóÐúÝö ÕóÑöíÍðÇ ÝóÅöäú Þöíáó: ÅöäøóãóÇ íóßõæäõ
ÕóÑöíÍðÇ Ýöí ÇáúÛóÖóÈö æóáóãú íóÙúåóÑú ãöäúåõ ÛóÖóÈñ¡ Þöíáó ÍóÇáõåõ
íóÔúåóÏõ ÈöÛóÖóÈöåö áöÃóäøóåõ ÃóäúßóÑó ãöäú ÒóæúÌóÊöåö æóåõãóÇ
ÃóÈúíóÖóÇäö Ãóäú ÊóáöÏó ÛõáóÇãðÇ ÃóÓúæóÏó íõÎóÇáöÝõåõãóÇ Ýöí ÇáÔøóÈóåö.
æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö ãóÇ Ñõæöíó Ãóäøó ÑóÌõáðÇ ÂÊöí ÑóÓõæáó Çááøóåö -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -¡ ÝÞÇá: íÇ ÑÓæá Çááå Åäí ÇãúÑóÃóÊöí
áóÇ ÊóÑõÏøõ íóÏó áóÇãöÓò¡ ÝóÞóÇáó ØóáøöÞúåóÇ¡ ÝÞÇá: Åä ÃõÍöÈøõåóÇ¡
ÞóÇáó: ÃóãúÓößúåóÇ æóåóÐóÇ ÊóÚúÑöíÖñ ÈöÇáúÞóÐúÝö æóáóãú íóÌúÚóáúåõ
ÞóÇÐöÝðÇ.
ÝóÅöäú Þöíáó: ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÞóæúáöåö: " íóÏó áóÇãöÓò "¡ ÃõÑöíÏó Èöåö
ãõáúÊóãöÓò¡ Ãóíú ØóÇáöÈò áöãóÇ áóåõ áöÊóÈúÐöíÑöåóÇ áóåõ Ýöí ßõáøö
ÓóÇÆöáò æóØóÇáöÈò¡ æóáóãú íõÑöÏö ÇáúÊöãóÇÓó ÇáúÝóÇÍöÔóÉö Ýóíóßõæäõ
ÊóÚúÑöíÖðÇ¡ Þöíáó: áóÇ íóÌõæÒõ Íóãúáõåõ Úóáóì åóÐóÇ ÇáÊøóÃúæöíáö
ÇáúãõÎóÇáöÝö áÃãÑíä:
(11/131)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ áóæú ÃóÑóÇÏó åóÐóÇ
ÇáúÞóæúáó áóÞóÇáó: áóÇ ÊóÑõÏøõ íóÏó ãõáúÊóãöÓò¡ æóáóãú íóÞõáú: íóÏó
áóÇãöÓò.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóæú ÞóÕóÏó åóÐóÇ áóãú íõÄúãóÑú ÈöØóáóÇÞöåóÇ¡
æóáóÃõãöÑó ÈöÍóÈúÓö ãóÇáöåö ÚóäúåóÇ.
æóÑõæöíó Ãóäøó ÇáúíóåõæÏó ßóÇäóÊú ÊóÞõæáõ áöÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ãõÐóãøóãðÇ ÚóÕóíúäóÇ¡ æóÃóãúÑóåõ
ÃóÈóíúäóÇ¡ ÝóÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -: Ãä
ÊóÑóæúäó ßóíúÝó ÚóÕóãóäöí Çááøóåõ ãöäúåõãú¡ Åöäøóåõãú íóÓõÈøõæäó
ãõÐóãøóãðÇ æóÃóäóÇ ãõÍóãøóÏñ¡ Ýóáóãú íóÌúÚóáú ÊóÚúÑöíÖóåõãú Èöåö
ÕóÑöíÍðÇ¡ æóáöÃóäøó Çááøóåó ÊóÚóÇáóì ÃóÍóáøó ÇáÊøóÚúÑöíÖó ÈöÇáúÎõØúÈóÉö
æóÞóÏú ÍóÑøóãó ÕóÑöíÍóåóÇ¡ ÝóÏóáøó Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝö Íõßúãö ÇáÊøóÚúÑöíÖö
æóÇáÊøóÕúÑöíÍö¡ æóíóÏõáøõ Úóáóíúåö Úóäú ØóÑöíÞö ÇáúãóÚúäóì: Ãä ßá ãÇ ßÇä
ßäÇíÉ Ýí ÇáÑÖì ßóÇäó ßöäóÇíóÉð Ýöí ÇáúÛóÖóÈö ßóÇáúßöäóÇíóÇÊö Ýöí
ÇáØøóáóÇÞö æóÃóäøó ßõáøó ãóÇ áóæú äóÓóÈóåõ Åöáóì äóÝúÓöåö áóãú íóßõäú
ÅöÞúÑóÇÑðÇ ÈöÇáÒøöäóÇ æóÌóÈó ÅöÐóÇ äóÓóÈóåõ Åöáóì ÛóíúÑöåö Ãóäú áóÇ
íóßõæäó ÞóÐúÝðÇ ÈöÇáÒøöäóÇ ÞíÇÓÇð Úáì ÍÇá ÇáÑÖì¡ áöÃóäøóåõ áóæú ÞóÇáó
áöäóÝúÓöåö: ÃóäóÇ ãóÇ ÒóäóíúÊõ áóãú íóßõäú ÅöÞúÑóÇÑðÇ¡ ßóÐóáößó ÅöÐóÇ
ÞóÇáó áöÛóíúÑöåö: ÃóäóÇ ãóÇ ÒóäóíúÊõ áóãú íóßõäú ÞóÐúÝðÇ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáõ ÈöÇáúÂíóÉö¡ Ýóåöíó Úóáóì ÇáúÝóÑúÞö Èóíúäó
ÇáÊøóÚúÑöíÖö æóÇáÊøóÕúÑöíÍõ ÃóÏóáøõ¡ áöÃóäøóåõ ÚóÏóáó Úóäú Þóæúáöåö:
äóÍúäõ Úóáóì åõÏðì¡ æóÃóäúÊõãú Úóáóì ÖóáóÇáò ãõÈöíäò¡ áöãóÇ Ýöíåö ãöäó
ÇáÊøóäúÝöíÑö¡ [Åöáóì ãóÇ åõæó ÃóáúØóÝõ] Ýöí ÇáúÞóæúáö ÊóÃúáöíÝðÇ áóåõãú
æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ãÚäÇå¡ ÝÞÇá: {ÅäÇ æÅíÇßã áÚáì åÏì Ãæ Ýí ÖáÇá ãÈíä}
Ýóáóæú ßóÇäó ÇáÊøóÚúÑöíÖõ ßóÇáÊøóÕúÑöíÍö áóÚóÏóáó Úóäö ÇááøóÝúÙö
ÇáúãõÍúÊóãóáö Åöáóì ãóÇ åõæó ÃóæúÖóÍõ ãöäúåõ æóÃóÈúíóäõ.
ÃóãøóÇ ÇÓúÊöÏúáóÇáõåõãú ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö ÈöÃóäøó ÚõãóÑó ÑóÖöíó Çááøóåõ
Úóäúåõ ÍóÏøó Ýöí ÇáÊøóÚúÑöíÖö¡ ÝóÚóäúåõ ÌóæóÇÈóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÚõãóÑó ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ ÞóÏú ÎõæáöÝó Ýöíåö
ÝóÞóÏú ÑóæóÊú ÚóãúÑóÉõ Ãóäøó ÔóÇÈøðÇ ÎóÇÕóãó ÛóíúÑóåõ Ýöí ÒóãóÇäö ÚõãóÑó
- ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - ÝóÞóÇáó: ãóÇ Òóäóì ÃóÈöí¡ æóáóÇ Ãõãøöí¡
ÝóÑõÝöÚó Åöáóì ÚõãóÑó ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ ÝóÇÓúÊóÔóÇÑó ÇáÕøóÍóÇÈóÉó¡
ÝÞÇáæÇ: ãÏÍ ÃÈÇå æÃãå¡ ÝÍÏå ÚãÑ - ÑÖí Çááå Úäå - ÝóËóÈóÊó ÇÎúÊöáóÇÝõåõãú
Ýöíåö.
æóÇáËøóÇäöí: ãóÇ Ñóæóì Úóäú ÚõãóÑó - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - Ãóäøóåõ
ÞóÇáó: Åöäøó Ýöí ÇáúãóÚóÇÑöíÖö áöãóäúÏõæÍóÉð Úóäö ÇáúßóÐöÈö.
æóÃóãøóÇ ÇÓúÊöÏúáóÇáõåõãú ÈöÃóäøó ÔóÇåöÏó ÇáúÍóÇáö íóäúÝöí ÇÍúÊöãóÇáó
ÇáúãóÚóÇÑöíÖö ÝóáóíúÓó ÈöÕóÍöíÍò¡ áöÃóäøó ÕóÑöíÍó ÇáúÞóÐúÝö Ýöí ÍóÇáóÉö
ÇáÑøöÖóÇ æÇáÈÑ áÇ íÒæÇá Úóäú Íõßúãóåö¡ æóßóÐóáößó ÇáÊøóÚúÑöíÖõ Ýöí ÍóÇáö
ÇáúÛóÖóÈö æÇáÚÞæÞ.
(11/132)
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóÇ íóßõæäõ ÇááøöÚóÇäõ ÅöáøóÇ ÚöäúÏó
ÓõáúØóÇäò Ãóæú ÚõÏõæáò íóÈúÚóËõåõãõ ÇáÓøõáúØóÇäõ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ ãöäú ÔõÑõæØö ÕöÍøóÉö ÇááøöÚóÇäö
æóËõÈõæÊö Íõßúãöåö Ãóäú íóßõæäó ÈöÍõßúãö ÇáúÍóÇßöãö æóãóÔúåóÏöåö¡ æóáóÇ
íóÕöÍøõ áöÚóÇäõ ÇáÒøóæúÌóíúäö ÈöÃóäúÝõÓöåöãóÇ¡ æóÅöäøóãóÇ ßóÇäó
ßóÐóáößó¡ áöÃóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
áóÇÚóäó Èóíúäó ÇáúÚóÌúáóÇäöíøö æóÇãúÑóÃóÊöåö¡ æóÈóíúäó åöáóÇáö Èúäö
ÃõãóíøóÉó æóÇãúÑóÃóÊöåö æóáóãú íóßõäú íóÓúÊóäöíÈõåõ Úóäúåõ ÔóÑúØðÇ
Ýöíåö¡ æóáöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó íóãöíäñ ÚöäúÏöäóÇ¡ æóÔóåóÇÏóÉñ ÚöäúÏó
ÛóíúÑöäóÇ¡ æóáóÇ íóËúÈõÊõ Íõßúãñ æóÇÍöÏñ ãöäúåõãóÇ Ýöí ÇáúÍõÞõæÞö ÅöáøóÇ
ÚöäúÏó ÇáúÍóÇßöãö¡ æóáöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó ÞóÏú ÊóÊóÚóáøóÞõ Èöåö ÍõÏõæÏñ
áóÇ íóÓúÊóæúÝöíåóÇ æóíõÞöíãõåóÇ ÅöáøóÇ ÇáúÍóÇßöãõ ßóÓóÇÆöÑö ÇáúÍõÏõæÏö¡
æóáöÃóäøóåõ Ýöíãóäú ÕóÍøó áöÚóÇäõåõ ÎöáóÇÝñ æóáóÇ íóÊóÞóÑøóÑõ ÅöáøóÇ
ÈöÇáúÍõßúãö¡ æóáöÃóäøó ÇááøöÚóÇäó ÞóÏú íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö ÍóÞøñ áöÛóíúÑö
ÇáÒøóæúÌóíúäö Ýöí äóÝúíö Íóãúáò Ãóæú æóáóÏò Ãóæú ãõÓóãøðì Ýöí ÞóÐúÝò¡
Ýóáóãú íóÊóæóáøóÇåõ ÅöáøóÇ ÇáúÍóÇßöãõ áöíóäõæÈó Úóãøóäú ÛóÇÈó.
ÝóÅöäú Þöíáó: Åöäøó ÇááøöÚóÇäó ãóæúÖõæÚñ áöáúÝõÑúÞóÉö¡ ÝóßóÇäó ãõáúÍóÞðÇ
ÅöãøóÇ ÈöÇáØøóáóÇÞö Ãóæú ÈöÇáúÝóÓúÎö æóáóíúÓó ÇáúÍóÇßöãõ ÔóÑúØðÇ Ýöí
æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ.
Þöíáó: ÞóÏú íóÊóÚóáøóÞõ ÈöÇááøöÚóÇäö ãöäó ÇáúÃóÍúßóÇãö Ýöí ÇáúÍõÏõæÏö
æóäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö ãóÇ áóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ÈöØóáóÇÞò æóáóÇ ÝóÓúÎò¡ Úóáóì
Ãóäøóåõ ãöäó ÇáúÝõÓõæÎö ãóÇ áóÇ íóÕöÍøõ ÅöáøóÇ ÚöäúÏó ÇáúÍóÇßöãö¡
ÝóßóÇäó ÇááøöÚóÇäõ Ãóæúáóì.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ãóäøó ÇáúÅöãóÇãó Ãóæö ÇáúÍóÇßöãó Ãóæú ãóäú íóÓúÊóäöíÈõåõ
ÃóÍóÏõåõãóÇ ÔóÑóØóÇ Ýöí ÕöÍøóÉö ÇááøöÚóÇäö ÝÊÝÑÏ ÇáÒæÌÇä Èöåö Ýöí
ÌóãóÇÚóÉò¡ Ãóæú Úóáóì ÎóáúæóÉò¡ áóãú íóÊóÚóáøóÞú Èöåö ÔóíúÁñ ãöäú
ÃóÍúßóÇãö ÇááøöÚóÇäö áóÇ Ýöí æõÞõæÚö ÝõÑúÞóÉò æóáóÇ Ýöí ÓõÞõæØö ÍóÏøò¡
æóÝöí äóÝúíö äóÓóÈò ÍóÊøóì íóÓúÊóÃúäöÝó ÇáúÍóÇßöãõ ÈóíúäóåõãóÇ¡
æóåóßóÐóÇ áóæú ÍóÖóÑóÇ ÚöäúÏó ÇáúÍóÇßöãö ÝóÓóÈóÞóÇ ÈöÇááøöÚóÇäö ÞóÈúáó
Ãóäú íóÃúãõÑóåõãóÇ áóãú íóÕöÍøó ÍóÊøóì íóÓúÊóÃúäöÝóÇåõ [Úóäú ÃóãúÑöåö
áöÃóäøóåõ íóãöíäñ ÚöäúÏöäóÇ¡ æóÔóåóÇÏóÉñ ÚöäúÏó ÛóíúÑöäóÇ¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ
Çáúíóãöíäõ ÞóÈúáó ÇáöÇÓúÊöÍúáóÇÝö¡ æóÇáÔøóåóÇÏóÉõ] ÞóÈúáó
ÇáöÇÓúÊöÔúåóÇÏö.
(ÝóÕúáñ)
Ýóáóæú ÍóßøóãóÇ ÑóÌõáðÇ ÑóÖöíóÇåõ áöíõáóÇÚöäó ÈóíúäóåõãóÇ ßóÇäó
ÇáÊøóÍúßöíãõ Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÍõÞõæÞö ãÇ ÚÏÇ ÇáÍÏæÏ æÇááÚÇä ÌÇÆÒ¡ ÝóÞóÏö
ÇÊøóÝóÞó ÚõãóÑõ Èúäõ ÇáúÎóØøóÇÈö - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - æóÃõÈóíøõ
Èúäõ ßóÚúÈò ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ¡ Úóáóì ÊóÍúßöíãö ÒóíúÏö Èúäö ËóÇÈöÊò
Ýöí ãõäóÇÒóÚóÉò ÈóíúäóåõãóÇ ÝóÍóßóãó ÚóáóíúåöãóÇ.
æóÑõæöíó Ãóäøó æóÝúÏðÇ ÞóÏöãó Úóáóì ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - æÝíåã ÑÌá íßäì ÃÈÇ ÇáÍßã¡ ÝÞÇá: áãÇ ßõäøöíÊó ÃóÈóÇ
ÇáúÍóßóãö¡ ÝóÞóÇáó: áöÃóäøó Þóæúãöí íõÍóßøöãõæäöí Èóíúäóåõãú ÝóÃóÍúßõãõ¡
Ýóáóãú íóÑõÏøó Úóáóíúåö¡ æóáóÇ äóåóÇåõ Úóäúåõ ãöäú ÈóÚúÏõ.
(11/133)
æóÅöÐóÇ ÕóÍøó ÇáÊøóÍúßöíãõ ÝóÇáúÎóÕúãóÇäö
ÞóÈúáó ÇáúÍõßúãö ãõÎóíøóÑóÇäö Ýöí ÇáúãõÞóÇãö Úóáóì ÇáÊøóÍúßöíãö Ãóæö
ÇáÑøõÌõæÚö Úóäúåõ¡ ÝóÅöÐóÇ Íóßóãó ÝóÝöí áõÒõæãö Íõßúãöåö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó Íõßúãóåõ äóÇÝöÐñ ÚóáóíúåöãóÇ æóáóÇÒöãñ áóåõãóÇ¡
æóÛóíúÑõ ãóæúÞõæÝò Úóáóì ÑöÖóÇåõãóÇ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ áÇÒã áåãÇ ÅáÇ ÈÚÏ ÇáÑÖì
ÈöÇáúÊöÒóÇãöåö¡ æóÇáúÃóæøóáõ ÃóÔúÈóåõ¡ áöÃóäøóåõ áóæú áóãú íóáúÒóãú
áóßóÇäó æóÓöíØðÇ æóáóãú íóßõäú ÍõßúãðÇ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáÊøóÍúßöíãõ Ýöí ÇááøöÚóÇäö ÝóÝöí ÌóæóÇÒöåö ÞóæúáóÇäö¡ ÈöäóÇÁð
Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝö Þóæúáóíúåö Ýöí áõÒõæãö Íõßúãöåö Ýöí ÛóíúÑö ÇááøöÚóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÌõæÒõ ÅöÐóÇ Þöíáó Åöäøó Íõßúãóåõ Ýöí ÛóíúÑö ÇááøöÚóÇäö
áóÇÒöãñ.
æóÇáËøóÇäöí: áóÇ íóÌõæÒõ ÅöÐóÇ Þöíáó Åöäøó Íõßúãóåõ áóÇ íóáúÒóãõ ÅöáøóÇ
ÈÇáÑÖì áÃä Íßã ÇááÚÇä áÇ íÞÚ ÈÇáÑÖì æóáóÇ íóÞöÝõ Úóáóì ÇáÊøóÑóÇÖöí æóáóÇ
íóÕöÍøõ Ýöíåö ÇáúÚóÝúæõ. æóÇáúÅöÈúÑóÇÁõ ßóÇáúÍõÏõæÏö¡ æóßóÇäó ÃóÈõæ
ÇáúÞóÇÓöãö ÇáÏøóÇÑóßöíøõ íóÞõæáõ: íóÌõæÒõ ÇáÊøóÍúßöíãõ Ýöíåö ÚöäúÏó
ÚóÏóãö ÇáúÍóÇßöãö¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ ãóÚó æõÌõæÏöåö ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ
ÈöÇáÖøóÑõæÑóÉö Ýöíåö¡ ÝóÃóãøóÇ ÇáÓøóíøöÏõ ÅöÐóÇ ÒóæøóÌó ÚóÈúÏóåõ
ÈöÃóãóÊöåö ÌóÇÒó áóåõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ÈóíúäóåõãóÇ¡ áöÃóäøóåõ íóÌõæÒõ áóåõ
ÅöÞóÇãóÉõ ÇáúÍóÏøö ÚóáóíúåöãóÇ¡ ÝóÕóÇÑó ßóÇáúÍóÇßöãö ãóÚó ÛóíúÑöåöãóÇ.
(11/134)
(ÈÇÈ Ýí ÇáÔåÇÏÉ Ýí
ÇááÚÇä)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÍãå Çááå ÊÚÇáì: " æóÅöÐóÇ ÌóÇÁó ÇáÒøóæúÌõ æóËóáóÇËóÉñ
íóÔúåóÏõæäó Úóáóì ÇãúÑóÃóÊöåö ãóÚðÇ ÈöÇáÒøöäóÇ áóÇÚóäó ÇáÒøóæúÌõ ÝóÅöäú
áóãú íóáúÊóÚöäú ÍõÏøó áöÃóäøó Íõßúãó ÇáÒøóæúÌö ÛóíúÑõ Íõßúãö ÇáÔøõåõæÏö
áÃä ÇáÔåæÏ áÇ íáÊÚäæä æíßæäæä ÚäÏ ÃßËÑ ÇáÚáãÇÁ ÞÐÝå íÍÏæä ÅÐÇ áã íÊãæÇ
ÃÑÈÚÉ æÅÐÇ ÒÚã ÈÃäåÇ ÞÏ æÊÑËå Ýí äÝÓå ÈÃÚÙã ãä Ãä ÊÃÎÐ ßËíÑ ãÇáå Ãæ ÊÔÊã
ÚÑÖå Ãæ ÊäÇáå ÈÔÏíÏ ãä ÇáÖÑÈ ÈãÇ íÈÞì Úáíå ãä ÇáÚÇÑ Ýí äÝÓå ÈÒäÇåÇ ÊÍÊå
æÚáì æáÏå ÝáÇ ÚÏÇæÉ ÊÕíÑ ÅáíåãÇ ÝíãÇ ÈíäåÇ æÈíäå ÊßÇÏ ÊÈáÛ åÐÇ æäÍä áÇ
äÌíÒ ÔåÇÏÉ ÚÏæ Úáì ÚÏæå ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÅöÐóÇ ÔóåöÏó ÇáÒøóæúÌõ ãóÚó ËóáóÇËóÉò ÚõÏõæáò
Úóáóì ÇãúÑóÃóÊöåö ÈöÇáÒøöäóÇ áóãú ÊõÞúÈóáú ÔóåóÇÏóÊõåõ ãóÚóåõãú¡ æóÞóÇáó
ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ: ÊõÞúÈóáõ ÇÓÊÏáÇáÇ ÈÞæáå ÚÒ æÌá
{æÇááÇÆí íÃÊíä ÇáÝÇÍÔÉ ãä äÓÇÆßã ÝÇÓÔåÏæÇ Úóáóíúåöäøó ÃóÑúÈóÚóÉð
ãöäúßõãú ÝóÅöäú ÔóåöÏõæÇ ÝóÃóãúÓößõæåõäøó Ýöí ÇáúÈõíõæÊö} [ÇáäÓÇÁ: 15]
ÝóßóÇäó Úóáóì Úõãõæãöåö Ýöí ÇáÒøóæúÌö æóÛóíúÑöåö¡ æóáöÃóäøóåõ ÍóÏøñ
ÝóÌóÇÒó Ãóäú ÊõÞúÈóáó Ýöíåö ÔóåóÇÏóÉõ ÇáÒøóæúÌö ßóÓóÇÆöÑö ÇáúÍõÏõæÏö¡
æóáöÃóäøóåõ ãóäú ÞõÈöáóÊú ÔóåóÇÏóÊõåõ Ýöí ÍóÏøò ÛóíúÑö ÇáÒøöäóÇ ÞõÈöáóÊú
ÔóåóÇÏóÊõåõ Ýöí ÍóÏøö ÇáÒøöäóì ßóÇáúÃóÌúäóÈöíøö.
æóÏóáöíáõäóÇ: Þóæúáõ Çááøóåö ÊóÚóÇáóì {æóÇáøóÐöíäó íóÑúãõæäó
ÃóÒúæóÇÌóåõãú æóáóãú íóßõäú áóåõãú ÔõåóÏóÇÁõ ÅöáÇ ÃóäúÝõÓõåõãú
ÝóÔóåóÇÏóÉõ ÃóÍóÏöåöãú ÃóÑúÈóÚõ ÔóåóÇÏóÇÊò ÈöÇááøóåö Åöäøóåõ áóãöäó
ÇáÕøóÇÏöÞöíäó} [ÇáäæÑ: 6] Ýóáóãú íóÌúÚóáú áöÔóåóÇÏóÊöåö ÚóáóíúåóÇ
ÍõßúãðÇ æóáóÇ ÌóÚóáó Þóæúáóåõ ÚóáóíúåóÇ ãóÞúÈõæáðÇ.
Ñõæöíó Úóäú ÞóÊóÇÏóÉó Úóäú ÌóÇÈöÑö Èúäö ÒóíúÏò Úóäö ÇÈúäö ÚóÈøóÇÓò
ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ Ãóäøóåõ ÞóÇáó Ýöí ÃóÑúÈóÚóÉò ÔóåöÏõæÇ Úóáóì
ÇãúÑóÃóÉò ÃóäøóåóÇ ÒóäóÊú æóÃóÍóÏõåõãú ÒóæúÌõåóÇ ÝóÞóÇáó: íõáóÇÚöäõ
ÇáÒøóæúÌõ æóíõÍóÏøõ ÇáËøóáóÇËóÉõ¡ æóåóÐóÇ Þóæúáõ æóÇÍöÏò ãöäó
ÇáÕøóÍóÇÈóÉö áóãú íóÙúåóÑú áóåõ ãõÎóÇáöÝñ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ãõäúÊóÔöÑðÇ
Ýóåõæó ÅöÌúãóÇÚñ áóÇ íóÌõæÒõ ÎöáóÇÝõåõ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÛóíúÑó ãõäúÊóÔöÑò
Ýóåõæó Úóáóì Þóæúáö ÇáúãõÎóÇáöÝö ÍõÌøóÉñ íõÊúÑóßõ Èöåö ÇáúÞöíóÇÓõ¡
æóßóÐóáößó Úóáóì Þóæúáö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ Ýöí
ÇáúÞóÏöíãöº æóáöÃóäøóåõ ãóäö ÇäúÊóÕóÈó ÎóÕúãðÇ Ýöí ÍóÇÏöËóÉò áóãú íóÌõÒú
Ãóäú íóßõæäó ÔóÇåöÏðÇ ÝöíåóÇ¡ ÃóÕúáõåõ ÃóæúáöíóÇÁõ ÇáúãóÞúÊõæáöº
æóáöÃóäøóåõ áóæú ÔóåöÏó Úóáóì ÎöíóÇäóÊöåóÇ áóåõ áóãú ÊõÞúÈóáú
ÔóåóÇÏóÊõåõ ÚóáóíúåóÇ¡ ÃóÕúáõåõ ÅöÐóÇ ÔóåöÏó ÚóáóíúåóÇ ÈöÅöÊúáóÇÝö
æóÏöíÚóÉò áóåõ Ýöí íóÏöåóǺ æóáöÃóäøó ßõáøó ãóäú ßóÇäó áóåõ ÊóÕúÏöíÞõ
äóÝúÓöåö ÈöÇááøöÚóÇäö áóãú ÊõÞúÈóáú ÔóåóÇÏóÊõåõ ÝöíãóÇ íóÕöÍøõ Ýöíåö
áöÚóÇäõåõ¡ ÃóÕúáõåõ äóÝúíõ ÇáäøóÓóÈöº æóáöÃóäøóåõ ÞóÏú
(11/135)
ÕóÇÑó ÚóÏõæøðÇ ÈöãóÇ æóÊóÑóåõ Ýöí
äóÝúÓöåö æóÎóÇäóÊúåõ Ýöí ÍóÞøöåö¡ æóÃóÏúÎóáóÊö ÇáúÚóÇÑó Úóáóíúåö æóÚóáóì
æóáóÏöåö¡ æóåóÐóÇ ÃóÈúáóÛõ Ýöí ÇáúÚóÏóÇæóÉö ãöäú ãõÄúáöãö ÇáÖøóÑúÈö
æóÝóÇÍöÔö ÇáÓøóÈøö æóÔóåóÇÏóÉõ ÇáúÚóÏõæøö Úóáóì ÚóÏõæøöåö ãóÑúÏõæÏóÉñ
áöÑöæóÇíóÉö ÚóãúÑöæ Èúäö ÔõÚóíúÈò Úóäú ÃóÈöíåö Úóäú ÌóÏøöåö Ãóäøó
ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÞóÇáó: " áóÇ ÊõÞúÈóáõ
ÔóåóÇÏóÉõ ÎóÇÆöäò æóáóÇ ÎóÇÆöäóÉò¡ æóáóÇ Ðöí ÛóãúÑò Úóáóì ÃóÎöíåö " Ãóíú
Ðöí ÌæÑ.
æÃãÇ ÇáÌæÇÈ Úä Þæáå: {ÝÇÓÔåÏæÇ Úóáóíúåöäøó ÃóÑúÈóÚóÉð ãöäúßõãú} [ÇáäÓÇÁ:
15] ¡ Ýóåõæó Ãóäøó Ðóáößó ÎØÇÈ ááÃÒæÇ̺ áÃäå ÊÚÇáì ÞÇá: {æÇááÇÆí
íóÃúÊöíäó ÇáúÝóÇÍöÔóÉó ãöäú äöÓóÇÆößõãú} [ÇáäÓÇÁ: 15] ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú
íóßõæäó ÇáÔøõåõæÏõ ÛóíúÑóåõãú.
æóÃóãøóÇ ÞöíóÇÓõåõãú Úóáóì ÓóÇÆöÑö ÇáúÍõÏõæÏö ÝóÇáúãóÚúäóì Ýöíåö Ãóäøóåõ
ÛóíúÑõ ãõÊøóåóãò ÝöíåóÇ áóÇ íóÓúÊóÝöíÏõ Èöåö äóÝúÚðÇ æóáóÇ íóÓúÊóÏúÝöÚõ
Èöåö ÖóÑóÑðÇ æóåõæó Ýöí ÇáÒøöäóÇ ãóÊúåõæãñº áöÃóäøóåõ íóÓúÊóÏúÝöÚõ Èöåö
ÖóÑóÑðÇ æóíóÓúÊóÝöíÏõ Èöåö äóÝúÚðÇ.
æóÃóãøóÇ ÞöíóÇÓõåõãú Úóáóì ÇáúÃóÌúäóÈöíøö ÝóÇáúãóÚúäóì Ýöíåö ãóÇ
ÐóßóÑúäóÇåõ ãöäú ÚóÏóãö ÇáÊøõåúãóÉö Ýöí ÇáúÃóÌúäóÈöíøö æóæõÌõæÏöåóÇ Ýöí
ÇáÒøóæúÌö.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó Ãóäøó ÇáÒøóæúÌó ãóÑúÏõæÏõ ÇáÔøóåóÇÏóÉö¡ ÝóÇáÔøõåõæÏõ
ãóÚóåõ ËóáóÇËóÉñ áóÇ ÊóßúÊóãöáõ Èöåöãõ ÇáúÈóíøöäóÉõ Ýöí ÇáÒøöäóÇ
áöäõÞúÕóÇäö ÚóÏóÏöåöãú Ýóåóáú íóÕöíÑõæäó ÞóÐóÝóÉð íõÍóÏøõæäó Ãóãú áóÇ¿
Úóáóì Þóæúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íõÍóÏøõæäó áöÃóäøóåõãú ÃóÊóæúÇ ÈöáóÝúÙö ÇáÔøóåóÇÏóÉö
Ïõæäó ÇáúÞóÐúÝö¡ áóæú ßóÇäõæÇ ÞóÐóÝóÉð áóãóÇ ÌóÇÒó ÞóÈõæáõ ÔóåóÇÏóÊöåöãú
ãóÚó ßóãóÇáö ÚóÏóÏöåöãú.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõãú ÞóÏú ÕóÇÑõæÇ ÈöÎõÑõæÌöåöãú ãöäú ßóãóÇáö
ÇáÔøóåóÇÏóÉö ÞóÐóÝóÉð¡ áöÅöÏúÎóÇáöåöãõ ÇáúãóÚóÑøóÉó ÈöÇáÒøöäóÇ
ßóÇáúÞóÐúÝö ÇáÕøóÑöíÍö¡ æóáöÃóäøó ÚõãóÑó Èúäó ÇáúÎóØøóÇÈö ÑóÖöíó Çááøóåõ
Úóäúåõ áóãøóÇ ÔóåöÏó ÚöäúÏóåõ ÈöÇáÒøöäóÇ Úóáóì ÇáúãõÛöíÑóÉö Èúäö
ÔõÚúÈóÉó ÃóÈõæ ÈóßúÑóÉó æóäóÇÝöÚñ æóÔöÈúáõ Èúäõ ãóÚúÈóÏò æóÊóæóÞøóÝó
ÒöíóÇÏñ Úóäö ÇáúÅöÝúÕóÇÍö ÈöÇáÔøóåóÇÏóÉö ÃóãóÑó ÚõãóÑõ ÈöÌóáúÏö
ÇáËøóáóÇËóÉö æóÌóÚóáóåõãú ÞóÐóÝóÉð ÝóÚóáóì åóÐóÇ áóæú ßóãõáó ÚóÏóÏõåõãú
ÃóÑúÈóÚóÉð æóßóÇäó Ýöíåöãú ãóäú ÑõÏøóÊú ÔóåóÇÏóÊõåõ áöÑöÞøò Ãóæú ÝöÓúÞò
ÝóÞóÏö ÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí ÇáúÈóÇÞöíäó¡ ÝóßóÇäó ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó
ÇáúãóÑúæóÒöíøõ íóÞõæáõ: áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó Ãóäú ÊõÑóÏøó ÔóåóÇÏóÊõåõãú
ÈöäõÞúÕóÇäö ÇáúÚóÏóÏö ãóÚó ßóãóÇáö ÇáÕøöÝóÉö æóÈóíúäó Ãóäú ÊóÑõÏøó ãóÚó
ßóãóÇáö ÇáúÚóÏóÏö æóäõÞúÕóÇäö ÇáÕøöÝóÉö Ýöí Ãóäøó æõÌõæÈó ÍóÏøöåöãú
Úóáóì Þóæúáóíúäö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÓóÚöíÏò ÇáúÅöÕúØóÎúÑöíøõ: ÅöÐóÇ ßóãõáó ÚÏÏåã æäÞÕÊ ÕÝÊåã
áã íÌÏæÇ ÞóæúáðÇ æóÇÍóÏðÇ æóÝóÑøóÞó Èóíúäó äõÞúÕóÇäö ÇáÕøöÝóÉö
æóäõÞúÕóÇäö ÇáúÚóÏóÏö ÈöÃóäøó äõÞúÕóÇäó ÇáúÚóÏóÏö ÑóÇÌöÚñ Åöáóì
ÇáÔøõåõæÏö æóäõÞúÕóÇäó ÇáÕøöÝóÉö ÑóÇÌöÚñ Åöáóì ÇáúÍóÇßöãö¡ æóåóÐóÇ
Þóæúáñ ÖóÚöíÝñ.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ ÊóÞóÑøóÑó ÊóæúÌöíåõ ÇáúÞóæúáóíúäö ÝóÅöäú Þöíáó: íõæÌóÈõ ÇáúÍóÏøõ
Úóáóì ÇáÔøõåõæÏö ÝóÚóáóì ÇáÒøóæúÌö ÃóíúÖðÇ ÇáúÍóÏøõ¡ áöÃóäøó ÃóÍúÓóäó
ÃóÍúæóÇáöåö Ãóäú íóßõæäó ßÃÍÏåã¡ áßä ÇáÒæÌ Ãóäú íõáóÇÚöäó áöÅöÓúÞóÇØö
ÇáúÍóÏøö
(11/136)
æóäóÝúíö ÇáäøóÓóÈö¡ æóíóÌõæÒõ Ãóäú
íõáóÇÚöäó ÈöÇáúÞóÐúÝö ÇáøóÐöí ÊóÖóãøóäóåõ áóÝúÙõ ÇáÔøóåóÇÏóÉö áöÃóäøóåõ
ÞóÏú ÕóÇÑó Èöåö ÞóÇÐöÝðÇ æóáóÇ íóÓúÞõØõ ÈöáöÚóÇäöåö ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö Úóäö
ÇáÔøõåõæÏö.
æóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ åóáú íóÌõæÒõ Ãóäú íõÍóÏøó ÇáÔøõåõæÏõ ÞóÈúáó
áöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì æóÌúåóíúäö ãóÈúäöíøóíúäö Úóáóì
ÇÎúÊöáóÇÝö ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ Ýöí ÇáÒøóæúÌö ÅöÐóÇ áóÇÚóäó æóÇãúÊóäóÚóÊö
ÇáÒøóæúÌóÉõ Úóäö ÇááøöÚóÇäö ÝóÍõÏøóÊú åóáú ÊóÓúÞõØõ ÍóÕóÇäóÊõåóÇ ãóÚó
ÇáúÃóÌóÇäöÈö Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÇáúÚóÈøóÇÓö Èúäö ÓõÑóíúÌòº Ãóäøó
ÍóÕóÇäóÊóåóÇ áóÇ ÊóÓúÞõØõ ãóÚó ÇáúÃóÌóÇäöÈö æóÅöäú ÍõÏøóÊúº áöÃóäøóåõ
Úóäú áöÚóÇäò íóÎúÊóÕøõ ÈöÇáÒøóæúÌöíøóÉö Ïõæäó ÇáúÃóÌóÇäöÈö ÝóÚóáóì åóÐóÇ
íóÌõæÒõ Ãóäú íõÍóÏøó ÇáÔøõåõæÏõ ÞóÈúáó áöÚóÇäöåöãóÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö
Ãóäøó ÍóÕóÇäóÊóåóÇ ÞóÏú ÓóÞóØóÊú ãóÚó ÇáúÃóÌóÇäöÈö ßóÓõÞõæØöåóÇ ãóÚó
ÇáÒøóæúÌöº áöÃóäøóåóÇ ÞóÏú ÍõÏøóÊú ÈöÇááøöÚóÇäö ßóãóÇ ÊõÍóÏøõ
ÈöÇáúÈóíøöäóÉö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÍóÏøó ÇáÔøõåõæÏõ ÅöáøóÇ
ÈóÚúÏó áöÚóÇäö ÇáÒøóæúÌö áöÌóæóÇÒö Ãóäú íóãúÊóäöÚó ãöäó ÇááøöÚóÇäö
ÝóíõÍóÏøõ ÝóÊóÓúÞõØõ ÍóÕóÇäóÊõåóÇ ãóÚóåõãú¡ æóÅöÐóÇ Þöíáó Åöäøó
ÇáÔøõåõæÏó áóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåöãú ÝóÞóÏö ÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí
ÇáÒøóæúÌö åóáú íóÌúÑöí ãóÌúÑóì ÇáÔøõåõæÏö Ýöí ÓõÞõæØö ÇáúÍóÏøö Úóäúåõ¿
Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ áóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåö ßóÇáÔøõåõæÏö æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí
Úóáöíøö Èúäö ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó áöÃóäøóåõ ÌóÇÁó ÈöáóÝúÙö ÇáÔøóåóÇÏóÉö áóÇ
ÈöáóÝúÙö ÇáúÞóÐúÝö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ Åöäú ÃóÑóÇÏó Ãóäú íõáóÇÚöäó áóãú
íóßõäú áóåõ Ðóáößó ÅöáøóÇ ÈöÇÓúÊöÆúäóÇÝö ÞóÐúÝò.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: íõÍóÏøõ ÈöÎöáóÇÝö ÇáÔøõåõæÏö¡ æóåõæó ÇáúãóÍúßöíøõ
Úóäú ÃóÈöí ÅöÓúÍóÇÞó ÇáúãóÑúæóÒöíøö¡ áöÃóäøóåõ áóãøóÇ ÇãúÊóäóÚó Ãóäú
íóßõæäó ÔóÇåöÏðÇ ÇãúÊóäóÚó Ãóäú íóßõæäó áóÝúÙõåõ áóÝúÙó ÔóåóÇÏóÉò
æóÕóÇÑó ÞóÇÐöÝðÇ ãóÍúÖðÇ ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó
ÈöÇáúÞóÐúÝö Ýöí ÇáÔøóåóÇÏóÉö æóáóÇ íóÓúÊóÃúäöÝó ÞóÐúÝðÇ æóÇááøóåõ ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ÞóÐóÝóåóÇ æóÇäúÊóÝóì ãöäú ÍóãúáöåóÇ
ÝóÌóÇÁó ÈöÃóÑúÈóÚóÉò ÝóÔóåöÏõæÇ ÃóäøóåóÇ ÒóäóÊú áóãú íõáóÇÚöäú ÍóÊøóì
ÊóáöÏó ÝóíóáúÊóÚöäõ ÅöÐóÇ ÃóÑóÇÏó äóÝúíó ÇáúæóáóÏö ÝóÅöäú áóãú
íóáúÊóÚöäú áóÍöÞóåõ ÇáúæóáóÏõ æóáóãú ÊõÍóÏøó ÍóÊøóì ÊóÖóÚó Ëóãøó ÊõÍöÏøõ
".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ ÅöÐóÇ ÔóåöÏó ÃóÑúÈóÚóÉñ ÚõÏõæáñ
Úóáóì ÇãúÑóÃóÉö ÑóÌõáò ÈöÇáÒøöäóÇÁö ÊóÚóáøóÞó ÈöÔóåóÇÏóÊöåöãú ÍõßúãóÇäö
áóÇ íõÄóËøöÑóÇäö Ýöí ÇáÒøóæúÌöíøóÉö:
(11/137)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇÑúÊöÝóÇÚõ ÍóÕóÇäóÊöåóÇ
Úóáóì ÇáúÚõãõæãö ãóÚó ÇáÒøóæúÌö æóãóÚó ÛóíúÑöåö ÝóáóÇ íõÍóÏøõ ÞóÇÐöÝõåóÇ
ÈöÍóÇáò.
æóÇáËøóÇäöí: æõÌõæÈõ ÇáúÍóÏøö ÚóáóíúåóÇ¡ Åöäú ßóÇäóÊú ÈößúÑðÇ ÝóÌóáúÏõ
ãöÇÆóÉò æóÊóÛúÑöíÈõ ÚóÇãò¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú ËóíøöÈðÇ ÝóÑóÌúãñ¡ æóáóÇ
íóäúÊóÝöí ÇáúæóáóÏõ ÈöÇáúÈóíøöäóÉö æóáóÇ íóÑúÊóÝöÚõ ÈöåóÇ ÇáÝÑÇÔ ÅáÇ Ãä
íáÊÚä¡ ÝÅä ÃÑÏÇ ÇáÒøóæúÌõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó áóãú íóÎúáõ ÍóÇáõ áöÚóÇäöåö
ãóÚó ÓõÞõæØö ÍóÏøö ÇáúÞóÐúÝö Úóäúåõ ÈöÇáúÈóíøöäóÉö ãöäú ËóáóÇËóÉö
ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóáúÊóÚöäó áöäóÝúíö ÇáúæóáóÏö.
æóÇáËøóÇäöí: áöäóÝúíö ÇáúÍóãúáö.
æóÇáËøóÇáöËõ: áöÑóÝúÚö ÇáúÝöÑóÇÔö.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáúÃóæøóáõ: æóåõæó Ãóäú íóáúÊóÚöäó áöäóÝúíö
ÇáúæóáóÏö¡ ÝóíóÌõæÒõ áóåõ äóÝúíõåõ ÈöÇááøöÚóÇäöº áöÃóäøó ÇáúæóáóÏó áóÇ
íóäúÊóÝöí ÅöáøóÇ Èöåö¡ ÝóßóÇäóÊú ÖóÑõæÑóÊõåõ Åöáóíúåö ÏóÇÚöíóÉð¡ Ëõãøó
íõäúÙóÑõ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáÒøóæúÌõ ÞóÏú ÞóÐóÝóåóÇ ÞóÈúáó ÇáÔøóåóÇÏóÉö¡
ÌóÇÒó Ãóäú íõáóÇÚöäóåóÇ ÈöÐóÇßó ÇáúÞóÐúÝö æóÅöäú ÓóÞóØó Úóäúåõ ÍóÏøõåõ
ÈöÇáÔøóåóÇÏóÉö¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú ÞóÐóÝóåóÇ ÞóÈúáó ÇáÔøóåóÇÏóÉö Ýóåóáú
íóÓúÊóÛúäöí ÈöÇáÔøóåóÇÏóÉö Úóäö ÇáÊøóáóÝøõÙö ÈöÞóÐúÝöåóÇ Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì
æóÌúåóíúäö ãõÍúÊóãóáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÓúÊóÛúäöí ÈöåóÇ Úóäö ÇáúÞóÐúÝö áöËõÈõæÊö ÇáÒøöäóÇ
ÚóáóíúåóÇ¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóÞõæáõ Ýöí áöÚóÇäöåö ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö Åöäøöí
áóãöäó ÇáÕøóÇÏöÞöíäó Ýöí ÒöäóÇåóÇ¡ æóáóÇ íóÞõæáõ: ÝöíãóÇ ÑóãóíúÊõåóÇ
Èöåö ãöäó ÇáÒøöäóǺ áöÃóäøóåõ áóãú íóÑúãöåóÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ íóÓúÊóÛúäöí ÈöÇáÔøóåóÇÏóÉö Úóäö ÇáúÞóÐúÝö¡
áöÞóæúáö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì: {æóÇáøóÐöíäó íÑãæä ÃÒæÇÌåã} ÝóÌóÚóáó Ñóãúíóåõ
ÔóÑúØðÇ Ýöí áöÚóÇäöåö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóÓúÊóÃúäöÝõ ÇáúÞóÐúÝó¡ æóíóÃúÊöí
ÈöÇááøöÚóÇäö Úóáóì ÕöÝóÊöåö. ÝóÕúáñ: ÃãÇ ÇáÞÓã ÇáËÇäí: æåæ Ãä ÊáÊÚä áäÝí
ÇáÍãá ÞÈá æÖÚå¡ ÝÝí ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó ÇáúãóäúÕõæÕõ Úóáóíúåö Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóæúÖöÚö¡
æóÇÎúÊóÇÑóåõ ÃóßúËóÑõ ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: Ãóäøóåõ áóÇ íóáúÊóÚöäõ ãäå ÞÈá æÖÚåº
áÃä áÚÇäå ãÞÕæÑÇð Úóáóì äóÝúíöåö æóåõæó ÛóíúÑõ ãõäúÊóÝò áöÌóæóÇÒö Ãóäú
íóßõæäó ÑöíÍðÇ ÝóíóäúÝõÔõ æóÅöäøóãóÇ íõáóÇÚöäõ áöäóÝúíöåö ÅöÐóÇ ßóÇäó
ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö æóÇÌöÈðÇ Úóáóì ÇáÒøóæúÌö áöíõÓúÞöØó ÈöáöÚóÇäöåö ÍóÏøó
ÇáúÞóÐúÝö Úóäú äóÝúÓöåö¡ æóíóßõæäõ äóÝúíõ ÇáÍãá ÊÈÚÇð æáíÓ Úáì ÇáÒæÌ åÇ
åäÇ ÍóÏøñ¡ Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íóáúÊóÚöäó ÝöíãóÇ ÊóÑóÏøóÏó Èóíúäó
ÇÍúÊöãóÇáóíúäö ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó ÊóíóÞøõäöåö ÈöÇáúæöáóÇÏóÉö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: äóÕøó Úóáóíúåö Ýöí ÇáúãóÈúÊõæÊóÉö ÇáúÍóÇãöáö
æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó áöäóÝúíö ÇáúÍóãúáöº áöÃóäøó áóåõ ÍõßúãðÇ
ãÚÊÈÑÇð æÙÇåÑÇð ãÛáÈÇð.
æóÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó Ãóäú íóáúÊóÚöäó áöÑóÝúÚö
ÇáúÝöÑóÇÔö áóÇ ÛóíúÑó¡ ÝóãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóÚóáóíúåö ÌõãúåõæÑõ
ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó áöÑóÝúÚöåöº áöÃóäøóåõ íóÞúÏöÑõ
Úóáóì ÑóÝúÚöåö ÈöÇáØøóáóÇÞö ÇáËøóáóÇËö¡ Ýóáóãú
(11/138)
íóßõäú Èöåö Åöáóì ÇááøöÚóÇäö ÖóÑõæÑóÉñ¡
æóÇááøöÚóÇäõ áóÇ íõÓúÊóÈóÇÍõ ÅöáøóÇ ÈöÇáÖøóÑõæÑóÇÊö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÇáØøóíøöÈö Èúäõ ÃóÈöí ÓóáóãóÉó íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó
áöÑóÝúÚö ÇáúÝöÑóÇÔö áöíóÓúÊóÝöíÏó ÊóÃúÈöíÏó ÊóÍúÑöíãöåóÇ ÝóíóäúÍóÓöãõ
Úóäúåõ ÇáØøóãóÚõ Ýöí ãÑÇÌÚÊåÇ æáíßæä ÃÏÎá Ýöí æõÌõæÈö ÇáúãóÚóÑøóÉö
ÚóáóíúåóÇ.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÅöÐóÇ áóÇÚóäó ÇáÒøóæúÌõ ãöäúåóÇ Úóáóì ãóÇ æóÕóÝúäóÇ áóãú ÊóáúÊóÚöäö
ÇáÒøóæúÌóÉõ ÈóÚúÏóåõ áöæõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö ÚóáóíúåóÇ ÈöÇáÔøóåóÇÏóÉö ÝóÅöÐóÇ
ÃõÑöíÏó ÍóÏøõåóÇ æóåöíó ÍóÇãöáñ áóãú ÊõÍóÏøó ÍóÊøóì ÊóÖóÚó áöÃóäøó
ÇáúÛóÇãöÏöíøóÉó Íöíäó ÃóÞóÑøóÊú ÚöäúÏó ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÈöÇáÒøöäóÇ æóßóÇäóÊú ÍóÇãöáðÇ ÞóÇáó: ÇÐúåóÈöí
ÍóÊøóì ÊóÖóÚöí Íóãúáóßö¡ ÝóáóãøóÇ æóÖóÚóÊúåõ æóÚóÇÏóÊú Åöáóíúåö
ÝóÞóÇáóÊú: ØóåøöÑúäöí ÞóÇáó: ÇÐúåóÈöí ÍóÊøóì ÊõÑúÖöÚöí æóáóÏóßö
Íóæúáóíúäö ÝóÃóÑúÖóÚóÊúåõ Íóæúáóíúäö. Ëõãøó ÚóÇÏóÊú æóãóÚóåóÇ æóáóÏõåóÇ
Ýöí íóÏöåö ØóÚóÇãñ íóÃúßõáõåõ¡ æóÞóÇáóÊú: ØóåøöÑúäöí¡ ÝóÑóÌóãóåóÇ
ÍöíäóÆöÐò.
ÞóÇáó Úóáöíøñ áöÚõãóÑó ÑóÖöíó Çááøóåõ ÚóäúåõãóÇ æóÞóÏú ÃóãóÑó ÈöÑóÌúãö
ÍóÇãöáò: Åöäøóåõ áóÇ ÓóÈöíáó áóßó Úóáóì ãóÇ Ýöí ÈóØúäöåóÇ ÝóÅöÐóÇ
æóÖóÚóÊú ÍóãúáóåóÇ ãóßøóäúÊó ãä ÓÞíå áÈÇåÇ ÇáøóÐöí áóÇ ÊõÍúÝóÙõ ÍóíóÇÉõ
ÇáúãóæúáõæÏö ÅöáøóÇ Èöåö¡ Ëõãøó ÑõæÚöíó ÍóÇáõ ãóäú ÊõÑúÖöÚõåõ¡ ÝóÅöäú
ßóÇäó ÈöãóßóÇäò áóÇ íõæÌóÏõ Èöåö ãõÑúÖöÚñ ÛóíúÑõåóÇ ÃõÎøöÑó ÍóÏøõåóÇ
Åöäú ßóÇäó ÑóÌúãðÇ ÍóÊøóì ÊõÑúÖöÚóåõ Íóæúáóíúäö ßóÇãöáóíúäö¡ æóÅöäú
ßóÇäó ÌóáúÏðÇ ÞõÏøöãó ÌóáúÏõåóÇ ÅöÐóÇ ÇäúÞóØóÚó ÚóäúåóÇ ÖóÚúÝõ
ÇáúæöáóÇÏóÉö¡ æóÅöäú æõÌöÏó áöæóáóÏöåóÇ ãõÑúÖöÚñ ÞõÏøöãó ÑóÌúãõåóÇ
ÞóÈúáó ÑóÖóÇÚöåö¡ æóåóáú ÊõÑúÌóãõ ÞóÈúáó ÊóÚúíöíäö ÇáúãõÑúÖöÚóÉö Úóáóì
æóÌúåóíúäö ãóÖóíóÇ Ýöí ÛíÑ ãæÖÚ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ÌóÇÁó ÈöÔóÇåöÏóíúäö Úóáóì
ÅöÞúÑóÇÑöåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ áóãú íõáóÇÚöäú æóáóãú íõÍóÏøó æóáóÇ ÍóÏøó
ÚóáóíúåóÇ ".
ÞóÇáó ÇáãÇæÑÏí: ÃãÇ ÇáÔåÇÏÉ Úáì ÇáÅÞÑÇÑ ÈÇáÒäÇÁ ÝóÝöíåóÇ ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÞóÇáóåõ Ýöí ÇáúÞóÏöíãö áóÇ íõÞúÈóáõ ãöäúåõ ÃóÞóáøõ ãöäú
ÃóÑúÈóÚóÉò ßóãóÇ áóÇ íõÞúÈóáõ Úóáóì ÝöÚúáö ÇáÒøöäóÇ ÃóÞóáøõ ãöäú
ÃóÑúÈóÚóÉò áöíóßõæäó ÇáúÝóÑúÚõ ãõÚúÊóÈóÑðÇ ÈöÃóÕúáöåö ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì
ÛóíúÑö ÇáÒøöäóì ãöäó ÇáúÍõÞõæÞö ÇáøóÊöí áóÇ íõÞúÈóáõ Ýöí ÇáúÅöÞúÑóÇÑö
ÈöåóÇ ÅöáøóÇ ãóÇ íõÞúÈóáõ Ýöí ÃóÕúáöåóÇ.
ßóÇáúÞóÊúáö íõÞúÈóáõ Ýöíåö æóÝöí ÇáúÅöÞúÑóÇÑö Èöåö ÔóÇåöÏóÇäö¡
æóßóÇáÏøóíúäö íõÞúÈóáõ Ýöíåö æóÝöí ÇáúÅöÞúÑóÇÑö Èöåö ÔóÇåöÏñ
æóÇãúÑóÃóÊóÇäö ÝóÚóáóì åóÐóÇ Åöäú ÃóÞóÇãó ÇáÒøóæúÌõ Úóáóì ÅöÞúÑóÇÑöåóÇ
ÈöÇáÒøöäóÇ ÔóÇåöÏóíúäö áóãú íóÓúÞõØú Úóäúåõ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö¡ æóßóÇäó
ãóÃúÎõæÐðÇ Èöåö ÅöáøóÇ Ãóäú íóáúÊóÚöäó áöÃóäøó ÈóíøöäóÉó ÇáúÅöÞúÑóÇÑö
áóãú ÊóßúÊóãöáú.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: ÞÇá Ýí ÇáÌÏíÏ: íÞÈá ÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÈöÇáÒøöäóÇ
ÔóÇåöÏóÇäö¡ æóÅöäú áóãú íõÞúÈóáú Ýöí ÝöÚúáö ÇáÒøöäóÇ ÅöáøóÇ ÃóÑúÈóÚóÉñ¡
áöÃóäøó ÇÎúÊöáóÇÝó ÍõßúãöåöãóÇ íóÞúÊóÖöí ÇÎúÊöáóÇÝó Íõßúãö ÇáÔøóåóÇÏóÉö
ÝöíåöãóÇ áöÃóäøó ÇáúãõÞöÑøó áóåõ ÈöÇáÒøöäóÇ áóÇ íóÊóÍóÊøóãõ ÍóÏøõåõ¡
áöÃóäøó áóåõ ÅÓÞÇØ ÈÇáÑÌæÚ Ýí ÅÞÑÇÑå¡ æÇáãÔåæÏ Úáíå ÈÝÚá ÇáÒäÇÁ
ãóÍúÊõæãõ ÇáúÍóÏøö áóÇ ÓóÈöíáó Åöáóì ÅöÓúÞóÇØöåö Úóäúåõ ÝóÊóÛóáøóÙóÊö
ÇáúÈóíøöäóÉõ Ýöí ÇáúÍóÏøö æóÊóÍóÞøóÞóÊú Ýöí ÇáúÅöÞúÑóÇÑö æóáóíúÓó
ßóÐóáößó ÓóÇÆöÑõ ÇáúÍõÞõæÞö áöÇÓúÊöæóÇÁö ÇáúÍõßúãö ÝöíåóÇ æóÝöí
ÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÈöåóǺ áöÃóäøó ÇáúãõÞöÑøó ÈöÇáúÞóÊúáö ãóÃúÎõæÐñ ÈöÇáúÞóæúáö
ßóÇáúãóÔúåõæÏö Úóáóíúåö ÈöÇáúÞóÊúáö¡ ÝóÇÓúÊóæóÊö ÇáúÈóíøöäóÉõ Ýöí
ÇáúÞóÊúáö æóÝöí ÇáúÅöÞúÑóÇÑö Èöåö
(11/139)
áöÇÓúÊöæóÇÁö ÍõßúãöåóǺ áöÃóäøó ãóäú
ÞóÇáó: ÃóÞúÑóÑúÊõ ÈöÇáÒøöäóÇ áóãú íõÍóÏøó¡ æóãóäú ÞóÇáó: ÃóÞúÑóÑúÊõ
ÈöÇáúÞóÊúáö: ÃõÞúíöÏó ÝóÚóáóì åóÐóÇ ÅöÐóÇ ÃóÞóÇãó ÇáÒøóæúÌõ ÈóÚúÏó
ÞóÐúÝöåóÇ ÔóÇåöÏóíúäö Úóáóì ÅöÞúÑóÇÑöåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ ÓóÞóØó Úóäúåõ
ÇáúÍóÏøõ æáã íÌÈ ÚáíåÇ ÇáÍÏ áÃä ÈÅäßÇÑåÇ ÑÌæÚ Ýöí ÇáúÅöÞúÑóÇÑö¡ Ýóáóæú
ÃóÑóÇÏó ÇáÒøóæúÌõ Ãóäú íõÞöíãó ÇáúÈóíøöäóÉó Úóáóì ÒöäóÇåóÇ ÝóÝöí ÌóæóÇÒö
Ðóáößó æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: æóåõæó Þóæúáõ ÃóÈöí ÇáØøöíøöÈö Èúäö ÓóáóãóÉó íóÌõæÒõ áóåõ
Ðóáößó ÊóÕúÏöíÞðÇ áöÞóÐúÝöåóÇ æóÊóßúÐöíÈðÇ áöÅöäúßóÇÑöåóÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó ÇáúÃóÕóÍøõ áóÇ íóÌõæÒõ áóåõ Ðóáößó¡
æóíõãúäóÚõ ãöäó ÇáÊøóÚóÑøõÖö áóåõ¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íóÓúÊóÝöíÏõ Èöåö
ÍóÞøðǺ áöÃóäøó ÍóÏøóåõ ÞóÏú ÓóÞóØó ÈöÅöÞúÑóÇÑöåóÇ.
(ÝóÕúáñ)
æóÅöÐóÇ ÇÏøóÚóÊú Úóáóì ÒóæúÌöåóÇ ÇáúÞóÐúÝó ÝóÃóäúßóÑó ÝóÔóåöÏó Úóáóíúåö
ÇÈúäóÇåõ ÈöÞóÐúÝöåóÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäóÇ ãöäú ÛóíúÑöåóÇ ÓõãöÚóÊú
ÔóåóÇÏóÊõåõãóÇ Úóáóíúåö¡ æóÅöäú ßóÇäóÇ ãöäúåóÇ áóãú ÊõÓúãóÚú
ÔóåóÇÏóÊõåõãóǺ áöÃóäøóåóÇ ÔóåóÇÏóÉñ áöÃõãøöåöãóÇ¡ æóÅöÐóÇ ÞóÐóÝóåóÇ
æóÔóåöÏó ÇÈúäóÇåóÇ Úóáóì ÅöÞúÑóÇÑöåóÇ ÈöÇáÒøöäóÇ ÝóÅöäú ßóÇäóÇ ãöäú
ÛóíúÑöåö ÓõãöÚóÊú ÔóåóÇÏóÊõåõãóǺ áöÃóäøóåóÇ Úóáóì ÃõãøöåöãóÇ¡ æóÅöäú
ßóÇäóÇ ãöäúåõ áóãú ÊõÓúãóÚú ÔóåóÇÏóÊõåõãóÇ áöÃóäøóåóÇ ÔóåóÇÏóÉñ
áöÃóÈöíåöãóÇ¡ æóÅöÐóÇ ÞóÐóÝóåóÇ æóÔóåöÏó ÚóáóíúåóÇ ÃóÑúÈóÚóÉñ ÈöÇáÒøöäóì
ãöäú ÈóäöíåóÇ áóãú íóÓúÞõØú ÈöåóÇ ÇáúÍóÏøõ Úóäö ÇáúÃóÈö áöÃóäøóåóÇ
ÔóåóÇÏóÉñ áóåõ æóÝöí æõÌõæÈö ÇáúÍóÏøö Úóáóì ÇáúÃõãøö ÞóæúáóÇäö¡
ãóÈúäöíøóÇäö Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝö Þóæúáóíúåö Ýöí ÇáÔøóåóÇÏóÉö¡ ÅöÐóÇ ÑõÏøó
ÈóÚúÖõåóÇ åóáú íõæÌöÈõ ÑóÏøó ÌóãöíÚöåóÇ¿ Ãóãú áóÇ¿ Úóáóì Þóæúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ ÊõÍóÏøõ¡ ÅöÐóÇ Þöíáó: Åöäøó ÑóÏøó ÇáÔøóåóÇÏóÉö Ýöí
ÇáúÈóÚúÖö íõæÌöÈõ ÑóÏøó ÌóãöíÚöåóÇ áöÃóäøóåóÇ ÔóåóÇÏóÉñ áöÃóÈöíåöãú
Úóáóì Ãõãøöåöãú ÝóÑõÏøóÊú ÔóåóÇÏóÊõåõãú áöáúÃóÈö.
æóÇáËøóÇäöí: ÊõÍóÏøõ ÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ Åöäøó ÑóÏøó ÈóÚúÖöåóÇ áóÇ íõæÌöÈõ
ÑóÏøó ÌóãöíÚöåóÇ ÅöÐóÇ ÑõÏøóÊú Ýöí ÍóÞøö ÇáúÃóÈö æóÃóãúÖöíóÊú Úóáóì
ÇáúÃõãøö¡ æóáóæú ÔóåöÏó ÇÈúäóÇåóÇ Úóáóì Ãóäøó ÃóÈóÇåõãóÇ ÞóÐóÝó ÒóæúÌóÉð
áóåõ ÃõÎúÑóì ÛóíúÑó ÃõãøöåöãóÇ ÝóÝöí ÞóÈõæáö ÔåÇÏÊåãÇ ÞæáÇä ÐßÑåãÇ Ýí
ÇáÞÏíã æäÞáåÇ ÇáúãõÒóäöíøõ Ýöí ÌóÇãöÚöåö ÇáúßóÈöíÑö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÊõÑóÏøõ ÔóåóÇÏóÊõåõãóÇ æóáóÇ ÊõÞúÈóáõ æóÅöäú ßóÇäó Úóáóì
ÃóÈöíåöãóÇ áöÛóíúÑö ÃõãøöåöãóǺ áöÃóäøóåõ ÞóÏú íõáóÇÚöäõ ãöäúåóÇ ÅöÐóÇ
ËóÈóÊó ÞóÐúÝõåõ ÝóÊóäúÊóÝöÚõ ÇáúÃõãøõ ÈöÚóÏóãö ÇáÖøóÑøóÉö æóÎõáõæÚöåóÇ
ÈöÇáÒøóæúÌó.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó ÇáúÃóÕóÍøõ æóÇÎúÊóÇÑóåõ ÇáúãõÒóäöíøõ Åöäøó
ÔóåóÇÏóÊóåõãóÇ ãóÞúÈõæáóÉñº áöÃóäøóåõ áóÇ ãóäúÝóÚóÉó áöÃõãøöåöãóÇ ÝöíåóÇ
ÅöáøóÇ Ãóäú ÊõÓóÑøó ÈöÝöÑóÇÞö ÖóÑøóÊöåóÇ¡ æóåóÐóÇ ÛóíúÑõ ãõÄóËøöÑò¡
áöÃóäøóåõ áöáúÃóÈö Ãóäú íóÊóÒóæøóÌó ãóßóÇäóåóÇ æóåóßóÐóÇ áóæú ÔóåöÏó
ÇÈúäóÇåõãóÇ Úóáóì ÇáÒøóæúÌö ÈöØóáóÇÞö ÛóíúÑö ÃõãøöåöãóÇ ßóÇäó Úóáóì
åóÐóíúäö ÇáúÞóæúáóíúäö¡ ÐóßóÑóåõãóÇ Ýöí ÇáÞÏíã:
ÃÍÏåãÇ: áÇ íÞÈá.
æÇáËÇäí: íÞÈá æÊæÌíåãÇ ãÇ ÞÏãäÇå æÇááå ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ÞóÐóÝóåóÇ æóÞóÇáó ßóÇäóÊú ÃóãóÉð Ãóæú
ãõÔúÑößóÉð
(11/140)
ÝóÚóáóíúåóÇ ÇáúÈóíøöäóÉõ ÃóäøóåóÇ íóæúãó
ÞóÐóÝóåóÇ ÍõÑøóÉñ ãõÓúáöãóÉñ áöÃóäøóåóÇ ãõÏøóÚöíóÉõ ÇáúÍóÏøö æóÚóáóíúåö
Çáúíóãöíäõ æóíõÚóÒøóÑõ ÅöáøóÇ Ãä íáÊÚä ".
ÞÇá ÇáãÇæÑÏí: ÌãáÊå ÃóäøóåõãóÇ ÅöÐóÇ ÇÎúÊóáóÝóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÞóÐúÝö¡
ÝóÞóÇáó ÞóÐóÝúÊõßö æóÃóäúÊö ÃóãóÉñ Ãóæú ãõÔúÑößóÉñ¡ æóÞóÇáóÊú Èóáú
ßõäúÊõ ÍõÑøóÉð Ãóæú ãõÓúáöãóÉð¡ ÝóáóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõåóÇ ãóÚó
ÇáöÇÍúÊöãóÇáö ãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóÚúáóãó ÃóäøóåóÇ ßóÇäóÊú ÃóãóÉð Ãóæú ãõÔúÑößóÉð ãöäú
ÞóÈúáõ¡ æíÌÚá ÃóãúÑóåóÇ Ýöí ÇáúÍóÇáö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÚúáóãó ÃóäøóåóÇ ÍõÑøóÉñ Ýöí ÇáúÍóÇáö Ãóæú ãõÓúáöãóÉñ
æóíóÌúåóáõ ÃóãúÑóåóÇ ãöäú ÞóÈúáõ.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóÌúåóáó ÃóãúÑóåóÇ ãöäú ÞóÈúáõ æóÝöí ÇáúÍóÇáö ÝóáóÇ
íóÚúáóãõ áóåóÇ ÍõÑøöíøóÉð æáÇ ÑÞ¡ æáÇ ÅÓáÇã æáÇ ÔÑß.
æóÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáúÃóæøóáõ: æóåõæó Ãóäú íóÚúáóãó ÃóäøóåóÇ ßóÇäóÊú
ÃóãóÉð Ãóæú ãõÔúÑößóÉð ãöäú ÞóÈúáõ æóíóÌúåóáõ ÃóãúÑóåóÇ Ýöí ÇáúÍóÇáö¡
ÝóÇáúÞóæúáõ Þóæúáõ ÇáúÞóÇÐöÝö ãóÚó íóãöíäöåö ÃóäøóåóÇ ÃóãóÉñ Ãóæú
ãõÔúÑößóÉñ¡ æóÚóáóíúåö ÇáÊøóÚúÒöíÑõ¡ ÅöáøóÇ Ãóäú íõÞöíãó ÇáúÈóíøöäóÉó
Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ æóåöíó ÍõÑøóÉñ Ãóæú ãõÓúáöãóÉñ ÝóíõÍóÏøõ.
áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ÈóÞóÇÁõ ãóÇ ßóÇäóÊú Úóáóíúåö ãöäú ÑöÞøò Ãóæú ÔöÑúßò.
æóÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Ãóäú íóÚúáóãó ÃóäøóåóÇ Ýöí ÇáúÍóÇáö
ÍõÑøóÉñ Ãóæú ãõÓúáöãóÉñ¡ æóíóÌúåóáõ ÃóãúÑóåóÇ ãöäú ÞóÈúáõ¡ ÝóÇáúÞóæúáõ
ÞóæúáõåóÇ ãóÚó íóãöíäöåóÇ ÃóäøóåóÇ áóãú ÊóÒóáú ÍõÑøóÉð ãõÓúáöãóÉð ãöäú
ÞóÈúáõ¡ æóíõÍóÏøõ ÅöáøóÇ Ãóäú íõÞöíãó ÇáúÈóíøöäóÉó ÃóäøóåóÇ ßóÇäóÊú
ÃóãóÉð Ãóæú ãõÔúÑößóÉð ãöäú ÞóÈúáõ ÝóíõÚóÒøóÑõ áöÃóäøó ÇáÙøóÇåöÑó
ÊóÞóÏøõãõ ãóÇ åöíó Úóáóíúåö ÇáúÂäó ãöäú ÍõÑøöíøóÉò Ãóæú ÅöÓúáóÇãò.
æóÃóãøóÇ ÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: æóåõæó Ãóäú íóÌúåóáó ÃóãúÑóåóÇ Ýöí
ÇáúÍóÇáö æóãöäú ÞóÈúáõ¡ ÝóáóÇ íÚÑÝ áåÇ ÍÑíÉ æáÇ ÑÞ æáÇ ÅÓáÇã æáÇ ÔÑß¡
ÝóÇáøóÐöí äóÕøó Úóáóíúåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ ÚöäúÏó
ÇÎúÊöáóÇÝöåöãóÇ Ýöí ÇáúÞóÐúÝö Ãóäøó ÇáúÞóæúáó Þóæúáõ ÇáúÞóÇÐöÝö Ïõæäó
ÇáãÞÐæÝ ÇáÐí äóÕøó Úóáóíúåö ÚöäúÏó ÇÎúÊöáóÇÝöåöãóÇ Ýöí ÇáúÞóÊúáö Ãóäøó
ÇáúÞóæúáó Þóæúáõ ÃóæúáöíóÇÁö ÇáúãóÞúÊõæáö Ïõæäó ÇáúÞóÇÊöáö ÝóÇÎúÊóáóÝó
ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí Ðóáößó Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú äóÞóáõæÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäó ÇáúÌóæóÇÈóíúäó Åöáóì
ÇáúÂÎóÑö æóÎóÑøóÌõæÇ ÇáúÞóÐúÝó æóÇáúÞóÊúáó Úóáóì Þóæúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÞóæúáó Þóæúáõ ÇáúÞóÇÊöáö æóÇáúÞóÇÐöÝö ãóÚó
íóãöíäöåöº áöÃóäøó ÏóÇÑó ÇáúÅöÓúáóÇãö ÊóÌúãóÚõåõãú¡ æóÇáúÃóÕúáõ
ÈóÑóÇÁóÉõ ÇáÐøöãøóÉö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÞóæúáó Þóæúáõ ÇáúãóÞúÐõæÝö æóæóáöíøö
ÇáúãóÞúÊõæáö ãóÚó íóãöíäöåöº áöÃóäøó ÇáÙøóÇåöÑó ãöäú ÏóÇÑö ÇáúÅöÓúáóÇãö
ÅöÓúáóÇãõ ÃóåúáöåóÇ æóÍõÑøöíøóÊõåõãú ÝóÃõÌúÑöíó Íõßúãõ Ðóáößó Úóáóì ãóäú
ÝöíåóÇ¡ ßóãóÇ íóÌúÑöí Úóáóì ÇááøóÞöíØö Íõßúãõ ÇáúÍõÑøöíøóÉö
æóÇáúÅöÓúáóÇãö¡ æóåóÐóÇ ÍóÏøõ æóÌúåóíú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú ÍóãóáõæÇ ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäó ÇáúÌóæóÇÈóíúäó
Úóáóì ÙóÇåöÑöåö ÝóÌóÚóáõæÇ Ýöí ÇáúÞóÐúÝö
(11/141)
ÇáúÞóæúáó Þóæúáó ÇáúÞóÇÐöÝö Ïõæäó
ÇáúãóÞúÐõæÝö¡ æóÌóÚóáõæÇ Ýöí ÇáúÞóÊúáö ÇáúÞóæúáó Þóæúáó ÃóæúáöíóÇÁö
ÇáúãóÞúÊõæáö Ïõæäó ÇáúÞóÇÊöáö æÝÑÞæÇ ÈíäåãÇ ÈÝÑÞíä:
ÃÍÏåãÇ: Ãä ÇáÞæÏ Ýí ÇáÞÊá ãæÖæÚ áãÚäì ÇáúãõãóÇËóáóÉö æóÐóáößó ÛóíúÑõ
ãóæúÌõæÏò Ýöí ÇáöÇäúÊöÞóÇáö Úóäúåõ Åöáóì ÇáÊøóÚúÒöíÑö.
æóÇáúÝóÑúÞõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÞóÊúáó ÅöÐóÇ ÇäúÊõÞöáó Úóäúåõ Åöáóì
ÇáÏøöíóÉö ÇäúÊõÞöáó ãöäú ãóÔúßõæßò Ýöíåö Åöáóì ãóÔúßõæßò Ýöíåö¡ Ýóáóãú
íóßõäú áöäóÞúáöåö ÊóÃúËöíÑñ¡ æóÇáúÞóÐúÝõ ÅöÐóÇ ÇäúÊõÞöáó Úóäö ÇáúÍóÏøö
Ýöíåö Åöáóì ÇáÊøóÚúÒöíÑö ÇäúÊõÞöáó ãöäú ãóÔúßõæßò Ýöíåö Åöáóì íóÞöíäò¡
ÝóßóÇäó áöÇäúÊöÞóÇáöåö ÊóÃúËöíÑñ¡ æóßöáóÇ ÇáúÝóÑúÞóíúäö ãóÚúáõæáñ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ßóÇäóÊú ÍõÑøóÉð ãõÓúáöãóÉð æóÇÏøóÚóì
ÃóäøóåóÇ ãõÑúÊóÏøóÉñ ÝóÚóáóíúåö ÇáúÈóíøöäóÉõ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ¡ æóáóåóÇ ÝöíãóÇ ÇÏøóÚóÇåõ ãóäú
ÑöÏøóÊöåóÇ æóÞúÊó ÞóÐúÝöåö ÍóÇáóÊóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú áóÇ íóÚúáóãó áóåóÇ ÑöÏøóÉð ÊóÞóÏøóãóÊú¡ ÝóÇáúÞóæúáõ
ÞóæúáõåóÇ ãóÚó íóãöíäöåóÇ. ÃóäøóåóÇ áóãú ÊóÒóáú ãõÓúáöãóÉð æóÚóáóíúåö
ÇáúÍóÏøõ áöÃóäøó ÇáÙøóÇåöÑó ãöäú ÍóÇáöåóÇ ÇÓúÊöÏóÇãóÉõ ÇáúÅöÓúáóÇãö¡
æóáóãú ÊõÞúÈóáú ÏóÚúæóì ÊõÎóÇáöÝõåõ ÅöáøóÇ Ãóäú íõÞöíãó ÇáúÞóÇÐöÝõ
ÈóíøöäóÉð Úóáóì ÑöÏøóÊöåóÇ ÝóíõÍúßóãõ ÈöåóÇ æóáóÇ íõÍóÏøõ æóÝöí
ßóíúÝöíøóÉö ÇáúÈóíøöäóÉö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÊóÔóåóÏó ÈöÑöÏøóÊöåóÇ Ëõãøó íóßõæäõ ÇáúÞóæúáõ
ÍöíäóÆöÐò Þóæúáóåõ ãóÚó íóãöíäöåö.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: ÃóáóÇ íóßúÊóÝöíó ÈöÇáúÈóíøöäóÉö Úóáóì ÇáÑøöÏøóÉö
ÍóÊøóì íóÔúåóÏõæÇ Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ Ýöí ÍóÇáö ÇáÑøöÏøóÉö ÍóÊøóì íóßõæäó
ÇáúÍõßúãõ ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóì ÇáúÈóíøöäóÉö¡ æóáóÇ ÊõÞúÈóáõ íóãöíäõåõ Åöäú
áóãú ÊóÔúåóÏö ÇáúÈóíøöäóÉõ ÈöÐóáößó.
æóÇáúÍóÇáõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú íóÚúáóãó ÊóÞóÏøõãó ÑóÏøóÊöåóÇ
æóíóÎúÊóáöÝóÇäö¡ ÝóíóÞõæáõ ÇáúÞóÇÐöÝõ: ÞóÐóÝúÊõßö æóÃóäúÊö ãõÑúÊóÏøóÉñ
æóÊóÞõæáõ ÇáúãóÞúÐõæÝóÉõ: ÞóÐóÝúÊóäöí æóÃóäóÇ ãõÓúáöãóÉñ. ÝóÝöíåö
æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáúÞóæúáó Þóæúáõ ÇáúÞóÇÐöÝö ãÚ íãíäåº áÃä ÇáÍÏæÏ
ÞÏÑÇð ÈöÇáÔøõÈõåóÇÊö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúÞóæúáó Þóæúáõ ÇáúãóÞúÐõæÝóÉö ãóÚó
íóãöíäöåóǺ áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ÇáúÅöÍúÕóÇäõ¡ æóåóÐóÇäö ÇáúæóÌúåóÇäö ãöäó
ÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÞóæúáö Ýöí ÇáúÈóíøöäóÉö Úóáóì ÇáÑøöÏøóÉö.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóáóæö ÇÏøóÚóì Ãóäøó áóåõ ÇáúÈóíøöäóÉó Úóáóì ÅöÞúÑóÇÑöåóÇ
ÈöÇáÒøöäóÇ ÝóÓóÃóáó ÇáúÃóÌóáó áóãú ÃõÄóÌøöáúåõ ÅöáøóÇ íóæúãðÇ Ãóæú
íóæúãóíúäö ÝóÅöäú ÌóÇÁó ÈöåóÇ æóÅöáøóÇ ÍõÏøó Ãóæú áóÇÚóäó ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåõæó ßóãóÇ ÞóÇáó áÃäÇ áóæú áóãú äõÄóÌøöáúåõ
áöÅöÍúÖóÇÑö ÇáúÈóíøöäóÉö áóÊóÚóÐøóÑóÊú Úóáóíúåö áöæóÞúÊöåö¡ áóÃóäøó
ÇáÔøõåõæÏó Ýöí ÇáúÃóÛúáóÈö ÛóíúÑõ ÍõÖõæÑò¡ æáæ ÚõæÌöáó ÈöÇáúÍóÏøö ãóÚó
ÅöãúßóÇäö ÇáúÈóíøöäóÉö áóÕóÇÑó
(11/142)
ãÙáæãÇð¡ æáæ ãõÏøó áóåõ Ýöí ÇáúÅöãúåóÇáö¡
æóáóãú íõÞóÏøóÑú áóåõ ÇáöÇäúÊöÙóÇÑõ áóÕóÇÑó ÇáúãóÞúÐõæÝõ Ýöí ÊóÃúÎöíÑö
ÍóÏøò æóÌóÈó áóåõ ãóÙúáõæãðÇ æóßóÇäó áößõáøö ÞóÇÐöÝò Ãóäú íõÓúÞöØó
ÇáúÍóÏøó Úóäú äóÝúÓöåö ÈöÇÏøöÚóÇÁö ÇáúÈóíøöäóÉöº ÝóáóãøóÇ ÇãúÊóäóÚó
ÇáØøóÑóÝóÇäö áöÆóáøóÇ íóÊóæóÌøóåó Ùõáúãñ Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ¡ æóÌóÈó ÇáÝÕá
ÈíäåãÇ íÊæÓØ ÇáØøóÑóÝóíúäö Ýöí ÍöÝúÙö ÇáúÍõÞõæÞö ÝóßóÇäó ÇáúÅöäúÙóÇÑõ
ÈöËóáóÇËóÉö ÃóíøóÇãò åöíó ÃóßúËóÑõ ÇáúÞóáöíáö æóÃóÞóáøõ ÇáúßóËöíÑö
ÚóÏúáðÇ ÈóíúäóåõãóÇ Ýöí æõÕõæáö ßõáøö æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ Åöáóì ÍóÞøöåö
áöãóÇ ÐóßóÑúäóÇ Ýöí Þóæúáå ÊóÚóÇáóì: {ÊóãóÊøóÚõæÇ Ýöí ÏóÇÑößõãú ËóáÇËóÉó
ÃóíøóÇãò} [åæÏ: 65] ¡ æóáöÎóÈóÑö " ÇáúãõÕóÑøóÇÉö " æóÎóÈóÑö ÍóÈøóÇäó
Èúäö ãõäúÞöÐò Ýöí ÈóíúÚö ÎöíóÇÑò ËóáóÇËóÉó ÃóíøóÇãò. ÝóáöÃóÌúáö Ðóáößó
ÃõäúÙöÑó ÇáúÞóÇÐöÝõ ÈöÇáúÈóíøöäóÉö ËóáóÇËóÉó ÃóíøóÇãò¡ ÝóÅöäú ÌóÇÁó
ÈöåóÇ æóÅöáøóÇ ÍõÏøó Ãóæú áóÇÚóäó æóÞóæúáõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÑóÖöíó Çááøóåõ
Úóäúåõ áóãú ÃõÄóÌøöáúåõ ÅöáøóÇ íóæúãðÇ Ãóæú íóæúãóíúäö ÛóíúÑõ ãóÇäöÚò
ãöäú ÊóÃúÌöíáöåö Ýöí ÇáËøóÇáöËöº áöÃóäøóåõ Ýöí Íõßúãö ÇáËøóÇäöí
æóÇáúÃóæøóáö¡ æóÅöäøóãóÇ ÞóÇáóåõ Ýöí æóÌúåö ÇáÊøóÞúÑöíÈö Ýöí ÇáúÍóÏøö¡
ÝóÅöäú ÓóÃóáóÊö ÇáúãóÞúÐõæÝóÉõ ÍóÈúÓóåõ Ýöí ÇáËøóáóÇËö ÍõÈöÓó¡ ÝóÅöäú
ÞóÇáó: áóÓúÊõ ÃóÞúÏöÑõ Úóáóì ÅöÍúÖóÇÑö ÇáúÈóíøöäóÉö Åöäú ÍõÈöÓúÊõ¡
ÃõÎúÑöÌó ãöäó ÇáÍÈÓ ãáÇÒãÇð áíÍÝÙ ÈÇáãáÇÒãÉ¡ æíãßäå ÅÍÖÇÑ ÇáÈíäÉ
ÈÇáÅÝÑÇÌ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ÃóÞóÇãóÊö ÇáúÈóíøöäóÉó Ãóäøóåõ
ÞóÐóÝóåóÇ ßóÈöíÑóÉð æóÃóÞóÇãó ÇáúÈóíøöäóÉó Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ ÕóÛöíÑóÉð
ÝóåóÐóÇäö ÞóÐúÝóÇäö ãõÝúÊóÑöÞóÇäö æóáóæö ÇÌúÊóãóÚó ÔõåõæÏõåõãóÇ Úóáóì
æóÞúÊò æóÇÍöÏò Ýóåöíó ãõÊóÕóÇÏöãóÉñ æóáóÇ ÍóÏøó æóáóÇ áöÚóÇäó ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÅöÐóÇ ÇÎúÊóáóÝó Ýöí ÇáúÞóÐúÝö ÝóÇÏøóÚóÊö
ÇáÒøóæúÌóÉõ Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ ßóÈöíÑóÉð¡ æóÃóÞóÑøó ÇáÒøóæúÌõ ÃóäøóåóÇ
ßóÇäóÊú æóÞúÊó ÞóÐúÝöåö áóåóÇ ÕóÛöíÑóÉð¡ ÝóÅöäú áóãú Êóßõäú áóåóÇ ÈíäÉ
ÝÇáÞæá Þæá ãóÚó íóãöíäöåö ÃóäøóåóÇ ßóÇäóÊú Íöíäó ÞóÐóÝóåóÇ ÕóÛöíÑóÉð
æóáóÇ ÍóÏøó Úóáóíúåö áöÃóäøó ÇáÕøöÛóÑó íóÞöíäñ æóÌóäúÈõ ÇáúãõÄúãöäö
Íöãðì¡ æóÚóáóíúåö ÇáÊøóÚúÒöíÑõº áöÃóäøó ÞóÐúÝó ÇáÕøóÛöíÑóÉö íõæÌöÈõåõ
ÝóÅöäú áóãú Êóßõäú Ýöí ÇáÕøöÛóÑö ÒóæúÌóÊóåõ ÝóáóíúÓó áóåõ Ãóäú
íóáúÊóÚöäó ãöäú ÊóÚúÒöíÑò æóÌóÈó Ýöí ÛóíúÑö ÇáÒøóæúÌöíøóÉö¡ ßóãóÇ áóãú
íóáúÊóÚöäú ãöäú ÍóÏøò æóÌóÈó Ýöí ÛóíúÑöåóÇ¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú Ýöí ÇáÕøöÛóÑö
ÒóæúÌóÊóåõ äõÙöÑó¡ ÝóÅöäú äóÓóÈó Ðóáößó Åöáóì ÍóÇáò íõÌóÇãóÚõ ãöËúáõåóÇ
Ýóåõæó ÊóÚúÒöíÑõ ÞóÐúÝò íóÌõæÒõ Ãóäú íõáóÇÚöäó ãöäúåõ.
æóÅöäú ÞóÇãóÊö ÇáúÈóíøöäóÉõ Úóáóì ãóÇ ÇÏøóÚóÊú ãöäú ÞóÐúÝöåö áóåóÇ Ýöí
ÇáúßöÈóÑö Íõßöãó ÈöåóÇ æóæóÌóÈó Úóáóíúåö ÇáúÍóÏøõ æóáóåõ Ãóäú íóáúÊóÚöäó
ãöäúåõ æóÅöäú ÚóÇÑóÖó ÈóíøöäóÊóåóÇ ÈöÈóíøöäóÉò ÔóåöÏóÊú áóåõ Ãóäøóåõ
ÞóÐóÝóåóÇ Ýöí ÇáÕøöÛóÑö ÝóáöáúÈóíøöäóÊóíúäö ÍóÇáóÊóÇäö: ÇÊøöÝóÇÞñ
æóãõÖóÇÏøóÉñ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÍóÇáóÉõ ÇáúÃõæáóì: æóåöíó ÇáöÇÊøöÝóÇÞõ Çáúãõãúßöäõ ÝóÞóÏú
Êóßõæäõ Úóáóì ÃóÍóÏö ÇáúæóÌúåóíúäö: ÅöãøóÇ Ãóäú ÊõØúáöÞó ÇáúÈóíøöäóÊóÇäö
ÇáÔøóåóÇÏóÉó ãöäú ÛóíúÑö ÊóÇÑöíÎò¡ æóÅöãøóÇ Ãóäú ÊõÄóÑøöÎóÇ ÊóÇÑöíÎóíúäö
ãõÎúÊóáöÝóíúäö ÝóíõÚúãóáõ ÈöÔóåóÇÏóÊöåöãóÇ¡ æóíóÕöíÑõ ÞóÇÐöÝðÇ áóåóÇ
ÞóÐúÝóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ýöí ÇáÕøöÛóÑö ÈÈíäÊå.
(11/143)
æóÇáËøóÇäöí: Ýöí ÇáúßöÈóÑö
ÈöÈóíøöäóÊöåóÇ¡ ÝóæóÌóÈó Úóáóíúåö ÈöÞóÐúÝö ÇáÕøöÛóÑö ÇáÊøóÚúÒöíÑõ¡
æóÈöÞóÐúÝö ÇáúßöÈóÑö ÇáúÍóÏøõ. æóáóåõ ÍóÇáóÊóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóáúÊóÚöäó ÝóíõÓúÞöØõ ÈöáöÚóÇäöåö ÇáúÍóÏøó¡
æóÇáÊøóÚúÒöíÑõ Åöäú ßóÇäó ÊóÚúÒöíÑó ÞóÐúÝò æóáóÇ íóÓúÞõØõ ÈöáöÚóÇäöåö
Åöäú ßóÇäó ÊóÚúÒöíÑó ÃóÐðì æóíõÓúÊóæúÝóì ãöäúåõ ÈóÚúÏó ÇááøöÚóÇäö.
æóÇáúÍóÇáóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: Ãóäú áóÇ íóáúÊóÚöäó ÝóíõÞóÇãõ ÍóÏøõ ÇáúÞóÐúÝö
Ýöí ÇáúßöÈóÑö¡ æóÃóãøóÇ ÇáÊøóÚúÒöíÑõ áöáúÞóÐúÝö Ýöí ÇáÕøöÛóÑö ÝóÅöäú
ßóÇäó ÊóÚúÒöíÑó ÃóÐðì áößóæúäöåóÇ Ýöí ÕöÛóÑò áóÇ íõÌóÇãóÚõ ãöËúáõåóÇ
Ýöíåö áóãú íóÏúÎõáú åóÐóÇ ÇáÊøóÚúÒöíÑõ Ýöí ÍóÏøö ÇáúÞóÐúÝö áöÇÎúÊöáóÇÝö
ãõÓúÊóÍöÞøöåóǺ áöÃóäøó ÇáÊøóÚúÒöíÑó ãöäú ÍõÞõæÞö Çááøóåö ÚóÒøó æóÌóáøó
æóÇáúÍóÏøó ãöäú ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó æóÅöäú ßóÇäó ÊóÚúÒöíÑó ÞóÐúÝò
áößóæúäöåóÇ Ýöí ÕöÛóÑò íõÌóÇãóÚõ ãöËúáõåóÇ Ýöíåö ÝóåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ ãöäú
ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó¡ æóÝöí ÏõÎõæáö ÇáÊøóÚúÒöíÑö Ýöí ÇáúÍóÏøö
æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÏúÎõáõ Ýöíåöº áöÃóäøóåõ ãöäú ÌöäúÓöåö æóãõÓúÊóÍóÞøöåö
ßóÏõÎõæáö ÇáúÍóÏóËö Ýöí ÇáúÌóäóÇÈóÉö æóíõÞúÊóÕóÑõ Ýöíåö Úóáóì ÇáúÍóÏøö
æóÍúÏóåõ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ íóÏúÎõáõ Ýöíåö¡ áöÃóäøó ÍõÞõæÞó
ÇáúÂÏóãöíøöíäó áóÇ ÊóÊóÏóÇÎóáõ¡ ÝóíõÞóÇãõ Úóáóíúåö ÇáÊøóÚúÒöíÑõ Ëõãøó
ÇáúÍóÏøõ.
(ÝóÕúáñ)
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÍóÇáóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ: æóåöíó ãõÖóÇÏøóÉõ ÇáÔøóåóÇÏóÊóíúäö¡
Ýóåõæó Ãóäú íóÎúÊóáöÝóÇ Ýöí ÇáÊøóÇÑöíÎö æóíóÎúÊóáöÝóÇ Ýöí ÇáÓøöäøö¡
ÝóÊóÔúåóÏõ ÈóíøöäóÊõåóÇ Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ ãõÓúÊóåóáøó ÇáúãõÍóÑøóãö
æóåöíó ßóÈöíÑóÉñ æóÊóÔúåóÏõ ÈóíøöäóÊõåõ Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ ãõÓúÊóåóáøó
ÇáúãõÍóÑøóãö æóåöíó ÕóÛöíÑóÉñ ÝóíóÓúÊóÍöíáõ Ãóäú Êóßõæäó ÕóÛöíÑóÉð
ßóÈöíÑóÉð Ýöí æóÞúÊò æóÇÍöÏò¡ ÝóÕóÇÑó Ýöí ÇáÔøóåóÇÏóÊóíúäö ÊóßóÇÐõÈñ
ÊóÚóÇÑóÖóÊóÇ Ýöíåö¡ æóÝöí ÊóÚóÇÑõÖö ÇáÔøóåóÇÏóÊóíúäö ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÓúÞõØóÇäö¡ ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóÕöíÑõ ÇáúÞóæúáõ Ýöíåö Þóæúáó
ÇáÒøóæúÌö ãóÚó íóãöíäöåö Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ Ýöí ÇáÕøöÛóÑö æóáóåõ Ãóäú
íóáúÊóÚöäó ãöäúåóÇ Åöäú ßóÇäó ÊóÚúÒöíÑó ÞóÐúÝò¡ æóáóÇ íóáúÊóÚöäõ Åöäú
ßóÇäó ÊóÚúÒöíÑó ÃóÐðì æóáóåõ ÃóÑóÇÏó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÈöÞóæúáöåö: áóÇ
ÍóÏøó¡ æóáóÇ áöÚóÇäó.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Ýöí ÊóÚóÇÑõÖö ÇáÔøóåóÇÏóÊóíúäö ÃóäøóåõãóÇ
ÊõÓúÊóÚúãóáóÇäö¡ æóÝöí ÇÓúÊöÚúãóÇáöåöãóÇ ËóáóÇËóÉõ ÃóÞúæóÇáò:
ÃÍÏåÇ: íæÞÝÇä ÍÊì íÞÚ ÇáÈíÇä¡ æÇáæÞÝ åÇ åäÇ áóÇ æóÌúåó áóåõ áöÝóæóÇÊö
ÇáúÈóíóÇäö¡ æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: íÚãá ÈåãÇ Ýí ÞÓãÉ ÇáÏÚæì¡ æÇáÞÓãÉ åÇ
åäÇ áóÇ ÊóÚõãøõ¡ áöÃóäøó ÇáúÞóÐúÝó áóÇ íóÊóÈóÚøóÖõ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËÇáË: íÞÑÚ ÈíäåãÇ¡ æÇáÞÑÚÉ ãÑÌÍÉ åÇ åäÇ¡ ÝóÃóíøõ
ÇáúÈóíøöäóÊóíúäö ÞõÑöÚóÊú Íõßöãó ÈöåóÇ¡ æóåóáú íóÍúáöÝõ ãóäú ÞõÑöÚóÊú
ÈóíøöäóÊõåõ Ãóãú áóÇ¿ Ýöíåö ÞóæúáóÇäö ãóÈúäöíøóÇäö Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝö
Þóæúáóíúåö Ýöí ÇáúÞõÑúÚóÉö¡ åóáú ÏóÎóáóÊú ãõÑóÌøöÍóÉð áöáÏøóÚúæóì Ãóæö
ÇáúÈóíøöäóÉö¿ . ÝóÅöäú Þöíáó ÅöäøóåóÇ ãõÑóÌøöÍóÉñ áöáÏøóÚúæóì ÍóáóÝó
ÕóÇÍöÈõåóÇ æóÅöäú Þöíáó: ÅöäøóåóÇ ãõÑóÌøöÍóÉñ áöáúÈóíøöäóÉö áóãú
íóÍúáöÝú æóÇááøóåõ ÊóÚóÇáóì ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóáóæú ÔóåöÏó Úóáóíúåö ÔóÇåöÏóÇäö Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåõãóÇ
æóÞóÐóÝó ÇãúÑóÃóÊóåõ áóãú ÊóÌõÒú
(11/144)
ÔåÇÏÊåÇ ÅáÇ Ãä íÚÝæÇ ÞÈá Ãä íÔåÏæÇ
æóíõÑóì ãóÇ ÈóíúäóåõãóÇ æóÈóíúäóåõ ÍóÓóäñ ÝóíóÌõæÒóÇ ". ÞóÇáó
ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÕõæÑóÊõåóÇ Ãóäú ÊóÏøóÚöíó ÒóæúÌóÊõåõ Úóáóíúåö
ÇáúÞóÐúÝó ÝóíõäúßöÑõåóÇ¡ ÝóíóÔúåóÏõ Úóáóíúåö ÔóÇåöÏóÇäö Ãóäøóåõ
ÞóÐóÝóåõãóÇ æóÞóÐóÝó ÇãúÑóÃóÊóåõ¡ Ãóæú íóÔúåóÏóÇäö Ãóäøóåõ ÞóÐóÝó
ÇãúÑóÃóÊóåõ æóÞóÐóÝóåõãóÇ¡ áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó Ãóäú íõÞóÏøöãóÇ
ÇáÔøóåóÇÏóÉó áöáúãóÑúÃóÉö Úóáóì ÃóäúÝõÓöåöãóÇ Ãóæú íõÄóÎøöÑóÇåóÇ ÝóÞóÏú
ÕóÇÑóÇ ÔóÇåöÏóíúäö áöÃóäúÝõÓöåöãóÇ æóáöÛóíúÑöåöãóÇ¡ æóÔóåóÇÏóÉõ
ÇáúÅöäúÓóÇäö áöäóÝúÓöåö ãóÑúÏõæÏóÉñ æóÕóÇÑóÇ ÈöåóÇ ÎóÕúãóíúäö
æóÚóÏõæøóíúäöº áöÃóäøó ÇáúãóÞúÐõæÝó ÚóÏõæøñ áöáúÞóÇÐöÝö¡ æóÔóåóÇÏóÉõ
ÇáúÚóÏõæøö Úóáóì ÚóÏõæøöåö ãóÑúÏõæÏóÉñ ÝóÑõÏøóÊú áöáÒøóæúÌóÉö ßóãóÇ
ÑõÏøóÊú áöÃóäúÝõÓöåöãóÇ æóáóãú ÊõÞúÈóáú Ýöí æóÇÍöÏò ãöäó ÇáúÍóÞøóíúäö
ÝóÅöäú ÔóåöÏóÇ Ãóäøóåõ ÞóÐóÝó ÃóãøóåõãóÇ æóÞóÐóÝó ÃóÌúäóÈöíøðÇ ÑõÏøóÊú
ÔóåóÇÏóÊõåõãóÇ áöÃõãøöåöãóÇ áöáÊøõåúãóÉö æóåóáú ÊõÑóÏøõ ÔóåóÇÏóÊõåõãóÇ
áöáúÃóÌúäóÈöíøö Úóáóì Þóæúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÊõÑóÏøõ æóáóÇ ÊóÊóÈóÚøóÖõ ßóãóÇ áóæú ÔóåöÏó Ãóäøóåõ
ÞóÐóÝóåóÇ æóÞóÐóÝó ÒóæúÌóÊóåõ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: ÊõÞúÈóáõ ÔóåóÇÏóÊõåõãóÇ áöáúÃóÌúäóÈöíøö æóÅöäú
ÑõÏøóÊú áöÃõãøöåöãóÇ.
æóÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó ÇáúãóÓúÃóáóÊóíúäö Ãóäøó ÇáÔøóåóÇÏóÉó áöÃõãøöåöãóÇ
ÑõÏøóÊú áöÃóÌúáö ÇáÊøõåúãóÉö æóãóäö ÇÊøõåöãó Ýöí ÔóåóÇÏóÉò ÌóÇÒó Ãóäú
íõÞúÈóáó Ýöí ÛóíúÑöåóÇ ÅöÐóÇ ÇäúÝóÑóÏóÊú ÝóßóÐóáößó ÅöÐóÇ ÇÌúÊóãóÚóÊú¡
æóãóäú ÑõÏøóÊú ÔóåóÇÏóÊõåõ ÈöÇáúÚóÏóÇæóÉö áóãú íóÌõÒú Ãóäú íõÞúÈóáó
ÝöíåóÇ æóáóÇ Ýöí ÛóíúÑöåóÇ ÓóæóÇÁñ ÇÌúÊóãóÚóÊú Ãóæö ÇÝúÊóÑóÞóÊú¡
áöÃóäøóåõ íóßõæäõ ÚóÏõæøðÇ Ýöí ÇáúÌóãöíÚö æóáóÇ íóßõæäõ ãóÝúåõæãðÇ Ýöí
ÇáúÌóãöíÚö ÝóÇÝúÊóÑóÞóÇ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇÈúäõ ÓõÑóíúÌò ÞóÏú ÌóãóÚó
ÈóíúäóåõãóÇ ÌóãúÚðÇ íõÈúØöáõåõ ÇáúÝóÑúÞõ ÇáÐí ÐßÑäÇå.
(ÝÕá)
ÝÃãÇ Åä ÚÝì ÇáÔÇåÏÇä Úä ÍÞåãÇ æÍÓä ãÇ Èíäå æÈíäåÇ¡ áóãú íóÎúáõ Ãóäú
íóßõæäó Ðóáößó ÞóÈúáó ÇáÔøóåóÇÏóÉö Ãóæú ÈóÚúÏóåóÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÞóÈúáó
ÇáÔøóåóÇÏóÉö¡ æóÐóßóÑóÇ ÃóäúÝõÓóåõãóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÚóÝúæö ÅöÎúÈóÇÑðÇ Úóäö
ÇáúÍóÇáö ÞõÈöáóÊú ÔóåóÇÏóÊõåõãóÇ áöáÒøóæúÌóÉö áöÃóäøóåõãóÇ ÞóÏú ÎóÑóÌóÇ
ÈöÇáúÚóÝúæö ãöäú Ãóäú íóßõæäóÇ ÎóÕúãóíúäö æóÎóÑóÌóÇ ÈöÍõÓúäö ãóÇ
ÈóíúäóåõãóÇ ãöäú Ãóäú íóßõæäóÇ ÚóÏõæøóíúäö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÚóÝúæõåõãóÇ
ÈóÚúÏó ÇáÔøóåóÇÏóÉö áóãú ÊõÞúÈóáú ÔóåóÇÏóÊõåõãóÇ ÈöÇáúÚóÝúæö ÇáúÍóÇÏöËö
ÈóÚúÏóåóÇ¡ áöÇÞúÊöÑóÇäöåöãóÇ ÈöãóÇ ãóäóÚó ãöäú ÞóÈõæáöåóÇ Ýóáóæú ÃóÚóÇÏó
ÇáÔøóåóÇÏóÉó ÈóÚúÏó ÇáúÚóÝúæö áóãú ÊõÞúÈóáú¡ áöÃóäøóåóÇ ÑõÏøóÊú ÈóÚúÏó
ÓóãóÇÚöåóÇ ÝóÕóÇÑó ßóÑóÏøöåóÇ ÈöÇáúÝöÓúÞö¡ ÝóáóÇ ÊõÞúÈóáõ ÅöÐóÇ
ÃõÚöíÏóÊú ÈóÚúÏó ÇáúÚóÏóÇáóÉö¡ æóíóÌúÑöí ÚóÝúæõåõãóÇ ÞóÈúáó ÇáÔøóåóÇÏóÉö
ãóÌúÑóì ÇáúÚóÏóÇáóÉö ÞóÈúáó ÇáÔøóåóÇÏóÉö. ÝóáóÇ íóãúäóÚõ ÊóÞóÏøõãõ
ÇáúÝöÓúÞö ãöäú ÞóÈõæáöåóÇ æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ÔóåöÏó ÃóÍóÏõåõãóÇ Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ
ÈöÇáúÚóÑóÈöíøóÉö æóÇáúÂÎóÑõ Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ ÈöÇáúÝóÇÑöÓöíøóÉö áóãú
íóÌõæÒóÇ áóÃóäøó ßõáøó æóÇÍöÏò ãöäó ÇáúßóáóÇãóíúäö ÛóíúÑõ ÇáúÂÎóÑö ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇÎúÊöáóÇÝõ ÇáÔøóÇåöÏóíúäö Ýöí ÇáúÃóÏóÇÁö Úóáóì
ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó ÇÎúÊöáóÇÝõåõãóÇ Ýöí ÇáúãóÔúåõæÏö Èöåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó ÇÎúÊöáóÇÝõåõãóÇ Ýöí ÇáúÅöÎúÈóÇÑö Úóäúåõ.
(11/145)
ÝóÃóãøóÇ ÇáÖøóÑúÈõ ÇáúÃóæøóáõ: æóåõæó
Ãóäú íóßõæäó ÇÎúÊöáóÇÝõåõãóÇ Ýöí ÇáúãóÔúåõæÏö Èöåö.
ÝóÕõæÑóÊõåõ: Ãóäú íóÔúåóÏó ÃóÍóÏõåõãóÇ Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ
ÈöÇáúÚóÑóÈöíøóÉö æóÔóåöÏó ÇáúÂÎóÑõ Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ ÈöÇáúÝóÇÑöÓöíøóÉö¡
ÝóåóÐóÇ ÇÎúÊöáóÇÝñ Ýöí ÇáúãóÔúåõæÏö Èöåö ãöäó ÇáúÞóÐúÝö¡ æóáöÃóäøó
ÞóÐúÝóåóÇ ÈöÇáúÚóÑóÈöíøóÉö ÛóíúÑõ ÞóÐúÝöåóÇ ÈöÇáúÝóÇÑöÓöíøóÉö¡ æóáóãú
íóÔúåóÏú ÈöÃóÍóÏöåöãóÇ ÔóÇåöÏóÇäö¡ ÝóáóÇ íóËúÈõÊõ Úóáóíúåö æóÇÍöÏñ ãöäó
ÇáúÞóÐúÝóíúäö¡ æóåóßóÐóÇ áóæú ÔóåöÏó ÃóÍóÏõåõãóÇ Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ
[íóæúãó ÇáúÌõãõÚóÉö¡ æóÔóåöÏó ÇáúÂÎóÑõ Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ íóæúãó
ÇáÓøóÈúÊö¡ Ãóæú ÔóåöÏó ÃóÍóÏõåõãóÇ Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ ÈöÒóíúÏò¡ æóÔóåöÏó
ÇáúÂÎóÑõ Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ ÈöÚóãúÑòæ Ãóæú ÔóåöÏó ÃóÍóÏõåõãóÇ Ãóäøóåõ
ÞóÐóÝóåóÇ] æóÔóåöÏó ÇáúÂÎóÑõ Ãóäøóåõ ÃóÞóÑøó ÈöÞóÐúÝöåóÇ¡ Ãóæú ÔóåöÏó
ÃóÍóÏõåõãóÇ Ãóäøóåõ ÞóÇáó áóåóÇ ÒóäóíúÊö æóÔóåöÏó ÇáúÂÎóÑõ Ãóäøóåõ ÞóÇáó
áóåóÇ íóÇ ÒóÇäöíóÉõ¡ ÝóåóÐóÇ ßõáøõåõ ÔóåóÇÏóÉñ ÈöÞóÐúÝóíúäö áóãú
íóÌúÊóãöÚóÇ Úóáóì ÃóÍóÏöåöãóÇ Ýóáóãú íóÌöÈú ÈöÔóåóÇÏóÊöåöãóÇ ÍóÏøñ.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ -: ÃóÌúãóÚõ Èóíúäó
ÔóåóÇÏóÊöåöãóÇ Úóáóì ÞóÐúÝöåö æóÃõæÌöÈõ Úóáóíúåö ÇáúÍóÏøó¡ æóÍóßóì
ãõÍóãøóÏõ Èúäõ ÔõÌóÇÚò Úóäú ÃóÈöí íõæÓõÝó Úóäú ÃóÈöí ÍóäöíÝóÉó - ÑóÖöíó
Çááøóåõ Úóäúåõ - Ãóäøóåõ ÞóÇáó ÃóÖõãøõ ÇáÔøóåóÇÏóÉó Åöáóì ÇáÔøóåóÇÏóÉö
Ýöí ÇáúÚõÞõæÏö æóÇáúÃóÞúæóÇáö¡ æóáóÇ ÃóÖõãøõ ÇáÔøóåóÇÏóÉó Ýöí
ÇáúÃóÝúÚóÇáö ÅöÐóÇ ÔóåöÏó Úóáóíúåö ÈöÈóíúÚö ÏóÇÑöåö Ýöí íóæúãö
ÇáúÌõãõÚóÉö¡ æóÔóåöÏó ÇáúÂÎóÑõ Úóáóíúåö ÈöÈóíúÚöåóÇ Ýöí íóæúãö
ÇáÓøóÈúÊö¡ Íõßöãó Úóáóíúåö ÈöÇáúÈóíúÚö¡ æóÅöÐóÇ ÔóåöÏó Úóáóíúåö
ÃóÍóÏõåõãóÇ ÈöÞóÐúÝöåóÇ íóæúãó ÇáúÌõãõÚóÉö¡ æóÔóåöÏó ÇáúÂÎóÑõ Úóáóíúåö
ÈöÞóÐúÝöåóÇ Ýöí íóæúãö ÇáÓøóÈúÊö¡ Íõßöãó Úóáóíúåö ÈöÇáúÞóÐúÝö æóáóæú
ÔóåöÏó Úóáóíúåö ÃóÍóÏõåõãóÇ ÈöÇáúÞóÊúáö Ýöí íóæúãö ÇáúÌõãõÚóÉö¡ æóÔóåöÏó
ÇáúÂÎóÑõ Úóáóíúåö ÈöÇáúÞóÊúáö Ýöí íóæúãö ÇáÓøóÈúÊö áóãú íõÍúßóãú
Úóáóíúåö ÈöÇáúÞóÊúáö.
æóáóÇ íóÌõæÒõ Úóáóì ãóÐúåóÈö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ -
Ãóäú ÊõÖóãøó ÇáÔøóåóÇÏóÉõ Åöáóì ÇáÔøóåóÇÏóÉö Ýöí ÇáúÚõÞõæÏö
æóÇáúÃóÞúæóÇáö¡ ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú ÊõÖóãøó Ýöí ÇáúÃóÝúÚóÇáö¡ áöÃóäøó
ÇáúÝóÑúÞó ÈóíúäóåõãóÇ ãóÝúÞõæÏñ¡ æóáöÃóäøó ÇáúãóÔúåõæÏó Èöåö Ýöí
ÇáúÌóãöíÚö ãõÎúÊóáöÝñ.
(ÝóÕúáñ)
æóÃóãøóÇ ÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Ãóäú íóßõæäó ÇÎúÊöáóÇÝõåõãóÇ Ýöí
ÇáúÅöÎúÈóÇÑö Úóäúåõ ÝóÕõæÑóÊõåõ Ãóäú íóÔúåóÏó ÃóÍóÏõåõãóÇ Úóáóì
ÅöÞúÑóÇÑöåö ÈöÇáúÚóÑóÈöíøóÉö Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ¡ æóíóÔúåóÏõ ÇáúÂÎóÑõ
Úóáóì ÅöÞúÑóÇÑöåö ÈöÇáúÝóÇÑöÓöíøóÉö Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ ÝóåóÐóÇ ÞóÐúÝñ
æóÇÍöÏñ¡ ÞóÏö ÇÎúÊõáöÝó Ýöí ÇáúÅöÎúÈóÇÑö Úóäúåõ ÝóßóãõáóÊú Èöåö
ÇáÔøóåóÇÏóÉõ æóæóÌóÈó Èöåö ÇáúÍóÏøõ¡ æóåóßóÐóÇ áóæú ÔóåöÏó ÃóÍóÏõåõãóÇ
Úóáóì ÅöÞúÑóÇÑöåö ÈöÞóÐúÝöåóÇ íóæúãó ÇáúÌõãõÚóÉö¡ æóÔóåöÏó ÇáúÂÎóÑõ
Úóáóì ÅöÞúÑóÇÑöåö Ýöí íóæúãö ÇáÓøóÈúÊö ÈöÞóÐúÝöåóÇ¡ áöÃóäøóåõ Ýöí ßöáóÇ
Çáúíóæúãóíúäö ãõÞöÑøñ ÈöÞóÐúÝò æóÇÍöÏò¡ ÝóßóãõáóÊú Ýöíåö ÇáÔøóåóÇÏóÉõ
æóíóÌöÈõ Ýöíåö ÇáúÍóÏøõ¡ æóáóßöäú áóæú ÔóåöÏó ÃóÍóÏõåõãóÇ Úóáóì
ÅöÞúÑóÇÑöåö Ýöí íóæúãö ÇáÓøóÈúÊö Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ Ýöíåö¡ æóÔóåöÏó
ÇáúÂÎóÑõ Úóáóì ÅöÞúÑóÇÑöåö Ýöí íóæúãö ÇáúÃóÍóÏö Ãóäøóåõ ÞóÐóÝóåóÇ Ýöíåö
ÝóåõãóÇ ÞóÐúÝóÇäö áóãú ÊóßúÊóãöáö ÇáÔøóåóÇÏóÉõ Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ Ýóáóãú
íóÌöÈú Úáíå ÇáÍÏ.
(11/146)
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóíõÞúÈóáõ ßöÊóÇÈõ ÇáúÞóÇÖöí ÈöÞóÐúÝöåóÇ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåõæó ßóãóÇ ÞóÇáó¡ íõÞúÈóáõ Ýöí ÇáúÞóÐúÝö
æóÇáúÞöÕóÇÕö ßöÊóÇÈõ ÇáúÞóÇÖöí Åöáóì ÇáúÞóÇÖöí¡ æóÊóÌõæÒõ ÝöíåöãóÇ
ÇáÔøóåóÇÏóÉõ Úóáóì ÇáÔøóåóÇÏóÉö¡ áöÃóäøóåõãóÇ ãöäú ÍõÞõæÞö
ÇáúÂÏóãöíøöíäó ÇáøóÊöí íóÌöÈõ ÇáäøóÙóÑõ æóÇáöÇÓúÊöÙúåóÇÑõ áöÍöÝúÙöåóÇ¡
æóÝöí ÌóæóÇÒöåóÇ Ýöí ÍõÏõæÏö Çááøóåö ÊóÚóÇáóì ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÌõæÒõ ÝöíåöãóÇ ßöÊóÇÈõ ÞóÇÖò Åöáóì ÞóÇÖò æóÇáÔøóåóÇÏóÉõ
Úóáóì ÇáÔøóåóÇÏóÉö¡ ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ ÊóÌõæÒõ Ýöíåö ÇáÔøóåóÇÏóÉõ Úóáóì
ÇáÔøóåóÇÏóÉö¡ æóáóÇ íõÞúÈóáõ ÝöíåóÇ ßöÊóÇÈõ ÞóÇÖò Åöáóì ÞóÇÖò¡ áöÃóäøó
ÍõÏõæÏó Çááøóåö ÓõÈúÍóÇäóåõ æóÊóÚóÇáóì ÊõÏúÑóÃõ ÈöÇáÔøõÈõåóÇÊö¡ Ëõãøó
áöÝóÑúÞò ËóÇäò ÈóíúäóåõãóÇ¡ æóåõæó Ãóäøó ãóäú ÃóÊóì¡ ãóÇ íõæÌöÈõ áöáøóåö
ÓõÈúÍóÇäóåõ ÍóÏøðÇ ÝóÚóáóíúåö Ãóäú íóÓúÊõÑóåõ¡ æóãóäú áÒãå ÍÞ ÇáÂÏãííä
ÝÚáíå Ãä íÙåÑå¡ ÝÐáß æóÌóÈó ÇáöÇÓúÊöÙúåóÇÑõ Ýöí ÍõÞõæÞö ÇáúÂÏóãöíøöíäó
Ïõæäó ÍõÞõæÞö Çááå ÊÚÇáì¡ æÇááå ÃÚáã.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóÊõÞúÈóáõ ÇáúæóßóÇáóÉõ Ýöí ÊóËúÈöíÊö ÇáúÈóíøöäóÉö Úóáóì
ÇáúÍõÏõæÏö ÝóÅöÐóÇ ÃóÑóÇÏó Ãóäú íõÞöíãó ÇáúÍóÏøó Ãóæú íóÃúÎõÐó
ÇááøöÚóÇäó ÃõÍúÖöÑó ÇáúãóÃúÎõæÐõ áóåõ ÇáúÍóÏøó æóÇááøöÚóÇäó æóÃóãøóÇ
ÍõÏõæÏõ Çááøóåö ÓõÈúÍóÇäóåõ æóÊóÚóÇáóì ÝóÊõÏúÑóÃõ ÈöÇáÔøõÈõåóÇÊö ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ ÇáúæóßóÇáóÉõ Ýöí ÊóËúÈöíÊö ÇáúÍóÏøö
æóÇáúÞóÕóÇÕö¡ ÝóÌóÇÆöÒóÉñ áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ãóÇ ÕóÍøó Ãóäú íõÈóÇÔöÑó ÊóËúÈöíÊóåõ ÕóÍøó Ãóäú
íõæóßøöáó Ýöíåö ßóÓóÇÆöÑö ÇáúÍõÞõæÞö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ ÑõÈøóãóÇ ÚóÌóÒó ãõÓúÊóÍöÞøõåóÇ Úóäú ÊóËúÈöíÊö
ÇáúÍõÌøóÉö ÝöíåóÇ æóÊóÌóæøóÒó ÚóäúåóÇ ÝóÌóÇÒó ÇáÊøóæúßöíáõ Ýöí
ÇáúÍóÇáóíúäö ßóãóÇ íóÌõæÒõ Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúÍõÞõæÞö¡ ÝóÅöÐóÇ ÕóÍøóÊö
ÇáúæóßóÇáóÉõ Ýöí ÊóËúÈöíÊö ÇáúÍóÏøö æóÇáúÞóÕóÇÕö áóãú íóßõäú áöáúæóßöíáö
Ãóäú íóÓúÊóæúÝöíóåõãóÇ ãóÇ áóãú íõæóßøóáú Ýöí ÇáöÇÓúÊöíÝóÇÁö¡ áöÃóäøó
ÝöÚúáó Çáúæóßöíáö ãóÞúÕõæÑñ Úóáóì ãóÇ ÃõÐöäó áóåõ Ýöíåö Ýóáóãú
íóÊóÌóÇæóÒú ÈöÇáÊøóËúÈöíÊö ÇáöÇÓúÊöíÝóÇÁó¡ áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ãóÃúÐõæäò
Ýöíåö ÝóÅöäú æóßøóáóåõ Ýöí ÇáöÇÓúÊöíÝóÇÁö ÝóÙóÇåöÑõ ãóÇ ÞóÇáóåõ
åóÇåõäóÇ¡ æóÝöí ßöÊóÇÈö ÇáúæóßóÇáóÉö¡ Ãóäøóåõ áóÇ íóÌõæÒõ æóÙóÇåöÑõ ãóÇ
ÞóÇáóåõ Ýöí ÇáúÌöäóÇíóÇÊö ÌóæóÇÒõåõ. ÝóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöíåö
Úóáóì æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝö Þóæúáóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóÌõæÒõ ÇáÊøóæúßöíáõ Ýöí ÇÓúÊöíÝóÇÁö ÇáúÍõÏõæÏö
æóÇáúÞöÕóÇÕö ÅöáøóÇ ÈöãóÔúåóÏò ãöäó Çáúæóßöíáö¡ ÝóÅöäú ÛóÇÈó áóãú íóÌõÒú
áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÇáÏøöãóÇÁó æóÇáúÃóÚúÑóÇÖó áóÇ ÊõÓúÊóÈóÇÍõ ÅöáøóÇ
ÈöíóÞöíäò¡ æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóÚúÝõæó Çáúãõæóßøöáõ ÅöÐóÇ ÛóÇÈó æóáóÇ
íóÚúáóãõ Çáúæóßöíáõ.
(11/147)
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ãõÓúÊóÍöÞøó Ðóáößó
ãóäúÏõæÈñ Åöáóì ÇáúÚóÝúæö¡ æóÞóÏú íõÑúÌóì ÈöÍõÖõæÑöåö Ãóäú íóÑöÞøó
ÞóáúÈõåõ ÝóíóÚúÝõæó Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú íóÛöíÈó Úóäúåõ.
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: íóÌõæÒõ ÇáÊøóæúßöíáõ Ýöí ÇÓúÊöíÝóÇÆöåö ãóÚó
ÛóíúÈóÉö Çáúãõæóßøöáö áöãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ ãöäó ÇáúãóÚúäóíóíúäö Ýöí
ÌóæóÇÒö ÇáÊøóæúßöíáö¡ ÝóåóÐóÇ ÃóÍóÏõ æóÌúåóíú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ æóåõæó Þóæúáõ
ÃóßúËóÑöåöãú.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóíúÓó Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝö Þóæúáóíúäö¡
ÅöäøóãóÇ åõæó Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝö ÍóÇáóíúäö¡ ÝóÇáúãóæúÖöÚõ ÇáøóÐöí ÌæÒå Ýíå
ÅÐÇ ÇÓÊÃäÝ ÇáÊæßíá ÇÓúÊöíÝóÇÆöåö ÈóÚúÏó ËõÈõæÊöåö.
æóÇáúãóæúÖöÚõ ÇáøóÐöí ãóäóÚó ãöäú ÌóæóÇÒöåö Ýöíåö ÅöÐóÇ ÌóãóÚó Ýöí
ÇáÊøóæúßöíáö Èóíúäó ÊóËúÈöíÊöåö æóÇÓúÊöíÝóÇÆöåö¡ áöÃóäøó ÇáÙøóÇåöÑó ãöäó
ÇáúÌóãúÚö ÈóíúäóåõãóÇ ÙõåõæÑõ ÇáúÞõÏúÑóÉö áöíóÚúÝõæó Úóäú ÞóÏúÑöåö¡
Ýóáóãú íóÌõÒö ÇáöÇÓúÊöíÝóÇÁõ ÅöáøóÇ ÈöÍõÖõæÑöåö¡ æóÅöÐóÇ æóßøóáó ÈóÚúÏó
ËõÈõæÊöåö ÝóÞóÏú ÚõÑöÝóÊú ÞõÏúÑóÊõåõ æóáóíúÓó ãöäú ÚóÝúæöåö æóáóãú
íóÈúÞó áóåõ ÞóÕúÏñ ÛóíúÑõ ÇáöÇÓúÊöíÝóÇÁö ÝóÕóÍøó Ãóäú íóäúÝóÑöÏó Èöåö
æóßóíúáõåõ æóÞóÏú áóæøóÍó ÈöåóÐóÇ ÇáúÝóÑúÞö ÃóÈõæ Úóáöíøö Èúäõ ÃóÈöí
åõÑóíúÑóÉó¡ ÝóÃóãøóÇ ÇááøöÚóÇäõ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ Ýöíåö ÇáÊøóæúßöíáõ
æóÇáöÇÓúÊöäóÇÈóÉõ¡ áöÃóäøóåõ íóãöíäñ Ãóæú ÔóåóÇÏóÉñ¡ æóÇáäøöíóÇÈóÉõ áóÇ
ÊóÕöÍøõ Ýöí æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ æóÃóãøóÇ ÍóÏøõ ÇáÒøöäóÇ ÝóíóÌõæÒõ
áöáúÅöãóÇãö Ãóäú íóÓúÊóäöíÈó Ýöí ÊóËúÈöíÊöåö æóÇÓúÊöíÝóÇÆöåö áöÃóäøó
ÚóÝúæóåõ Úóäúåõ ÈóÚúÏó ËõÈõæÊöåö áóÇ íóÕöÍøõ¡ ÞóÇáó ÑóÓõæáõ Çááøóåö -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - " íóÇ ÃõäóíúÓõ ÇÛúÏõ Úóáóì
ÇãúÑóÃóÉö åóÐóÇ ÝóÅöäö ÇÚúÊóÑóÝóÊú ÝóÇÑúÌõãúåóÇ " æóÈöÇááøóåö
ÇáÊøóæúÝöíÞõ.
(11/148)
(ÈóÇÈõ ÇáúæóÞúÊö Ýöí äóÝúíö ÇáúæóáóÏö
æóãóäú áóíúÓó áå Ãä íäÝíå æäÝí æáÏ ÇáÃãÉ ãä (ßÊÇÈí áÚÇä ÞÏíã æÌÏíÏ)
ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ: " æóÅöÐóÇ Úóáöãó ÇáÒøóæúÌõ
ÈöÇáúæóáóÏö ÝóÃóãúßóäóåõ ÇáúÍóÇßöãõ Ãóæú ãóäú íóáúÞóÇåõ áóåõ ÅöãúßóÇäðÇ
ÈóíøöäðÇ ÝóÊóÑóßó ÇááøöÚóÇäó áóãú íóßõäú áóåõ Ãóäú íóäúÝöíóåõ ßóãóÇ
íóßõæäõ ÈóíúÚõ ÇáÔøöÞúÕö Ýöíåö ÇáÔøõÝúÚóÉõ æóÅöäú ÊóÑóßó ÇáÔøóÝöíÚõ Ýöí
Êöáúßó ÇáúãõÏøóÉö áóãú Êóßõäö ÇáÔøõÝúÚóÉõ áóåõ æóáóæú ÌóÇÒó Ãóäú
íóÚúáóãó ÈöÇáúæóáóÏö Ýóíóßõæäõ áóåõ äóÝúíõåõ ÍóÊóì íõÞöÑøó Èöåö ÌóÇÒó
ÈóÚúÏó Ãóäú íóßõæäó ÇáúæóáóÏõ ÔóíúÎðÇ æóåõæó ãõÎúÊóáöÝñ ãóÚóåõ
ÇÎúÊöáóÇÝó ÇáúæóáóÏö æóáóæú ÞóÇáó ÞóÇÆöáñ íóßõæäó áóåõ äóÝúíõåõ ËóáóÇËðÇ
æóÅöäú ßóÇäó ÍÇÖÑÇð ßÇä ãÐåÈÇ æÞÏ ãäÚ Çááå ãä ÞÖì ÈÚÐÇÈå ËáÇËÇ æÃä ÇáäÈí
- Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÃÐä ááãåÇÌÑ ÈÚÏ ÞÖÇÁ äÓßå Ýí ãÞÇã
ËáÇË ÈãßÉ æÞÇá Ýí ÇáÞÏíã Åä áã íÔåÏ ãä ÍÖÑå ÈÐáß Ýí íæã Ãæ íæãíä áã íßä
áå äÝíå (ÞÇá ÇáãÒäí) áæ ÌÇÒ Ýí íæãíä ÌÇÒ Ýí ËáÇËÉ æÇÑÈÚÉ Ýí ãÚäì ËáÇËÉ
æÞÏ ÞÇá áãä ÌÚá áå äÝíå Ýí ÊÓÚ æËáÇËíä æÃÈÇå Ýí ÃÑÈÚíä ãÇ ÇáÝÑÞ Èíä
ÇáÕãÊíä ÝÞæáå Ýí Ãæá ÇáËÇäíÉ ÃÔÈå ÚäÏí ÈãÚäÇå æÈÇááå ÇáÊæÝíÞ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÞóÏú ãóÖóì ÇáúßóáóÇãõ ãóÚó ÃóÈöí ÍäíÝÉ - ÑÍãå
Çááå - Ýöí ÇáúãõÏøóÉö ÇáøóÊöí íóÌõæÒõ äóÝúíõ ÇáúæóáóÏö ÝöíåóÇ¡ æÍßí Úä
ÔÑíÍ æÇáÔÚÈí ÃäåãÇ ÌæÒÇð áå äÝíå ãóÇ áóãú íõÞöÑøó Èöåö æóÅöäú ÕóÇÑó
ÔóíúÎðÇ ÝóÌóÚóáó ÇáúÅöÞúÑóÇÑó Èöåö ÔóÑúØðÇ Ýöí áõÍõæÞö äóÓóÈöåö. æóÝöí
åóÐóÇ ÅöÈúØóÇáñ áöÞóæúáö ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó
-: " ÇáæáÏ ááÝÑÇÔ æááÚÇåÑ ÇáÍÌÑ " áÃäåãÇ íÌÚáÇ ÇáúæóáóÏó áöáúÅöÞúÑóÇÑö
Ïõæäó ÇáúÝöÑóÇÔö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ íõæÓõÝó ÈöäóÝúíöåö Åöáóì ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò æóåöíó ãõÏøóÉõ
ÃóÞóáøö ÇáúÍóãúáö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - íóäúÝöíåö Åöáóì
ÃóÑúÈóÚöíäó íóæúãðÇ åöíó ÃóßúËóÑõ ãõÏøóÉö ÇáäÝÇÓ ÚäÏå æÝíå Úáì ãÐåÈ
ÇáÔÇÝÚí - ÑÖí Çááå Úäå - ÞóæúáóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóåõ äóÝúíõåõ Åöáóì ãõÏøóÉö ËóáóÇËóÉö ÃóíøóÇãò ÈóÚúÏó
Úöáúãöåö¡ æóåõæó ÅöÍúÏóì ÇáÑøöæóÇíóÊóíúäö Úóäú ÃÈí ÍäíÝÉ - ÑÍãå Çááå -
áöÃóäøóåõ áóÇ íóÓúÊóÛúäöí Úóäö ÇáöÇÑúÊöíóÇÁö æóÇáÊøóÝúßöíÑö¡ æóáöÞóÇÁö
ÍÇßã æÝÞíå ÍÊì áÇ íÓÊÍáÞ æóáóÏðÇ áóíúÓó ãöäúåõ¡ æóáóÇ íóäúÝöíó æóáóÏðÇ
åõæó ãöäúåõ¡ ÝóÃõÌøöáó Þóáöíáó ÇáÒøóãóÇäö ÇáúãõÚúÊóÈóÑö Ýöí ÇÓúÊöÍúÞóÇÞö
ÇáúÎöíóÇÑö¡ æóåõæó ËóáóÇËóÉõ ÃóíøóÇãò.
(11/149)
æóÇáúÞóæúáõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó äóÝúíóåõ
ÈóÚúÏó ÇáúÚöáúãö Èöåö ãõÚúÊóÈóÑñ ÈöÇáúÅöãúßóÇäö Úóáóì ÇáúÝóæúÑö ãöäú
ÛóíúÑö ÊóÃúÎöíÑò¡ áöÃóäøó ßõáøó ãóÇ áóÒöãó ÈöÇáÓøõßõæÊö ÝóãõÏøóÉõ
áõÒõæãöåö ãÚÊÈÉÑ ÈöÇáúÅöãúßóÇäö ÈóÚúÏó Úöáúãöåö ßóÇáÑøóÏøö ÈöÇáúÚóíúÈö
æóÇáúÃóÎúÐö ÈöÇáÔøõÝúÚóÉö¡ æóáöÃóäøó ßõáøó ÎöíóÇÑò ÊóÚóáøóÞó
ÈöÇáäøößóÇÍö ßóÇäó ãõÚúÊóÈóÑðÇ ÈÇáÝæÑ ßÇáÎíÇÑ ÈÇáÚíæÈ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóÃóíøõ ãõÏøóÉò¿ ÞõáúÊõ áóåõ äóÝúíõåõ ÝöíåóÇ
ÝóÃóÔúåóÏó Úáì äÝíå æåæ ãÔÛæá ÈãÇ íÎÇáÝ ÝóæúÊóåõ Ãóæú ÈöãóÑóÖò áóãú
íóäúÞóØöÚú äóÝúíõåõ)) .
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ: ÅöÐóÇ Þöíáó: Åöäøó äóÝúíóåõ
Úóáóì ÇáúÝóæúÑö¡ Ãóæú Þöíáó Åöäøóåõ ãõÄóÌøóáñ Ýöí äóÝúíöåö ËóáóÇËðÇ
ÝóãóÖóÊú ÕóÇÑó ÇáúÎöíóÇÑõ ÚöäúÏó ÇäúÞöÖóÇÆöåóÇ Úóáóì ÇáúÝóæúÑö¡
æóÇáúÍõßúãõ Ýöí ÇáúÍóÇáóíúäö ÍöíäóÆöÐò æóÇÍöÏñ¡ æÅÐÇ ßÇä ßÐáß ÝÇáÝæÑ Ýí
äÝíå ãÚÊÈÑÇð ÈöËóáóÇËóÉö ÔõÑõæØò.
ÇáÔøóÑúØõ ÇáúÃóæøóáõ: ÇáúÚöáúãõ ÈöæöáóÇÏóÊöåö¡ ÝóÅöäú áóãú íóÚúáóãú Èöåö
ÍóÊøóì ÊóØóÇæóáó Èöåö ÇáÒøóãóÇäõ ßóÇäó Úóáóì äóÝúíöåö ÝóÅöäú äõæÒöÚó Ýöí
ÇáúÚöáúãö. áóãú íóÎúáõ ãöäú Ãóäú íóßõæäó ÛóÇÆöÈðÇ Ãóæú ÍóÇÖöÑðÇ ÝóÅöäú
ßóÇäó ÛóÇÆöÈðÇ ÞõÈöáó Þóæúáõåõ Åöäøóåõ áóãú íóÚúáóãú¡ æóÅöäú ßóÇäó
ÍóÇÖöÑðÇ áóãú íóÎúáõ ÅöãøóÇ Ãóäú íóßõæäó ãóÚóåóÇ Ýöí ÏóÇÑò æóÇÍöÏò Ãóæú
Ýöí ÏóÇÑóíúäö¡ ÝóÅöäú ßóÇäóÇ Ýöí ÏóÇÑò ÕóÛöíÑóÉò áóÇ íóÎúÝóì
æöáóÇÏóÊõåóÇ Úóáóì ãóäú ÝöíåóÇ áóãú íõÞúÈóáú Þóæúáõåõ Åöäøóåõ áóãú
íóÚúáóãú¡ æóÅöäú ßÇä Ýí ÏÇÑ ÊáÊåÇ¡ äõÙöÑó ÝóÅöäú ÔóÇÚó ÎóÈóÑõ
æöáóÇÏóÊöåóÇ Ýöí ÇáúÌöíÑóÇäö áóãú íõÞúÈóáú Þóæúáõåõ Åöäøóåõ áóãú
íóÚúáóãú áöÇÓúÊöÍóÇáóÊöåö æóÅöäú áóãú íõÔóÚö ÇáúÎóÈóÑõ Ýöí ÌöíÑóÇäöåö
ÞõÈöáó Þóæúáõåõ Ýöí ÚóÏóãö ÇáúÚöáúãö áöÅöãúßóÇäöåö.
æóÇáÔøóÑúØõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú áóÇ íóßõæäó áóåõ ÚõÐúÑñ ÞóÇØöÚñ Úóäú
äóÝúíöåö¡ æóÇáúÃóÚúÐóÇÑõ ÇáúÞóÇØöÚóÉõ: Ãóäú íóßõæäó ãóÍúÈõæÓðÇ¡ Ãóæú
ãóÑöíÖðÇ¡ Ãóæú ãõÞöíãðÇ Úóáóì ãóÑöíÖò áóÇ íóÞúÏöÑõ Úóáóì ÊóÑúßöåö Ãóæú
ãõÞöíãðÇ Úóáóì ÍöÝúÙö ãóÇáò íÎÇÝ ãä ÊáÝå¡ Ãæ ãÓÊÊÑÇð Ýí Ðöí ÓóØúæóÉò
íóÎóÇÝõ Ùõáúãóåõ Ãóæú ØóÇáöÈðÇ áöÖóÇáøóÉò íÎÇÝ ãæÊåÇ Ãóæú ãõÞöíãðÇ Úóáóì
ÅöØúÝóÇÁö ÍóÑöíÞò¡ Ãóæö ÇÓúÊöäúÞóÇÐö ÛóÑöíÞò¡ Åöáóì ÛóíúÑö Ðóáößó ãöäó
ÇáúÃóÚúÐóÇÑö ÇáøóÊöí íÌæÒ ãÚåÇ ÊÑß ÇáÌãÚÉ. ÝáÇ íÒãå ÇáúÍõÖõæÑõ ãóÚóåóÇ
Ëõãøó íõäúÙóÑõ ÝóÅöäú ÞóÏóÑó ãóÚóåóÇ Úóáóì ãõÑóÇÓóáóÉö ÇáúÍóÇßöãö
ÈöÍóÇáöåö ÝóÚóáó¡ æóÅöäú ÞóÏóÑó Úóáóì ÇáúÅöÔúåóÇÏö Úóáóì äóÝúÓöåö
ÝóÚóáó¡ æóÅöäú ÞóÏóÑó ÚóáóíúåöãóÇ Ãóæú Úóáóì ÃóÍóÏöåöãóÇ Ýóáóãú íóÝúÚóáú
ãóÇ ÞóÏóÑó Úóáóíúåö ãöäúåõãóÇ áóÒöãóåõ ÇáúæóáóÏõ¡ æóÅöäú áóãú íóÞúÏöÑú
Úóáóì æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ áóãú íóáúÒóãúåõ¡ æóßóÇäó áóåõ äóÝúíõåõ.
æóÇáÔøóÑúØõ ÇáËøóÇáöËõ: ÇáúÅöãúßóÇäõ ãöäú ÛóíúÑö ÅöÑúåóÇÞò íóÎúÑõÌõ Úóäö
ÇáúÚõÑúÝö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó áóíúáðÇ ÝóÍóÊøóì íõÕúÈöÍó. æóÅöäú ßóÇäó Ýöí
æóÞúÊö ÕóáóÇÉò ÝóÍóÊøóì íõÕóáøöíó¡ æóÅöäøó ÍóÖóÑó ØóÚóÇãñ ÝóÍóÊøóì
íóÃúßõáó æóÅöäú ßóÇäó íóáúÈóÓõ ËöíóÇÈðÇ ÈöÐúáóÉð áóÇ íóáúÞóì ÇáúÍóÇßöãó
ÈöåóÇ ÝóÍóÊøóì íóáúÈóÓó ËöíóÇÈó ãöËúáöåö æóÅöäú ßóÇäó ãöãøóäú íóÑúßóÈõ
ÝóÍóÊøóì íõÓúÑöÌó ãóÑúßõæÈóåõ¡ æóÅöäú ßÇä áå ãÇá ÈÇÑÒ ÝÍÊì íÊÍÑÒ
ãóÇáóåõ¡ ÝóåóÐóÇ ßõáøõåõ æóãóÇ ÔóÇßóáóåõ ãõÚúÊóÈóÑñ Ýöí
(11/150)
ãõßúäóÊöåö æóáóÇ íóãúÊóäöÚõ ãöäú
äóÝúíöåö¡ ÝóÅöÐóÇ ÊóßóÇãóáóÊú åóÐöåö ÇáÔøõÑõæØõ ÝóÞóÏú ÊóÚóíøóäó
ÇáúÝóæúÑõ æóáóÒöãó ÊóÚúÌöíáõ ÇáäøóÝúíö¡ ÝóÅöäú áóãú íõÈóÇÏöÑú Åöáóíúåö
áóÒöãóåõ ÇáúæóáóÏõ¡ æóáóãú íóßõäú áóåõ äóÝúíõåõ. æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãóÓúÃóáóÉñ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóÅöäú ßóÇäó ÛóÇÆöÈðÇ ÝóÈóáóÛóåõ ÝóÃóÞóÇãó
áóãú íóßõäú áóåõ äóÝúíõåõ ÅöáøóÇ ÈöÃóäú íõÔúåöÏó Úóáóì äóÝúíöåö Ëõãøó
íóÞúÏõãó ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÅöÐóÇ ÚóÑóÝó æöáóÇÏóÊóåõ æóßóÇäó ÛóÇÆöÈðÇ ÝóÚóáóì
ÖóÑúÈóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóÞúÏöÑó Úóáóì ÇáúãóÓöíÑö ÝóíõÄúÎóÐõ Èöåö Åöäú ÃóÑóÇÏó
äóÝúíðÇ ãõÊóÃóäøöíðÇ ãöäú ÛóíúÑö ÅöÑúåóÇÞò áöÊóáóãøõÓö ÕõÍúÈóÉò¡ Ãóæú
íõÚöÏøõ ãóÑúßóÈðÇ ßóãóÇ áóãú íóÑúåóÞú Ýöí ÇáúÍóÖóÑö ÈöÇáúÎõÑõæÌö Úóäö
ÇáúÚõÑúÝö ÝóÅöäú áóãú íóÃúÎõÐú Ýöí ÇáúãóÓöíÑö ÚöäúÏó ÅöãúßóÇäöåö
áóÒöãóåõ ÇáúæóáóÏõ.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú áóÇ íóÞúÏöÑó Úóáóì ÇáúãóÓöíÑö ÅöãøóÇ
ÈöÔõÛúáò áóåõ Ãóæú ÈöÚõÐúÑò Ýöí ÇáØøóÑöíÞö. Ãóæú áöÚóÏóãö ÕõÍúÈóÉò áóãú
íóáúÒóãö ÇáúãóÓöíÑõ æóáóãú íóÓúÞõØú ÍóÞøõåõ ÈöÇáÊøóæóÞøõÝö.
Ëõãøó äõÙöÑó ÝóÅöäú ÞóÏóÑó Úóáóì ÅöíÝóÇÏö ÑóÓõæáò ÝóÚóáó áöíóßõæäó
ãõÎóíøóÑðÇ ÈöÅöäúßóÇÑö ÇáúæóáóÏö æóáóÇ íÝæÊå ÍóÞøõåõ Ýöí äóÝúíöåö¡
æóÅöäú ÞóÏóÑó Úóáóì ÇáúÅöÔúåóÇÏö æóÝóÚóáó¡ [ÝóÅöäú ÞóÏóÑó ÚóáóíúåöãóÇ
Ýóáóãú íóÝúÚóáúåõãóÇ¡ Ãóæú ÝóÚóáó ÃóÍóÏóåõãóÇ áóÒöãóåõ ÇáúæóáóÏõ¡ ÝóÅöäú
áóãú íóÞúÏöÑú ÚóáóíúåöãóÇ Ãóæú ÞóÏóÑó Úóáóì ÃóÍóÏöåöãóÇ ÝóÝóÚóáó ãóÇ
ÞóÏóÑó Úóáóíúåö ãöäúåõãóÇ áóãú íóáúÒóãúåõ ÇáúæóáóÏõ æóßóÇäó Ýöí ÍóÞøöåö
ãöäú äóÝúíöåö ãóÇ ßóÇäó Úóáóì ÍóÇáöåö ÅöáøóÇ Ãóäú íóÞúÏöÑó Úóáóì ãóÇ
íóÝúÚóáõåõ ãöäú ãóÓöíÑò Ãóæú ÑóÓõæáò Ãóæú ÔóåóÇÏóÉò ÝóíõÄúÎóÐõ ÈöãóÇ
íóÞúÏöÑõ Úóáóíúåö ãöäú Ðóáößó áöíóßõæäó ÍóÞøõåõ Ýí äÝíå ÈÇÞíÇð] .
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " ÝóÅöäú ÞóÇáó áóãú ÃõÕóÏøöÞú ÝóÇáúÞóæúáõ
Þóæúáõåõ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÕõæÑóÊõåóÇ Ãóäú íõÎúÈóÑó ÈöæöáóÇÏóÊöåö
ÝóíõãúÓößõ Úóäú äóÝúíöåö¡ æóíóÞõæáõ áóãú ÃõÕóÏøöÞö ÇáúãõÎúÈöÑó Ýöí
ÎóÈóÑöåö¡ ÝóíõäúÙóÑõ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÎóÈóÑõ Úóäú ØóÑöíÞö ÇáúÂÍóÇÏö
ßóÇáúæóÇÍöÏö æóÇáöÇËúäóíúäö ÞõÈöáó Þóæúáõåõ¡ æóÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÇáúãõÎúÈöÑõ
ÚóÏúáðÇ Ãóæú ÝóÇÓöÞðÇ¡ áöÃóäøóåõ ÞóÏú íõÓúÊóÑóÇÈõ ÈöÇáúÚóÏúáö¡
æóíõÓúÊóæúËóÞõ ÈöÇáúÝóÇÓöÞö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúÎóÈóÑõ ãõÊóæóÇÊöÑðÇ
ãõÓúÊóÝöíÖðÇ áóãú íõÞúÈóáú Þóæúáõåõ Ýöí ÊóßúÐöíÈö ÇáúÎóÈóÑö áöæõÞõæÚö
ÇáúÚöáúãö Èöåö¡ æóÅöÐóÇ ÞóÈöáúäóÇ Þóæúáóåõ Ýöí åóÐöåö ÇáúãóæóÇÖöÚö ãóÚó
íóãöíäöåö ÝóÅöäú äóßóáó Úóäö Çáúíóãöíäö ÝóÝöí ÇáúÍõßúãö Úóáóíúåö
Èöäõßõæáöåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÍúßóãõ Úóáóíúåö Èöäõßõæáöåö Ýöí ÅöÈúØóÇáö ÏóÚúæóÇåõ
æóíóáúÍóÞõåõ ÇáúæóáóÏõ ÈöÇáúÝöÑóÇÔö Ïõæäó Çáäøõßõæáö. æóáóÇ ÊõÑóÏøõ
Çáúíóãöíäõ Úóáóì ÇáúÃõãøö æóáóÇ Úóáóì ÇáúæóáóÏö¡ áöÃóäøóåõ áóÇ íõÑóÇÚóì
Ýöíåö ÊóÕúÏöíÞõåóÇ¡ æóáóÇ íõÄóËøöÑõ Ýöíåö ÊóßúÐöíÈõåóÇ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó Çáúíóãöíäó ÊõÑóÏøõ Úóáóì ÇáúÃõãøö ÝóÅöäú
ÍóáóÝóÊú áóÒöãóåõ ÇáúæóáóÏõ æóÅöäú äóßóáóÊú æóÞóÝóÊú Úóáóì ÈõáõæÛö
ÇáúæóáóÏö¡ ÝóÅöäú ÍóáóÝó ËóÈóÊó äóÓóÈõåõ¡ æóÅöäú äóßóáó ÇäúÊóÝóì Úóäúåõ
áöÃóäøó áõÍõæÞó ÇáäøóÓóÈö áöáúæóáóÏö¡ æóÝöíåö ãöäú ÍõÞõæÞö ÇáúÃõãøö
äóÝúíõ ÇáúãóÚóÑøóÉö ÚóäúåóÇ ÝóæóÌóÈó ÑóÏøõ Çáúíóãöíäö ÚóáóíúåóÇ ÝóÚóáóì
åóÐóÇ Åöäú æÞÝÊ Úáì
(11/151)
ÈõáõæÛö ÇáúæóáóÏö áóãú íõÄúÎóÐö ÇáÒøóæúÌõ
ÈöäóÝóÞóÊöåö¡ áöÃóäøó äóÓóÈóåõ Úóáóì åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÛóíúÑõ áóÇÍöÞò
ÅöáøóÇ Èíãíäå.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ßóÇäó ÍóÇÖöÑðÇ ÝóÞóÇáó áóãú ÃóÚúáóãú
ÝóÇáúÞóæúáõ Þóæúáõåõ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÇÚúáóãú Ãóäøó ÅöäúßóÇÑó ÇáúÚöáúãö ÖóÑúÈóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóÞõæáó: áóãú ÃóÚúáóãú ÈöæöáóÇÏóÊöåö¡ ãóÚó ßóæúäöåö
ÍóÇÖöÑðÇ Ýöí ÇáúÈóáóÏö¡ ÝóÞóÏú ÐóßóÑúäóÇ Ãóäøóåõ Åöäú ßóÇäó ãóÚóåóÇ Ýöí
ÏóÇÑò æóÇÍöÏóÉò æóÇáÏøóÇÑõ ÕóÛöíÑóÉñ áóÇ íóÎúÝóì ØóáúÞõåóÇ
æóæöáóÇÏóÊõåóÇ Úóáóì ãóäú ÝöíåóÇ áóãú íõÞúÈóáú Þóæúáõåõ¡ æóÅöäú ßóÇäó
Ýöí ÏóÇÑò ÃõÎúÑóì æóÞóÏú ÔóÇÚó ÇáúÎóÈóÑõ Ýöí ÇáúÌöíÑóÇäö áóãú íõÞúÈóáú
Þóæúáõåõ¡ æóÅöäú áóãú íõÔóÚö ÇáúÎóÈóÑõ ÞõÈöáó.
æóÇáÖøóÑúÈõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÚúÊóÑöÝó ÈöæöáóÇÏóÊöåóÇ¡ æóíóÞõæáó áóãú
ÃóÚúáóãú Ãóäøó áöí äóÝúíóåõ Ãóæú íóÞõæáó ÚóáöãúÊõ ÐóÇßó æóáóãú ÃóÚúáóãú
Ãóäøóåõ Úóáóì ÇáúÝóæúÑö¡ ÝóáóÇ íóÎúáõæ ÍóÇáõåõ ãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóßõæäó ãöãøóäú áóÇ íóÎúÝóì Úóáóíúåö ãöËúáõ Ðóáößó
áöãõÎóÇáóØóÉö ÇáúÝõÞóåóÇÁö¡ æóÅöÔúÑóÇÝöåö Úóáóì ÇáúÃóÍúßóÇãö¡ ÝóÞóæúáõåõ
ÛóíúÑõ ãóÞúÈõæáò¡ áöÃóäøóåõ íõÎóÇáöÝõ ÙóÇåöÑó ÍóÇáöåö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó ãöãøóäú íóÎúÝóì Úóáóíúåö ãöËúáõ
Ðóáößó æóíóÌúåóáõåõ¡ áöÞõÑúÈö ÅöÓúáóÇãöåö Ãóæú ãóÌöíÆöåö ãöäú ÈóÇÏöíóÉò
äóÇÆöíóÉò¡ ÝóÞóæúáõåõ ãóÞúÈõæáñ áöÃóäøóåõ íõæóÇÝöÞõ ÙóÇåöÑó ÍóÇáöåö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóßõæäó ÃóãúÑõåõ Ýöíåö ãõÍúÊóãóáðÇ
áöÃóäøóåõ ãõÊóÞóÏøöãõ ÇáúÅöÓúáóÇãö Ýöí ÍóÖóÑò áóßöäøóåõ ãöãøóäú íóÎúÝóì
Úóáóíúåö áößóæúäöåö ãöäú Ãóåúáö ÇáúÃóÓúæóÇÞö æóÃóÑúÈóÇÈö ÇáÕøóäóÇÆöÚö
ÇáøóÐöíäó áóÇ íõÎóÇáöØõæäó ÇáúÝõÞóåóÇÁó¡ æóáóÇ íóÚúÑöÝõæäó ÇáúÃóÍúßóÇãó
ÝóÝöíåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÞúÈóáõ Þóæúáõåõ¡ áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ÚóÏóãõ ÇáúÚöáúãö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: áóÇ íõÞúÈóáõ Þóæúáõåõ áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ËõÈõæÊõ
ÇáäøóÓóÈö.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú ÑóÂåóÇ ÍõÈúáóì ÝóáóãøóÇ æóáóÏóÊú
äóÝóÇåõ ÝóÅöäú ÞóÇáó áóãú ÃóÏúÑö áóÚóáøóåõ áóíúÓó ÈöÍóãúáò áóÇÚóäó
æóÅöäú ÞóÇáó ÞõáúÊõ áóÚóáøóåõ íóãõæÊõ ÝóÃóÓúÊõÑó Úóáóíøó æóÚóáóíúåóÇ
áóÒöãóåõ æóáóãú íóßõäú áóåõ äóÝúíõåõ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ¡ áöÃóäøóåõ ÅöÐóÇ Ùóäøó ÑöíÍðÇ
Ãóæú ÛöáóÙðÇ áóãú íóßõäú ãöäúåõ ÇÚúÊöÑóÇÝñ ÈöãóÇ íóÞúÊóÖöí áõÍõæÞó
ÇáäøóÓóÈö ÓóæóÇÁñ ÌõÚöáó áöáúÍóãúáö Íõßúãñ Ãóæú áóãú íõÌúÚóáú¡ æóÅöäú
ÊóÍóÞøóÞóåõ ÍóãúáðÇ ÕóÍöíÍðÇ æóÑóÌóÇ ãóæúÊóåõ Ãóæú ãóæúÊó ÇáúÃõãøö
ÝóÓóÊóÑó ÚóáóíúåóÇ æóÚóáóì äóÝúÓöåö ÝóÞóÏú ÕóÇÑó ãõÚúÊóÑöÝðÇ Èöåö
ãõãúÊóäöÚðÇ ãöäú äóÝúíöåö ÝóáóÒöãóåõ ÇáúæóáóÏõ æóáóãú íóßõäú áóåõ
äóÝúíõåõ ÅöáøóÇ Ãóäú Êóßõæäó ÇáúÍóÇãöáõ ãóÈúÊõæÊóÉð ÝóÝöí ÌóæóÇÒö
äóÝúíöåö ÈóÚúÏó æöáóÇÏóÊöåö æóÌúåóÇäö¡ ãóÈúäöíøóÇäö Úóáóì ÇÎúÊöáóÇÝö
ÇáúæóÌúåóíúäö Ýöí äóÝúíö Íóãúáö ÇáúãóÈúÊõæÊóÉö. ÝóÅöäú Þöíáó: íóáúÊóÚöäõ
áöäóÝúíöåö ÞóÈúáó ÇáúæöáóÇÏóÉö¡ áóãú íóßõäú áóåõ Ãóäú íóäúÝöíóåõ
æóáóÒöãóåõ ÈóÚúÏó ÇáúæöáóÇÏóÉö¡ æóÅöäú Þöíáó áóÇ íóáúÊóÚöäõ ãöäú Íóãúáö
ÇáúãóÈúÊõæÊóÉö ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó æöáóÇÏóÊöåóÇ ÌóÇÒó áóåõ äóÝúíõåõ ÈóÚúÏó
æöáóÇÏóÊöåóÇ.
(11/152)
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí ÑÖí Çááå Úäå: " æóáóæú åõäøöÆó Èöåö ÝóÑóÏøó ÎóíúÑðÇ æóáóãú
íõÞöÑøó Èöåö áóãú íóßõäú åóÐóÇ ÅöÞúÑóÇÑðÇ áöÃóäøóåõ íõßóÇÝöÆõ ÇáÏøõÚóÇÁó
ÈöÇáÏøõÚóÇÁö ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ: æóÇáÊøóåúäöÆóÉõ Èöåö Ãóäú
íõÞóÇáó áóåõ: ÌóÚóáóåõ Çááøóåõ áóßó ÎóáóÝðÇ ÕóÇáóÍóÇ æóÃóÑóÇßó Ýöíåö
ÇáÓøõÑõæÑó¡ ÝóÅöÐóÇ ÃóÌóÇÈó Úóäú åóÐöåö ÇáÊøóåúäöÆóÉö áóãú íóÎúáõ
ÌóæóÇÈõåõ ãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóÞúÓóÇãò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäú íóÏõáøó Úóáóì ÅöÞúÑóÇÑöåö¡ ßóÞóæúáöåö: ÃóÌóÇÈó Çááøóåõ
ÏõÚóÇÁóßó æóÑóÒóÞóßó Çááøóåõ ãöËúáóåõ¡ Ãóæú íóÞúÊóÕöÑõ Úóáóì Þóæúáö:
Âãöíäó¡ Ýóíóßõæäõ ÈöåóÐóÇ ÇáúÌóæóÇÈö æóÃóãúËóÇáöåö ãõÞöÑøðÇ Èöåö áöãóÇ
ÊóÖóãøóäóåõ ãöäó ÇáÑÖì æóÇáöÇÚúÊöÑóÇÝö.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóÏõáøó Úóáóì ÅöäúßóÇÑöåö ßóÞóæúáöåö:
ÃóÚõæÐõ ÈöÇááøóåö¡ Ãóæú íóßúÝöí Çááøóåõ¡ Ýóíóßõæäõ ÈöåóÐóÇ ÇáúÌóæóÇÈö¡
æóÃóãúËóÇáöåö ãõäúßöÑðÇ áóåõ.
æóÇáúÞöÓúãõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú íóßõæäó ÏõÚóÇÁð áóÇ íóÊóÖóãøóäõ ÇÚúÊöÑóÇÝðÇ
æóáóÇ ÅöäúßóÇÑðÇ¡ ßóÞóæúáöåö: ÃóÍúÓóäó Çááøóåõ ÌóÒóÇßó æóÈóÇÑóßó Çááøóåõ
Ýöíßó¡ ÝóãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö: áóÇ íóßõæäõ Ðóáößó ÅöÞúÑóÇÑðÇ æóáóåõ
äóÝúíõåõ.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: ÇáúÅöÌóÇÈóÉõ ÈöÇáÏøõÚóÇÁö ÑÖì æÇáÑÖì ÅöÞúÑóÇÑñ
ÈöãóäúÚöåö ãöäó ÇáäøóÝúíö¡ æóåóÐóÇ áóíúÓó ÈöÕóÍöíÍò¡ áöÃóäøó ãõÞóÇÈóáóÉó
ÇáÏøõÚóÇÁö ÈöÇáÏøõÚóÇÁö ãóäúÏõæÈñ Åöáóíúåö Ýöí ÇáÊÍíÉ.
ÞÇá ÓÈÍÇäå: {ÅÐÇ ÍííÊã ÈÊÍíÉ ÝÍíæÇ ÈÃÍÓä ãäåÇ Ãæ ÑæÏåÇ} [ÇáäÓÇÁ: 86] .
ÝÕÇÑ ÙÇåÑ ÌæÇÈ ÇáÊÍíÉ Ïæä ÇáÑÖì æóÇáöÇÚúÊöÑóÇÝö ÝóæóÌóÈó Íóãúáõåõ Úóáóì
ÙóÇåöÑöåö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóÃóãøóÇ æóáóÏõ ÇáúÃóãóÉö ÝóÅöäøó ÓóÚúÏðÇ ÞóÇáó íóÇ
ÑóÓõæáó Çááøóåö ÇÈúäõ ÃóÎöí ÚõÊúÈóÉó ÞóÏú ßóÇäó ÚóåöÏó Åöáóíøó Ýöíåö
æóÞóÇáó ÚóÈúÏõ Èúäõ ÒóãúÚóÉó ÃóÎöí æóÇÈúäõ æóáöíÏóÉö ÃÈí æáÏ Úáì ÝÑÇÔå
ÝÞÇá - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - " åõæó áóßó íóÇ ÚóÈúÏõ Èúäó
ÒóãúÚóÉó ÇáúæóáóÏõ ááÝÑÇÔ æááÚÇåÑ ÇáÍÌÑ " ÝÃÚáã Ãä ÇáÃãÉ Êßæä ÝÑÇÔÇð ãÚ
Ãäå Ñóæóì Úóäú ÚõãóÑó ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ Ãóäøóåõ ÞÇá áÇ ÊÃÊíäí æáíÏÉ
ÊÚÊÑÝ áÓíÏåÇ Ãäå Ãóáóãøó ÈöåóÇ ÅöáøóÇ ÃóáúÍóÞúÊõ Èöåö æóáóÏóåóÇ
ÝóÃóÑúÓöáõæåõäøó ÈÚÏ Ãæ ÃãÓßæåä æÅäãÇ ÃäßÑ ÚãÑ Íãá ÌÇÑíÉ áå ÝÓÃáåÇ
ÝÃÎÈÑÊå Ãäå ãä ÛíÑå æÃäßÑ ÒíÏ Íãá ÌÇÑíÉ áå æåÐÇ Åä ÍãáÊ æßÇä Úáì ÅÍÇØÉ
ãä ÃäåÇ ãä ÊÍãá ãäå ÝæÇÓÚ áå ÝíãÇ Èíäå æÈíä Çááå ÊÚÇáì Ýí ÇãÑÃÊå ÇáÍÑÉ
Ãæ ÇáÃãÉ Åä íäÝì æáÏåÇ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáúÃóãóÉõ áóÇ ÊóÕöíÑõ
ÝöÑóÇÔðÇ ÍóÊøóì íõÚúáóãó ÇáúæóØúÁõ¡ ÝóÊóÕöíÑó ÝöÑóÇÔðÇ ÈöÇáúæóØúÁö¡
æóÇáúÍõÑøóÉõ ÊóÕöíÑõ ÝöÑóÇÔðÇ ÅöÐóÇ Ãóãúßóäó ÇáúæóØúÁõ¡ æóÇáúÝóÑúÞõ
ÈóíúäóåõãóÇ ãóÚó ÇáöÇÊøöÝóÇÞö Úóáóíúåö åõæó Ãóäøóåõ áóãøóÇ ÌóÇÒó Ãóäú
íóãúáößó ãóäú áóÇ íóÍöáøõ áóåõ æØÆåÇ¡ æáã íÌÒ Ãä íäßÍ ãä áÇ íÍãá áå
æØÆåÇ ÇãúÊóäóÚó Ãóäú ÊóÕöíÑó ÇáúÃóãóÉõ ÈöÇáúãöáúßö ÝöÑóÇÔðÇ¡ æóáóãú
íóãúÊóäöÚú Ãóäú ÊóÕöíÑó ÇáúÍõÑøóÉõ ÈöÇáúÚóÞúÏö ÝöÑóÇÔðÇ¡ ÝóÅöÐóÇ ËÈÊ
(11/153)
åóÐóÇ æóæóØöÆó ÇáúÃóãóÉó ÕóÇÑóÊú
ÍöíäóÆöÐò ÝöÑóÇÔðÇ ÝóÃóíøõ æóáóÏò æóÖóÚóÊúåõ áöÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò
ÝóÕóÇÚöÏðÇ ãöäú æóØúÆöåö áóÍöÞó Èöåö ãóÇ áóãú íóÓúÊóÈúÑöÆúåóÇ¡ æóáóÇ
íõÑóÇÚóì Ýöíåö ÅöÞúÑóÇÑõåõ áóåõ.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ -: ÇáúÃóãóÉõ áóÇ ÊóÕöíÑõ
ÝöÑóÇÔðÇ ÈöÇáúæóØúÁö¡ æóáóÇ íóáúÍóÞõ Èöåö æóáóÏõåóÇ ÍóÊøóì íõÞöÑøó Èöåö
ÝóíóÕöíÑó ÈöÅöÞúÑóÇÑöåö æóáóÏðÇ¡ ÝóÅöäú æóÖóÚóÊú ÈóÚúÏóåõ æóáóÏðÇ
ÕóÇÑóÊú ÈöÇáúÃóæøóáö ÝöÑóÇÔðÇ æóáóÍöÞó Èöåö ÇáËøóÇäöí¡ æóãóäú ÈóÚúÏóåõ
ãöäú ÛóíúÑö ÅöÞúÑóÇÑò.
ÇÓúÊöÏúáóÇáðÇ ÈöÃóäøó æóáóÏó ÇáúÃóãóÉö ãõÎóÇáöÝñ áöæóáóÏö ÇáúÍõÑøóÉö Ýöí
ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö æóÇáöÇäúÊöåóÇÁö¡ áöÃóäøóåõ áóæú áóãú íõÞöÑøó ÈöæóØúÆöåóÇ
áóãú íóáúÍóÞúåõ æóáóÍöÞóåõ æóáóÏõ ÇáúÍõÑøóÉö æóáóæö ÇÓúÊóÈúÑóÃóåóÇ áóãú
íóáúÍóÞúåõ æóáóÍöÞóåõ æóáóÏõ ÇáúÍõÑøóÉö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó
ÇáúÅöÞúÑóÇÑõ Èöåö ãõÚúÊóÈóÑðÇ æóÅöäú áóãú íõÚúÊóÈóÑú Ýöí æóáóÏö
ÇáúÍõÑøóÉö áöÝöÑúÞö ãóÇ ÈóíúäóåõãóÇ ãöäó ÇáÖøóÚúÝö æóÇáúÞõæøóÉö¡
æóáöÃóäøóåõ áóæú áóÍöÞó Èöåö æóáóÏõ ÇáúÃóãóÉö ãöäú ÛóíúÑö ÅöÞúÑóÇÑò
áóãóÇ ÇäúÊóÝóì Úóäúåõ ÅöáøóÇ ÈöáöÚóÇäöåö¡ æóÝöí äóÝúíöåö Úóäúåõ ÈöÛóíúÑö
áöÚóÇäò Ïóáöíáñ Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóáúÍóÞõåõ ÅöáøóÇ ÈöÇáúÅöÞúÑóÇÑö Èöåö¡
æóáöÃóäøóåóÇ áóæú ÕóÇÑóÊú ÝöÑóÇÔðÇ ÈöÇáúæóØúÁö ßóÇáúÍõÑøóÉö áóÇÚúÊõÈöÑó
Ýöí ÑóÝúÚöåö ÇáØøóáóÇÞõ æóÇáúÚöÏøóÉõ¡ æóáóãú íóÑúÊóÝöÚú
ÈöÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáöÇÓúÊöÈóÇÍóÉö¡ ßóãóÇ áóÇ íóÑúÊóÝöÚõ
ÈöÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö ÝöÑóÇÔõ ÇáúÍõÑøóÉö.
(ÝóÕúáñ)
æóÏóáöíáõäóÇ ÇáÓøõäøóÉõ¡ æóÇáúÅöÌúãóÇÚõ¡ æóÇáúÚöÈúÑóÉõ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáÓøõäøóÉõ: ÝóÑóæóì ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ -
Úóäú ãÇáß - ÑÖí Çááå Úäå - Úóäö ÇáÒøõåúÑöíøö Úóäú ÚõÑúæóÉó Úóäú
ÚóÇÆöÔóÉó ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõãú: Ãóäøó ÓóÚúÏõ Èúäõ ÃóÈöí æóÞøóÇÕò¡
æóÚóÈúÏõ Èúäõ ÒóãúÚóÉó ÇÎúÊóÕóãóÇ Åöáóì ÑóÓõæáö Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - Ýöí ÇÈúäö æóáöíÏóÉö ÒóãúÚóÉó ÝóÞóÇáó ÓóÚúÏñ: Åöäøó
ÃóÎöí ÚõÊúÈóÉó ÚóåöÏó Åöáóíøó Ãóäøóåõ ßóÇäó Ãóáóãøó ÈöåóÇ Ýöí
ÇáúÌóÇåöáöíøóÉö æóÃóäú ÃóØúáõÈóåõ Åöäú ÏóÎóáóÊú ãóßøóÉó¡ ÝóÞóÇáó ÚóÈúÏõ
Èúäõ ÒóãúÚóÉó: ÃóÎöí æóÇÈúäõ æóáöíÏóÉö ÃóÈöí æõáöÏó Úóáóì ÝöÑóÇÔöåö¡
ÝóÞóÇáó ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - åõæó áóßó íóÇ
ÚóÈúÏõ Èúäó ÒóãúÚóÉó¡ ÇáúæóáóÏõ ááÝÑÇÔ¡ æááÚÇåÑ ÇáÍÌÑ:
æÝíå ËáÇËÉ ÃÏáÉ:
ÃÍÏåãÇ: Þóæúáõ ÚóÈúÏõ Èúäõ ÒóãúÚóÉó: ÃóÎöí æóÇÈúäõ æóáöíÏóÉö ÃóÈöí
æõáöÏó Úóáóì ÝöÑóÇÔöåö ÝóÌóÚóáóåóÇ ÝöÑóÇÔðÇ áöÃóÈöíåö¡ æóÌóÚóáó
æóáóÏóåóÇ ÃóÎðÇ áóåõ ÈöÇáúÝöÑóÇÔö¡ ÝóÅöäøó ÅöÞúÑóÇÑó ÇáäÈí - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - áóåõ Úóáóì åóÐóÇ Ïóáöíáñ Úóáóì ËõÈõæÊöåö
æóÕöÍøóÊöåö.
æóÇáËøóÇäöí: ÌóæóÇÈõ ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
ÝöíãóÇ Íóßóãó Èöåö ãöäú Þóæúáöåö: " åõæó áóßó íóÇ ÚóÈúÏõ Èúäó ÒóãúÚóÉó
ÇáúæóáóÏõ ááÝÑÇÔ æááÚÇåÑ ÇáúÍóÌóÑõ " ÝóÌóÚóáóåóÇ ÝöÑóÇÔðÇ æóÍóßóãó Èöåö
áöÚóÈúÏö Èúäö ÒóãúÚóÉó ÃóÎðÇ æóÌóÚóáó ÇáúÝöÑóÇÔó ãõËúÈöÊðÇ áöäóÓóÈöåö.
æóÇáËøóÇáöËõ: Ãóäøóåõ áóãøóÇ ÕóÇÑóÊö ÇáúÍõÑøóÉõ ÝöÑóÇÔðÇ ÈöåóÐóÇ
ÇáúÎóÈóÑö æóåõæó Ýöí ÇáúÃóãóÉö ÏõæäóåóÇ ÝóáöÃóäú ÊóÕöíÑó Èöåö ÇáúÃóãóÉõ
ÝöÑóÇÔðÇ Ãóæúáóì¡ áöÃóäøó äóÞúáó ÇáÓøóÈóÈö ãóÚó ÇáúÍõßúãö íóãúäóÚõ ãöäú
ÎõÑõæÌö ÇáúÍõßúãö Úóäú Ðóáößó ÇáÓøóÈóÈö ÅöÌúãóÇÚðÇ ÅöäøóãóÇ ÇáúÎöáóÇÝõ
åóáú íóßõæäõ ãóÞúÕõæÑðÇ Úóáóíúåö Ãóæú ãõÊóÌóÇæöÒðÇ áóåõ¿ .
(11/154)
ÇÚúÊóÑóÖõæÇ Úóáóì ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ÈöåóÐóÇ
ÇáúÎóÈóÑö ãöäú ÎóãúÓóÉö ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøóåõ Íóßóãó Èöåö áöÚóÈúÏö Èúäö ÒóãúÚóÉó ÚóÈúÏðÇ áóÇ
æóáóÏðÇ áöÃóãúÑóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Þóæúáõåõ áöÚóÈúÏö Èúäö ÒóãúÚóÉó¡ åõæó áóßó ÝóåóÐöåö
ÇáúÅöÖóÇÝóÉõ ÊóÞúÊóÖöí Çáúãöáúßó Ïõæäó ÇáäøóÓóÈö.
æóÇáËøóÇäöí: ãóÇ Ñõæöíó Ãóäøóåõ ÞóÇáó: " åõæó áóßó ÚóÈúÏñ " æóÇáúÌóæóÇÈõ
Úóäú Ðóáößó ãöäú ËóáóÇËóÉö ÃóæúÌõåò:
ÃóÍóÏõåóÇ: Ãóäøó ÇáÊøóäóÇÒõÚó ßóÇäó Ýöí äóÓóÈöåö Ïõæäó ÑöÞøöåö ÝóßóÇäó
ÇáúÍõßúãõ ãóÕúÑõæÝðÇ Åöáóì ãóÇ ÊóäóÇÒóÚóÇ Ýöíåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ Úóáøóáó ÈöÇáúÝöÑóÇÔö æóÇáúÝöÑóÇÔõ ÚöáøóÉñ Ýöí
ËõÈõæÊö ÇáäøóÓóÈö Ïõæäó ÇáÑøöÞøö.
æóÇáËøóÇáöËõ: ÃóäøóäóÇ ÑõæøöíäóÇ Ãóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóã ó - ÞóÇáó: åõæó áóßó íóÇ ÚóÈúÏõ Èúäó ÒóãúÚóÉó ÃóÎðÇ " æóãóÇ
Ñóæóæúåõ ãöäú Þóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -: " åõæó
áóßó ÚóÈúÏñ " ãóÍúãõæáñ Úóáóì ÇáäøöÏóÇÁö¡ ßóÃóäøóåõ ÞóÇáó íóÇ ÚóÈúÏõ
ÝóÍóÐóÝó ÍóÑúÝó ÇáäøöÏóÇÁö ÅöíÌóÇÒðÇ ßóãóÇ ÞóÇáó ÊóÚóÇáóì: {íõæÓõÝõ
ÃóÚúÑöÖú Úóäú åóÐóÇ} [íæÓÝ: 29] íóÚúäöí íóÇ íõæÓõÝõ.
æóÇáöÇÚúÊöÑóÇÖõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäú ÞóÇáõæÇ: ÏóÚúæóì ÇáäøóÓóÈö ÊóÕöÍøõ ãöäú
ÌóãöíÚö ÇáúæóÑóËóÉö¡ æóÏóÚúæóì Çáúãöáúßö ÊóÕöÍøõ ãöäú ÈóÚúÖöåöãú.
æóÞóÏú ßóÇäó áöÒöãúÚóÉó ÇÈúäñ åõæó ÚóÈúÏñ ÇáúãõÏøóÚöí¡ æóÈöäúÊñ åöíó
ÓóæúÏóÉõ ÒóæúÌõ ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - æóáóãú
ÊóÏøóÚö¡ ÝóÏóáøó Úóáóì ÞõÕõæÑö ÇáÏøóÚúæóì Úóáóì Çáúãöáúßö Ïõæäó
ÇáäøóÓóÈö.
æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÞóÏú ÕóÑøóÍó Ýöí ÇáÏøóÚúæóì ÈöÇáäøóÓóÈö Ïõæäó
Çáúãöáúßö. ÝóÞóÇáó: ÃóÎöí æóÇÈúäõ æóáöíÏóÉö ÃóÈöí Ýóáóãú íóÌõÒú Ãóäú
íõÍúãóáó Úóáóì ÛóíúÑöåö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÊóÝóÑøõÏóåõ ÈöÇáÏøóÚúæóì ãóÚó ÅöãúÓóÇßö ÓóæúÏóÉó
ãõÍúÊóãöáñ áöÃóÍóÏö ÃóãúÑóíúäö: ÅöãøóÇ áöÇÓúÊöäóÇÈóÊöåóÇ áóåõ áöÃóäøóåõ
ÃõáúÍöÞó ÈöÍõÌøóÊöåö¡ æóÅöãøóÇ áöÃóäøóåõ ßóÇäó æóÇÑöËó ÃóÈöíåö ÏõæäóåóǺ
áöÃóäøó ÒöãúÚóÉó ãóÇÊó ßóÇÝöÑðÇ æóÞóÏú ÃóÓúáóãóÊú ÓóæúÏóÉõ ÞóÈúáóåõ
æóÃóÓúáóãó ÚóÈúÏñ ÈóÚúÏóåõ¡ ÝóæóÑöËóåõ ÚóÈúÏñ ÏõæäóåóÇ¡ ÝóáöÐóáößó
ÊóÝóÑøóÏó ÈöÇáÏøóÚúæóì.
ÇáöÇÚúÊöÑóÇÖõ ÇáËøóÇáöËõ: Ãóäú ÞóÇáõæÇ: ÞóÏú ÃóãóÑó ÑóÓõæáõ Çááøóåö -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - ÓóæúÏóÉó Ãóäú ÊóÍúÊóÌöÈó ãöäúåõ
æóáóæú ßóÇäó ÃóÎðÇ áóåóÇ áóãóÇ ÍóÌóÈóåóÇ Úóäúåõ ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøóåõ
äóÝóì äóÓóÈóåõ æóáóãú íõáúÍöÞúåõ.
æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÞóÏú Íóßóãó áöÚóÈúÏò ÈöãóÇ ÇÏøóÚóÇåõ ãöäú äóÓóÈöåö¡
æóÇáúÍõßúãõ ÈöÇáÏøóÚúæóì ãóÍúãõæáñ Úóáóì ÅöËúÈóÇÊöåóÇ Ïõæäó
ÅöÈúØóÇáöåóÇ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóæú äóÝóÇåõ áóÃóÌúÑóì Úóáóíúåö Íõßúãó ÇáÑøöÞøö¡
æóáóãú íóÝúÚóáú Ðóáößó æóÃóãúÑõåõ ÓóæúÏóÉó ÈöÇáöÇÍúÊöÌóÇÈö Úóäúåõ
ãóÍúãõæáñ Úóáóì ÃóÍóÏö æóÌúåóíúäö: ÅöãøóÇ áöÃóäú íõÈóíøöäó ÈöÐóáößó
Ãóäøó áöáÒøóæúÌö Ãóäú íóÍúÌõÈó ÒóæúÌóÊóåõ Úóäú ÃóÞóÇÑöÈöåóÇ ÝóíóÕöíÑõ
Ðóáößó ãöäúåõ ÇÈúÊöÏóÇÁð áöÈóíóÇäö ÇáúÍõßúãö¡ æóÅöãøóÇ áöÃóäøóåõ ÑóÃóì
Ýöíåö ÔóÈóåðÇ ÞóæöíøðÇ ãöäú ÚõÊúÈóÉó¡ æóÞóÏú äóÝóÇåõ ÇáÔøóÑúÚõ Úóäúåõ
ÈöÇáúÝöÑóÇÔö ÇáËøóÇÈöÊö áöÛóíúÑöåö ÝóÝóÚóáó Ðóáößó ÅöãøóÇ ÈöØúÑöíÞö
ÇáöÇÓúÊöÙúåóÇÑö¡ æóÅöãøóÇ áöÃóäú ÊóÑóì ÓóæúÏóÉõ ãóÇ Ýöíåö ãöäó ÇáÔøóÈóåö
ÈöÚõÊúÈóÉó ÝóÊóÑúÊóÇÈó Ýöí äÓÈå.
(11/155)
æóÇáöÇÚúÊöÑóÇÖõ ÇáÑøóÇÈöÚõ: Ãóäú ÞóÇáõæÇ:
ÞóÏú ÃóÖúãóÑúÊõãú Ýöí ËõÈõæÊö äóÓóÈöåö ÇáúÅöÞúÑóÇÑó ÈöÇáúæóØúÁö æóáóíúÓó
ÈöãóÐúßõæÑò¡ æóäóÍúäõ ÔóÑóØúäóÇ ÇáúÅöÞúÑóÇÑó ÈöäóÓóÈöåö æóåõæó
ãóÐúßõæÑñ¡ ÝóÕóÇÑó ÈöÃóäú íóßõæäó ÏóáöíáðÇ Úóáóì ËõÈõæÊö äóÓóÈöåö
ÈöÇáúÅöÞúÑóÇÑö ÇáúãóÐúßõæÑö Ãóæúáóì ãöäó ÇáúæóØúÁö¡ ÇáøóÐöí áóíúÓó
ÈöãóÐúßõæÑò æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÚóÈúÏðÇ ÇÏøóÚóì ÃõÎõæøóÊóåõ áöÃóäøóåõ æõáöÏó Úóáóì
ÝöÑóÇÔö ÃóÈöíåö ÝóÕóÇÑó ÇáúÝöÑóÇÔõ ãõæÌöÈðÇ áöËõÈõæÊö ÇáäøóÓóÈö Ïõæäó
ÇáúÅöÞúÑóÇÑö æóÇáúÝöÑóÇÔõ áóÇ íóßõæäõ ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó ÇáúæóØúÁö ÝóÕóÇÑó
ËõÈõæÊõ ÇáúÝöÑóÇÔö ÅöÞúÑóÇÑðÇ ÈöÇáúæóØúÁö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -
ÌóÚóáó ÓóÈóÈó áõÍõæÞö äóÓóÈöåö ÇáúÝöÑóÇÔó Ïõæäó ÇáúÅöÞúÑóÇÑö Ýóáóãú
íóÌõÒú Ãóäú íõÍúãóáó Úóáóì ÛóíúÑö ÇáÓøóÈóÈö ÇáøóÐöí æóÞóÚó Èöåö
ÇáÊøóÚúáöíáõ.
æóÇáöÇÚúÊöÑóÇÖõ ÇáúÎóÇãöÓõ: Ãóäú ÞóÇáõæÇ: ÅöäøóãóÇ ÃóËúÈóÊó äóÓóÈó
ÇáúæóáóÏö¡ áöÃóäøó Ãõãøóåõ ßóÇäóÊú Ãõãøó æóáóÏò ÊóÕöíÑõ ÝöÑóÇÔðÇ
ÈöÇáúæóáóÏö ÇáúÃóæøóáö æóáóÇ íõÑóÇÚóì ÅöÞúÑóÇÑõåõ ÈöÇáúæóáóÏö ÇáËøóÇäöí.
æóÇáúÌóæóÇÈõ Úóäúåõ ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøó ÅöØúáóÇÞó Íõßúãöåö Ïóáöíáñ Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó
ÇáúÃóãúÑóíúäö.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ áóãú íõÚúÑóÝú áöÒóãúÚóÉó æóáóÏñ ÛóíúÑõ ÚóÈúÏò
æóÓóæúÏóÉó¡ æóáóæú ßóÇäó áóÚõÑöÝó ÝóÈóØóáó åóÐóÇ ÇáÊøóÃúæöíáõ.
æóÃóãøóÇ ÇáÏøóáöíáõ ãöäú ØóÑöíÞö ÇáúÅöÌúãóÇÚö: Ýóåõæó ãóÇ ÑóæóÇåõ
ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ Úóäú ãóÇáößò Úóäú äóÇÝöÚò Úóäú
ÕóÝöíøóÉó ÈöäúÊö ÃóÈöí ÚõÈóíúÏò Úóäú ÚõãóÑó ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõãú
Ãóäøóåõ ÞóÇáó ãóÇ ÈóÇáõ ÑöÌóÇáò íóØóÆõæäó æóáóÇÆöÏóåõãú¡ Ëõãøó
íõÑúÓöáõæäóåõäøó¡ áóÇ ÊóÃúÊöíäöí æóáöíÏóÉñ íóÚúÊóÑöÝõ ÓóíøöÏõåóÇ Ãóäøóåõ
ÞóÏú Ãóáóãøó ÈöåóÇ ÅöáøóÇ ÃóáúÍóÞúÊõ Èöåö æóáóÏóåóÇ ÝóÃóÑúÓöáõæåõäøó
ÈóÚúÏõ Ãóæú ÃóãúÓößõæåõäøó.
ÝóäóÇÏóì Èöåö Ýöí ÇáäøóÇÓö Ýóáóãú íõäúßöÑúåõ¡ ãóÚó ÇäúÊöÔóÇÑöåö Ýöíåöãú
ÃóÍóÏñº ÝóÕóÇÑó ÅöÌúãóÇÚðÇ¡ ÝóÅöäú Þöíáó: ÎóÇáóÝóåõ ÒóíúÏõ Èúäõ ËóÇÈöÊò
áöÃóäøóåõ äóÝóì Íóãúáó ÌóÇÑöíóÉò áóåõ Þöíáó: ÅöäøóãóÇ äóÝóÇåõ áöÃóäøóåõ
ÞóÇáó: ßõäúÊõ ÃóÚúÒöáõ ÚóäúåóÇ¡ ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøóåõ ãõÌúãóÚñ ãóÚóåõãú
ÅöÐú áóæú áóãú íóÚúÒöáú ßóÇäó áóÇÍöÞðÇ Èöåö¡ æóÃóãøóÇ ÇáÏøóáöíáõ ãöäú
ØóÑöíÞö ÇáöÇÚúÊöÈóÇÑö: Ýóåõæó Ãóäøóåõ æóØúÁñ ËóÈóÊó Èöåö ÊóÍúÑöíãõ
ÇáúãõÕóÇåóÑóÉö ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóËúÈõÊó Èöåö áõÍõæÞõ ÇáäøóÓóÈö ßóæóØúÁö
ÇáúÍõÑøóÉö¡ æóáöÃóäøó ßõáøó ãóÇ íóËúÈõÊõ ÈöæóØúÁö ÇáúÍõÑøóÉö ËóÈóÊó
ÈöæóØúÁö ÇáúÃóãóÉö ßóÊóÍúÑöíãö ÇáúãõÕóÇåóÑóÉö¡ æóáöÃóäøó ÇáúÅöÞúÑóÇÑó
ÈöÇáúæóØúÁö ÅöÞúÑóÇÑñ ÈöÇáÓøóÈóÈö æóÇáúÅöÞúÑóÇÑõ ÈöÇáÓøóÈóÈö ÅöÞúÑóÇÑñ
ÈöÇáúãõÓóÈøóÈö: ßóÇáúãõÞöÑøö ÈöÇáÔøöÑóÇÁö íóßõæäõ ãõÞöÑøðÇ ÈöÇáúÊöÒóÇãö
ÇáËøóãóäöº áöÃóäøó ÇáúÚóÞúÏó ÓóÈóÈñ ÈöÇáúãõÓóÈøóÈö áöÇÓúÊöÈóÇÍóÉö
ÇáúæóØúÁö ÝóÅöÐóÇ ÃõáúÍöÞó ÈöÇáÓøóÈóÈö æóåõæó ÇáúÚóÞúÏõ ÝóÃóæúáóì Ãóäú
íóáúÍóÞó ÈöÇáúãõÓóÈøóÈö ãöäó ÇáúæóØúÁö æóáöÃóäøóåõ áóãøóÇ áóÍöÞó
ÈöæóØúÁö ÇáÔøõÈúåóÉö æóåõæó ÍóáóÇáñ Ýöí ÇáÙøóÇåöÑö ÍóÑóÇãñ Ýöí
ÇáúÈóÇØöäö ßóÇäó Ãóæúáóì Ãóäú íóáúÍóÞó ÈöæóØúÁö ÇáúÃóãóÉö ÇáøóÐöí åõæó
ÍóáóÇáñ Ýöí ÇáÙøóÇåöÑö æóÇáúÈóÇØöäöº æóáöÃóäøóåõãú ÞÏ ÃáÍÞæ Èöåö æóáóÏó
ÇáúÍõÑøóÉö ãóÚó ÚóÏóãö ÇáúæóØúÁö æóäóÝóæúÇ Úóäúåõ æóáóÏó ÇáúÃóãóÉö ãóÚó
æõÌõæÏö ÇáúæóØúÁö.
æóÝöíåö ÞÇá ÇáäÈí - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -: " ÇáúæóáóÏõ
áöáúÝöÑóÇÔö æóáöáúÚóÇåöÑö ÇáúÍóÌóÑõ " æóåóÐóÇ ÚóßúÓõ ÇáúãóÚúÞõæáö æÞáÈ
ááÓäÉ.
(11/156)
(ÝóÕúáñ)
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåöãú ÈöÝóÑúÞö ãóÇ Èóíúäó æóáóÏö
ÇáúÃóãóÉö æóÇáúÍõÑøóÉö ãöäó ÇáÖøóÚúÝö æóÇáúÞõæøóÉö¡ Ýåæ Ãä åÐÇ ÇáÝÑÞ
íÞÊÖí ÇÎÊáÇÝåÇ Ýöí ÓóÈóÈö ÇááøõÍõæÞö¡ æóÞóÏö ÇÎúÊóáóÝóÇ Ýöíåö áöÃóäøó
æóáóÏó ÇáúÍõÑøóÉö íóáúÍóÞõ ÈöÇáúÚóÞúÏö ãóÚó ÅöãúßóÇäö ÇáúæóØúÁö æóæóáóÏõ
ÇáúÃóãóÉö áóÇ íóáúÍóÞõ ÅöáøóÇ ÈóÚúÏó ËõÈõæÊö ÇáúæóØúÁö ÝóÃóÛúäóì åóÐóÇ
ÇáúÝóÑúÞõ Úóäö ÇÝúÊöÑóÇÞöåöãóÇ Ýöí ÇáúÅöÞúÑóÇÑö Èöåö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåöãú ÈöÃóäøóåõ áóæú áóÍöÞó Èöåö
ãöäú ÛóíúÑö ÅöÞúÑóÇÑò áóãú íóäúÊóÝö Úóäúåõ ÅöáøóÇ ÈöÇááøöÚóÇäö Ýóåõæó
Ãóäøó ÃóÍúãóÏó Èúäó ÍóäúÈóáò ÞóÏú Ñóæóì Úóäö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÑóÖöíó
Çááøóåõ Úóäúåõ Ãóäøóåõ áóÇÚóäó ãöäú æóáóÏö ÇáúÃóãóÉö¡ æóÞóÇáó: ÃóáóÇ
ÊóÚúÌóÈõæäó ãöäú Þóæúáö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö: Åöäøó ÇáÑøóÌõáó íõáóÇÚöäõ ãöäó
ÇáúÃóãóÉö¡ æóÈöåö ÞóÇáó ÃóÈõæ ÇáúÚóÈøóÇÓö Èúäõ ÓõÑóíúÌò æóÃóÈõæ Úóáöíøò
ÇáØøóÈóÑöíøõ¡ æóáóåõ ÚöäúÏöí æóÌúåñ Åöäú áóãú íóÏúÝóÚúåõ äóÕøñ¡
æóÇÎúÊóáóÝó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ Ýöí ÊóÎúÑöíÌöåö ÞóæúáðÇ ËóÇäöíðÇ áöáÔøóÇÝöÚöíøö
ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ Ýóãöäúåõãú ãóäú ÎóÑøóÌóåõ ÞóæúáðÇ áöáÔøóÇÝöÚöíøö
Ãóäøó æóáóÏó ÇáúÃóãóÉö áóÇ íóäúÊóÝöí ÅöáøóÇ ÈöÇááøöÚóÇäö ßóæóáóÏö
ÇáúÍõÑøóÉö ÝóÚóáóì åóÐóÇ ÞóÏö ÇÓúÊóæóíóÇ æóÓóÞóØó ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáõ Èöåö
æóåóáú íóÓúÊóÛúäöí ÈöÅöäúßóÇÑöåö Úóäö ÇáúÞóÐúÝö Ýöí áöÚóÇäöåö¿ Úóáóì
æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íõÛúäöíåö ÅöäúßóÇÑõåõ Úä ÇáÞÐÝ¡ æíßæä áÚÇäå Ãä íæÞá:
ÃóÔúåóÏõ ÈöÇááøóåö Ãóäøó åóÐóÇ ÇáúæóáóÏó áóíúÓó ãöäøöí áÇ ÊóÍúÊóÇÌõ
ÇáúÃóãóÉõ ÈóÚúÏóåõ Åöáóì Ãóäú ÊóáúÊóÚöäó¡ áöÃóäøó ãÇ ËÈÊ ÚáíåÇ ÇáÒäÇ¡
æáß íóÌöÈú ÚóáóíúåóÇ ÈöáöÚóÇäöåö ÍóÏøñ. æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøóåõ
áóÇ íõÛúäöíåö ÅöäúßóÇÑõåõ Úóäö ÇáúÞóÐúÝö ÝóíóáúÊóÚöäõ ßóãóÇ íóáúÊóÚöäõ
ãöäó ÇáúÍõÑøóÉö¡ æóÚóáóíúåóÇ ÇáúÍóÏøõ ÈöáöÚóÇäöåö ÅöáøóÇ Ãóäú ÊóáúÊóÚöäó
ÝóåóÐóÇ ÅöÐóÇ Þöíáó ÈöÊóÎúÑöíÌöåö ÞóæúáðÇ ËóÇäöíðÇ¡ æóãöäú ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ
ãóäú ÃóäúßóÑóåõ æóÇãúÊóäóÚó ãöäú ÊóÎúÑöíÌöåö ÞóæúáðÇ áöáÔøóÇÝöÚöíøö
æóÊóÃóæøóáóåõ: Ãóäú íóáúÊóÚöäó ãöäó ÇáúÃóãóÉö ÅöÐóÇ ßóÇäóÊú ÒóæúÌóÉð.
ÝóÚóáóì åóÐóÇ íóßõæäõ ÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó æóáóÏö ÇáúÃóãóÉö æóæóáóÏö
ÇáúÍõÑøóÉö Ýöí ÇááøöÚóÇäö Ãóäøó æóáóÏó ÇáúÃóãóÉö áóãøóÇ ÇäúÊóÝóì
ÈöÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö áóãú íõÍúÊóÌú Åöáóì äóÝúíöåö ÈöÇááøöÚóÇäö æóæóáóÏó
ÇáúÍõÑøóÉö áóãú íóäúÊóÝö ÈöÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö ÇÍúÊóÇÌó Åöáóì äóÝúíöåö
ÈöÇááøöÚóÇäö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäö ÇÓúÊöÏúáóÇáöåöãú ÈöÃóäøóåóÇ áóæú ÕóÇÑóÊú
ÈöÇáúæóØúÁö ÝöÑóÇÔðÇ ßóÇáúÍõÑøóÉö áóÇÑúÊóÝóÚó ÈöÇáØøóáóÇÞö ÒóæóÇáõ
Çáúãöáúßö¡ æóáóãú íóÑúÊóÝöÚú ÈöÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö ßóãóÇ áóÇ íóÑúÊóÝöÚõ
ÈöÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö ÝöÑóÇÔõ ÇáúÍõÑøóÉö¡ Ýóåõæó ÃóäøóåõãóÇ ãõÓúÊóæöíóÇäö
Ýöí Ãóäøó ÝöÑóÇÔó ßõáøö æóÇÍöÏóÉò ãöäúåõãóÇ íóÑúÊóÝöÚõ ÈöÇÑúÊöÝóÇÚö ãóÇ
ËóÈóÊó Èöåö ÝöÑóÇÔõåóÇ¡ ÝóÅöäøó ÝöÑóÇÔó ÇáúÍõÑøóÉö ËóÈóÊó ÈöÇáúÚóÞúÏö
ÝóÇÑúÊóÝóÚó ÈöÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáúÚóÞúÏö æóÝöÑóÇÔó ÇáúÃóãóÉö ËóÈóÊó
ÈöÇáúæóØúÁö ÝóÇÑúÊóÝóÚó ÈöÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáúæóØúÁö æóáóãú íõÍúÊóÌú Åöáóì
ÑóÝúÚöåö ÈöÇáØøóáóÇÞö¡ áöÃóäøó ÇáØøóáóÇÞó áóÇ íóßõæäõ ÅöáøóÇ Ýöí
ÇáäøößóÇÍö æóáóãú íõÍúÊóÌú Ýöíåö Åöáóì ÒóæóÇáö Çáúãöáúßöº áöÃóäøó
æõÌõæÏó Çáúãöáúßö áóÇ íóãúäóÚõ ãöäú ÚõÏõæãö ÇáúÝöÑóÇÔö Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö
æóßóÐóáößó áóÇ íóãúäóÚõ ÈóÞóÇÁõ Çáúãöáúßö Ýöí ÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáúÝöÑóÇÔö Ýöí
ÇáöÇäúÊöåóÇÁö æóÈöÚóßúÓöåóÇ Êóßõæäõ ÇáúÍõÑøóÉõ¡ æóÅöÐóÇ ßóÇäó ßóÐóáößó
ÝóÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁõ æóÇÌöÈñ Ýöí ÇÑúÊöÝóÇÚö ÝöÑóÇÔö ÇáúÃóãóÉö æóäóÝúíö
æóáóÏöåóÇ Úóäö ÇáÓøóíøöÏö¡ æóÍóßóì ÇÈúäõ ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó Ýöíåö æóÌúåðÇ
Úóäú ÈóÚúÖö ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: Ãóäøóåõ ÇÓúÊöÙúåóÇÑñ ãõÓúÊóÍóÈøñ æóáóíúÓó
ÈöæóÇÌöÈò¡ æóíóßúÝöí Ýöí äóÝúíö ÇáúæóáóÏö Ãóäú íóÏøóÚöíó
ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁó¡ æóåóÐóÇ æóÌúåñ áóÇ íóÊóÍóÕøóáõº áöÃóäøóåõ ÅöÐóÇ ßóÇäóÊú
ÏóÚúæóì ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö ÔóÑúØðÇ
(11/157)
Ýöí äóÝúíöåö áóãú íóÌõÒú Ãóäú íóßõæäó
ßóÇÐöÈðÇ Ýöí ÏóÚúæóÇåõ ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú íóßõæäó ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁõ ÔóÑúØðÇ
æóÇÌöÈðÇ Ýöí ÑóÝúÚö ÇáúÝöÑóÇÔö æóäóÝúíö ÇáúæóáóÏö¡ ÝóÅöäú ÌóÇÁóÊú
ÈöæóáóÏò ÈóÚúÏó ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö áöÃóÞóáøó ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò Ýóåõæó
áóÇÍöÞñ Èöåö áöáúÚóÇãö ÈöÊóÞóÏøõãöåö Úóáóì ÇÓúÊöÈúÑóÇÆöåö ÓóæóÇÁñ
ÇÓúÊóÈúÑóÃóåóÇ ÈöÇáúÃóÞúÑóÇÁö Ãóæú ÈöÇáúæöáóÇÏóÉö æóÅöäú ÌóÇÁóÊú
ÈöæóáóÏò áöÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ÝóÕóÇÚöÏðÇ ãöäú æóÞúÊö ÇÓúÊöÈúÑóÇÆöåóÇ
äõÙöÑó Ýöí ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÈöæóáóÏò æÖÚÊå áã íÍáÞ Èöåö
ÇáËøóÇäöí ÈöÇÊøöÝóÇÞö ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ¡ áöÃóäøóåõ Åöäú ßóÇäó Èóíúäó
ÇáúæóáóÏóíúäö ÓöÊøóÉõ ÃóÔúåõÑò ÝóÕóÇÚöÏðÇ ßóÇäóÇ ãöäú Íóãúáóíúäö ÝóÕóÇÑó
ÇáËøóÇäöí ÍóÇÏöËðÇ ãöäú æóØúÁò ÈóÚúÏó ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö íóÞöíäðÇ
ÝóáöÐóáößó áóãú íóáúÍóÞú Èöåö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÞóÏö ÇÓúÊóÈúÑóÃóåóÇ
ÈöÇáúÃóÞúÑóÇÁö ÝóãóÐúåóÈõ ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ãóäøóåõ áóÇ íóáúÍóÞõ Èöåö.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÇáúÚóÈøóÇÓö Èúäõ ÓõÑóíúÌò: Åöäú æóÖóÚóÊúåõ áöÃóÞóáøó ãöäú
ÃóÑúÈóÚö Óöäöíäó áóÍöÞó Èöåö ßóÇáúÍõÑøóÉö æóÇáúãõØóáøóÞóÉö íóáúÍóÞõ Èöåö
æóáóÏõåóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÚöÏøóÉö ÅöÐóÇ æóÖóÚóÊúåõ áöÃóÞóáøó ãöäú ÃóÑúÈóÚö
Óöäöíäó æóåóÐóÇ åõæó ÇáúÞöíóÇÓõ ÚöäúÏöí¡ æóÅöäú ßóÇäó äóÕøõ
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Úóáóì ÎöáóÇÝöåö Ýöí æóáóÏö ÇáúÃóãóÉö¡ æóÞóÇáó: ÅöäøóåóÇ
ÅöÐóÇ æóÖóÚóÊúåõ ÈóÚúÏó ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö áöÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ÝóÕóÇÚöÏðÇ
áóãú íóáúÍóÞú Èöåö ÈöÎöáóÇÝö æóáóÏö ÇáúÍõÑøóÉö æóÝóÑøóÞó ÃóÕúÍóÇÈõäóÇ
ÈóíúäóåõãóÇ ÈöÃóäøó æóáóÏó ÇáúÍõÑøóÉö íóáúÍóÞõåõ ÈöÇáúÅöãúßóÇäö¡
æóÇáúÅöãúßóÇäõ ãóæúÌõæÏñ ÝöíãóÇ Ïõæäó ÃóÑúÈóÚö Óöäöíäó ÝóáöÐóáößó áóÍöÞó
Èöåö¡ æóæóáóÏõ ÇáúÃóãóÉö íóáúÍóÞõ ÈöÇáúÚöáúãö ÈöÇáúæóØúÁö æóÇáúÚöáúãõ
ÛóíúÑõ ãóæúÌõæÏò ÝöíãóÇ ÒóÇÏó Úóáóì ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ÝóáöÐóáößó áóãú
íóáúÍóÞõ Èöåö æóÝöí åóÐóÇ ÇáúÝóÑúÞö æóåóÇÁñ ÅöÐóÇ ÇÓúÊóÈúÑóÃó ÝóÚóáóì
åóÐóÇ áóæö ÇÏøóÚóì ÇáÓøóíøöÏõ ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁó áöäóÝúíö ÇáúæóáóÏö¡
æóÃóäúßóÑóÊúåõ ÇáúÃóãóÉõ ÝóÝöí æõÌõæÈö ÅöÍúáóÇÝöåö æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóãöíäó Úóáóíúåö æóåóÐóÇ Úóáóì ÇáúæóÌúåö ÇáøóÐöí
ÍóßóÇåõ ÇÈúäõ ÃóÈöí åõÑóíúÑóÉó Ãóäøó äóÝúíóåõ ãõÚúÊóÈóÑñ ÈöÏóÚúæóì
ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö áóÇ ÈöÝöÚúáöåö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: æóåõæó Þóæúáõ ÇáúÌõãúåõæÑö: Ãóäøó Çáúíóãöíäó
Úóáóíúåö æóÇÌöÈóÉñ ÅöÐóÇ Þöíáó Åöäøó äóÝúíóåõ ãõÚúÊóÈóÑñ ÈöÝöÚúáö
ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö áóÇ ÈöÏóÚúæóÇåõ ÝóÚóáóì åóÐóÇ Ýöí ßóíúÝöíøóÉö íóãöíäöåö
æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóÍúáöÝõ ÈöÇááøóåö áóÞóÏö ÇÓúÊóÈúÑóÃóåóÇ ÞóÈúáó ÓöÊøóÉö
ÃóÔúåõÑò ãöäú æöáóÇÏóÊöåö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: íóÍúáöÝõ ÈöÇááøóåö áóÞóÏú æóáóÏóÊúåõ áöÓöÊøóÉö
ÃóÔúåõÑò ÈóÚúÏó ÇÓúÊöÈúÑóÇÆöåö ÝóÅöäú ÍóáóÝó ÇäúÊóÝóì Úóäúåõ¡ æóÅöäú
äóßóáó ÝóÚóáóì æóÌúåóíúäö ãóÖóíóÇ:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: íóßõæäõ áóÇÍöÞðÇ Èöåö áóåõ.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: Ãóäøó Çáúíóãöíäó ÊõÑóÏøõ Úóáóì ÇáúÃóãóÉö¡ ÝóÅöäú
ÍóáóÝóÊú áóÍöÞó Èöåö æóßóÇäóÊú ÕöÝóÉõ íóãöíäöåóÇ Úóáóì ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ
ãöäó ÇáúæóÌúåóíúäö Ýöí íóãöíäö ÇáÓøóíøöÏö æóÅöäú äóßóáóÊú Úóäö
Çáúíóãöíäö ßóÇäóÊú ãóæúÞõæÝóÉð Úóáóì ÈõáõæÛö ÇáúæóáóÏö ÝóíóÍúáöÝõ
ÈöÇááøóåö Ãóäøóåõ æóáóÏõåõ æóÌúåðÇ æÇÍÏÇð¡ ÝÅä ÍáÝ áÍÞ Èå¡ æÅä äóßóáó
ÇäúÊóÝóì Úóäúåõ æóÞóÏú ãóÖóì Ýöí åóÐóÇ ÇáÇÊÕÇá ãä ÔÑÍ ÇáãÐåÈ ãÇ áã
ÊÌÏíÏÇð ãäå ÝáÐáß ÃØäÈÊ æóÅöäú ßõäúÊõ áöáúÅöØóÇáóÉö ßóÇÑöåðÇ
æóÈöÊóæúÝöíÞö Çááøóåö ãõÓúÊóÚöíäðÇ.
(ãÓÃáÉ)
ÞÇá ÇáÔÇÝÚí: " æóáóæú ÞóÇáó ßõäúÊõ ÃóÚúÒöáõ ÚóäúåóÇ ÃóáúÍóÞóÊö ÇáúæóáóÏó
Èöåö ÅöáøóÇ Ãóäú íóÏøóÚöíó
(11/158)
ÇÓÊÈÑÇÁ ÈÚÏ ÇáæØÁ Ýíßæä ÏáíáÇ áå æÞÇá ÈÚÖ
ÇáäÇÓ áæ æáÏÊ ÌÇÑíÉ íØÄåÇ ÝáíÓ åæ æáÏå ÅáÇ Ãä íÞÑ Èå ÝÅä ÇÞÑ ÈæÇÍÏ Ëã
ÌÇÁÊ ÈÚÏå ÈÂÎÑ Ýáå äÝíå áÃä ÅÞÑÇÑå ÈÇáÃæá áíÓ ÈÅÞÑÇÑ ÈÇáËÇäí æáå ÚäÏå Ãä
íÞÑ ÈæÇÍÏ æíäÝí ËÇäíÇð æÈËÇáË æíäÝí ÑÇÈÚÇð Ëã ÞÇáæÇ áæ ÃÞÑ ÈæÇÍÏ Ëã ÌÇÁÊ
ÈÚÏå ÈæáÏ Ýáã íäÝå ÍÊì ãÇÊ Ýåæ ÇÈäå æáã íÏÚå ÞØ Ëã ÞÇáæÇ áæ Ãä ÞÇÖíÇð
ÒæÌ ÇãÑÃÉ ÑÌáÇð Ýí ãÌáÓ ÇáÞÖÇÁ ÝÝÇÑÞåÇ ÓÇÚÉ ãáß ÚÞÏÉ äßÇÍåÇ ËáÇËÇ Ëã
ÌÇÁÊ ÈæáÏ áÓÊÉ ÃÔåÑ áÒã ÇáÒæÌ ÞÇáæÇ åÐÇ ÝÑÇÔ Þíá æåá ßÇä ÝÑÇÔÇð ÞØ íãßä
Ýíå ÇáÌãÇÚ ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóãøóÇ ÇáúÚóÒúáõ ÝóÖóÑúÈóÇäö: ÚóÒúáñ Úóäö
ÇáúÅöäúÒóÇáö¡ æóÚóÒúáñ Úóäö ÇáúÅöíáóÇÌö æóßöáóÇåõãóÇ ãõÈóÇÍñ Ýöí
ÇáúÃóãóÉö æóÇáÒøóæúÌóÉö¡ æóáóßöäú íóáúÒóãõ ÇÓúÊöØóÇÈóÉõ äóÝúÓö
ÇáÒøóæúÌóÉö Úóäúåõ¡ æóÅöäú áóãú íóáúÒóãúåõ ÇÓúÊöØóÇÈóÉõ äóÝúÓö
ÇáúÃóãóÉö¡ áöÃóäøó áöáúÍõÑøóÉö ÍóÞøðÇ Ýöí ÇáúæóáóÏö Ïõæäó ÇáúÃóãóÉö:
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÚóÒúáõ Úóäö ÇáúÅöäúÒóÇáö Ýóåõæó Ãóäú íõæáöÌó Ýöí ÇáúÝóÑúÌö¡
ÝóÅöÐóÇ ÃóÍóÓøó ÈöÇáúÅöäúÒóÇáö ÃóÞúáóÚó ÝóÃóäúÒóáó ÎóÇÑöÌó ÇáúÝóÑúÌö¡
æóåóÐóÇ ÇáúÚóÒúáõ áóÇ íóãúäóÚõ ãöäú áõÍõæÞö ÇáúæóáóÏö¡ Ñõæöíó Úóäú ÃóÈöí
ÓóÚöíÏò ÇáúÎõÏúÑöíøö Ãóäøóåõ ÞóÇáó: íóÇ ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó - äõÕöíÈõ ÇáÓøóÈóÇíóÇ æóäõÍöÈøõ ÇáúÃóËúãóÇäó¡
ÃóÝóäóÚúÒöáõ Úóäúåõäøó¿ ÝóÞóÇáó: Åöäøó Çááøóåó ÅöÐóÇ ÞóÖóì ÎóáúÞó
äóÓóãóÉò ÎóáóÞóåóÇ æóáöÃóäøóåõ ÞóÏú íóÓúÈöÞõ ãöäú ÅöäúÒóÇáöåö ãóÇ áóÇ
íõÍöÓøõ Èöåö ÝóÊóÚóáøóÞó ãöäúåõ¡ æóÑõÈøóãóÇ ÇÓúÊóÏúÎóáó ÇáúÝóÑúÌõ ãöäó
Çáúãóäöíøö ÇáúÎóÇÑöÌö ãóÇ íóßõæäõ ãöäúåõ ÇáúÚõáõæÞõ.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÚóÒúáõ Úóäö ÇáúÅöíáóÇÌö: Ýóåõæó Ãóäú íóØóÃó Ïõæäó ÇáúÝóÑúÌö
æóíõäúÒöáó ÝóÝöí áõÍõæÞö æóáóÏö ÇáúÃóãóÉö ãöäúåõ æóÌúåóÇäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: áóÇ íóáúÍóÞõåõ áöÎõÑõæÌö Çáúãóäöíøö Úóäö ÇáúÝóÑúÌö.
æóÇáúæóÌúåõ ÇáËøóÇäöí: íóáúÍóÞõåõ áöÌóæóÇÒö Ãóäú íóÓúÊóÏúÎöáóåõ
ÇáúÝóÑúÌõ ÈöÍóÑóÇÑóÊöåö¡ æóåóßóÐóÇ æóáóÏõ ÇáúãóæúØõæÁóÉö ÈöÔõÈúåóÉò
íóáúÍóÞõ Èöåö Ýöí ÇáúÚóÒúáö Úóäö ÇáúÅöäúÒóÇáö¡ æóÝöí áõÍõæÞöåö Èöåö Ýöí
ÇáúÚóÒúáö Úóäö ÇáúÅöíáóÇÌö æóÌúåóÇäö.
ÝóÃóãøóÇ æóáóÏõ ÇáÒøóæúÌö ÝóíóáúÍóÞõ Èöåö Ýöí ÇáúÍóÇáóíúäö áËÈæÊ ÇáÝÑÇÔ
ÈÇáÚÞÏ æÇáÅãßÇä.
(ãÓÃáÉ)
ÞóÇáó ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ: " ÅöÐóÇ ÃóÍóÇØó ÇáúÚöáúãõ Ãóäøó
ÇáúæóáóÏó áóíúÓó ãöäó ÇáÒøóæúÌö ÝóÇáúæóáóÏõ ãóäúÝöíñ Úóäúåõ ÈöáóÇ
áöÚóÇäò ".
ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóåóÐóÇ ÕóÍöíÍñ æóáóÏõ ÇáúÍõÑøóÉö íóáúÍóÞõ
ÇáÒøóæúÌó ÈöÔóÑúØóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÇáúÚóÞúÏõ.
(11/159)
æóÇáËøóÇäöí: ÇáúÅöãúßóÇäõ¡ æóÇáúÅöãúßóÇäõ
íóßõæäõ ÈöÇÌúÊöãóÇÚö ÔóÑúØóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÅöãúßóÇäõ ÇáúæóØúÁö.
æóÇáËøóÇäöí: ÅöãúßóÇäõ ÇáúÚõáõæÞö¡ ÝóÃóãøóÇ ÅöãúßóÇäõ ÇáúæóØúÁö¡ Ýóåõæó
Ãóäú íóßõæäó ÇÌúÊöãóÇÚõåõãóÇ Úóáóíúåö ãõÌóæøóÒðÇ¡ ÓóæóÇÁñ Úõáöãó Ãóæú
áóãú íõÚúáóãú¡ ÝóÅöäú áóãú íóßõäö ÇÌúÊöãóÇÚõåõãóÇ æóÃóÍóÇØó ÇáúÚöáúãõ
ÈöÃóäú áóãú íóßõäú ÈóíúäóåõãóÇ æóØúÁñ áóãú íóáúÍóÞú Èöåö ÇáúæóáóÏõ¡
æóÃóãøóÇ ÅöãúßóÇäõ ÇáúÚõáõæÞö Ýóíóßõæäõ ÈöÇÌúÊöãóÇÚö ÔóÑúØóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäú íóßõæäó ÇáÒøóæúÌõ ãöãøóäú íõæáóÏõ áöãóËóáöåö¡ ÝóÅöäú
ßóÇäó ØöÝúáðÇ áóãú íóáúÍóÞú Èöåö ÇáúæóáóÏõ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäú ÊóÖóÚóåõ ÈóÚúÏó ÇáúÚóÞúÏö áöãõÏøóÉò íóÌõæÒõ Ãóäú
íóßõæäó ÍóÇÏöËðÇ ÝöíåóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÚóÞúÏö æóåöíó ÓöÊøóÉõ ÃóÔúåõÑò
ÝóÕóÇÚöÏðÇ¡ ÝóÅöäú æóÖóÚóÊúåõ áöÃóÞóáøó ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò áóãú
íóáúÍóÞú Èöåö áöáúÚöáúãö ÈöÊóÞóÏøõãöåö Úóáóì ÇáúÚóÞúÏö¡ ÝóÅöÐóÇ ËóÈóÊó
ãóÇ ÐóßóÑúäóÇ ãöäú áõÍõæÞöåö ÈöÇáúÚóÞúÏö æóÇáúÅöãúßóÇäö áóãú íóáúÍóÞúåõ
ÅöÐóÇ ÇÓúÊóÍóÇáó ÇáúÅöãúßóÇäõ.
æóÞóÇáó ÃóÈõæ ÍóäöíÝóÉó: ÅöãúßóÇäõ ÇáúæóØúÁö ÛóíúÑõ ãõÚúÊóÈóÑò
æóÅöäøóãóÇ íõÚúÊóÈóÑõ ãóÚó ÇáúÚóÞúÏö ÅöãúßóÇäõ ÇáúÚõáõæÞö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó
ÇáÒøóæúÌõ ÕóÛöíÑðÇ Ãóæú æóáóÏóÊú ÈóÚúÏó ÇáúÚóÞúÏö áöÃóÞóáøó ãöäú ÓöÊøóÉö
ÃóÔúåõÑò áóãú íóáúÍóÞúåõ æóÅöäú ßóÇäó ÇáÒøóæúÌõ ßóÈöíÑðÇ æóÇáúæöáóÇÏóÉõ
áöÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò áóÍöÞó Èöåö ÇáúæóáóÏõ¡ æóÅöäøó Úõáöãó ÃóäøóåõãóÇ áóãú
íóÌúÊóãöÚóÇ ÍóÊøóì ÞóÇáó Ýöí ËóáóÇËóÉö ãóÓóÇÆöáó ÍóßóÇåóÇ ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ
Úóäúåõ Ýöí ÇáúÞóÏöíãö ãóÇ íóÏúÝóÚõåõ ÇáúãóÚúÞõæáõ ãöäúåóÇ Ýöíãóäú
ÊóÒóæøóÌó Ýöí ãóÌúáöÓö ÇáúÍóÇßöãö æóØóáøóÞó Ýöíåö áöæóÞúÊöåö Ëõãøó
æóáóÏóÊú áöÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò áóÇ íóÒöíÏõ æóáóÇ íóäúÞõÕõ Ãóäøó ÇáúæóáóÏó
áóÇÍöÞñ Èöåö æóíóÌöíÁõ Úóáóì ÃóÕúáöåö ãóÇ åõæó ÃóÖúíóÞõ ãöäú åóÐóÇ
æóÃóÔúäóÚõ¡ æóåõæó ÅöÐóÇ ÞóÇáó áöÃóÌúäóÈöíøóÉò: ÅöÐóÇ ÊóÒóæøóÌúÊõßö
ÝóÃóäúÊö ØóÇáöÞñ ËóáóÇËðÇ ÝóÅöÐóÇ ÊóÒóæøóÌóåóÇ ØõáøöÞóÊú ÚóÞöÈó
äößóÇÍöåóÇ ÝóÅöäú æóáóÏóÊú áöÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò áóÍöÞó Èöåö æóáóÏõåóÇ
æóãöäúåóÇ Þóæúáõåõ Ýöíãóäú ÊóÒóæøóÌó ÈößúÑðÇ æóÛóÇÈó ÚóäúåóÇ ÞóÈúáó
ÇáúÅöÕóÇÈóÉö Ëõãøó ÈóáóÛóåóÇ ÎóÈóÑõ ãóæúÊöåö ÝóÇÚúÊóÏøóÊú æóÊóÒóæøóÌóÊú
æóÏóÎóáó ÈöåóÇ ÇáËøóÇäöí Óöäöíäó æóÌóÇÁóÊú ãöäúåõ ÈöÃóæúáóÇÏò Ëõãøó
ÞóÏöãó ÇáúÃóæøóáõ áóÍöÞó Èöåö ÌóãöíÚõ ÃóæúáóÇÏöåóÇ Ïõæäó ÇáËøóÇäöí¿
æóÇáúÃóæøóáõ ãõäúßöÑñ áóãú íóØóÃú¡ æóÇáËøóÇäöí ãõÞöÑøñ ÞóÏú æóØöÆó.
æóãöäúåóÇ Þóæúáõåõ Ýöí ÑÌá ÈÇáãÔÑÞ æÊÒæÌ ÇãúÑóÃóÉð ÈöÇáúãóÛúÑöÈö Ëõãøó
æóáóÏóÊú áöÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ãöäú ÚóÞúÏöåö Ãóäøó ÇáúæóáóÏó áóÇÍöÞñ Èöåö
æóÅöäú ßóÇäó áóæú ÃóÑóÇÏó ÇáúãóÓöíÑó ÅöáóíúåóÇ áóãú íóÕöáú ÅöáøóÇ Ýöí
Óöäöíäó¡ æóÇÓúÊóÏóáøó áöÕöÍøóÉö Ðóáößó ãóÚó ÇÓúÊöÍóÇáóÊöåö ÈÞæá ÇáäÈí -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóã ó -: " ÇáúæóáóÏõ áöáúÝöÑóÇÔö
æóáöáúÚóÇåöÑö ÇáúÍóÌóÑõ " ÞóÇáó: æóÇáúÝöÑóÇÔõ åõæó ÇáÒøóæúÌõ¡ æóÞóÇáó
Ðóáößó ÇÈúäõ ÇáúÃóÚúÑóÇÈöíøö¡ æóÃóÈõæ ÚõãóÑó ÇáÒøóÇåöÏõ æóÃóäúÔóÏó
Þóæúáó ÇáÔøóÇÚöÑö.
(ÈóÇÊóÊú ÊõÚóÇäöÞõäöí æóÈóÇÊó ÝöÑóÇÔõåóÇ ... ÎóáúÝó ÇáúÚóÈóÇÁóÉö
ÈöÇáÏøöãóÇÁö ÛóÑöíÞðÇ)
íóÚúäöí ÈöÞóæúáöåö ÈóÇÊó ÝöÑóÇÔõåóÇ Ãóíú ÒóæúÌõåóÇ¡ ÞóÇáó: ÝóÌóÚóáó
ÇáúæóáóÏó áöáÒøóæúÌö ãöäú ÛóíúÑö ÅöãúßóÇäö ÇáúæóØúÁö¡ ÝóÇÞúÊóÖóì Ãóäú
íóßõæäó áóåõ Úóáóì Úõãõæãö ÇáúÃóÍúæóÇáö¡ ÞóÇáõæÇ: æóáöÃóäøó ÅöãúßóÇäó
ÇáúÝöÚúáö áóÇ íóÞõæãõ ãóÞóÇãó ÇáúÝöÚúáö áöÃóäøó ÅöãúßóÇäó ÇáÒøöäóÇ áóÇ
íóÞõæãõ ãóÞóÇãó ÇáÒøöäóÇ æóÅöãúßóÇäó ÇáúÞóÊúáö áóÇ íóÞõæãõ ãóÞóÇãó
ÇáúÞóÊúáö¡ ßóÐóáößó
(11/160)
ÅöãúßóÇäõ ÇáúæóØúÁö áóÇ íóÞõæãõ ãóÞóÇãó
ÇáúæóØúÁö ÝóÈóØóáó Ãä íßæä ãÚÊÈÑÇð æáã íÈÞ ÇáÇÚÊÈÇÑ ÇáúÚóÞúÏö ÝóæóÌóÈó
Ãóäú íóßõæäó ÇáúæóáóÏõ ãõÚúÊóÈóÑðÇ Èöåö.
ÞóÇáõæÇ: æóáöÃóäøó ÝóÑúÌó ÇáÒøóæúÌóÉö ãóÍóáøñ áöãóÇÁö ÇáÒøóæúÌö
æóãõÓúÊóÍóÞøðÇ áóåõ ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÃóÍóÞøó ÈöãóÇ íóäúÈõÊõ Ýöíåö
ßóÇáúÃóÑúÖö ÇáøóÊöí íóÓúÊóÍöÞøõ ãóÇáößõåóÇ ãóÇ ËóÈóÊó ÝöíåóÇ¡ ÞóÇáõæÇ:
æóáöÃóäøóåõ íóãúáößõ ãóÇÁó ÒóæúÌóÊöåö ßóãóÇ íóãúáößõ ãóÇÁó ÃóãóÊöåö¡
Ëõãøó ËóÈóÊó Ãóäøó ãóÇÁó ÇáúÃóãóÉö áóæö ÇäúÚóÞóÏó æóáóÏðÇ ßóÇäó
áöáÓøóíøöÏö ÝóæóÌóÈó ÅöÐóÇ ÇäúÚóÞóÏó ãóÇÁõ ÇáÒøóæúÌóÉö æóáóÏðÇ Ãóäú
íóßõæäó áöáÒøóæúÌö.
æóÏóáöíáõäóÇ: åõæó Ãóäøó ßõáøó ãóÇ ÇÓúÊóÍóÇáó Ãóäú íóßõæäó ãöäúåõ
ÇãúÊóäóÚó Ãóäú íóßõæäó áóÇÍöÞðÇ Èöåö ßóÒóæúÌóÉö ÇáÕøóÛöíÑö¡
æóßóÇáúãóæúáõæÏö áöÃóÞóáøó ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò¡ ÝóÅöäú Þöíáó
ÝóÇáÕøóÛöíÑõ ãöäó ÇáúÃóÒúæóÇÌö áóÇ íõÓóãøóì ÝöÑóÇÔðÇ æóÇáúãóæúáõæÏõ
áöÃóÞóáøó ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò ÍóÇÏöËñ Ýöí ÛóíúÑö ãöáúßöåö¡ ÝóáöÐóáößó
ÇäúÊóÝóì ÇáúæóáóÏõ ÚóäúåõãóÇ æóÎóÇáóÝóåõãóÇ ãóÇ ÚóÏóÇåõãóÇ¡ Þöíáó ÃóãøóÇ
ÇáÕøóÛöíÑõ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÝöÑóÇÔõ ÇÓúãðÇ áöáÒøóæúÌö Ýóåõæó ÒóæúÌñ
ÝóæóÌóÈó Ãóäú íóßõæäó ÝöÑóÇÔðÇ æóÅöäö ÇãúÊóäóÚó ãöäú ÊóÓúãöíóÊöåö
ÝöÑóÇÔðÇ áöÇÓúÊöÍóÇáóÊöåö Ãóäú íóßõæäó ÇáúæóáóÏõ ãöäúåõ ÝóãöËúáõ
ÇÓúÊöÍóÇáóÊöåö ãóæúÌõæÏñ Ýöí æóáóÏö ÇáúãóÛúÑöÈöíøóÉö ãöäó
ÇáúãóÔúÑöÞöíøö¡ æóÃóãøóÇ ÇáúãóæúáõæÏõ áöÃóÞóáøó ãöäú ÓöÊøóÉö ÃóÔúåõÑò
ÝóÅöäö ÇäúÊóÝóì Úóäúåõ áöÇÓúÊöÍóÇáóÉö æõÌõæÏö ãóÇÆöåö Ýöí ãöáúßöåö
ÝóßóÐóáößó æóáóÏõ ÇáúãóÛúÑöÈöíøóÉó æóÅöäú ßóÇäó áöæõÌõæÏö ÇáúãóÇÁö Ýöí
ÛóíúÑö ãöáúßöåö ÈóØóáó ØóÑúÏõåõ ÈöÇáÕøóÈöíøö áöæõÌõæÏö ÇáúãóÇÁö Ýöí
ãöáúßöåö æóáóÇ íóáúÍóÞõ Èöåö¡ æóÈöØóáó ÚóßúÓõåõ ÈöÇáúæóØúÁö áöÔõÈúåóÉò
Ãóæú Ýöí äößóÇÍò ÝóÇÓöÏò íóáúÍóÞõ Èöåö¡ æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÛóíúÑö
ãöáúßöåö.
æóÅöÐóÇ ÈóØóáó ØóÑúÏõåõ æóÚóßúÓõåõ áóãú íÈÞ ÅáÇ Ãä íßæä áÇÓÊÍÇáÉ æÌæÏå
Ýí ãóÇÆöåö¡ ßóÐóáößó Ýöí åóÐöåö ÇáúãóÓóÇÆöáö ÇáúãõÓúÊóÍöíáóÉö¡ æóáöÃóäøó
ÇÓúÊöÍóÇáóÉó ÇáöÇÓúÊöáúÍóÇÞö íóãúäóÚõ ãöäú ËõÈõæÊö ÇáäøóÓóÈö ßóÇáÔøóÇÈøö
ÅÐÇ ÇÏÚì ÔíÎÇð æáÏÇð æáÃäå áãÇ ÇäÊÝ Úóäúåõ æóáóÏõ ÇáúãõáóÇÚóäóÉö
ÊóÛúáöíÈðÇ áöÕöÏúÞöåö¡ æóÅöäú ÌóÇÒó Ãóäú íóßõæäó ßóÇÐöÈðÇ ÝóáöÃóäú
íóäúÊóÝöíó Úóäúåõ ÇáúæóáóÏõ Ýöí åóÐöåö ÇáúÃóÍúæóÇáö ãóÚó ÇÓúÊöÍóÇáóÉö
ßóÐöÈöåö æóÇáúÞóØúÚö ÈöÕöÏúÞöåö Ãóæúáóì.
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåöãú Åöäøó ÇáúÝöÑóÇÔó ÇÓúãñ áöáÒøóæúÌö¡
Ýóåõæó Ãóäøó ÇáúÝöÑóÇÔó ÈöÇáÒøóæúÌóÉö ÃóÎóÕøõ¡ áöÃóäøó ÇáúÝöÑóÇÔó
ãõÔúÊóÞøñ ãöäó ÇáöÇÝúÊöÑóÇÔö ÝóßóÇäóÊö ÇáÒøóæúÌóÉõ ÃóÔúÈóåó ÈöåóÐöåö
ÇáÕøöÝóÉö ãöäó ÇáÒøóæúÌö ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÚóÈúÏó Èúäó ÒóãúÚóÉó ÞóÇáó:
ÃóÎöí æóÇÈúäõ æóáöíÏóÉö ÃóÈöí æõáöÏó Úóáóì ÝöÑóÇÔöåö.
ÝóÃõÞöÑøó Úóáóì Ðóáößó æóáóãú íõäúßóÑú Úóáóíúåö¡ æóãóÇ ÞóÇáó ÇáÔøóÇÚöÑõ
ÝóÅöäøóåõ ãóÌóÇÒñ æóÇÊøöÓóÇÚñ æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåöãú Åöäøó
ÅöãúßóÇäó ÇáúÝöÚúáö áóÇ íóÞõæãõ ãóÞóÇãó ÇáúÝöÚúáö Ýóåõæó Ãóäøó ÅöãúßóÇäó
ÇáúÝöÚúáö æóÅöäú áóãö íóÞõãú ãóÞóÇãó ÇáúÝöÚúáö Ýóåõæó ãõÚúÊóÈóÑñ
ÚöäúÏóäóÇ æóÚöäúÏóåõãú¡ áöÃóäøóäóÇ ÇÚúÊóÈóÑúäóÇ ÅöãúßóÇäó ÇáúæóØúÁö
æóÇÚúÊóÈóÑõæÇ ÒóæúÌðÇ Ãóãúßóäó Ãóäú íóßõæäó ãöäúåõ ÇáúæóØúÁõ ÝóßóÇäó
ÇÚúÊöÈóÇÑõäóÇ Ãóæúáóì ãöäú æóÌúåóíúäö:
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÃóÚóãøõ ãöäó ÇÚúÊöÈóÇÑöåöãú.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó áõÍõæÞó ÇáúæóáóÏö Ýöí ÇÚúÊöÈóÇÑöäóÇ ãõãúßöäñ æóÝöí
ÇÚúÊöÈóÇÑöåöãú ãõÓúÊóÍöíáñ
ÝóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåöãú Åöäøó ÝóÑúÌó ÇáúãóÑúÃóÉö ãöáúßñ
áöáÒøóæúÌö ßóÇáúÃóÑúÖö Ýóãöäú æÌåíä:
(11/161)
ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ áóíúÓó Èöãöáúßò
áóåõ¡ æóÅöäøóãóÇ íóÓúÊóÈöíÍõ ÇáöÇÓúÊöãúÊóÇÚó Èöåö¡ áöÃóäøóåóÇ áóæú
æóØöÆóÊú ÈöÔõÈúåóÉò ßóÇäó ÇáúãóåúÑõ áóåóÇ Ïõæäóåõ.
æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ãóÇáößó ÇáúÃóÑúÖö áóÇ íóãúáößõ ãóÇ ÒóÑóÚóåõ ÛóíúÑõåõ
ÝöíåóÇ ÝóßóÐóáößó Íõßúãõ ÇáúÝõÑõæÌö¡ æóÃóãøóÇ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú Þóæúáöåöãú
Åöäøóåõ áóãøóÇ ãóáóßó ãóÇ ÇäúÚóÞóÏó ãöäú ãóÇÁö ÃóãóÊöåö ãÇáß ãóÇ
ÇäúÚóÞóÏó ãöäú ãóÇÁö ÒóæúÌóÊöåö¡ Ýóåõæó Ãóäøóåõãú Åöäö ÇäúÞóÇÏõæÇ Åöáóì
åóÐóÇ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö ßóÇäó Úóáóíúåöãú áóÇ áóåõãúº áöÃóäøó ÇáöÇÎúÊöáóÇÝó
Ýöí ËõÈõæÊö ÇáäøóÓóÈö áóÇ Ýöí ãöáúßö ÇáÑøóÞóÈóÉö¡ æóæóáóÏõ ÇáúÃóãóÉö áóÇ
íóáúÍóÞõ Èöåö ÝóßóÐóáößó íóÞúÊóÖöí Ãóäú íóßõæäó æóáóÏó ÇáúÍõÑøóÉö¡
æóÅöäøóãóÇ íõãóáóßõ æóáóÏõ ÇáúÃóãóÉö ÇÓúÊöÑúÞóÇÞðÇ íóäúÊóÝöí Úóäú æóáóÏö
ÇáúÍõÑøóÉö¡ ÝóÇÝúÊóÑóÞóÇ Ýöí ãöáúßö ÇáúæóáóÏö¡ æÇäÝÞÇ Ýöí äóÝúíö
ÇáäøóÓóÈö æóÇááøóåõ ÃóÚúáóãõ ÈöÇáÕøóæóÇÈö ÂÎóÑõ ßÊÇÈ ÇááÚÇä.
(11/162)
|