ÇáÛÑÑ
ÇáÈåíÉ Ýí ÔÑÍ ÇáÈåÌÉ ÇáæÑÏíÉ (ÈóÇÈõ ÇáÑøóåúäö) åõæó áõÛóÉð: ÇáËøõÈõæÊõ
æóãöäúåõ ÇáúÍóÇáóÉõ ÇáÑøóÇåöäóÉõ Ãóíú: ÇáËøóÇÈöÊóÉõ æóÞóÇáó ÇáúÅöãóÇãõ
ÇáöÇÍúÊöÈóÇÓõ æóãöäúåõ {ßõáøõ äóÝúÓò ÈöãóÇ ßóÓóÈóÊú ÑóåöíäóÉñ} [ÇáãÏËÑ:
38] æóÔóÑúÚðÇ: ÌóÚúáõ Úóíúäö ãóÇáò æóËöíÞóÉð ÈöÏóíúäò íõÓúÊóæúÝóì
ãöäúåóÇ ÚöäúÏó ÊóÚóÐøõÑö æóÝóÇÆöåö¡ æóÇáúÃóÕúáõ Ýöíåö ÞóÈúáó
ÇáúÅöÌúãóÇÚö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÝóÑöåóÇäñ ãóÞúÈõæÖóÉñ} [ÇáÈÞÑÉ: 283]
æóÎóÈóÑõ ÇáÕøóÍöíÍóíúäö «Ãóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -
Ñóåóäó ÏöÑúÚóåõ ÚöäúÏó íóåõæÏöíøò ÈöÇáúãóÏöíäóÉö íõÞóÇáõ áóåõ: ÃóÈõæ
ÇáÔøóÍúãö Úóáóì ËóáóÇËöíäó ÕóÇÚðÇ ãöäú ÔóÚöíÑò áöÃóåúáöåö» Ëõãøó Þöíáó:
Åäøóåõ ÇÝúÊóßøóåõ ÞóÈúáó ãóæúÊöåö áöÎóÈóÑö: «äóÝúÓõ ÇáúãõÄúãöäö
ãõÚóáøóÞóÉñ ÈöÏóíúäöåö ÍóÊøóì íõÞúÖóì» æóåõæó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóãó - ãõäóÒøóåñ Úóäú Ðóáößó æóÇáúÃóÕóÍøõ ÎöáóÇÝõåõ áöÞóæúáö ÇÈúäö
ÚóÈøóÇÓö: «ÊõæõÝøöíó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÏöÑúÚõåõ
ãóÑúåõæäóÉñ ÚöäúÏó íóåõæÏöíøò» æóÇáúÎóÈóÑõ ÇáúÃóæøóáõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
Þóæúáõåõ æóßóÇÝöáðÇ æóÇáÑøóåúäó) åóáú ÔóÑúØõ ÕöÍøóÊöåö ßóæúäõåõ ÈóÚúÏó
ÞóÈúÖö ÇáúãõÞúÊóÑöÖö áöíóÊóÍóÞøóÞó ÇáÏøóíúäõ¿
(ÈóÇÈõ ÇáÑøóåúäö) (Þóæúáõåõ ÚöäúÏó ÊóÚóÐøõÑö æóÝóÇÆöåö) æóåóÐóÇ áóÇ
íõäóÇÝöí Ãóäøóåõ ÞóÏú íõÓúÊóæúÝóì ãöäúåóÇ ãóÚó ÅãúßóÇäö ÇáúæóÝóÇÁö¡
ÝóáóÇ íõÊóæóåøóãõ æõÑõæÏõåõ (Þóæúáõåõ {ÝóÑöåóÇäñ ãóÞúÈõæÖóÉñ} [ÇáÈÞÑÉ:
283] ÞóÇáó ÇáúÞóÇÖöí ãóÚúäóÇåõ ÝóÇÑúåóäõæÇ æóÇÞúÈöÖõæǺ áöÃóäøóåõ
ãóÕúÏóÑñ ÌõÚöáó ÌóæóÇÈðÇ áöáÔøóÑúØö ÈöÇáúÝóÇÁö ÝóÌóÑóì ãóÌúÑóì ÇáúÃóãúÑö
ßóÞóæúáöåö: " ÝóÊóÍúÑöíÑõ ÑóÞóÈóÉò " " ÝóÖóÑúÈó ÇáÑøöÞóÇÈö " ßóÐóÇ Ýöí
ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö¡ æóÞóÏú íõäúÙóÑõ Ýöí ßóæúäöåö ãóÕúÏóÑðÇ¡ Èóáú ÇáúæóÕúÝõ
ÈöãóÞúÈõæÖóÉò Ïóáöíáñ Úóáóì Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó Èöåö ÇáúÚóíúäõ
ÇáúãóÑúåõæäóÉõ¡ Ëõãøó Åäú ÃóÑóÇÏó ÊóæóÞøõÝó ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌö Úóáóì
ÌóÑóíóÇäöåö ãóÌúÑóì ÇáúÃóãúÑö Ýóåõæó ãóãúäõæÚñ¡ Èóáú ÇáöÇÍúÊöÌóÇÌõ
ÍóÇÕöáñ ãóÚó ßóæúäöåö ÅÎúÈóÇÑðÇ ÝóáúíõÊóÃóãøóáú
(Þóæúáõåõ ÚöäúÏó íóåõæÏöíøò ÈöÇáúãóÏöíäóÉö íõÞóÇáõ áóåõ: ÃóÈõæ
ÇáÔøóÍúãö) ÝóÅöäú Þöíáó: ãóÇ ÍößúãóÉõ ÇÓúÊöÞúÑóÇÖöåö ãöäú ÇáúíóåõæÏöíøö
Ïõæäó ãóíóÇÓöíÑö ÃóÕúÍóÇÈöåö¿ ÞõáúÊ íóÍúÊóãöáõ æõÌõæåðÇ ãöäú ÇáúÍößúãóÉö
ãöäúåóÇ ÊóÃóáøõÝõåõ ÈöãõÚóÇãóáóÊöåö áóÚóáøóåõ íóÓúáóãõ¡ æóãöäúåóÇ
ÈóíóÇäõ ÌóæóÇÒö ãõÚóÇãóáóÉö Ãóåúáö ÇáÐøöãøóÉö¡ æóãöäúåóÇ ÈóíóÇäõ Íöáøö
ãóÇ ÈöÃóíúÏöíåöãú¡ æóãöäúåóÇ Ãóäøóåõ áóÚóáøó ãóíóÇÓöíÑó ÃóÕúÍóÇÈöåö áóãú
íóÊóíóÓøóÑú ÇáúÃóÎúÐõ ãöäúåõãú Ýöí Êöáúßó ÇáúÍóÇáóÉö áöäóÍúæö
ÛóíúÈóÊöåöãú¡ æóãöäúåóÇ Ãóäøóåõ ÎóÔöíó Ãóäú áóÇ íóÞúÈóáõæÇ ãöäúåõ
ÇáúÈóÏóáó Ãóæú Ãóäú
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
ÛóÑóÖñ Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáÑøóÏøö ÈóÚúÏó íóæúãóíúäö æóÇáúãõÞúÊóÑöÖõ ãõÚúÓöÑñ
ßóãóÇ ãóÑøó. (Þóæúáõåõ ÈöÃóäøó ãöËúáóåõ Ýöí ÇáÑøóåúäö) Ãóíú: áóæú ÔóÑóØó
Ýöíåö ÔóÑúØðÇ íóÌõÑøõ ãóäúÝóÚóÉð áöáúãõÑúÊóåöäö ÝóÓóÏó. (Þóæúáõåõ
ÌóíøöÏóÇäö ÕóÍöíÍóÇäö) ÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáúÚöãóÇÏö æóíóãúÊóäöÚõ Úóáóíúåö
ÇáÊøóÕóÑøõÝõ ÝöíãóÇ ÇÞúÊóÑóÖóåõ ÞóÈúáó ÇáúæóÝóÇÁö ÈöãóÇ ÔóÑóØóåõ ßóãóÇ
íóãúÊóäöÚõ Úóáóì ÇáúãõÔúÊóÑöí ÇáÊøóÕóÑøõÝõ Ýöí ÇáúãóÈöíÚö¡ ÅÐóÇ ÔóÑóØó
ßóÝöíáðÇ Ãóæú ÖóÇãöäðÇ Ãóæú ÑóåúäðÇ ÈöÇáËøóãóäö¡ æóáóãú íõæÝö Èöåö¡
ßóÐóÇ ÐóßóÑóåõ ÔóíúÎõäóÇ ÇáÑøóãúáöíøõ ÇåÜ. Þ á ãóÚó ÅíÖóÇÍò. (Þóæúáõåõ
Ýóáóåõ ÅÐóÇ áóãú íõæÝö ÅáóÎú) Ãóíú ÞóØúÚðÇ ÈöÎöáóÇÝöåö ÈöáóÇ ÔóÑúØò
ÝóÚóáóì ÇáúÃóÕóÍøö ÇåÜ. ÔóÑúÍõ ÅÑúÔóÇÏò
(Þóæúáõåõ ÌõæøöÒó áöáúÍóÇÌóÉö) ÇÓúÊóæúÌóåóåõ ÍóÌóÑñ ÃóíúÖðÇ. (Þóæúáõåõ
ãöäú ÕöÍøóÉö ÇáÖøóãóÇäö ÅáóÎú) ÇÓúÊóæúÌóåóåõ ÍóÌóÑñ Ýöí ÔóÑúÍö
ÇáúÅöÑúÔóÇÏö ÝóÞóÇáó: ßóÇäó ÖóÇãöäðÇ áóåóÇ Úóáóì ÇáúÃóæúÌóåö
[ÈóÇÈõ ÇáÑøóåúäö]
(ÈóÇÈõ ÇáÑøóåúäö) (Þóæúáõåõ æóÇáúÃóÕúáõ Ýöíåö ÅáóÎú) áóÇ íóÎúÝóì Ãóäøó
ãóÞúÈõæÖóÉñ Ýöí ÇáúÂíóÉö ÇáÔøóÑöíÝóÉö ÞöíóÇÓõ ÝöÚúáöåö ÞóÈóÖó ßóãóÇ
ÞóÇáó¡ æóÝöí ÇÓúãö ãóÝúÚõæáö ÇáËøõáóÇËöíøö ÅáóÎú¡ æóÞóÏú ÝóÓøóÑó
ÇáúÞóÇÖöí ãóÞúÈõæÖóÉñ ÈöÇÞúÈóÖõæÇ¡ ÝóÅöäú ÞõØöÚóÊú åóãúÒóÊõåõ ÎóÇáóÝó
ãóÇ Ýöí ÇáúÂíóÉö¡ ÅÐú ÞöíóÇÓõ ÇÓúãö ÇáúãóÝúÚõæáö ÍöíäóÆöÐò ãõÞúÈóÖóÉñ¡
æóÅöäú æõÕöáóÊú áóÒöãó ÇÎúÊöáóÇÝõ ãóÚúäóì ÇáÖøóãöíÑóíúäö Ýöí ÇÑúåóäõæÇ
æóÇÞúÈöÖõæÇ¡ ÅÐú ÇáúãõÎóÇØóÈõ ÈöÇáÑøóåúäö ÍöíäóÆöÐò ãóäú Úóáóíúåöãú
ÇáÏøóíúäõ¡ æóÈöÇáúÞóÈúÖö ãóäú áóåõãú ÇáÏøóíúäõ¡ æóßóÇäó Ýöíåö
ãõæóÇÝóÞóÉõ ãóÇ Ýöí ÇáúÂíóÉö¡ ÅáøóÇ Ãóäú íóÎúÊóÇÑó ÇáúÃóæøóáó¡ æóíóßõæäó
ãóÇ Ýöí ÇáúÂíóÉö ÈöÇÚúÊöÈóÇÑò áóÇÒöãò ãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúÞóÇÖöí ÚóÇÏóÉð
ÞóÑøóÑóåõ ÔóíúÎõäóÇ ÇáúÞõæóíúÓöäöíøõ ÝóÇÝúåóãú ÝóÅöäøóåõ äóÝöíÓñ ÇåÜ.
ãóÑúÕóÝöíøñ (Þóæúáõåõ Úóáóì ËóáóÇËöíäó ÕóÇÚðÇ) Ãóíú Úóáóì ËóãóäöåóÇ
ßóãóÇ Ýöí ÝóÊúÍö ÇáúÈóÇÑöí æóÞóæúáõåõ: áöÃóåúáöåö Ãóíú ÇÔúÊóÑóÇåóÇ
áóåõãú. (Þóæúáõåõ Ëõãøó Þöíáó ÅáóÎú) ÞóÇáóåõ ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ æóÛóíúÑõåõ
ãöäú ÇáúÃóÆöãøóÉö ÇåÜ. Þ á. (Þóæúáõåõ ãóÑúåõæäóÉñ ÚöäúÏó íóåõæÏöíøò)
íõãúßöäõ Ãóäøó ãóÚúäóÇåõ ÃóäøóåóÇ ÈóÇÞöíóÉñ ÚöäúÏóåõ
(3/72)
ãóÍúãõæáñ Úóáóì ÛóíúÑö ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö
ÊóäúÒöíåðÇ áóåõãú æóÞöíáó: Úóáóì ãóäú áóãú íõÎúáöÝú æóÝóÇÁð ÞóÇáó
ÇáÓøõÈúßöíøõ ãóÚó Ãóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÎóÇÑöÌñ
ãöäú ÇáúÎóÈóÑöº áöÃóäøó Ïóíúäóåõ áóíúÓó áöãóÕúáóÍóÉö äóÝúÓöåöº áöÃóäøóåõ
Ûóäöíøñ ÈöÇóááøóåö¡ æóÅöäøóãóÇ ÃóÎóÐó ÇáÔøóÚöíÑó áöÃóåúáöåö¡ æóåõæó
ãõÊóÕóÑøöÝñ Úóáóíúåöãú ÈöÇáúæöáóÇíóÉö ÇáúÚóÇãøóÉö ÝóáóÇ íóÊóÚóáøóÞõ
ÇáÏøóíúäõ Èöåö¡ Èóáú Èöåöãú æóáóãú íóËúÈõÊú Ãóäøóåõ ßóÇäó Úóáóíúåö
Ïõíõæäñ¡ æóÅöäú ËóÈóÊó Ïóíúäñ Ýóåõæó áöãóÕóÇáöÍ ÇáúãõÓúáöãöíäó¡ æóÅöÐóÇ
ÇÓúÊóÏóÇäó ÇáúÅöãóÇãõ áöãóÕóÇáöÍöåöãú ßóÇäó Úóáóíúåöãú áóÇ Úóáóíúåö¡
ÝóÅöäú Þöíáó: åóÐóÇ ÝöíãóÇ ÇÓúÊóÏóÇäóåõ áöáúÌöåóÇÊö ÇáúÚóÇãøóÉö Ïõæäó
ãóÇ ÇÓúÊóÏóÇäóåõ áöÃóåúáöåö¡ ÝóÅöäøóåõ æóßöíáñ Úóäúåõãú¡ æóÇáúæóßöíáõ
íóÊóÚóáøóÞõ Èöåö ÇáúÚõåúÏóÉõ.
ÝóÇáúÌóæóÇÈõ Ãóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóæúáóì
ÈöÇáúãõÄúãöäöíäó ãöäú ÃóäúÝõÓöåöãú¡ Ýóåõæó íóÊóÕóÑøóÝõ Úóáóíúåöãú
ÈöåóÐöåö ÇáúæöáóÇíóÉö ÇáøóÊöí áóíúÓóÊú áöÛóíúÑöåö ãöäú ÇáúÃóÆöãøóÉö
ÇäúÊóåóì¡ æóáóÇ íóÎúÝóì ãóÇ Ýöíåö æóÃóÑúßóÇäõ ÇáÑøóåúäö ÃóÑúÈóÚóÉñ:
ÕöíÛóÉñ æóÚóÇÞöÏñ æóãóÑúåõæäñ æóãóÑúåõæäñ Èöåö¡ æóÞóÏú ÃóÎóÐó ÇáäøóÇÙöãõ
Ýöí ÈóíóÇäöåóÇ ãóÚó ãóÇ íóÊóÚóáøóÞõ ÈöåóÇ ÝóÞóÇáó: (ÕöÍøóÉõ Ñóåúäö
ÇáúÚóíúäö) ÊóÍúÕõáõ (ÈöÇáúÅöíÌóÇÈö ãöäú ãóÇáößö ÈóíúÚò) Ãóíú: Ãóåúáò
áóåõ¡ ÈöÃóäú íóßõæäó ãõßóáøóÝðÇ ÑóÔöíÏðÇ ãõÎúÊóÇÑðÇ (æóÞóÈõæáö
ÇáúãõÑúÊóåöäú) ÇáúãõÊøóÕöÝö ÈöÐóáößó ÃóíúÖðÇ¡ æóÅöäú ÃóÝúåóãóÊú
ÚöÈóÇÑóÊõåõ ßóÃóÕúáöåö ÎöáóÇÝóåõ¡ (Ãóæú ÇáúÊöãóÇÓò) ãöäú ÃóÍóÏöåöãóÇ
ãóÚó ÌóæóÇÈö ÇáúÂÎóÑö ÝóÞóæúáõ ÇáÑøóÇåöäö: ÇÑúÊóåöäú åóÐóÇ ãöäøöí
ÈößóÐóÇ íóÞõæãõ ãóÞóÇãó ÇáúÅöíÌóÇÈö¡ æóÞóæúáõ ÇáúãõÑúÊóåöäö: ÇÑúåóäú
åóÐóÇ ÚöäúÏöí ÈößóÐóÇ íóÞõæãõ ãóÞóÇãó ÇáúÞóÈõæáö ÞöíóÇÓðÇ áöÐóáößó Úóáóì
ÇáúÈóíúÚö¡ åóÐóÇ ÅÐóÇ áóãú íõÔúÑóØú ÇáÑøóåúäõ Ýöí ÈóíúÚò¡ ÝóÅöäú ÔõÑöØó
Ýöíåö ßóÈöÚúÊõßó ÈößóÐóÇ Úóáóì Ãóäú ÊóÑúåóäóäöí Èöåö ÏóÇÑóß ãóÚó Þóæúáö
ÇáúãõÔúÊóÑöí: ÇÔúÊóÑóíúÊ æóÑóåóäúÊ ÝóÇáúãóÔúåõæÑõ ÚöäúÏó ÇáúÃóÕúÍóÇÈö
ßóãóÇ Ýöí ÇáäøöåóÇíóÉö ÇáöÇßúÊöÝóÇÁõ ÈöãóÇ ÌóÑóì¡ æóÚöäúÏó
ÇáúãõÍóÞøöÞöíäó ßóãóÇ ÝöíåóÇ ÃóíúÖðÇ ÚóÏóãõåõ¡ Èóáú áóÇ ÈõÏøó Ãóäú
íóÞõæáó ÇáúÈóÇÆöÚõ ÈóÚúÏóåõ: ÇÑúÊóåóäúÊ Ãóæú ÞóÈöáúÊ¡ æóÐóßóÑó
ÇáÔøóíúÎóÇäö Ãóäøóåõ íóÃúÊöí åõäóÇ ÇáúÎöáóÇÝõ Ýöí ÇáúãõÚóÇØóÇÉö ÃóíúÖðÇ
Ëõãøó ÇáÑøóåúäõ äóæúÚõ ÊóÈóÑøõÚò¡ ÝóÅöäú ÕóÏóÑó ãöäú Ãóåúáöåö Ýöí ãóÇáö
äóÝúÓöåö ÝóÐóÇßó¡ æóÅöáøóÇ ÝóÇáÔøóÑúØõ æõÞõæÚõåõ Úóáóì æóÌúåö
ÇáúãóÕúáóÍóÉö æóÇáöÇÍúÊöíóÇØö ßóãóÇ Èóíøóäóåõ ÈöÞóæúáöåö.
(æóÇáúæóáöíøõ ÑóåóäóÇ¡ ßóÐóÇ ãõßóÇÊóÈñ æóÚóÈúÏñ ÃõÐöäóÇ) Ãóíú: æóÑóåóäó
ÌóæóÇÒðÇ ßõáøñ ãöäú Çáúæóáöíøö ÃóÈðÇ ßóÇäó Ãóæú ÌóÏøðÇ Ãóæú æóÕöíøðÇ
Ãóæú ÞóÇÖöíðÇ ÈöäóÝúÓöåö Ãóæú äóÇÆöÈöåö¡ ãóÇáó ãóÍúÌõæÑöåö
æóÇáúãõßóÇÊóÈõ ãóÇáó äóÝúÓöåö æóÇáúÚóÈúÏõ ÇáúãóÃúÐõæäõ áóåõ Ýöí
ÇáÊøöÌóÇÑóÉö ãóÇáó ÓóíøöÏöåö ÈöËóãóäö ãóÇ ÇÔúÊóÑóÇåõ¡ ßóÕóÇÍöÈö
ÇáúãóÇáö¡ (ÍóíúËõ íõÓóÇæöí ãõÔúÊóÑóÇåõ ÇáËøóãóäóÇ æóÇáÑøóåúäó) ¡ ßóÃóäú
íóÔúÊóÑöíó ãóÇ íõÓóÇæöí ãöÇÆóÊóíúäö ÈöãöÇÆóÉò äóÓöíÆóÉð æóíóÑúåóäó ÈöåóÇ
ãóÇ íõÓóÇæöí ãöÇÆóÉð¡ ÅÐú ÇáúÛöÈúØóÉõ ÙóÇåöÑóÉñ ÈöÊóÞúÏöíÑö ÓóáóÇãóÉö
ÇáúãóÑúåõæäö¡ æóÅöäú ÊóáöÝó ßóÇäó ÝöíãóÇ ÇÔúÊóÑóÇåõ ÌóÇÈöÑñ¡ ÝóÅöäú áóãú
íóÑúÖó ÇáúÈóÇÆöÚõ ÅáøóÇ ÈöÑóåúäö ãóÇ íóÒöíÏõ Úóáóì ãöÇÆóÉò ÇãúÊóäóÚó
ÇáÔøöÑóÇÁõ¡ ÅÐú ÞóÏú íóÊúáóÝõ ÇáúãóÑúåõæäõ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ãöãøóÇ íóÈúÚõÏõ
ÊóáóÝõåõ ÚóÇÏóÉð ßóÇáúÚóÞóÇÑö ÝóÇáúãóÐúåóÈõ ßóÐóáößóº áöÃóäøó ÇáÑøóåúäó
íóãúäóÚõ ÇáÊøóÕóÑøõÝó ßóíúÝó ßóÇäó¡ æóÌóÒóãó ÕóÇÍöÈõ ÇáúÍóÇæöí Ýöí
ÇáúÚõÌóÇÈö ÈöÇáúÌóæóÇÒö¡ æóÊóÈöÚóåõ ÌóãóÇÚóÉñ æóÞóÇáó ÇáúÅöãóÇãõ: Åäøóåõ
ãõäúÞóÇÓñ áóßöäøóåõ ÎöáóÇÝõ ÙóÇåöÑö ÇáúãóÐúåóÈö¡ (Ãóæú) Ñóåóäó ßõáøñ
ãöäúåõãú ÍóíúËõ (äóåúÈñ Ãóæú ÅöäúÝóÇÞñ ÚóäóÇ) Ãóíú: Úóäøó ÈöãóÚúäóì
ÚóÑóÖó ÝóÃóÈúÏóáó ãöäú Çáäøõæäö ÃóáöÝðÇ¡ æóÇáúãóÚúäóì Ãóäøó áößõáøò
ãöäúåõãú ÅÐóÇ ÚóÑóÖó ÎóæúÝõ äóåúÈò Ãóæú äóÍúæöåö ßóÍóÑöíÞò Ãóäú
íóÔúÊóÑöíó ÚóÞóÇÑðÇ äóÓöíÆóÉð¡ æóíóÑúåóäó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
íóÊóæóÞøóÝõæÇ Ýöí ÞóÈõæáöåö ãóÚó ÊóÚóáøõÞö ÛóÑóÖöåö ÈöÚóÏóãö ÇáúÃóÎúÐö
ãöäúåõãú ãóÌøóÇäðÇ Óã
(Þóæúáõåõ ãóäú áóãú íóÎúáõÝú æóÝóÇÁð) æóÞöíáó: Úóáóì ãóäú ÚóÕóì
ÈöÇáöÇÓúÊöÏóÇäóÉö (Þóæúáõåõ æóÅöäøóãóÇ ÃóÎóÐó ÇáÔøóÚöíÑó áöÃóåúáöåö)
Ãóíú áöãóÇ íóÍúÊóÇÌõæäó Åáóíúåö ÒóÇÆöÏðÇ Úóáóì ãóÇ íóáúÒóãõåõ áóåõãú
ÔóÑúÚðÇ ÝóÇäúÏóÝóÚó ãóÇ ÞóÏú íõÞóÇáõ: Åäøóåõ ÃóÎóÐó áöäóÝóÞóÊöåöãú
ÇáúæóÇÌöÈóÉö Úóáóíúåö¡ Ýóíóßõæäõ ÏóíúäðÇ Úóáóíúåö¡ æóÈöåóÐóÇ íóäúÏóÝöÚõ
Þóæúáõ ÇáÔøóÇÑöÍö ÇáúÂÊöí æóáóÇ íóÎúÝóì ãóÇ Ýöíåö æóáóÇ íóÎúÝóì
ÈõÚúÏõåõ. (Þóæúáõåõ æóáóÇ íóÎúÝóì ãóÇ Ýöíåö) áóÚóáøó ãöäúåõ Ãóäøó
äóÝóÞóÉó ÚöíóÇáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóÇÌöÈóÉñ
Úóáóíúåö Úóáóì ÇáúÎõÕõæÕö¡ ÝóÞóÏú ÇõÝúÊõÑöÖó áöæóÇÌöÈò Úóáóíúåö ÝóßóíúÝó
íõÞóÇáõ: Åäøóåõ ÈöÇáúæöáóÇíóÉö ÇáúÚóÇãøóÉö¿ (Þóæúáõåõ æóÅöäú ÃóÝúåóãóÊú
ÚöÈóÇÑóÊõåõ ßóÃóÕúáöåö) ÍóíúËõ ÞóÏøóãóÇ ÇáúÞóíúÏó ÃóÚúäöí ãöäú ãóÇáößö
ÈóíúÚò (Þóæúáõåõ åóÐóÇ) Ãóíú ÇÔúÊöÑóÇØõ ÇáúÞóÈõæáö ÈöÑø. (Þóæúáõåõ
ÝóÇáúãóÔúåõæÑõ ÚöäúÏó ÇáúÃóÕúÍóÇÈö ÅáóÎú) ÇÚúÊóãóÏóåõ ã Ñ
(Þóæúáõåõ æóÇáúãõßóÇÊóÈö ãóÇáó äóÝúÓöåö) ¡ æóáóæú ÈöÛóíúÑö ÅÐúäö
ÓóíøöÏöåö¡ æóÅöáøóÇ ÝóãóÚó ÇáúÅöÐúäö áóÇ ÎõÕõæÕöíøóÉó áöáúãõßóÇÊóÈö
æóáóÇ íóÊøóÌöåõ ÇÔúÊöÑóÇØõ ãóÇ íóÃúÊöí. (Þóæúáõåõ ÅÐú ÇáúÛöÈúØóÉõ
ÙóÇåöÑóÉñ ÅáóÎú) åóáú íóÌöÈõ ÇáúÅöÔúåóÇÏõ Úóáóì ÇáÑøóåúäö æóíóãúÊóäöÚõ
ÈöÏõæäöåö Ýöí åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉö æóãóÇ ÈóÚúÏóåóÇ¡ ßóãóÇ æóÌóÈó
ÇáúÅöÔúåóÇÏõ Úóáóì ÇáúÈóíúÚö äóÓöíÆóÉð Ýöí ãóÓóÇÆöáö ÇáöÇÑúÊöåóÇäö
ÇáúÂÊöíóÉö¿ ÇáúãõÊøóÌöåõ ÇáúæõÌõæÈõ ã Ñ. áóßöäøó Þóæúáóåõ ÇáúÂÊöíó Ýöí
ÔóÑúÍö ãöãøóäú Úóáóì ÇáúÅöíÏóÇÚö áóÇ íõÓúÊóÃúãóäõ Ãóæú íóÌúÍóÏõåõ
íóÞúÊóÖöí ÚóÏóãó ÇáúæõÌõæÈö. (Þóæúáõåõ ÝóÇáúãóÐúåóÈõ ßóÐóáößó ÅáóÎú)
ÇÚúÊóãóÏóåõ ã Ñ. (Þóæúáõåõ Ãóæú Ñóåóäó ßõáøñ ãöäúåõãú ÅáóÎú) ÇáøóÐöí Ýöí
ÇáúÅöÑúÔóÇÏö æóÔõÑõæÍöåö ÇÎúÊöÕóÇÕõ Ðóáößó ÈöÇáúæóáöíøö æóÇáúãõßóÇÊóÈö
Ýöí ãóÓúÃóáóÉö ÇáúÅöäúÝóÇÞö æóæóÝóÇÁö ÇáÏøóíúäö æóÅöÕúáóÇÍö ÇáÖøöíóÇÚö¡
æóßóÐóÇ Ýöí ÔóÑúÍö ÇáúÚöÑóÇÞöíøö - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - ÈöÑø æóÚöÈóÇÑóÉõ
ÇáúÅöÑúÔóÇÏö ÕöÍøóÉõ Ñóåúäò ÈöÅöíÌóÇÈò æóÞóÈõæáò¡ Ãóæú ÇÓúÊöíÌóÇÈò ãöäú
Ãóåúáö ÈóíúÚò áóÇ æóáöíøò æóãõßóÇÊóÈò æóãóÃúÐõæäò¡ ÅáøóÇ ãöäú Ãóãöíäò
Âãöäò Åäú ÇÔúÊóÑóì ãõÓóÇæöíó Ëóãóäò æóÑóåúäò Ãóæú ÈöÔóÑúØöåö Ýöí
ÇÔúÊöÑóÇÁö ÚóÞóÇÑò áöäóåúÈò¡ æóãöäú ÛóíúÑö ÇáúãóÃúÐõæäö áöäóÝóÞóÉò
æóÅöÕúáóÇÍö ÖóíúÚóÉò æóÅöíÝóÇÁö ÍóÞøò Åäú ÇõÑúÊõÞöÈó Ãóæú ÛóáóÇÁò Ãóæú
ÛóáøóÉò Ãóæú Íõáõæáö Ïóíúäò ÇåÜ
æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúÚöÑóÇÞöíøö ÇáËøóÇáöËóÉõ Ãóäú íóÍúÊóÇÌó Åáóì ÇáöÇÞúÊöÑóÇÖö
áöãóäúÝóÚóÉò Ãóæú áöæóÝóÇÁö ãóÇ íóáúÒóãõåõ ãöäú Ïóíúäò Ãóæú áöÅöÕúáóÇÍö
ÖöíóÇÚöåö¡ ÇÑúÊöÞóÇÈðÇ áöÇÑúÊöÝóÇÚö ÛóáøóÇÊöåö Ãóæú áöÍõáõæáö Ïóíúäöåö
Ãóæú áöäóÝóÇÞö ÃóÚúíóÇäö ãóÇáöåö ÝóíóÞúÊóÑöÖõ¡ æóÞóæúáõåõ ÚóäøóÇ Ãóíú
ÚóÑóÖó æóÃóÍúæóÌó¡ æóåóÐöåö ÇáÕøõæÑóÉõ ÇáËøóÇáöËóÉõ áóÇ ÊõÊóÕóæøóÑõ Ýöí
ÇáúÚóÈúÏö ÇáúãóÃúÐõæäö ÇåÜ. (Þóæúáõåõ Ãóæú äóåúÈñ) ÚóØóÝó åóÐöåö
ÇáúÌõãúáóÉó Úóáóì ÌõãúáóÉö íõÓóÇæöí (Þóæúáõåõ ÚóÞóÇÑðÇ äóÓöíÆóÉð)
ÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøó ÇáÊøóÞúíöíÏó ÈöÇáäøóÓöíÆóÉö áóíúÓó áöáöÇÔúÊöÑóÇØö¡
Èóáúº áöÃóäøóåõ ÇáúÃóäúÓóÈõ ÈöÊóÕúæöíÑö ÇáúãóÓúÃóáóÉö¡ ÈöÃóäøóåõ ÈóÇÚó
æóÕóÈóÑó æóØóáóÈó ÑóåúäðÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
ÈóÚúÏó ÇÝúÊößóÇßö ÇáÑøóåúäö Þ á. (Þóæúáõåõ Úóáóì ãóäú áóãú íõÎóáøöÝú
æóÝóÇÁð) Ãóíú æóÞóÕøóÑó ÈöÃóäú ÃóíúÓóÑó æóáóãú íõæÝö¡ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ
íõÍúÈóÓõ ÑõæÍõåõ ÇåÜ. ã Ñ.
(Þóæúáõåõ æóáóÇ íóÎúÝóì ãóÇ Ýöíåö) ÝóÅöäøóåõ íóÞúÊóÖöí ÚóÏóãó æõÌõæÈö
äóÝóÞóÉö ÃóÒúæóÇÌöåö Úóáóíúåö¡ æóáóíúÓó ßóÐóáößó ÇåÜ. ãóÑúÕóÝöíøñ.
æóÞóÏú ÏóÝóÚóåõ ÇáúãõÍóÔøöí ÈöÃóäøóåõ ÃóÎóÐóåõ áöãóÇ íóÍúÊóÇÌõæäó
Åáóíúåö ÒóÇÆöÏðÇ Úóáóì ãóÇ íóÌöÈõ Úóáóíúåö. (Þóæúáõåõ ÇáöÇßúÊöÝóÇÁõ
ÈöãóÇ ÌóÑóì) áöÊóÖóãøõäö ÇáÔøóÑúØö ÇáöÇÓúÊöíÌóÇÈó ÇåÜ. Þ á
(Þóæúáõåõ Ãóæú ÞóÇÖöíðÇ ÅáóÎú) ¡ ßóÐóÇ Ýöí ÔóÑúÍö ã Ñ. áóßöäú ÇÚúÊóãóÏó
Òí ÌóæóÇÒó ÇáÑøóåúäö æóÇáöÇÑúÊöåóÇäö áöáúÍóÇßöãö ÈöáóÇ ÖóÑõæÑóÉò æóáóÇ
ÛöÈúØóÉò¡ ßóãóÇ Ýöí ÇáúÞóÑúÖö. (Þóæúáõåõ Ãóæú ÅäúÝóÇÞñ ÚóäóÇ Åáóì
Þóæúáöåö Ãóæú ÅäúÝóÇÞö Úóíúäöåö)
(3/73)
ÈöËóãóäöåö ÔóíúÆðÇ ÚöäúÏó ãóäú áóÇ
íóãúÊóÏøõ ÇáäøóåúÈõ Ãóæú äóÍúæõåõ Åáóíúåö¡ Åäú ÊóÚóÐøóÑó ÃóÏóÇÁõ
ÇáËøóãóäö Ýöí ÇáúÍóÇáö æóáóãú íóÈöÚú ÇáúÚóÞóÇÑó ÕóÇÍöÈõåõ ÅáøóÇ
ÈöÇáÑøóåúäöº áöÃóäøó ÇáúÅöíÏóÇÚó ÍöíäóÆöÐò ãöãøóäú áóÇ íóãúÊóÏøõ Ðóáößó
Åáóíúåö ÌóÇÆöÒñ¡ ÝóåóÐóÇ Ãóæúáóì.
æóÃóäøó áößõáøò ãöäúåõãú ÅÐóÇ ÚóÑóÖó ÇÍúÊöíóÇÌñ Åáóì ÇÞúÊöÑóÇÖò Ãóäú
íóÞúÊóÑöÖó æóíóÑúåóäó ÈöãóÇ ÃóÞúÑóÖóåõ áöáúÅöäúÝóÇÞö Ýöí ãóÃúßóáò Ãóæú
ãóáúÈóÓò Ãóæú äóÍúæöåöãóÇ¡ (Ãóæú áöæóÝóÇ áóÇÒóãöåö) ãöäú Ïóíúäò (Ãóæú
ãõÕúáöÍðÇ ÖöíóÇÚóåõ) ÈößóÓúÑö ÇáÖøóÇÏö Ãóíú: Ãóæú áöÅöÕúáóÇÍö ÖöíóÇÚöåö
(ãõÑúÊóÞöÈðÇ Ãóäú ÊóÑúÈóÍóÇ ÛóáøóÇÊõåõ) Ãóíú: íóÑúåóäõ ßõáøñ ãöäúåõãú
ÈöãóÇ ÇÞúÊóÑóÖóåõ áöÔóíúÁò ãöäú Ðóáößó ÇÑúÊöÞóÇÈðÇ áöÑöÈúÍö ÛóáøóÇÊö
ÇáúãõÞúÊóÑóÖö áóåõ¡ (Ãóæú áöÍõáõæáö Ïóíúäöåö) ÇáúãõÄóÌøóáö (Úóáóì
ÓöæóÇåõ Ãóæú äóÝóÇÞö) ÈöÝóÊúÍö Çáäøõæäö Ãóíú: Ãóæú áöÑóæóÇÌö (Úóíúäöåö)
Ãóíú: ãóÇáöåö ÇáúßóÇÓöÏö¡ ÝóÅöäú áóãú íóÎóÝú ÇáäøóåúÈó Ãóæú äóÍúæóåõ
Ãóæú ÎóÇÝóåõ æóÝõÞöÏó ÔóÑúØñ ãöãøóÇ ãóÑøó Ýöíåö Ãóæú áóãú íóÍúÊóÌú
áöáúÅöäúÝóÇÞö Ãóæú áöæóÝóÇÁö ÇáÏøóíúäö Ãóæú áöÅöÕúáóÇÍö ÇáÖøöíóÇÚö¡ Ãóæú
ÇÍúÊóÇÌó áöÔóíúÁò ãöäúåóÇ æóáóãú íóÑúÊóÞöÈú ÔóíúÆðÇ ãöãøóÇ ÐõßöÑó áóãú
íóÑúåóäú¡ æóíóÈöíÚõ Ýöí ÇáúÃóÎöíÑóÉö ãóÇ íõÑöíÏõ Ñóåúäóåõ áöíóÓúÊóÛúäöíó
Úóäú ÇáöÇÞúÊöÑóÇÖö (ÞõáúÊ) ßóãóÇ Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö æóÃóÕúáöåóÇ: (æóáóãú
íóÌõÒú áóåõãú Ãóäú íóÑúåóäõæÇ ãöãøóäú Úóáóì ÇáúÅöíÏóÇÚö áóÇ
íõÓúÊóÃúãóäõ) ¡ ÝóáóÇ íóÑúåóäõæÇ ÅáøóÇ ãöäú Ãóãöíäò íóÌõæÒõ ÇáúÅöíÏóÇÚõ
ãöäúåõº áöÃóäøó ÛóíúÑóåõ áóÇ íõÄúãóäõ Ãóäú íõÊúáöÝó ÇáúãóÑúåõæäó Ãóæú
íóÌúÍóÏóåõ¡ (æóÇÑúÊóåóäõæÇ) æõÌõæÈðÇ (Åäú ÃóÞúÑóÖõæÇ) ÇáúãóÇáó
(áöáúÎóæúÝö) Úóáóíúåö ãöäú äóåúÈò Ãóæú äóÍúæöåö¡ ÅáøóÇ ÇáúÞóÇÖöí Ýóáóåõ
ÅÞúÑóÇÖõåõ ÈöÏõæäö Ðóáößó Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö áößóËúÑóÉö ÃóÔúÛóÇáöåö¡
ÐóßóÑóåõ Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö æóÃóÕúáöåóÇ æóÑóÌøóÍó ÇáÓøõÈúßöíøõ ãõÞóÇÈöáóåõ¡
(Ãóæú ÈóÇÚõæÇ äóÓöíÆóÉð áöäóåúÈò ÇÊøóÞóæúÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
Þóæúáõåõ ÇÑúÊöÞóÇÈðÇ áöÑöÈúÍö) Ýöíåö ÅÔóÇÑóÉñ Åáóì Ãóäøó Þóæúáóåõ: Ãóæú
áöÍõáõæáö ÚóØúÝñ Úóáóì Ãóäú íóÑúÈóÍóǺ áöÃóäøóåõ ÈöÊóÞúÏöíÑö ÍóÑúÝö
ÇáúÌóÑøö. (Þóæúáõåõ æóÇÑúÊóåóäõæÇ æõÌõæÈðÇ Åäú ÃóÞúÑóÖõæÇ ÇáúãóÇáó
áöáúÎóæúÝö ÅáóÎú) ÇáøóÐöí Ýöí ÇáúÅöÑúÔóÇÏö æóÔóÑúÍöåö ÇáúÌóÒúãõ ÈöÃóäøó
ÇáöÇÑúÊöåóÇäó ÚöäúÏó ÇáúÞóÑúÖö æóÇáúÈóíúÚö áöáäøóåúÈö ÌóÇÆöÒñ¡ æóÚöäúÏó
ÇáúÛöÈúØóÉö æóÇÌöÈñ¡ ßóÐóÇ ÈöÎóØøö ÔóíúÎöäóÇ ÇáÔøöåóÇÈö æóÚöÈóÇÑóÉõ
ÇáúÅöÑúÔóÇÏö: æóÇÑúÊóåóäó æóáöíøõ ØöÝúáò ÈöãóÇ æóÑöËó æóßõáøñ ÈöÏóíúäò
ÊóÚóÐøóÑó æóÈöãóÇ ÃóÞúÑóÖó Ãóæú ÈóÇÚó ãõÄóÌøóáðÇ áöäóåúÈò æóæóÌóÈó Ãóíú
ÇáöÇÑúÊöåóÇäõ áöÈóíúÚö ÛöÈúØóÉò ÇåÜ. Þöíáó: æóÇÑúÊöåóÇäõ Çáúæóáöíøö
ÝöíãóÇ ÐõßöÑó ÌóÇÆöÒñ Åäú ßóÇäó ÞóÇÖöíðÇ¡ æóÅöáøóÇ ÝóæóÇÌöÈñ ßóãóÇ
ÊõÝúåöãõåõ ÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúÍóÇæöí¡ Ýóåöíó ÃóÍúÓóäõ¡ æóÅöäú ÒóÚóãó
ÇáúãõÕóäøöÝõ Ãóäøóåõ ÌóÇÆöÒñ Ãóíú Ýöí ÛóíúÑö ÇáúÛöÈúØóÉö¡ æóÌóÑóì
Úóáóíúåö åõäóÇ Ýöí ÔóÑúÍöåö æóÑóæúÖöåö¡ æóÃóÞóÑøóåõ ÇáÔøóÇÑöÍóÇäö
æóÚóáóì ÇáúÃóæøóáö íõÍúãóáõ Þóæúáõ ÇáÔøóíúÎóíúäö Ýöí ÇáúÍóÌúÑö íóÃúÎõÐõ
ÑóåúäðÇ Åäú ÑóÂåõ¡ æóÚóáóì ÇáËøóÇäöí íõÍúãóáõ ÞóæúáõåõãóÇ åõäóÇ
æóíóÑúÊóåöäõ ÇåÜ. æóÚóáóì åóÐóÇ íóÙúåóÑõ ÇÊøöÌóÇåõ ãóÇ ÞóÇáóåõ
ÇáÔøóÇÑöÍõ ãöäú ÊóÚúãöíãö ÇáúæõÌõæÈö æóÞóÏú íõÓúÊóÔúßóáõ æõÌõæÈõ
ÇáöÇÑúÊöåóÇäö Ýöí åóÐöåö ÇáúãóÓóÇÆöáö¡ ÈöÃóäøó ÇáúãóÏúíõæäó áóÇ
íóáúÒóãõåõ Ãóäú íóÑúåóäó¡ æóÞóÏú áóÇ íóáúÊóÒöãõ Ðóáößó¡ ÝóáóíúÓó
ÇáöÇÑúÊöåóÇäõ ãóÞúÏõæÑðÇ. ÝóßóíúÝó íóÌöÈõ¿ æóíõÌóÇÈõ: ÈöÃóäøóåõ áóÇ
ÅÔúßóÇáóº áöÃóäøó ÇáúãóÏúíõæäó æóÅöäú áóãú íóáúÒóãúåõ ÇáöÇÑúÊöåóÇäõ¡
ÅáøóÇ Ãóäøóåõ ÞóÏú íóÑúÛóÈõ Ýöíåö æóÍöíäóÆöÐò ÊóÌöÈõ ãõæóÇÝóÞóÊõåõ
Úóáóíúåö. æóåõæó ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÇáúæõÌõæÈö åõäóÇ Ãóæú Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó
ÈöæõÌõæÈö ÇáöÇÑúÊöåóÇäö æõÌõæÈõ ÇÔúÊöÑóÇØöåö æóÃóÎúÐöåö. ÝóáúíõÊóÃóãøóáú
ÝóáóÚóáøó åóÐóÇ ÇáËøóÇäöíó ÃóæúÌóåõ
(Þóæúáõåõ Ãóæú ÈóÇÚõæÇ äóÓöíÆóÉð ÅáóÎú) äóÚóãú Åäú ÈóÇÚóåõ ÇáúÃóÈõ Ãóæú
ÇáúÌóÏøõ áöäóÝúÓöåö áóãú íõÔúÊóÑóØú ÇáöÇÑúÊöåóÇäõ¡ æóÔóÑúØõ ÌóæóÇÒö
ÈóíúÚöåö äóÓöíÆóÉð ÛóíúÑõ ãóÇ ÐõßöÑó ãöäú ÇáúÛöÈúØóÉö æóÇáöÇÑúÊöåóÇäõ
Ãóäú íóßõæäó ÇáúãõÔúÊóÑöí ÃóãöíäðÇ ÛóäöíøðÇ¡ æóÇáÑøóåúäõ æóÇÝöíðÇ
ÈöÇáËøóãóäö¡ æóÇáúÃóÌóáõ ÞóÕöíÑðÇ ÚõÑúÝðÇ¡ ÝóáóÇ íóÊóÞóíøóÏõ ÈöÓóäóÉò¡
æóÃóäú íõÔúåöÏó¡ ÝóÅöäú ÝõÞöÏó ÔóÑúØñ ãöãøóÇ ÐõßöÑó áóãú íóÕöÍøó
ÇáúÈóíúÚõ æóÖóãöäó ÇáúÈóÇÆöÚõ ÇáúãóÈöíÚó ÈöÇáúÅöÞúÈóÇÖö æóÇáúãõÔúÊóÑöí
ÈöÇáúÞóÈúÖö. äóÚóãú Ýöí ÇáúÈõØúáóÇäö ÈöÊóÑúßö ÇáúÅöÔúåóÇÏö æóÌúåóÇäö.
ÞóÇáó Ýöí ÇáúßöÝóÇíóÉö: ÙóÇåöÑõ ÇáúãóÐúåóÈö ÇáúãóäúÚõ æóÈöåö ÞóÇáó
ÇáúÌõãúåõæÑõ æóÃóÞóÑøóåõ ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ æóÛóíúÑõåõ¡ æóÚóáóíúåö ÌóÑúíõ
ÇáúÅöãóÇãö ÝóÞóÇáó Ýöí ÊóÑúßö ÇáúÅöÔúåóÇÏö æóÇáÑøóåúäö: áóÇ íõÈúØöáõ
ÇáúÈóíúÚó Åäú ßóÇäó ÇáúãõÔúÊóÑöí ãóáöíøðÇ áóßöäøó ÇáøóÐöí ÕóÍøóÍóåõ
ÇáÓøõÈúßöíøõ æóÌóÑóì Úóáóíúåö Ýöí ÇáúÃóäúæóÇÑö ÇáúÈõØúáóÇäõ. ÞóÇáó Ýöí
ÇáúÅöÓúÚóÇÏö: æóåõæó ÙóÇåöÑõ ßóáóÇãö ÇáÔøóíúÎóíúäö Ýöí ÇáúÍóÌúÑö¡ æóåõæó
ÇáúãõÊøóÌöåõ ÇåÜ. æóåõæó ãõÊøóÌöåñ ßóãóÇ ÞóÇáó áóßöäú ãöäú ÍóíúËõ
ÇáúãõÏúÑóßö¡ æóáóÇ íõÍúÊóÇÌõ áöÊóÞúíöíÏö ÇáúÅöãóÇãö ÈöãóáóÇÁóÉö
ÇáúãõÔúÊóÑöíº áöÃóäøóåóÇ ÔóÑúØñ Ýöíåö ßóãóÇ ÊóÞóÑøóÑó ÍóÌóÑñ
ÇáúãõÊøóÌöåõ æõÌõæÈõ ÇáúÅöÔúåóÇÏö æóÇáúÈõØúáóÇäõ ÈöÊóÑúßöåö¡ æóÃóäøóåõ
áóÇ ÝóÑúÞó Ýöí Ðóáößó Èóíúäó Çáúæóáöíøö ÇáúÚóÇãøö æóÇáúÎóÇÕøö.
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
ÞóÇáó ÇáäøóÇÔöÑöíøõ äõÈøöåó Ýöí ÇáÊøóÚúáöíÞóÉö Úóáóì Ãóäøó åóÐóÇ áóÇ
íóÊóÃóÊøóì Ýöí ÇáúÚóÈúÏö ÇáúãóÃúÐõæäö¡ æóåõæó ßóÐóáößó Ýóáóæú ÃóáúÍóÞó
ÇáúãõÕóäøöÝõ åóÐöåö ÇáúãóÓóÇÆöáó Åáóì Þóæúáöåö: ãõÄóÌøóáðÇ ÈöÑóåúäö
Çáúæóáöíøö Ëõãøó ÞóÇáó: æóÇáúãõßóÇÊóÈõ ßóÇáúæóáöíøö Ëõãøó ÝóÕøóáó Ýöí
ÇáúãóÃúÐõæäö ßóÇäó Ãóæúáóì ÇåÜ. æóÅöäøóãóÇ áóãú ÊóÊóÃóÊøó Ýöí
ÇáúãóÃúÐõæäöº áöÃóäøóåóÇ áóíúÓóÊú ÊöÌóÇÑóÉð¡ ÝóáóÇ íóÊóäóÇæóáõåóÇ
ÇáúÅöÐúäõ ÈöÎöáóÇÝö ÔöÑóÇÁö ãóÇ íõÓóÇæöí ÇáËøóãóäó æóÇáÑøóåúäó¡
æóÔöÑóÇÁö ÇáúÚóÞóÇÑö Òóãóäó ÇáäøóåúÈö ÝóÊóÃóãøóáú. (Þóæúáõåõ ÅáøóÇ ãöäú
Ãóãöíäò ÅáóÎú) ÝóáóÇ ÈõÏøó Ãóäú íóßõæäó ÃóãöíäðÇ æóÂãöäðÇ¡ æóáóÇ ÈõÏøó
ãöäú ÇáúÅöÔúåóÇÏö æóßóæúäö ÇáúÃóÌóáö ÞóÕöíÑðÇ¡ ÝóÔõÑõæØõ ÇáÑøóåúäö
ÒöíóÇÏóÉð Úóáóì ãóÇ ãóÑøó Ýöí ÇáÔøóÑúÍö ÃóÑúÈóÚóÉñ. (Þóæúáõåõ ãöäú
Ãóãöíäò íóÌõæÒõ ÇáúÅöíÏóÇÚõ ÚöäúÏóåõ) ÈöÃóäú íóßõæäó ÚóÏúáó ÑöæóÇíóÉò
ÂãöäðÇ Ãóíú: áóÇ íóãúÊóÏøõ Åáóíúåö ÇáúÎóæúÝõ Ýöí Òóãóäö ÇáúÎóæúÝö ÇåÜ. ã
Ñ Ú Ô.
(Þóæúáõåõ æóÇÑúÊóåóäõæÇ) Ãóíú ÈöÔóÑúØö Ãóäú íóßõæäó ÇáÑøóåúäõ æóÇÝöíðÇ
æóÇáúÅöÔúåóÇÏõ æóßóæúäõ ÇáúÃóÌóáö ÞóÕöíÑðÇ¡ ÝóÔõÑõæØõ ÇáöÇÑúÊöåóÇäö
ËóáóÇËóÉñ ÇåÜ. ÈÌ. (Þóæúáõåõ Ýóáóåõ ÅÞúÑóÇÖõåõ ÈöÏõæäö Ðóáößó) ÃóãøóÇ
Èöåö ÝóæóÇÌöÈñ Úóáóíúåö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö ÚöäúÏó ã Ñ. (Þóæúáõåõ ÈöÏõæäö
Ðóáößó) áóßöäú áóÇ ÈõÏøó Ýöí ÅÞúÑóÇÖöåö ãóÇáöåö ãöäú ÇáúãóÕúáóÍóÉö ÇåÜ.
(3/74)
Ãóæú ÛöÈúØóÉð) Ãóíú: Ãóæú ÈóÇÚõæåõ
äóÓöíÆóÉð áöÎóæúÝö äóåúÈò Ãóæú äóÍúæöåö Ãóæú áöÛöÈúØóÉò. (Ãóæú Ïóíúäõåõ
ÊóÚóÐøóÑóÇ) ÚóØúÝñ Úóáóì ÃóÞúÑóÖõæÇ Ãóíú: ÇÑúÊóåóäõæÇ Åäú ÃóÞúÑóÖõæÇ
ãóÇáó ÇáúãõÑúÊóåöäö áóåõ Ãóæú ÊóÚóÐøóÑó Ïóíúäõåõ¡ ÈöÃóäú ßóÇäó ãóÇáõåõ
ÏóíúäðÇ æóÊóÚóÐøóÑó ÇÓúÊöíÝóÇÄõåõ Ýöí ÇáúÍóÇáö (ßóÇáúÃóÑúÔö) ¡
ÝóÅöäøóåõãú íóÑúÊóåöäõæäó Èöåö Åáóì Ãóäú íóÊóíóÓøóÑó ÇÓúÊöíÝóÇÄõåõ¡
æóåóÐóÇ ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö¡ (Ãóæú æõÑøöËó) ãóÍúÌõæÑõ Çáúæóáöíøö (ÏóíúäðÇ
ÃõÎøöÑóÇ) Ãóíú: ÃõÌøöáó ÝóíóÑúÊóåöäõ Çáúæóáöíøõ Èöåö Åáóì Íõáõæáöåö.
ÞóÇáó ÇáÔøóíúÎóÇäö ÞóÇáó ÇáÕøóíúÏóáóÇäöíøõ æóÇáúÃóæúáóì Ãóäú áóÇ
íóÑúÊóåöäó ÅÐóÇ ÎöíÝó ÊóáóÝõ ÇáúãóÑúåõæäöº áöÃóäøóåõ ÞóÏú íóÊúáóÝõ
æóíóÑúÝóÚõåõ Åáóì ÍóÇßöãò íóÑóì ÓõÞõæØó ÇáÏøóíúäö ÈöÊóáóÝöåö¡ æóãóÇ
ÐõßöÑó Ýöí ÇáúÚóÈúÏö ãóÍóáøõåõ ÅÐóÇ ÏóÝóÚó Åáóíúåö ÓóíøöÏõåõ ãóÇáðÇ
áöíóÊøóÌöÑó Ýöíåö¡ ÝóÅöäú áóãú íóÏúÝóÚú Åáóíúåö ãóÇáðÇ¡ Èóáú ÞóÇáó áóåõ:
ÇÊøóÌöÑú ÈöÌóÇåöß Ýóáóåõ ÇáúÈóíúÚõ æóÇáÔøöÑóÇÁõ Ýöí ÇáÐøöãøóÉö ÍóÇáøðÇ
æóãõÄóÌøóáðÇ æóÇáÑøóåúäõ æóÇáöÇÑúÊöåóÇäõ ãõØúáóÞðÇ¡ ÅÐú áóÇ ÖóÑóÑó Ýöíåö
Úóáóì ÇáÓøóíøöÏö¡ ÝóÅöäú ÝóÖóáó ÈöíóÏöåö ãóÇáñ ßóÇäó ßóãóÇ áóæú ÏóÝóÚó
Åáóíúåö ãóÇáðÇ
. Ëõãøó äóÈøóåó Úóáóì Ãóäøóåõ íõÚúÊóÈóÑõ ßóæúäõ ÇáúãóÑúåõæäö ÚóíúäðÇ¡
æóÃóäøóåõ íóÕöÍøõ Ñóåúäõ ÇáúãóÔóÇÚö ÈöÞóæúáöåö: (æóÑóåúäõ ÈóÚúÖö
ÇáúÚóíúäö) ãóÔóÇÚðÇ (ãöËúáõ) Ñóåúäö (Çáúßõáøö) Ãóíú: ßõáøöåóÇ ßóÈóíúÚöåö
æóÞóÈúÖöåö ÈöÞóÈúÖö ÇáúÌóãöíÚö¡ Ýóáóæú Ñóåóäó äóÕöíÈóåõ ãöäú ÈóíúÊò ãöäú
ÏóÇÑò ÕóÍøó¡ æóáóæú ÈöÛóíúÑö ÅÐúäö ÔóÑöíßöåö ßóÈóíúÚöåö¡ Ýóáóæú ÞõÓöãóÊú
ÇáÏøóÇÑõ ÝóæóÞóÚó ÇáúÈóíúÊõ Ýöí äóÕöíÈö ÔóÑöíßöåö¡ ÝóáóíúÓó ßóÊóáóÝö
ÇáúãóÑúåõæäö ÈöÂÝóÉò ÓóãóÇæöíøóÉò¡ Èóáú íóÛúÑóãõ ÇáÑøóÇåöäõ ÞöíãóÉó ãóÇ
Ñóåóäóåõ æóÊóßõæäõ ÑóåúäðǺ áöÃóäøóåõ ÍóÕóáó áóåõ ÈóÏóáõåõ.
æóÎóÑóÌó ÈöÇáúÚóíúäö ÇáÏøóíúäõ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ Ñóåúäõåõ¡ æóáóæú ãöãøóäú
Úóáóíúåöº áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ãóÞúÏõæÑò Úóáóì ÊóÓúáöíãöåö æóÇáúãóäúÝóÚóÉõ
ßóÓõßúäóì ÏóÇÑò ÓóäóÉð¡ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÑóåúäõåóǺ áöÃóäøóåóÇ ÊóÊúáóÝõ
ßõáøõåóÇ Ãóæú ÈóÚúÖõåóÇ¡ ÝóáóÇ íóÍúÕõáõ ÈöåóÇ ÊóæóËøõÞñ æóÇáúßóáóÇãõ Ýöí
ÅäúÔóÇÁö ÇáÑøóåúäö¡ ÝóáóÇ íõäóÇÝöí ßóæúäó ÇáúãóÑúåõæäö ÏóíúäðÇ ÈöáóÇ
ÅäúÔóÇÁò ßóãóÇ áóæú Ìóäóì Úóáóíúåö¡ ÝóÅöäøó ÈóÏóáóåõ Ýöí ÐöãøóÉö
ÇáúÌóÇäöí ãóÍúßõæãñ Úóáóíúåö¡ ÈöÃóäøóåõ Ñóåúäñ Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö
áöÇãúÊöäóÇÚö ÇáúÅöÈúÑóÇÁö ãöäúåõ¡ æóÅöäøóãóÇ íóÕöÍøõ Ñóåúäõ ÇáúÚóíúäö
Ãóæú ÈóÚúÖöåóÇ (Åäú ÞõÈöáóÊú ÈóíúÚðÇ áóÏóì ÇáúãóÍóáøö) Ãóíú: ÚöäúÏó
Íõáõæáö ÇáÏøóíúäö áöíõÓúÊóæúÝóì ãöäú ËóãóäöåóÇ ÝóÇÓúÊöíÝóÇÄõåõ ãóÞúÕõæÏõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
Þóæúáõåõ Ãóæú ÛöÈúØóÉò) ÚóØúÝñ Úóáóì äóåúÈò (Þóæúáõåõ ÝóíóÑúÊóåöäõ
Çáúæóáöíøõ) Ãóíú æõÌõæÈðÇ ÍóÌóÑñ (Þóæúáõåõ áöÃóäøóåõ ÞóÏú íóÊúáóÝõ)
æóÞóÖöíøóÊõåõ Ãóäøó Ðóáößó íóÌúÑöí Ýöí ÓóÇÆöÑö ÕõæóÑö ÇáöÇÑúÊöåóÇäö
æóÍöíäóÆöÐò ÝóíõÞóíøóÏõ æõÌõæÈõåõ ÍóíúËõ Þöíáó Èöåö ÈöãóÇ ÅÐóÇ áóãú
íóÎóÝú ÊóáóÝóåõ¡ æóÅöáøóÇ ÊóÎóíøóÑó¡ æóÇáúÃóæúáóì Ãóäú áóÇ íóÑúÊóåöäó
ÍóÌóÑñ. (Þóæúáõåõ ÝóÅöäú áóãú íóÏúÝóÚú Åáóíúåö ãóÇáðÇ) ÞóÇáó
ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ äóÞúáðÇ Úóäú äóÕøö ÇáúÈõæóíúØöíøö æóÔóÑúØõ Ðóáößó Ãóäú
íóÍõÏøó áóåõ ÍóÏøðÇ ßóÃóäú íóÞõæáó áóåõ: ÇÔúÊóÑö ãöäú ÏöíäóÇÑò Åáóì
ãöÇÆóÉò ÔóÑúÍõ ÇáÑøóæúÖö.
(Þóæúáõåõ æóÞóÈóÖóåõ ÈöÞóÈúÖö ÇáúÌóãöíÚö) ÞóÇáó Ýöí ÇáÑøóæúÖö: æóÊóÌúÑöí
ÇáúãõåóÇíóÃóÉõ Èóíúäó ÇáúãõÑúÊóåöäö æóÇáÔøóÑöíßö ßóÇáÔøóÑöíßóíúäö¡ æóáóÇ
íõÔúÊóÑóØõ ÅÐúäõ ÇáÔøóÑöíßö Ãóíú Ýöí ÇáúÞóÈúÖö¡ ÅáøóÇ ÝöíãóÇ íõäúÞóáõ¡
ÝóÅöäú ÇãúÊóäóÚó æóÊóäóÇÒóÚóÇ æóÖóÚóåõ ÇáúÍóÇßöãõ ÚöäúÏó ÚóÏúáò
æóíõÄóÌøöÑõåõ ÇåÜ. æóÞóæúáõåõ ÝóÅöäú ÇãúÊóäóÚó ÅáóÎú íóÊóÚóáøóÞõ
ÈöÞóæúáöåö ÅáøóÇ ÝöíãóÇ íõäúÞóáõ Ïõæäó ãóÇ ÞóÈúáóåõ¡ ßóãóÇ ÊõÕóÑøöÍõ
Èöåö ÚöÈóÇÑóÉõ ÇáÑøóæúÖóÉö ÝóáúíõÊóÃóãøóáú. (Þóæúáõåõ Ýóáóæú ÞõÓöãóÊú
ÇáÏøóÇÑõ) áöÚöáøóÉò ÈóÚúÏó ÞóÈúÖö ÇáúãõÑúÊóåöäö (Þóæúáõåõ áöÃóäøóåóÇ
ÊóÊúáóÝõ ÅáóÎú) åóÐóÇ áóÇ íóÊóÃóÊøóì Ýöí ãóäúÝóÚóÉò ãõÓúÊóÍóÞøóÉò Ýöí
ÇáÐøöãøóÉö (Þóæúáõåõ ÝóáóÇ íõäóÇÝöí ßóæúäó ÇáúãóÑúåõæäö ÅáóÎú) Ãóíú
æóáóÇ íõäóÇÝöí ÃóíúÖðÇ ßóæúäó ÇáúãóäúÝóÚóÉö ÑóåúäðÇ ÈöáóÇ ÅäúÔóÇÁò¡
ßóãóÇ áóæú ãóÇÊó ãóÏúíõæäñ ãõÓúÊóÍöÞøðÇ ÇáúãóäúÝóÚóÉó Ýóåöíó ãóÑúåõæäóÉñ
ÈöÏóíúäöåö ÈöÑø
(Þóæúáõåõ Åäú ÞõÈöáóÊú ÈóíúÚðÇ áóÏóì ÇáúãóÍóáøö) íõÄúÎóÐõ ãöäúåõ ÕöÍøóÉõ
Ñóåúäö ÇáúãõÄóÌøóÑö æóÇáúãõæÕóì ÈöãóäúÝóÚóÊöåö ãõÏøóÉð¡ Èóáú ÞóÏú
íõÄúÎóÐõ ãöäúåõ ÕöÍøóÉõ Ñóåúäö ÇáúãõæÕóì ÈöãóäúÝóÚóÊöåö ÃóÈóÏðÇ ÃóíúÖðÇ
áöÕöÍøóÉö ÈóíúÚöåö áöáúãõæÕóì áóåõ ÈöãóäúÝóÚóÊöåö¡ æóßóÐóÇ áöÛóíúÑöåö
ÅÐóÇ ÈóÇÚóåõ ÇáúæóÇÑöËõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
ÊóÞúÑöíÑñ.
(Þóæúáõåõ ÓõÞõæØó ÇáÏøóíúäö) Ãóíú ÍóíúËõ ÓóÇæóì ÞöíãóÉó ÇáúãóÑúåõæäö¡
æóíõØóÇáóÈõ ÇáÑøóÇåöäõ ÈöãóÇ ÒóÇÏó Åäú äóÞóÕó¡ ßóÐóÇ ÞóÇáóåõ
ÇáúÍóäóÝöíøóÉõ ÇåÜ. ãóÑúÕóÝöíøñ
(Þóæúáõåõ ÚóíúäðÇ) Ãóíú: æóáóæú ãóæúÕõæÝóÉð Ýöí ÇáÐøöãøóÉö ÎöáóÇÝðÇ
áöáúÅöãóÇãö ÇåÜ. Í á Úóáóì ÇáúãóäúåóÌö¡ æóÞóØóÚó ÕóÇÍöÈõ ÇáöÇÓúÊöÞúÕóÇÁö
ÈöÌóæóÇÒö Ñóåúäö ÇáÏøóíúäö ãöãøóäú åõæó Úóáóíúåö¡ æóÃóÞóÑøóåõ
Çáäøóæóæöíøõ Ýöí äõßóÊöåö Úóáóì ÇáúæóÓöíØö áóßöäú ÞóÇáó ÇáÓøõÈúßöíøõ
ÇáÕøóÍöíÍõ Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó ãóäú åõæó Úóáóíúåö æóÈóíúäó
ÛóíúÑöåö¡ æóÚóáóì ÇáúÃóæøóáö áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÞóÈúÖò ãóÍúÓõæÓò¡ ÝóáóÇ
íóáúÒóãõ ÈöäóÝúÓö ÇáúÚóÞúÏö ÇåÜ. äóÇÔöÑöíøñ æóÞóæúáõ Í á ÎöáóÇÝðÇ
áöáúÅöãóÇãö ÇÚúÊóãóÏó ÍóÌóÑñ Ýöí ÍóæóÇÔöí ÔóÑúÍö ÇáúÅöÑúÔóÇÏö ãóÞóÇáóÉó
ÇáúÅöãóÇãö ÅáøóÇ ÅÐóÇ æóÞóÚó ÇáÑøóåúäõ ÊóÇÈöÚðÇ áöÈóíúÚò ÝóíõßúÊóÝóì
Ýöíåö ÈöÇáúæóÕúÝö áöáÊøóÈóÚöíøóÉö.
(Þóæúáõåõ ÈöÞóÈúÖö ÇáúÌóãöíÚö) æóíóßõæäõ ÈöÇáÊøóÎúáöíóÉö Ýöí ÛóíúÑö
ÇáúãóäúÞõæáö æóÈöÇáäøóÞúáö Ýöí ÇáúãóäúÞõæáö ßóÇáúÈóíúÚö ÇåÜ. ÈöåóÇãöÔö
ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö. (Þóæúáõåõ æóáóæú ãöãøóäú Úóáóíúåö) æóáóÇ íõÔúßöáõ
ÈöÕöÍøóÉö ÈóíúÚö ÇáÏøóíúäö áöãóäú åõæó Úóáóíúåöº áöÃóäøó ÇáÑøóåúäó áóÇ
íóáúÒóãõ ÅáøóÇ ÈöÇáúÞóÈúÖö¡ æóÇáúÞóÈúÖõ åõäóÇ áóÇ íóÊóäóÇæóáõ ãóÇ
ÊóäóÇæóáó ÇáúÚóÞúÏó æóáóÇ ãõÓúÊóÍöÞøðÇ áöáúÚóÞúÏö ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÞóÈúÖö
Ýöí ÇáúÈóíúÚöº áöÃóäøóåõ íõÕóÇÏöÝõ ãõÓúÊóÍöÞøðÇ ÈöÇáúÚóÞúÏö ÇåÜ. Óã
Úóáóì ÇáúãóäúåóÌö. æóÚöÈóÇÑóÉõ Þ á: æóáóÇ íóÕöÍøõ Ñóåúäõ ÇáÏøóíúäö¡
æóáóæú ãöãøóäú åõæó Úóáóíúåöº áöÃóäøóåõ áóÇ íóáúÒóãõ ÅáøóÇ ÈöÇáúÞóÈúÖö
ÇáøóÐöí áóíúÓó ãöäú ãõÞúÊóÖóíóÇÊö ÇáúÚóÞúÏö ÇåÜ. æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáÔøóíúÎö
ÚóãöíÑóÉó Úóáóì Þóæúáö ÇáúãóÍóáøöíøö: áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ãóÞúÏõæÑò
Úóáóíúåö ÅíÖóÇÍõåõ Þóæúáõ ÛóíúÑöåöº áöÃóäøó ÇáÑøóåúäó áóÇ íóáúÒóãõ ÅáøóÇ
ÈöÇáúÞóÈúÖö¡ æóÞóÈúÖõ ÇáúãõÑúÊóåöäö áóåõ åõäóÇ áóÇ íõÕóÇÏöÝõ ãóÇ
íóÊóäóÇæóáõåõ ÇáúÚóÞúÏõº áöÃóäøóåõ ÝóÑúÚñ Úóäú ÃóÎúÐö ÇáúãóÇáößö áóåõ
æóÅöÐóÇ ÃóÎóÐóåõ ÎóÑóÌó Úóäú Ãóäú íóßõæäó ÏóíúäðÇ ÇåÜ. æóÞóæúáõåõ: áóÇ
íõÕóÇÏöÝõ Ãóíú áóÇ íóÞóÚõ Úóáóíúåöº áöÃóäøó ãóÇ ÊóäóÇæóáóåõ ÇáúÚóÞúÏõ
Ïóíúäñ áóÇ Úóíúäñ. (Þóæúáõåõ Ýöí ÅäúÔóÇÁö ÇáÑøóåúäö) ÝóÇáúãóÐúßõæÑõ
ÎóÑóÌó ÈöÇáÑøóåúäö ÇáúÌóÚúáöíøó ÇåÜ. Ú Ô (Þóæúáõåõ ßóãóÇ áóæú Ìóäóì
Úóáóíúåö) æóáóæú ãóÇÊó æóáóåõ ÊóÑößóÉñ Ïóíúäñ æóÚóáóíúåö Ïóíúäñ¡
ÝóÇóáøóÐöí áóåõ íóßõæäõ ãóÑúåõæäðÇ ÈöãóÇ Úóáóíúåö.
(Þóæúáõåõ áóÏóì ÇáúãóÍóáøö) ÙóÇåöÑõåõ: Ãóäøóåõ íõÊóÕóæøóÑõ ÞóÈõæáõåõ
ÚöäúÏó ÇáúãóÍóáøö Ïõæäó ÇáÑøóåúäö áóßöäøóåõ ÅäøóãóÇ íõÊóÕóæøóÑõ Ýöí
(3/75)
ÇáÑøóåúäö Ãóæú ãöäú ãóÞóÇÕöÏöåö¡ ÝóáóÇ
íóÕöÍøõ Ñóåúäõ ãóÇ áóÇ íóÞúÈóáõ ÇáúÈóíúÚó ßóÇáúãõßóÇÊóÈö æóÃõãøö
ÇáúæóáóÏö æóäóÍúæöåöãóÇ ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí Ýöí ßóáóÇãöåö¡ ÈöÎöáóÇÝö
ÇáúãõÑúÊóÏøö æóÇáúãõÊóÚóáøöÞö Èöåö ÞöÕóÇÕñ áöÞóÈõæáöåöãóÇ ÇáúÈóíúÚó.
áóßöäú áóæú ÔõÑöØó ÑóåúäõåõãóÇ Ýöí ÈóíúÚò æóáóãú íóÚúáóãú ÇáúÈóÇÆöÚõ
ÈöÍóÇáöåöãóÇ Ýóáóåõ ÝóÓúÎõ ÇáúÈóíúÚö¡ ÅÐóÇ Úóáöãó ÈöÍóÇáöåöãóÇ (ÛóíúÑó
ãõÚóáøóÞò ÈöæóÕúÝö ÚöÊúÞõåõ Åäú íóÍúÊóãöáú Úóáóì ÇáúÍõáõæáö ÓóÈúÞõåõ)
Ãóíú: ÕöÍøóÉõ ÇáÑøóåúäö ÈöãóÇ ÐõßöÑó ÍóÇáóÉó ßóæúäö ÇáúãóÑúåõæäö ÛóíúÑó
ãõÚóáøóÞò ÚöÊúÞõåõ ÈöæóÕúÝò íõÍúÊóãóáõ ÓóÈúÞõåõ Íõáõæáó ÇáÏøóíúäö¡
ßóÇáúãõÚóáøóÞö ÚöÊúÞõåõ ÈöÞõÏõæãö ÒóíúÏò ÝóÇáúãõÚóáøóÞõ ÚöÊúÞõåõ
ÈöÐóáößó áóÇ íóÕöÍøõ Ñóåúäõåõ áöáúÛóÑóÑö¡ æóÝõåöãó ÈöÇáúÃóæúáóì Ãóäøóåõ
áóÇ íóÕöÍøõ Ñóåúäõ ÇáúãõÚóáøóÞö ÚöÊúÞõåõ ÈöæóÕúÝò íõÚúáóãõ ÓóÈúÞõåõ
ÇáúÍõáõæáó áöÝóæóÇÊö ÇáÑøóåúäö ÞóÈúáó ÇáúÍõáõæáö¡ ÃóãøóÇ Ñóåúäõåõ
ÈöÍóÇáøò Ãóæú ãõÄóÌøóáò íóÍöáøõ ÞóÈúáó æõÌõæÏö ÇáúæóÕúÝö ÝóÕóÍöíÍñ¡
ÝóÅöäú áóãú íóÈöÚú ÍóÊøóì æóÌóÏó ÇáúæóÕúÝó¡ Ýóåõæó ßóÅöÚúÊóÇÞö
ÇáúãóÑúåõæäö ÈöäóÇÁð Úóáóì Ãóäøó ÇáúÚöÈúÑóÉó Ýöí ÇáúÚöÊúÞö ÇáúãõÚóáøóÞö
ÈöÍóÇáö æõÌõæÏö ÇáÕøöÝóÉö áóÇ ÈöÍóÇáö ÇáÊøóÚúáöíÞö¡ æóßóáóÇãõåõ
ßóÇáúãöäúåóÇÌö æóÛóíúÑöåö íóÞúÊóÖöí ÕöÍøóÉó ÇáÑøóåúäö ÅÐóÇ Úõáöãó
ãõÞóÇÑóäóÉõ ÇáúæóÕúÝö ÇáúÍõáõæáó Ãóæú ÇÍúÊóãóáó ÇáúãõÞóÇÑóäóÉó
æóÇáÊøóÃóÎøõÑóº áöÃóäøó ÇáúæóÕúÝó ÝöíåöãóÇ áóÇ íõÍúÊóãóáõ ÓóÈúÞõåõ
ÇáúÍõáõæáó ãóÚó Ãóäøó ãõÞúÊóÖóì ßóáóÇãö ÇáÑøóæúÖóÉö æóÃóÕúáöåóÇ
ÇáúÈõØúáóÇäõ.
æóåõæó ÇáøóÐöí íóÙúåóÑõ ßóãóÇ ÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáäøóÞöíÈö ÝóßóÇäó íóäúÈóÛöí
Ãóäú íóÞõæáó: íõÍúÊóãóáõ ãõÞóÇÑóäóÊõåõ áöíóÈúØõáó ÚöäúÏó ÇáúÚöáúãö ÈöåóÇ
Ãóæú ÈöÇáÓøóÈúÞö Ãóæú ÈöÅöãúßóÇäöåö ÈöØóÑöíÞö ÇáúÃóæúáóì¡ (æóáóÇ
ãõßóÇÊóÈò æó) áóÇ (ãóÇ áóãú íóØúåõÑú ÈöÇáúÛõÓúáö æó) áóÇ (ÇáúãóæúÞõæÝö)
¡ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ Ñóåúäõ ÔóíúÁò ãöäúåóÇ áöÚóÏóãö ÕöÍøóÉö ÈóíúÚöåö¡
æóÇáÊøóÕúÑöíÍõ ÈöÇáËøóáóÇËóÉö ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö¡ (æó) áóÇ (ÇáúãõÏóÈøóÑö)
ÝóáóÇ íóÕöÍøõ Ñóåúäõåõ áöáúÛóÑóÑö¡ æóáóæú ßóÇäó ÇáÏøóíúäõ ÍóÇáøðÇ¡ ÅÐú
ÞóÏú íóãõæÊõ ÇáÓøóíøöÏõ ÇáúãõÚóáøóÞõ ÈöãóæúÊöåö ÚöÊúÞõ ÇáúãõÏóÈøóÑö
ÝóÌúÃóÉð ÞóÈúáó ÇáÊøóãóßøõäö ãöäú ÈóíúÚöåö¡ æóÞóæøóì Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö
ÌóæóÇÒóåõ Ýöí ÇáÏøóáöíáö æóÇÎúÊóÇÑóåõ ÇáúÅöÓúäóæöíøõ Ýöí ÊóÕúÍöíÍöåö¡
æóÚóáóì ßõáøö ÍóÇáò åõæó ãõÔúßöáñ ÈöÇáúãõÚóáøóÞö ÚöÊúÞõåõ ÈöÕöÝóÉò¡
æóãöäú Ëóãøó ÞóÇáó ÇáÓøõÈúßöíøõ ÈóÚúÏó Ãóäú ÐóßóÑó äõÕõæÕó ÇáÔøóÇÝöÚöíøö
Ýöí Ðóáößó: ÝóÊóÈóíøóäó Ãóäøó ãóÐúåóÈó ÇáÔøóÇÝöÚöíøö Ýöí ÇáúãõÏóÈøóÑö
æóÇáúãõÚóáøóÞö ÚöÊúÞõåõ ÈöÕöÝóÉö ÇáúãóäúÚö ãõØúáóÞðÇ¡ æóÇáúÃóÕúÍóÇÈõ
äóÙóÑõæÇ Ýöí ÇáúãõÚóáøóÞö ÚöÊúÞõåõ Åáóì ãóÚúäðì ÃóæúÌóÈó áóåõãú
ÇáÊøóÝúÕöíáó¡ æóåõæó Ãóäøó ÇáúãóÇäöÚó ÎõÑõæÌõ ÇáúæóËöíÞóÉö ÈöæõÌõæÏö
ÇáÕøöÝóÉö ÞóÈúáó ÇáúÍóãúáö¡ ÝóÇÓúÊóËúäóæúÇ ÇáúÍóÇáøó æóÇáúãõÄóÌøóáó
ÈöÃóÌóáò íóÊóÞóÏøóãõ Úóáóì ÇáÕøöÝóÉö¡ æóáóÚóáøóåõãú íõÝóÑøöÞõæäó
Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ÇáúãõÏóÈøóÑö¡ ÈöÃóäøó ÇáúÚöÊúÞó Ýöí ÇáúãõÏóÈøóÑö ÂßóÏõ
æóáöåóÐóÇ ÇõÎúÊõáöÝó Ýöí ÈóíúÚöåö.
æóÐóáößó áóÇ íõÝöíÏõ ÚöäúÏó ÇáúÞóÇÆöáöíäó: ÈöÌóæóÇÒö ÈóíúÚöåö æóåõãú
ÇáúÃóßúËóÑõæäó æóÇáÔøóÇÝöÚöíøõ äóÙóÑó ÝöíåöãóÇ Åáóì ãóÚúäðì ÂÎóÑó¡
æóåõæó ÇÓúÊöÍúÞóÇÞõåõãóÇ ÇáúÚöÊúÞó ÅáøóÇ Ãóäú íõÎúÑöÌóåõãóÇ Úóäú
ãöáúßöåö
¡ (æóÅöäú áóåõ) Ãóíú: áöáÑøóåúäö (ÇÓúÊóÚóÇÑó) ¡ ÝóÅöäøóåõ íóÕöÍøõº
áöÃóäøó ÇáÑøóåúäó ÊóæóËøõÞñ¡ æóåõæó íóÍúÕõáõ ÈöãóÇ áóÇ íõãúáóßõ
ÈöÏóáöíáö ÇáúÅöÔúåóÇÏö æóÇáúßóÝóÇáóÉö¡ ÈöÎöáóÇÝö ÈóíúÚö ãöáúßö ÛóíúÑöåö
áöäóÝúÓöåö áóÇ íóÕöÍøõº áöÃóäøó ÇáúÈóíúÚó ãõÚóÇæóÖóÉñ ÝóáóÇ íóãúáößõ
ÇáËøóãóäó ãóäú áóÇ íóãúáößõ ÇáúãõËóãøóäó.
(æóÇÔúÑõØú ÐößúÑóåõ ÕöÝóÇÊö Ïóíúäò ÌöäúÓó Ïóíúäò ÞóÏúÑóåõ) Ãóíú:
æóÇÔúÑõØú Úóáóì ÇáúãõÓúÊóÚöíÑö Ýöí ÇáúÅöÚóÇÑóÉö áöáÑøóåúäö Ãóäú íóÐúßõÑó
áöáúãõÚöíÑö ÕöÝóÇÊö ÇáÏøóíúäö ÇáøóÐöí íóÑúåóäõ Èöåö¡ ßóßóæúäöåö ÕóÍöíÍðÇ
Ãóæú ãõßóÓøóÑðÇ ÍóÇáøðÇ Ãóæú ãõÄóÌøóáðÇ¡ æóÌöäúÓóåõ ßóßóæúäöåö ÐóåóÈðÇ
Ãóæú ÝöÖøóÉð¡ æóÞóÏúÑóåõ ßóÚóÔóÑóÉò Ãóæú ãöÇÆóÉò. (æóÐóÇ ÇÑúÊöåóÇäò)
Ãóíú: æóÇáúãõÑúÊóåöäó ßóßóæúäöåö ÒóíúÏðÇ áöÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÃóÛúÑóÇÖö
ÈöÐóáößó æóÍöíäóÆöÐò (Åäú íõÎóÇáöÝú) Ãóíú: ÇáúãõÓúÊóÚöíÑõ áöáÑøóåúäö
ÔóíúÆðÇ ãöãøóÇ ÐõßöÑó (ÈóØóáóÇ)
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
æóÇáúãõæÕóì áóåõ ÝóáúíõÑóÇÌóÚú. (Þóæúáõåõ áöáúÛóÑóÑö) ÈöåóÐóÇ íóäúÏóÝöÚõ
ãóÇ íõÊóæóåøóãõ ãöäú Ãóäøóåõ åóáøóÇ ÊóÈóíøóäó ÕöÍøóÊóåõ ÅÐóÇ ÊóÈóíøóäó
ÇáÊøóÃúÎöíÑó ÇÚúÊöÈóÇÑðÇ ÈöãóÇ Ýöí äóÝúÓö ÇáúÃóãúÑöº áöÃóäøó ÇáúÚöÈúÑóÉó
Ýöí ÇáúÞõÚõæÏö ÈöãóÇ Ýöí äóÝúÓö ÇáúÃóãúÑö¡ æóÐóáößó áöÃóäøó ÐóÇßó Ýöí
ÛóíúÑö ãóÇ Ýöíåö ÛóÑóÑñ
(Þóæúáõåõ æóÝõåöãó ÈöÇáúÃóæúáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ Ñóåúäõ ÇáúãõÚóáøóÞö
ÚöÊúÞõåõ ÈöæóÕúÝò íõÚúáóãõ ÓóÈúÞõåõ ÇáúÍõáõæáó) áóæú ÔõÑöØó ÈóíúÚõåõ
ÞóÈúáó æõÌõæÏö ÇáÕøöÝóÉö ÝóÞóÇáó ÇÈúäõ ÃóÈöí ÚóÕúÑõæäò Ýöí ÇáúãõÑúÔöÏö:
ÈöÕöÍøóÉö ÇáÑøóåúäö ÇåÜ. æóåõæó ÙóÇåöÑñ ßóäóÙöíÑöåö ÇáúÂÊöí Ýöí Ñóåúäö
ãóÇ íóÝúÓõÏõ ÞóÈúáó ÇáúãóÍóáøö æóáóÇ íõÌóÝøóÝõ ÈöÑø. (Þóæúáõåõ ÞóÈúáó
æõÌõæÏö ÇáúæóÕúÝö) ÞóíøóÏó Ðóáößó ÇáúÅöÓúäóæöíøõ ÈöÃóäú íóßõæäó ÈóÚúÏó
ÇáúÍõáõæáö Òóãóäñ íõãúßöäõ Ýöíåö ÇáúÈóíúÚõ ÞóÈúáó æõÌõæÏö ÇáÕøöÝóÉö
ÈöÑø. (Þóæúáõåõ Ýóåõæó ßóÅöÚúÊóÇÞö ÇáúãóÑúåõæäö) ÇáúãõÚúÊóãóÏõ ÇáúÚöÊúÞõ
ãõØúáóÞðÇ ßóãóÇ Ýöí ÇáÑøóæúÖö ÈöäóÇÁð Úóáóì Ãóäøó ÇáúÚöÈúÑóÉó ÈöÍóÇáö
ÇáÊøóÚúáöíÞö ã Ñ. (Þóæúáõåõ ßóáóÇãö ÇáÑøóæúÖóÉö æóÃóÕúáöåóÇ
ÇáúÈõØúáóÇäõ) ÇÚúÊóãóÏóåõ ã Ñ
(Þóæúáõåõ æóÅöäú áóåõ ÇÓúÊóÚóÇÑó) ÔóÇãöáñ áöÇÓúÊöÚóÇÑóÉö ÇáäøóÞúÏö
ÝóíóÕöÍøõ ÇÓúÊöÚóÇÑóÊõåõ áöÑóåúäöåö¡ æóåõæó ÇáÙøóÇåöÑõ áóÇ íõÞóÇáõ:
ÔóÑúØõ ÇáúÚóÇÑöíøóÉö ÅãúßóÇäõ ÇáöÇäúÊöÝóÇÚö ÈöåóÇ ãóÚó ÈóÞóÇÁö
ÚóíúäöåóÇ¡ æóåóÐóÇ íõæÝóì ãöäúåõ ÇáÏøóíúäõ ÝóíóÊúáóÝõ Ýóáóãú íóßõäú
ÇáöÇäúÊöÝóÇÚõ ãóÚó ÈóÞóÇÁö Úóíúäöåöº áöÃóäøóÇ äóÞõæáõ: íõäúÊóÝóÚõ åõäóÇ
ÈöÇáúÚóÇÑöíøóÉö ÈöÇáÊøóæóËøõÞö¡ æóåõæó íõãúßöäõ ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáúÚóíúäö¡
æóÃóãøóÇ ÊóáóÝõåóÇ ÈöÊóæúÝöíóÉö ÇáÏøóíúäö ãöäúåóÇ ÝóáóÇ íõÄóËøöÑõ¡
æóÅöáøóÇ áóãú íóÕöÍøó ÇÓúÊöÚóÇÑóÉõ ÛóíúÑö ÇáäøóÞúÏö áöáÑøóåúäöº
áöÃóäøóåõ íóÊúáóÝõ ÈöÈóíúÚöåö æóÇáÊøóæúÝöíóÉö ãöäú Ëóãóäöåö¡ æóáóæú
ÇõÍúÊöíÌó Åáóì ÇáúæóÝóÇÁö æóßóÇäó ÇáÏøóíúäõ ãöäú ÌöäúÓö ÇáäøóÞúÏö
ÇáúãóÑúåõæäö. ÝóÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøóåõ íõæÝóì ãöäúåõ ãöäú ÛóíúÑö ÍóÇÌóÉò
áöÈóíúÚöåö
(Þóæúáõåõ ÈöÎöáóÇÝö ÈóíúÚö ãöáúßö ÛóíúÑöåö áöäóÝúÓöåö) ÚöÈóÇÑóÉõ
ÛóíúÑöåö: ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ÈóÇÚó ãóÇáö ÇáúÛóíúÑö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
ãóÓúÃóáóÉò ÎöáóÇÝöíøóÉò¡ æóåöíó Ñóåúäõ ÇáúãóÈöíÚö ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö ÅÐóÇ
ÌóæøóÒúäóÇåõ æóíõÊóÕóæøóÑõ ÃóíúÖðÇ Ýöí Ñóåúäö ÇáúÌóÇÑöíóÉö Ïõæäó
æóáóÏöåóÇ ÅÐóÇ ÞõáúäóÇ: ÊõÈóÇÚõ æóÍúÏóåóÇ æóíõÞóÇáõ: åóÐöåö
ÇáÊøóÝúÑöÞóÉõ ÖóÑõæÑöíøóÉñ ÇåÜ. äóÇÔöÑöíøñ. (Þóæúáõåõ ÞóÈúáó æõÌõæÏö
ÇáúæóÕúÝö) Ãóíú: æóÞóÏú Íóáøó ÇáÏøóíúäõ ÞóÈúáó ÇáúæóÕúÝö Ãóæú ßóÇäó
ÍóÇáøðÇ. (Þóæúáõåõ ßóÅöÚúÊóÇÞö ÇáúãóÑúåõæäö) ÝóíóäúÝõÐõ ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö
ãõØúáóÞðÇ æóÈóÚúÏóåõ íóäúÝõÐõ ãöäú ÇáúãõæÓöÑö Ïõæäó ÇáúãõÚúÓöÑö. ÇåÜ. ã
Ñ
(Þóæúáõåõ æóÞóæøóì Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö) Ãóíú ÞóÇáó: Åäøóåõ Þóæöíøñ Ýöí
ÇáÏøóáöíáö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúãóÐúåóÈõ ÎöáóÇÝóåõ (Þóæúáõåõ åõæó ãõÔúßöáñ
ÅáóÎú) Ãóíú ÍóíúËõ ÌóÇÒó Ñóåúäõ ÇáúãõÚóáøóÞö ÚöÊúÞõåõ ÈöÕöÝóÉò¡ ÅÐóÇ
ßóÇäó ÇáÏøóíúäõ ÍóÇáøðÇ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãõÏóÈøóÑö¡ æóÞóÏú íõÏúÝóÚõ ÈöÃóäøó
ÇáúãõÏóÈøóÑó áóÇ íóÓúáóãõ ãöäú ÇáÖøóÑóÑö ßõáøó áóÍúÙóÉò ÈöãóæúÊö
ÇáÓøóíøöÏö ÝóÌúÃóÉð ÞóÈúáó ÇáÊøóãóßøõäö ãöäú ÇáúÈóíúÚö¡ ÈöÎöáóÇÝö
ÇáúãõÚóáøóÞö ÚöÊúÞõåõ ÈöÕöÝóÉò ÇåÜ. ÔóæúÈóÑöíøñ (Þóæúáõåõ æóáóÚóáøóåõãú
íõÝóÑøöÞõæäó Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ÇáúãõÏóÈøóÑö) º áöÃóäøóåõ ÈöÇáúãóæúÊö
ÇáøóÐöí åõæó ÃóÞúÑóÈõ ãöäú ÍóÈúáö ÇáúæóÑöíÏö Ýóíóßõæäõ ÇáúÛóÑóÑõ Ýöíåö
ÃóÞúæóì ÇåÜ. ÈõÌóíúÑöãöíøñ.
(Þóæúáõåõ ãöãøóÇ ÐõßöÑó) Ãóíú Ãóæú äóÍúæöåö ßóÞóÏúÑö ÇáúÃóÌóáö Úóáóì ãóÇ
áÓã ÈöÇáúåóÇãöÔö. (Þóæúáõåõ ÅáøóÇ ÈöäóÞúÕö ÇáúÞóÏúÑö)
(3/76)
Ãóíú: ÇáÑøóåúäõ áöáúãõÎóÇáóÝóÉö (ÅáøóÇ
ÈöäóÞúÕö ÇáúÞóÏúÑö) ÇáúãõÚóíøóäö ãöäú ÇáÏøóíúäö¡ ÝóáóÇ íóÈúØõáõ Èöåö
áöÑöÖóÇ ÇáúãóÇáößö Èöåö Ýöí Ööãúäö ÑöÖóÇåõ ÈöÇáúÃóßúËóÑö¡ (áóÇ
áöíóÌúÚóáóÇ ÑóåúäðÇ áöæóÇÍöÏò Ýóãöäú ÔóÎúÕóíúäö) Ãóíú: áóÇ Åäú
ÇÓúÊóÚóÇÑóåõ áöíóÌúÚóáóåõ ÑóåúäðÇ ãöäú æóÇÍöÏò ÝóÌóÚóáóåõ ÑóåúäðÇ ãöäú
ÇËúäóíúäö¡ ÝóÅöäøóåõ íóÈúØõáõ.
(æó) ßóÐóÇ (ÚóßúÓõåõ) ÈöÃóäú ÇÓúÊóÚóÇÑóåõ áöíóÑúåóäóåõ ãöäú ÇËúäóíúäö
ÝóÑóåóäóåõ ãöäú æóÇÍöÏò áöÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÃóÛúÑóÇÖö ÈöÐóáößó¡ ÅÐú Ýöí
ÇáúÃõæáóì ÞóÏú íóÈöíÚõ ÃóÍóÏõ ÇáúãõÑúÊóåöäóíúäö ÇáúãóÑúåõæäó Ïõæäó
ÇáúÂÎöÑö ÝóíóÊóÔóÞøóÕõ Çáúãöáúßõ Úóáóì ÇáúãõÚöíÑö¡ æóÝöí ÇáËøóÇäöíóÉö
áóÇ íóäúÝóßøõ ãöäúåõ ÔóíúÁñ ÈöÃóÏóÇÁö ÈóÚúÖö ÇáÏøóíúäö¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ
áóæú Ñóåóäóåõ ãöäú ÇËúäóíúäö¡ ÝóÅöäøóåõ íóäúÝóßøõ ÈöÃóÏóÇÁö äóÕöíÈö
ÃóÍóÏöåöãóÇ ãóÇ íóÎõÕøõåõ ãöäú ÇáúãóÑúåõæäö¡ æóÞóæúáõåõ: áóÇ áöíóÌúÚóáóÇ
Åáóì ÂÎöÑöåö ÊóÈöÚó Ýöí ÐößúÑöåö ÇáúÍóÇæöíó¡ æóáóÇ ÍóÇÌóÉó Åáóíúåöº
áöÃóäøóåõ áóãú íóÏúÎõáú Ýöí äóÞúÕö ÇáúÞóÏúÑö ÍóÊøóì íóÍúÊóÇÌó Åáóì
ÅÎúÑóÇÌöåöº áöÃóäøó ÊóÚúÈöíÑóåõãóÇ ÈöÇáúÞóÏúÑö ÇáúãõÚóÑøóÝö ÈöÃóáú
ÇáúÚóåúÏöíøóÉö íõÝöíÏõ: Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó äóÞúÕõ ÞóÏúÑö ÇáÏøóíúäö æóÃóäøó
ãóÇ ÚóÏóÇåõ ÏóÇÎöáñ Ýöí ÇáúãõÎóÇáóÝóÉö¡ æóáóæú Óóáöãó ÏõÎõæáõåõ Ýöíåö
ßóÇäó ÇáúÃóæúáóì Ãóäú íóÞõæáóÇ: áóÇ áöíóÑúåóäó ãöäú ÇËúäóíúäö ÝóÑóåóäó
ãöäú æóÇÍöÏò áöíóßõæäó äõÞúÕóÇäõ ÞóÏúÑò ÃõÎúÑöÌó ãöäú äõÞúÕóÇäö ÞóÏúÑò¡
æóáóÇ ÍóÇÌóÉó áöÐößúÑö ÚóßúÓöåö áöÏõÎõæáöåö Ýöí ÇáúãõÎóÇáóÝóÉö.
(æóåöíó) Ãóíú: ÇáúÅöÚóÇÑóÉõ áöáÑøóåúäö (ÖóãóÇäõ ÇáÏøóíúäö) Ãóíú: ÖóãóÇäõ
ÇáúãõÚöíÑö áöÏóíúäö ÇáúãõÓúÊóÚöíÑö áóÇ Ýöí ÐöãøóÊöåö¡ Èóáú (Ýöí ÑóÞúÈóÉö
ÇáúãóÑúåõæäö) ÈöÅöÓúßóÇäö ÇáúÞóÇÝö áöáúæóÒúäö¡ ÝóÅöäøóåõ ßóãóÇ íóãúáößõ
Ãóäú íõáúÒöãó ÐöãøóÊóåõ Ïóíúäó ÛóíúÑöåö íóäúÈóÛöí Ãóäú íóãúáößó ÅáúÒóÇãó
Ðóáößó Úóíúäó ãóÇáöåöº áöÃóäøó ßõáøðÇ ãöäúåõãóÇ ãóÍóáøõ ÍóÞøöåö
æóÊóÕóÑøõÝöåö¡ (æóÇáÑøõÌõæÚõ) áöáúãõÚöíÑö Úóäú ÇáúÚóÇÑöíøóÉö
æóáöáúãõÓúÊóÚöíÑö Úóäú ÇáÑøóåúäö (Åäú íóÞúÈöÖóäú ãõÑúÊóåöäñ) ÇáúãõÚóÇÑó
(ãóãúäõæÚõ) ¡ æóÅöáøóÇ áóãú íóßõäú áöåóÐóÇ ÇáÑøóåúäö ãóÚúäðì¡ ÅÐú áóÇ
æõËõæÞó Èöåö¡ ÝóÅöäú áóãú íóÞúÈöÖúåõ ÇáúãõÑúÊóåöäõ Ýóáößõáøò ãöäúåõãóÇ
ÇáÑøõÌõæÚõ áöÚóÏóãö ÊóãóÇãö ÇáÖøóãóÇäö æóÚóÏóãö áõÒõæãö ÇáÑøóåúäö
(æóÅöäú Ìóäóì) ÇáúãõÚóÇÑõ ÇáúãóÑúåõæäõ (Ýöí íóÏöåö) Ãóíú: ÇáúãõÑúÊóåöäö
(ÝóÈöíÚó Ýöí ÌöäóÇíóÉò) Ãóíú: ÌöäóÇíóÊöåö (ÝóãõåúÏóÑñ) ÝóáóÇ íóÖúãóäõåõ
ÇáúãõÑúÊóåöäõº áöÃóäøó íóÏóåõ ÃóãóÇäóÉñ¡ æóáóÇ ÇáÑøóÇåöäõ ÅÐú áóãú
íóÓúÞõØú ÇáúÍóÞøõ Úóäú ÐöãøóÊöåö (ßóÇáÊøóáóÝö) Ãóíú: ßóÊóáóÝöåö Ýöí íóÏö
ÇáúãõÑúÊóåöäö ÈóÚúÏó ÇáúÞóÈúÖö æóÞóÈúáó ÃóÏóÇÁö ÇáÏøöíäö¡ ÝóÅöäøóåõ
ãõåúÏóÑñ áóÇ íóÖúãóäõåõ ÇáúãõÑúÊóåöäõ¡ æóáóÇ ÇáÑøóÇåöäõ áöÐóáößó¡ ÝóÅöäú
ÊóáöÝó Ýöí íóÏö ÇáÑøóÇåöäö Öóãöäóåõº áöÃóäøóåõ ãõÓúÊóÚöíÑñ ÍöíäóÆöÐò
æóáóãú íóÊöãøó Úóáóíúåö Íõßúãõ ÇáÖøóãóÇäö ÈöÏóáöíáö ÌóæóÇÒö ÇáÑøõÌõæÚö
Úóäú ÇáúÅöÐúäö Ýöí ÇáÑøóåúäö ÍöíäóÆöÐò ßóãóÇ ãóÑøó.
(æóíóÃúãõÑõ ÇáúãõÚöíÑõ¡ æóåõæó ãóäú Öóãöäú) Ãóíú: ÇáÏøóíúäó (ÑóÇåöäóåõ)
Ãóíú: ÑóÇåöäó ÇáúãõÚóÇÑö (ÈöÝóßøöåö) ¡ æóíõÌúÈöÑõåõ Úóáóíúåö ÊóãúßöíäðÇ
áóåõ ãöäú ÊóÎúáöíÕö ãöáúßöåö (æó) íóÃúãõÑõ ÃóíúÖðÇ (ÇáúãõÑúÊóåöäú
ÈöÑóÏøö Ñóåúäò Ãóæú ØõáøóÇÈö ÇáÏøóíúäö) Ãóíú: ÈöÑóÏøö ÇáúãóÑúåõæäö
Åáóíúåö Ãóæú ÈöØóáóÈö ÇáÏøóíúäö ãöäú ÇáÑøóÇåöäö áöíõæÝöíó ÝóíóäúÝóßøó
ÇáÑøóåúäõ¡ ßóãóäú Öóãöäó ÏóíúäðÇ ãõÄóÌøóáðÇ æóãóÇÊó ÇáúÃóÕöíáõ áóåõ Ãóäú
íóÞõæáó: ÅãøóÇ Ãóäú ÊõØóÇáöÈó ÈöÍóÞøöß ãöäú ÇáÊøóÑößóÉö Ãóæú
ÊõÈúÑöÆóäöí.
æóÞóæúáõåõ: (ãóÚú Íõáõæáöåö) Ãóíú: ÇáÏøóíúäö ÈöÃóäú ßóÇäó ÍóÇáøðÇ Ãóæú
ãõÄóÌøóáðÇ Ëõãøó Íóáøó. ÞóíúÏñ Ýöí ãóÓúÃóáóÊóíú ÃóãúÑö ÇáÑøóÇåöäö
æóÇáúãõÑúÊóåöäö¡ ÝóÅöäú áóãú íóÍöáøó¡ ÝóáóíúÓó áóåõ Ãóäú íóÃúãõÑó
æóÇÍöÏðÇ ãöäúåõãóÇ ÈöÐóáößó ßóãóäú Öóãöäó ÏóíúäðÇ ãõÄóÌøóáðÇ áóÇ
íõØóÇáöÈõ ÇáúÃóÕöíáó ÈöÊóÚúÌöíáö ÃóÏóÇÆöåö áöÊóÈúÑóÃó ÐöãøóÊõåõ¡ æóáóÇ
ÕóÇÍöÈó ÇáÏøóíúäö ÈöÅöÈúÑóÇÆöåö Ãóæú ÈöØóáóÈö Ïóíúäöåö ãöäú ÇáúÃóÕöíáö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
áöäóÝúÓöåö ÇåÜ. æóåõæó ãõÑóÇÏõ ÇáÔøóíúÎö¡ æóÐóáößó ÇáúãõËóãøóäõ
áöáúãõÚöíÑö æóÇáËøóãóäõ áöáúãõÓúÊóÚöíÑö ÈöÑø. (Þóæúáõåõ ÅáøóÇ ÈöäóÞúÕö
ÇáúÞóÏúÑö) ÇÞúÊóÖóì åóÐóÇ ÇáúßóáóÇãõ Ãóäøóåõ áóæú ÃóÚóÇÑó áöíóÑúåóäó
Úóáóì ÚóÔóÑóÉò ÕóÍöíÍóÉò ÝóÑóåóäó Úóáóì ÚóÔóÑóÉò ãõßóÓøóÑóÉò íóÈúØõáõ¡
æóÞóÏú íõáúÊóÒóãõ Ðóáößó ÈöÑø
(Þóæúáõåõ ÝóÅöäøóåõ ãõåúÏóÑñ) ¡ æóáóæú ÃõÊúáöÝó ÃõÞöíãó ÈóÏóáõåõ
ãóÞóÇãóåõ ßóãóÇ äóÞóáóåõ ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ Úóäú ÙóÇåöÑö ßóáóÇãöåöãú¡ æóáóæú
ÃóÚúÊóÞóåõ ÇáúãóÇáößõ äóÝóÐó ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö ãõØúáóÞðÇ¡ æóÈóÚúÏóåõ Åäú
ßóÇäó ãõæÓöÑðÇ ßóÅöÚúÊóÇÞö ÇáúãóÑúåõæäö ÍóÌóÑñ (Þóæúáõåõ Ýöí íóÏö
ÇáÑøóÇåöäö) ÔóÇãöáñ áöãóÇ ÞóÈúáó ÚóÞúÏö ÇáÑøóåúäö æóáöãóÇ ÈóÚúÏóåõ¡
æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáÔøóÇÑöÍö ÕóÑöíÍóÉñ Ýöí Ðóáößó ÍóíúËõ ÞóÇáó: ÃóãøóÇ áóæú
ÊóáöÝó Ýöí íóÏö ÇáÑøóÇåöäö ÞóÈúáó ÇáÑøóåúäö Ãóæú ÈóÚúÏóåõ¡ ÝóÅöäøóåõ
íóÌöÈõ Úóáóíúåö ÖóãóÇäõåõ ÇåÜ. áóßöäú áóæú ßóÇäó ÊóáóÝõåõ Ýöí íóÏöåö
ÈóÚúÏó ÞóÈúÖö ÇáúãõÑúÊóåöäö¡ ÈöÃóäú ÃóäóÇÈóåõ Ýöí æóÖúÚö ÇáúíóÏö
ÝóíóäúÈóÛöí ÚóÏóãõ ÇáÖøóãóÇäöº áöÃóäøó íóÏóåõ äóÇÆöÈóÉñ Úóäú íóÏö
ÇáúãõÑúÊóåöäö¡ æóáóíúÓóÊú íóÏó ÚóÇÑöíøóÉò ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ÊóáöÝó
ÝöíåóÇ ÈóÚúÏó ÇäúÝößóÇßö ÇáÑøóåúäö ÝóíóäúÈóÛöí ÇáÖøóãóÇäõº áöÃóäøó
æóÖúÚó íóÏöåö ÍöíäóÆöÐò ÈöÍõßúãö ÇáúÚóÇÑöíøóÉö ÝóáúíõÊóÃóãøóáú
(Þóæúáõåõ Íõßúãõ ÇáÖøóãóÇäö) Ãóíú ÖóãóÇäö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
ÞóÇáó ã Ñ: æóÇáÖøóÇÈöØõ Ãóäøóåõ ÍóíúËõ ßóÇäó ÇáúãóÚúÏõæáõ Åáóíúåö
ÃóÍóÞøó ÌóÇÒó Åäú ÊóäóÇæóáóåõ ÇáúÅöÐúäõ¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ áóãú
íóÊóäóÇæóáúåõ ßóãóÇ Ýöí ÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÌöäúÓö¡ æóãóÇ áóæú ÇÓúÊóÚóÇÑó
áöíóÑúåóäó ãöäú ÛóíúÑö ËöÞóÉò ÝóÑóåóäó ãöäú ËöÞóÉò¡ ÝóÅöäøóåõ áóÇ
íóÕöÍøõº áöÃóäøóåõ ÞóÏú íóßõæäõ áóåõ ÛóÑóÖñ ßóÓõåõæáóÉö ãõÚóÇãóáóÉö
ÛóíúÑö ÇáËøöÞóÉö.
(Þóæúáõåõ ÅáøóÇ ÈöäóÞúÕö ÇáúÞóÏúÑö ÇáúãõÚóíøóäö ãöäú ÇáÏøóíúäö) ÞóÇáó Ò
í: Ãóæú ãöäú ÇáúÃóÌóáö æóÚóÒóÇåõ áöáÑøóãúáöíøö æóÎóÇáóÝóåõ Ó㺠áöÃóäøóåõ
ÞóÏú íóßõæäõ áöáúãóÇáößö ÛóÑóÖñ Ýöí ÊóØúæöíáö ÇáúÃóÌóáö áöíóÍúÖõÑó áóåõ
ãóÇáñ ÝóíóÝúÊóßøó ãöáúßóåõ ÇåÜ. Þ á ãóÚó ÒöíóÇÏóÉò¡ Ëõãøó ÑóÃóíúÊ Óã
ßóÊóÈó ãóÇ äóÞóáóåõ Úóäúåõ Þ á ÈöåóÇãöÔö ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö äóÇÞöáðÇ áóåõ
Úóäú ã Ñ¡ æóãöËúáõåõ Ýöí ÍóÇÔöíóÊöåö Úóáóì ÇáúãóäúåóÌö. (Þóæúáõåõ
ÏóÇÎöáñ Ýöí ÇáúãõÎóÇáóÝóÉö) Ãóíú ÇáúãõÎóÇáóÝóÉö áöãóÇ ÐóßóÑóåõ ãöäú Ðöí
ÇáöÇÑúÊöåóÇäö ãöäú ßóæúäöåö æóÇÍöÏðÇ Ãóæú ÇËúäóíúäö¡ ÝóÅöäøó Þóæúáó
ÇáÔøóÇÑöÍö ßóßóæúäöåö ÒóíúÏðÇ ãöËóÇáñ. (Þóæúáõåõ æóåöíó) Ãóíú
ÇáúÅöÚóÇÑóÉõ áöáÑøóåúäö ÖóãóÇäõ ÇáÏøóíúäö Ãóíú ãóÚóåóÇ ÖóãóÇäõ ÇáÏøóíúäö
Ãóíú: ÇáúãõÛóáøóÈõ ÝöíåóÇ ÖóãóÇäõåõ Ýöí ÑóÞóÈóÉö ÇáúãóÑúåõæäö áóÇ Ýöí
ÐöãøóÉö ÇáúãõÚöíÑö¡ ÝóáóÇ íóÍöáøõ ÈöãóæúÊöåö æóáóÇ íóáúÒóãõåõ ÃóÏóÇÁñ¡
áóæú ÊóáöÝó ÇáúãóÑúåõæäõ ÇåÜ. ÔóÑúÍõ ÇáúÅöÑúÔóÇÏö áöÍóÌóÑò (Þóæúáõåõ
æóåöíó) Ãóíú ÇáúÅöÚóÇÑóÉõ ÅáóÎú Ãóíú: ÇáúÅöÚóÇÑóÉõ ÈóÚúÏó ÞóÈúÖö
ÇáÑøóåúäö ÖóãóÇäõ Ïóíúäò Ýöí ÑóÞóÈóÉö ÇáúãóÑúåõæäö æóÞöíáó: ÈóÇÞöíóÉñ
Úóáóì ßóæúäöåóÇ ÚóÇÑöíøóÉð ÞóÇáó ÇáúÅöãóÇãõ: æóáóíúÓó ÇáúÞóæúáóÇäö Ýöí
ÇáÊøóãóÍøõÖö ÚóÇÑöíøóÉð Ãóæú ÖóãóÇäðÇ¡ Èóáú Ýöí ÇáúãõÛóáøóÈö ãöäúåõãóÇ
Ãóíú ÈöÏóáöíáö Ãóäøóåõ íóÖúãóäõåõ ÇáúãõÓúÊóÚöíÑõ ÈóÚúÏó ÇäúÝößóÇßöåö
ÅÐóÇ ÊóáöÝó ÖóãóÇäó ÇáúÚóæóÇÑöíøö¡ æóíóäúÈóäöí Úóáóì ÇáúÎöáóÇÝö ÃóäøóÇ
ÅÐóÇ ÞõáúäóÇ: ÅäøóåóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÞóÈúÖö ÚóÇÑöíøóÉñ áóÇ íõÔúÊóÑóØõ ÐößúÑõ
ÇáÕøöÝóÇÊö æóÇáúÌöäúÓö æóÇáúÞóÏúÑö¡ æóÅöÐóÇ ÞõáúäóÇ: ÅäøóåóÇ ÈóÚúÏóåõ
ÖóãóÇäñ ÇõÔúÊõÑöØó Ðóáößó æóÍöíäóÆöÐò ÝóßóÇäó ÇáúÃóæúáóì ÊóÞúÏöíãó
Þóæúáöåö: æóåöíó ÖóãóÇäõ ÇáÏøóíúäö Úóáóì ÐößúÑö ÇÔúÊöÑóÇØö ãóÇ ÐõßöÑó¡
æóÅöäøóãóÇ ÞõáúäóÇ ÈóÚúÏó ÞóÈúÖö ÇáÑøóåúäöº áöÃóäøóåóÇ ÞóÈúáóåõ áóÇ
ÎöáóÇÝó Ýöí ßóæúäöåóÇ ÚóÇÑöíøóÉð ÇåÜ. ãöäú ÇáúãóÍóáøöíøö æóÞö á
æóÇáÔøóíúÎõ ÚóãöíÑóÉõ Úóáóíúåö ãóÚó ÒöíóÇÏóÉö ÞóæúáöäóÇ ÝóßóÇäó
ÇáúÃóæúáóì ÅáóÎú
(Þóæúáõåõ áöÐóáößó) Ãóíú: áöÃóäøó íóÏó ÇáúãõÑúÊóåöäö íóÏõ ÃóãóÇäóÉò
æóÇáÑøóÇåöäõ áóãú íõÓúÞöØú ÇáúÍóÞøó Úóäú ÐöãøóÊöåö¡ ÝóÅöäøóåõ ÈöÞóÈúÖö
ÇáúãõÑúÊóåöäö ÇäúÞóØóÚó Íõßúãõ ÇáúÚóÇÑöíøóÉö ãöäú ÇáÖøóãóÇäö æóÛóíúÑöåö
(3/77)
(Ëõãøó áúíõÑóÇÌóÚú) ÈöÅöÓúßóÇäö ÇááøóÇãö
æóÝóÊúÍö ÇáúÌöíãö Ãóíú: ÇáúãõÚöíÑõ áöíóÈöíÚó ÇáúãõÚóÇÑóº áöÃóäøó
ÇáúãõÑúÊóåöäó áóÇ íóÊóÓóáøóØõ Úóáóì ÇáúÈóíúÚö ÅáøóÇ ÈöÅöÐúäò ÌóÏöíÏò¡
(æóáúíõÈóÚú) ÈöÅöÓúßóÇäö ÇááøóÇãö æóÇáúÈöäóÇÁö áöáúãóÝúÚõæáö ÈóÚúÏó
ãõÑóÇÌóÚóÉö ÇáúãõÚöíÑö¡ ÝóÅöäú áóãú íóÃúÐóäú ÈöíÚó Úóáóíúåö (Åäú áóãú
íõÄóÏøö ÑóÇåöäñ) ÇáÏøóíúäö¡ æóÅöäú ßóÇäó ãõæÓöÑðÇ ßóãóÇ áóæú Öóãöäó Ýöí
ÐöãøóÊöåö¡ ÝóÅöäøóåõ íõØóÇáóÈõ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúÃóÕöíáõ ãõæÓöÑðÇ
(æóÈöÇáËøóãóäú) Ãóíú: ÇáøóÐöí ÈöíÚó Èöåö ÇáúãóÑúåõæäõ áóÇ ÈöÞöíãóÊöåö.
(íóÑúÌöÚõ ãóÇáößñ) áöáúãóÑúåõæäö (Úóáóì ãóäú ÞóÏú Ñóåóäú) ßóãóÇ Ãóäøó
ÇáÖøóÇãöäó íóÑúÌöÚõ ÈöãóÇ ÃóÏøóÇåõ áóÇ ÈöÞöíãóÊöåöº æóáöÃóäøóåõ Ëóãóäõ
ãöáúßöåö¡ æóÞóÏú ÕóÑóÝóåõ Åáóì Ïóíúäö ÇáÑøóÇåöäö ÓóæóÇÁñ ÈöíÚó
ÈöÞöíãóÊöåö Ãóãú ÈöÃóßúËóÑó Ãóãú ÈöÃóÞóáøó¡ ÈöÞóÏúÑò íóÊóÛóÇÈóäõ
ÇáäøóÇÓõ ÈöãöËúáöåö¡ æóáóæú Ñóåóäó ÚóÈúÏóåõ ÈöÏóíúäö ÛóíúÑöåö ÈöÛóíúÑö
ÅÐúäöåö æóÈöíÚó Ýöíåö áóãú íóÑúÌöÚú ÇáÑøóÇåöäõ Úóáóì ÇáúãóÏúíõæäö
ÈöÔóíúÁò ßóãóÇ Ýöí ÇáÖøóãóÇäö ÈöÛóíúÑö ÅÐúäò. (æó) Þóæúáõ ÇáúãóÏúíõæäö
áöÛóíúÑöåö: (ÇÑúåóäú ÈöÏóíúäöí ãöäú ÝõáóÇäò) ÚóÈúÏóß (ÐóÇ) ãóËóáðÇ¡
(ÌõÚöáú) Ðóáößó (ßóÞóÈúÖöåö æóÑóåúäöåö Åäú ÇãúÊõËöáú) Ðóáößó ÇáúÞóæúáó
ÝóíóÌúÑöí Ýöíåö ãóÇ ãóÑøó¡ æóßóÐóÇ áóæú ÞóÇáó: ÖóãöäúÊ ãóÇ áöÝõáóÇäò
Úóáóíúß Ýöí ÑóÞóÈóÉö ÚóÈúÏöí åóÐóÇ¡ áóßöäøóåõ áóÇ íóÑúÌöÚõ ÅáøóÇ ÅÐóÇ
Öóãöäó ÈöÅöÐúäöåö.
(æóÅöäøóãóÇ íõÌóæøöÒõæäó Ñóåúäó ãóÇ íóÃúÈóì) Ãóíú: ãóÇ áóÇ íóÞúÈóáõ
(ÇáúÌóÝóÇÝó) ßóÇáúãóÑóÞóÉö¡ (æóÇáúÝóÓóÇÏõ ÚõáöãóÇ) Ãóíú: æóÇáúÍóÇáóÉõ
Ãóäøóåõ íõÚúáóãõ ÝóÓóÇÏõåõ (ÞóÈúáó Íõáõæáö Ïóíúäöåö) Ãóæú ãóÚóåõ¡ (ãóÚó
ÔóÑúØö Ãóäú íõÈóÇÚó ÅÐú ÐóÇßó) íóÚúäöí: æóÞúÊó ÊóÚóÑøõÖöåö áöáúÝóÓóÇÏö
(æó) Ãóäú (íõÑúåóäó ÇáËøóãóäú) Ãóíú: ÇáøóÐöí ÈöíÚó Èöåö (ãóßóÇäóåõ) .
æóíóáúÒóãõ ÇáúæóÝóÇÁõ ÈöÇáÔøóÑúØö ßóíú áóÇ ÊóÝõæÊó ÇáúæóËöíÞóÉõ¡
æóíóßõæäõ ÇáËøóãóäõ ÑóåúäðÇ ÈöÛóíúÑö ÚóÞúÏò¡ ÝóÅöäú ÔõÑöØó Ãóäú áóÇ
íõÈóÇÚó ÚöäúÏó ÊóÚóÑøõÖöåö áöáúÝóÓóÇÏö áóãú íóÕöÍøó ÇáÑøóåúäõ
áöãõäóÇÝóÇÉö ÇáÔøóÑúØö ãóÞúÕõæÏó ÇáÊøóæóËøõÞö¡ æóßóÐóÇ Åäú áóãú íõÔúÑóØú
åóÐóÇ æóáóÇ ÐóÇßó Úóáóì ãóÇ ÇÞúÊóÖóÇåõ ßóáóÇãõåõ ßóÃóÕúáöåö¡ æóÕóÍøóÍóåõ
Ýöí ÇáúãöäúåóÇÌö ßóÃóÕúáöåöº áöÃóäøóåõ áóÇ íõãúßöäõ ÇáöÇÓúÊöíÝóÇÁõ
ãöäúåõ ÚöäúÏó ÇáúÍõáõæáö¡ æóÇáúÈóíúÚõ ÞóÈúáóåõ áóíúÓó ãöäú ãõÞúÊóÖóíóÇÊö
ÇáÑøóåúäö æóÞöíáó: íóÕöÍøõ æóíõÈóÇÚõ ÚöäúÏó ÊóÚóÑøõÖöåö áöáúÝóÓóÇÏöº
áöÃóäøó ÇáÙøóÇåöÑó Ãóäøóåõ áóÇ íóÞúÕöÏõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
ÇáúãõÚöíÑö (Þóæúáõåõ æóáóæú Ñóåóäó ÚóÈúÏóåõ ÅáóÎú) ÕóÑöíÍñ Ýöí ÕöÍøóÉö
ÇáÑøóåúäö ÈöÏóíúäö ÛóíúÑöåö ÈöÛóíúÑö ÅÐúäöåö.
(Þóæúáõåõ æóÕóÍøóÍóåõ Ýöí ÇáúãöäúåóÇÌö) ÇÚúÊóãóÏóåõ ã Ñ.
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
æóÕóÇÑó ÇáúÍõßúãõ Íõßúãó ÇáÖøóãóÇäö¡ ÝóáóÇ íóÖúãóäõ ÇáÑøóÇåöäõ¡ ÅáøóÇ
Åäú ÓóÞóØó ÇáúÍóÞøõ Úóäúåõ ßóÇáúãóÖúãõæäö ÇåÜ. ÔóÑúÍõ ÅÑúÔóÇÏò ãóÚúäðì.
(Þóæúáõåõ Ëõãøó áöíõÑóÇÌóÚú) Ãóíú ÈóÚúÏó ãõÑóÇÌóÚóÉö ÇáÑøóÇåöäö
æóÇãúÊöäóÇÚöåö ÇåÜ. Þ á æóíõÝöíÏõåõ Þóæúáõåõ åõäóÇ Åäú áóãú íõÄóÏøö
ÅáóÎú. (Þóæúáõåõ æóÈöÇáËøóãóäö ÅáóÎú) ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÃóßúËóÑó ãöäú
ÞöíãóÊöåö Ãóæú ÞóÏúÑóåóÇ Ãóæú ÃóÞóáøó ÈöÞóÏúÑò íõÊóÛóÇÈóäõ Èöåö¡
æóãõÑóÇÏõåõ ÈöÇáËøóãóäö ÞóÏúÑõ ÈóÏóáöåö¡ æóÅöáøóÇ ÝóÇáËøóãóäõ ÃóÎóÐóåõ
ÇáúãõÑúÊóåöäõ æóíõÑúÌóÚõ ÈöÇáËøóãóäö æóÅöäú ßóÇäó ÇáúãóÑúåõæäõ
ãöËúáöíøðÇ ÇåÜ. Ìóãóáñ Úóáóì ÇáúãóäúåóÌö.
(Þóæúáõåõ ÈöÞóÏúÑò ÅáóÎú) Åäú áóãú íóÃúÐóäú ÇáúãóÇáößõ ÈöÃóßúËóÑó
ãöäúåõ¡ æóÅöáøóÇ ÌóÇÒó ÞóÇáó ÈóÚúÖõ ãóÔóÇíöÎöäóÇ: æóíóäúÈóÛöí ÚóÏóãõ
ÇáúÌóæóÇÒö Åäú áóãú íóÝö ãóÇ ÃõÐöäó Ýöíåö ÈöÇáÏøóíúäö ãõÑóÇÚóÇÉð áöÍóÞøö
ÇáúãõÑúÊóåöäö¡ æóãöäúåõ íõÚúáóãõ Ãóäøó ÇáúÞóÏúÑó ÇáúãõÊóÛóÇÈóäó Èöåö
ÅäøóãóÇ íõÛúÊóÝóÑõ Ýöí ÇáúÚõÞõæÏö áóÇ Ýöí ÇáúÅöÊúáóÇÝóÇÊö ÇåÜ. Þ á Úóáóì
ÇáúÌóáóÇáö (Þóæúáõåõ æóáóæú Ñóåóäó ÚóÈúÏóåõ ÅáóÎú) ãöËúáõåõ ãóÇ ÅÐóÇ
ÃõÏøöíó ÇáÏøóíúäõ ãöäú ÛóíúÑö ÇáúãóÑúåõæäö¡ ÈöáóÇ ÅÐúäö ÇáÑøóÇåöäö
ÈöÎöáóÇÝö ÃóÏóÇÆöåö ãöäúåõ ÈöÏõæäö ÅÐúäöåö ßóãóÇ íõÝúåóãõ ãöäú
ÇáÔøóÇÑöÍö æóäóÕøó Úóáóíúåö ã Ñ
(Þóæúáõ ÇáúãõÕóäøöÝö æóÅöäøóãóÇ íóÌõæÒõ Ñóåúäõ ãóÇ íóÃúÈóì ÅáóÎú)
ÍóÇÕöáõ ãóÇ ÊóÖúãóäøóåõ ÇáúãõÕóäøöÝõ æóÇáÔøóÇÑöÍõ Ãóäøó ãóÇ ÃóÓúÑóÚó
ÝóÓóÇÏõåõ Åäú áóãú íõãúßöäú ÊóÌúÝöíÝõåõ ßóÇáúãóÑóÞóÉö¡ æóÊóÍúÊóåõ
ÕõæóÑñ¡ Ãóäú íõÑúåóäó ÈöÍóÇáøò Ãóæú ÈöãõÄóÌøóáò¡ æóíõÚúáóãõ ÚóÏóãõ
ÝóÓóÇÏöåö Ãóæú íõÚúáóãõ ÝóÓóÇÏõåõ ÈóÚúÏó ÇáúÍõáõæáö¡ Ãóæú áóÇ íõÚúáóãõ
Ãóäøóåõ íóÝúÓõÏõ ÞóÈúáõ Ãóæú ÈóÚúÏõ¡ æóÝöí åóÐöåö ÇáÕøõæóÑö íóÕöÍøõ
ãõØúáóÞðÇ Ãóæú íõÚúáóãõ Ãóäøóåõ íóÍöáøõ ÈóÚúÏó ÝóÓóÇÏöåö Ãóæú ãóÚóåõ¡
Ãóæú áóãú íõÚúáóãú Ãóäøóåõ íóÍöáøõ ãóÚóåõ Ãóæú ÈóÚúÏóåõ¡ æóÝöí åóÐöåö
ÇáÕøõæóÑö íóÕöÍøõ ÈöÔóÑúØö Ãóäú íõÈóÇÚó ÚöäúÏó ÅÔúÑóÇÝöåö Úóáóì
ÇáúÝóÓóÇÏö¡ æóíóßõæäó Ëóãóäõåõ ÑóåúäðÇ ãóßóÇäóåõ¡ æóÅöäú Ãóãúßóäó
ÊóÌúÝöíÝõåõ ÕóÍøó Ñóåúäõåõ ãõØúáóÞðÇ¡ áóßöäú ÝöíãóÇ ÅÐóÇ Ñõåöäó
ÈöãõÄóÌøóáò áóÇ íóÍöáøõ ÞóÈúáó ÝóÓóÇÏöåö ÈöÒóãóäò íóÓóÚõ ÇáúÈóíúÚó¡
ÈöÃóäú ßóÇäó íóÍöáøõ ÈóÚúÏóåõ Ãóæú ãóÚóåõ Ãóæú ÞóÈúáóåõ ÈöÒóãóäò áóÇ
íóÓóÚõ ÇáúÈóíúÚó¡ æóÌóÈó ÊóÌúÝöíÝõåõ Úóáóì ãóÇáößöåö ÇáúãõÌóÝøöÝö áóåõ
ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇÈúäõ ÇáÑøöÝúÚóÉö æóÅöäú ßóÇäó ãõÚöíÑðÇ áöáÑøóåúäö ÝöíãóÇ
íóÙúåóÑõº áöÃóäøóåõ ãöäú ãóÕóÇáöÍö ÇáúÚóíúäö ÇáøóÊöí åöíó Úóáóíúåö¡
æóÝöíãóÇ ÚóÏóÇ åóÐöåö íõÈóÇÚõ ÚöäúÏó ÎóæúÝö ÝóÓóÇÏöåö¡ ÝóÅöäú ØóÑóÃó
ÝóÓóÇÏñ ãóÇ æóÌóÈó ÈóíúÚõåõ ÃóíúÖðÇ¡ æóÌõÚöáó Ëóãóäõåõ ÑóåúäðÇ ÇåÜ.
æóÞóæúáõäóÇ: Ãóæú áóãú íõÚúáóãú Ãóäøóåõ íóÍöáøõ ãóÚóåõ Ãóæú ÈóÚúÏóåõ
ãóÝúåõæãõåõ ãöãøóÇ Ýöí ÇáúãóÊúäö æóÇáÔøóÇÑöÍöº áöÃóäøó ßõáøðÇ ãöäúåõãóÇ
ÃóÍóÏõ ÔöÞøóíúåóÇ¡ æóÞóÏú æóÌóÈó Ýöíåö ÇáÔøóÑúØõ ÝóáúíóÌöÈú ÅÐóÇ æóÞóÚó
ÇáÊøóÑóÏøõÏõ ÈóíúäóåõãóǺ áöÃóäøóåõ áóãú íóÎúÑõÌú ÚóãøóÇ æóÌóÈó
ÇáÔøóÑúØõ Ýöíåö ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÍóÌóÑñ Ýöí ÍóÇÔöíóÉö ÔóÑúÍö ÇáúÅöÑúÔóÇÏö.
(Þóæúáõåõ ÞóÈúáó Íõáõæáö Ïóíúäöåö) Ãóæú ãóÚóåõ Ãóæú áóãú íõÚúáóãú
Ãóäøóåõ íóÍöáøõ ãóÚóåõ Ãóæú ÞóÈúáóåõ ÇåÜ. ÔóÑúÍõ ÇáúÅöÑúÔóÇÏö. (Þóæúáõåõ
Ãóæú ãóÚóåõ) íóäúÈóÛöí Ãóæú ÈóÚúÏóåõ ÈöÒóãóäò áóÇ íóÓóÚõ ÈóíúÚóåõ
(Þóæúáõåõ æóÞúÊó ÊóÚóÑøõÖöåö áöáúÝóÓóÇÏö) Ýóáóæú ÔóÑóØó ÈóíúÚóåõ
ÞóÈúáóåõ áóãú íóÕöÍøó ÇáÑøóåúäõº áöÃóäøóåõ ÎöáóÇÝõ ÞóÖöíøóÊöåö ãöäú
ÇáúÈóíúÚö æóÞúÊó ÇáúÍõáõæáö ÃóÕóÇáóÉð ÇåÜ. Þ á Úóáóì ÇáúÌóáóÇáö æóÈóÍóËó
Óã ÎöáóÇÝóåõ ÝóÑóÇÌöÚúåõ. (Þóæúáõåõ æóÃóäú íõÑúåóäó ÅáóÎú) áóæú ÞóÇáó:
æóßóæúäõ ÇáËøóãóäö ÑóåúäðÇ áóßóÇäó Ãóæúáóì (Þóæúáõåõ æóíóáúÒóãó
ÇáúæóÝóÇÁõ ÅáóÎú) æóáöáúãõÑúÊóåöäö Ýöí åóÐöåö ÇáÕøõæÑóÉö ÈóíúÚõåõ
ÈöÏõæäö ÅÐúäö ÇáÑøóÇåöäö ÇßúÊöÝóÇÁð ÈöÇáÔøóÑúØö ÇáÓøóÇÈöÞö ÍóÊøóì áóæú
áóãú íóÈöÚúåõ ÍóÊøóì ÝóÓóÏó Öóãöäóåõ ÇåÜ. ÔóíúÎõäóÇ ÇåÜ. Þ á Úóáóì
ÇáúÌóáóÇáö (Þóæúáõåõ æóÞöíáó: íóÕöÍøõ æóíõÈóÇÚõ ÅáóÎú) æóíóßõæäõ
Ëóãóäõåõ Úóáóì åóÐóÇ ÃóíúÖðÇ ÑóåúäðÇ ÈöáóÇ ÅäúÔóÇÁö ÚóÞúÏòº áöÃóäøó
ÎóæúÝó ÇáúÝóÓóÇÏö áóãøóÇ ÇõÖúØõÑöÑúäóÇ Åáóì ÇáúÞóæúáö ÈöÇáÕøöÍøóÉö Úóáóì
åóÐóÇ ÇáúæóÌúåö ÕóÇÑó ÇáúÈóíúÚõ ßóÃóäøóåõ áóãú
(3/78)
ÅÝúÓóÇÏó ãóÇáöåö¡ æóÝöí ÇáÔøóÑúÍö
ÇáúßóÈöíÑö Ãóäøó ÇáúÃóæøóáó ÃóÕóÍøõ ÚöäúÏó ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó.
æóãóíúáõ ÛóíúÑöåöãú Åáóì ÇáËøóÇäöí¡ æóåõæó ÇáúãõæóÇÝöÞõ áöäóÕøö ÇáúÃõãøö
æóÇáúãõÎúÊóÕóÑö¡ æóÝöí ÇáÔøóÑúÍö ÇáÕøóÛöíÑö Ãóäøóåõ ÇáúÃóÙúåóÑõ ÚöäúÏó
ÇáúÃóßúËóÑöíäó ÞóÇáó Ýöí ÇáúãõåöãøóÇÊö: æóåõæó ÇáúãõÝúÊóì Èöåö áöäóÞúáö
ÇáÑøóÇÝöÚöíøö áóåõ Úóäú ÇáúÃóßúËóÑöíäó¡ æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãöåöãú: Ãóäøóåõ
áóæú áóãú íóÔúÑöØú Ñóåúäó Ëóãóäö ãóÇ ÐõßöÑó áóãú íóÕöÍøó ÇáÑøóåúäõ ÞóÇáó
ÇáúÅöÓúäóæöíøõ æóÝöíåö äóÙóÑñ ÃóãøóÇ Ñóåúäõ ãóÇ íõÌóÝøóÝõ ßóÑõØóÈò Ãóæú
ãóÇ áóÇ íõÌóÝøóÝõ æóÑõåöäó ÈöÍóÇáøò Ãóæú ÈöãõÄóÌøóáò¡ æóÚõáöãó ÝóÓóÇÏõåõ
ÈóÚúÏó ÇáúÍõáõæáö¡ Ãóæú áóãú íõÚúáóãú Ãóäøóåõ íóÝúÓõÏõ ÞóÈúáõ Ãóæú
ÈóÚúÏõ ÝóÕóÍöíÍñ ãõØúáóÞðÇ¡ æóæóÌúåõåõ Ýöí ÇáúÃóÎöíÑóÉö Ãóäøó ÇáúÃóÕúáó
ÚóÏóãõ ÝóÓóÇÏöåö ÞóÈúáó ÇáúÍõáõæáö¡ ÝóÅöäú ØóÑóÃó Úóáóì ÐóÇßó ãóÇ
ÚóÑøóÖóåõ áöáúÝóÓóÇÏö ßóÍöäúØóÉò ÇÈúÊóáøóÊú æóÊóÚóÐøóÑó ÊóÌúÝöíÝõåóÇ¡
ÝóÅöäú ÈöíÚó Ýöí ÇáÏøóíúäö Ãóæú æõÝøöíó ãöäú ÛóíúÑöåö ÝóÐóÇßó¡ æóÅöáøóÇ
ÝóÍõßúãõåõ ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÈöÞóæúáöåö: (æóåóßóÐóÇ íõÝúÚóáõ) ÈöÛóíúÑö ãóÇ
ãóÑøó ÈóÚúÏó Ñóåúäöåö Ãóíú: íõÈóÇÚõ æóíóßõæäõ Ëóãóäõåõ ÑóåúäðÇ¡ (Åäú
ØóÑóÇ ÝóÓóÇÏõ ÛóíúÑöåö) Ãóíú: ÛóíúÑö ãóÇ áóÇ íõÌóÝøóÝõ æóÚõáöãó
ÝóÓóÇÏõåõ ÞóÈúáó ÇáúÍõáõæáö¡ ÈöÃóäú ßóÇäó íõÌóÝøóÝõ Ãóæú áóÇ íõÌóÝøóÝõ¡
æóÚõáöãó ÚóÏóãõ ÝóÓóÇÏöåö Ãóæú Úõáöãó ÝóÓóÇÏõåõ ÈóÚúÏó ÇáúÍõáõæáö¡ Ãóæú
áóãú íõÚúáóãú æóÇÍöÏñ ãöäúåõãóÇ¡ æóíõÌúÈóÑõ ÇáÑøóÇåöäõ Úóáóì ÈóíúÚöåö
ÚöäúÏó ÊóÚóÑøõÖöåö áöáúÝóÓóÇÏö ÍöÝúÙðÇ áöáúæóËöíÞóÉö.
æóáóÇ íóäúÝóÓöÎõ ÇáÑøóåúäõ ÈöÐóáößó¡ ÅÐú íõÛúÊóÝóÑõ Ýöí ÇáÏøóæóÇãö ãóÇ
áóÇ íõÛúÊóÝóÑõ Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÇáúÂÈöÞó áóÇ íóÌõæÒõ
ÈóíúÚõåõ¡ æóáóæú ÃóÈóÞó ÈóÚúÏó ÇáúÈóíúÚö æóÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö áóãú
íóäúÝóÓöÎú (ãöãøóÇ Ñõåöäú) ÈóíóÇäñ áöÛóíúÑöåö. (ÈöËóÇÈöÊò) áóÝúÙõ
ËóÇÈöÊò ÓóÇÞöØñ ãöäú ÃóßúËóÑö äõÓóÎö ÇáúÍóÇæöí ÞóÇáó ÇáúÅöÓúäóæöíøõ
æóÛóíúÑõåõ: æóáóÇ íõÛúäöí Úóäúåõ ÐößúÑõ ÇááøóÇÒöãöº áöÃóäøó ÇáËøõÈõæÊó
ãóÚúäóÇåõ ÇáúæõÌõæÏõ Ýöí ÇáúÍóÇáö¡ æóÇááøõÒõæãõ æóÚóÏóãõåõ ÕöÝóÉñ
áöáÏøóíúäö Ýöí äóÝúÓöåö áóÇ íóÊóæóÞøóÝõ ÕöÏúÞõåõ Úóáóì æõÌõæÏö ÇáÏøóíúäö
ßóãóÇ íõÞóÇáõ:
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
Þóæúáõåõ ÃóãøóÇ Ñóåúäõ ãóÇ íõÌóÝøóÝõ ÅáóÎú) åóÐóÇ åõæó ÇáúÛóíúÑõ ÇáúÂÊöí
Ýöí Þóæúáöåö: Åäú ØóÑóÃó ÝóÓóÇÏõ ÛóíúÑöåö áóßöäøó ÛóÑóÖó ÇáÔøóÇÑöÍö
åõäóÇ ÈóíóÇäõ ÕöÍøóÉö ÇáÑøóåúäö ãõØúáóÞðÇ¡ æóÛóÑóÖó ÇáúãóÊúäö ÝöíãóÇ
íóÃúÊöí ÈóíóÇäõ Íõßúãöåö ÅÐóÇ ÚóÑóÖó áóåõ ÇáúÝóÓóÇÏõ ÝóåõãóÇ ãóÞóÇãóÇäö
ãõÎúÊóáöÝóÇäö. (Þóæúáõåõ Ãóäøó ÇáúÃóÕúáó ÚóÏóãõ ÝóÓóÇÏöåö ÞóÈúáó
ÇáúÍõáõæáö) æóÝóÇÑóÞóÊú åóÐöåö äóÙöíÑóÊóåóÇ ÇáÓøóÇÈöÞóÉó Ýöí
ÇáúãõÚóáøóÞö ÚöÊúÞõåõ ÈöÕöÝóÉò íõÍúÊóãóáõ ÓóÈúÞõåóÇ ÇáúÍõáõæáó
æóÊóÃúÎöíÑõåóÇ Úóäúåõ ÈöÊóÔóæøõÝö ÇáÔøóÇÑöÚö áöáúÚöÊúÞö ÍóÌóÑñ.
(Þóæúáõåõ Åäú ØóÑóÃó ÝóÓóÇÏñ) Ãóíú ÃóÔúÑóÝó Úóáóì ÇáúÝóÓóÇÏö (Þóæúáõåõ
ÈöÃóäú ßóÇäó íõÌóÝøóÝõ) ÍóÇÕöáõåõ Ãóäøó ãóÇ íõÌóÝøóÝõ íóÕöÍøõ Ñóåúäõåõ
æóíõÈóÇÚõ ÚöäúÏó ÎóæúÝö ÝóÓóÇÏöåö æóíóßõæäõ Ëóãóäõåõ ÑóåúäðÇ¡ áóßöäøó
ÇáøóÐöí Ýöí ÇáúãöäúåóÇÌö Ãóäøóåõ íõÌóÝøóÝõ ÝóÞóÇáó: áóæú Ñóåóäó ãóÇ
íóÓúÑõÚõ ÝóÓóÇÏõåõ¡ ÝóÅöäú Ãóãúßóäó ÊóÌúÝöíÝõåõ ßóÑõØóÈò ÝõÚöáó ÇåÜ.
(Þóæúáõåõ ÍóíúËõ ÞõáúäóÇ: ãóáóßó ÇáúãõÔúÊóÑöí ÇáúãóÈöíÚó) ÈöÃóäú ßóÇäó
ÇáúÎöíóÇÑõ áóåõ æóÍúÏóåõ¡ æóÙóÇåöÑõåõ ÚóÏóãõ ÇáÕøöÍøóÉö Åäú ßóÇäó
ÇáúÎöíóÇÑõ áóåõãóÇ¡ æóÅöäú ÍóÕóáóÊú ÇáúÅöÌóÇÒóÉõ æóáóÇ ÊóÊóÈóíøóäõ
ÇáÕøöÍøóÉõ ãóÚó ÊóÈóíøõäö ãöáúßö ÇáúÈóÇÆöÚö ÇáËøóãóäó ãöäú Íöíäö
ÇáúÚóÞúÏö ÝóáúíõÑóÇÌóÚú
(Þóæúáõåõ ÞóÈúáó ÊóãóÇãö ÇáúÍóæúáö) ãóÝúåõæãõåõ ÕöÍøóÉõ ÇáÑøóåúäö
ÈöÇáÒøóßóÇÉö ÈóÚúÏó ÊóãóÇãö ÇáúÍóæúáö¡ æóåõæó ãóÇ ÌõÒöãó Èöåö Ýöí ÃóÕúáö
ÇáÑøóæúÖóÉö æóÛóíúÑöåö¡ æóãóÍóáøõåõ Åäú ÊóáöÝó ÇáúãóÇáõ áöíóßõæäó
ÏóíúäðÇ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ßóÇäó ÈóÇÞöíðǺ áöÃóäøóåóÇ ÍöíäóÆöÐò ÛóíúÑõ
Ïóíúäò¡ æóÚóáóì åóÐóÇ íõÍúãóáõ ÌóÒúãõ ÇáÑøóæúÖö ÈöÚóÏóãö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
íõæÌóÏú¡ æóÕóÇÑó ÏóæóÇãõ ÇáÑøóåúäö ãõÓúÊóÕúÍóÈðÇ æóÍöíäóÆöÐò íóáúÒóãõ
ÏóæóÇãõåõ Úóáóì ÇáËøóãóäö Ýóáóãú íóÍúÊóÌú áöÅöäúÔóÇÁò ÇåÜ. ÍóÇÔöíóÉõ
ÍóÌóÑò Úóáóì ÔóÑúÍö ÇáúÅöÑúÔóÇÏö. (Þóæúáõåõ áóãú íóÕöÍøó ÇáÑøóåúäõ)
äóÞóáóåõ Í á Úóáóì ÇáúãóäúåóÌö (Þóæúáõåõ ÃóãøóÇ áóæú Ñõåöäó ãóÇ
íõÌóÝøóÝõ) æóÅöÐóÇ Ñõåöäó ÈöãõÄóÌøóáò áóÇ íóÍöáøõ ÞóÈúáó ÝóÓóÇÏöåö
æóÌóÈó ÊóÌúÝöíÝõåõ. (Þóæúáõåõ æóÝöíåö äóÙóÑñ) áóÚóáøó æóÌúåóåõ Ãóäøóåõ
íóÕöÍøõ æóíóßõæäõ ÑóåúäðÇ ÈöÏõæäö ÔóÑúØò¡ ÝóÅöäøó åóÐöåö ØóÑöíÞóÉõ
ÇáúÅöÓúäóæöíøö ßóãóÇ Ýöí ÍóÇÔöíóÉö ÇáúãóäúåóÌö.
(Þóæúáõåõ Ãóæú áóãú íóÚúáóãú Ãóäøóåõ íóÝúÓõÏõ ÞóÈúáõ Ãóæú ÈóÚúÏõ) åóÐóÇ
ÕóÇÏöÞñ ÈöÃóäú ÇõÍúÊõãöáó Íõáõæáõ ÇáÏøóíúäö ÞóÈúáó ÇáúÝóÓóÇÏö æóãóÚóåõ
Ãóæú æóÈóÚúÏóåõ¡ Ãóæú æóåõãóÇ ãóÚðÇ Ãóæú ãóÚóåõ æóÈóÚúÏóåõ
ÝóÊóÃóãøóáúåõ. (Þóæúáõåõ ãõØúáóÞðÇ) Ãóíú: ÔõÑöØó ÈóíúÚõåõ ÚöäúÏó
ÊóÚóÑøõÖöåö áöáúÝóÓóÇÏö Ãóæú áóãú íõÔúÑóØú¡ æóÃóãøóÇ ÅÐóÇ ÔõÑöØó ãóäúÚõ
ÈóíúÚöåö ÚöäúÏó ÊóÚóÑøõÖöåö áöáúÝóÓóÇÏö åõäóÇ ÝóíóÝúÓõÏõ ÇáúÚóÞúÏõº
áöÃóäøóåõ ÎöáóÇÝõ ÞóÖöíøóÊöåö¡ ÅÐú áóÇ æóÌúåó áöÇÔúÊöÑóÇØöåö áóåõ ÈóÚúÏó
Íõáõæáö Ïóíúäöåö. (Þóæúáõåõ Ãóíú íõÈóÇÚõ) Ãóíú æõÌõæÈðÇ ÍöÝúÙðÇ
áöáúæóËöíÞóÉö¡ ÔóÑúÍõ ÇáúÅöÑúÔóÇÏö áöÍóÌóÑò (Þóæúáõåõ æóíóßõæäõ Ëóãóäõåõ
ÑóåúäðÇ) ÙóÇåöÑõåõ: Ãóäøóåõ íóßõæäõ ÑóåúäðÇ ÈöáóÇ ÅäúÔóÇÁö ÚóÞúÏò¡
æóÞóÏú ÞóÇáó ã Ñ æóÞö á Úóáóì ÇáúÌóáóÇáö ÝöíãóÇ áóÇ íõãúßöäõ ÊóÌúÝöíÝõåõ
ÅÐóÇ Ñõåöäó ÈöÍóÇáøò Ãóæú ãõÄóÌøóáò íóÍöáøõ ÞóÈúáó ÝóÓóÇÏöåö¡ æóÈöíÚó
ÚöäúÏó ÎóæúÝö ÝóÓóÇÏöåö: Ãóäøóåõ íõÌúÚóáõ ÑóåúäðÇ ÝöíåöãóÇ ÈöÅöäúÔóÇÁö
ÇáúÚóÞúÏö Ãóíú: áöÚóÏóãö ÇáÔøóÑúØö ÇáúÞóÇÆöãö ãóÞóÇãó ÇáúÌóÚúáö
æóÍöíäóÆöÐò ÝóÈóÇÞöí ÕõæóÑö ÚóÏóãö ÇáÔøóÑúØö ßóÐóáößó¡ æóåóÐóÇ ÇáúÌóÚúáõ
æóÇÌöÈñ ßóãóÇ Ýöí Ú Ô.
ÞóÇáó áóßöäú áóæú ÈóÇÏóÑó ÞóÈúáó ÇáúÌóÚúáö Åáóì ÇáÊøóÕóÑøõÝö Ýöí
ÇáËøóãóäö áóãú íóäúÝõÐúº áöÃóäøó ÇáúãóÇáößó ÈöÑóåúäöåö áóåõ ÇáúÊóÒóãó
ÊóæúÝöíóÉó ÇáÏøóíúäö ãöäúåõ¡ æóÈóíúÚõåõ íõÝóæøöÊõ ãóÇ ÇáúÊóÒóãóåõ
ÝóßóÇäó ßóãóäú ÇÔúÊóÑóì ÚóÈúÏðÇ ÈöÔóÑúØö ÅÚúÊóÇÞöåö¡ áóíúÓó áóåõ
ÇáÊøóÕóÑøõÝõ Ýöíåö ÞóÈúáó ÇáúÅöÚúÊóÇÞö ãóÚó ßóæúäöåö ãóãúáõæßðÇ áóåõ
æóÚöÈóÇÑóÉõ Þ á: æóáóÇ íóÕöÍøõ ÊóÕóÑøõÝõ ÇáÑøóÇåöäö Ýöí ÔóíúÁò ãöäú
ÇáËøóãóäö ÞóÈúáó ÅäúÔóÇÁö ÇáúÚóÞúÏö Úóáóì ÇáúãõÚúÊóãóÏö ÚöäúÏó ÔóíúÎöäóÇ
áöÈóÞóÇÁö Íõßúãö ÇáÑøóåúäö Ëõãøó Åäøó ÇáúÈóíúÚó åõäóÇ íóÍúÊóÇÌõ Ýöíåö
ÇáúãõÑúÊóåöäõ Åáóì ÅÐúäö ÇáÑøóÇåöäö Ãóæú ãõÑóÇÌóÚóÉö ÇáúÍóÇßöãö¡ ÝóÅöäú
ÞóÕøóÑó Ýöí Ðóáößó Ãóæú ÈóÚúÏóåõ Öóãöäó ÇåÜ. æóÅöäøóãóÇ ÇÍúÊóÇÌó åõäóÇ
áöÚóÏóãö ÇáÔøóÑúØö ÇáúÞóÇÆöãö ãóÞóÇãó ÇáúÅöÐúäö.
(Þóæúáõåõ Ãóæú áóÇ íõÌóÝøóÝõ æóÚõáöãó ÚóÏóãõ ÝóÓóÇÏöåö) ÊóÑóßó ãóÇ ÅÐóÇ
Ñõåöäó ÈöÍóÇáøòº áöÃóäøóåõ íõÈóÇÚõ æóíõæÝóì ãöäúåõ æóáóÇ íóßõæäõ
ÑóåúäðÇ. (Þóæúáõåõ æóÚõáöãó ÝóÓóÇÏõåõ ÈóÚúÏó ÇáúÍõáõæáö) Ãóíú ÈöÒóãóäò
íõãúßöäõ Ýöíåö ÇáúÈóíúÚõ ÚóÇÏóÉð (Þóæúáõåõ æóáóÇ íóäúÝóÓöÎõ ÇáÑøóåúäõ
ÈöÐóáößó) ÙóÇåöÑñ Ýöí ÈóÞóÇÁö ÚóÞúÏö ÇáÑøóåúäö ÇáúÃóæøóáö¡ æóåõæó
ØóÑöíÞóÉñ áöÈóÚúÖöåöãú ßóãóÇ Ýöí Þ á Úóáóì ÇáúÌóáóÇáö¡ æóåõæó ÙóÇåöÑñ.
(Þóæúáõåõ ÓóÇÈöÞðÇ æóíóßõæäõ Ëóãóäõåõ ÑóåúäðÇ) æóíõãúßöäõ Ãóäøó
ÇáúãõÑóÇÏó áóÇ íóäúÝóÓöÎõ Íõßúãõ ÇáÑøóåúäö Ãóíú: áóÇ íóÈúØõáõ¡ æóåõæó
ÈóÚöíÏñ ÊóÏóÈøóÑú. (Þóæúáõåõ áöÃóäøó ÇáËøõÈõæÊó ãóÚúäóÇåõ ÇáúæõÌõæÏõ
ÅáóÎú) ÞóÇáó Þ á Úóáóì ÇáúÌóáóÇáö ÍóÇÕöáõåõ Ãóäøó ÇáÏøõíõæäó
(3/79)
Ïóíúäõ ÇáúÞóÑúÖö áóÇÒöãñ æóÏóíúäõ
ÇáúßöÊóÇÈóÉö ÛóíúÑõ áóÇÒöãò¡ Ýóáóæú ÇõÞúÊõÕöÑó Úóáóì ÇáÏøóíúäö
ÇááøóÇÒöãö áóæóÑóÏó Úóáóíúåö ãóÇ ÓóíóÞúÊóÑöÖõåõ æóäóÍúæõåõ ãöãøóÇ áóãú
íóËúÈõÊú.
æóÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáÕøóáóÇÍö ÏóáóÇáóÉõ ÇáöÇáúÊöÒóÇãö áóÇ íõßúÊóÝóì ÈöåóÇ Ýöí
ÇáúãõÎóÇØóÈóÇÊö æóåõãóÇ æóÕúÝóÇäö ãóÞúÕõæÏóÇäö íõÍúÊóÑóÒõ ÈöåöãóÇ Úóäú
ÚóÏóãö ÇáËøõÈõæÊö æóÇááøõÒõæãö¡ æóÈöÇáúÌõãúáóÉö ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáÑøóåúäõ
ÅáøóÇ ÈöËóÇÈöÊò (ãöäú ßõáøö Ïóíúäò íóáúÒóãóäú) Ãóíú: áóÇÒöãò ßóÇáËøóãóäö
ÈóÚúÏó Òóãóäö ÇáúÎöíóÇÑö (Ãóæú ÃóÕúáõåõ áõÒõæãõåõ) Ãóíú: Ãóæú ÇáúÃóÕúáõ
Ýöí æóÖúÚöåö ÇááøõÒõæãõ (äóÍúæó ÇáËøóãóäú Ýöí Òóãóäö ÇáúÎöíóÇÑö) ÓóæóÇÁñ
ßóÇäó ãõÓúÊóÞöÑøðÇ Ãóãú ÛóíúÑó ãõÓúÊóÞöÑøò¡ ßóËóãóäö ÇáúãóÈöíÚö ÞóÈúáó
ÞóÈúÖöåö æóÇáúÃõÌúÑóÉö ÞóÈúáó ÇÓúÊöíÝóÇÁö ÇáúãóäúÝóÚóÉö¡ æóÙóÇåöÑñ Ãóäøó
ÇáúßóáóÇãó ÍóíúËõ ÞõáúäóÇ: ãóáóßó ÇáúãõÔúÊóÑöí ÇáúãóÈöíÚó áöíóãúáößó
ÇáúÈóÇÆöÚõ ÇáËøóãóäó ßóãóÇ ÃóÔóÇÑó Åáóíúåö ÇáúÅöãóÇãõ¡ æóáóÇ Ôóßøó
Ãóäøóåõ áóÇ íõÈóÇÚõ ÇáúãóÑúåõæäõ Ýöí ÇáËøóãóäö ãóÇ áóãú ÊóãúÖö ãõÏøóÉõ
ÇáúÎöíóÇÑö.
æóÏóÎóáó Ýöí ÇáÏøóíúäö ÇáúãóäóÇÝöÚõ Ýöí ÇáÐøöãøóÉö ÝóíóÕöÍøõ ÇáÑøóåúäõ
ÈöåóÇ æóíõÈóÇÚõ ÇáúãóÑúåõæäõ ÚöäúÏó ÇáúÍóÇÌóÉö æóÊóÍúÕõáõ ÇáúãóäóÇÝöÚõ
ÈöËóãóäöåö¡ æóÎóÑóÌó Èöåö ÇáúÚóíúäõ ãóÖúãõæäóÉð ßóÇäóÊú Ãóæú ÃóãóÇäóÉð¡
æóãóäóÇÝöÚõåóÇ Ýöí ÅÌóÇÑóÉö ÇáúÚóíúäöº áöÃóäøóåõ ÊóÚóÇáóì ÐóßóÑó
ÇáÑøóåúäó Ýöí ÇáúãõÏóÇíóäóÉö¡ ÝóáóÇ íóËúÈõÊõ Ýöí ÛóíúÑöåóÇ æóáöÃóäøó
Ðóáößó áóÇ íõÓúÊóæúÝóì ãöäú Ëóãóäö ÇáúãóÑúåõæäö¡ æóÐóáößó ãõÎóÇáöÝñ
áöÛóÑóÖö ÇáÑøóåúäö ÚöäúÏó ÇáúÈóíúÚö.
æóÝóÑøóÞõæÇ Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ÕöÍøóÉö ÖóãóÇäö ÇáúÚóíúäö ÇáúãóÖúãõæäóÉö¡
ÈöÃóäøó ÖóãóÇäóåóÇ áóÇ íóÌõÑøõ Åáóì ÖóÑóÑò ÅÐóÇ áóãú ÊõÊúáóÝú ÈöÎöáóÇÝö
ÇáÑøóåúäö ÈöåóÇ¡ ÝóÅöäøóåõ íóÌõÑøõ Åáóì ÖóÑóÑö ÏóæóÇãö ÇáúÍóÌúÑö Ýöí
ÇáúãóÑúåõæäö¡ æóÈöÃóäøó ÇáÖøóÇãöäó áöáúÚóíúäö íóÞúÏöÑõ Úóáóì
ÊóÎúáöíÕöåóÇ¡ ÝóíóÍúÕõáõ ÇáúãóÞúÕõæÏõ ÈöÇáÖøóãóÇäö¡ æóÍõÕõæáõåóÇ ãöäú
Ëóãóäö ÇáúãóÑúåõæäö áóÇ íõÊóÕóæøóÑõ æóÈöÇáËøóÇÈöÊö ÛóíúÑõåõ ßóËóãóäö ãóÇ
ÓóíóÔúÊóÑöíåö¡ æóÇáÒøóßóÇÉõ æóÇáÏøöíóÉõ ÞóÈúáó ÊóãóÇãö ÇáúÍóæúáö ÝóáóÇ
íóÕöÍøõ ÇáÑøóåúäõ Èöåöº áöÃóäøóåõ æóËöíÞóÉõ ÍóÞøò ÝóáóÇ ÊõÞóÏøóãõ
Úóáóíúåö ßóÇáÔøóåóÇÏóÉö¡ æóÈöÇááøóÇÒöãö Ãóæú ÃóÕúáöåö ÇááøõÒõæãõ ãóÇ
áóíúÓó ßóÐóáößó ßóäõÌõæãö ÇáúßöÊóÇÈóÉö æóÌõÚúáö ÇáúÌóÚóÇáóÉö ÞóÈúáó
ÝóÑóÇÛö ÇáúÚóãóáö ßóãóÇ ÕõÑøöÍó ÈöåöãóÇ Ýöí Þóæúáöåö: (áóÇ äóÌúãò)
ÈöÇáúÌóÑøö Ãóíú: íóÕöÍøõ ÇáÑøóåúäõ ÈöËóÇÈöÊò áóÇÒöãò Ãóæú ÃóÕúáõåõ
ÇááøõÒõæãõ áóÇ ÈöäóÌúãò (Úóáóì
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
ÇáÕøöÍøóÉö ã Ñ æóÍóíúËõ ÞõáúäóÇ: ÈöÇáÕøöÍøóÉö Ýóåóáú ÇáúãõÑóÇÏõ
ÇáÑøóåúäõ ãöäú ÇáúãõÓúÊóÍöÞøö Åäú ÇäúÍóÕóÑó¿ Ãóæú ãöäú ÇáúÅöãóÇãöº
áöÃóäøóåõ äóÇÆöÈõ ÇáúãõÓúÊóÍöÞøöíäó¿ Ãóæú ßóíúÝó ÇáúÍóÇáõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
ÊõæÕóÝõ Ýöí ÐóÇÊöåóÇ ãöäú ÛóíúÑö äóÙóÑò áöÏóíúäò ãõÚóíøóäò ÈöÇáËøõÈõæÊö
æóÇááøõÒõæãö¡ ÝóíõÞóÇáõ: Ïóíúäõ ÇáúÞóÑúÖö ËóÇÈöÊñ áóÇÒöãñ¡ æóËóãóäõ
ÇáúãóÈöíÚö ßóÐóáößó æóÊõæÕóÝõ ÈöÇáäøóÙóÑö áöÏóíúäò ãõÚóíøóäò ÈöÈóÚúÖö
Êöáúßó ÇáúÃóæúÕóÇÝö ÝóãóÇ íõÑöíÏõ Ãóäú íõÞúÑöÖóåõ ÒóíúÏñ áöÚóãúÑòæ áóÇ
íõæÕóÝõ ÈöÔóíúÁò ÞóÈúáó æõÞõæÚö ÚóÞúÏö ÇáúÞóÑúÖö ÍóÞöíÞóÉð¡ æóíõæÕóÝõ
ÈöÇáËøõÈõæÊö ÈöÍóÓúÈö ÇáúãóÂáö ãóÌóÇÒðÇ¡ æóÈóÚúÏóåõ æóÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö
íõæÕóÝõ ÈöÇáËøõÈõæÊö Ãóíú ÇáúæõÌõæÏö ÍóÞöíÞóÉð¡ æóÈöÇááøõÒõæãö Ýöí
ÇáúãóÂáö ãóÌóÇÒðÇ¡ æóÈóÚúÏó ÇáúÞóÈúÖö íõæÕóÝõ ÈöÇáËøõÈõæÊö æóÇááøõÒõæãö
ÍóÞöíÞóÉð¡ æóßóÐóÇ Ëóãóäõ ãóÇ íóÈöíÚõåõ ÒóíúÏñ áöÚóãúÑòæ ÝóÞóÈúáó
æõÞõæÚö ÇáúÚóÞúÏö áóÇ íõæÕóÝõ ÈöÔóíúÁò ßóãóÇ ãóÑøó¡ æóÈóÚúÏóåõ ãóÚó
ÇáúÎöíóÇÑö íõæÕóÝõ ÈöÇáËøõÈõæÊö ÍóÞöíÞóÉð æóÈöÇááøõÒõæãö ÈöÍóÓúÈö
ÇáúãóÂáö ãóÌóÇÒðÇ¡ æóÈöáóÇ ÎöíóÇÑò íõæÕóÝõ ÈöÇáËøõÈõæÊö æóÇááøõÒõæãö
ÍóÞöíÞóÉð ÇåÜ.
æóÞóæúáõåõ: æóÈóÚúÏó ÇáúÞóÈúÖö íõæÕóÝõ ÈöÇáËøõÈõæÊö æóÇááøõÒõæãö
ÍóÞöíÞóÉð. ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÇááøõÒõæãö åõäóÇ áõÒõæãõ ÇáúÞóÑúÖö ÐöãøóÉó
ÇáúãõÞúÊóÑöÖö ÝóíóÌõæÒõ áöáúãóÇáößö ÇáúãõØóÇáóÈóÉõ Èöåö áóÇ ãóÇ ÞóÇÈóáó
ÇáúÌóæóÇÒó¡ æóÅöáøóÇ ÝóÇáúÞóÑúÖõ ÌóÇÆöÒñ ßóãóÇ ãóÑøó¡ æóÇáËøóãóäõ
ãõÏøóÉó ÇáúÎöíóÇÑö áóÇ áöáúãõÔúÊóÑöí æóÍúÏóåõ íõÞóÇáõ áóåõ: ÛóíúÑõ
áóÇÒöãò ÈöÇáúãóÚúäóíóíúäö¡ ÝóáóÇ íõØóÇáóÈõ Èöåö ÇáúÈóÇÆöÚõ æóåõæó
ÌóÇÆöÒñ¡ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáÑøóåúäõ Èöåö ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó
áöáúãõÔúÊóÑöí æóÍúÏóåõ¡ ÝóÅöäøóåõ Âíöáñ áöáõÒõæãö ãõÞóÇÈöáö ÇáúÌóæóÇÒö
æóáóÇÒöãñ ÈöÇáúãóÚúäóì ÇáúãõÑóÇÏö¡ ÝóáöáúÈóÇÆöÚö ÇáúãõØóÇáóÈóÉõ Èöåö
æóÇáöÇÑúÊöåóÇäõ Úóáóíúåö ÝóáúíõÊóÃóãøóáú. ÈóÞöíó Ãóäøóåõ ÃóæúÑóÏó Ãóäøó
ÇáúßóáóÇãó Ýöí ÃóÝúÑóÇÏö ÇáÏøóíúäö¡ æóáóÇ ãóÚúäóì áóåõ¡ ÅáøóÇ ãóÇ
ÊóÑóÊøóÈó Ýöí ÇáÐøöãøóÉö æóáóÇ áöáõÒõæãöåö¡ ÅáøóÇ æõÌõæÈõ ÇáúÎõÑõæÌö
Úóäú ÚõåúÏóÊöåö ÈöÔóÑúØöåö¡ ÝóáóÇ íóÕúÏõÞõ ÇáÏøóíúäõ æóÇááøóÇÒöãõ Úóáóì
ÛóíúÑö ÇáúãóæúÌõæÏö¡ æóíõÏúÝóÚõ ÈöÃóäøó ãóÇ íóÓúÊóÞúÑöÖõåõ íõÓóãøóì
ÏóíúäðÇ ãóÌóÇÒðÇ¡ æóáóíúÓó ÈöËóÇÈöÊò ßóãóÇ Ýöí ÇáúãóÍóáøöíøö ÊóÃóãøóáú.
(Þóæúáõåõ ßóãóÇ íõÞóÇáõ ÅáóÎú) áöÞóÇÆöáò Ãóäú íóÞõæáó: åóÐóÇ ãõÓúáöãñ
ÈöÍóÓúÈö ÇáúãóÝúåõæãö Ïõæäó ÇáúÃóÝúÑóÇÏö ÇáøóÊöí ÇáúßóáóÇãõ ÝöíåóÇ¡ ÅÐú
áóÇ ãóÚúäóì áöáÏøóíúäö¡ ÅáøóÇ ãóÇ ÊóÑóÊøóÈó Ýöí ÇáÐøöãøóÉö æóáóÇ
áöáõÒõæãöåö ÅáøóÇ æõÌõæÈõ ÇáúÎõÑõæÌö Úóäú ÚõåúÏóÊöåö ÈöÔóÑúØöåö¡ ÝóáóÇ
íóÕúÏõÞõ ÇáÏøóíúäõ æóáóÇ ÇááøõÒõæãõ Úóáóì ÛóíúÑö ÇáúãóæúÌõæÏö Óã.
æóíõÏúÝóÚõ¡ ÈöÃóäøó ÇáÏøóíúäó æóÇááøóÇÒöãó íõÍúÊóãóáõ ßõáøñ ãöäúåõãóÇ
ãóÌóÇÒðÇ áöÃóæøóáò ÝóÇÍúÊõÑöÒó Úóäúåõ ÈöÇáËøóÇÈöÊö¡ ÝóÅöäøóåõ áóÇ
íóÍúÊóãöáõåõº áöÃóäøó ãóÚúäóÇåõ ÇáúãóæúÌõæÏõ ÍóÇáðÇ. (Þóæúáõåõ ÈöÚõÐúÑò
ãöäú ÇáúÎöíóÇÑö) åóÐóÇ ãóÇ áóãú íóãúÒõÌú ÇáÑøóåúäó ÈöÇáúÈóíúÚö ÈöÃóäú
ÞóÇáó: ÈöÚúÊõß ÚóÈúÏöí ÈößóÐóÇ æóÇÑúÊóåóäúÊ ÇáËøóæúÈó Èöåö ÝóíóÞõæáõ:
ÇÔúÊóÑóíúÊ æóÃóÑúåóäúÊ¡ ÝóÅöäøóåõ íóÕöÍøõ ÓóæóÇÁñ ÇõÔúÊõÑöØó ÎöíóÇÑñ
áöáúÈóÇÆöÚö Ãóæú áöáúãõÔúÊóÑöí Ãóæú áóåõãóÇ¡ Ãóæú áóãú íóßõäú ÎöíóÇÑñ
Úóáóì ÇáúãõÚúÊóãóÏö ÇåÜ. Þ á Úóáóì ÇáúÌóáóÇáö æóáóÚóáøóåõãú ÇÓúÊóËúäóæúÇ
åóÐóÇ ãöäú ËõÈõæÊö ÇáÏøóíúäö áöáúÍóÇÌóÉö Åáóíúåö.
(Þóæúáõåõ æóÇáúÃõÌúÑóÉö) Ãóíú Ýöí ÅÌóÇÑóÉö ÇáúÚóíúäöº áöÃóäøóåóÇ Ýöí
ÅÌóÇÑóÉö ÇáÐøöãøóÉö íóáúÒóãõ ÞóÈúÖõåóÇ Ýöí ÇáúãóÌúáöÓö¡ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ
ÇáÑøóåúäõ ÈöåóÇ ÇåÜ. Þ á Úóáóì ÇáúÌóáóÇáö (Þóæúáõåõ áöíóãúáößó
ÇáúÈóÇÆöÚõ ÇáËøóãóäó) Ãóíú áöíóÙúåóÑó ãöáúßõåõ áóåõ ÍóÊøóì íóßõæäó áóåõ
ÇáúãõØóÇáóÈóÉõ Èöåö ÇáøóÐöí åõæó ãóÚúäóì ÇááøõÒõæãö. (Þóæúáõåõ
æóãóäóÇÝöÚõåóÇ Ýöí ÅÌóÇÑóÉö ÇáúÚóíúäö) áöÃóäøó ÇáúãóäúÝóÚóÉó ÝöíåóÇ
ÅäøóãóÇ ÊõÓúÊóæúÝóì ãöäú ÇáúÚóíúäö áóÇ ãöäú ÛóíúÑöåóÇ¡ ÝóÅöÐóÇ ÊóáöÝóÊú
ÇäúÝóÓóÎóÊú ÇáúÅöÌóÇÑóÉõ¡ ÝóáóÇ ÝóÇÆöÏóÉó ÍöíäóÆöÐò Ýöí ÇáÑøóåúäö ÇåÜ. ã
Ñ ÈöÒöíóÇÏóÉò. (Þóæúáõåõ áóÇ íõÓúÊóæúÝóì ãöäú Ëóãóäö ÇáúãóÑúåõæäö)
áöÃóäøóåõ Åäú ßóÇäó ÇáÑøóåúäõ Úóáóì ÇáúÚóíúäö áóÇ íóÕöÍøõº áöÃóäøóåóÇ
ãóÇ ÏóÇãóÊú ÈóÇÞöíóÉð¡ æóÌóÈó ÑóÏøõåóÇ æóÅöäú Ñõåöäó Úóáóì ÈóÏóáöåóÇ Åäú
ÊóáöÝóÊú Ýóåõæó Ñóåúäñ Úóáóì ãóÇ áóãú íóÌöÈú ÇåÜ. ÞõæóíúÓóäöíøñ ÇåÜ.
ãóÑúÕóÝöíøñ. (Þóæúáõåõ æóÇáÒøóßóÇÉö ÞóÈúáó ÊóãóÇãö ÇáúÍóæúáö) ¡ ÃóãøóÇ
ÈóÚúÏóåõ ÝóÅöäú
(3/80)
ãõßóÇÊóÈò) º áöÃóäøó ÇáÑøóåúäó
áöáÊøóæóËøõÞö æóÇáúãõßóÇÊóÈõ ãõÊóãóßøöäñ ãöäú ÅÓúÞóÇØö ÇáäøóÌúãö ãóÊóì
ÔóÇÁó ÝóáóÇ ãóÚúäóì áöÊóæúËöíÞöåö.
(æóÇáúÌõÚúáõ) Ãóíú: æóáóÇ íóÌúÚóáõ ÇáúÌóÚóÇáóÉó (ãóÇ áóãú íóßúãõáóÇ)
Ãóíú: ÇáúÚóãóáõ¡ æóÅöäú ÔõÑöÚó Ýöíåöº áöÃóäøó áöÚóÇÞöÏóíúåóÇ ÝóÓúÎóåóÇ
ÝóíóÓúÞõØõ Èöåö ÇáúÌõÚúáõ¡ æóÅöäú áóÒöãó ÇáúÌóÇÚöáó ÈöÝóÓúÎöåö æóÍúÏóåõ
ÃõÌúÑóÉõ ãöËúáö ÇáúÚóãóáö¡ æóÝóÇÑóÞó ÇáÑøóåúäó ÈöÇáËøóãóäö Ýöí Òóãóäö
ÇáúÎöíóÇÑö ÈöÃóäøó ãõæÌöÈó ÇáËøóãóäö ÇáúÈóíúÚõ¡ æóÞóÏú Êóãøó ÈöÎöáóÇÝö
ãõæÌöÈö ÇáúÌõÚúáö¡ æóåõæó ÇáúÚóãóáõ¡ æóÈöÃóäøó ÇáËøóãóäó æóÖúÚõåõ Úóáóì
ÇááøõÒõæãö ßóãóÇ ãóÑøó ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÌõÚúáö¡ Èóáú áóãú íóËúÈõÊú ÔóíúÁñ
ãöäúåõ Ýöí ÈóÚúÖö ÕõæóÑöåö. æóÎóÑóÌó ÈöãóÇ áóãú íóßúãõáú ãóÇ ÅÐóÇ ßóãõáó
ÇáúÚóãóáõ áöáõÒõæãö ÇáÏøóíúäö ÍöíäóÆöÐò æóíõÔúÊóÑóØõ Ýöí ÇáÏøóíúäö
ÃóíúÖðÇ Ãóäú íóßõæäó ãóÚúáõæãðÇ áóåõãóÇ¡ Ýóáóæú ÌóåöáóÇåõ Ãóæú
ÃóÍóÏõåõãóÇ áóãú íóÕöÍøó ßóãóÇ Ýöí ÇáÖøóãóÇäö¡ ÐóßóÑóåõ Ýöí ÇáúßöÝóÇíóÉö
æóäóÕøõ ÇáúÃõãøö íóÔúåóÏõ áóåõ.
(æóÇáÑøóåúäó ÝóæúÞó ÇáÑøóåúäö ÒöÏú) Ãóíú: æóÒöÏú ÌóæóÇÒðÇ ÑóåúäðÇ Úóáóì
Ñóåúäò (ÈöÏóíúäö) æóÇÍöÏòº áöÃóäøóåõ ÒöíóÇÏóÉõ ÊóæóËøõÞöåö Ëõãøó åõæó
ßóãóÇ ÑóåóäóåõãóÇ Èöåö ãóÚðÇ (áóÇ ÇáÏøóíúäó ÝóæúÞó ÇáÏøóíúäö
ÈöÇáÑøõåóíúäö) ÈöÇáÊøóÕúÛöíÑö Ãóíú: áóÇ ÊõÒöÏú ÏóíúäðÇ Úóáóì Ïóíúäò
ÈöÑóåúäò æóÇÍöÏò¡ æóÅöäú æóÝøóì ÈöåöãóÇ ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Ñóåúäõåõ
ÚöäúÏó ÛóíúÑö ÇáúãõÑúÊóåöäö¡ æóÇáúÝóÑúÞõ Èóíúäó åóÐóÇ æóãóÇ ÞóÈúáóåõ
Ãóäøó åóÐóÇ ÔóÛúáõ ãóÔúÛõæáò¡ æóÐóÇßó ÔóÛúáõ ÝóÇÑöÛò¡ äóÚóãú áóæú Ìóäóì
ÇáúãóÑúåõæäõ ÝóÝóÏóÇåõ ÇáúãõÑúÊóåöäõ ÈöÅöÐúäö ÇáÑøóÇåöäö áöíóßõæäó
ãóÑúåõæäðÇ ÈöÇáÏøóíúäö æóÇáúÝöÏóÇÁö¡ ÝóÃóÕúáóÍõ ÇáØøóÑöíÞóíúäö Ýöí
ÇáÑøóæúÖóÉö æóÃóÕúáöåóÇ: ÇáúÞóØúÚõ ÈöÇáúÌóæóÇÒöº áöÃóäøóåõ ãöäú
ãóÕóÇáöÍö ÇáÑøóåúäö áöÊóÖóãøõäöåö ÇÓúÊöÈúÞóÇÁóåõ¡ æóíóÌúÑöí
ÇáØøóÑöíÞóÇäö ÝöíãóÇ áóæú ÃóäúÝóÞó ÇáúãõÑúÊóåöäõ Úóáóì ÇáúãóÑúåõæäö
ÈöÅöÐúäö ÇáúÍóÇßöãö áöÚóÌúÒö ÇáÑøóÇåöäö Úóäú ÇáäøóÝóÞóÉö Ãóæú ÛóíúÈóÊöåö
áöíóßõæäó ãóÑúåõæäðÇ ÈöÇáÏøóíúäö æóÇáäøóÝóÞóÉö¡ ßóãóÇ äóÞóáóåõ Ýöí
ÇáÑøóæúÖóÉö Úóäú ÇáúÞóÇÖöí ÃóÈöí ÇáØøóíøöÈö ãöäú ÛóíúÑö ÅäúßóÇÑò.
æóÙóÇåöÑñ Ãóäøó ÇáÑøóÇåöäó Ýöí ÕõæÑóÉö ÚóÌúÒöåö ßóÇáúÍóÇßöãö ÝóíóßúÝöí
ÅÐúäõåõ.
(æóíóãúÒõÌõ ÇáÑøóåúäó ÈöÈóíúÚò) ÈöÈöäóÇÁö íóãúÒõÌõ áöáúÝóÇÚöáö¡ æóåõæó
(ãóäú íóÑóì) Ãóíú: ÇáúãóÒúÌó Ãóíú: íõÑöíÏõåõ ÒóÇÏóåõ Úóáóì ÇáúÍóÇæöí
ÊóäúÈöíåðÇ Úóáóì Ãóäøó ÇáúãóÒúÌó ÌóÇÆöÒñ áóÇ ãóØúáõæÈñ¡ (æóÇáúÞóÑúÖö)
ÚóØúÝñ Úóáóì ÈóíúÚò Ãóíú æóíóãúÒõÌõ ÇáÑøóåúäó ÈöÇáúÈóíúÚö Ãóæú ÇáúÞóÑúÖö
(áóßöäú ØóÑóÝóÇåõ) Ãóíú: ÇáÑøóåúäö ãöäú ÇáúÅöíÌóÇÈö æóÇáúÞóÈõæáö
(ÃõÎøöÑóÇ) æõÌõæÈðÇ Úóäú ØóÑóÝóíú ÇáúÈóíúÚö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
Þóæúáõåõ Ýöí ÈóÚúÖö ÕõæóÑöåö) íõÍúÊóãóáõ Ãóäøóåõ ÅÔóÇÑóÉñ Åáóì Ãóäøó ãóÇ
íóÍúÕõáõ Ýöíåö ÇáúãóÞúÕõæÏõ ÔóíúÆðÇ ÝóÔóíúÆðÇ ßóÇáúÎöíóÇØóÉö
æóÇáúÈöäóÇÁö íóËúÈõÊõ Ýöíåö ÈóÚúÖõ ÇáúÌõÚúáö ÈöÝöÚúáö ÈóÚúÖöåö¡ æóÅöäú
áóãú íóáúÒóãú ÅáøóÇ ÈöÇáúÝóÑóÇÛö¡ æóãóÇ áóÇ íóÍúÕõáõ ãöäúåõ ÇáúãóÞúÕõæÏõ
ÅáøóÇ ÏóÝúÚóÉð ßóÑóÏøö ÇáúÂÈöÞö æóÇáÖøóÇáøö áóÇ íóËúÈõÊõ Ýöíåö ÔóíúÁñ
ãõØúáóÞðÇ¡ ÅáøóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÝóÑóÇÛö ÝóáúíõÑóÇÌóÚú.
(Þóæúáõåõ äóÚóãú áóæú Ìóäóì ÇáúãóÑúåõæäõ ÅáóÎú) åóáú íõÔúÊóÑóØõ Ýöí
ÕõæÑóÊóíú ÇáúÝöÏóÇÁö æóÇáúÅöäúÝóÇÞö ßóæúäõ ÇáúÝöÏóÇÁö æóÇáäøóÝóÞóÉö
ãóÚúáõæãóíúäö ßóÃóäú íóÞõæáó: ÃóÐöäúÊ Ýöí ÝöÏóÇÆöåö ÈößóÐóÇ Ãóæú Ãóäú
íõäúÝöÞó Úóáóíúåö ãöÇÆóÉó ÏöÑúåóãò. ßõáøõ íóæúãò ÏöÑúåóãóÇäö áöíóßõæäó
ãóÑúåõæäðÇ ÈöÇáÏøóíúäö æóÈöÐóáößóº áöÃóäøó ÇáúãóÑúåõæäó Èöåö ÔóÑúØõåõ
Ãóäú íóßõæäó ãóÚúáõæãðÇ¡ Ãóæú áóÇ íõÔúÊóÑóØõ ßóãóÇ åõæó ÞóÖöíøóÉõ
ÅØúáóÇÞöåöãú æóíõÛúÊóÝóÑõ ÇáúÌóåúáõ åõäóǺ áöÃóäøó ÇáÑøóåúäó åõäóÇ
ÊóÇÈöÚñ Ýöíåö äóÙóÑñ
(Þóæúáõåõ áóßöäú ØóÑóÝóÇåõ ÃõÎøöÑóÇ) áóÇ íóÎúÝóì ãóÇ Ýöí åóÐóÇ
ÇáúßóáóÇãö¡ ÝóÅöäøó ØóÑóÝóíúåö áóãú íõÄóÎøóÑóÇ Úóäú ØóÑóÝóíú ÇáúÈóíúÚö
æóÇáúÞóÑúÖö¡ æóßóíúÝó æóÃóÍóÏõ ØóÑóÝóíúåö ãõÊóæóÓøöØñ Èóíúäó ØóÑóÝóíú
ãóÇ ÐõßöÑó¿ ¡ ÝóáóÚóáøó ÇáúãõÑóÇÏó Ãóäøó ãóÌúãõæÚó ØóÑóÝóíúåö ÃõÎøöÑóÇ
Úóäú ãóÌúãõæÚö ØóÑóÝóíú ãóÇ ÐõßöÑó¡ Ëõãøó ÑóÃóíúÊå Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö
ÝóÓøóÑó Þóæúáó ÇáÑøóæúÖö ÈöÔóÑúØö ÊóÃóÎøõÑö ØóÑóÝóíú ÇáÑøóåúäö
ÈöÞóæúáöåö: íóÚúäöí ÊóÃóÎøõÑö ÃóÍóÏöåöãóÇ Úóäú ØóÑóÝóíú ÇáúÂÎóÑö
æóÇáúÂÎóÑö Úóäú ÃóÍóÏöåöãóÇ ÝóÞóØú. Ëõãøó ÞóÇáó: æóÚóáóì ãóÇ ÞóÑøóÑúÊå
åõäóÇ Ýöí Þóæúáöåö ÈöÔóÑúØö ÊóÃóÎøõÑö ÇáØøóÑóÝóíúäö íõÍúãóáõ ßóáóÇãöí
Ýöí ÔóÑúÍö ÇáúÈóåúÌóÉö¡ ÅÐú áóÇ íóÊóÃóÊøóì ÊóÃóÎøõÑõ ßõáøò ãöäú ØóÑóÝóíú
ÇáÑøóåúäö Úóäú ßõáøò ãöäú ØóÑóÝóíú ÇáúÂÎóÑö ÇåÜ.
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
ÊóÚóáøóÞóÊú ÈöÇáúÚóíúäö áóãú íóÌõÒú ÇáÑøóåúäõ ÈöåóÇ¡ Ãóæú ÈöÇáÐøöãøóÉö
ßóÃóäú ÊóáöÝó ÇáúãóÇáõ ÈóÚúÏó ÇáúÍóæúáö æóÇáÊøóãóßøõäö ÌóÇÒó. åóÐóÇ åõæó
ÇáúãõÚúÊóãóÏõ æóÈöåö íõÌúãóÚõ Èóíúäó ÇáúßóáóÇãóíúäö ÇåÜ. Óã Úóáóì
ÇáúãóäúåóÌö.
(Þóæúáõåõ æóÅöäú áóÒöãó ÇáúÌóÇÚöáó ÅáóÎú) Ãóíú Åäú ÙóåóÑó ÃóËóÑõ
ÇáúÚóãóáö Úóáóì ÇáúãóÍóáøö ßóÃóäú ÌóÇÚóáóåõ Úóáóì ÈöäóÇÁö ÏóÇÑò¡ ÝóÈóäóì
ÈóÚúÖóåóÇ¡ æóÅöáøóÇ ßóÃóäú ÞóÇáó: ãóäú ÑóÏøó ÚóÈúÏöí Ýóáóåõ ßóÐóÇ
ÝóÔóÑóÚó Ýöí ÑóÏøöåö ÔóÎúÕñ æóÝóÓóÎó ÞóÈúáó ÑóÏøöåö ÝóáóÇ ÔóíúÁó áóåõ
ÇåÜ. ÈõÌóíúÑöãöíøñ Úóáóì ÇáúãóäúåóÌö. (Þóæúáõåõ Ýöí Òóãóäö ÇáúÎöíóÇÑö)
Ãóíú áöáúãõÔúÊóÑöí æóÍúÏóåõ (Þóæúáõåõ æóÇáËøóãóäó æóÖóÚóåõ Úóáóì
ÇááøõÒõæãö) áöÃóäøóåõ Âíöáñ Åáóì ÇááøõÒõæãö ÈöäóÝúÓöåö (Þóæúáõåõ
æóíõÔúÊóÑóØõ Ýöí ÇáÏøóíúäö ÃóíúÖðÇ Ãóäú íóßõæäó ãóÚúáõæãðÇ) ÝóíóáúÒóãõ
Ãóäú íóßõæäó ãõÚóíøóäðÇ¡ Ýóáóæú Ñóåóäó ÈöÃóÍóÏö ÇáÏøóíúäóíúäö áóãú
íóÕöÍøó.
(Þóæúáõåõ áóÇ ÇáÏøóíúäõ Åáóì Þóæúáö ÇáÔøóÇÑöÍö ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ
Ñóåúäõåõ ÚöäúÏó ÛóíúÑö ÇáúãõÑúÊóåöäö ÅáóÎú) ÊóÝúÕöíáõ åóÐóÇ ÇáúßóáóÇãö
Úóáóì ãóÇ ÊóÍóÑøóÑó ÈóÚúÏó ÇáúãõÑóÇÌóÚóÉö: Ãóäøóåõ Åäú ÕõÑøöÍó ÈöÈóÞóÇÁö
ÇáúÚóÞúÏö ÇáúÃóæøóáö áóãú íóÕöÍøó Ñóåúäõåõ ËóÇäöíðÇ ãõØúáóÞðÇ ÓóæóÇÁñ
ßóÇäó ãóÚó ÇáúãõÑúÊóåöäö Ãóæú ÛóíúÑöåö¡ æóÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö
Ãóæú ÈóÚúÏóåõ¡ æóÅöÐóÇ ÝõÓöÎó ÇáúÃóæøóáõ ÌóÇÒó ãõØúáóÞðÇ¡ æóáóæú ßóÇäó
ÈöÅöÔúÑóÇßö ÇáúÃóÌúäóÈöíøö ãóÚó ÇáúãõÑúÊóåöäö Ãóæú ãóÚó ÇáúãõÑúÊóåöäö
ÈöÏóíúäöåö¡ æóÃóãøóÇ áóæú áóãú íõÕóÑøóÍú ÈöÔóíúÁò ãöäú ÝóÓúÎò æóÈóÞóÇÁò¡
ÝóÅöäú ßóÇäó ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö ÌóÇÒó ãóÚó ÇáúÃóÌúäóÈöíøö¡ æóáóæú
ÈöÅöÔúÑóÇßöåö áöáúãõÑúÊóåöäö æóãóÚó ÇáúãõÑúÊóåöäö ÈöÏóíúäò ÂÎóÑó¡ æóÅöäú
ßóÇäó ÈóÚúÏó ÇáúÞóÈúÖö ÌóÇÒó ãóÚó ÇáúÃóÌúäóÈöíøö ÈöÅöÐúäö ÇáúãõÑúÊóåöäö¡
æóßóÇäó ÚóÞúÏõåõ ãóÚóåõ ÝóÓúÎðÇ æóÙóÇåöÑõåõ: æóáóæú ßóÇäó ÇáúÅöÐúäõ
ÈöÑóåúäöåö ãóÚó Ïóíúäö ÇáúÃóÌúäóÈöíøö¡ ÝóÅöäú áóãú íóÃúÐóäú áóãú íóÕöÍøó
æóíóÌõæÒõ ãóÚó ÇáúãõÑúÊóåöäö¡ æóáóæú ÈöåöãóÇ Ãóíú ÇáÏøóíúäóíúäö.
æóíóßõæäõ ÝóÓúÎðÇ ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí Ýöí ÇáÔøóÇÑöÍö æóÅöäú äõÞöáó Úóäú ã Ñ
Ãóäøóåõ áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÇáÊøóÕúÑöíÍö ÈöÇáúÝóÓúÎö ÝóãóÍóáøõ Þóæúáöåö: áóÇ
ÇáÏøóíúäõ ÝóæúÞó ÇáÏøóíúäö ÅáóÎú ÍóíúËõ ÕõÑøöÍó ÈöÈóÞóÇÁö ÇáúÚóÞúÏö
ÇáúÃóæøóáö Ãóæú áóãú íõÕóÑøóÍú¡ æóßóÇäó ÈóÚúÏó ÇáúÞóÈúÖö ãóÚó ÛóíúÑö
ÇáúãõÑúÊóåöäö ÈöáóÇ ÅÐúäöåö Ãóæú ãóÚóåõ ÈöáóÇ ÊóÕúÑöíÍò ÈöÇáúÝóÓúÎö
Úóáóì ãóÇ ÞóÇáóåõ ã Ñ ÇåÜ. ãóÑúÕóÝöíøñ Úóáóì ÇáúãóäúåóÌö æóÈóÚúÖõåõ Ýöí
Ú Ô Úóáóì ã Ñ. áóßöäú ÓóíóÃúÊöí Ýöí ÇáúÍóÇÔöíóÉö ÇÚúÊöãóÇÏõ ãóÇ äõÞöáó
Úóäú ã Ñ. (Þóæúáõåõ ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ ÅáóÎú) Ãóíú ÈóÚúÏó ÇáúÞóÈúÖö¡
ÃóãøóÇ ÞóÈúáóåõ ÝóíóÌõæÒõ¡ æóÅöÐóÇ ÃóÞúÈóÖóåõ áöÛóíúÑö ÇáúãõÑúÊóåöäö
ÇáúÃóæøóáö áóÒöãó Ñóåúäõåõ ÚöäúÏóåõ¡ æóãöËúáõ åóÐóÇ íõÞóÇáõ Ýöí Ñóåúäöåö
ÈöÏóíúäò ÂÎóÑó ÚöäúÏó ÇáúãõÑúÊóåöäö ÇáúÃóæøóáö ÇåÜ. ÚóãöíÑóÉõ.
(Þóæúáõåõ ÝöíãóÇ áóæú ÃóäúÝóÞó ÅáóÎú) æóíõÔúÊóÑóØõ ÈóíóÇäõ ÞóÏúÑö
ÇáäøóÝóÞóÉö æóÚöáúãõ ÇáúÃóíøóÇãö ÇáøóÊöí íõäúÝóÞõ ÝöíåóÇ ÃóíúÖðÇ
áöíóßõæäó ÇáúãóÑúåõæäõ Èöåö ãóÚúáõæãðÇ ÇåÜ. ãöäú ÍóæóÇÔöí ÇáúãóäúåóÌö.
(Þóæúáõåõ Ãóæú ÛóíúÈóÊöåö) Ãóæú ÇãúÊöäóÇÚöåö (Þóæúáõåõ æóÙóÇåöÑñ Ãóäøó
ÇáÑøóåúäó ÅáóÎú) Ýóáóæú ÝõÞöÏó ÇáÑøóÇåöäõ æóÇáúÍóÇßöãõ
(3/81)
Ãóæú ÇáúÞóÑúÖö ÝóíóÞõæáõ: ÈöÚúÊ Ãóæú
ÃóÞúÑóÖúÊ æóÇÑúÊóåóäúÊ ÝóíóÞõæáõ ÇáúÂÎóÑõ ÇÈúÊóÚúÊ Ãóæú ÇÞúÊóÑóÖúÊ
æóÑóåóäúʺ áöÃóäøó ÔóÑúØó ÇáÑøóåúäö ÝöíåöãóÇ ÌóÇÆöÒñ ÝóãóÒúÌõåõ Ãóæúáóìº
áöÃóäøó ÇáÊøóæóËøõÞó Ýöíåö ÂßóÏõº áöÃóäøóåõ ÞóÏú áóÇ íóÝöí ÈöÇáÔøóÑúØö.
æóÇÛúÊõÝöÑó ÊóÞóÏøõãõ ÃóÍóÏö ØóÑóÝóíúåö Úóáóì ËõÈõæÊö ÇáÏøóíúäö
áöÍóÇÌóÉö ÇáÊøóæóËøõÞö ÞóÇáó ÇáúÞóÇÖöí æóíõÞóÏøóÑõ æõÌõæÈõ ÇáËøóãóäö
æóÇäúÚöÞóÇÏõ ÇáÑøóåúäö ÚóÞöÈóåõ ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó: ÃóÚúÊöÞú ÚóÈúÏóß
Úóäøöí Úóáóì ßóÐóÇ ÝóÃóÚúÊóÞóåõ Úóäúåõ¡ ÝóÅöäøóåõ íõÞóÏøóÑõ Çáúãöáúßõ
áóåõ Ëõãøó íõÚúÊóÞõ Úóáóíúåö áöÇÞúÊöÖóÇÁö ÇáúÚöÊúÞö ÊóÞóÏøõãó Çáúãöáúßö
æóãóÚó ãóÇ ÞóÇáóåõ ÝóÇáúÞöíóÇÓõ ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ: ÚóÏóãõ
ÇáúÌóæóÇÒö ßóãóÇ åõæó æóÌúåñ Ýöí ÇáúãóÓúÃóáóÉö ÎõÕõæÕðÇ Ýöí ÕõæÑóÉö
ÇáúÞóÑúÖöº áöÃóäøó ÇáúãõÞúÑóÖó ÅäøóãóÇ íõãúáóßõ ÈöÇáúÞóÈúÖö¡ æóÝóÑøóÞõæÇ
Èóíúäó ÌóæóÇÒö ÇáúãóÒúÌö åõäóÇ æóÚóÏóãö ÌóæóÇÒöåö Ýöí ÇáúßöÊóÇÈóÉö ãóÚó
ÇáúÈóíúÚö ßóÃóäú ÞóÇáó áöÚóÈúÏöåö: ßóÇÊóÈúÊõß Úóáóì ÃóáúÝö ÏöÑúåóãò
æóÈöÚúÊõß åóÐóÇ ÇáËøóæúÈó ÈöãöÇÆóÉö ÏöÑúåóãò¡ ÝóÞóÇáó: ÞóÈöáúÊ
ÇáúßöÊóÇÈóÉó æóÇáúÈóíúÚó¡ ÈöÃóäøó ÇáÑøóåúäó ãöäú ãóÕóÇáöÍö ÇáúÈóíúÚö
æóÇáúÞóÑúÖö¡ æóáöåóÐóÇ ÌóÇÒó ÔóÑúØõåõ ÝöíåöãóÇ ãóÚó ÇãúÊöäóÇÚö ÔóÑúØö
ÚóÞúÏò Ýöí ÚóÞúÏò¡ æóáóíúÓó ÇáúÈóíúÚõ ãöäú ãóÕóÇáöÍö ÇáúßöÊóÇÈóÉö¡
æóÈöÃóäøó ÇáúÚóÈúÏó áóÇ íóÕöíÑõ ÃóåúáðÇ áöãõÚóÇãóáóÉö ÓóíøöÏöåö ÍóÊøóì
ÊóÊöãøó ÇáúßöÊóÇÈóÉõ¡ æóÅöäøóãóÇ ÇõÔúÊõÑöØó ÊóÃúÎöíÑõ ØóÑóÝóíú ÇáÑøóåúäö
Úóäú ØóÑóÝóíú ÇáúÈóíúÚö Ãóæú ÇáúÞóÑúÖö áöíóÊóÍóÞøóÞó ÓóÈóÈõ ËõÈõæÊö
ÇáÏøóíúäö ãöäú ßõáøò ãöäú ÇáúÚóÇÞöÏóíúäö¡ Ýóáóæú ÞõÏøöãó ØóÑóÝóÇåõ Úóáóì
ØóÑóÝóíúåöãóÇ Ãóæú æõÓøöØóÇ ÈóíúäóåõãóÇ áóãú íóÕöÍøó.
(æóÃõáúÛöíó ÇáúÃóÏóÇÁõ æóÇáÑøóåúäõ ÈöÃóäú) Ãóíú: ÝöíãóÇ ÅÐóÇ (Ùóäøó)
Ãóäøó (Úóáóíúåö ÇáÏøóíúäó) ÝóÃóÏøóÇåõ Ãóæú Ñóåóäó Èöåö ÑóåúäðÇ Ëõãøó
ÊóÈóíøóäó ÎöáóÇÝõåõ¡ Ýóáóåõ ÇÓúÊöÑúÏóÇÏõ ãóÇ ÃóÏøóÇåõ Ãóæú Ñóåóäóåõ¡ ÅÐú
áóÇ ÚöÈúÑóÉó ÈöÇáÙøóäøö ÇáúßóÇÐöÈö (æó) ÃõáúÛöíó (ÇáÑøóåúäõ ÈöÙóäú
ÕöÍøóÉö ÔóÑúØöåö ÈöÈóíúÚö) Ãóíú: Ýöí ÈóíúÚò (Ðöí Îóáóáú) Ýöí ÇáúæóÇÞöÚö
ÈöÃóäú ßóÇäó áóåõ Úóáóì ÛóíúÑöåö Ïóíúäñ¡ ÝóÈóÇÚóåõ ÔóíúÆðÇ ÈöÔóÑúØö Ãóäú
íóÑúåóäó ÈöÏóíúäöåö ÇáúÞóÏöíãö Ãóæú Èöåö æóÈöÇáúÌóÏöíÏö ÑóåúäðÇ¡
ÝóæóÝøóì Èöåö ÈöÙóäøö ÕöÍøóÉö ÔóÑúØöåö áóãú íóÕöÍøó ÇáÑøóåúäõ
áöÈöäóÇÆöåö Úóáóì ÔóÑúØò ÝóÇÓöÏò ãõÝúÓöÏò áöáúÈóíúÚö.
ÃóãøóÇ áóæú Ñóåóäó ÈöÐóáößó ãóÚó Úöáúãöåö ÈöÝóÓóÇÏö ÇáÔøóÑúØö ÝóíóÕöÍøõ
ÇáÑøóåúäõ ÈöÇáÏøóíúäö ÇáúÞóÏöíãö¡ æóÅöäú Ñóåóäó Èöåö æóÈöÇáúÌóÏöíÏö¡
æóáóÇ íõæóÒøóÚõ ÈóíúäóåõãóǺ áöÃóäøó æóÖúÚó ÇáÑøóåúäö Úóáóì ÊóæóËøõÞö
ßõáøö ÌõÒúÁò ãöäú ÇáÏøóíúäö ÈöÌóãöíÚö ÇáúãóÑúåõæäö¡ æóãóÇ ÐóßóÑóåõ ãöäú
ÇáúÅöáúÛóÇÁö ãóÚó Ùóäøö ÕöÍøóÉö ÇáÔøóÑúØö åõæó ãóÇ äóÞóáóåõ
ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ åõäóÇ Úóäú ÇáúÞóÇÖöí æóÞóÇÓóåõ ÈöÃóÏóÇÁö Ïóíúäò Ùóäøóåõ
Úóáóíúåö¡ Ëõãøó äõÞöáó Úóäú ÇáúÌõæóíúäöíøö æóÛóíúÑöåö ÇáÕøöÍøóÉõ¡
æóÝõÑøöÞó ÈöÃóäøó ÃóÏóÇÁó ÇáÏøóíúäö íóÓúÊóÏúÚöí ÓóÈúÞó ËõÈõæÊöåö¡
æóÕöÍøóÉõ ÇáÑøóåúäö áóÇ ÊóÓúÊóÏúÚöí ÓóÈúÞó ÇáÔøóÑúØö ÞóÇáó Ýöí
ÇáÑøóæúÖóÉö: æóåóÐóÇ åõæó ÇáúÃóÕóÍøõ æóÇÎúÊóÇÑóåõ ÇáúÅöãóÇãõ
æóÇáúÛóÒóÇáöíøõ Ýöí ÈóÓöíØöåö.
æóÒóíøóÝó ÇáúÅöãóÇãõ Þóæúáó ÇáúÞóÇÖöí ÇåÜ. æóÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ: Èóáú
Þóæúáõ ÇáúÞóÇÖöí ÃóÕóÍøõ¡ æóáóåõ ÔóæóÇåöÏõ ãöäú äõÕõæÕö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö
Ýöí ÇáúßöÊóÇÈóÉö æóÛóíúÑöåóÇ¡ æóåõæó ÇáøóÐöí ÃóÝúÊóì Èöåö ÇåÜ.
æóÓóÈóÞóåõ Åáóì äóÍúæö Ðóáößó ÇáúÅöÓúäóæöíøõ æóíõÄóíøöÏõåõ ãóÇ Ýöí
ÇáÑøóæúÖóÉö æóÃóÕúáöåóÇ Ýöí ÇáúÈóíúÚö Úóäú ÇáÊøóåúÐöíÈö æóÛóíúÑöåö ãöäú
ÚóÏóãö ÕöÍøóÉö ÇáúÈóíúÚö¡ ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ÈóÇÚó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
Þóæúáõåõ ÞóÇáó ÇáúÞóÇÖöí æóíõÞóÏøóÑõ æõÌõæÏõ ÇáËøóãóäö) áóãú íóÞõáú
ãóáóßó ÇáúÈóÇÆöÚõ ÇáËøóãóäó áöÚóÏóãö ÅãúßóÇäöåöº áöÃóäøó ÎöíóÇÑó
ÇáúãóÌúáöÓö ÇáËøóÇÈöÊö áóåõãóÇ áóÇÒöãñ áöáúÚóÞúÏö¡ æóåõæó ãóÇäöÚñ ãöäú
Çáúãöáúßö ãõÞúÊóÖò áöáúæóÞúÝö¡ ÝóåóÐóÇ ãõÓúÊóËúäðì ãöäú ÇÔúÊöÑóÇØö
ËõÈõæÊö ÇáÏøóíúäö áöáúÍóÇÌóÉö¡ ÅÐú áóæú ÃóÎøóÑóåõ Úóäú ÇáúÚóÞúÏö
ÑõÈøóãóÇ áóÇ íõÌöíÈõ ÇáúãõÔúÊóÑöí Åáóì ÇáÑøóåúäö¡ æóáóæú ÇÞúÊóÕóÑó Úóáóì
ÔóÑúØöåö Ýöí ÇáúÚóÞúÏö ÝóÑõÈøóãóÇ áóÇ íõæÝöí ÈöÇáÔøóÑúØö. (Þóæúáõåõ
ÎõÕõæÕðÇ Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáúÞóÑúÖö) åóÐóÇ íõÔúÚöÑõ ÈöÌóÑóíóÇäö ÇáÊøóÞúÏöíÑö
ÇáøóÐöí ÞóÇáóåõ ÇáúÞóÇÖöí ÝöíåóÇ æóÝöíåö äóÙóÑñº áöÃóäøó ÇáúÞóÑúÖó
ÅäøóãóÇ íõãúáóßõ ÈöÇáúÞóÈúÖö æóÞóÖöíøóÉõ Ðóáößó: Ãóäú áóÇ íóÕöíÑó
ÏóíúäðÇ ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö¡ ÝóáóÇ íõÊóÕóæøóÑõ æõÌõæÏõ ÇáÏøóíúäöíøóÉö
æóÇäúÚöÞóÇÏö ÇáÑøóåúäö ÚóÞöÈóåóÇ ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö ÝóáúíõÊóÃóãøóáú
(Þóæúáõåõ ÅäøóãóÇ íõãúáóßõ ÈöÇáúÞóÈúÖö) åóÐóÇ ÕóÑöíÍñ Ýöí ÇäúÚöÞóÇÏö
ÇáÑøóåúäö åõäóÇ ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö ãóÚó Ãóäøó ÇáúÞóÑúÖó ÅäøóãóÇ íõãúáóßõ
ÈöÇáúÞóÈúÖö¡ æóÞóÖöíøóÉõ Ðóáößó Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöíÑõ ÏóíúäðÇ ÅáøóÇ
ÈöÇáúÞóÈúÖö¡ ÅÐú ßóíúÝó íóËúÈõÊõ Ýöí ÐöãøóÉö ÇáúãõÞúÊóÑöÖö ÞóÈúáó
ãöáúßöåö æóÍöíäóÆöÐò íóáúÒóãõ ÕöÍøóÉõ ÇáÑøóåúäö ÞóÈúáó æõÌõæÏö ÇáÏøóíúäö
ÝóáúíõÊóÃóãøóáú.
(Þóæúáõåõ æóåóÐóÇ åõæó ÇáúÃóÕóÍøõ) ÇÚúÊóãóÏóåõ ã Ñ. (Þóæúáõåõ
æóíõÄóíøöÏõåõ ÅáóÎú) ÝõÑøöÞó ÈóíúäóåõãóÇ¡ ÈöÃóäøó Ùóäøó ÕöÍøóÉö
ÇáÔøóÑúØö Ëóãøó íóÞúÊóÖöí ãõÞóÇÈóáóÊóåõ ÈöÌõÒúÁò ãöäú ÇáËøóãóäö
ÈöÌóÑøöåö äóÝúÚðÇ áöáúÈóÇÆöÚö ÇáúÃóæøóáö¡ æóÐóáößó ÇáúÌõÒúÁõ ãóÌúåõæáñ
ÝóÕóíøóÑó ÇáËøóãóäó ãóÌúåõæáðÇ¡ æóãöäú Ëóãøó áóæú ßóÇäó ÚóÇáöãðÇ
ÈöÝóÓóÇÏö ÇáÔøóÑúØö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
æóÃõäúÝöÞó ÈöÅöÔúåóÇÏò áöíóßõæäó ÑóåúäðÇ ÈöÇáÏøóíúäö æóÇáäøóÝóÞóÉö ÕóÍøó
ÃóíúÖðÇ ÇåÜ. Þ á Úóáóì ÇáúÌóáóÇáö
(Þóæúáõåõ æóÇÛúÊõÝöÑó ÊóÞóÏøõãõ ÅáóÎú) æóËõÈõæÊõ ÇáÏøóíúäö ÈöÊóãóÇãö
ÚóÞúÏö ÇáúÞóÑúÖö æóÇáúÈóíúÚö¡ ßóãóÇ ãóÑøó ÂäöÝðÇ ÝóÓóÞóØó ãóÇ
áöÈóÚúÖöåöãú åõäóÇ ãöäú ÇáöÇÚúÊöÑóÇÖö ÇåÜ. Þ á Úóáóì ÇáúÌóáóÇáö Ãóíú
ÍóíúËõ Þöíáó: Åäøó ÇáúãõÞúÑóÖó áóÇ íõãúáóßõ ÅáøóÇ ÈöÇáúÞóÈúÖö¡
ÝóÍöíäóÆöÐò ÞóÏú ÊóÞóÏøóãó ÔöÞøóÇ ÇáÑøóåúäö ãóÚðÇ Úóáóì ËõÈõæÊö
ÇáÏøóíúäö æóíõÞóÇáõ: ãöËúáõåõ Ýöí ÇáúÈóíúÚö ÅÐóÇ ÔõÑöØó ÇáúÎöíóÇÑõ
áóåõãóÇ Ãóæú áöáúÈóÇÆöÚö¡ Èóáú æóÅöäú áóãú íõÔúÑóØú áöÃóÍóÏòº áöÃóäøó
Çáúãöáúßó Ýöí Òóãóäö ÎöíóÇÑö ÇáúãóÌúáöÓö ãóæúÞõæÝñ¡ æóÍóÇÕöáõ ÇáúÌóæóÇÈö
Ãóäøó ÇáËøõÈõæÊó íóßõæäõ ÈöÊóãóÇãö ÇáúÚóÞúÏö ÝóÝöí åóÐöåö ÇáÕøõæóÑö
íóÕúÏõÞõ Ãóäøóåõ ÊóÞóÏøóãó ÃóÍóÏõ ÔöÞøóíú ÇáÑøóåúäö Úóáóì ÇáËøõÈõæÊö¡
æóÝöíåö ÊóÃóãøõáñ æóÇáúßóáóÇãõ Ýöí ÇáúãóÒúÌö¡ ÃóãøóÇ ÛóíúÑõåõ
ÝóíõÔúÊóÑóØõ Ýöíåö ÞóÈúÖõ ÇáúãõÞúÑóÖö Ýöí Ïóíúäö ÇáúÞóÑúÖö æóßóæúäõ
ÇáúÎöíóÇÑö áöáúãõÔúÊóÑöí æóÍúÏóåõ Ýöí Ïóíúäö ÇáÔøöÑóÇÁö ßóãóÇ Ýöí Þ á
æÓã Úóáóì ÇáúãóäúåóÌö.
(Þóæúáõåõ ÊóÞóÏøõãõ ÃóÍóÏö ØóÑóÝóíúåö Úóáóì ËõÈõæÊö ÇáÏøóíúäö)
æóÇÛúÊõÝöÑó ÃóíúÖðÇ ÊóÞóÏøõãõ ØóÑóÝóíúåö ÌóãöíÚðÇ Úóáóì áõÒõæãöåö
áöËõÈõæÊö ÎöíóÇÑö ÇáúãóÌúáöÓö Ãóæú ÇáÔøóÑúØö áóåõãóÇ Ãóæú áöáúÈóÇÆöÚö
æóÍúÏóåõ Ýöí ÇáËøóÇäöí ãóÚó ÕöÍøóÊöåö Ýöí Ðóáößó. (Þóæúáõåõ ÞóÇáó
ÇáúÞóÇÖöí ÅáóÎú) ÛóÑóÖõåõ ÍößóÇíóÉõ Þóæúáò ÂÎóÑó áöÊóæúÌöíåö ÇáÕøöÍøóÉö
ãõÞóÇÈöáò áöÞóæúáöåö: æóÇÛúÊõÝöÑó ÅáóÎú æóÇáúãóÚúäóì: Ãóäøó ÇáúÌõãúåõæÑó
ÇÛúÊóÝóÑõæÇ ãöËúáó åóÐóÇ æóÇßúÊóÝóæúÇ Èöåö æóãöäúåõãú ãóäú ÞóÇáó:
ÊóãóÇãõ ÇáÕøöíÛóÉö ãõÞóÏøóÑñ ÞóÈúáó ØóÑúÝóíú ÇáÑøóåúäö¡ ÝóáóÇ íóÑöÏõ
Ãóäøóåõ áóÇ íõÍúÊóÇÌõ áöÊóÞúÏöíÑö ÇáÏøõÎõæáö Ýöí ãöáúßöåö ãóÚó
ÇÛúÊöÝóÇÑö ÇáÊøóÞóÏøõãö áöáúÍóÇÌóÉö¡ ÅáøóÇ Ãóäøóåõ ßóÇäó ÇáúÃóæúáóì Ãóäú
íóÞõæáó: æóÞóÇáó ÇáúÞóÇÖöí ÅáóÎú ÇåÜ. Ú Ô. (Þóæúáõåõ æóÚóÏóãö ÌóæóÇÒöåö
Ýöí ÇáúßöÊóÇÈóÉö ãóÚó ÇáúÈóíúÚö ÅáóÎú) Ãóíú ÝóÊóÕöÍøõ ÇáúßöÊóÇÈóÉõ Ïõæäó
ÇáúÈóíúÚö áöãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇåÜ. Þ á Úóáóì ÇáúÌóáóÇáö
(Þóæúáõåõ ÈöÙóäøö ÕöÍøóÉö ÔóÑúØöåö) ÝóÝöí ÇáúÚöáúãö ÈöÝóÓóÇÏö ÇáÔøóÑúØö
ÈöÇáúÃóæúáóì ÇåÜ. Óã Úóáóì ÍóÌóÑò. ÇåÜ. Ú Ô Úóáóì ã Ñ. (Þóæúáõåõ æóåóÐóÇ
åõæó ÇáúÃóÕóÍøõ) ãõÚúÊóãóÏõ ã Ñ æóãóÍóáøõ Þóæúáöåöãú: ÅÐóÇ ÃóÊóì
ÈöÇáúÚóÞúÏö ÇáËøóÇäöí Úóáóì Ùóäøö ÕöÍøóÉö ÇáúÃóæøóáö áóãú íóÕöÍøó
(3/82)
ÈöÔóÑúØö ÈóíúÚò ÂÎóÑó Ëõãøó ÃóäúÔóÃóåõ
ÙóÇäøðÇ ÕöÍøóÉó ÇáÔøóÑúØö æóÍóßóÇåõ Ýöí ÇáÔøóÑúÍö ÇáÕøóÛöíÑö Úóäú
ÇáúÃóÕúÍóÇÈö¡ æóÕóÍøóÍóåõ Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö ÞóÇáóÇ: æóÇáúÞöíóÇÓõ
ÕöÍøóÊõåõ æóÈöåö ÞóØóÚó ÇáúÅöãóÇãõ
(æóÇáúÍóãúáõ) ÇáúãóæúÌõæÏõ ÚöäúÏó ÇáÑøóåúäö Ïõæäó ÇáúÍóÇÏöËö ÈóÚúÏóåõ
(Ýöí ÑóåúäöíøóÉö ÇáúÃõãøö ÏóÎóáú) º áöÃóäøóåõ ßóÇáúÌõÒúÁö ãöäúåóÇ
ÓóæóÇÁñ ÇáúÂÏóãöíøõ æóÛóíúÑõåõ¡ æóáóÇ íóÏúÎõáõ áóÈóäõåóÇ¡ æóáóÇ
ÕõæÝõåóÇ¡ æóÅöäú áóãú íóÈúáõÛú Ãóæú Ãóäøó ÇáúÌõÒúÁó Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö
ÐóßóÑóåõ Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö æóÃóÕúáöåóÇ¡ (áóÇ ÛóíúÑõ ãóÚúäóì ÇááøóÝúÙö)
ÇáúãóæúÖõæÚö áöáúãóÑúåõæäö¡ ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÏúÎõáõ Ýöí ÇáÑøóåúäö
æóãóËøóáó áóåõ ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö ÈöÞóæúáöåö: (ßóÇáúãóÈóÇäöí) Ãóíú:
ÇáúÃóÈúäöíóÉö áóÇ ÊóÏúÎõáõ (Ýöí) Ñóåúäö (ÚóÑúÕóÉò) ¡ æóßóÇáúÃóÈúäöíóÉö
ÇáÔøóÌóÑõ æóäóÍúæõåõ ãöãøóÇ ãóÑøó Ýöí ÇáúÃóáúÝóÇÙö ÇáúãõØúáóÞóÉö ãöäú
ÕõæóÑö ÇáúÈóíúÚö ãóÚó ÇáúÝóÑúÞö Èóíúäó ÇáúÈóÇÈóíúäö (æóáóÇ ßóÛõÕúäö
ÇáúÈóÇäö) Ãóíú: ÇáúÎöáóÇÝö ÈöÊóÎúÝöíÝö ÇááøóÇãö ßóãóÇ ÚóÈøóÑó Èöåö
ÇáúÍóÇæöí¡ ÝóáóÇ íóÏúÎõáõ (Ýöí Ñóåúäöåö) Ãóíú: ÇáúÈóÇäõ¡ æóÅöäú ÏóÎóáó
Ýöí ãõÓóãøóì ÔóÌóÑöåöº áöÃóäøóåõ ßóÇáËøóãóÑóÉö¡ æóåöíó áóÇ ÊóÏúÎõáõ Ýöí
Ñóåúäö ÇáÔøóÌóÑö¡ æóÅöäú áóãú ÊõÄóÈøóÑúº áöÃóäøó ÇáúÍóÇÏöËó ÈóÚúÏó
ÇáÑøóåúäö áóÇ íóÏúÎõáõ Ýöíåö ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí. ÝóÇáúãóæúÌõæÏõ ÚöäúÏóåõ
Ãóæúáóì æóßóÛõÕúäö ÇáúÈóÇäö æóÑóÞõ ÇáúÝöÑúÕóÇÏö æóÇáúÍöäøóÇÁö
æóÇáÓøöÏúÑö æóÇáúÂÓö.
(ÃóãøóÇ ÊóÕóÑøõÝñ ãóäóÚú ÑóåúäðÇ) Ãóíú: íóãúäóÚõ ÇäúÚöÞóÇÏóåõ
ßóÇáúÈóíúÚö æóÇáúÅöÚúÊóÇÞö æóÇáúæóÞúÝö æóÇáúÅöíáóÇÏö æóÇáúåöÈóÉö ãóÚó
ÇáúÞóÈúÖö æóÇáÊøóÏúÈöíÑö¡ (ÝóÞóÈúáó) Ãóíú: Ýóåõæó ÞóÈúáó (ÇáúÞóÈúÖö)
áöáúãóÑúåõæäö (ÝóÓúÎñ) áöáÑøóåúäö¡ (áóæú æóÞóÚú) Ãóíú: ÇáÊøóÕóÑøõÝõ
áöãõäóÇÝóÇÊöåö ÇáÑøóåúäó¡ ÈöÎöáóÇÝö ÊóÕóÑøõÝò áóÇ íóãúäóÚõ ÇäúÚöÞóÇÏó
ÇáÑøóåúäö ßóÇáÊøóÒúæöíÌö æóÇáúÅöÌóÇÑóÉö æóÇáúæóØúÁö ÈöáóÇ ÅÍúÈóÇáò¡
ÝóÅöäøóåõ áóíúÓó ÝóÓúÎðÇ (áóÇ ãóæúÊõ ÚóÇÞöÏò) ãöäú ÑóÇåöäò Ãóæú
ãõÑúÊóåöäò ÃóÕóÇáóÉð Ãóæú äöíóÇÈóÉð ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö¡ ÝóÅöäøóåõ áóÇ
íóäúÝóÓöÎõ Èöåö ÇáÑøóåúäõ ßóãóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÞóÈúÖöº æóáöÃóäøóåõ ÚóÞúÏñ
íóÆõæáõ Åáóì ÇááøõÒõæãö ÝóÃóÔúÈóåó ÇáúÈóíúÚó¡ æóÝõåöãó ãöäúåõ
ÈöÇáúÃóæúáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóäúÝóÓöÎõ ÈöÌõäõæäöåö Ãóæú ÅÛúãóÇÆöåö Ãóæú
ÇáúÍóÌúÑö Úóáóíúåö ÈöÓóÝóåò Ãóæú ÝóáóÓò.
æóíóÞõæãõ æóÇÑöËõ ÇáúãóíøöÊö ãóÞóÇãóåõ Ýöí ÇáúÅöãúÖóÇÁö æóÇáúÝóÓúÎö
æóíóÚúãóáõ Þóíøöãõ ÇáúãóÌúäõæäö ãóÇ Ýöíåö ÇáúãóÕúáóÍóÉõ ãöäú Ðóáößó.
(æóáóÇ ÇáúÅöÈóÇÞõ ãöäú ÚóÈúÏò) ãóÑúåõæäò (æóáóÇ ÌöäóÇíóÉñ ãöãøóäú
Ñõåöäú) Ãóíú: ãöäú ÇáúãóÑúåõæäö¡ æóÅöäú ÚóáöÞóÊú ÇáúÃóÑúÔõ ÈöÑóÞóÈóÊöåö
(æóáóÇ ÊóÎóãøõÑõ ÇáúÚóÕöíÑö)
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
ÕóÍøó¡ ÅÐú áóÇ ãõÞóÇÈóáóÉó¡ æóåõäóÇ Ùóäøõ ÇáÕøöÍøóÉö áóÇ íóÌõÑøõ
ÇáúÌóåóÇáóÉó Ýöí ÇáÑøóåúäö ÝóæóÌóÈó ÇáúÞóæúáõ ÈöÕöÍøóÊöåö
áöãõÕóÇÏóÝóÊöåö ãóÍóáøóåõ
(Þóæúáõåõ æóáóÇ ßóÛõÕúäö ÇáúÈóÇäö) íóäúÈóÛöí ÌóÚúáõ ÇáúßóÇÝö ÇÓúãðÇ
æóÚóØúÝõåóÇ Úóáóì ÛóíúÑö Ýöí Þóæúáöåö áóÇ ÛóíúÑö. (Þóæúáõåõ æóßóÛõÕúäö
ÇáúÈóÇäö æóÑóÞõ ÇáúÝöÑúÕóÇÏö ÅáóÎú) Ãóíú æóÅöäú ÏóÎóáó Ðóáößó ÇáúæóÑóÞõ
Ýöí ÇáúÈóíúÚö áöÞõæøóÊöåö¡ æóáöåóÐóÇ ÏóÎóáó ÇáúÍóÇÏöËõ Ýöíåö æóáóãú
íóÏúÎõáú Ýöí ÇáÑøóåúäö
(Þóæúáõåõ æóÇáúåöÈóÉö ãóÚó ÇáúÞóÈúÖö) ÞóÇáó Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö:
æóÞóÖöíøóÉõ ÊóÞúíöíÏöåöãóÇ ÇáÑøóåúäó ÈöÇáúÅöÞúÈóÇÖö æóÊóÞúíöíÏö
ÇáúÃóÕúáö ÇáúåöÈóÉó Èöåö ÃóäøóåõãóÇ ÈöÏõæäöåö áóíúÓóÇ ÑõÌõæÚðÇ¡ æóåõæó
ãõæóÇÝöÞñ áöÊóÎúÑöíÌö ÇáÑøóÈöíÚö æóÇóáøóÐöí Úóáóíúåö ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ¡
æóäóÞóáõæåõ Úóäú ÇáäøóÕøö Ãóäøó Ðóáößó ÑõÌõæÚñ ÐóßóÑóåõ ÇáÓøõÈúßöíøõ
æóÛóíúÑõåõ æóÕóæøóÈóåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ÇåÜ¡ æóÇáúæóÌúåõ Íóãúáõ
ÇáÊøóÞúíöíÏö Ýöí ßóáóÇãö ÇáÔøóíúÎóíúäö Úóáóì ÇáÊøóãúËöíáö Ïõæäó
ÇáöÇÔúÊöÑóÇØö ã Ñ
(Þóæúáõåõ Þóíøöãõ ãóÌúäõæäò ÅáóÎú) ÞóÇáó Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö:
æóÇáÓøóÝöíåö ÇåÜ. æóÃóãøóÇ ÇáúãõÝúáöÓõ Ýóåóáú áóåõ ÇáúÅöãúÖóÇÁõº
áöÃóäøóåõ ÑóÔöíÏñ æóÊóÚóáøõÞõ ÇáÑøóåúäö ÓóÈóÞó Úóáóì ÇáúÝóáóÓö ÝóáóÇ
íóÊóÃóËøóÑõ Èöåö¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÞóÏú íõÊøóÌóåõ Ãóäøóåõ áóíúÓó áóåõ
Ðóáößó ÅáøóÇ ÈöÑöÖóÇ ÇáúÛõÑóãóÇÁö áöÚóÏóãö áõÒõæãö ÇáÑøóåúäö ÞóÈúáó
ÇáúÞóÈúÖö¡ ÝóáóíúÓó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
Ýöí ÛóíúÑö ÇáÑøóåúäöº áöÃóäøóåõ áöãõÌóÑøóÏö ÇáÊøóæóËøõÞö¡ ÝóáóÇ
íõÄóËøöÑõ Ýöíåö Ùóäøõ ÇáÕøöÍøóÉö. ÇåÜ. Ú Ô.
(Þóæúáõåõ Ïõæäó ÇáúÍóÇÏöËö) ÝóáóÇ íóÏúÎõáõ æóÍöíäóÆöÐò íóÊóÚóÐøóÑõ
ÈóíúÚõåóÇ ÞóÈúáó æóÖúÚöåö áöÊóÚóÐøõÑö ÇÓúÊöËúäóÇÆöåö æóÈóíúÚöåö ãóÚóåóÇ
ãóÚó ÊóæúÒöíÚö ÇáËøóãóäö¡ ÅÐú áóÇ íõÚúÑóÝõ áóåõ ÞöíãóÉñ¡ ÝóÅöäú áóãú
íóÊóÚóÐøóÑú ÈöÃóäú áóãú íóÊóÚóáøóÞú ÇáúÍóÞøõ ÈöËóÇáöËò ÈöäóÍúæö ÝóáóÓò
Ãóæú ãóæúÊò¡ æóÓóÃóáó ÇáÑøóÇåöäõ ÃóäøóåóÇ ÊõÈóÇÚõ æóíõÓóáøóãõ ÇáËøóãóäõ
ßõáøõåõ áöáúãõÑúÊóåöäö¡ ßóÇäó áóåõ Ðóáößó äõÕøó Úóáóíúåö Ýöí ÇáúÃõãøö.
ÇåÜ. ÔóÑúÍõ ÇáúÅöÑúÔóÇÏö áöÍóÌóÑò (Þóæúáõåõ ãóÚó ÇáúÝóÑúÞö Èóíúäó
ÇáúÈóÇÈóíúäö) æóåõæó ÖóÚúÝõ ÇáÑøóåúäö (Þóæúáõåõ æóáóÇ ßóÛõÕúäö ÇáúÈóÇäö)
Ãóíú ãöãøóÇ íõÞúÕóÏõ ÛóÇáöÈðÇ ÇåÜ. ÔóÑúÍñ ÑóæúÖñ. (Þóæúáõåõ
ÇáúÝöÑúÕóÇÏö) åõæó ÇáÊøõæÊõ ÇáúÃóÍúãóÑõ æóÛóíúÑõåõ íõÝúåóãõ ÈöÇáúÃóæúáóì
ÇåÜ. ÔóÑúÍñ ÑóæúÖñ. (Þóæúáõåõ ÇáúÂÓö) åõæó ÇáúãóÑúÓöíäõ ßóãóÇ ãóÑøó ÇåÜ.
ÔóÑúÍñ ÑóæúÖñ.
(Þóæúáõåõ ÃóãøóÇ ÊóÕóÑøõÝñ) ÖóÇÈöØõåõ: Ãóäøó ßõáøó ÊóÕóÑøõÝò íóãúäóÚõ
ÇÈúÊöÏóÇÁó ÇáÑøóåúäö áóæú ØóÑóÃó ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö ÝóÓóÎóåõ¡ æóãóÇ áóÇ
ÝóáóÇ æóíõÓúÊóËúäóì ãöäú ÇáúÃóæøóáö åóÑóÈõ ÇáúãóÑúåõæäö æóÌöäóÇíóÊõåõ
æóÊóÎúãöíÑõ ÇáúÚóÕöíÑö¡ ÝóÅöäøó ßõáøðÇ ãöäúåóÇ íóãúäóÚõ ÇÈúÊöÏóÇÁóåõ
áóßöäú áóæú ØóÑóÃó¡ æóáóæú ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö áóÇ íóÝúÓóÎõåõ ÇÛúÊöÝóÇÑðÇ
áöãóÇ íóÞóÚõ Ýöí ÇáÏøóæóÇãö ÇåÜ. ÔóÑúÍõ ÇáúÅöÑúÔóÇÏö áöÍóÌóÑò
æóíõÓúÊóËúäóì ãöäú ÇáËøóÇäöí ÇáÑøóåúäõ æóÇáúåöÈóÉõ æóÇáúÈóíúÚõ ÈöÔóÑúØö
ÇáúÎöíóÇÑö áöÛóíúÑö ÇáúãõÔúÊóÑöí æóÇáúßöÊóÇÈóÉõ ÇáúÝóÇÓöÏóÉõ ßóãóÇ Ýöí ã
Ñ æÚ Ô. (Þóæúáõåõ ÈöÎöáóÇÝö ÊóÕóÑøõÝò áóÇ íóãúäóÚõ ÅáóÎú) ÅáøóÇ
ÇáÑøóåúäõ æóÇáúåöÈóÉõ ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö¡ ÝóÅöäøóåõãóÇ áóÇ íóãúäóÚóÇäö
ÇÈúÊöÏóÇÁó ÇáÑøóåúäö¡ æóÅöÐóÇ ØóÑó ÃóÈúØóáóÇ Úóáóì ÇáÑøóÇÌöÍö ßóãóÇ Ýöí
ã Ñ¡ æóÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÇáÑøóåúäö: ÚóÞúÏõåõ æóßóÇáÑøóåúäö æóÇáúåöÈóÉö:
ÇáúÈóíúÚõ ÈöÔóÑúØö ÇáúÎöíóÇÑö áöÛóíúÑö ÇáúãõÔúÊóÑöí æóÇáúßöÊóÇÈóÉõ
ÇáúÝóÇÓöÏóÉõ æóÇáúÌöäóÇíóÉõ ÇáúãõæÌöÈóÉõ áöáúãóÇáö ßóãóÇ Ýöí Ú Ô. áóßöäú
Ýöí ÇáúÌöäóÇíóÉö äóÙóÑñ áöãõÎóÇáóÝóÊöåö ÇáúãõÕóäøöÝó åõäóÇ æóÔóÑúÍó ã Ñ
ÃóíúÖðÇ ãóÚó ÃóäøóåóÇ ÊóãúäóÚõ ÇÈúÊöÏóÇÁó ÇáÑøóåúäö. (Þóæúáõåõ áóÇ
ãóæúÊõ ÚóÇÞöÏò) ÚóØúÝñ Úóáóì ÊóÕóÑøõÝò áóÇ ãõÎúÑóÌñ ãöäúåõº áöÃóäøóåõ
áóíúÓó ÈöÊóÕóÑøõÝò æóãöËúáõåõ ãóÇ ÈóÚúÏóåõ. (Þóæúáõåõ íóÆõæáõ Åáóì
ÇááøõÒõæãö ÅáóÎú) ÞóÏú íõÞóÇáõ: Åäøó ÇáúÈóíúÚó ÈóÚúÏó ÒóæóÇáö ÇáúãóÇäöÚö
ßóÔóÑúØö ÇáúÎöíóÇÑö íóÆõæáõ äóÝúÓõåõ ÈöÎöáóÇÝö ÇáÑøóåúäö¡ ÝóÅöäøóåõ
íóÊóæóÞøóÝõ áõÒõæãõåõ Úóáóì ÇáúÞóÈúÖö ÅáøóÇ Ãóäú íõÞóÇáó: ÇáäøóÙóÑõ
áöáúÛóÇáöÈö¡ æóåõæó Ãóäøó ÇáÑøóÇåöäó ÅÐóÇ Ñóåóäó ÃóÞúÈóÖó Ú Ô. (Þóæúáõåõ
æóíóÚúãóáõ Þóíøöãõ ÇáúãóÌúäõæäö ÅáóÎú) æóáóæú Ìõäøó ÇáÑøóÇåöäõ
æóÇáúãõÑúÊóåöäõ æóÑóÃóì æóáöíøõ ÃóÍóÏöåöãóÇ ÇáúÝóÓúÎó æóÇáúÂÎóÑõ
ÇáúÅöÌóÇÒóÉó¡ ÞõÏøöãó ÇáúÝóÓúÎõ ÍóÐóÑðÇ ãöäú ÝóæóÇÊö ÍóÞøö ãóäú áóåõ
ÇáúÎöíóÇÑõ. (Þóæúáõåõ ãóÇ Ýöíåö ÇáúãóÕúáóÍóÉõ) Ãóíú Åäú áóãú íóßõäú
Ñóåúäõ ÊóÈóÑøõÚò ßóÃóäú ÎóÔöíó æóáöíøó ÇáÑøóÇåöäö - Åäú áóãú íõÓóáøöãúåõ
- ÝóÓúÎó ÈóíúÚò ÔõÑöØó Ýöíåö ÇáÑøóåúäõ æóÝöí ÅãúÖóÇÆöåö ÍóÙøñ¡ ÝóÅöäú
ßóÇäó Ñóåúäõ ÊóÈóÑøõÚò ÈöÃóäú áóãú íóßõäú ãóÔúÑõæØñ Ýöí ÚóÞúÏò¡ ÝóáóÇ
ÈõÏøó ãöäú ÇáÖøóÑõæÑóÉö Ãóæú ÇáúÛöÈúØóÉö¡ ßóÐóÇ Ýöí ã Ñ æóÊóÃóãøóáúåõ¡
ÝóÅöäøóåõ áóãú íóÎúáõ Úóäú ÔóíúÁò ÇåÜ. ÔóíúÎõäóÇ Ð.
æóáóÚóáøó Ðóáößó ÇáÔøóíúÁó Ãóäøóåõ ÊóÞóÏøóãó Ãóäøó Çáúæóáöíøó áóÇ
íóÑúåóäõ ÅáøóÇ ÈöÇáúÛöÈúØóÉö Ãóæú ÇáÖøóÑõæÑóÉö¡ ÝóáöãóÇÐóÇ ÌóÇÒó
ÊóÓúáöíãõåõ åõäóÇ Ýöí ÇáÔøöÞøö ÇáúÃóæøóáö áöãõÌóÑøóÏö ÇáúãóÕúáóÍóÉö¿ ¡
áóßöäøó ãóÇ Ýöí ã Ñ Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö: æóÞóÏú íõÚúÊóÐóÑõ ÈöãõÑóÇÚóÇÉö
ÈóÞóÇÁö ÇáúÚóÞúÏö ÇáúÂÎóÑö ÊóÃóãøóáú. (Þóæúáõåõ æóáóÇ ÇáúÅöÈóÇÞõ) æóÅöäú
ÃóíöÓó ãöäú ÚóæúÏöåö æóáóåõ ãõØóÇáóÈóÉõ ÇáÑøóåúäö ÚöäúÏó Íõáõæáö
ÇáÏøóíúäö Èöåöº áöÃóäøó ÇáúÂÈöÞó Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáóÉö íõÚóÏøõ
ßóÇáÊøóÇáöÝö ÇåÜ.
(3/83)
ÇáúãóÑúåõæäö ÅÐóÇ æõÌöÏóÊú ÇáËøóáóÇËóÉõ
ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö¡ ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóäúÝóÓöÎõ ÈöåóÇ ÇáÑøóåúäõ ßóãóÇ ÈóÚúÏó
ÇáúÞóÈúÖö ÅáúÍóÇÞðÇ áóåõ ÈöÇáúÈóíúÚö¡ æóáóíúÓó ÇáúãõÑóÇÏõ Ãóäøóåõ Ýöí
ãóÓúÃóáóÉö ÇáÊøóÎóãøõÑö ÈóÇÞò Úóáóì ÕöÍøóÊöåö¡ ÝóÅöäøóåõ ÈóØóáó áóßöäú
áóÇ ÈöãóÚúäóì ÅÈúØóÇáöåö Çáúßõáøöíøö¡ Èóáú ÈöãóÚúäóì ÅÈúØóÇáö Íõßúãöåö
ãóÇ ÏóÇãó ÇáúÚóÕöíÑõ ÎóãúÑðÇ ßóãóÇ íóáõæÍõ Èöåö Þóæúáõåõ: (ÅäøóãóÇ áóÇ
íõÞúÈóÖõ ÇáúÎóãúÑõ ÅÐóäú) Ãóíú: áóÇ íóäúÝóÓöÎõ ÇáÑøóåúäõ ÈöÊóÎóãøõÑö
ÇáúÚóÕöíÑö ßóãóÇ ÐõßöÑó¡ æóÅöäøóãóÇ íõÞóÇáõ Ýöíåö: áóÇ íóÕöÍøõ ÞóÈúÖõåõ
Íöíäó ÊóÎóãøõÑöåö áöÚóÏóãö ÇáúãóÇáöíøóÉö.
(æóáóÒöãóÇ) Ãóíú: ÇáÑøóåúäõ ãöäú ÌöåóÉö ÇáÑøóÇåöäö (ÈöÞóÈúÖö Ðöí
ÇáÊøóßúáöíÝö) ÇáøóÐöí íóÕöÍøõ ÇÑúÊöåóÇäõåõ¡ ÃóãøóÇ ÞóÈúÖõåõ ÝóáöÞóæúáöåö
ÊóÚóÇáóì: {ÝóÑöåóÇäñ ãóÞúÈõæÖóÉñ} [ÇáÈÞÑÉ: 283] Ýóáóæú áóÒöãó ÈöÏõæäö
ÇáúÞóÈúÖö áóãú íóßõäú áöáÊøóÞúíöíÏö Èöåö ÝóÇÆöÏóÉñ¡ ÝóáöáÑøóÇåöäö
ÇáÑøõÌõæÚõ Úóäúåõ ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö áöÚóÏóãö áõÒõæãöåö¡ æóÃóãøóÇ ßóæúäõåõ
ãöäú ãõßóáøóÝò íóÕöÍøõ ÇÑúÊöåóÇäõåõº ÝóáöÃóäøóåõ ÇáøóÐöí íõÚúÊóÏøõ
ÈöÞóÈúÖöåö ßóãóÇ Ýöí ÇáÊøóÕóÑøõÝóÇÊö ÇáúãóÇáöíøóÉö¡ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÞóÈúÖõ
ÕóÈöíøò æóãóÌúäõæäò æóÓóÝöíåò (ßóÇáÊøóÚóíøõäö áöáÏøóíúäö) ¡ ÝóÅöäøóåõ
ÅäøóãóÇ íóßõæäõ ÈöÞóÈúÖö ÇáúãõßóáøóÝö Ãóíú: ÇáøóÐöí íóÕöÍøõ ÞóÈúÖõåõ¡
Ýóáóæú ÞóÈóÖóåõ ÕóÈöíøñ Ãóæú ãóÌúäõæäñ Ãóæú ÓóÝöíåñ áóãú íóÈúÑóÃú
ÇáÏøóÇÝöÚõ¡ æóáóæú ÊóáöÝó Ýöí ÃóíúÏöíåöãú áóãú íóÖúãóäõæåõº áöÃóäøó
ÇáúãóÇáößó ÖóíøóÚóåõ ÈöÊóÓúáöíãöåö áóåõãú æóÅöäøóãóÇ áóãú íóÈúÑóÃúº
áöÃóäøó ÇáÏøóíúäó ÇáúãõØúáóÞó ÅäøóãóÇ íóÊóÚóíøóäõ ÈöÞóÈúÖò ÕóÍöíÍò¡
ÝóÅöÐóÇ áóãú íóÕöÍøó ÝóÇáúÍóÞøõ ÈóÇÞò Ýöí ÇáÐøöãøóÉö ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó
áöãóÏúíõæäöåö: ÃóáúÞö ÍóÞøöí Ýöí ÇáúÈóÍúÑö¡ ÝóÃóáúÞóì ÞóÏúÑó ÍóÞøöåö
áóãú íóÈúÑóÃú¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ÞóÇáó áöãõæÏöÚöåö: Óóáøöãú æóÏöíÚóÊöí
áöåóÐóÇ ÇáÕøóÈöíøö ÝóÓóáøóãóåóÇ¡ ÝóÅöäøóåõ íóÎúÑõÌõ Úóäú ÇáúÚõåúÏóÉöº
áöÃóäøóåõ ÇãúÊóËóáó ÃóãúÑóåõ Ýöí ÍóÞøöåö ÇáúãõÚóíøóäö ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó:
ÃóáúÞöåóÇ Ýöí ÇáúÈóÍúÑö áóßöäøóåõ íóÃúËóãõ¡ ÅÐóÇ áóãú íóßõäú Ëóãøó
ÖóÑõæÑóÉñ áöáäøóåúíö Úóäú ÅÖóÇÚóÉö ÇáúãóÇáö.
(æóÇáÊøóæúßöíáõ) ÌóÇÆöÒñ (áöáúãõÑúÊóåöäö Ýöíåö) Ãóíú: Ýöí ÇáúÞóÈúÖö
ßóãóÇ Ýöí ÇáúÚóÞúÏö¡ æóãóÍóáøõåõ ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáÊøóæúßöíáõ (áöÛóíúÑö
ÑóÇåöäò) ÈöÎöáóÇÝö ÇáÑøóÇåöäö¡ ÅÐú ÇáúæóÇÍöÏõ ÛóíúÑõ ãóäú ãóÑøó Ýöí
ÇáúÈóíúÚö áóÇ íóÊóæóáøóì ØóÑóÝóíú ÇáúÞóÈúÖö æóãöäúåõ Úõáöãó Ãóäøóåõ áóæú
ßóÇäó ÇáÑøóÇåöäõ æóßöíáðÇ Ýöí ÇáÑøóåúäö ÝóÞóØú ÌóÇÒó áöáúãõÑúÊóåöäö Ãóäú
íõæóßøöáóåõ Ýöí ÇáúÞóÈúÖö ãöäú ÇáúãóÇáößö áöÇäúÊöÝóÇÁö ÇáúÚöáøóÉö¡ (æó)
áöÛóíúÑö (ÚóÈúÏöåö) Ãóíú: ÇáÑøóÇåöäö ÈöÎöáóÇÝö ÚóÈúÏöåöº áöÃóäøó íóÏóåõ
ßóíóÏöåö ÓóæóÇÁñ ÇáúÞöäøõ æóÇáúãõÏóÈøóÑõ æóÇáúãóÃúÐõæäõ áóåõ
æóÛóíúÑõåõãú¡ (Óöæóì ãõßóÇÊóÈò) áöÇÓúÊöÞúáóÇáöåö ÈöÇáúíóÏö
æóÇáÊøóÕóÑøõÝö ßóÇáúÃóÌúäóÈöíøö¡ æóãöËúáõåõ ÇáúãõÈóÚøóÖõ ÅÐóÇ ßóÇäó
Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ÓóíøöÏöåö ãõåóÇíóÃóÉñ æóæóÞóÚó ÇáÊøóæúßöíáõ Ýöí
äóæúÈóÊöåö¡ æóÙóÇåöÑñ Ãóäøó ÇáúÃóãóÉó¡ æóáóæú Ãõãøó æóáóÏò ßóÇáúÚóÈúÏö¡
æóÞóÈúÖõ ÇáúãóÑúåõæäö ßóÞóÈúÖö ÇáúãóÈöíÚö áóßöäú áóÇ ÈõÏøó Ýöíåö ãöäú
ÅÞúÈóÇÖö ÇáÑøóÇåöäö Ãóæú ÅÐúäöåö Ýöí ÞóÈúÖöåö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÈöíóÏö
ÇáúãõÑúÊóåöäö ßóãóÇ ÐóßóÑóåõ ãóÚó ßóíúÝöíøóÉö ÞóÈúÖöåö ÍöíäóÆöÐò
ÈöÞóæúáöåö: (æóãóäú) Ãóíú: æóÇáúãõÑúÊóåöäö ÇáøóÐöí (Ýöí íóÏöåö)
ÇáúãóÑúåõæäõ ÈöÅöíÏóÇÚò Ãóæú ÛóÕúÈò Ãóæú ÛóíúÑöåöãóÇ (ÝóÈöãõÖöíøö) Ãóíú:
ÝóÞóÈúÖõåõ ÅÐóÇ ßóÇäó ÛóÇÆöÈðÇ ÈöãõÖöíøö (ãõÏøóÉö) ÅãúßóÇäö (ÇáÐøóåóÇÈö
Åáóíúåö) ¡ æóÞóÈúÖõåõ (ßóÇáúÈóíúÚö æóÇáöÇÊøöåóÇÈö) ãöäú ÅäúÓóÇäò áöãóÇ
Ýöí íóÏöåö¡ ÝóÅöäøóåõ áóÇ ÈõÏøó Ýöí ÞóÈúÖöåö ãöäú ãõÖöíøö ãõÏøóÉö
ÅãúßóÇäö ÇáÐøóåóÇÈö Åáóíúåö æóÞóÈúÖöåö.
(æóÔóÑúØõåõ) Ãóíú: ÞóÈúÖö ÇáúãóÑúåõæäö ãöãøóäú åõæó Ýöí íóÏöåö (ÅÐúäñ
ÌóÏöíÏñ) áóåõ Ýöíåö ãöäú ÇáÑøóÇåöäöº áöÃóäøó ÇáúíóÏó ßóÇäóÊú Úóäú
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
åõäóÇßó ÊóÚúáöíáñ ÓóÇÈöÞñ Úóáóì ÇáúÝóáóÓö Ëõãøó ÑóÃóíúÊ ÇÈúäó
ÇáÕøóÈøóÇÛö ÞóÇáó: áóæú ßóÇäó áöáúãõÝúáöÓö ÛõÑóãóÇÁõ ÛóíúÑó
ÇáúãõÑúÊóåöäö áóãú íóÌõÒú áöáÑøóÇåöäö ÊóÓúáöíãõ ÇáÑøóåúäö Åáóì
ÇáúãõÑúÊóåöäö ÞóÈúáó Ýóßøö ÇáúÍóÌúÑö áöÊóÚóáøõÞö ÍóÞøö ÓóÇÆöÑö
ÇáúÛõÑóãóÇÁö Èöåöº æóáöÃóäøóåõ áóíúÓó áóåõ Ãóäú íóÈúÊóÏöÆó ÚóÞúÏó
ÇáÑøóåúäö Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáóÉö¡ ÝóßóÐóÇ ÊóÓúáöíãõ ÇáÑøóåúäö ÇåÜ.
æóÞöíóÇÓõ Ðóáößó Ýöí ãóÓúÃóáóÉö ÇáúãóæúÊö Ãóäøóåõ íóãúÊóäöÚõ Úóáóì
ÇáúæóÇÑöËö ÇáÊøóÓúáöíãõ ÍóíúËõ ßóÇäó Úóáóì ÇáÊøóÑößóÉö Ïóíúäñ
áöÊóÚóáøõÞö ÃóÑúÈóÇÈöåö ÈöÓóÇÆöÑö ÇáÊøóÑößóÉö¡ æóåõæó ãóÇ ÈóÍóËóåõ
ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ áóßöäú ÑóÏøóåõ ßóËöíÑñ ãöäú ÔõíõæÎöäóÇ æóÌóæøóÒõæÇ
áöáúæóÇÑöËö ãóÇ ÐõßöÑó áöÓóÈúÞö ÇáÊøóÚóáøõÞö ÈöÇáÑøóåúäö ÞóÈúáó
ÇáúãóæúÊö ÝóíóÍúÊóÇÌõæäó áöáúÝóÑúÞö¡ ÅáøóÇ Ãóäú íõÎóÇáöÝõæÇ ÇÈúäó
ÇáÕøóÈøóÇÛö åõäóÇ ÃóíúÖðÇ ÝóáúíõÊóÃóãøóáú
æóÞóÏú íõÝóÑøöÞõæäó¡ ÈöÃóäøó ÇáÊøóÚóáøõÞó ÇáúÌóÚúáöíøó ÈöÇáúÍóÌúÑö
ÈöÇáúÝóáóÓö ÃóÞúæóì ãöäú ÇáÔøóÑúÚöíøö ÇáúÍóÇÕöáö ÈöÇáúãóæúÊö. (Þóæúáõåõ
áóÇ íóÕöÍøõ ÞóÈúÖõåõ Íöíäó ÊóÎóãøõÑöåö) ÞóÇáó Ýöí ÇáÑøóæúÖö: Ýóáóæú
ÞóÈóÖóåõ ÎóãúÑðÇ æóÊóÎóáøóáó ÇÓúÊóÃúäóÝó ÇáúÞóÈúÖó áóÇ ÇáúÚóÞúÏó¡ æóáóæú
ãóÇÊóÊú ÇáÔøóÇÉõ Ãóíú ÇáúãóÑúåõæäóÉõ Ýöí íóÏö ÇáúãõÑúÊóåöäö Ãóíú Ãóæú
ÇáÑøóÇåöäö ÝóÏóÈóÛó ÇáúãóÇáößõ ÌöáúÏóåóÇ áóãú íõÚóÏøó ÑóåúäðÇ ÇåÜ.
æóÞóæúáõåõ: ÝóÏóÈóÛó ÇáúãóÇáößõ ãöËúáóåõ ÛóíúÑóåõ ßóãóÇ Èóíøóäóåõ Ýöí
ÔóÑúÍöåö
(Þóæúáõåõ æóÇáÊøóæúßöíáõ áöáúãõÑúÊóåöäö Ýöíåö) Ýöí ÈóÚúÖö åóæóÇãöÔö
ÇáÔøóÑúÍö¡ æóßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóßõæäó ÇáÑøóÇåöäõ æóßöíáðÇ Ýöí
ÇáúÞóÈúÖö áóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõæóßøöáó Ýöíåö¡ ÅÐóÇ æóßøóáóåõ ÇáúãõÑúÊóåöäõ
Ýöí Ãóäú íõæóßøöáó ÔóÎúÕðÇ Úóäú äóÝúÓöåö áöíóÞúÈöÖó áöáúãõÑúÊóåöäöº
áöÃóäøó ÔóÑúØó Çáúãõæóßøöáö ÕöÍøóÉõ ãõÈóÇÔóÑóÉö ÇáÊøóÕóÑøõÝö áöäóÝúÓöåö.
äóÚóãú Åäú ÞóÇáó áóåõ: æóßøöáú Úóäøöí Ãóæú ÃóØúáóÞó ÕóÍøó æóßóÇäó
æóßöíáðÇ Úóäú ÇáúãõÑúÊóåöäö ÇåÜ. æóåõæó ÙóÇåöÑñ
(Þóæúáõåõ Ãóäøóåõ áóæú ßóÇäó ÇáÑøóÇåöäõ æóßöíáðÇ Ýöí ÇáÑøóåúäö) ãöËúáõåõ
ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ ãóÇ áóæú ßóÇäó æóáöíøðÇ ÍóíúËõ ÌóÇÒó áóåõ ÇáÑøóåúäõ
Ýóßóãøóáó Çáúãóæúáóì Úóáóíúåö ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö¡ ÌóÇÒó áöáúãõÑúÊóåöäö
Ãóäú íõæóßøöáó Ðóáößó Çáúæóáöíøó Ýöí ÇáúÞóÈúÖö áöÇäúÚöÒóÇáöåö ÈößóãóÇáö
Çáúãóæúáóì Úóáóíúåö. (Þóæúáõåõ ÈöãõÖöíøö ãõÏøóÉö ÅãúßóÇäö ÅáóÎú) ÞóÇáó
Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö: áóßöäøóåõ ãõÚúÊóÈóÑñ ãöäú æóÞúÊö ÇáúÅöÐúäö áóÇ
ÇáúÚóÞúÏö ÕóÑøóÍó Èöåö ÇáúÃóÕúáõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
Ú Ô (Þóæúáõåõ ãóÇ ÏóÇãó ÇáúÚóÕöíÑõ ÎóãúÑðÇ) ÝóÅöäú ÚóÇÏó ÎóáøðÇ ÚóÇÏó
ÇáÑøóåúäõ¡ æóáóæú ßóÇäó Ðóáößó ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖöº áöÃóäøó ÇáÑøóåúäó ÒóÇáó
ÊóÈóÚðÇ áöÒóæóÇáö ãöáúßö ÇáÑøóÇåöäö ÝóáóãøóÇ ÚóÇÏó ÚóÇÏó
(Þóæúáõåõ ãöäú ÌöåóÉö ÇáÑøóÇåöäö) ÃóãøóÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇáúãõÑúÊóåöäö
Ýóåõæó ÌóÇÆöÒñ. (Þóæúáõåõ ÃóíúÖðÇ ãöäú ÌöåóÉö ÇáÑøóÇåöäö) æóÞóÏú
íõÊóÕóæøóÑõ ÝóÓúÎõåõ ãöäú ÇáÑøóÇåöäö ÈóÚúÏó ÞóÈúÖöåö áóßöäú ÊóÈóÚðÇ¡
ßóÃóäú íóßõæäó ãóÔúÑõæØðÇ Ýöí ÈóíúÚò æóíóÞúÈöÖóåõ Ëõãøó íóÝúÓóÎó
ÇáúÈóíúÚó ÈöÇáúÎöíóÇÑö ÝóíóäúÝóÓöÎó ÇáÑøóåúäõ ÊóÈóÚðÇ. (Þóæúáõåõ
áöÛóíúÑö ÑóÇåöäò) ÃóãøóÇ Êóæúßöíáõ ÇáÑøóÇåöäö áöáúãõÑúÊóåöäö Ýöí
ÇáúÅöÞúÈóÇÖö áöäóÝúÓöåö ÝóáóÇ íóÖõÑøõº áöÃóäøóåõ ÅÐúäñ áóåõ Ýöí
ÇáúÞóÈúÖö¡ æóåõæó ßóÇÝò ÇåÜ. Þ á æóãøö Ñ. (Þóæúáõåõ Ãóäú íõæóßøöáóåõ Ýöí
ÇáúÞóÈúÖö) ÙóÇåöÑõåõ æóáóæú áóãú íóäúÚóÒöáú ÇáÑøóÇåöäõ ãöäú ÇáúæóßóÇáóÉö
ÎöáóÇÝðÇ áöãóÇ Ýöí ÈóÚúÖö ÇáúÚöÈóÇÑóÇÊö
(Þóæúáõåõ æóæóÞóÚó ÇáÊøóæúßöíáõ Ýöí äóæúÈóÊöåö) ÚöÈóÇÑóÉõ ÛóíúÑöåö
æóæóÞóÚó ÇáúÞóÈúÖõ Ýöí äóæúÈóÊöåö¡ æóÅöäú æóÞóÚó ÇáÊøóæúßöíáõ Ýöí
äóæúÈóÉö ÇáÓøóíøöÏö æóáóãú íõÔúÑóØú Ýöíåö ÇáúÞóÈúÖõ Ýöí äóæúÈóÊöåö ÇåÜ.
Ëõãøó ÑóÃóíúÊå Ýöí ÔóÑúÍö ã Ñ Úóáóì ÇáúãöäúåóÇÌö ÇåÜ. æóÇäúÙõÑú åóáú
Þóæúáõåõ: æóáóãú íõÔúÑóØú ãöäú ÊóãóÇãö ÇáúÛóÇíóÉö Ýóíóßõæäõ ÖóãöíÑõ
ÝöíåóÇ ÚóÇÆöÏðÇ áöäóæúÈóÉö ÇáúãõÈóÚøóÖö¿ Ãóæú ÊóÞúíöíÏðÇ Ýóíóßõæäõ
ÚóÇÆöÏðÇ áöäóæúÈóÉö ÓóíøöÏöåö¿ ¡ ÑóÇÌöÚúåõ.
(Þóæúáõåõ ÅÐúäñ ÌóÏöíÏñ) æóáóÇ ÈõÏøó
(3/84)
ÛóíúÑö ÌöåóÉö ÇáÑøóåúäö¡ æóáóãú íóÞóÚú
ÊóÚóÑøõÖñ áöáúÞóÈúÖö Úóäúåõ (ßóÇáúåöÈóåú) íõÔúÊóÑóØõ ÝöíåóÇ Ðóáößó¡
ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÈóíúÚö ÅÐóÇ ÃõÌøöáó Ýöíåö ÇáËøóãóäõ Ãóæú æõÝøöÑóº áöÃóäøó
ÇáúãóÈöíÚó ÍöíäóÆöÐò ãõÓúÊóÍóÞøõ ÇáúÞóÈúÖö ÝóÏóæóÇãõ ÇáúÞóÈúÖö íóÞóÚõ
Úóäú ÇáúÞóÈúÖö ÇáúãõÓúÊóÍóÞøö¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãóÑúåõæäö æóÇáúãóæúåõæÈö
æóÊóÞóÏøóãó Ðóáößó Ýöí ÝóÕúáö ÇáúÞóÈúÖö.
(æóÇáúãõÓúÊóÚöíÑõ) áöÔóíúÁò (æóÇóáøóÐöí ÞóÏú ÛóÕóÈóåú) Ãóíú:
æóÇáúÛóÇÕöÈõ áóåõ (íóÈúÑóÃõ) ßõáøñ ãöäúåõãóÇ ãöäú ÖóãóÇäöåö
(ÈöÇáúÅöíÏóÇÚö) Ãóíú: ÈöÅöíÏóÇÚö ÇáúãóÇáößö áóåõ ãöäúåõãóǺ áöÃóäøóåõ
ÇÆúÊöãóÇäñ¡ æóåõæó íõäóÇÝöí ÇáÖøóãóÇäó (áóÇ ÇáúÞöÑóÇÖö) Ãóíú: áóÇ
ÈöÞöÑóÇÖö ÇáúãóÇáößö áóåõãóÇ Úóáóíúåö ÝóáóÇ íóÈúÑóÂäö Èöåöº áöÃóäøóåõ
æóÅöäú ßóÇäó ÚóÞúÏó ÃóãóÇäóÉò ÇáúÛóÑóÖõ ãöäúåõ ÇáÑøöÈúÍõ¡ æóåõæó áóÇ
íõäóÇÝöí ÇáÖøóãóÇäó¡ ÝóÅöäøóåõ áóæú ÊóÚóÏøóì Ýöí ãóÇáö ÇáúÞöÑóÇÖö ÕóÇÑó
ÖóÇãöäðÇ ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáúÞöÑóÇÖö ÈöÍóÇáöåö¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÅöíÏóÇÚö¡
ÝóÅöäøóåõ íóÑúÊóÝöÚõ ÈöÊóÚóÏøöí ÇáúãõæÏöÚö Ýöí ÇáúæóÏöíÚóÉö.
(ÞõáúÊ åõäóÇ) Ãóíú: Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáúÞöÑóÇÖö ãóÚó ÇáúãõÓúÊóÚöíÑö (íõÌóÇÁõ
ÈöÇÚúÊöÑóÇÖö¡ ÅÐú áóÇ íõÚóÇÑõ ÇáäøóÞúÏõ) ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí Ýöí
ÇáúÚóÇÑöíøóÉö (æóÇáúãõÞóÇÑóÖóåú ãöäú ÔóÑúØöåóÇ ÇáäøóÞúÏõ ÝóÐöí
ãõäóÇÞóÖóåú) Èóíúäó Íõßúãóíú ÇáúÅöÚóÇÑóÉö æóÇáúãõÞóÇÑóÖóÉö¡
(æóÇÚúÊóÐóÑõæÇ Úóäú åóÐöåö ÇáúÚöÈóÇÑóåú) ÇáúãõÔúÚöÑóÉö ÈöÇáúãõäóÇÞóÖóÉö
(Ãóäøó) Ãóíú: ÈöÃóäøó (ÇáúãõÑóÇÏó ÝóÇÓöÏõ ÇáúÅöÚóÇÑóåú) ÈöÃóäú íõÚöíÑóåõ
äóÞúÏðÇ ÅÚóÇÑóÉð ÝóÇÓöÏóÉð Ëõãøó íõÞóÇÑöÖóåõ Úóáóíúåö¡ æóÓóíóÃúÊöí Ãóäøó
ÝóÇÓöÏó ßõáøö ÚóÞúÏò ßóÕóÍöíÍöåö Ýöí ÇáÖøóãóÇäö æóÚóÏóãöåö.
(æóÇáúÚõÐúÑõ ÚöäúÏöí) ÚóäúåóÇ (Ãóäøóåõ áóæú ÕõÑøöÍóÇ) Ýöí ÅÚóÇÑóÉö
ÇáäøóÞúÏö (ÈöÒöíäóÉö ÇáäøóÞúÏö ÇáúãõÚóÇÑö) Ãóíú: ÈöÇáÒøöíäóÉö Èöåö
(ÕõÍøöÍóÇ) Ãóíú: ÚóÞúÏõ ÇáúÅöÚóÇÑóÉö ßóãóÇ ãóÇáó Åáóíúåö ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ
æóäóÞóáóåõ Úóäú ÇáÊøóÊöãøóÉö¡ æóÓóíóÃúÊöí Ýöí ãóÍóáøöåö¡ æóåóÐóÇ
ÇáöÇÚúÊöÐóÇÑõ ÃóÍúÓóäõ ãöäú ÇáúÃóæøóáö áöÓóáóÇãóÊöåö ãöäú ÊóÚóÇØöí
ÇáúÚõÞõæÏö ÇáúÝóÇÓöÏóÉö¡ (æóáóÇ) íóÈúÑóÃõ ÇáúãõÓúÊóÚöíÑõ æóÇáúÛóÇÕöÈõ
(ÈöÑóåúäò æó) áóÇ (ÊóÒóæøõÌò¡ æóáóÇ ÅÌóÇÑóÉò) ãöäúåõãóÇ áöãóÇ Ýöí
íóÏöåöãóÇ¡ (æóáóÇ ÈöÃóäú ÊóæóßøóáóÇ) Úóäú ÇáúãóÇáößö ÈöÃóäú æóßøóáóåõãóÇ
Ýöí ÇáÊøóÕóÑøõÝö Ýöíåö ÈöÈóíúÚò Ãóæú åöÈóÉò Ãóæú ÛóíúÑöåöãóǺ áöÃóäøó
åóÐöåö ÇáúÃóÔúíóÇÁó¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú ÚõÞõæÏó ÃóãóÇäóÉò ÇáúÛóÑóÖõ ãöäúåóÇ
ÔóíúÁñ ÂÎóÑõ¡ ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ÇáúÛóÑóÖó ãöäú ÇáÑøóåúäö ÇáÊøóæóËøõÞõ¡
æóåõæó áóÇ íõäóÇÝöí ÇáÖøóãóÇäó. (æóáóÇ ÈöÇáöÇÈúÑóÇ) ÈöÏóÑúÌö ÇáúåóãúÒóÉö
æóÈöÇáúÞóÕúÑö áöáúæóÒúäö Ãóíú: æóáóÇ íóÈúÑóÂäö ÈöÅöÈúÑóÇÁö ÇáúãóÇáößö
áóåõãóÇ ãöäú ÖóãóÇäö ãóÇ Ýöí íóÏöåöãóÇ.
(æóåõæó ÈóÇÞò) ÝöíåóǺ áöÃóäøó ÇáúÚóíúäó áóÇ íõÈúÑóÃõ ÚóäúåóǺ áöÃóäøó
ÇáúÅöÈúÑóÇÁó ÅÓúÞóÇØõ ãóÇ Ýöí ÇáÐøöãøóÉö¡ ÝóÅöäú ÃóÈúÑóÃó Úóäú ÖóãóÇäö
ãóÇ íóËúÈõÊõ Ýöí ÇáÐøöãøóÉö ÈóÚúÏó ÊóáóÝöåö áóãú íóÕöÍøó ÃóíúÖðǺ
áöÃóäøóåõ ÃóÈúÑóÃó ÚóãøóÇ áóãú íóËúÈõÊú¡ ÃóãøóÇ ÅÐóÇ ÊóáöÝó
ÝóÃóÈúÑóÃóåõãóÇ Úóäú ÞöíãóÊöåö ÈóÚúÏó ÇáúÚöáúãö ÈöåóÇ ÝóíóÈúÑóÂäö¡
æóãóËøóáó ÈöÇáúãõÓúÊóÚöíÑö æóÇáúÛóÇÕöÈö áöíõÞóÇÓó ÈöÇáúÃóæøóáö
ÇáúãõÓúÊóÇãõ æóÇáúãõÔúÊóÑöí ÔöÑóÇÁð ÝóÇÓöÏðÇ æóäóÍúæõåõãóÇ¡
æóÈöÇáËøóÇäöí ÇáÓøóÇÑöÞõ æóÇáúãõÎúÊóáöÓõ æóäóÍúæõåõãóÇ æóÞóæúáõåõ: ãöäú
ÒöíóÇÏóÊöåö (ãóÇ äóÒóÚú) ÊóßúãöáóÉñ æóÊóÃúßöíÏñ áöãóÇ ÞóÈúáóåõ ãóäú
äóÒóÚó Åáóì ÃóÈöíåö Ýöí ÇáÔøóÈóåö Ãóíú: ÐóåóÈó æóÇáúãóÚúäóì æóåõæó ÈóÇÞò
ãóÇ ÐóåóÈó Ãóíú: ãóÇ ÊóáöÝó ÝóÊóÚúÈöíÑõåõ ÈöãóÇ ÞóÇáóåõ: Ãóæúáóì ãöäú
Þóæúáö ÃóÕúáöåö¡ æóåõæó Ýöí íóÏöåö Ëõãøó ÅÐóÇ áóÒöãó ÇáÑøóåúäõ
ÈöÇáúÞóÈúÖö (ÝóÇáúÈóíúÚõ) áöáúãóÑúåõæäö (æóÇáÊøóÒúæöíÌõ) áóåõ ÚóÈúÏðÇ
ßóÇäó Ãóæú ÃóãóÉð.
(æóÇáÑøóåúäõ) áóåõ ãöäú ÛóíúÑö ÇáúãõÑúÊóåöäö Ýöí ÇáËøóáóÇËö (ÇãúÊóäóÚú)
Ãóíú: ßõáøñ ãöäúåóÇ Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö ÝóáóÇ íóÕöÍøõº áöÃóäøó ÇáúÈóíúÚó
íõÝóæøöÊõ ÇáÊøóæóËøõÞó¡ æóÇáÊøóÒúæöíÌó íõäúÞöÕõ ÇáúÞöíãóÉó¡ æóÇáÑøóåúäó
íóÒúÍóãõ ÇáúãõÑúÊóåöäó Ýöí ãóÞúÕõæÏöåö¡ ÃóãøóÇ ÇáúÈóíúÚõ æóÇáÊøóÒúæöíÌõ
æóÇáÑøóåúäõ ãöäú ÇáúãõÑúÊóåöäö ÝóÌóÇÆöÒóÉñ¡ æóíóßõæäõ ÇáúÈóíúÚõ
æóÇáÑøóåúäõ ÝóÓúÎðÇ áöáÑøóåúäö¡ æóãóÇ ÊóÞóÏøóãó ãöäú ÇãúÊöäóÇÚö
ÇáÑøóåúäö ãöäúåõ ÈöÏóíúäò ÂÎóÑó ÕõæÑóÊõåõ Ãóäú íõÑúåóäó Èöåö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
Þóæúáõåõ áóÇ ÇáúÞöÑóÇÖö) ÞóÇáó Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö: æóÙóÇåöÑñ Ãóäøóåõ
Åäú ÊóÕóÑøóÝó Ýöí ãóÇáö ÇáúÞöÑóÇÖö Ãóæú ÝöíãóÇ æõßøöáó Ýöíåö ÈóÑöÆó
ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí Ýöí ÈóÇÈöåöãóǺ áöÃóäøóåõ Óóáøóãóåõ ÈöÅöÐúäö ãóÇáößò
æóÒóÇáóÊú Úóäúåõ íóÏõåõ. (Þóæúáõåõ Ãóíú ÈöÇáÒøöíäóÉö Èöåö) Ãóíú
ÊóÒúíöíäö äóÍúæö ÇáúÍóÇäõæÊö æóÇáúÈóíúÊö Èöåö ÈöæóÖúÚöåö Úóáóì äóÍúæö
ÑõÝõæÝöåö Ýöí ÛóíúÑö ÙóÑúÝò Ãóíú Ýöí äóÍúæö ÒõÌóÇÌò íóÍúßöí áóæúäóåõ¡
æóáóíúÓó åóÐóÇ ÇÓúÊöÚúãóÇáðÇ ãõÍóÑøóãðÇ áóÇ Ýöí ÇáúÈóÏóäö æóáóÇ Ýöí
ÇáúÌöÏóÇÑö ÍóÊøóì íõÞóÇáó: íóÍúÑõãõ ßóÓóÊúÑö ÇáúÌöÏóÇÑö ÈöäóÍúæö
ÇáúÍóÑöíÑö ÎöáóÇÝðÇ áöãóÇ íõÊóæóåøóãõ ÝóáúíõÊóÃóãøóáú. (Þóæúáõåõ æóáóÇ
íóÈúÑóÃõ ÇáúãõÓúÊóÚöíÑõ æóÇáúÛóÇÕöÈõ ÅáóÎú) æóÙóÇåöÑõ ßóáóÇãöåöãú:
ÈóÞóÇÁõ ÖóãóÇäö äóÍúæö ÇáúÛóÇÕöÈö ÇáúãõÑúÊóåöäö¡ æóÅöäú ÃóÐöäó áóåõ
ÇáúãóÇáößõ Ýöí ÅãúÓóÇßöåö ÑóåúäðÇ æóãóÖóÊú ãõÏøóÉõ ÅãúßóÇäö ÞóÈúÖöåö¡
áóßöäú ÑóÌøóÍó ÇáÑøõæíóÇäöíøõ Þóæúáó ÈóÚúÖö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö: íóÒõæáõ
ÇáÖøóãóÇäõ ÈöÇáúÞöíóÇÓö Úóáóì ãóÇ áóæú ÃóÈúÑóÃóåõ ãöäú ÖóãóÇäö ÇáúÛóÕúÈö
Ëõãøó Ñóåóäóåõ Ãóæú ÇÓúÊóÑóÏøóåõ ÈóÚúÏó Ñóåúäöåö Ëõãøó ÃóÞúÈóÖóåõ¡ æóÝöí
ÇáúÞöíóÇÓö äóÙóÑñº áöÃóäøó ÇáúÅöÈúÑóÇÁó ÈöäóÇÁð Úóáóì ÇáöÇßúÊöÝóÇÁö Èöåö
Ãóæú ÇáöÇÓúÊöÑúÏóÇÏö ÏóíúäðÇ Ýöí ÇáÖøóãóÇäö¡ æóÇáúÅöÐúäó Ýöí ÅãúÓóÇßöåö
ÑóåúäðÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
Ãóäú íóÞúÕöÏó Ãóäøó ÇáúÅöÐúäó Ãóæú ÇáúÅöÞúÈóÇÖó Úóäú ÇáÑøóåúäö ßóÐóÇ
ÈöåóÇãöÔò¡ Ýóáóæú ßóÇäó ãõÄóÌøóÑðÇ ãóÑúåõæäðÇ æóÃõÐöäó Ýöí ÇáúÞóÈúÖö
Úóäú ÇáúÅöÌóÇÑóÉö ÝóÞóØú áóãú íóÍúÕõáú ÇáúÞóÈúÖõ Úóäú ÇáÑøóåúäö Ãóæú
Úóäú ÇáÑøóåúäö Ãóæú ÚóäúåõãóÇ ÍóÕóáó ÚóäúåõãóǺ áöÃóäøó ÞóÈúÖó
ÇáúÅöÌóÇÑóÉö áóÇ íóÊóæóÞøóÝõ Úóáóì ÅÐúäò ÇåÜ. Þ á Úóáóì ÇáúÌóáóÇáö
(Þóæúáõåõ ÅÐúäñ ÌóÏöíÏñ) æóáóæú ßóÇäó ÇáÑøóåúäõ ãóÚó ÇáúÃóÈö áöØöÝúáöåö
ÝóíóÞõæãõ ÞóÕúÏõ ÇáúÞóÈúÖö Úóäú ÇáÑøóåúäö ßóÇáúÅöÐúäö Ýöíåö ÔóÑúÍõ ã Ñ.
(Þóæúáõåõ áöÃóäøó ÇáúãóÈöíÚó ÍöíäóÆöÐò ãõÓúÊóÍóÞøõ ÇáúÞóÈúÖö)
ÞóÖöíøóÊõåõ Ãóäøóåõ áóæú ÇõÓúÊõÍöÞøó ßóÃóäú ÔõÑöØó Ýöí ÈóíúÚò ÌóÇÒó
ÇáöÇÓúÊöÞúáóÇáõ ÈöÞóÈúÖöåö¡ æóáóíúÓó ÈöÈóÚöíÏò ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ÞóÈúÖö
ÇáúãõÔúÊóÑöí áöáúãóÈöíÚö ÍóíúËõ áóãú íóßõäú áöáúÈóÇÆöÚö ÍóÞøõ ÇáúÍóÈúÓö¡
æóíõÍúÊóãóáõ Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó ÇáÔøóÑúØö æóÛóíúÑöåö æóáóÇ
äõÓóáøöãõ Ãóäøó ÇáúÞóÈúÖó åõäóÇ ãõÓúÊóÍóÞøñ ÈöÇáúÚóÞúÏö¡ æóÅöäøóãóÇ åõæó
ãõÓúÊóÍóÞøñ ÈöÇáÔøóÑúØö ÇáúãõÞóÇÑöäö áöáúÚóÞúÏö æóÈóíúäóåõãóÇ ÝóÑúÞñ
ÇåÜ. ÍóÇÔöíóÉõ ÔóÑúÍö ÇáúÅöÑúÔóÇÏö áöÍóÌóÑò
(Þóæúáõåõ æóÇáúÛóÇÕöÈö) æóíóÓúÊóãöÑøõ ÖóãóÇäõ ÇáúãóÛúÕõæÈö Úóáóíúåö
ÈöÃóÞúÕóì ÇáúÞöíóãö ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÔóíúÎõäóÇ ÇáÑøóãúáöíøõ æóÞóÇáó
ÇáØøóÈóáóÇæöíøõ ÈöÞöíãóÊöåö íóæúãó ÇáÊøóáóÝö ÇåÜ. Þ á Úóáóì ÇáúÌóáóÇáö.
(Þóæúáõåõ æóÇáÑøóåúäõ ãöäú ÇáúãõÑúÊóåöäö) ÍóÇÕöáõ ÇáúãóÞóÇãö Ãóäøó
ÇáÑøóÇåöäó ÅãøóÇ Ãóäú íóßõæäó ãóÇáößðÇ Ãóæú ãõÓúÊóÚöíÑðÇ¡ æóÚóáóì ßõáøò
ÅãøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÞóÇÕöÏðÇ ÈöÐóáößó ÝóÓúÎó ÇáúÃóæøóáö Ãóæú ãóÚó
ÈóÞóÇÆöåö Ãóæú ãõØúáóÞðÇ¡ æóÚóáóì ßõáøò ÅãøóÇ Ãóäú íóßõæäó Ðóáößó ÞóÈúáó
ÞóÈúÖö ÇáÑøóåúäö ÇáúÃóæøóáö Ãóæú ÈóÚúÏóåõ¡ æóÚóáóì ßõáøò ÅãøóÇ Ãóäú
íóßõæäó ÇáÑøóåúäõ ÇáËøóÇäöí ãóÚó ÇáúãõÑúÊóåöäö ÇáúÃóæøóáö Ãóæú ãóÚó
ÃóÌúäóÈöíøò. ÝóåóÐöåö æóÍõßúãõåõãóÇ: Ãóäøóåõ Åäú ßóÇäó ÇáËøóÇäöí ãóÚó
ÇáúãõÑúÊóåöäö ÇáúÃóæøóáö æóÞóÕóÏó ÈöÐóáößó ÈóÞóÇÁó ÇáúÃóæøóáö ÈóØóáó
ÇáËøóÇäöí ãóÇáößðÇ ßóÇäó Ãóæú ãõÓúÊóÚöíÑðÇ¡ ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö Ãóæú
ÈóÚúÏóåõ¡ áöÃóäøóåõ ÔóÛúáõ ãóÔúÛõæáò æóÅöäú ÞóÕóÏó ÈöÐóáößó ÝóÓúÎó
ÇáúÃóæøóáö ÇäúÝóÓóÎó ãóÇáößðÇ æóãõÓúÊóÚöíÑðÇ ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö Ãóæú
ÈóÚúÏóåõ¡º áöÃóäøóåõ ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö áóãú íóáúÒóãú æóÈóÚúÏóåõ Ýöíåö
ÊóÕóÑøõÝñ.
(3/85)
ÇáúãóÑúåõæäõ ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÑóåúäöíøóÊöåö
ÈöÇáúÃóæøóáö¡ Ýóåõæó ßóãóÇ áóæú ÃóÐöäó Ýöí Ñóåúäöåö ãöäú ÛóíúÑöåö ãóÚó
ÈóÞóÇÁö ÑóåúäöíøóÊöåö ÈöÏóíúäöåö.
(æó) ÇãúÊóäóÚó Úóáóíúåö (ÇáúæóØúÁõ) áöÅöÒóÇáóÉö ÇáúÈóßóÇÑóÉö Ýöí
ÇáúÈößúÑö æóÎóæúÝö ÇáúÍóÈóáö Ýöíãóäú ÊóÍúÈóáõ æóÍóÓúãðÇ áöáúÈóÇÈö Ýöí
ÛóíúÑöåöãóÇ ßóÅöíÌóÇÈö ÇáúÚöÏøóÉö æóÎóÑóÌó ÈöÇáúæóØúÁö ÈóÞöíøóÉõ
ÇáÊøóãóÊøõÚóÇÊö¡ ÝóáóÇ ÊóãúÊóäöÚõ Úóáóíúåö¡ æóÈöåö ÌóÒóãó ÇáÔøóíúÎõ
ÃóÈõæ ÍóÇãöÏò æóÌóãóÇÚóÉñ ãöäúåõãú ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ Ýöí ÇáöÇÓúÊöÈúÑóÇÁö
æóÞóÇáó ÇáÑøõæíóÇäöíøõ æóÛóíúÑõåõ: ÈöÇãúÊöäóÇÚöåóÇ ÃóíúÖðÇ ÎóæúÝó
ÇáúæóØúÁö¡ æóÞóÏú íõÌúãóÚõ ÈóíúäóåõãóÇ ÈöÍóãúáö ÇáËøóÇäöí Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ
ÎóÇÝó ÇáúæóØúÁó æóÇáúÃóæøóáö Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ Ãóãöäóåõ.
(æó) ÇãúÊóäóÚó Úóáóíúåö (ÇáúÅöÌóÇÑóÉõ ÇáúãõÓúÊóÕúÍóÈóåú) Ãóíú: ÇáøóÊöí
ÊóÈúÞóì (ÈóÚúÏó ÇáúãóÍöáøö) ÈößóÓúÑö ÇáúÍóÇÁö Ãóíú: ÈóÚúÏó Íõáõæáö
ÇáÏøóíúäö (ãöäú ÓöæóÇåõ) Ãóíú: ÇáúãõÑúÊóåöäöº áöÃóäøóåóÇ ÊõäúÞöÕõ
ÇáúÞöíãóÉó ßóÐóÇ ÃóØúáóÞó ÇáúÌõãúåõæÑõ æóÞóÇáó ÇáúãõÊóæóáøöí ÊóÈúØõáõ
Ýöí ÇáÒøóÇÆöÏö Úóáóì ÇáúÃóÌóáö æóÝöí ÇáúÈóÇÞöí ÞóæúáðÇ ÊõÝóÑøóÞõ
ÇáÕøóÝúÞóÉõ¡ æóÕóæøóÈóåõ ÇáÓøõÈúßöíøõ æóíõÄóíøöÏõåõ äóÙöíÑõåõ Ýöí
ÇáúåõÏúäóÉö¡ ÃóãøóÇ ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ãõÏøóÊõåóÇ ÊóäúÞóÖöí ÞóÈúáó ÇáúÍõáõæáö
Ãóæú ãóÚóåõ¡ ÝóáóÇ ÇãúÊöäóÇÚó Åäú ßóÇäó ÇáúãõÓúÊóÃúÌöÑõ ÚóÏúáðÇ
áöÇäúÊöÝóÇÁö ÇáúãóÍúÐõæÑö ÍóÇáóÉó ÇáúÈóíúÚö.
æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãöåö ßóÇáúãöäúåóÇÌö Ãóäøóåõ áóÇ ÇãúÊöäóÇÚó ÃóíúÖðÇ ÅÐóÇ
ÇõÍúÊõãöáó ÇáÊøóÞóÏøõãõ æóÇáÊøóÃóÎøõÑõ æóÇáúãõÞóÇÑóäóÉõ ÈöÃóäú
íõÄóÌøöÑóåõ Úóáóì Úóãóáò ãõÚóíøóäò ßóÈöäóÇÁö ÍóÇÆöØò ÞóÇáó
ÇáúÅöÓúäóæöíøõ æóÝöíåö äóÙóÑñ Ýóáóæú Íóáøó ÇáÏøóíúäõ ÞóÈúáó ÝóÑóÇÛöåóÇ
ÈöãóæúÊö ÇáÑøóÇåöäö ÝóæóÌúåóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: ÊóäúÝóÓöÎõ ÇáúÅöÌóÇÑóÉõ
ÑöÚóÇíóÉð áöÍóÞøö ÇáúãõÑúÊóåöäöº áöÃóäøóåõ ÃóÓúÈóÞõ æóíõÖóÇÑöÈõ
ÇáúãõÓúÊóÃúÌöÑõ ÈöÇáúÃõÌúÑóÉö ÇáúãóÏúÝõæÚóÉö æóÇáËøóÇäöí: æóåõæó
ÇÎúÊöíóÇÑõ ÇÈúäö ÇáúÞóØøóÇäö íóÕúÈöÑõ ÇáúãõÑúÊóåöäõ Åáóì ÇäúÞöÖóÇÁö
ÇáúãõÏøóÉö¡ ßóãóÇ íóÕúÈöÑõ ÇáúÛõÑóãóÇÁõ Åáóì ÇäúÞöÖóÇÁö Óõßúäóì
ÇáúãõÚúÊóÏøóÉö ÌóãúÚðÇ Èóíúäó ÇáúÍóÞøóíúäö æóÚóáóì åóÐóÇ íõÖóÇÑöÈõ
ÇáúãõÑúÊóåöäõ ÈöÏóíúäöåö Ýöí ÇáúÍóÇáøö¡ ÝóÅöÐóÇ ÇäúÞóÖóÊú ÇáúãõÏøóÉõ
æóÈöíÚó ÇáúãóÑúåõæäõ ÞõÖöíó ÈóÇÞöí Ïóíúäöåö¡ æóãóÇ ÈóÞöíó
ÝóáöáúÛõÑóãóÇÁö ÐößúÑõ Ðóáößó Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö æóÃóÕúáöåóÇ.
æóíóäúÈóÛöí Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ØóáóÈó ÇáúãõÑúÊóåöäõ ÈóíúÚóåõ ãóÓúáõæÈó
ÇáúãóäúÝóÚóÉö íõÌóÇÈõ ÇÍúÊöíóÇØðÇ áöÈóÑóÇÁóÉö ÐöãøóÉö ÇáúãóíøöÊö¡
æóÎóÑóÌó Èöãóäú ÓöæóÇåõ ÇáúãóÒöíÏõ Úóáóì ÇáúÍóÇæöí ÇáúãõÑúÊóåöäö¡
ÝóÊóÌõæÒõ ÇáúÅöÌóÇÑóÉõ ãöäúåõ ãõØúáóÞðÇ ßóÇáúÅöÚóÇÑóÉö ãöäúåõ¡ æóÅöÐóÇ
ÃóÌøóÑóåõ ãöäúåõ æóßóÇäóÊú ÇáúÅöÌóÇÑóÉõ ÞóÈúáó ÊóÓúáöíãö ÇáÑøóåúäö Ëõãøó
Óóáøóãóåõ ÚóäúåõãóÇ ßóÝóì¡ æóßóÐóÇ Åäú Óóáøóãóåõ Úóäú ÇáÑøóåúäö
æóÃóæúÌóÈúäóÇ ÇáúÈõÏóÇÁóÉó Ýöí ÇáÊøóÓúáöíãö ÈöÇáúãõÄóÌøóÑö Ãóæú áóãú
äõæÌöÈúåóÇ¡ æóæóÝøóÑó ÇáúãõßúÊóÑöí ÇáúÃõÌúÑóÉó Ãóæú ßóÇäóÊú ãõÄóÌøóáóÉð¡
æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ íóÍúÕõáõ ÇáúÞóÈúÖõ Úóäú ÇáúÅöÌóÇÑóÉöº áöÃóäøó ÇáúÞóÈúÖó
ÝöíåóÇ ãõÓúÊóÍóÞøñ Ýöí ÇáÔøöÞøö ÇáúÃóæøóáö Ïõæäó ÇáËøóÇäöí¡ æóáóæú
Óóáøóãóåõ Úóäú ÇáúÅöÌóÇÑóÉö áóãú íóÍúÕõáú ÞóÈúÖõ ÇáÑøóåúäö.
(æó) ÇãúÊóäóÚó Úóáóíúåö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
áóÇ íõäóÇÝöí ÃóÎúÐðÇ ãöãøóÇ ãóÑøó. ÝóÇáúÃóæúÌóåõ ãóÇ ÇÞúÊóÖóÇåõ
ÅØúáóÇÞõåõãú ÎöáóÇÝðÇ áöãóÇ íõæãöÆõ Åáóíúåö ßóáóÇãõ ÇáúÅöÓúÚóÇÏö. ÍóÌóÑñ
æóÙóÇåöÑñ ÈóÞóÇÁõ ÖóãóÇäö ÇáúãóÛúÕõæÈö ÍóÊøóì áóæú ÊóáöÝó Öóãöäóåõ
ÈöÃóÞúÕóì ÇáúÞöíóãö
(Þóæúáõåõ ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÑóåúäöíøóÊöåö ÈöÇáúÃóæøóáö) Ãóíú ÈöÃóäú íõÕóÑøöÍó
ÈöÐóáößó ÝóãóÍóáøõ ÇáÕøöÍøóÉö æóßóæúäöåö ÝóÓúÎðÇ¡ ÅÐóÇ ÃóØúáóÞó Ãóæú
ÕóÑøóÍó ÈöÇäúÝöÓóÇÎö ÇáúÃóæøóáö Ãóæú ãóÇ íóÊóÖóãøóäõåõ åóÐóÇ¡ æóáóßöäøó
ÇáúãõÚúÊóãóÏó ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÔóíúÎõäóÇ ÇáÔøöåóÇÈõ ÇáÑøóãúáöíøõ Ãóäøóåõ
áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÇáÊøóÕúÑöíÍö ÈöÝóÓúÎö ÇáúÃóæøóáö¡ æóÅöáøóÇ áóãú íóÕöÍøó
ÇáËøóÇäöí¡ æóíõÄóíøöÏõåõ Þóæúáõ ÇáÑøóæúÖö ßóÃóÕúáöåö ÞõÈóíúáó ÇáÑøõßúäö
ÇáËøóÇáöËö¡ Ýóáóæú ÔóåöÏóÇ Ãóäøóåõ Ñóåóäó ÈöÃóáúÝò Ëõãøó ÈöÃóáúÝóíúäö
áóãú ÊõÓúãóÚú ÍóÊøóì íóÞõæáóÇ æóÝóÓóÎóÇ ÇåÜ. ÝóÊóÃóãøóáúåõ. æóÇáúÝóÑúÞõ
Èóíúäó ÇáÑøóåúäö æóÇáúÈóíúÚö æóÇÖöÍñ ÝóÊóÃóãøóáúåõ. (Þóæúáõåõ
æóÇãúÊóäóÚó Úóáóíúåö) Ãóíú Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö ÇáúæóØúÁõ ÞóÇáó Ýöí ÔóÑúÍö
ÇáÑøóæúÖö: æóÎóÑóÌó ÈöÇáÑøóÇåöäö ÇáÒøóæúÌõ ÈöÃóäú Ñóåóäó ÒóæúÌóÊóåõ¡
æóáóæú ÈöÃóäú íóßõæäó ÇÓúÊóÚóÇÑóåóÇ åõæó áöáÑøóåúäö áóßöäú ÞóíøóÏó
ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ÇáúÃóÎöíÑóÉó ÈöÃóäú Êóßõæäó ÍóÇãöáðÇ ãöäúåõ ÞóÇáó: Ýóáóåõ
æóØúÄõåóÇ ãóÇ ÏóÇãóÊú ÍóÇãöáðÇ æóÝöíãóÇ ÞóÇáóåõ äóÙóÑñ ÇåÜ.
æóÇáúãõÚúÊóãóÏõ ÝöíãóÇ áóæú ÇÓúÊóÚóÇÑó ÒóæúÌóÊóåõ æóÑóåóäóåóÇ ÇãúÊöäóÇÚõ
æóØúÆöåö áóåóÇ ãõØúáóÞðÇ¡ æóÇáÊøóÝúÕöíáõ Èóíúäó ßóæúäöåóÇ ÍóÇãöáðÇ Ãóæú
ÛóíúÑó ÍóÇãöáò ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ áóÇ íóÃúÊöí Úóáóì ãóÇ
ÑóÌøóÍóåõ ÇáÔøóíúÎóÇäö ãöäú ÇãúÊöäóÇÚö æóØúÁö ÇáÑøóÇåöäö¡ æóáóæú ãóÚó
Ãóãúäö ÇáúÍóÈóáö. äóÈøóåó Úóáóì Ðóáößó ÔóíúÎõäóÇ ÇáÔøöåóÇÈõ ÇáÑøóãúáöíøõ
- ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ - (Þóæúáõåõ áöÅöÒóÇáóÉö ÇáúÈóßóÇÑóÉö Ýöí ÇáúÈößúÑö)
Ãóíú æóáöÎóæúÝö ÇáúÍóÈóáö ÃóíúÖðÇ Ýöíãóäú ÊóÍúÈóáõ. (Þóæúáõåõ ßóÅöíÌóÇÈö
ÇáúÚöÏøóÉö) ÝóÅöäøóåõ íóËúÈõÊõ Úóáóì ãóäú áóÇ ÊóÍúÈóáõ ÃóíúÖðÇ (Þóæúáõåõ
Ãóäøóåõ áóÇ ÇãúÊöäóÇÚó ÃóíúÖðÇ) ÇÚúÊóãóÏóåõ ÈöÑø. (Þóæúáõåõ ÅÐóÇ
ÇõÍúÊõãöáó ÇáÊøóÞóÏøõãõ ÅáóÎú) Ýóáóæú ÇÊøóÝóÞó Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáóÉö
ÇáúÍõáõæáõ ÞóÈúáó ÇáöÇäúÞöÖóÇÁö. Ýóåóáú íóÃúÊöí Ýöíåö ÇáúæóÌúåóÇäö
ÇáúÂÊöíóÇäö ÂäöÝðÇ¿ Ãóæú íõÝóÑøóÞõ¿ (Þóæúáõåõ æóÇáËøóÇäöí: æóåõæó
ÇÎúÊöíóÇÑõ ÅáóÎú) ÌóÒóãó Èöåö ÇáÑøóæúÖõ (Þóæúáõåõ æóãóÇ ÈóÞöíó
áöáúÛõÑóãóÇÁö) íõÝöíÏõ ÊóÞúÏöíãóåõ Úóáóì ÇáúÛõÑóãóÇÁö (Þóæúáõåõ æóáóæú
Óóáøóãóåõ Úóäú ÇáúÅöÌóÇÑóÉö ÅáóÎú) ÞóÇáó Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö: æóáóæú
ÃóØúáóÞó ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ íóäúÈóÛöí ÊóäúÒöíáõåõ Úóáóì ÇáúÅöÌóÇÑóÉöº
áöÃóäøóåõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
ãóÚó ÇáúãõÑúÊóåöäö æóÇáÊøóÕóÑøõÝõ ãóÚóåõ ÑóÝúÚñ áöáúÃóæøóáö æóÕóÍøó
ÇáËøóÇäöí¡ Åäú ßóÇäó ãóÇáößðÇ Ãóæú ãõÓúÊóÚöíÑðÇ æóÃóÐöäó áóåõ
ÇáúãóÇáößõ¡ æóÝöí ÍóÇáóÉö ÇáúÅöØúáóÇÞö Íõßúãõåõ: Ãóäøóåõ Åäú ßóÇäó
ÇáËøóÇäöí ÞóÈúáó ÞóÈúÖö ÇáúÃóæøóáö ÇäúÝóÓóÎó ÇáúÃóæøóáõ ãóÇáößðÇ Ãóæú
ãõÓúÊóÚöíÑðÇ¡ æóÕóÍøó ÇáËøóÇäöí ÈöÔóÑúØöåö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÈóÚúÏó ÞóÈúÖö
ÇáúÃóæøóáö ÝóÓóÏó ÇáËøóÇäöí æóÏóÇãó ÇáúÃóæøóáõ Úóáóì ÇáÕøöÍøóÉö
áöáõÒõæãöåö ÈöÇáúÞóÈúÖö¡ æóáóíúÓó åõäóÇßó äöíøóÉõ ÝóÓúÎö ÇáúÃóæøóáöº
áöÃóäøóåõ ÅØúáóÇÞñ ÓóæóÇÁñ Ýöí ÇáúãóÇáößö æóÇáúãõÓúÊóÚöíÑö¡ ÝóåóÐöåö
ÕõæÑóÉð¡ æóÃóãøóÇ Åäú ßóÇäó ÇáËøóÇäöí ãóÚó ÃóÌúäóÈöíøò¡ ÝóÅöäú ÞóÕóÏó
ÈóÞóÇÁó ÇáúÃóæøóáö ÈóØóáó ÇáËøóÇäöí ãõØúáóÞðÇ ãóÇáößðÇ Ãóæú
ãõÓúÊóÚöíÑðÇ¡ ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö Ãóæú ÈóÚúÏóåõ¡ æóßóÐóÇ Åäú ÞóÕóÏó ÝóÓúÎó
ÇáúÃóæøóáö Ãóæú ÃóØúáóÞó æóßóÇäó ÈóÚúÏó ÇáúÞóÈúÖö áöáõÒõæãö ÇáÑøóåúäö
ãöäú ÌöåóÉö ÇáÑøóÇåöäö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö ÈóØóáó ÇáúÃóæøóáõ
Ýöí ÇáúÃóÑúÈóÚóÉö¡ æóÕóÍøó Ýöí ÇáËøóÇäöí ÈöÔóÑúØöåö¡ åóÐóÇ ãóÇ ÇäúÍóØøó
Úóáóíúåö ßóáóÇãõ Óã ãóÚó ÔóíúÎöåö ØÈ¡ ßóÐóÇ ÈöåóÇãöÔö ÚóÇáöãò áóßöäú
ãõÎóÇáöÝñ áöãóÇ äóÞóáóåõ Ýöí ÍóÇÔöíóÉö ÇáúßöÊóÇÈö Úóäú ã Ñ¡ æóãõÎóÇáöÝñ
ÃóíúÖðÇ áöãóÇ äóÞóáúäóÇåõ ÓóÇÈöÞðÇ.
(Þóæúáõåõ æóÇãúÊóäóÚó Úóáóíúåö ÇáúæóØúÁõ) æóáóæú ßóÇäó ÒóæúÌðÇ
ÇÓúÊóÚóÇÑóåóÇ ãöäú ãóÇáößöåóÇ áöíóÑúåóäóåóÇ æóÑóåóäóåóÇ¡ æóáóæú ßóÇäóÊú
ÍóÇãöáðÇ ãöäúåõº áöÃóäøóåóÇ áóÇ ÊóÒöíÏõ Úóáóì ãóäú áóãú ÊóÍúÈóáú¡
ÝóÅöäøóåõ íóãúÊóäöÚõ æóØúÄõåóÇ ÍóÓúãðÇ áöáúÈóÇÈö¡ æóãóÇ Ýöí ÔóÑúÍö
ÇáÑøóæúÖö ãóãúäõæÚñ ÇåÜ. ã Ñ Óã Úóáóì ÇáÊøõÍúÝóÉö. (Þóæúáõåõ æóÍóÓúãðÇ
áöáúÈóÇÈö) Ãóíú: æóáóæú ÞõØöÚó ÈöÚóÏóãö ÇáúÍóÈóáö ßóÈöäúÊö ËóãóÇäö
Óöäöíäó Ú Ô. (Þóæúáõåõ æóÝöí ÇáúÈóÇÞöí ÞóæúáðÇ ÅáóÎú) ÞóÇáó ÍóÌóÑñ áóÇ
íóÃúÊöíóÇäö åõäóÇ áöãóÇ ãóÑøó Ýöí ÊóÚúÑöíÝö ÇáÕøóÝúÞóÉö ÇåÜ.
ÝóÑóÇÌöÚúåõ.
(Þóæúáõåõ Åäú ßóÇäó ÇáúãõÓúÊóÃúÌöÑõ ÚóÏúáðÇ) æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ ÈõÏøó ãöäú
ÅÐúäö ÇáúãõÑúÊóåöäö (Þóæúáõåõ Ãóäøóåõ áóÇ ÇãúÊöäóÇÚó ÅáóÎú) ÃóÞóÑøóåõ ã
Ñ. (Þóæúáõåõ ßóÇáúÅöÚóÇÑóÉö ãöäúåõ) ÇÓúÊóæúÌóåó Ú Ô ÌóæóÇÒó ÇáúÅöÚóÇÑóÉö
áöÛóíúÑö ÇáúãõÑúÊóåöäö ãõØúáóÞðÇ¡ áöÅöãúßóÇäö ÇáÑøõÌõæÚö ÝöíåóÇ ãóÊóì
ÔóÇÁó ãóÚó ÚóÏóãö äóÞúÕöåóÇ áöáúÞöíãóÉö. (Þóæúáõåõ æóÃóæúÌóÈúäóÇ
ÇáúÈõÏóÇÁóÉó ÅáóÎú) ÖóÚöíÝñ æóÞóæúáõåõ: Ãóæú áóãú äõæÌöÈúåóÇ ÅáóÎú
ãõÚúÊóãóÏñ (Þóæúáõåõ áöÃóäøó ÇáúÞóÈúÖó ÝöíåóÇ ãõÓúÊóÍóÞøñ) Ãóíú áöÚóÏóãö
ÊóæóÞøõÝöåö Úóáóì¡ ÅÐúäò ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÞóÈúÖö Úóäú ÇáÑøóåúäö (Þóæúáõåõ
(3/86)
(ÇáúåöÈóåú) áöáúãóÑúåõæäö áöÝóæúÊö
ÇáÊøóæóËøõÞö¡ (æóÓóÝóÑñ Èöåö) ¡ æóÅöäú ÞóÕõÑó áöãóÇ Ýöíåö ãöäú
ÇáúÎóØóÑö¡ æóÙóÇåöÑñ: Ãóäøóåõ áóæú Ìõáøöíó Ãóåúáõ ÇáúÈóáóÏö áöÎóæúÝò
Ãóæú ÞóÍúØò ßóÇäó áóåõ ÇáÓøóÝóÑõ Èöåö. (ßóÈöÇáúãóäúßõæÍóÉö) Ãóíú: áóÇ
íóãúÊóäöÚõ Úóáóì ÇáÒøóæúÌö ÓóÝóÑõåõ ÈöãóäúßõæÍóÊöåö ÅÐóÇ ßóÇäóÊú (Ýöí
ÇáÑøöÞøö) áöÝóæúÊö ÍóÞøö ÇáÓøóíøöÏö¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáÓøóíøöÏö áóåõ Ãóäú
íõÓóÇÝöÑó ÈöåóÇ áöÊóÚóáøõÞö ÍóÞøöåö ÈöÇáÑøóÞóÈóÉö¡ æóáöÆóáøóÇ
íóÊóÞóÇÚóÏó Úóäú ÊóÒúæöíÌöåóÇ¡ æóÈöÎöáóÇÝö ÇáúÍõÑøóÉö áöÒóæúÌöåóÇ Ãóäú
íõÓóÇÝöÑó ÈöåóÇ¡ ÅÐú áóÇ íóÝõæÊõ ÈöÇáÓøóÝóÑö ÍóÞøõ ÛóíúÑöåö ÈöÎöáóÇÝö
ÇáúÃóãóÉö.
(æó) ÇãúÊóäóÚó Úóáóíúåö (ÇáúßöÊóÇÈóÉö ÇáÕøóÍöíÍóÉö) áöáúãóÑúåõæäö
ßóÈóíúÚöåö¡ æóÎóÑóÌó ÈöÇáÕøóÍöíÍóÉö ÇáúãóÒöíÏóÉö Úóáóì ÇáúÍóÇæöí
ÇáúÝóÇÓöÏóÉõ¡ ÝóáóÇ íóãúÊóäöÚõ Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö ÈöãóÚúäóì ÃóäøóåóÇ ÅÐóÇ
æóÞóÚóÊú ÇõÚúÊõÏøó ÈöåóǺ áöÃóäøóåóÇ ÊóÚúáöíÞõ ÚöÊúÞò ÈöÕöÝóÉò¡ áóÇ
Ãóäøóåõ íóÌõæÒõ ÊóÚóÇØöíåóǺ áöÃóäøó ÊóÚóÇØöíó ÇáúÚõÞõæÏö ÇáúÝóÇÓöÏóÉö
ÍóÑóÇãñ. åóÐóÇ æóÇáÊøóÍúÞöíÞõ Ãóäøóåõ áóÇ ÍóÇÌóÉó áöáÊøóÞúíöíÏö
ÈöÇáÕøóÍöíÍóÉö¡ Èóáú åõæó ãõÖöÑøñº áöÃóäøó ÇáúßöÊóÇÈóÉó ÇáúãóãúäõæÚó
ãöäúåóÇ ÇáÑøóÇåöäõ áóÇ Êóßõæäõ ÅáøóÇ ÝóÇÓöÏóÉð.
(ßóÐóÇ) íóãúÊóäöÚõ Úóáóíúåö (ÇäúÊöÝóÇÚñ) ÈöÇáúãóÑúåõæäö¡ Åäú (ÖóÑøó)
ßóÇáúÈöäóÇÁö æóÇáúÛöÑóÇÓö Ýöí ÇáúÃóÑúÖö ÇáúãóÑúåõæäóÉö¡ æóáóæú ßóÇäó
ÇáÏøóíúäõ ãõÄóÌøóáðÇ æóáóãú íóáúÊóÒöãú ÞóáúÚó Ðóáößó ÚöäúÏó ÝóÑóÇÛö
ÇáúÃóÌóáö áöäóÞúÕö ÇáúÞöíãóÉö ÈöÐóáößó¡ Ýóáóæú ÝóÚóáó Ðóáößó áóãú
íóÞúáóÚú ÞóÈúáó ÇáúÍõáõæáö æóÈóÚúÏóåõ íóÞúáóÚõ¡ Åäú áóãú ÊóÝö ÇáúÃóÑúÖõ
ÈöÇáÏøóíúäö æóÒóÇÏóÊú ÈöÇáúÞóáúÚö¡ æóáóãú íóÃúÐóäú ÇáÑøóÇåöäõ Ýöí ÈóíúÚö
ãóÇ ÝóÚóáóåõ¡ ÝóÅöäú ÃóÐöäó Ýöí ÈóíúÚöåö ÈöíÚóÇ æóæõÒøöÚó ÇáËøóãóäõ
ßóãóÇ Ýöí Ñóåúäö ÇáúÃõãøö Ïõæäó æóáóÏöåóÇ¡ ÃóãøóÇ ÇäúÊöÝóÇÚñ áóÇ íóÖõÑøõ
ßóÑõßõæÈò æóÇÓúÊöÎúÏóÇãò æóáõÈúÓö ËóæúÈò áóÇ íóäúÞõÕõ Èöåö¡ ÝóáóÇ
íóãúÊóäöÚõ áöÎóÈóÑö ÇáúÈõÎóÇÑöíøö: «ÇáÙøóåúÑõ íõÑúßóÈõ ÈöäóÝóÞóÊöåö ÅÐóÇ
ßóÇäó ãóÑúåõæäðÇ» æóáöÎóÈóÑö: «ÇáÑøóåúäõ ãóÑúßõæÈñ æóãóÍúáõæÈñ» ÑóæóÇåõ
ÇáÏøóÇÑóÞõØúäöíø æóÕóÍøóÍóåõ¡ (æó) ÇãúÊóäóÚó Úóáóíúåö (ÇáúÞóØúÚõ
ÇáúÎóØöÑú) áöÓöáúÚóÉò Ãóæú ÚõÖúæò ãõÊóÂßöáò ãöäú ÇáúãóÑúåõæäö¡ ÅÐóÇ áóãú
íóßõäú Ýöí ÇáÊøóÑúßö ÎóØóÑñ æóáóãú íóÛúáöÈú Ýöí ÇáúÞóØúÚö ÇáÓøóáóÇãóÉõº
áöÃóäøóåõ ÌõÑúÍñ íõÎóÇÝõ ãöäúåõ ÝóßóÇäó ßóÌõÑúÍöåö ÈöáóÇ ÓóÈóÈò¡ ÝóÅöäú
ßóÇäó Ýöí ÇáÊøóÑúßö ÎóØóÑñ ÃóíúÖðÇ Ãóæú ÛóáóÈó Ýöí ÇáúÞóØúÚö
ÇáÓøóáóÇãóÉõ¡ Ãóæú ßóÇäó ÇáúÎóØóÑõ Ýöí ÇáÊøóÑúßö Ïõæäó ÇáúÞóØúÚö Ãóæú
áóÇ ÎóØóÑó Ýöí æóÇÍöÏò ãöäúåõãóÇ¡ ÝóáóÇ ÇãúÊöäóÇÚó ßóãóÇ ÐóßóÑóåõ Ýöí
ÇáÑøóæúÖóÉö ÈóÚúÖõåõ ÕóÑöíÍðÇ æóÈóÚúÖõåõ ÇÞúÊöÖóÇÁð¡ æóÞóæúáõ
ÇáúãõåóÐøóÈö: íóãúÊóäöÚõ ÇáúÞóØúÚõ Åäú ßóÇäó Ýöí ßõáøò ãöäúåõãóÇ ÎóØóÑñ
íõÍúãóáõ Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ áóãú íóÛúáöÈú Ýöí ÇáúÞóØúÚö ÇáÓøóáóÇãóÉõ æóÞóÇáó
ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ Åäú ßóÇäó ÎóØóÑõ ÇáúÞóØúÚö ÃóßúËóÑó ÇãúÊóäóÚó Ãóæú
ÈöÇáúÚóßúÓö ÝóáóÇ Ãóæú ÇÓúÊóæóíóÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúÞóØúÚõ íóÒöíÏõ Ýöí
Ëóãóäöåö áóãú íóãúÊóäöÚú¡ æóÅöáøóÇ ÇãúÊóäóÚó.
ÞóÇáó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
æóÇÌöÈñ ÇåÜ. ßóáóÇãõ ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö
(Þóæúáõåõ áöÃóäøóåóÇ ÊóÚúáöíÞõ ÚöÊúÞò ÈöÕöÝóÉö) ÇõäúÙõÑú ÔóÑúØó
ÇáúíóÓóÇÑö åõäóÇ ÝóÅöäøóåõ áóÇ ÈõÏøó ãöäúåõ¡ æóáóæú ÈöÇáúÞöíãóÉö ÇáøóÊöí
íõÑúÌóÚõ ÈöåóÇ Úóáóì ÇáúÚóÈúÏö æó (Þóæúáõåõ æóáóãú íóáúÊóÒöãú ÞóáúÚó
Ðóáößó) ÝóÅöäú ßóÇäó ãõÄóÌøóáðÇ¡ æóÞóÇáó ÇÝúÚóáú æóÇÞúáóÚú ÚöäúÏó
ÇáúÍõáõæáö áóãú íóãúÊóäöÚú Úóáóíúåö Ðóáößó ßóãóÇ äõÕøó Úóáóíúåö¡ æóÌóÑóì
Úóáóíúåö ÌóãúÚñ¡ æóãóÍóáøõåõ ÅÐóÇ áóãú ÊóäúÞõÕú ÇáúÃóÑúÖõ ÈöÇáúÞóáúÚö
æóáóÇ ØóÇáóÊú ãõÏøóÊõåõ Ãóíú ÒóãóäðÇ áóåõ ÃõÌúÑóÉñ æóãóÚó Ðóáößó åõæó
ãõÔúßöáñº áöÃóäøóåõ áóæú ÊóÚóÏøóì Èöåö ÞõáöÚó ÃóíúÖðÇ ßóãóÇ íóÃúÊöí ãóÚó
Ãóäøóåõ æóÚúÏñ¡ æóÃóÌóÇÈó Úóäúåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ÈöãóÇ áóÇ íóÔúÝöí ÍóÌóÑñ
Í
(Þóæúáõåõ ÃóãøóÇ ÇäúÊöÝóÇÚñ áóÇ íóÖõÑøõ ÅáóÎú) æóÍóíúËõ ÃóÎóÐó
ÇáÑøóÇåöäõ ÇáúãóÑúåõæäó áöáöÇäúÊöÝóÇÚö ÇáúÌóÇÆöÒö ÝóÊóáöÝó Ýöí íóÏöåö¡
ÝóáóÇ ÖóãóÇäó Úóáóíúåö ßóãóÇ ÕóÑøóÍó Èöåö ÇáÑøõæíóÇäöíøõ Ýöí ÇáúÈóÍúÑö.
ÔóÑúÍõ. ÑóæúÖò. (Þóæúáõåõ ÝóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÇáÊøóÑúßö ÎóØóÑñ) Ôóãöáó ãóÇ
ÅÐóÇ ßóÇäó ÎóØóÑõ ÇáúÞóØúÚö ÃóßúËóÑó æóáóãú ÊóÛúáöÈú ÇáÓøóáóÇãóÉõ¡ æóáóÇ
æóÌúåó áöáúÌóæóÇÒö ÍöíäóÆöÐò æóÔóãöáó ÃóíúÖðÇ ãóÇ ÅÐóÇ ÇÓúÊóæóì
ÇáúÎóØóÑóÇäö¡ æóÔóÑúØõåõ ÛóáóÈóÉõ ÇáÓøóáóÇãóÉö Ýöí ÇáúÞóØúÚö Ëõãøó
ÑóÃóíúÊ Ýöí äõÓóÎò æóÛóáóÈóÊú ÈöÇáúæóÇæö ÈöÏõæäö ÃóáöÝò¡ æóÍöíäóÆöÐò
ÝóáóÇ ÅÔúßóÇáó ßóÐóÇ ÈöÎóØøö ÔóíúÎöäóÇ ÇáÔøöåóÇÈö ÞõáúÊ æóÞóæúáõ
ÇáÔøóÇÑöÍö ÇáúÂÊöí æóÞóæúáõ ÇáúãõåóÐøóÈö ÅáóÎú ÕóÑöíÍñ Ýöí ÇÔúÊöÑóÇØö
ÛóáóÈóÉö ÇáÓøóáóÇãóÉö Ýöí ÌóæóÇÒö ÇáúÞóØúÚö Ýöí ÇáÕøõæÑóÊóíúäö ÃóÚúäöí:
ãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ÎóØóÑõ ÇáúÞóØúÚö ÃóßúËóÑó¡ æóãóÇ ÅÐóÇ ÇÓúÊóæóíóÇ Ýóåõæó
ãõäóÇÝò áöäõÓóÎò Ãóæú ÛóáóÈó ÈöÇáúÃóáöÝö ÝóáúíõÊóÃóãøóáú.
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
áöÃóäøóåóÇ ÊóÚúáöíÞõ ÚöÊúÞò ÈöÕöÝóÉò) Ýöí ÇáúãöäúåóÇÌö ãóÚó ÔóÑúÍö ã Ñ¡
æóáóæú ÚõáøöÞó ÚöÊúÞõ ÇáúãóÑúåõæäö ÈöÕöÝóÉò ßóÞõÏõæãö ÒóíúÏò ÝóæõÌöÏóÊú¡
æóÞóÏú ÇäúÝóßøó ÇáÑøóåúäõ ÈöÃóäú ÇäúÝóßøó ãóÚó æõÌõæÏöåóÇ Ãóæú ÞóÈúáóåõ¡
ÚóÊóÞó ÅÐú áóãú íõæÌóÏú ÍóÇáó ÇáÑøóåúäö ÅáøóÇ ÇáÊøóÚúáöíÞõ æóáóÇ
íóÖõÑøõ¡ Ãóæú æõÌöÏóÊú¡ æóåõæó Ñóåúäñ ÝóßóÇáúÅöÚúÊóÇÞö ÝóíõÝóÑøóÞõ Ýöíåö
Èóíúäó ÇáúãõæÓöÑö æóÛóíúÑöåöº áöÃóäøó ÇáÊøóÚúáöíÞó ãóÚó æõÌõæÏö
ÇáÕøöÝóÉö ßóÇáÊøóäúÌöíÒö ÇåÜ. æóÙóÇåöÑõ ßóáóÇãö ã Ñ Úóáóì ãóÇ äóÞóáóåõ
Óã æóßóáóÇãõ ÍóÌóÑò Ãóäøó ÇáúÚöÈúÑóÉó Ýöí ÇáúíóÓóÇÑö æóÇáúÅöÚúÓóÇÑö
ÈöæóÞúÊö ÇáÊøóÚúáöíÞö áóÇ æõÌõæÏö ÇáÕøöÝóÉö¡ áóßöäøó ÇáÙøóÇåöÑó
ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÈóÞóÇÁö ÇáúíóÓóÇÑö Åáóì æõÌõæÏö ÇáÕøöÝóÉö ÝóÍóÑøöÑúåõ.
(Þóæúáõåõ æóáóãú íóáúÊóÒöãú ÞóáúÚó Ðóáößó) ÝóÅöäú ÇáúÊóÒóãó ÌóÇÒó
ÈöÔóÑúØö Ãóäú áóÇ íõæÑöËó ÞóáúÚõåõãóÇ äóÞúÕðÇ¡ æóÃóäú áóÇ ÊóØõæáó
ãõÏøóÊõåõ ÈöÍóíúËõ íóÖõÑøõ ÈöÇáúãõÑúÊóåöäö ÇåÜ. ÔóÑúÍõ ã Ñ æóÞóÇáó Ú Ô:
æóíóÞúÑõÈõ Ãóäøó ÇáúãõÖöÑøó äóÞúÕñ íõÄóÏøöí Åáóì ÊóÝúæöíÊö ÍóÞøö
ÇáúãõÑúÊóåöäö. (Þóæúáõåõ áóãú íõÞúáóÚú ÞóÈúáó ÇáúÍóæúáö) Ãóíú
áöÇÍúÊöãóÇáö æóÝóÇÁö ÇáÏøóíúäö ãöäú ÛóíúÑö ÇáúÃóÑúÖö ÇåÜ. ã Ñ. (Þóæúáõåõ
æóáóãú íóÃúÐóäú ÇáÑøóÇåöäõ ÅáóÎú) Ãóíú æóáóãú íóßõäú ãóÍúÌõæÑðÇ Úóáóíúåö
ÈöÝóáóÓò (Þóæúáõåõ æóæõÒøöÚó ÇáËøóãóäõ) ÞóÇáó ã Ñ: æóÍõÓöÈó ÇáäøóÞúÕõ
ÚóáóíúåöãóÇ Ê åÜ Ãóíú ÝóÅöÐóÇ ßóÇäóÊú ÞöíãóÉõ ÇáúÃóÑúÖö ÝóÇÑöÛóÉð ãöäú
ÇáúÈöäóÇÁö Ãóæú ÇáúÛöÑóÇÓö ÚöÔúÑöíäó¡ æóÞöíãóÊõåóÇ ãóÚóåõãóÇ ÈöÞóØúÚö
ÇáäøóÙóÑö Úóäú ÞöíãóÊöåöãóÇ ÚóÔóÑóÉð¡ æóãóÌúãõæÚõ ÇáúÞöíãóÊóíúäö
ËóáóÇËõæäó¡ ÝóÇáäøöÓúÈóÉõ ÈöÇáËøóáóÇËöíäó æóÇáËøõáõËö ÝóíóÊóÚóáøóÞõ
ÍóÞøõ ÇáúãõÑúÊóåöäö ÈöËõáõËóíú ÇáËøóãóäö ÇåÜ. ãöäú åóÇãöÔò¡ æóÚöÈóÇÑóÉõ
ÇáúÌóãóáö Úóáóì ÇáúãóäúåóÌö: Ýóáóæú ßóÇäóÊú ÞöíãóÉõ ÇáúÃóÑúÖö ÎóÇáöíóÉð
ÚöÔúÑöíäó æóãóÚó ÇáúÈöäóÇÁö æóÇáúÛöÑóÇÓö ãóÚó ÞóØúÚö ÇáäøóÙóÑö Úóäú
ÞöíãóÊöåöãóÇ ÎóãúÓóÉó ÚóÔóÑó¡ Ëõãøó ÈöíÚóÇ ãóÚðÇ ÈöËóáóÇËöíäó ÝóÇóáøóÐöí
íóÎõÕøõ ÇáúÃóÑúÖó: ÇáËøõáõËóÇäö¡ æóÇáúÈöäóÇÁó ãóÚó ÇáúÛöÑóÇÓö: ÇáËøõáõËõ
áöÍõÓúÈóÇäö ÇáäøóÞúÕö Úóáóì ÇáúÈöäóÇÁö æóÇáúÛöÑóÇÓö Ïõæäó ÇáúÃóÑúÖö¡
Ýóáóæú ÍõÓöÈó ÚóáóíúåöãóÇ áóÎóÕøó ÇáúÃóÑúÖó ÇáäøöÕúÝõ æóåõãóÇ ÇáäøöÕúÝõ
ÇåÜ. Ëõãøó åóÐóÇ ßõáøõåõ ãóÇ áóãú Êóßõäú ÞöíãóÉõ ÇáúÃóÑúÖö ÈóíúÖóÇÁó
ÃóßúËóÑó ãöäú ÞöíãóÊöåóÇ ãóÚó ãóÇ ÝöíåóÇ¡ æóÅöáøóÇ ßõáøöÝó ÇáúÞóáúÚó
ßóãóÇ Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö.
(Þóæúáõåõ ßóãóÇ Ýöí Ñóåúäö ÇáúÃõãøö Ïõæäó æóáóÏöåóÇ) ¡ ÝóÅöäøóåóÇ
ÊõÞóæøóãõ æóÍúÏóåóÇ ÍóÇÖöäóÉð áóåõº áöÃóäøóåóÇ ÑõåöäóÊú ßóÐóáößó
ÝóíõÞóÇáõ: ÞöíãóÊõåóÇ ãöÇÆóÉñ Ëõãøó ÊõÞóæøóãõ ãóÚó ÇáúæóáóÏö ÝóíõÞóÇáõ:
ÞöíãóÊõåóÇ ãöÇÆóÉñ æóÚöÔúÑõæäó¡ ÝóÇáÒøöíóÇÏóÉõ ÈöÓóÈóÈö ÇáúæóáóÏö ÓõÏõÓñ
ÝóÞöÓúØõ ÇáúÌóÇÑöíóÉö ÎóãúÓóÉõ ÃóÓúÏóÇÓö ÇáËøóãóäö. (Þóæúáõåõ Ãóæú
ÛóáóÈó Ýöí ÇáúÞóØúÚö ÇáÓøóáóÇãóÉõ) Ãóíú Ãóæú áóãú íóßõäú Ýöí ÇáÊøóÑúßö
ÎóØóÑñ¡ Èóáú Ýöí ÇáúÞóØúÚö ÝóÞóØú áóßöäú ÛóáóÈóÊú ÇáÓøóáóÇãóÉõ ÝóíóÌõæÒõ
(3/87)
ÇáÓøõÈúßöíøõ æóÝöí ÌóæóÇÒö ÇáúÞóØúÚö
áöÒöíóÇÏóÉö Ëóãóäöåö äóÙóÑñ áöãóÇ Ýöíåö ãöäú ÝóÊúÍö ÈóÇÈö ÇáÑøõæÍö¡
áöåóÐóÇ ÇáúÛóÑóÖö ÇáúíóÓöíÑö ÞóÇáó: æóÇáúãõÊøóÌóåõ Ãóäøóåõ ãóÊóì ÎóÔöíó
ãöäú ÞóØúÚöåö ÇáÊøóáóÝó ÇãúÊóäóÚó ÇáúÞóØúÚõ¡ ÅáøóÇ Ãóäú ÊóÛúáöÈó
ÇáÓøóáóÇãóÉõ æóíõÍúãóáõ ßóáóÇãõ ãóäú ÞóÇáó ÈöÇáúÌóæóÇÒö Úóáóì Ðóáößó¡
(áóÇ ÇáúÝóÕúÏõ æóÇáúÍóÌúãõ) áöáúãóÑúåõæäö ÚöäúÏó ÍóÇÌóÊöåö ÅáóíúåöãóÇ¡
ÝóáóÇ íóãúÊóäöÚóÇäö Úóáóì ÇáÑøóÇåöäöº áöÃóäøóåõãóÇ ãöäú ãóÕóÇáöÍö
ÇáÑøóåúäö (æó) áóÇ (ÎóÊúäñ áóãú íóÖöÑú) ÈöÃóäú íóÎúÊöäóåõ Ýöí æóÞúÊö
ÇÚúÊöÏóÇáö ÇáúåóæóÇÁö æóáóãú íóßõäú Èöåö ãóÇ íóÎóÇÝõ ãöäú ÇáúÎöÊóÇäö
ãóÚóåõ¡ æóßóÃóäú íóäúÏóãöáó ÞóÈúáó ÇáúÍõáõæáö Ãóæú áóÇ ÊóäúÞõÕõ
ÇáúÞöíãóÉõº áöÃóäøóåõ ÖóÑõæÑöíøñ¡ æóÇáúÛóÇáöÈõ ãöäúåõ ÇáÓøóáóÇãóÉõ¡
ÝóÅöäú áóãú íóäúÏóãöáú æóßóÇäó Ýöíåö äóÞúÕñ ÇãúÊóäóÚó ÓóæóÇÁñ Ýöí Ðóáößó
ÇáúÚóÈúÏõ æóÇáúÃóãóÉõ.
(æóÌóÇÒó) íóÚúäöí äóÝóÐó (ÅÚúÊóÇÞõ) ÇáÑøóÇåöäö ÇáúãõæÓöÑö ÈöÇáúÞöíãóÉö
áöáÑøóÞöíÞö ÇáúãóÑúåõæäö¡ (æóÅöíáóÇÏõ) ÇáÑøóÇåöäö (ÇáøóÐöí ÃóíúÓóÑó
ÈöÇáúÞöíãóÉö) áöáúÃóãóÉö ÇáúãóÑúåõæäóÉö ßóãóÇ íóÓúÑöí Ðóáößó ãöäú
äóÕöíÈö ÃóÍóÏö ÇáÔøóÑöíßóíúäö Åáóì äóÕöíÈö ÇáúÂÎóÑö áöÞõæøóÉö ÇáúÚöÊúÞö
ÈöÇáÓøöÑóÇíóÉö æóÛóíúÑöåóÇ ãóÚó ÈóÞóÇÁö ÇáúæóËöíÞóÉöº áöÃóäøóåõ íóÛúÑóãõ
ÇáúÞöíãóÉó ÝóÊóÕöíÑõ ÑóåúäðÇ ãöäú ÛóíúÑö ÚóÞúÏò¡ ÝóÅöäú ÃóíúÓóÑó
ÈöÈóÚúÖö ÇáúÞöíãóÉö äóÝóÐó Ðóáößó Ýöí ÇáúÞóÏúÑö ÇáøóÐöí ÃóíúÓóÑó
ÈöÞöíãóÊöåö ßóãóÇ íõÄúÎóÐõ ãöäú ßóáóÇãöåöãú¡ æóÕóÑøóÍó Èöåö
ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ ÞóÇáó Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö Úóäú ÇáúÞóÇÖöí æóãóÍóáøõ äõÝõæÐö
ÇáúÚöÊúÞö ÅÐóÇ áóãú íõÚúÊöÞúåõ Úóäú ßóÝøóÇÑóÉö ÛóíúÑöåö¡ ÝóÅöäú
ÃóÚúÊóÞóåõ ÚóäúåóÇ áóãú íóÕöÍøóº áöÃóäøóåõ ÈóíúÚñ Ãóíú: Åäú æóÞóÚó
ÈöÚöæóÖò¡ æóÅöáøóÇ ÝóåöÈóÉñ¡ æóåõæó ãóãúäõæÚñ ãöäúåõãóÇ ÞóÇáó Ýöí
ÇáúãõåöãøóÇÊö: æóíóÑöÏõ Úóáóì ãóÇ ÞóÇáóåõ ãóÇ áóæú ãóÇÊó ÇáÑøóÇåöäõ
ÝóÇäúÊóÞóáóÊú ÇáúÚóíúäõ Åáóì æóÇÑöËöåö ÝóÃóÚúÊóÞóåóÇ Úóäú ãõæÑöËöåö¡
æóßóÐóÇ ÅÐóÇ áóãú íóÑúåóäúåõ æóáóßöäú ãóÇÊó æóÚóáóíúåö Ïóíúäñ¡ ÝóÅöäøóåõ
íóäúÊóÞöáõ Åáóì ÇáúæóÇÑöËö ãóÑúåõæäðÇ æóãóÚó Ðóáößó íóÌõæÒõ ÅÚúÊóÇÞõåõ
Úóäú ãõæÑöËöåö ßóãóÇ åõæó ÍóÇÕöáõ ßóáóÇãö ÇáÑøóÇÝöÚöíøö Ýöí ÈóÇÈö
ÇáúæóÕöíøóÉö.
æóÚóáøóáóåõ¡ ÈöÃóäøó ÅÚúÊóÇÞóåõ ßóÅöÚúÊóÇÞöåö ÇäúÊóåóì. æóÝöí æõÑõæÏö
ÇáËøóÇäöíóÉö äóÙóÑñº áöÃóäøó ÇáúßóáóÇãó Ýöí ÇáÑøóåúäö ÇáúÌóÚúáöíøó áóÇ
ÇáÔøóÑúÚöíøö¡ æóÎóÑóÌó ÈöÇáúãõæÓöÑö ÇáúãõÚúÓöÑõ ÝóáóÇ íóäúÝõÐõ ãöäúåõ
ãóÇ ÐõßöÑó áöÚóÌúÒöåö¡ æóáóæú Íóáøó ÇáÏøóíúäõ Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáúÅöíáóÇÏö
æóÇáúÃóãóÉõ ÍóÇãöáñ áóãú íóÌõÒú ÈóíúÚõåóǺ áöÃóäøóåóÇ ÍóÇãöáñ ÈöÍõÑøò¡
æóÅöÐóÇ æóáóÏóÊú ÝóÍóÊøóì ÊóÓúÞöíóåõ ÇááøöÈóÃó æóÊõæÌóÏó ãõÑúÖöÚóÉñ
ÎóæúÝðÇ ãöäú Ãóäú íõÓóÇÝöÑó ÈöåóÇ ÇáúãõÔúÊóÑöí Ýóíóåúáößó ÇáúæóáóÏõ
Ëõãøó áóÇ íõÈóÇáöí ÈöÇáÊøóÝúÑöíÞö ÍöíäóÆöÐò áöáÖøóÑõæÑóÉö¡ ÅÐú ÇáúæóáóÏõ
ÍõÑøñ æóÈóíúÚõåõ ãõãúÊóäöÚñ Ëõãøó Åäú ÇÓúÊóÛúÑóÞóåóÇ ÇáÏøóíúäõ ÈöíÚóÊú
ßõáøõåóÇ¡ æóÅöáøóÇ ÈöíÚó ãöäúåóÇ ÈöÞóÏúÑö ÇáÏøóíúäö ÑöÚóÇíóÉð áöÍóÞøö
ÇáúÅöíáóÇÏö¡ ÝóÅöäú áóãú íõæÌóÏú ãóäú íóÔúÊóÑöí ÇáúÈóÚúÖó ÈöíÚó Çáúßõáøõ
áöáÖøóÑõæÑóÉö æóÅöÐóÇ ÈöíÚó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
Þóæúáõåõ íóäúÏóãöáó ÞóÈúáó ÇáúÍõáõæáö) Ãóæú ãóÚóåõ
(Þóæúáõåõ æóÌóÇÒó ÅÚúÊóÇÞõ ÅáóÎú)
(ÝóÑúÚñ) ÈóÇÚó ÇáúÚóÈúÏõ ÇáúãóÑúåõæäó ãöäú äóÝúÓöåö áóãú íóÕöÍøó ßóãóÇ
åõæó ÙóÇåöÑñº áöÃóäøóåõ æóÅöäú ßóÇäó ÚóÞúÏó ÚóÊóÇÞóÉò áóßöäøóåõ ÈóíúÚñ¡
æóåõæó ãõãúÊóäöÚñ ãöäú ÇáÑøóÇåöäö ã Ñ. (Þóæúáõåõ íóÚúäöí äóÝóÐó) Ãóíú
æóáóãú íóÍúÑõãú ÃóíúÖðÇ ßóãóÇ ÇÞúÊóÖóÇåõ ßóáóÇãõ ÇáÑøóÇÝöÚöíøö Ýöí
ÇáäøóÐúÑö¡ æóäóÕøó Úóáóíúåö Ýöí ÇáúÃõãøö áóßöäøóåõ ÌóÒóãó Ýöí åóÐóÇ
ÇáúÈóÇÈö ÈöÍõÑúãóÊöåö æóÍóßóÇåõ ÇáúÞóÇÖöí Úóäú ÇáúÞóÝøóÇáö (Þóæúáõåõ
ÇáúãõæÓöÑö ÈöÇáúÞöíãóÉö) ÞóÇáó ÇáäøóÇÔöÑöíøõ ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ áóæú
ßóÇäó ÇáÏøóíúäõ ÍóÇáøðÇ¡ æóåõæó ÃóÞóáøõ ãöäú ÇáúÞöíãóÉö ÝóÞóÏú ÈóÍóËúÊ
Ãóäøóåõ íóäúÈóÛöí Ãóäú íóßúÊóÝöíó ÈöíóÓóÇÑò ÈöÇáÏøóíúäöº áöÃóäøóåõ ÍóÞøõ
ÇáúãõÑúÊóåöäö ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú íõÄúÎóÐó æóíõæÝóì ÍóÇáøðÇ ÞóÇáó: ÝóÚóáóì
åóÐóÇ ÇáúãõÚúÊóÈóÑõ ÚöäúÏöí Ãóíú Ýöí åóÐóÇ ÇáÊøóÕúæöíÑö Ãóäú íóßõæäó
ÇáÑøóÇåöäõ ãõæÓöÑðÇ ÈöÃóÞóáøö ÇáúÃóãúÑóíúäö ãöäú ÞöíãóÉö ÇáúãóÑúåõæäö
æóÇáÏøóíúäö ÇåÜ.
(Þóæúáõåõ ÝóÊóÕöíÑõ) Ýöí ÚóØúÝöåö ÈöÇáúÝóÇÁö ÏóáóÇáóÉñ Úóáóì ÃóäøóåóÇ
áóÇ ÊóÕöíÑõ ÑóåúäðÇ ÞóÈúáó ÇáúÛõÑúãö¡ æóÃóÙúåóÑõ ãöäúåõ Ýöí ÇáÏøóáóÇáóÉö
Úóáóì Ðóáößó ÊóÚúÈöíÑõåõ Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö ÈöÞóæúáöåö: æóÊóÕöíÑõ ãöäú
Íöíäö ÚóÏóãöåóÇ ÑóåúäðÇ¡ Èóáú ÕóÑøóÍó ÈöÐóáößó Ýöíåö ÍóíúËõ ÞóÇáó Ýöí
Þóæúáö ÇáÑøóæúÖö: ÈóÚúÏó ÝóÕúáö ÃóÑúÔö ÇáúãóÑúåõæäö: æóÞöíãóÊöåö Åäú
Öõãöäó Ñóåúäñ¡ æóáóæú ßóÇäó Ýöí ÐöãøóÉö ÇáúÌóÇäöí ãóÇ äóÕøõåõ: Ëõãøó
ãóÍóáøõ ßóæúäö ãóÇ ÐõßöÑó ÑóåúäðÇ Ýöí ÇáÐøöãøóÉö ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúÌóÇäöí
ÛóíúÑó ÇáÑøóÇåöäö¡ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ íóÕöíÑõ ãóÑúåõæäðÇ ÅáøóÇ ÈöÇáúÛõÑúãö
ßóãóÇ íõÄúÎóÐõ ãöãøóÇ ãóÑøó ÝöíãóÇ ÅÐóÇ áóÒöãóåõ ÞöíãóÉõ ãóÇ ÃóÚúÊóÞóåõ¡
ÅÐú áóÇ ÝóÇÆöÏóÉó Ýöí ßóæúäöåö ãóÑúåõæäðÇ Ýöí ÐöãøóÊöåö ÈöÎöáóÇÝöåö Ýöí
ÐöãøóÉö ÛóíúÑöåö ÇåÜ. æóÝöíåö äóÙóÑñ æóíõÍúÊóãóáõ Ãóäú íõÍúßóãó
ÈöÑóåúäöíøóÊöåóÇ Ýöí ÐöãøóÊöåö ßóÇáúÃóÑúÔö Ýöí ÐöãøóÉö ÇáúÌóÇäöí Ëõãøó
ÑóÃóíúÊ äóÞúáó Ðóáößó Úóäú ÇáÓøõÈúßöíø æóãóäú ÊóÈöÚóåõ¡ æóÑóÃóíúÊ
ÇáÔøóÇÑöÍó ãóÔóì Úóáóíúåö Ýöí ÔóÑúÍö ÇáúãóäúåóÌö ÝóÞóÇáó: æóÞóÈúáó
ÇáúÛõÑúãö íóäúÈóÛöí Ãóäú íõÍúßóãó¡ ÈöÃóäøóåóÇ ãóÑúåõæäóÉñ ßóÇáúÃóÑúÔö
Ýöí ÐöãøóÉö ÇáúÌóÇäöí ÇåÜ.
æóÑóÃóíúÊ ÈóÚúÖóåõãú ÌóÚóáó ÝóÇÆöÏóÉó Ðóáößó Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ãóÇÊó¡
æóáóíúÓó áóåõ ÅáøóÇ ÞóÏúÑõ ÇáúÞöíãóÉö ÞóÇãó ãóÇ ÎóáøóÝóåõ ãóÞóÇãó ãóÇ
Ýöí ÐöãøóÊöåö ÝóíõÞóÏøóãõ Èöåö ÇáúãõÑúÊóåöäõ Úóáóì ãõÄóäö ÇáÊøóÌúåöíÒö
æóÈóÞöíøóÉö ÇáúÛõÑóãóÇÁö ÇåÜ. æóÞóÏú íõäúÙóÑõ Ýöíåö¡ ÈöÃóäøó ãóÇ Ýöí
ÇáÐøöãøóÉö ÛóíúÑõ ãóÇ ÎóáúÝóåõ ÝóíóáúÒóãõ ÇäúÊöÞóÇáõ ÇáÑøóåúäöíøóÉö ãöäú
ÇáÔøóíúÁö Åáóì ÛóíúÑöåö¡ æóáóÇ äóÙöíÑó áöÐóáößó¡ æóáóæú ÕóÍøó Ðóáößó
áóÍóÕóáó ÇáöÇäúÊöÞóÇáõ Ýöí ÇáúÍóíóÇÉö æóáóãú íóÊóÞóíøóÏú ÈöãóÇ ÅÐóÇ áóãú
íõÎóáøöÝú ÅáøóÇ ÞóÏúÑó ÇáúÞöíãóÉö ÝóáúíõÊóÃóãøóáú. (Þóæúáõåõ Úóäú
ßóÝøóÇÑóÉö ÛóíúÑöåö) ÈöÓõÄóÇáöåö ÔóÑúÍñ ÑóæúÖñ (Þóæúáõåõ ÝóÅöäú
ÃóÚúÊóÞóåõ ÚóäúåóÇ) ÞóÇáó Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö: ÈöÓõÄóÇáöåö æóÞóÇáó
ÛóíúÑõåõ: ÓõÄóÇáõåõ Ãóæú ÛóíúÑõåõ ÍóÌóÑñ Ô Ú.
(Þóæúáõåõ íóÌõæÒõ ÅÚúÊóÇÞõåõ) Ãóíú Åäú ßóÇäó ãõæÓöÑðÇ ÈöÑø (Þóæúáõåõ
æóÝöí æõÑõæÏö ÇáËøóÇäöíóÉö äóÙóÑñ) Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö æóáóÇ ÊõÑóÏøõº
áöÃóäøó ÇáúæóÇÑöËó ÎóáöíÝóÉõ ãõæÑöËöåö ÝóÝöÚúáõåõ ßóÝöÚúáöåö Ýöí Ðóáößóº
æóáöÃóäøó ÇáúßóáóÇãó Ýöí ÅÚúÊóÇÞö ÇáÑøóÇåöäö äóÝúÓóåõ æóÝöí ÇáÑøóåúäö
ÇáúÌóÚúáöíøó áóÇ ÛóíúÑöåöãóÇ¡ Ëõãøó ÙóÇåöÑñ Ãóäøó ÇáúÅöÚúÊóÇÞó Úóäú
ÇáúãõÑúÊóåöäö ÌóÇÆöÒñ ßóÇáúÈóíúÚö ãöäúåõ ÇåÜ. ÞõáúÊ æóßóÐóÇ ÇáúÃõæáóì¡
ÅÐú áóÇ íóÕúÏõÞõ ÝöíåóÇ Ãóäøó ÇáúÅöÚúÊóÇÞó Úóäú ÛóíúÑö ÇáÑøóÇåöäö ÍóÊøóì
íõÑóÏøó ÝóÊóÃóãøóáú
(Þóæúáõåõ Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáúÅöíáóÇÏö) Ãóíú ãöäú ÇáúãõÚúÓöÑö (Þóæúáõåõ
áöáÖøóÑõæÑóÉö) ÞóÏú íõÞóÇáõ: Ãóíøõ ÍóÇÌóÉò áöÐóáößó ãóÚó Ãóäøó ãóÍóáøó
ÇãúÊöäóÇÚö ÇáÊøóÝúÑöíÞö ÅÐóÇ áóãú íóßõäú ÃóÍóÏõåõãóÇ ÍõÑøðÇ æóÇáúæóáóÏõ
åõäóÇ ÍõÑøñ. (Þóæúáõåõ æóÅöáøóÇ ÈöíÚó ãöäúåóÇ ÈöÞóÏúÑö ÇáÏøóíúäö) Ýöí
ÇáÑøóæúÖö¡ æóÅöäú äóÞóÕóåóÇ ÇáÊøóÔúÞöíÕõ Ãóíú ÑöÚóÇíóÉð áöÍóÞøö
ÇáúÅöíáóÇÏö ÞóÇáó: ÈöÎöáóÇÝö ÛóíúÑöåóÇ ÞóÇáó: Ýöí ÔóÑúÍöåö Ãóíú ãöäú
äóÍúæö ÑóÞöíÞò Ñõåöäó ÈöÎóãúÓöíäó¡ æóÞöíãóÊõåõ ãöÇÆóÉñ æóßóÇäó áóÇ
íõÔúÊóÑóì äöÕúÝõåõ ÅáøóÇ ÈöÃóÑúÈóÚöíäó æóíõÔúÊóÑóì Çáúßõáøõ ÈöãöÇÆóÉò¡
ÝóáóÇ íõÈóÇÚõ ãöäúåõ ÈöÞóÏúÑö ÇáÏøóíúäö¡ Èóáú íõÈóÇÚõ ßõáøõåõ ÏóÝúÚðÇ
áöáÖøóÑóÑö Úóäú ÇáúãóÇáößö¡ æóåóÐóÇ ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö æóÈöåö ÌóÒóãó
ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ÇåÜ.
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
ÇáúÞóØúÚõ ßóãóÇ Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö.
(Þóæúáõåõ áóãú íóÕöÍøó) ÅáøóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúÛóíúÑõ åõæó ÇáúãõÑúÊóåöäõ¡
ÝóÅöäøóåõ íóÌõæÒõ ÇáúÅöÚúÊóÇÞõ Úóäúåõ ßóÇáúÈóíúÚö ãöäúåõ ÇåÜ. ÔóÑúÍõ
ÇáÑøóæúÖö. (Þóæúáõåõ æóÚóáøóáóåõ ÈöÃóäøó ÅÚúÊóÇÞóåõ ÅáóÎú) æóÈöåóÐóÇ
ÇáÊøóÚúáöíáö íóäúÏóÝöÚõ ÇáÓøõÄóÇáõ¡ ÝóÅöäøó ãóÚúäóÇåõ Ãóäøó ÇáúæóÇÑöËó
ÎóáöíÝóÉõ ãõæÑöËöåö ÝóÝöÚúáõåõ ßóÝöÚúáöåö Ýöí Ðóáößó ßóãóÇ Ýöí ÔóÑúÍö
ÇáÑøóæúÖö. (Þóæúáõåõ ÇáúãõÚúÓöÑõ) Ãóíú æóÞúÊó ÇáúÅöÚúÊóÇÞö¡ æóÅöäú
ÃóíúÓóÑó ÈóÚúÏóåõ
(3/88)
ãöäúåóÇ ÈöÞóÏúÑö ÇáÏøóíúäö æóæóÝøóì¡
ÇäúÝóßøó ÇáÑøóåúäõ Úóäú ÇáúÈóÇÞöí æóÇÓúÊóÞóÑøó ÇáúÅöíáóÇÏõ Ýöíåö
æóÇáäøóÝóÞóÉõ Úóáóì ÇáúãõÔúÊóÑöí æóÇáúãõæáöÏö ÈöÍóÓúÈö äóÕöíÈöåöãóÇ¡
æóÇáúßóÓúÈõ ÈóíúäóåõãóÇ ßóÐóáößó¡ æóãóÊóì ÇäúÝóßøó ÑóåúäõåóÇ æóáóãú
íóÒõáú ãöáúßõåõ ÚóäúåóÇ Ãóæú ÒóÇáó Ëõãøó ÚóÇÏó äóÝóÐó ÇáúÅöíáóÇÏõ¡
ÈöÎöáóÇÝö äóÙöíÑöåö Ýöí ÇáúÅöÚúÊóÇÞöº áöÃóäøóåõ Þóæúáñ íóÞúÊóÖöí
ÇáúÚöÊúÞó ÍóÇáøðÇ¡ ÝóÅöÐóÇ ÑõÏøó áõÛöíó æóÇáúÅöíáóÇÏõ ÝöÚúáñ áóÇ
íõãúßöäõ ÑóÏøõåõ¡ æóÅöäøóãóÇ íõãúäóÚõ Íõßúãõåõ ÍóÇáøðÇ áöÍóÞøö
ÇáúÛóíúÑö¡ ÝóÅöÐóÇ ÒóÇáó ÇáúÍóÞøõ ËóÈóÊó Íõßúãõåõ¡ æóáóíúÓó áöáÑøóÇåöäö
Ãóäú íóåóÈó åóÐöåö ÇáúÃóãóÉó áöáúãõÑúÊóåöäö¡ æóáóÇ áöÛóíúÑöåö æóÅöäøóãóÇ
ÊõÈóÇÚõ Ýöí ÇáÏøóíúäö áöáÖøóÑõæÑóÉö æóÊõÚúÊóÈóÑõ ÇáúÞöíãóÉõ æóÇáúíóÓóÇÑõ
ÈöåóÇ (Ýöí íóæúãóÆöÐò) Ãóíú: íóæúãö ÅÐú ÃóÚúÊóÞó Ãóæú ÃóæúáóÏó Ãóíú:
ÃóÍúÈóáóº áöÃóäøóåõ íóæúãõ ÇáúÅöÊúáóÇÝö Ãóæú ÓóÈóÈõåõ.
æóÇáäøóÇÙöãõ Ýóåöãó ãöäú íóæúãö ÇáúÅöíáóÇÏö Ãóäøó ãõÎúÊóÇÑó ÇáúÍóÇæöí
íóæúãõ ÇáúæöáóÇÏóÉö ÝóÇÚúÊóÑóÖóåõ ÈöÞóæúáöåö: (ÞõáúÊ ÇÎúÊöíóÇÑõ
ÛóíúÑöåö) Ãóíú: ÇáúÍóÇæöí (Ãóäøó ÇáúÃóãóåú) ÇáúãõÓúÊóæúáóÏóÉó (åõäóÇ
Èöíóæúãö ÍóÈöáóÊú ãõÞóæøóãóåú) Ãóíú: ÊõÞóæøóãõ Ýöí íóæúãö ÇáúÅöÍúÈóÇáö.
(æó) ÌóÇÒó ÈöãóÚúäóì äóÝóÐó ÇáúÚöÊúÞõ ÇáúãõÚóáøóÞõ (ãöäú) ÑóÇåöäò
(ãõÞöáøò) Ãóíú: ãõÚúÓöÑò (ÍóíúËõ æóÕúÝõ ÊöáúßóÇ) Ãóíú: Êöáúßó ÇáúÚóíúäó
ÇáøóÊöí ÚõáøöÞó ÚöÊúÞõåóÇ Èöåö (áóãú íóßõ) Ãóíú: áóãú íõæÌóÏú¡ (ÅáøóÇ
ÈóÚúÏó Ãóäú íõÝóßøóÇ) Ãóíú: ÇáÑøóåúäó Ãóæú ãóÚó ÇäúÝößóÇßöåö¡ Ãóæú ßóÇäó
ÇáúæóÕúÝõ ÇáúãõÚóáøóÞõ Èöåö åõæó ÇáúÝóßøõ¡ ÅÐú áóãú íõæÌóÏú ÍóÇáó
ÇáÑøóåúäö ÅáøóÇ ÇáÊøóÚúáöíÞõ¡ æóåõæó áóÇ íóÖõÑøõ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ
æõÌöÏó ÇáúæóÕúÝõ ÞóÈúáó ÇáúÝóßøö ÝóÞóØú¡ æóåõæó ÙóÇåöÑñ Ãóæú ÞóÈúáóåõ
æóÈóÚúÏóåõ áöÇäúÍöáóÇáö Çáúíóãöíäö ÈöÇáúãóÑøóÉö ÇáúÃõæáóì.
(æóíóÛúÑóãõ ÇáúãõÚúÓöÑõ) ÞöíãóÉó ÃóãóÊöåö ÇáúãóÑúåõæäóÉö ÇáøóÊöí
ÃóæúáóÏóåóÇ áöÊóßõæäó ÑóåúäðÇ ãóßóÇäóåóÇ¡ (ÅÐú ÊóãõæÊõ Èöåú) Ãóíú: ÅÐóÇ
ãóÇÊóÊú ÈöÇáúÅöíáóÇÏö æóÞóÏóÑó Úóáóì ÞöíãóÊöåóǺ áöÃóäøóåõ ÊóÓóÈøóÈó
Åáóì åóáóÇßöåóÇ ÈöÇáúÅöÍúÈóÇáö ÈöÛóíúÑö ÇÓúÊöÍúÞóÇÞò¡ æóÇáúÚöÈúÑóÉõ
ÈöÞöíãóÉö íóæúãö ÇáúÅöÍúÈóÇáö (ßóæóØúÁö ãóãúáõæßóÉö ÛóíúÑò ÊóÔúÊóÈöåú)
Úóáóì ÇáúæóÇØöÆö æóãóÇÊóÊú ÈöÇáúÅöíáóÇÏö¡ ÝóÅöäøóåõ íóÛúÑóãõ ÞöíãóÊóåóÇ
íóæúãó ÇáúÅöÍúÈóÇáö áöãóÇáößöåóÇ¡ æóÎóÑóÌó ÈöÇáúãóãúáõæßóÉö ÇáúÍõÑøóÉõ
ÝóáóÇ íóÛúÑóãõ ÏöíóÊóåóǺ áöÃóäøó ÇáúæóØúÁó ÓóÈóÈñ ÖóÚöíÝñ¡ æóÇáúÍõÑøóÉõ
áóÇ ÊóÏúÎõáõ ÊóÍúÊó ÇáúíóÏö¡ æóÈöÇáÔøõÈúåóÉö ÇáúãóæúØõæÁóÉõ ÈöÍöáøò Ãóæú
ÒöäðÇ ßóãóÇ ÐóßóÑóåóÇ ÈöÞóæúáöåö: (ÎöáóÇÝó Íöáøò æóÒöäðÇ) Ãóíú: ÎöáóÇÝó
æóØúÆöåö ÇãúÑóÃóÉð æóáóæú ãóãúáõæßóÉð ÈöÍöáøö äößóÇÍò Ãóæú ÈöÒöäðÇ
ÈöÅößúÑóÇåò Ãóæú ÛóíúÑöåö¡ æóãóÇÊóÊú ÈöÇáúÅöíáóÇÏö ÝóáóÇ ÖóãóÇäó
Úóáóíúåö áöÊóæóáøõÏö ãóæúÊöåóÇ Ýöí ÇáúÃõæáóì ãöäú ãõÓúÊóÍöÞøò¡
æóæöáóÇÏóÊõåóÇ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö áóÇ ÊõÖóÇÝõ Åáóì æóØúÆöåö áöÞóØúÚö
ÇáÔøóÑúÚö äóÓóÈó ÇáúæóáóÏö Úóäúåõ.
(æóäóÝóÐóÇ ßõáøñ) ãöãøóÇ ÇãúÊóäóÚó Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö ãöäú ÈóíúÚò
æóÊóÒúæöíÌò æóÑóåúäò æóÛóíúÑöåóÇ¡ (ÈöÅöÐúäö ÕóÇÍöÈö ÇáÏøóíúäö) Ãóíú
ÇáúãõÑúÊóåöäöº áöÃóäøó ÇáöÇãúÊöäóÇÚó ßóÇäó áöÍóÞøöåö¡ æóÞóÏú ÒóÇáó
ÈöÅöÐúäöåö ÞóÇáó Ýöí ÇáÐøóÎóÇÆöÑö: Ýóáóæú æóØöÆó ÈöÇáúÅöÐúäö Ëõãøó
ÃóÑóÇÏó ÇáúÚóæúÏó Åáóíúåö ãõäöÚóº áöÃóäøó ÇáúÅöÐúäó íóÊóÖóãøóäõ Ãóæøóáó
ãóÑøóÉò¡ ÅáøóÇ Ãóäú ÊóÍúÈóáó ãöäú Êöáúßó ÇáúæóØúÃóÉö¡ ÝóáóÇ ãóäúÚóº
áöÃóäøó ÇáÑøóåúäó ÞóÏú ÈóØóáó¡ æóãóÍóáøõ äõÝõæÐö ÇáúÈóíúÚö (ÅÐóÇ áóãú
íóÔúÑöØú ÇáÊøóÚúÌöíáó) áöÏóíúäöåö ÇáúãõÄóÌøóáö ãöäú Ëóãóäö ãóÇ ÃóÐöäó
Ýöí ÈóíúÚöåö¡ (Ãóæú) áóãú íõÔúÑóØú (Ñóåúäó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
Þóæúáõåõ åõäóÇ Èöíóæúãö) Ãóíú Ýöí íóæúãö
(Þóæúáõåõ Ëõãøó ÃóÑóÇÏó ÇáúÚóæúÏó Åáóíúåö ãõäöÚó) æóÇáúßóáóÇãõ ßóãóÇ
åõæó ÙóÇåöÑñ ÅÐóÇ áóãú ÊóÏõáøó ÞóÑöíäóÉñ Úóáóì ÇáÊøóßúÑóÇÑö æóÚóÏóãöåö¡
æóÅöáøóÇ ÝóÇáúãõÚóæøóáõ Úóáóíúåö ÇáúÞóÑöíäóÉõ. (Þóæúáõåõ ÝóÅöäú ÔóÑóØó
ÔóíúÆðÇ ãöäúåõãóÇ ÅáóÎú) ÞóÇáó Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö: äóÚóãú ÞóÇáó
ÇáúÅöÓúäóæöíøõ áóÇ æóÌúåó áöáúÈõØúáóÇäö Ýöí ÇáúÍóÇáøö Ãóíú Ýöí ÇáÏøóíúäö
ÇáúÍóÇáøö ÝöíãóÇ áóæú ÔóÑóØó ßóæúäó ÇáËøóãóäö ÑóåúäðǺ áöÃóäøóåõ
ÊóÕúÑöíÍñ ÈöãõÞúÊóÖóì ÇáúÅöÐúäö¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ ÔóÑóØó Ñóåúäóåõ Ãóæú
ÌóÚúáóåõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ æóíóÍúÑõãõ Úóáóíúåö ÇÊøöÝóÇÞðÇ ÇåÜ. Þ á Úóáóì ÇáúÌóáóÇáö
(Þóæúáõåõ ãöäú ÈóíúÚò) æóíóÈúØõáõ ÇáÑøóåúäõ Åäú ßóÇäó ÇáÏøóíúäõ
ãõÄóÌøóáðÇ¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÍóÇáøðÇ ÞõÖöíó ãöäú Ëóãóäöåö æóÍõãöáó ÅÐúäõåõ
ÇáúãõØúáóÞõ Úóáóì ÇáúÈóíúÚö Ýöí ÛóÑóÖöåö áöãóÌöíÁö æóÞúÊöåö¡ æóáóÇ
íóÈúØõáõ ÇáÑøóåúäõ Ýóíóßõæäõ ÇáÑøóÇåöäõ ãóÍúÌõæÑðÇ Úóáóíúåö Ýöí
ÇáËøóãóäö Åáóì æóÝóÇÁö ÇáÏøóíúäö¡ ÝóÅöäú áóãú íõØúáöÞú ÇáúÅöÐúäó¡ Èóáú
ÞóÇáó: ÈöÚúåõ æóáóÇ ÂÎõÐõ ÍóÞøöí ãöäúåõ ÈóØóáó ÇáÑøóåúäõ ÇåÜ. ÔóÑúÍõ
ÇáÑøóæúÖö.
(Þóæúáõåõ ÈöÅöÐúäö ÕóÇÍöÈö ÇáÏøóíúäö) æóáóÇ íóÑúÊóÏøõ ÈöÇáÑøóÏøöº
áöÃóäøóåõ ÅÈóÇÍóÉñ áóÇ ÚóÞúÏñ. (Þóæúáõåõ áöÃóäøó ÇáÑøóåúäó ÞóÏú ÈóØóáó)
Ãóíú ÈöãõÌóÑøóÏö ÇáúÅöÍúÈóÇáö áóßöäú Ýöí Þ á Ãóäøóåõ áóÇ íóÈúØõáõ ÅáøóÇ
ÈöÇáúæöáóÇÏóÉö¡ áóÇ ÈöÇáúÍóãúáö áöÇÍúÊöãóÇáö ÚóÏóãöåö ÇåÜ. æóÚóáóíúåö
ÝóíõÝóÑøóÞõ Èóíúäó åóÐóÇ ÍóíúËõ ÊóæóÞøóÝó ÇáúÈõØúáóÇäõ Ýöíåö Úóáóì
ÇáúæöáóÇÏóÉö¡ æóÈóíúäó ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ÍóíúËõ äóÝóÐó ÇáöÇÓúÊöíáóÇÏõ
ÈöãõÌóÑøóÏö ÇáúÅöÍúÈóÇáö ÅÐóÇ ßóÇäó ãõæÓöÑðÇ¡ ÈöÃóäøó ãóÇ ÊóÞóÏøóãó
íóÛúÑóãõ Ýöíåö ÇáúÞöíãóÉó ÑóåúäðÇ¡ æóåõäóÇ áóÇ ÛõÑúãó ÝóÑõæÚöíó ÍóÞøõ
ÇáúãõÑúÊóåöäö ÈöÚóÏóãö ÇáúÈõØúáóÇäö ÈöãõÌóÑøóÏö ÇáúÅöÍúÈóÇáö
ÝóÊóÃóãøóáúåõ.
(Þóæúáõåõ ÞóÏú ÈóØóáó) Ãóíú ÈöãõÌóÑøóÏö ÇáúÅöÍúÈóÇáö Úóáóì ãóÇ
ÇÚúÊóãóÏóåõ ã Ñ¡ æóÇÚúÊóãóÏó Òí Ãóäøóåõ áóÇ íóÈúØõáõ ÅáøóÇ
ÈöÇáúæöáóÇÏóÉö ßóãóÇ äóÞóáúäóÇåõ Úóäú Þ á. (Þóæúáõåõ ÅÐóÇ áóãú íóÔúÑöØú
ÇáÊøóÚúÌöíáó ÅáóÎú) ÍóÇÕöáõ åóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉö Ãóäøóåõ Åäú ÃóÐöäó áóåõ
Ýöí ÇáúÈóíúÚö¡ æóÇáÏøóíúäõ ãõÄóÌøóáñ æóáóãú íóÔúÑöØú ÔóíúÆðÇ¡ ÝóáóÇ
ÔóíúÁó áöáúãõÑúÊóåöäö Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö áöÈõØúáóÇäö ÇáÑøóåúäö¡ ÝóÅöäú
ÔóÑóØó ÇáÊøóÚúÌöíáó ãöäú ÇáËøóãóäö Ãóæú ÛóíúÑöåö ÈöÃóäú ÞóÇáó: ÈöÔóÑúØö
ÇáÊøóÚúÌöíáö ÈóØóáó ÇáúÅöÐúäõ áöÝóÓóÇÏö ÇáÔøóÑúØö ÈöÅöÓúÞóÇØö ÝóÇÆöÏóÉö
ÇáúÃóÌóáö¡ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáúÈóíúÚõ ÇáúãõÊóÑóÊøöÈõ Úóáóì Ðóáößó¡ ÝóÅöäú
äóæóì ÇáÔøóÑúØó ÈöÃóäú ÞóÇáó: ÃóÐöäúÊ áóß Ýöí ÈóíúÚöåö áöÊóÚúÌóáó¡
æóäóæóì Èöåö ÇáÔøóÑúØó áóÇ ÇáúÚöáøóÉó ÇáúÛóÇÆöÈóÉó¡ ÝóßóÐóáößó ÝóÅöäú
ÃóØúáóÞó Ýöí åóÐöåö ÇáÕøöíÛóÉö¡ ÈöÃóäú áóãú íóÞúÕöÏú ÇáöÇÔúÊöÑóÇØó æóáóÇ
ÇáúÚöáøóÉó ÇáúÛóÇÆöÈóÉó ÕóÍøó ÇáúÅöÐúäõ æóÇáúÈóíúÚõ ÇáúãõÊóÑóÊøöÈõ
Úóáóíúåö¡ ÃóãøóÇ Ýöí ÇáÏøóíúäö ÇáúÍóÇáøö ÝóÅöäú ÔõÑöØó Ýöíåö ÌóÚúáõ
ÇáËøóãóäö ÑóåúäðÇ ÈóØóáó ÇáúÅöÐúäõº áöÃóäøóåõ ÅÐóÇ ÈöíÚó ÇáúãóÑúåõæäõ
æóÇáúÍóÇáõ Ãóäøó ÇáÏøóíúäó ÍóÇáøñ ÝóËóãóäõåõ Ñóåúäñ¡ Ýóíóßõæäõ
ÇáÑøóÇåöäõ ãóÍúÌõæÑðÇ Úóáóíúåö Ýöíåö Åáóì æóÝóÇÁö ÇáÏøóíúäö¡ ÝóÅöÐóÇ
ÔõÑöØó ÌóÚúáõåõ ÑóåúäðÇ ßóÇäó ÊóÍúÕöíáðÇ áöáúÍóÇÕöáö æóÔóÛúáðÇ
áöáúãóÔúÛõæáö¡ æóåõæó ÈóÇØöáñ ÝóíóÈúØõáõ åóÐóÇ ÇáúÅöÐúäõ¡ ÝóÅöäú ÔõÑöØó
ßóæúäõåõ ÑóåúäðÇ ãöäú ÛóíúÑö ÌõÚúáò ÝóÚöäúÏó ÇáúÅöÓúäóæöíøö íóÕöÍøõº
áöÃóäøóåõ ÊóÕúÑöíÍñ ÈöãõÞúÊóÖóì ÇáúÍóÇáö¡ æóÚöäúÏó ã Ñ íóÈúØõáõ ÃóíúÖðǺ
áöÃóäøóåõ ãöäú ÞóÈöíáö Ñóåúäö ÇáúãóÌúåõæáö Ãóíú: ãóÇ ÔóÃúäõåõ Ðóáößó¡
ÝóÅöäú áóãú íõÔúÑóØú ÔóíúÁñ ÕóÍøó ÇáúÅöÐúäõ æóíóãúÊóäöÚõ Úóáóì
ÇáÑøóÇåöäö ÇáÊøóÕóÑøõÝõ Ýöí ÇáËøóãóäö Åáóì ÇáúæóÝóÇÁö
(3/89)
ÇáËøóãóäú) ãóßóÇäó ãóÇ ÃóÐöäó Ýöí
ÈóíúÚöåö¡ ÝóÅöäú ÔóÑóØó ÔóíúÆðÇ ãöäúåõãóÇ áóãú íóäúÝõÐú ÇáúÈóíúÚõ
áöÝóÓóÇÏö ÇáúÅöÐúäö ÈöÝóÓóÇÏö ÔóÑúØöåö¡ áöÚóÏóãö áõÒõæãö ÊóÚúÌöíáö
ÇáúãõÄóÌøóáö ÈöÇáÔøóÑúØö Ýöí ÇáúÃõæáóì æóÌóåóÇáóÉö ÇáËøóãóäö Ýöí
ÇáËøóÇäöíóÉö.
æóÞóÖöíøóÉõ åóÐöåö ÇáúÚöáøóÉö äõÝõæÐõ ÇáúÈóíúÚö ÅÐóÇ Úõáöãó ÇáËøóãóäõ¡
æóÝöí ãóÚúäóì Ðóáößó ÇáúÅöÐúäõ Ýöí ÇáúÅöÚúÊóÇÞö æóÇáúæóØúÁö ÅÐóÇ
ÃóÍúÈóáó¡ ÈöÔóÑúØö Ãóäú íóÌúÚóáó ÇáúÞöíãóÉó ÑóåúäðÇ ÝóíóÈúØõáó
ÇáúÅöÐúäõ¡ æóÇÓúÊõÔúßöáó ÚóÏóãõ ÕöÍøóÉö ÇáúÅöÐúäö æóÇáúÈóíúÚö ÝöíãóÇ
ÐõßöÑó ÈöÕöÍøóÊöåöãóÇ ÝöíãóÇ áóæú æóßøóáó æóßöíáðÇ ÈöÇáúÈóíúÚö Úóáóì
Ãóäøó áóåõ ÚõÔúÑó Ëóãóäöåö ãóÚó ÝóÓóÇÏö ÇáÔøóÑúØö ÈöÌóåóÇáóÉö ÇáËøóãóäö¡
æóÃõÌöíÈó: ÈöÃóäøó Çáúãõæóßøöáó áóãú íóÌúÚóáú áöäóÝúÓöåö Ýöí ãõÞóÇÈóáóÉö
ÅÐúäöåö ÔóíúÆðÇ¡ æóÅöäøóãóÇ ÔóÑóØó ÌõÚúáðÇ ãóÌúåõæáðÇ¡ ÝóÇÞúÊóÕóÑó
ÇáúÝóÓóÇÏõ Úóáóíúåö ÍóÊøóì íóÌöÈó ÃóÌúÑõ ÇáúãöËúáö áöáúæóßöíáö¡ æóåõäóÇ
ÇáúãõÑúÊóåöäõ ÔóÑóØó áöäóÝúÓöåö Ýöí ãõÞóÇÈóáóÉö ÅÐúäöåö ÊóÚúÌöíáó
ÇáÏøóíúäö Ãóæú Ñóåóäó ÇáËøóãóäó ÝóÈöÝóÓóÇÏöåö íóÝúÓõÏõ ãõÞóÇÈöáõåõ¡
áóßöäú ÞóÇáõæÇ ÝöíãóÇ áóæú ÕóÇáóÍó ÇáÑøóÇåöäõ Úóäú ÃóÑúÔö ÇáúÌöäóÇíóÉö
ÈöÛóíúÑö ÇáúÌöäúÓö ÈöÅöÐúäö ÇáúãõÑúÊóåöäö: ÕóÍøó æóßóÇäó ÇáúãóÃúÎõæÐõ
ÑóåúäðÇ æóáóãú íóÞõæáõæÇ: Åäøóåõ ÅÐóÇ ÔõÑöØó Ýöí ÇáÕøõáúÍö Ñóåúäõ
ÇáúãõÕóÇáóÍö Úóáóíúåö íóÈúØõáõ ÞóÇáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ æóÇáúÞöíóÇÓõ
ÇáÊøóÓúæöíóÉõ¡ ÝóÅöäøó ÇáÕøõáúÍó ÈóíúÚñ ÞóÇáó Ýöí ÇáúãóØúáóÈö: æóáóÚóáøó
ÇáúÝóÑúÞó Ãóäøó ãõÊóÚóáøöÞó ÇáúæóËöíÞóÉö åõäóÇßó ÇáúÈóÏóáõ¡ Ýóáóãú
íóßõäú ÝóÑúÞñ Èóíúäó ÇáúÃóÑúÔö æóÇáúãõÕóÇáóÍö Úóáóíúåö ÈöÎöáóÇÝöåö
åõäóÇ¡ ÝóÅöäøó Ýöíåö äóÞúáó æóËöíÞóÉò ãöäú Úóíúäò Åáóì Úóíúäò¡ æóåõæó
ãõãúÊóäöÚñ æóßóíúÝó áóÇ¡ æóÇáúãóÑóÇæöÒóÉõ íóÞõæáõæäó: Åäøó ÇáúÃóÑúÔó áóÇ
íõæÕóÝõ Èößóæúäöåö ãóÑúåõæäðÇ ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö¡ æóãöËúáõåõ áóÇ íõÞóÇáõ
Ýöí ÇáúÈóíúÚö¡ æóáóæú ÇÎúÊóáóÝóÇ ÝóÞóÇáó: ÃóÐöäúÊ ÈöÔóÑúØö Ñóåúäö
ÇáËøóãóäö ÝóÇáúÈóíúÚõ ÈóÇØöáñ. æóÞóÇáó ÇáÑøóÇåöäõ: Èóáú ãõØúáóÞðÇ
ÕõÏøöÞó ÇáúãõÑúÊóåöäõ ßóãóÇ áóæú ÇÎúÊóáóÝóÇ Ýöí ÃóÕúáö ÇáúÅöÐúäö.
(æóíóÑúÌöÚõ) ÌóæóÇÒðÇ (ÇáúÂÐöäõ) Ãóíú: ÇáúãõÑúÊóåöäõ Úóäú ÅÐúäöåö
áöáÑøóÇåöäö Ýöí ÇáÊøóÕóÑøõÝö (ÞóÈúáóåõ) áöÈóÞóÇÁö ÍóÞøöåö¡ ßóãóÇ Ãóäøó
áöáúãóÇáößö ÇáÑøõÌõæÚó ÞóÈúáó ÊóÕóÑøõÝö Çáúæóßöíáö¡ ÝóÅöäú ÑóÌóÚó
ÝóÇáÊøóÕóÑøõÝõ ÈóÚúÏóåõ ÈöÛóíúÑö ÅÚúÊóÇÞò æóÅöíáóÇÏò ÈóÇØöáñ¡ æóÅöäú
áóãú íóÚúáóãú ÇáÑøóÇåöäõ ÈöÇáÑøõÌõæÚö ÍóÊøóì ÊóÕóÑøóÝó áöÎõáõæøöåö Úóäú
ÇáúÅöÐúäö¡ (ßóÃóäú íóÃúÐóäó ÐóÇ) Ãóíú: ÇáúãõÑúÊóåöäö (Ýöí åöÈóÉò
æóÑóåúäöåö) Ãóíú: Ýöí åöÈóÉö ÇáúãóÑúåõæäö Ãóæú Ñóåúäöåö æóÞóÈúÖöåö
ÝöíåöãóÇ¡ (æóÚóÇÏó ÞóÈúáó ÞóÈúÖöåö Úóäú ÅÐúäöåö) ¡ ÝóÅöäøó ÚóæúÏóåõ
ÌóÇÆöÒñ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÈóÚúÏó ÇáÊøóÕóÑøõÝöº áöÃóäøó ÊóãóÇãó ÇáúåöÈóÉö
æóÇáÑøóåúäö ÈöÇáúÞóÈúÖö ÈöÎöáóÇÝö ÚóæúÏöåö ÈóÚúÏó ÇáúÈóíúÚö Ýöí Òóãóäö
ÇáúÎöíóÇÑö¡ ÅÐú ãóÈúäóì ÇáúÈóíúÚö Úóáóì ÇááøõÒõæãö æóÇáúÎöíóÇÑõ ÏóÎöíáñ
Ýöíåö ÅäøóãóÇ íóÙúåóÑõ ÃóËóÑõåõ Ýöí ÍóÞøö ãóäú áóåõ ÇáúÎöíóÇÑõ¡
æóßóÇáúåöÈóÉö æóÇáÑøóåúäö ÝöíãóÇ ÐõßöÑó ÇáúæóØúÁõ ÈöáóÇ ÅÍúÈóÇáò.
(æóÍóáøóÝõæÇ ãóäú ÌóÍóÏó ÇáÑøõÌõæÚóÇ) ¡ æóåõæó ÇáÑøóÇåöäõ (Ýöí
ÇáúÅöÐúäö) ãöäú ÇáúãõÑúÊóåöäö Ýöí ÇáúÈóíúÚö¡ ãóËóáðÇ ßóÃóäú ÃóÐöäó áóåõ
Ýöíåö ÝóÈóÇÚó æóÇÏøóÚóì ÇáÑøõÌõæÚó Úóäú ÇáúÅöÐúäö ÞóÈúáóåõ ÝóÌóÍóÏó
ÇáÑøóÇåöäõ ÃóÕúáó ÇáÑøõÌõæÚöº áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ÚóÏóãõåõ¡ (ÞõáúÊõ) :
ãóÍóáøõåõ ÅÐóÇ ÇÏøóÚóì ÇáÑøõÌõæÚó (ÈóÚúÏó Ãóäú íóÈöíÚóÇ) Ãóíú:
ÇáÑøóÇåöäõ ãóÇ ÃõÐöäó áóåõ Ýöí ÈóíúÚöåö¡ ÝóÅöäú ÇÏøóÚóÇåõ ÞóÈúáó
ÇáúÈóíúÚö ÝóÇáúÞóæúáõ: Þóæúáõåõ áöãóÇ ãóÑøó Ãóäøó áóåõ ÇáÑøõÌõæÚó
ÞóÈúáóåõ¡ æóãöËúáõåõ ÏóÚúæóÇåõ ÇáÑøõÌõæÚõ ãóÚó ÇáúÈóíúÚö ßóãóÇ
ÃóÝúåóãóåõ ßóáóÇãõ ÇáäøóÇÙöãö¡ æóáóæú ÇÎúÊóáóÝóÇ ÈóÚúÏó ÊóÕóÑøõÝö
ÇáÑøóÇåöäö Ýöí ÅÐúäö ÇáúãõÑúÊóåöäö ÕõÏøöÞó ÇáúãõÑúÊóåöäõ Èöíóãöíäöåöº
áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ÚóÏóãõ ÇáúÅöÐúäö æóÈóÞóÇÁõ ÇáÑøóåúäö¡ ÝóÅöäú ÍóáóÝó
Ýóåõæó ßóãóÇ áóæú ÊóÕóÑøóÝó ÈöÛóíúÑö ÅÐúäöåö¡ æóÅöäú äóßóáó æóÍóáóÝó
ÇáÑøóÇåöäõ¡ Ýóåõæó ßóãóÇ áóæú ÊóÕóÑøóÝó ÈöÅöÐúäöåö Ãóæú äóßóáó¡ æóßóÇäó
ÇáÊøóÕóÑøõÝõ ÅÚúÊóÇÞðÇ ÑõÏøóÊú Çáúíóãöíäõ Úóáóì ÇáÑøóÞöíÞö¡ ÈöÎöáóÇÝö
ãóÇ áóæú äóßóáó ÇáúãõÝúáöÓõ Ãóæú æóÇÑöËõåõ Úóäú Çáúíóãöíäö
ÇáúãóÑúÏõæÏóÉö¡ ÍóíúËõ áóÇ íóÍúáöÝõ ÇáúÛóÑöíãõº áöÃóäøó ÇáÑøóÞöíÞó
íõËúÈöÊõ ÇáúÍóÞøó áöäóÝúÓöåö æóÇáúÛóÑöíãõ íõËúÈöÊõåõ áöáúãõÝúáöÓö
ÃóæøóáðÇ¡ æóÅöÐóÇ æóÞóÚó ÇáöÇÎúÊöáóÇÝõ Èóíúäó ÇáÑøóÇåöäö æóæóÑóËóÉö
ÇáúãõÑúÊóåöäö ÍóáóÝõæÇ Úóáóì äóÝúíö ÇáúÚöáúãö¡ Ãóæú Èóíúäó ÇáúãõÑúÊóåöäö
æóæóÑóËóÉö ÇáÑøóÇåöäö ÍóáóÝõæÇ íóãöíäó ÇáÑøóÏøö Úóáóì ÇáúÈóÊøö.
(æó) ÍóáøóÝõæÇ (ÌóÇÍöÏðÇ áöáúÈóíúÚö ÞóÈúáó ÇáúÚóæúÏö Úóäú ÅÐúäò æó)
ÇáúÌóÇÍöÏõ (åóÇåõäóÇ: åõæó ÇáøóÐöí ÇÑúÊóåóäú) ßóÃóäú ÃóÐöäó áöáÑøóÇåöäö
Ýöí ÇáúÈóíúÚö Ëõãøó ÑóÌóÚó Úóäú ÇáúÅöÐúäö ÝóÞóÇáó ÇáÑøóÇåöäõ: ÈöÚúÊ
ÞóÈúáó ÑõÌõæÚöß æóÞóÇáó ÇáúãõÑúÊóåöäõ: Èóáú ÈóÚúÏóåõ ÝóíóÍúáöÝõ Úóáóì
ÚóÏóãö ÇáúÈóíúÚö ÞóÈúáó ÇáÑøõÌõæÚöº áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ÚóÏóãõ ÇáúÈóíúÚö¡
æóÇáÑøõÌõæÚõ Ýöí
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
ÑóåúäðǺ áöÃóäøó Ñóåúäó ÇáúãóÑúåõæäö ãõÍóÇáñ ÇåÜ. ÞõáúÊ æóÇáÊøóÚúáöíáõ
ÈöÃóäøó Ñóåúäó ÇáúãóÑúåõæäö ãõÍóÇáñ ÔóÇãöáñ áöÍóÇáóÉö ÇáúÚöáúãö
ÈöÇáËøóãóäö¡ æóáúíõÊóÃóãøóáú ÇáÊøóÞúíöíÏõ ÈöÇáúÍóÇáøö ÝöíãóÇ ÞóÇáóåõ
ÇáúÅöÓúäóæöíøõ æóßóÃóäøóåõº áöÃóäøóåõ áóãøóÇ ÇõÓúÊõÍöÞøó ÞóÈúÖõ
ÇáúÍóÇáøö ßóÇäó ÇáËøóãóäõ ÑóåúäðÇ
(Þóæúáõåõ æóÌóåóÇáóÉö ÇáËøóãóäö Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö) Ãóíú æóÚóÏóãöåö Åäú
ÞóÏøóÑóåõ ÝóÇäúÏóÝóÚó æóÞóÖöíøóÊõåõ ÅáóÎú ã Ñ. (Þóæúáõåõ ÝóíóÈúØõáõ
ÇáúÅöÐúäõ) ÞóÖöíøóÉõ ÇáúÈõØúáóÇäö Ãóäú áóÇ íóäúÝõÐó ÇáúÅöÚúÊóÇÞõ æóáóÇ
ÇáúÅöíáóÇÏõ ãöäú ÇáúãõÚúÓöÑö¡ æóÈöÐóáößó ÕõÑøöÍó Ýöí ÇáÑøóæúÖö
æóÔóÑúÍöåö. (Þóæúáõåõ ÅÐóÇ ÔõÑöØó Ýöí ÇáÕøõáúÍö) åóáøóÇ ÞóÇáó: Ýöí
ÇáúÅöÐúäö Ýöí ÇáÕøõáúÍö¡ ÝóÅöäøóåõ ÇáäøóÙöíÑõ áöãóÇ íóÌöíÁõ Ýöíåö
æóíõÍúÊóãóáõ Ãóäøóåõ ÇáúãõÑóÇÏõ ãöäú åóÐöåö ÇáúÚöÈóÇÑóÉö. (Þóæúáõåõ
ãóÑúåõæäðÇ ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö) Ãóíú ÝóáóÇ íóÊóÍóÞøóÞõ Úóáóì åóÐóÇ äóÞúáñ
ãõØúáóÞðÇ
(Þóæúáõåõ ÞóÈúáóåõ) Ãóíú ÇáÊøóÕóÑøõÝö (Þóæúáõåõ ÈöÛóíúÑö ÅÚúÊóÇÞò
æóÅöíáóÇÏò) Ãóíú æóÝöíåöãóÇ ÇáÊøóÝúÕöíáõ ÇáÓøóÇÈöÞõ. (Þóæúáõåõ ÇáúæóØúÁõ
ÈöáóÇ ÅÍúÈóÇáò) æóåóÐóÇ ÅäøóãóÇ íõÍúÊóÇÌõ Åáóíúåö Åäú ßóÇäó ÇáúÅöÐúäõ
Ýöí ÇáúæóØúÁö íóÞúÊóÖöí ÇáÊøóßúÑóÇÑó Ãóæú ÃõÐöäó áóåõ Ýöí ÇáÊøóßúÑóÇÑö.
(Þóæúáõåõ ÈóÚúÏó Ãóäú íóÈöíÚóÇ) ãõÊóÚóáøöÞõ ÇÏøóÚóì
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
æóÅöäú ÞóÇáó ÈóÚúÏõ: æóáóÇ ÂÎõÐõ ÍóÞøöí ãöäúåõ ÈóØóáó ÇáÑøóåúäõ æóáóÇ
ÔóíúÁó áóåõ Úóáóíúåö ÇåÜ. ÃóÝóÇÏóåõ ã Ñ.
æóÞóæúáõåõ: ãöäú ÞóÈöíáö Ñóåúäö ÇáúãóÌúåõæáö Ãóíú: áöÌóåóÇáóÉö ÇáËøóãóäö
ÚöäúÏó ÇáúÅöÐúäöº æóáöÃóäøóåõ ãóÚúÏõæãñ ÃóíúÖðÇ æóÞóÇáó ÍóÌóÑñ Åäú
ÞóÕóÏó ÈöÇÔúÊöÑóÇØö ßóæúäöåö ÑóåúäðÇ Ýöí ÇáúÍóÇáö ÇáúÅöäúÔóÇÁó ÈóØóáó¡
æóÅöäú ÞóÕóÏó ÇÓúÊöÕúÍóÇÈó ÇáÑøóåúäö Úóáóì ÇáËøóãóäö ÝóíóÕöÍøõ ÌóÒúãðǺ
áöÃóäøóåõ ÊóÕúÑöíÍñ ÈöÇáúæóÇÞöÚö ÇåÜ. æóÃóÞóÑøóåõ Þ á Úóáóì ÇáúÌóáóÇáö
æÓã Úóáóì ÇáúãóäúåóÌö
. (Þóæúáõåõ Ýöí Òóãóäö ÇáúÎöíóÇÑö) ÞóÇáó ã Ñ: ÅÐóÇ áóãú íóÔúÑöØúåõ
ÇáÑøóÇåöäõ áöáúãõÑúÊóåöäö¡ æóÅöáøóÇ ßóÇäóÊú ÓóáúØóäóÉõ ÇáÑøõÌõæÚö áóåõ
ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò. (Þóæúáõåõ æóåõæó ÇáÑøóÇåöäõ) Ýóáóæú æóÇÝóÞó ÇáÑøóÇåöäõ
ÇáúãõÑúÊóåöäó Úóáóì ÇáÑøõÌõæÚö ÍóáóÝó ÇáúãõÔúÊóÑöí æóÇáúãóÑúåõæäõ
Ãóäøóåõ ãóÇ Úóáöãóåõ¡ æóÚóáóì ÇáÑøóÇåöäö ÈóÏóáõåõ¡ ßóÐóÇ äóÞóáóåõ ÈóÚúÖõ
ÇáúÝõÖóáóÇÁö ÝöíãóÇ ßóÊóÈóåõ Úóáóì ÇáúãóäúåóÌö.
(Þóæúáõåõ ÅÚúÊóÇÞðÇ) Ãóíú Ãóæú ÅíáóÇÏðÇ ßóãóÇ Ýöí ã Ñ. (Þóæúáõåõ Úóáóì
ÇáÑøóÞöíÞö) ÝóíóÍúáöÝõ Úóáóì ÇáúÈóÊøö ÇåÜ. Ú Ô Úóáóì ã Ñ.
(3/90)
ÇáúæóÞúÊö ÇáúãõÏøóÚóì ÅíÞóÇÚõ ßõáøò
ãöäúåõãóÇ Ýöíåö¡ ÝóíóÊóÚóÇÑóÖóÇäö æóíóÈúÞóì ÇáÑøóåúäõ (æóÇáÑøóåúäö
æóÇáúÞóÈúÖö) Ãóíú: æóÍóáøóÝõæÇ ÌóÇÍöÏðÇ ÇáÑøóåúäó Ãóæú ÞóÈúÖó
ÇáúãóÑúåõæäö¡ æóåõæó ÇáÑøóÇåöäõ ÝöíåöãóÇ áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ÚóÏóãõåõãóÇ¡
äóÚóãú ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúãóÑúåõæäõ ÈöíóÏö ÇáúãõÑúÊóåöäö æóÇÊøóÝóÞóÇ Úóáóì
ÇáúÅöÐúäö Ýöí ÞóÈúÖöåö æóÌóÍóÏó ÇáÑøóÇåöäõ ÞóÈúÖóåõ Úóäú ÇáÑøóåúäö¡
ÝóÇáúÞóæúáõ: Þóæúáõ ÇáúãõÑúÊóåöäöº áöÃóäøó ÇáúíóÏó ÞóÑöíäóÉõ ÇáÕøöÏúÞö¡
(æóáóæú ÃóÞóÑøóÇ) Ãóíú: ÇáÑøóÇåöäõ ÈöÇáúÞóÈúÖö¡ ÝóÅöäøóåõ íóÍúáöÝõ ÅÐóÇ
ÌóÍóÏóåõ æóÞóÇáó: áóãú íóßõäú ÅÞúÑóÇÑöí Úóäú ÍóÞöíÞóÉö ßóÐóÇ Ýöí
ÇáäøóÙúãö æóÃóÕúáöåö åõäóÇ.
æóÇóáøóÐöí ÝöíåöãóÇ Ýöí ÇáúÞóÖóÇÁö ãóÇ Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö æóÇáúãöäúåóÇÌö
æóÛóíúÑöåöãóÇ åõäóÇ: ÊóÍúáöíÝõ ÇáúãõÑúÊóåöäö Ãóäøóåõ ÞóÈóÖó
ÇáúãóÑúåõæäó¡ ÓóæóÇÁñ ÐóßóÑó áöÅöÞúÑóÇÑöåö ÊóÃúæöíáðÇ ßóÞóæúáöåö:
ÃóÔúåóÏúÊ Úóáóì ÑóÓúãö ÇáúÞóÈóÇáóÉö¡ Ãóæú ÏõÝöÚó Åáóíøó ßöÊóÇÈñ Úóáóì
áöÓóÇäö æóßöíáöí ÝóÊóÈóíøóäó ÊóÒúæöíÑóåõ Ãóãú áóǺ áöÃóäøó ÇáúæóËóÇÆöÞó
Ýöí ÇáúÛóÇáöÈö íõÔúåóÏõ ÚóáóíúåóÇ ÞóÈúáó ÊóÍúÞöíÞö ãóÇ ÝöíåóÇ¡ æóáóæú
ßóÇäó ÅÞúÑóÇÑõåõ ÈöãóÌúáöÓö ÇáúÞóÖóÇÁö ÈóÚúÏó ÇáÏøóÚúæóì ÝóÝöí
ÇáÑøóæúÖóÉö æóÃóÕúáöåóÇ ÞóÇáó ÇáúÞóÝøóÇáõ áóíúÓó áóåõ ÊóÍúáöíÝõ
ÇáúãõÑúÊóåöäö¡ æóÅöäú ÐóßóÑó ÊóÃúæöíáðǺ áöÃóäøóåõ áóÇ íóßóÇÏõ íõÞöÑøõ
ÚöäúÏó ÇáúÞóÇÖöí ÅáøóÇ Úóäú ÊóÍúÞöíÞò¡ æóÞóÇáó ÛóíúÑõåõ: áóÇ ÝóÑúÞó
áöÔõãõæáö ÇáúÅöãúßóÇäö¡ æóáóæú ÞóÇãóÊú ÇáÔøóåóÇÏóÉõ Úóáóì ÇáúÞóÈúÖö¡
ÝóáóíúÓó áóåõ ÊóÍúáöíÝõåõ Ãóæú Úóáóì ÅÞúÑóÇÑöåö Èöåö ÝóÞóÇáó: ãóÇ
ÃóÞúÑóÑúÊ ÝóßóÐóáößóº áöÃóäøóåõ ÊóßúÐöíÈñ áöáÔøõåõæÏö¡ æóßóÐóÇ áóæú
ÃóÞóÑøó ÈöÅöÊúáóÇÝö ãóÇáò Ëõãøó ÞóÇáó: ÃóÔúåóÏúÊ ÚóÇÒöãðÇ Úóáóíúåö¡ ÅÐú
áóÇ íõÚúÊóÇÏõ Ðóáößó.
(æó) ÍóáøóÝõæÇ ÌóÇÍöÏðÇ (ÇáúÞóÈúÖö Úóäú Ñóåúäò) ¡ æóåõæó ÇáÑøóÇåöäõ
ÈöÃóäú ÌóÍóÏó ÞóÈúÖó ÇáúãóÑúåõæäö Úóäú ÌöåóÉö ÇáÑøóåúäö¡ æóåõæó ÈöíóÏö
ÇáúãõÑúÊóåöäö (æó) ÇÏøóÚóì (ÏóÚúæóì ÃõÎúÑóì) Ãóíú: ÞóÈúÖóåõ Úóäú ÌöåóÉò
ÃõÎúÑóì ßóÛóÕúÈò æóÅöíÏóÇÚò æóÅöÚóÇÑóÉòº áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ÚóÏóãõ
áõÒõæãö ÇáÑøóåúäö æóÚóÏóãõ ÇáúÅöÐúäö Ýöí ÞóÈúÖöåö Úóäú ÇáÑøóåúäö¡
æóßóÃóäøóåõ ÐóßóÑó åóÐóÇ áöáúÎöáóÇÝö Ýöíåö¡ æóÅöáøóÇ Ýóåõæó ãóÚúáõæãñ
ãöäú Þóæúáöåö ÃóæøóáðÇ: æóÇáúÞóÈúÖö (æó) ÍóáøóÝõæÇ ÌóÇÍöÏðÇ (ÚóæúÏöåö
Úóäú ÅÐúäö ÞóÈúÖò ÞóÈúáóåõ) ¡ æóåõæó ÇáúãõÑúÊóåöäõ¡ ÈöÃóäú ÇÏøóÚóì
ÇáÑøóÇåöäõ Ãóäøóåõ ÑóÌóÚó Úóäú ÇáúÅöÐúäö Ýöí ÇáúÞóÈúÖö ÞóÈúáóåõ
æóÌóÍóÏóåõ ÇáúãõÑúÊóåöäõº áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
Þóæúáõåõ Úóäú ÇáÑøóåúäö) ÃóÓúÞóØó åóÐöåö ÇáÒøöíóÇÏóÉó ÇáúÌóæúÌóÑöíøõ
æóÚöÈóÇÑóÊõåõ: áóæú ßóÇäó ÇáÑøóåúäõ Ýöí íóÏö ÇáúãõÑúÊóåöäö æóÇÚúÊóÑóÝó
áóåõ ÇáÑøóÇåöäõ ÈöÇáÑøóåúäö æóÇáúÅöÐúäö Ýöí ÇáúÞóÈúÖö áóßöäú ÞóÇáó:
Åäøóß áóãú ÊóÞúÈöÖúåõº áöÃóäøóåõ ÛóÇÆöÈñ Úóäú ÇáúãóÌúáöÓö æóáóãú ÊóãúÖö
ãõÏøóÉõ ÅãúßóÇäö ÇáÓøóíúÑö Åáóíúåö ÝóÇáúãõÕóÏøóÞõ ÇáúãõÑúÊóåöäõ
ÈöÇÊøöÝóÇÞö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö ÈöÑø. (Þóæúáõåõ æóáóæú ßóÇäó ÅÞúÑóÇÑõåõ
ÈöãóÌúáöÓö ÇáúÍõßúãö ÈóÚúÏó ÇáÏøóÚúæóì) ÇÚúáóãú Ãóäøóåõãú Ýöí ÈóÇÈö
ÇáúÞóÖóÇÁö ÐóßóÑõæÇ Ãóäøó ÇáúãõÏøóÚóì Úóáóíúåö ÅÐóÇ ØóáóÈó íóãöíäó
ÇáúãõÏøóÚöí Úóáóì äóÝúíö ÇáúÈóÑóÇÁóÉö Ãóæú ÇáúÍóæóÇáóÉö Ãóæú ÇáúÚöáúãö
ÈöÝöÓúÞö ÇáÔøõåõæÏö æóäóÍúæö Ðóáößó¡ ÊóæóÌøóåóÊú åóÐöåö Çáúíóãöíäõ¡ Åäú
ßóÇäó Ðóáößó ÞóÈúáó ÇáúÞóÖóÇÁö Úóáóíúåö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÈóÚúÏó ÇáúÞóÖóÇÁö
Úóáóíúåö ÈöÍõÖõæÑöåö ÝóáóÇ ÊóÍúáöíÝó ÝóáúíõÊóÃóãøóáú åóÐóÇ ãóÚó Ðóáößó¡
ÝóÅöäøó ÇáúãóÃúÎóÐó ÝöíåöãóÇ æóÇÍöÏñ æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ ßóÐóÇ ÈöÎóØøö
ÔóíúÎöäóÇ ÇáÔøöåóÇÈö. æóÝöíåö äóÙóÑñº áöÃóäøó ÇáúßóáóÇãó åõäóÇ ÞóÈúáó
ÇáúÍõßúãö ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ åõäóÇßó æóíóÈúÞóì ÔóíúÁñ ÂÎóÑõ íõÚúáóãõ ãöäú
ÇáúÍóÇÔöíóÉö ÇáúÃõÎúÑóì
(Þóæúáõåõ æóáóæú ßóÇäó ÅÞúÑóÇÑõåõ ÈöãóÌúáöÓö ÇáúÞóÖóÇÁö ÅáóÎú) áóæú
ßóÇäó ÅÞúÑóÇÑõåõ ÈóÚúÏó Íõßúãö ÇáúÞóÇÖöí ÈöÇáúÞóÈúÖö¡ ÝóÃóÝúÊóì
ÔóíúÎõäóÇ ÇáÔøöåóÇÈõ ÇáÑøóãúáöíøõ¡ ÈöÃóäøó áóåõ ÊóÍúáöíÝó ÇáúãõÑúÊóåöäö
ÃóíúÖðÇ ßóãóÇ ÃóØúáóÞõæåõ åõäóÇ æóÇÚúÊóÑóÖó Úóáóíúåö ÈóÚúÖõ
ãóÔóÇíöÎöäóÇ¡ ÈöÃóäøóåõ ÎöáóÇÝõ ÇáúãóäúÞõæáöº áöÃóäøó ÇáÑøóÇÝöÚöíøó
ÕóÑøóÍó Ýöí ÈóÇÈö ÇáÏøóÚúæóì ÈöÚóÏóãö ÇáúÞóÈõæáö ÈóÚúÏó ÇáúÍõßúãö¡
æóÞóÏú íõÌóÇÈõ ÈöÍóãúáö ßóáóÇãö ÇáÑøóÇÝöÚöíøö Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ áóãú
íõÚúáóãú Ãóäøó ãõÓúÊóäóÏó ÇáúÞóÇÖöí Ýöí Íõßúãöåö ãõÌóÑøóÏõ ÇáúÅöÞúÑóÇÑö¡
æóÅöáøóÇ Ýóáóåõ ÇáÊøóÍúáöíÝõ ÃóÎúÐðÇ ãöäú ÊóÚúáöíáö ÇáÑøóÇÝöÚöíøö ÚóÏóãó
ÇáúÞóÈõæáö¡ ÈöÃóäøó Ýöí ÇáúÞóÈõæáö ÞóÏúÍðÇ Ýöí Íõßúãö ÇáúÍóÇßöãö.
æóÅöÝúÊóÇÁõ ÔóíúÎöäóÇ Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ Úõáöãó Ãóäøó ãõÓúÊóäóÏóåõ ãóÇ
ÐõßöÑó æóÝöíåö äóÙóÑñº áöÃóäøó Ýöí ÇáÊøóÍúáöíÝö ÞóÏúÍðÇ ãõØúáóÞðÇ¡ ÅÐú
ãõÞúÊóÖóì ÇáúÍõßúãö ÍõÕõæáõ ÍóÞöíÞóÉö ÇáúÞóÈúÖö ÝóáúíõÊóÃóãøóáú
(Þóæúáõåõ æóáóæú ÞóÇãóÊú ÇáÔøóåóÇÏóÉõ Úóáóì ÇáúÞóÈúÖö) ÞóíøóÏóåõ
ÇáúÌóæúÌóÑöíøõ ÈóÍúËðÇ ÈöÃóäú íõÚóíøöäõæÇ ÇáúÞóÈúÖó Úóäú ÇáúÌöåóÉö
ÇáúÝõáóÇäöíøóÉö ßóÇáÑøóåúäö¡ æóÅöáøóÇ Ýóáóåõ ÊóÍúáöíÝõåõ Ãóäøó ÇáúÞóÈúÖó
Úóäú Êöáúßó ÇáúÌöåóÉö ÈöÑø. (Þóæúáõåõ ÝóßóÐóáößó) ãöËúáõ ãóÇ áóæú ÞóÇáó:
áóãú íóßõäú ÅÞúÑóÇÑöí Úóäú ÍóÞöíÞóÉò (Þóæúáõåõ æóÚóÏóãõ ÇáúÅöÐúäö ÅáóÎú)
Úõáöãó ãöäú åóÐóÇ ÚóÏóãõ ÇÊøöÝóÇÞöåöãóÇ Úóáóì ÇáúÅöÐúäö¡ ÝóáóÇ íõÔúßöáõ
åóÐóÇ ÈöÞóæúáöåö Ýöí ÂÎöÑö ÇáÕøóÝúÍóÉö ÇáÓøóÇÈöÞóÉö: äóÚóãú ÅáóÎú
ÝóÊóÃóãøóáúåõ. (Þóæúáõåõ æóÅöáøóÇ Ýóåõæó ãóÚúáõæãñ ãöäú Þóæúáöåö
ÃóæøóáðÇ æóÇáúÞóÈúÖö) áóß Ãóäú ÊóÞõæáó: åóÐöåö ãóÝúÑõæÖóÉñ Ýöí Ñóåúäò
Ýöí íóÏö ÇáúãõÑúÊóåöäö ÈöÎöáóÇÝö ÅäúßóÇÑö ÇáúÞóÈúÖö ÇáÓøóÇáöÝö ÞõáúÊ
ÅäúßóÇÑõ ÇáúÞóÈúÖö ÈöÚõãõæãöåö íóÔúãóáõ åóÐöåö ßóãóÇ íóÔúãóáõ ÇÚúÊöÑóÇÝó
ÇáÑøóÇåöäö ÈöÇáúÅöÐúäö Ýöí ÇáúÞóÈúÖö áóÇ Úóäú ÌöåóÉö ÇáÑøóåúäö¡ ÝóÅöäøó
ÇáúÞóæúáó Þóæúáõåõ æóÈöÇáúÌõãúáóÉö åõäóÇ äóæúÚóÇäö ÞóÏú íóáúÊóÈöÓóÇäö.
ÇáúÃóæøóáõ: Ãóäú íóÚúÊóÑöÝó ÇáÑøóÇåöäõ ÈöÇáúÅöÐúäö Ýöí ÇáúÞóÈúÖö Úóäú
ÇáÑøóåúäö ÝóíóÞúÈöÖóåõ ÇáúãõÑúÊóåöäõ Ëõãøó íóÞõæáó áóåõ ÇáÑøóÇåöäõ:
ÅäøóãóÇ ÞóÈóÖúÊå Úóäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì ÝóÇáúÞóæúáõ Ýöí åóÐöåö Þóæúáõ
ÇáúãõÑúÊóåöäöº áöÃóäøóåõ ÃóÏúÑóì ÈöäöíøóÊöåö¡ æóåóÐöåö ÇáúãóÓúÃóáóÉõ
ãõÑóÇÏõ ÇáÔøóÇÑöÍö ÈöÞóæúáöåö: ÝöíãóÇ ÓóáóÝó. äóÚóãú ÅÐóÇ ßóÇäó
ÇáúãóÑúåõæäõ ÈöíóÏö ÇáúãõÑúÊóåöäö ÅáóÎú. ÇáËøóÇäöí: Ãóäú íóßõæäó ÈöíóÏö
ÇáúãõÑúÊóåöäö æóíóÞõæáõ: ÞóÈóÖúÊå Úóäú ÌöåóÉö ÇáúãõÑúÊóåöäö æóíóÞõæáõ:
ÇáÑøóÇåöäõ ÅäøóãóÇ ÃóÐöäúÊ áóåõ Úóäú ÞóÈúÖöåö ÚóÇÑöíøóÉð Ãóæú æóÏöíÚóÉð.
ÝóÇáúÞóæúáõ Þóæúáõ ÇáÑøóÇåöäöº áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ÚóÏóãõ ÅÐúäöåö Ýöí
ÇáúÞóÈúÖö Úóäú ÇáÑøóåúäö¡ æóåóÐöåö åöíó ÇáúãõÑóÇÏóÉõ ãöäú ÇáúãóÊúäö
åõäóÇ ÈöÑø.
(Þóæúáõåõ æóÌóÍóÏóåõ ÇáúãõÑúÊóåöäõ) áóæú ÇÚúÊóÑóÝó Èöåö æóáóßöäú
ÒóÚóãóåõ ÈóÚúÏó ÇáúÞóÈúÖö ÝóÇáÙøóÇåöÑõ: Ãóäøó ÇáúÍõßúãó ßóÐóáößó
ÝóáúíõÊóÃóãøóáú ÈöÑø.
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
Þóæúáõåõ ÈöíóÏö ÇáúãõÑúÊóåöäö ÅáóÎú) ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ÈöíóÏö
ÇáÑøóÇåöäö¡ æóÇÏøóÚóì ÇáúãõÑúÊóåöäõ Ãóäøóåõ ßóÇäó ÞóÈóÖóåõ ÝóíõÕóÏøóÞõ
ÇáÑøóÇåöäõº áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ÚóÏóãõåõ ÇåÜ. ÍóÇÔöíóÉñ. (Þóæúáõåõ
ÝóÇáúÞóæúáõ Þóæúáõ ÇáúãõÑúÊóåöäö) áöÃóäøóåõ ÃóÏúÑóì ÈöÕöÝóÉö ÞóÈúÖöåö¡
ßóãóÇ Ãóäøó ÇáÑøóÇåöäó ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ÇÏøóÚóì ÇáúÅöÞúÈóÇÖó Úóäú ÌöåóÉò
ÃõÎúÑóì ÃóÏúÑóì ÈöÕöÝóÉö ÅÞúÈóÇÖöåö ÇåÜ. ÍóÇÔöíóÉñ
(3/91)
ÚóÏóãõ ÇáÑøõÌõæÚö Úóäú ÇáúÅöÐúäö ÞóÈúáó
ÇáúÞóÈúÖö.
(æóÞóÏúÑö ãóÑúåõæäò æóãóÑúåõæäò áóåõ) Ãóíú: áöÃóÌúáöåö Ãóæú áóåõ
ÈöãóÚúäóì: Èöåö¡ ßóãóÇ ÚõÈøöÑó Èöåö Ýöí ÇáúÞóÖóÇÁö ßóÇáúÍóÇæöí
æóÛóíúÑöåö Ãóíú: æóÍóáøóÝõæÇ ÌóÇÍöÏðÇ ÞóÏúÑó ãóÑúåõæäò Ãóæú ÞóÏúÑó
ãóÑúåõæäò Èöåö¡ æóåõæó ÇáÑøóÇåöäõ ÝöíåöãóÇ ßóÃóäú íóÞõæáó ÇáúãõÑúÊóåöäõ
Ýöí ÇáúÃõæáóì: ÑóåóäúÊäöí ÇáúÃóÑúÖó ÈöÔóÌóÑöåóÇ ÝóíóÞõæáó ÇáÑøóÇåöäõ:
Èóáú ÈöÏõæäöåö¡ æóÝöí ÇáËøóÇäöíóÉö: ÑóåóäúÊå ÈöÃóáúÝóíúäö ÝóíóÞõæáó
ÇáÑøóÇåöäõ: Èóáú ÈöÃóáúÝòº áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ÚóÏóãõ ÇáÒøöíóÇÏóÉö¡ æóÞóÏú
íõÍúãóáõ ßóáóÇãõåõ Ýöí ÇáúÃõæáóì Úóáóì ÇáúãõÑúÊóåöäö ÃóíúÖðÇ ÈöÃóäú
íóÞõæáó ÚöäúÏó ÑóÏøöåö ÇáúãóÑúåõæäó áöáÑøóÇåöäö: ÑóåóäúÊäöí ÚóÈúÏðÇ
æóÇÍöÏðÇ æóíóÞõæáó ÇáÑøóÇåöäõ: Èóáú ÚóÈúÏóíúäö.
(ÞõáúÊ: æóåóÐóÇ) ÇáúãóÐúßõæÑõ ãöäú Þóæúáö ÇáúÍóÇæöí: æóÍóáóÝõæÇ Åáóì
åõäóÇ Úóáóì ãóÇ Ýöí ÈóÚúÖö äõÓóÎöåö (Ýöí ÇáúÞóÖóÇÁö ÐóßóÑóåú Ýóåõæó ãöäú
ÇáúãóÚúÏõæÏö ÝöíãóÇ ßóÑøóÑóåú) ¡ æóíóÌõæÒõ Ýöí Þóæúáö ÇáäøóÙúãö:
æóÇáÑøóåúäö æóÇáúãóÚúØõæÝóÇÊö ÈóÚúÏóåõ¡ ÇáäøóÕúÈõ ÚóØúÝðÇ Úóáóì ãóÍóáøö
ÇáúÈóíúÚö ßóãóÇ ÊóÞóÑøóÑó æóÇáúÌóÑøõ ÚóØúÝðÇ Úóáóì áóÝúÙöåö
(æóÇáúíóÏõ) Úóáóì ÇáúãóÑúåõæäö ÈóÚúÏó ÇááøõÒõæãö (ãóÚú) ßóæúäöåóÇ íóÏó
(ÃóãóÇäóÉò) ¡ æóáóæú ÈóÚúÏó ÇáúÈóÑóÇÁóÉö ãöäú ÇáÏøóíúäö (áöáúãõÑúÊóåöäú)
¡ ÃóãøóÇ ßóæúäõåóÇ áóåõº ÝóáöÃóäøó ÞöæóÇãó ÇáÊøóæóËøõÞö ÈöåóÇ¡ æóáóæú
ÔóÑúØðÇ æóÖúÚõåõ ÚöäúÏó ÛóíúÑöåöãóÇ ÌóÇÒó¡ ßóãóÇ íõÚúáóãõ ãöãøóÇ
ÓóíóÃúÊöí¡ ÅÐú ÑõÈøóãóÇ áóÇ íóËöÞõ ÃóÍóÏõåõãóÇ ÈöÇáúÂÎóÑö æóíóËöÞóÇäö
ÈöËóÇáöËò¡ æóáóæú ÇÑúÊóåóäó ÃóãóÉð¡ ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ãóÍúÑóãðÇ áóåõ Ãóæú
ØöÝúáóÉð¡ Ãóæú ßóÇäó åõæó ÇãúÑóÃóÉð Ãóæú ÃóÌúäóÈöíøðÇ ËöÞóÉð æóÚöäúÏóåõ
ÒóæúÌóÉñ Ãóæú ÃóãóÉñ Ãóæú ãóÍúÑóãñ Ãóæú äöÓúæóÉñ ËöÞóÇÊñ æõÖöÚóÊú
ÚöäúÏóåõ¡ æóÅöáøóÇ ÝóÚöäúÏó ãóÍúÑóãò áóåóÇ Ãóæú ÇãúÑóÃóÉò ËöÞóÉò Ãóæú
ÚóÏúáò ÈöÇáÕøöÝóÉö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö¡ æóÇáúÎõäúËóì ßóÇáúÃóãóÉö áóßöäú áóÇ
íõæÖóÚõ ÚöäúÏó ÇãúÑóÃóÉò ÃóÌúäóÈöíøóÉò¡ æóáóæú ÇÑúÊóåóäó ÇáúßóÇÝöÑõ
ÚóÈúÏðÇ ãõÓúáöãðÇ Ãóæú ãõÕúÍóÝðÇ Ãóæú ÇáúÍóÑúÈöíøõ ÓöáóÇÍðÇ¡ æõÖöÚó
ÚöäúÏó ãóäú íóÌõæÒõ áóåõ Êóãóáøõßõåõ¡ æóÃóãøóÇ ßóæúäõåóÇ ÃóãóÇäóÉð
ÝóáöÎóÈóÑö: «ÇáÑøóåúäõ ãöäú ÑóÇåöäöåö Ãóíú: ãöäú ÖóãóÇäöåö áóåõ Ûõäúãõåõ
æóÚóáóíúåö ÛõÑúãõåõ» ÑóæóÇåõ ÇáúÍóÇßöãõ¡ æóÞóÇáó: ÕóÍöíÍñ Úóáóì ÔóÑúØö
ÇáÔøóíúÎóíúäö¡ æóãóÚúäóì ßóæúäöåö ÃóãóÇäóÉð Ýöí íóÏöåö Ãóäøóåõ áóÇ
íóáúÒóãõåõ ÖóãóÇäõåõ¡ ÅáøóÇ ÅÐóÇ ÊóÚóÏøóì Ýöíåö Ãóæú ÇãúÊóäóÚó ãöäú
ÑóÏøöåö ÈóÚúÏó ÇáúÈóÑóÇÁóÉö¡ æóáóÇ íóÓúÞõØõ ÈöÊóáóÝöåö ÔóíúÁñ ãöäú
Ïóíúäöåö ßóãóæúÊö ÇáúßóÝöíáö ÈöÌóÇãöÚö ÇáÊøóæóËøõÞö.
(æóÔóÑúØõåõ ÚóÇÑöíøóÉõ ÇáúãóÑúåõæäö Åäú ÔóåúÑñ ãóÖóì Ãóæú ÈóíúÚõåõ)
Ãóíú: æóÔóÑúØõ ÇáúãõÑúÊóåöäö ãóÚó ÇáÑøóÇåöäö Ýöí ÇáÑøóåúäö ÚóÇÑöíøóÉó
ÇáúãóÑúåõæäö Ãóæú ÈóíúÚõåõ ãöäúåõ ÈóÚúÏó ãõÖöíøö ÔóåúÑò ãóËóáðÇ ÝöíåöãóÇ
æóÞóÈúÖöåö áóåõ¡ (äóÖúãóäõåú) áóåõ ÈöÐóáößó (ãöäú ÈóÚúÏöåö) Ãóíú:
ÇáÔøóåúÑö (æóÞóÈúáóåõ äóÓúÊóÃúãöäõåú) Ýöíåöº áöÃóäøóåõ Ýöí íóÏöåö ÞóÈúáó
ÇáÔøóåúÑö ÈöÍõßúãö ÝóÇÓöÏö ÇáÑøóåúäö áöÊóÃúÞöíÊöåö¡ æóÈóÚúÏóåõ ÈöÍõßúãö
ÝóÇÓöÏö ÇáúÚóÇÑöíøóÉö Ãóæú ÇáúÈóíúÚö áöÊóÚúáöíÞöåöãóÇ¡ æóÇáúÃóÕúáõ:
Ãóäøó ÝóÇÓöÏó ßõáøö ÚóÞúÏò ßóÕóÍöíÍöåö Ýöí ÇáÖøóãóÇäö æóÚóÏóãöåö ßóãóÇ
ÞóÇáó: (æóßóÇáÕøóÍöíÍö ßõáøõ ÚóÞúÏò ÝóÓóÏóÇ ÖóãóÇäðÇ Ãóæú ÝóÞúÏó ÖóãóÇäò
ÃóÈóÏóÇ) º áöÃóäøóåõ Åäú ÇÞúÊóÖóì ÕóÍöíÍõåõ ÇáÖøóãóÇäó ÝóÝóÇÓöÏõåõ
Ãóæúáóì Ãóæú ÚóÏóãóåõ ÝóÝóÇÓöÏõåõ ßóÐóáößóº áöÃóäøó æóÇÖöÚó ÇáúíóÏö
ÃóËúÈóÊóåóÇ ÈöÅöÐúäö ÇáúãóÇáößö¡ æóáóãú íóáúÊóÒöãú ÈöÇáúÚóÞúÏö ÖóãóÇäðÇ¡
ÝóÇáúãóÞúÈõæÖõ ÈöÝóÇÓöÏö ÈóíúÚò Ãóæú ÅÚóÇÑóÉò ãóÖúãõæäñ æóÈöÝóÇÓöÏö
Ñóåúäò Ãóæú åöÈóÉò ÛóíúÑõ ãóÖúãõæäò¡ æóáóæú ÚóÈøóÑó ÈöÇáúæóÇæö
ßóÛóíúÑöåö ßóÇäó Ãóæúáóì¡ æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúÍóÇæöí: æóÝóÇÓöÏõ ßõáøö ÚóÞúÏò
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
Þóæúáõåõ Ýóåõæó ãöäú ÇáúãóÚúÏõæÏö ÅáóÎú) ÃõÌöíÈó ÈöãóäúÚö ÇáÊøóßúÑóÇÑöº
áöÃóäøó åóÐöåö ÇáúãóÓóÇÆöáó ãóÐúßõæÑóÉñ åõäóÇ áöÈóíóÇäö ãóäú íõÕóÏøóÞõ¡
æóÝöí ÇáúÞóÖóÇÁö áöÈóíóÇäö ßóíúÝöíøóÉö Çáúíóãöíäö¡ æóÃóäøóåóÇ Úóáóì
ÇáúÈóÊøö Ãóæú äóÝúíö ÇáúÚöáúãö ÝóáúíõÊóÃóãøóáú
(Þóæúáõåõ áóßöäú áóÇ íõæÖóÚõ ÚöäúÏó ÅáóÎú) ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ: æóåóÐóÇ
íõæåöãõ Ãóäøóåõ íõæÖóÚõ ÚöäúÏó ÇáúãõÑúÊóåöäö Ãóæú ÛóíúÑöåö ÈöÇáÔøóÑúØö
ÇáÓøóÇÈöÞö Ýöí ÇáúÌóÇÑöíóÉö¡ æóÝöí ÇáúÈóíóÇäö Åäú ßóÇäó ÕóÛöíÑðÇ
ÝóæóÇÖöÍñ Ãóæú ßóÈöíÑðÇ æõÖöÚó ÚöäúÏó Ðöí ÑóÍöãò ãóÍúÑóãò áóåõ ÑóÌõáðÇ
ßóÇäó Ãóæú ÇãúÑóÃóÉð¡ áóÇ ÚöäúÏó ÃóÌúäóÈöíøò Ãóæú ÃóÌúäóÈöíøóÉò ÔóÑúÍñ.
ÑóæúÖñ. (Þóæúáõåõ æóáóæú ÇÑúÊóåóäó ÇáúßóÇÝöÑõ ÚóÈúÏðÇ ãõÓúáöãðÇ)
æóíóÓúÊóäöíÈõ ÇáúßóÇÝöÑõ ãõÓúáöãðÇ Ýöí ÇáúÞóÈúÖö.
(Þóæúáõåõ Ãóæú ÈóíúÚõåõ ãöäúåõ) Ãóíú ÇáúãõÑúÊóåöäö (Þóæúáõåõ ßóÇäó
Ãóæúáóì) º áöÃóäøó ÇáúÝóÇÓöÏó ßóÇáÕøóÍöíÍö Ýöí
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
Þóæúáõåõ Ãóæú ØöÝúáóÉð) Ãóíú áóÇ ÊõÔúÊóåóì ã Ñ. (Þóæúáõåõ ËöÞóÉò)
ÑóÇÌöÚñ áöáúãóÑúÃóÉö æóÇáúÃóÌúäóÈöíøö (Þóæúáõåõ ÒóæúÌóÉñ Ãóæú ÃóãóÉñ
Ãóæú ãóÍúÑóãñ) Ãóíú¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú ßõáøñ ãöãøóäú ÐõßöÑó ËöÞóÉð Ú Ô
æóÞö á. (Þóæúáõåõ Ãóæú äöÓúæóÉñ ËöÞóÇÊñ) æóßóÐóÇ æóÇÍöÏóÉñ Úóáóì
ÇáúãõÚúÊóãóÏö ÇåÜ. Þ á Úóáóì ÇáúÌóáóÇáö. (Þóæúáõåõ æóÅöáøóÇ ÝóÚöäúÏó
ãóÍúÑóãò áóåóÇ ÅáóÎú) Ãóíú ÈóÚúÏó ÞóÈúÖö ÇáúãõÑúÊóåöäö áóåóÇ ÞóÈúáõ.
(Þóæúáõåõ áóßöäú áóÇ íõæÖóÚõ ÅáóÎú) æóÞóÇáó Òí: áóÇ íõæÖóÚõ ÅáøóÇ ÚöäúÏó
ãóÍúÑóãò Ãóæú ãóãúÓõæÍò ÇåÜ. ÝóÃóÝóÇÏó Ãóäøóåõ áóÇ íõæÖóÚõ ÚöäúÏó ÑóÌõáò
æóáóÇ ÃõäúËóì¡ æóáóæú ßóÇäó ÇáÑøóÌõáõ ÇáúÃóÌúäóÈöíøõ ÚöäúÏóåõ äöÓúæóÉñ
ËöÞóÇÊñ ãóÚó ÌóæóÇÒö ÇáúÎóáúæóÉö ÍöíäóÆöÐò¡ áóæú ßóÇäó ÑóÌõáðÇ.
(Þóæúáõåõ Ãóæú ãõÕúÍóÝðÇ) Ãóíú ãóÇ Ýöíåö ÞõÑúÂäñ¡ æóáóæú ÍóÑúÝðÇ
ÈöÞóÕúÏöåö (Þóæúáõåõ æõÖöÚó ÚöäúÏó ãóäú íóÌõæÒõ áóåõ Êóãóáøõßõåõ)
æóíóÌöÈõ Êóæúßöíáõåõ ÃóíúÖðÇ Ýöí ÞóÈúÖö ãóÇ ÐõßöÑó Úóáóì ÇáúãõÚúÊóãóÏö
ÞóÇáóåõ ÔóíúÎõäóÇ Þ á. æóÞöíáó: íóÌöÈõ Ýöí ÇáúãõÕúÍóÝö ÝóÞóØú ÝóíóÞúÈöÖõ
ÇáúßóÇÝöÑõ ÇáúÚóÈúÏó æóÇáúÍóÑúÈöíøõ ÇáÓøöáóÇÍó¡ Ëõãøó íõäúÒóÚõ ãöäúåõ
ÞóÇáó ÇáúãóÏóÇÈöÛöíøõ Úóáóì ÇáÊøóÍúÑöíÑö: æóåóÐóÇ ÇáúÃóÎöíÑõ åõæó
ÇáúãõÚúÊóãóÏõ
(Þóæúáõåõ æóßóÇáÕøóÍöíÍö ÅáóÎú) ÞóÇáó ã Ñ: ÇáúãõÑóÇÏõ ÇáÖøóãóÇäõ
æóÚóÏóãõåõ ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöáúÚóíúäö äóÝúÓöåóÇ¡ ÝóáóÇ ÍóÇÌóÉó
áöáöÇÓúÊöËúäóÇÁö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöí ÇáØøóÑúÏö æóÇáúÚóßúÓöº áöÃóäøó
ÇáÖøóãóÇäó æóÚóÏóãóåõ ÝöíãóÇ ÐõßöÑó áóíúÓó ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöáúÚóíúäö¡
Èóáú ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöÛóíúÑöåóÇ ßóÃõÌúÑóÉö ÚóÇãöáö ÇáúÞöÑóÇÖö
æóÇáÔøóÑöíßö¡ ÝóÃõæÑöÏó Úóáóíúåö Ãóäøó ÇáúãõÑúÊóåöäó ãöäú äóÍúæö
ÇáúÛóÇÕöÈö íóßõæäõ ãóÇ ÇÑúÊóåóäóåõ ãóÖúãõæäðÇ ãóÚó Ãóäøó ÇáÑøóåúäó Ýöí
ÇáÑøóåúäö ÇáÕøóÍöíÍö ÛóíúÑõ ãóÖúãõæäò¡ ÝóÎóÇáóÝó ÇáúÝóÇÓöÏõ ÇáÕøóÍöíÍó
Ýöí åóÐóÇ ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöäóÝúÓö ÇáúÚóíúäö æóíõÌóÇÈõ: ÈöÃóäøó ÇáúãõÑóÇÏó
Ãóäøó ÝóÇÓöÏó ÇáúÚóÞúÏö ãöäú ÍóíúËõ ßóæúäöåö Ðóáößó ÇáúÚóÞúÏõ
ßóÕóÍöíÍöåö¡ æóÇáÖøóãóÇäõ åõäóÇ áóíúÓó ãöäú ÍóíúËõ ßóæúäöåö ÑóåúäðÇ¡
æóÅöáøóÇ áóÒöãó ÇáÖøóãóÇäõ Ýöí ßõáøö Ñóåúäò ÝóÇÓöÏò¡ Èóáú ãöäú ÍóíúËõ
ßóæúäöåö ÛóÕúÈðǺ áöÃóäøó íóÏó ÇáúãõÑúÊóåöäö åõäóÇ ßóíóÏö ÇáúÛóÇÕöÈö
ÝóáúíõÊóÃóãøóáú. Óã Úóáóì ÇáúãóäúåóÌö.
(Þóæúáõåõ ÝóÝóÇÓöÏõåõ ßóÐóáößó) áóãú íóÞõáú Ãóæúáóìº áöÃóäøó ÇáúÝóÇÓöÏó
áóíúÓó Ãóæúáóì ÈöÚóÏóãö ÇáÖøóãóÇäö¡ Èóáú ÈöÇáÖøóãóÇäö Óã Úóáóì
ÇáúãóäúåóÌö. (Þóæúáõåõ ÖóãóÇäðÇ ÅáóÎú) ÇáúãõÑóÇÏõ ÇáÊøóÓúæöíóÉõ Ýöí
ãõØúáóÞö ÇáÖøóãóÇäö¡ æóÅöáøóÇ ÝóÞóÏú íóÎúÊóáöÝóÇäö Ýöí ÞóÏúÑöåö
ßóÕóÍöíÍö ÇáúÈóíúÚö íõÖúãóäõ ÈöÇáËøóãóäö æóÝóÇÓöÏöåö ÈöÇáúÞöíãóÉö Ãóæú
ÇáúãöËúáö¡ æóÞóÏú íóÎúÊóáöÝóÇäö Ýöí ÇáÖøóÇãöäö ÃóíúÖðÇ ßóãóÇ áóæú
ÇÓúÊóÃúÌóÑó Çáúæóáöíøõ áöáØøöÝúáö Úóáóì Úóãóáò ÅÌóÇÑóÉò ÝóÇÓöÏóÉð
(3/92)
ßóÇáÕøóÍöíÍö Ýöí ÇáÖøóãóÇäö æóÚóÏóãöåö.
æóÇÓúÊõËúäöíó ãöäú ÇáúÃóæøóáö ãóÓóÇÆöáõ. ÅÍúÏóÇåóÇ: ÅÐóÇ ÞóÇáó:
ÞóÇÑóÖúÊõß Úóáóì Ãóäøó ÇáÑøöÈúÍó ßõáøóåõ áöí Ýóåõæó ÞöÑóÇÖñ ÝóÇÓöÏñ¡
æóáóÇ íóÓúÊóÍöÞøõ ÇáúÚóÇãöáõ ÃõÌúÑóÉð. ÇáËøóÇäöíóÉõ: ÅÐóÇ ÞóÇáó:
ÓóÇÞóíúÊõß Úóáóì Ãóäøó ÇáËøóãóÑóÉó ßõáøóåóÇ áöí Ýóåõæó ßóÇáúÞöÑóÇÖö
ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ Ýóíóßõæäõ ÝóÇÓöÏðÇ¡ æóáóÇ íóÓúÊóÍöÞøõ
ÇáúÚóÇãöáõ ÃõÌúÑóÉð. ÇáËøóÇáöËóÉõ: ÅÐóÇ ÕóÏóÑó ÚóÞúÏõ ÇáÐøöãøóÉö ãöäú
ÛóíúÑö ÇáúÅöãóÇãö Ýóåõæó ÝóÇÓöÏñ¡ æóáóÇ ÌöÒúíóÉó Ýöíåö Úóáóì
ÇáÐøöãøöíøö. ÇáÑøóÇÈöÚóÉõ: ÅÐóÇ ÚóÑóÖó ÇáúÚóíúäó ÇáúãõßúÊóÑóÇÉó Úóáóì
ÇáúãõßúÊóÑöí ÝóÇãúÊóäóÚó ãöäú ÞóÈúÖöåóÇ Åáóì Ãóäú ÇäúÞóÖóÊú ÇáúãõÏøóÉõ
ÇÓúÊóÞóÑøóÊú ÇáúÃõÌúÑóÉõ¡ æóáóæú ßóÇäóÊú ÇáúÅöÌóÇÑóÉõ ÝóÇÓöÏóÉð áóãú
ÊóÓúÊóÞöÑøó ÞóÇáóåõ ÇáúÈóÛóæöíø ÇáúÎóÇãöÓóÉõ: ÅÐóÇ ÓóÇÞóÇåõ Úóáóì
æóÏöíøò áöíóÛúÑöÓóåõ æóíóßõæäó ÇáÔøóÌóÑõ ÈóíúäóåõãóÇ Ãóæú áöíóÛúÑöÓóåõ
æóíóÊóÚóåøóÏóåõ ãõÏøóÉð æóÇáËøóãóÑõ ÈóíúäóåõãóÇ¡ Ýóåõæó ÝóÇÓöÏñ Ëõãøó
Åäú ßóÇäóÊú ÇáËøóãóÑóÉõ áóÇ ÊõÊóæóÞøóÚõ Ýöí Êöáúßó ÇáúãõÏøóÉö ÝóáóÇ
íóÓúÊóÍöÞøõ ÃõÌúÑóÉð ßóãóÇ ÇÞúÊóÖóì ÊóÑúÌöíÍóåõ ßóáóÇãõ ÇáÑøóÇÝöÚöíøö
Ëõãøó ÞóÇáó: æóßóÐóÇ ÅÐóÇ ÓóÇÞóÇåõ Úóáóì æóÏöíøò ãóÛúÑõæÓò æóÞóÏøóÑó
ãõÏøóÉð áóÇ íõËúãöÑõ ÝöíåóÇ ÚóÇÏóÉð. æóÝöí ÇÓúÊöËúäóÇÁö ÇáúÃõæáóì ãöäú
åóÐöåö ÇáËøóáóÇËö äóÙóÑñ¡ Èóáú ÇáúÃóæúÌóåõ áõÒõæãõ ÃõÌúÑóÉö ÇáúãöËúáö
ÝöíåóÇ áöáúÚóÇãöáö.
æóÇÓúÊõËúäöíó ãöäú ÇáËøóÇäöí ãóÓúÃóáóÊóÇäö. ÅÍúÏóÇåõãóÇ: ÇáÔøóÑößóÉõ áóÇ
íóÖúãóäõ ßõáøñ ãöäúåõãóÇ Úóãóáó ÇáúÂÎóÑö ãóÚó ÕöÍøóÊöåóÇ æóíóÖúãóäõåõ
ãóÚó ÝóÓóÇÏöåóÇ. ÇáËøóÇäöíóÉõ: ÅÐóÇ ÕóÏóÑó ÇáÑøóåúäõ Ãóæú ÇáúÅöÌóÇÑóÉõ
ãöäú ãõÊóÚóÏøò ßóÛóÇÕöÈò ÝóÊóáöÝóÊú ÇáúÚóíúäõ Ýöí íóÏö ÇáúãõÑúÊóåöäö
Ãóæú ÇáúãõÓúÊóÃúÌöÑö ÝóáöáúãóÇáößö ÊóÖúãöíäõåõ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúÞóÑóÇÑõ
Úóáóì ÇáúãõÊóÚóÏøöí ãóÚó Ãóäøóåõ áóÇ ÖóãóÇäó Ýöí ÕóÍöíÍö ÇáÑøóåúäö
æóÇáúÅöÌóÇÑóÉö¡ æóÅöáóì åóÐöåö ÇáúãóÓóÇÆöáö ÃóÔóÇÑó ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ
ÈöÇáúÃóÕúáö Ýöí Þóæúáöåöãú: ÇáúÃóÕúáõ Ãóäøó ÝóÇÓöÏó ßõáøö ÚóÞúÏò Åáóì
ÂÎöÑöåö¡ åóÐóÇ ßõáøõåõ ÅÐóÇ ÕóÏóÑó ÇáúÚóÞúÏõ ãöäú ÑóÔöíÏò¡ Ýóáóæú ÕóÏóÑó
ãöäú ÛóíúÑöåö ãóÇ áóÇ íóÞúÊóÖöí ÕóÍöíÍõåõ ÇáÖøóãóÇäó ßóÇäó ãóÖúãõæäðÇ.
äõÈøöåó Úóáóíúåö æóÚóáóì ÃóßúËóÑö ÇáÕøõæóÑö ÇáÓøóÇÈöÞóÉö Ýöí
ÇáúãõåöãøóÇÊö
(æóáöÇäúÊöÝóÇÚò áóÇ íõÌóÇãöÚõ ÇáúíóÏóÇ íóäúÒöÚõåõ) Ãóíú: æóáöáÑøóÇåöäö
Ãóäú íóäúÒöÚó ÇáúãóÑúåõæäó ãöäú íóÏö ÇáúãõÑúÊóåöäö áöÇäúÊöÝóÇÚöåö Èöåö
ÈöäóÝúÓöåö Ãóæú ÛóíúÑöåö ãóÚó ÈóÞóÇÆöåö¡ Åäú áóãú íõÌóÇãöÚú
ÇáöÇäúÊöÝóÇÚõ Èöåö íóÏó ÇáúãõÑúÊóåöäö ßóÑõßõæÈò æóÎöÏúãóÉò æóÓõßúäóì¡
ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ ÌóÇãóÚóåóÇ ßóÍöÑúÝóÉò áöáúÚóÈúÏö íõãúßöäõ Ãóäú
íóÚúãóáóåóÇ Ýöí íóÏö ÇáúãõÑúÊóåöäö¡ ÝóáóÇ íóäúÒöÚõåõ ÇáÑøóÇåöäõ
áöÚóãóáöåóÇ¡ æóáóåõ äóÒúÚõåõ áöáúÎöÏúãóÉö¡ æóÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó
ÇáöÇäúÊöÝóÇÚõ Èöåö ÈöÊóÝúæöíÊöåö ßóäóÞúÏò æóÍóÈøò¡ ÝóáóÇ íóäúÒöÚõåõ
áöÐóáößó ÃóÕúáðÇ¡ æóíõÔúÊóÑóØõ Ýöí äóÒúÚöåö ÇáúÃóãóÉó Ãóäú íõÄúãóäó
æóØúÄõåóÇ áößóæúäöåö ãóÍúÑóãðÇ Ãóæú ËöÞóÉð æóÚöäúÏóåõ ÒóæúÌóÉñ Ãóæú
ÃóãóÉñ Ãóæú ãóÍúÑóãñ Ãóæú äöÓúæóÉñ ËöÞóÇÊñ (Ýöí æóÞúÊöåö) Ãóíú:
íóäúÒöÚõåõ áöáöÇäúÊöÝóÇÚö Èöåö Ýöí æóÞúÊö ÇáöÇäúÊöÝóÇÚö áóÇ ÛóíúÑõ¡
ÝóíóÑõÏøõ ÇáÏøóÇÈøóÉó æóÚóÈúÏó ÇáúÎöÏúãóÉö áóíúáðÇ ÞóÇáó Ýöí
ÇáúãóØúáóÈö: Ãóíú Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí ÌóÑóÊú ÇáúÚóÇÏóÉõ ÈöÇáÑøóÇÍóÉö
Ýöíåö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇáöÇäúÊöÝóÇÚõ Èöåö áóíúáðÇ ÝóÞóØú ÑóÏøóåõ äóåóÇÑðÇ
Ãóæú ÏóÇÆöãðÇ ßóÓõßúäóì ÈóíúÊò ÝóáóÇ ÑóÏøó ÃóÕúáðÇ¡ æóáóíúÓó áóåõ
ÇáÓøóÝóÑõ Èöåö ßóãóÇ ãóÑøó.
(æóÃóÔúåóÏóÇ) Ãóíú: ÇáÑøóÇåöäõ Úóáóì äóÒúÚöåö áöáöÇäúÊöÝóÇÚö ßõáøó
ãóÑøóÉò áöÆóáøóÇ íóÌúÍóÏó ÇáÑøóåúäó ÞóÇáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ íõÔúåöÏõ
ÔóÇåöÏóíúäö ÞóÇáó Ýöí ÇáúãóØúáóÈö: Ãóæú ÑóÌõáðÇ æóÇãúÑóÃóÊóíúäöº
áöÃóäøóåõ Ýöí ÇáúãóÇáö¡ æóÞöíóÇÓõåõ ÇáöÇßúÊöÝóÇÁõ ÈöæóÇÍöÏò ßóãóÇ
ÇßúÊóÝóì åõæó Èöåö Ýöí ÇáúÝóÓúÎö ÈöÚóíúÈö ÇáúãóÈöíÚö ßóãóÇ ãóÑøó¡ (áóÇ)
ÑóÇåöäñ (Ðõæ ÇÔúÊöåóÇÑò ÈöÚóÏóÇáóÉò) ÝóáóÇ íõßóáøóÝõ ÇáúÅöÔúåóÇÏó ßõáøó
ãóÑøóÉò áöáúãóÔóÞøóÉö¡ (ßóãóÇ áóåõ ØöáóÇÈõ ÈóíúÚöåö) Ãóíú: æóÇáúíóÏõ
Úóáóì ÇáúãóÑúåõæäö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
ÇáúÃóãúÑóíúäö áóÇ Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ. (Þóæúáõåõ æóÇÓúÊõËúäöíó ãöäú
ÇáúÃóæøóáö ãóÓóÇÆöáõ ÅáóÎú) ÅäøóãóÇ ÇõÍúÊöíÌó Åáóì ÇÓúÊöËúäóÇÁö åóÐöåö
ÇáúãóÓóÇÆöáö áöÃóÎúÐöåöãú ÇáÖøóãóÇäó ÃóÚóãøó ãöäú ÖóãóÇäö ÇáúÚóíúäö¡
æóáóæú ÌõÚöáó ÇáúãõÑóÇÏõ Ãóäøó ßõáøó Úóíúäò ÖõãöäóÊú ÈöÚóÞúÏò ÕóÍöíÍò
ÖõãöäóÊú ÈöÝóÇÓöÏöåö¡ æóãóÇ áóÇ ÝóáóÇ áóãú íóÍúÊóÌú áöáöÇÓúÊöËúäóÇÁö¡
ÅÐú ÇáÖøóãóÇäõ æóÚóÏóãõåõ Ýöí ÇáúãõÓúÊóËúäóíóÇÊö áóíúÓó áöáúÚóíúäö.
(Þóæúáõåõ Èóáú ÇáúÃóæúÌóåõ ÅáóÎú) Ãóíú áöÏõÎõæáöåö ØóÇãöÚðÇ Ýöí ÔóíúÁò
áóãú íóÍúÕõáú áóåõ (Þóæúáõåõ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúÞóÑóÇÑõ) Ãóíú ÅÐóÇ ßóÇäó
ÌóÇåöáðÇ
(Þóæúáõåõ æóáöÇäúÊöÝóÇÚò áóÇ íõÌóÇãöÚõ ÅáóÎú) ÞóÇáó Ýöí ÇáÑøóæúÖö
(ÝóÑúÚñ) áóÇ ÊõÒóÇáõ íóÏõ ÇáúÈóÇÆöÚö Úóäú ÇáúãóÍúÈõæÓö ÈöÇáËøóãóäö
áöÇÓúÊöíÝóÇÁö ãóäóÇÝöÚöåöº áöÃóäøó ãöáúßó ÇáúãõÔúÊóÑöí ÛóíúÑõ
ãõÓúÊóÞöÑøò¡ Èóáú íóÓúÊóßúÓöÈõ Ãóíú ÝóÝöí íóÏöåö áöáúãõÔúÊóÑöí.
(Þóæúáõåõ æóáóåõ äóÒúÚõåõ áöáúÎöÏúãóÉö) æóÅöäú Ãóãúßóäó ÇáöÇäúÊöÝóÇÚõ
Èöåö Ýöí ÇáöÇÍúÊöÑóÇÝö Ýöí íóÏö ÇáúãõÑúÊóåöäö¡ æóÈóÍóËó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ
Ãóäøó ÇáÑøóÇåöäó áóæú ÃóÎóÐóåõ áöáöÇäúÊöÝóÇÚö ÇáúÌóÇÆöÒö ÝóÊóáöÝó
ÚöäúÏóåõ áóãú íóÖúãóäúåõ¡ æóãóÑøó Úóäú ÇáúÈóÍúÑö æóÃóäøóåõ áóÇ íõÞúÈóáõ
ÏóÚúæóÇåõ ÇáÑøóÏøó ßóÇáúãõÑúÊóåöäö¡ Èóáú Ãóæúáóìº áöÃóäøó ÇáÑøóÇåöäó
ÇÆúÊóãóäóåõ ÈöÇÎúÊöíóÇÑöåö æóÇáúãõÑúÊóåöäõ ãõÌúÈóÑñ Úóáóì ÇáÏøóÝúÚö
áöáÑøóÇåöäö ÍóÌóÑñ (Þóæúáõåõ æóÃóÔúåóÏó ÅáóÎú) Ýöí ÔóÑúÍö ÇáúÅöÑúÔóÇÏö
áöáÔøöåóÇÈö æóíõÄúÎóÐõ ãöäú æõÌõæÈö ÇáúÅöÔúåóÇÏö åõäóÇ ÕöÍøóÉõ ãóÇ
ÃóÝúÊóì Èöåö ÇÈúäõ ÇáÕøóáóÇÍö Ãóäøó ãóäú áöãöáúßöåö ØóÑöíÞñ ãõÔúÊóÑóßñ
ÝóØóáóÈó ÔóÑöíßõåõ ÇáúÅöÔúåóÇÏó áóÒöãóåõ ÅÌóÇÈóÊõåõ Åáóíúåö¡ æóÞóÏú
íõÝóÑøóÞõ Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ÚóÏóãö æõÌõæÈö ÅÌóÇÈóÉö ÇáÏøóÇÆöäö Åáóì
ÇáúÅöÔúåóÇÏö ÈöÇáÏøóíúäöº áöÃóäøóåõ ãõÞóÕøöÑñ áöÑöÖóÇåõ ÈöÐöãøóÊöåö
ÃóæøóáðÇ ÈöÎöáóÇÝö ÇáÔøóÑöíßö ÇåÜ. æóåóáú íóÌúÑöí ãóÇ ÞóÇáóåõ ÇÈúäõ
ÇáÕøóáóÇÍö Ýöí ßõáøö ÔóÑöíßò¿ Ýöíåö äóÙóÑñ. äóÚóãú áóæú ÃóÑóÇÏó ÃóÍóÏõ
ÇáÔøóÑöíßóíúäö Ãóäú íóÓúÊóÞöáøó ÈöæóÖúÚö íóÏöåö Úóáóì ÇáúãóÇáö
ÇáúãõÔúÊóÑóßö ÝóáöáúÂÎóÑö Ãóäú íóãúÊóäöÚó ÍóÊøóì íõÔúåöÏó¡ åóÐóÇ
æóäóÇÒóÚó ã Ñ ÝöíãóÇ ÃóÝúÊóì Èöåö ÇÈúäõ ÇáÕøóáóÇÍö (Þóæúáõåõ ÝóáóÇ
íõßóáøóÝõ ÅáóÎú) ÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúÚõÈóÇÈö: æóíóáúÒóãõåõ ÅÔúåóÇÏõ ãóäú
íóËúÈõÊõ Èöåö ãóÑøóÉð ÝóÞóØú Åäú ÃóÎóÐóåõ áöÐóáößó áóÇ Åäú ßóÇäó ÈóÇÑöÒó
ÇáúÚóÏóÇáóÉö ÇåÜ. Ãóíú ÝóÈóÇÑöÒõ ÇáúÚóÏóÇáóÉö áóÇ íóáúÒóãõåõ ÅÔúåóÇÏõåõ
æóáóÇ ãóÑøóÉð.
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
ÝóÅöäøó ÇáúÃõÌúÑóÉó ÊóÌöÈõ Úóáóì Çáúæóáöíøö¡ æóÝöí ÇáÕøóÍöíÍóÉö ÊóÌöÈõ
Ýöí ãóÇáö ÇáØøöÝúáö. ÇåÜ. ÚóãöíÑóÉõ (Þóæúáõåõ æóáóÇ íóÓúÊóÍöÞøõ ÅáóÎú)
æóÅöäú Ìóåöáó ÇáúÝóÓóÇÏó áöÏõÎõæáöåö ÛóíúÑó ØóÇãöÚò¡ æóßóÐóáößó
ÇáÕøõæÑóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ æóÇáúÎóÇãöÓóÉõ. (Þóæúáõåõ æóíóÖúãóäõåõ ãóÚó
ÝóÓóÇÏöåóÇ) Ãóíú: Åäú ÇÊøóÝóÞóÇ Úóáóì ÇáúÚóãóáö¡ Ýóáóæú ÃóäúßóÑóåõ
ÇáúÂÎóÑõ ÕõÏøöÞó ÇáúãõäúßöÑõº áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ÚóÏóãõåõ¡ æóáóæú
ÇÎúÊóáóÝóÇ Ýöí ÞóÏúÑö ÇáúÃõÌúÑóÉö ÕõÏøöÞó ÇáúÛóÇÑöãõ ÍóíúËõ ÇÏøóÚóì
ÞóÏúÑðÇ áóÇÆöÞðÇ. (Þóæúáõåõ ÅÐóÇ ÕóÏóÑó ÇáúÚóÞúÏõ ãöäú ÑóÔöíÏò) Ãóíú
áöÑóÔöíÏò¡ ÃóãøóÇ áóæú ßóÇäó ÇáúãõÚúØöí ÑóÔöíÏðÇ æóÇáúÂÎöÐõ ÛóíúÑó
ÑóÔöíÏò¡ ÝóáóÇ ÖóãóÇäó¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúãõÚúØöí ÛóíúÑó ÑóÔöíÏò
ÝóÇáúÍõßúãõ ÇáÖøóãóÇäõ ãõØúáóÞðÇ. ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÇáÕøóÍöíÍõ ãõÖúãóäðÇ
Ãóæú áóÇ¡ ÇåÜ. ÍóÇÔöíóÉñ
(Þóæúáõåõ æóáöáÑøóÇåöäö ÅáóÎú) Ãóíú ãóÇ áóãú íóÔúÊóåöÑú ÈöÇáúÎöíóÇäóÉö¡
æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ íóÑõÏøõåõ Åáóíúåö¡ æóÅöäú ÃóÔúåóÏó Þ á. (Þóæúáõåõ
æóÃóÔúåóÏó) Ãóíú ÞóåúÑðÇ Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö ÈöãóÚúäóì: Ãóäøó
áöáúãõÑúÊóåöäö ÇáöÇãúÊöäóÇÚó ãöäú ÇáÑøóÏøö ÍóÊøóì íõÔúåöÏó Úóáóì
ÇáÑøóÇåöäö áóÇ ÈöãóÚúäóì ÇáúÅöËúãö ÈöÇáÊøóÑúßö ÇåÜ. Þ á. (Þóæúáõåõ ßõáøó
ãóÑøóÉò) åõæó ÃóæúÌóåõ ãöäú Þóæúáö ã Ñ: Ãóæøóáó ãóÑøóÉò ÊóÈóÚðÇ
áöáúÚõÈóÇÈö¡ ÅÐú ÞóÏú íóÑõÏøõåõ Ýöí ÇáúãóÑøóÉö ÇáúÃõæáóì ãóÚó
ÇáúÅöÔúåóÇÏö Úóáóì ÑóÏøöåö¡ Ëõãøó íõäúßöÑõ ÃóÎúÐóåõ Ýöí ÇáúãóÑøóÉö
ÇáËøóÇäöíóÉö Óã æóÚö Ô¡ æóÌóãóÚó ÈóÚúÖõåõãú ÈóíúäóåõãóÇ ÈöÍóãúáö
ÇáúÅöÔúåóÇÏö ßõáøó ãóÑøóÉò Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ ÃóÔúåóÏó ÇáÑøóÇåöäõ Úóáóì
ÑóÏøöåö æóÇáúÅöÔúåóÇÏö Ãóæøóáõ ãóÑøóÉò Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ áóãú íõÔúåóÏú
Úóáóíúåö. (Þóæúáõåõ ÇáöÇßúÊöÝóÇÁõ ÈöæóÇÍöÏò) Ãóíú áöíóÍúáöÝó ãóÚóåõ
ÇáúãõÑúÊóåöäõ ÔóÑúÍõ ÇáÑøóæúÖö. æóãöËúáõ ÇáöÇßúÊöÝóÇÁö ÈöæóÇÍöÏò
ÇáöÇßúÊöÝóÇÁõ ÈöÇãúÑóÃóÊóíúäö áöíóÍúáöÝó ãóÚóåõãóÇ ÇåÜ. Þ á Úóáóì
ÇáúÌóáóÇáö (Þóæúáõåõ áóÇ Ðõæ ÇÔúÊöåóÇÑò
(3/93)
áöáúãõÑúÊóåöäö ßóãóÇ áóåõ ØóáóÈõ ÈóíúÚöåö
(ãõÞóÏøóãóÇ ÈöËóãóäò) áóåõ Úóáóì ÈóÞöíøóÉö ÇáúÛõÑóãóÇÁö Åäú ßóÇäõæÇ¡
æóÅöäú ÍõÌöÑó Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö æóÅöäøóãóÇ íõØúáóÈõ ÈóíúÚõåõ (Íóáøó)
ÇáÏøóíúäõ æóáóãú íóÓúÞõØúº áöÃóäøóåõ æóÞúÊõ ÇáúÍóÇÌóÉö Åáóì ÈóíúÚöåö
(æóÃõÌúÈöÑó) ãöäú ÌóÈóÑóåõ Úóáóì ßóÐóÇ Ãóíú: ÃóßúÑóåóåõ Úóáóíúåö Ãóíú:
æóÃóÌúÈöÑú ÃóíøõåóÇ ÇáúÍóÇßöãõ ÇáÑøóÇåöäó Úóáóì ÃóÏóÇÁö ÇáúæóÇÌöÈö Ãóæú
ÈóíúÚö ÇáúãóÑúåõæäö (Åäú ÃóÈóì) Ãóíú: ÇãúÊóäóÚó (Úóäú ÈóíúÚöåö æóÚóäú
ÃóÏóÇ ãóÇ æóÌóÈóÇ) Úóáóíúåö¡ ßóãóÇ íõÌúÈóÑõ ÇáúãõÑúÊóåöäõ Úóáóì Ãóäú
íóÃúÐóäó Ýöí ÇáúÈóíúÚö Ãóæú íõÈúÑöÆó ÅÐóÇ ÃóÈóì Úóäú ÇáúÅöÐúäö Ýöí
ÈóíúÚöåö¡ æóÃóÑóÇÏó ÇáÑøóÇåöäõ ÈóíúÚóåõ æóÝöí äõÓúÎóÉò ÈõÏøöáó åóÐóÇ
ÇáúÈóíúÊö ÈöËóãóäò Íóáøó¡ ÝóÅöäú ÃóÈóì ÇáúÃóÏóÇÁó æóÇáúÈóíúÚó
ÝóÇáúÞóÇÖöí ÈöÌóÈúÑò ÃóäúÌóÏóÇ¡ (ÝóÅöäú ÃóÕóÑøó) ÇáÑøóÇåöäõ Úóáóì
ÇáöÇãúÊöäóÇÚö ãöäú ÇáúÃóÏóÇÁö æóÈóíúÚö ÇáúãóÑúåõæäö (ÈöÚúåõ) ÃóíøõåóÇ
ÇáúÍóÇßöãõ Úóáóíúåö æóÃóÏøö ÇáúæóÇÌöÈó ãöäú Ëóãóäöåö¡ ßóãóÇ íõÝúÚóáõ
Ðóáößó Ýöí ÛóíúÈóÊöåö¡ Ýóáóæú áóãú íóßõäú áóåõ ÈóíøöäóÉñ Ãóæú áóÇ
ÍóÇßöãó åõäóÇßó ÈóÇÚóåõ ÇáúãõÑúÊóåöäõ ÈöäóÝúÓöåö ßóãóäú ÙóÝöÑó ÈöÛóíúÑö
ÌöäúÓö ÍóÞøöåö ãöäú ãóÇáö ÛóÑöíãöåö ÇáúÌóÇÍöÏö¡ æóáóÇ ÈóíøöäóÉó áóåõ
(ÊóäúÈöíåñ) áóæú ÈóÇÚóåõ ÇáÑøóÇåöäõ ÚöäúÏó ÇáúÚóÌúÒö Úóäú ÇÓúÊöÆúÐóÇäö
ÇáúãõÑúÊóåöäö æóÇáúÍóÇßöãö ÝóÍóßóì ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ Ýöíåö ÇáúÎöáóÇÝó Ýöí
ÈóíúÚö ÇáúãõÑúÊóåöäö ÚöäúÏó ÇáúÚóÌúÒö Úóäú ÇáöÇÓúÊöÆúÐóÇäö¡
æóÞóÖöíøóÊõåõ: ÊóÕúÍöíÍõ ÇáÕøöÍøóÉö (áóÇ ÇáÊøóÕóÑøõÝõ) Ãóíú:
áöáúãõÑúÊóåöäö ãóÇ ãóÑøó áóÇ ÇáÊøóÕóÑøõÝõ Ýöí ÇáúãóÑúåõæäö ÞóæúáðÇ
ßóÇáúÚöÊúÞö Ãóæú ÝöÚúáðÇ ßóÇáÑøõßõæÈö¡ ÅÐú áóíúÓó áóåõ ÅáøóÇ ÍóÞøõ
ÇáÊøóæóËøõÞö æóãóÇ íóÊúÈóÚõåõ¡ (ÝóæóØúÄõåõ) áöáúãóÑúåõæäóÉö ÈöÛóíúÑö
Ùóäøö Íöáøöåö (ÒöäðÇ) ßóæóØúÁö ÇáúãõßúÊóÑöí¡ ÝóíõæÌöÈõ ÇáúÍóÏøó
æóíõæÌöÈõ ÇáúãóåúÑó ãóÇ áóãú Êóßõäú ãõØóÇæöÚóÉð ÚóÇáöãóÉð ÈöÇáÊøóÍúÑöíãö
æóÝóÑúÚõåóÇ ãöäúåõ ãöáúßñ áöáÑøóÇåöäö¡ (æóáóÇ íóÎúÊóáöÝõ) ÇáúÍóÇáõ Ýöí
Ãóäøó æóØúÃóåõ ÈöÛóíúÑö Ùóäøö ÇáúÍöáøö ÒöäðÇ (ÈöÅöÐúäöåö) Ãóíú:
ÇáÑøóÇåöäö¡ Ýóáóæú ÇÏøóÚóì ãóÚó ÇáúÅöÐúäö Ìóåúáó ÇáÊøóÍúÑöíãö ÕõÏøöÞó
Èöíóãöíäöåö¡ æóÅöäú äóÔóÃó ãõÓúáöãðÇ Èóíúäó ÇáúÚõáóãóÇÁö¡ ÅÐú ÞóÏú
íóÎúÝóì ÇáÊøóÍúÑöíãõ ãóÚó ÇáúÅöÐúäö¡ (ÃóãøóÇ) ÅÐóÇ æóØöÆóåóÇ (ÈöÙóäøö
ÇáúÍöáøö) ¡ ÈöÃóäú ÙóäøóåóÇ ÒóæúÌóÊóåõ Ãóæú ÃóãóÊóåõ Ãóæú Ìóåöáó
ÇáÊøóÍúÑöíãó áöÞõÑúÈö ÚóåúÏöåö ÈöÇáúÅöÓúáóÇãö Ãóæú äóÔúÆöåö ÈöÈóÇÏöíóÉò
ÈóÚöíÏóÉò Úóäú ÇáúÚõáóãóÇÁö (ÝóÔõÈúåóÉñ) Ãóíú: ÝóæóØúÄõåõ ÔõÈúåóÉñ
(ÊõæÌöÈõ) Úóáóíúåö (ãóåúÑó ÇáúãöËúáö) ¡ ãóÇ áóãú ÊõØóÇæöÚúåõ ÚóÇáöãóÉð
ÈöÇáÊøóÍúÑöíãö¡ (æó) ÊõæÌöÈõ (ÞöíãóÉó ÇáúÝóÑúÚö) ¡ Åäú ÃóæúáóÏóåóÇ
ÈöÔõÈúåóÉò áóÇ ÊóÞúÊóÖöí ÑöÞøó ÇáúæóáóÏöº áöÃóäøóåõ ÍõÑøñ äóÓöíÈñ
ÈöÎöáóÇÝöåö Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáÒøöäóÇ ßóãóÇ ãóÑøó.
(æóãóäú ÞóÏú ÇõÄúÊõãöäó Åäú ÑóÏøó Ïõæäó ÅÐúäö æóÇÍöÏò Öóãöäú áóåõ) Ãóíú:
æóÇóáøóÐöí ÇÆúÊóãóäóåõ ÇáÑøóÇåöäõ æóÇáúãõÑúÊóåöäõ áöæóÖúÚö ÇáúãóÑúåõæäö
ÚöäúÏóåõ¡ áóíúÓó áóåõ ÑóÏøõåõ Åáóì ÃóÍóÏöåöãóÇ Ïõæäó ÅÐúäö ÇáúÂÎóÑö¡
ÝóÅöäú ÝóÚóáó ÇõÓúÊõÑöÏøó ãöäúåõ¡ Åäú ßóÇäó ÈóÇÞöíðÇ¡ æóÅöäú ÊóáöÝó
Öóãöäóåõ áöáúÂÎóÑö ÈöÈóÏóáöåö¡ æóÅöäú ÒóÇÏó Úóáóì ÇáÏøóíúäö æóÑóÏøóåõ
Åáóì ÇáúãõÑúÊóåöäö áöíóßõæäó ÑóåúäðÇ ãóßóÇäóåõ¡ æóÇáúÞóÑóÇÑõ Úóáóì
ÇáúãóÑúÏõæÏö Åáóíúåö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáÏøóíúäõ ÍóÇáøðÇ¡ æóåõæó ãöäú ÌöäúÓö
ÇáúÞöíãóÉö ÌóÇÁó ÇáúßóáóÇãõ Ýöí ÇáÊøóÞóÇÕøö (æóÈöÇáúÝöÓúÞö¡ æóáóæú
ÈöÇáÒøóÇÆöÏö ÊóÍúæöíáõåõ ãöäúåõ áößõáøö æóÇÍöÏö) Ãóíú: æóáößõáøö æóÇÍöÏò
ãöäú ÇáÑøóÇåöäö æóÇáúãõÑúÊóåöäö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
Þóæúáõåõ Ýóáóæú áóãú íóßõäú áóåõ ÈóíøöäóÉñ ÅáóÎú) ÞóÇáó Ýöí ÔóÑúÍö
ÇáÑøóæúÖö: ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ: æóÝöí ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑö Úóáóì Ðóáößó
äóÙóÑñº áöÃóäøóåõ ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúãóÃúÎóÐõ ÇáÙøóÝóÑó ÝóíóäúÈóÛöí ØóÑúÏõåõ
Ýöí ÍóÇáóÉö ÇáúÞõÏúÑóÉö Úóáóì ÇáúÈóíøöäóÉö¡ Èóáú áóæú ßóÇäó ãöäú äóæúÚö
ÍóÞøöåö æóÕöÝóÊöåö ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóÊóãóáøóßó ãöäúåõ ÈöÞóÏúÑö ÍóÞøöåö¡
æóãóÇ ÐóßóÑóåõ Ýöí ÍóÇáóÉö ÇáúÞõÏúÑóÉö Úóáóì ÇáúÈóíøöäóÉö ãóãúäõæÚñ ÇåÜ.
ÞóÇáó ÈóÚúÖõåõãú æóíõÝóÑøóÞõ Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ÇáÙøóÇÝöÑö ÈöÛóíúÑö
ÌöäúÓö ÍóÞøöåö¡ ÝóÅöäøó áóåõ ÇáúÈóíúÚó¡ æóáóæú ãóÚó ÇáúÞõÏúÑóÉö Úóáóì
ÇáúÈóíøöäóÉö¡ ÈöÃóäøó åóÐóÇ ÚöäúÏóåõ æóËöíÞóÉñ ÈöÍóÞøöåö¡ ÝóáóÇ íõÎúÔóì
ÝóæóÇÊõåõ ÝóÇÔúÊõÑöØó áöÙóÝóÑöåö ÇáúÚóÌúÒõ ÈöÎöáóÇÝö ÐóÇßó íõÎúÔóì
ÇáúÝóæóÇÊõ áóæú ÕóÈóÑó áöáúÈóíøöäóÉö ÝóÌóÇÒó áóåõ ãóÚó ÇáúÞõÏúÑóÉö
ÚóáóíúåóÇ ÇåÜ.
(Þóæúáõåõ ÊóäúÈöíåñ áóæú ÈóÇÚóåõ) Ãóíú áöÛóÑóÖö ÇáúæóÝóÇÁö ãöäúåõ.
(Þóæúáõåõ æóÑóÏøóåõ Åáóì ÇáúãõÑúÊóåöäö) áöíóßõæäó ÑóåúäðÇ ãóßóÇäóåõ¡
ßóÐóÇ Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö æóÛóíúÑöåö ÃóíúÖðÇ¡ æóÙóÇåöÑõåõ Ãóäøóåõ
íõæÖóÚõ ÊóÍúÊó íóÏö ÇáúãõÑúÊóåöäö ÈöÛóíúÑö ÑöÖóÇ ÇáÑøóÇåöäö¡ æóåõæó
ãõÔúßöáñº áöÃóäøó ÇáúãõÑúÊóåöäó áóãú íóÓúÊóÍöÞøó æóÖúÚó ÇáÑøóåúäö ÊóÍúÊó
íóÏöåö æóáóãú íóÑúÖó ÇáÑøóÇåöäõ ÈöíóÏöåö¡ æóÝóæóÇÊõ ÇáúÚóíúäö áóÇ
íóÞúÊóÖöí ÇÓúÊöÍúÞóÇÞó æóÖúÚö íóÏöåö Úóáóì ÇáúÈóÏóáö ÈöÛóíúÑö ÑöÖóÇ
ÇáÑøóÇåöäö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáúãõÑóÇÏõ ÑóÏøóåõ áöÌöåóÉö ÇáúãõÑúÊóåöäö
áöÏóÝúÚö Êóæóåøõãö ÇäúÞöØóÇÚö ÍóÞøöåö ÈöÇáÊøóáóÝö¡ æóÃóäøóåõ íõÌúÚóáõ
ÊóÍúÊó íóÏö ãóäú íóÊøóÝöÞóÇäö Úóáóíúåö¡ ÝóáóÇ ÅÔúßóÇáó¡ æóåóÐóÇ åõæó
ÇáúãõæóÇÝöÞõ áöãóÇ ÓóíóÃúÊöí Ýöí íóÏö ÇáúãóÑúåõæäö Ãóæú ÌõÒúÆöåö
ÇáúæóÇÌöÈö ÈöÇáúÌöäóÇíóÉö.
(Þóæúáõåõ ÌóÇÁó ÇáúßóáóÇãõ Ýöí ÇáÊøóÞóÇÕøö) Åäú ßóÇäó ÇáÑøóÏøõ
áöáúãõÑúÊóåöäö ÞóÇáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ÑóÏøóåõ áöáÑøóÇåöäö
æóáöáúÚóÏúáö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
ÅáóÎú) Ýöí Óã æóÍóÌóÑò ãóÇ íõÝöíÏõ Ãóäøóåõ ãóÊóì ÇÊøóåóãóåõ ÃóÔúåóÏó¡
æóÅöäú ßóÇäó ÇáÑøóÇåöäõ ãõÔúÊóåöÑðÇ ÈöÇáúÚóÏóÇáóÉö ÚöäúÏó ÇáäøóÇÓö.
(Þóæúáõåõ æóÃõÌúÈöÑó Åäú ÃóÈóì) ÇÚúáóãú Ãóäøóåõ ÈöãõÌóÑøóÏö
ÇáöÇãúÊöäóÇÚö íõÎóíøóÑõ ÇáúÍóÇßöãõ Èóíúäó ÅÌúÈóÇÑöåö Úóáóì ÇáúÈóíúÚö¡
æóÈóíúäó Ãóäú íóÊóæóáøóÇåõ åõæó ÈöäóÝúÓöåö ßóãóÇ Ýöí Ú Ô ÝóÞóæúáõåõ:
ÝóÅöäú ÃóÕóÑøó ÈöÚúåõ ÇáúÅöÕúÑóÇÑõ Ýöíåö ÞóíúÏñ Ýöí ÊóÚóíøõäö Êóæóáøöíåö
áöáúÈóíúÚö ÝóÞóØú ÊóÏóÈøóÑú. (Þóæúáõåõ ÈöÚúåõ ÃóíøõåóÇ ÇáúÍóÇßöãõ)
æóÅöäøóãóÇ íóÈöíÚõåõ Åäú ÑóÂåõ ãóÕúáóÍóÉð¡ æóÅöáøóÇ ÈóÇÚó ÛóíúÑóåõ ãöäú
ãóÇáö ÇáÑøóÇåöäö¡ ÝóÅöäú ÎóÇáóÝó ÇáúãóÕúáóÍóÉó ÈóØóáó ÇáúÈóíúÚõ æóÅöäú
ßóÇäó ÈöËóãóäö ÇáúãöËúáö ÇåÜ. Ú Ô Úóáóì ã Ñ æóãóÍóáøõ ÈóíúÚö ÛóíúÑöåö
ÃóíúÖðÇ Åäú áóãú íóÌöÏú ãóÇ íõæÝóì Èöåö ãöäú ÛóíúÑö ÈóíúÚò¡ æóåóÐöåö
ãóÓúÃóáóÉõ ÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúãõÝúÊöíäó ÇåÜ. Þ á Úóáóì ÇáúÌóáóÇáö (Þóæúáõåõ
Ýöí ÛóíúÈóÊöåö) æóáóæú ÈöãóÓóÇÝóÉö ÇáúÚóÏúæóì ßóÇáúÞóÖóÇÁö Úóáóì
ÇáúÛóÇÆöÈö Úóáóì ÇáÑøóÇÌöÍö ÇåÜ. ã Ñ (Þóæúáõåõ ÈóÇÚóåõ ÇáúãõÑúÊóåöäõ)
Ãóíú ÈöÅöÔúåóÇÏò¡ ÝóÅöäú ÊóÚóÐøóÑó ÈóÇÚóåõ ÈöäóÝúÓöåö ßóÇáÙøóÇÝöÑö ÇåÜ.
Þ á Úóáóì ÇáúÌóáóÇáö (Þóæúáõåõ æóáóÇ ÈóíøöäóÉó áóåõ) áóíúÓó ÈöÞóíúÏò Ýöí
ÇáÙøóÝóÑö æóÅöäøóãóÇ ÐóßóÑóåõ áöÊóãóÇãö ÇáÔøóÈóåö
(Þóæúáõåõ æóíõæÌöÈõ ÇáúãóåúÑó Åäú ÃóßúÑóåóåóÇ) æóßóÐóÇ Åäú ßóÇäóÊú
ÃóÚúÌóãöíøóÉð æóÊóÌúåóáõ ÇáúÍõÑúãóÉó¡ æóÇáúãóåúÑõ ÇáúæóÇÌöÈõ ãóåúÑõ
ÈößúÑò æóÃóÑúÔõ ÈóßóÇÑóÉò Ýöí ÇáúÈößúÑö¡ ÞóÇáóåõ ÔóíúÎõäóÇ æóäõæÒöÚó
Ýöíåö¡ ÈöÃóäøó ãóÇ åõäóÇ ãöäú ÇáúÛóÕúÈö æóÇáúæóÇÌöÈõ Ýöíåö ãóåúÑõ
ËóíøöÈò æóÃóÑúÔõ ÈóßóÇÑóÉò ÇåÜ. Þ á¡ æóÞóÏú íõÌóÇÈõ: ÈöÃóäøó ÇáúæóÇØöÆó
åõäóÇ áóãøóÇ ßóÇäó ãõÓúÊóäöÏðÇ áöÔõÈúåóÉö ÇáÑøóåúäö ÃõáúÍöÞó
ÈöÇáúãõÔúÊóÑöí ÔöÑóÇÁ ÝóÇÓöÏðÇ¡ æóåõæó íóÌöÈõ Úóáóíúåö ÇáúÃóÑúÔõ ãóÚó
ãóåúÑö ÇáúÈößúÑö¡ æóåóÐóÇ ßõáøõåõ Åäú áóãú íõæÌóÏú ÅÐúäñ¡ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ
ÃóÑúÔóº áöÃóäøó ÓóÈóÈóåõ ÇáúÅöÊúáóÇÝõ ÈöÛóíúÑö ÅÐúäò ÇåÜ. Ú Ô Úóáóì ã Ñ.
(Þóæúáõåõ ÕõÏøöÞó) Ãóíú Åäú Ãóãúßóäó ßóæúäõ ãöËúáöåö íóÌúåóáõ Ðóáößó
ÍóÌóÑñ (Þóæúáõåõ ÅÐú ÞóÏú íóÎúÝóì ÅáóÎú) æóáóÇ ÈõÏøó ãöäú ßóæúäöåö
ÎóÝöíó Úóáóíúåö Ðóáößó ßóãóÇ ÇÚúÊóãóÏóåõ ÔóíúÎõäóÇ ÇáÑøóãúáöíøõ
æóÇáÒøöíóÇÏöíøõ Þ á. (Þóæúáõåõ Ãóæú Ìóåöáó ÇáÊøóÍúÑöíãó) Ãóíú ÊóÍúÑöíãó
æóØúÁö ÇáúãóÑúåõæäóÉö Ãóæú ÊóÍúÑöíãó ÇáÒøöäóÇ ÍóíúËõ ÞõÈöáó¡ ÈöÃóäú
ÞóÑõÈó ÚóåúÏõåõ ÈöÇáúÅöÓúáóÇãö Ãóæú äóÔóÃó ÈóÚöíÏðÇ Úóäú ÇáúÚõáóãóÇÁö¡
áóÇ ÓöíøóãóÇ Ãóåúáõ ÇáúÈóæóÇÏöí ÇáøóÐöíäó áóÇ íóÚúÑöÝõæäó ÇáúÍóáóÇáó
ãöäú ÇáúÍóÑóÇãö ÇåÜ. Ú Ô. (Þóæúáõåõ áöÞõÑúÈö ÚóåúÏöåö) æóáóãú íóßõäú
ãõÎóÇáöÝðÇ áóäóÇ ÈöÍóíúËõ áóÇ íóÎúÝóì Úóáóíúåö Ðóáößó. (Þóæúáõåõ
ÈóÚöíÏóÉò Úóäú ÇáúÚõáóãóÇÁö) Ãóíú ÈöÐóáößó ÇáúÍõßúãö ÍóÌóÑñ (Þóæúáõåõ
æóÊõæÌöÈõ ÞöíãóÉó ÇáúÝóÑúÚö) Ãóíú áöáÑøóÇåöäö ÇáúãóÇáößö¡ æóÅöäú ßóÇäó
ãöãøóäú íõÚúÊóÞõ Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö ÎöáóÇÝðÇ áöáÒøóÑúßóÔöíøö¡ æóáóæú
ãóáóßóåóÇ ÇáúãõÑúÊóåöäõ ÈóÚúÏõ áóãú ÊóÕöÑú
(3/94)
ØóáóÈõ ÊóÍúæöíáö ÇáúãóÑúåõæäö ãöäú
ÇáúãõÄúÊóãóäö Åáóì ÛóíúÑöåö ÈöÓóÈóÈö ÝöÓúÞöåö Ãóæú ÒöíóÇÏóÉö ÝöÓúÞöåö¡
æóßóÐóÇ ÈöÖóÚúÝöåö Úóäú ÇáúÍöÝúÙö Ãóæú ãóæúÊöåö Ãóæú ÍõÏõæËö ÚóÏóÇæóÉò
Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ØóÇáöÈö ÇáÊøóÍúæöíáö¡ ÝóÅöäú ÊóÔóÇÍøóÇ Ýöíãóäú
íõÍóæøóáõ ÚöäúÏóåõ Íóæøóáóåõ ÇáúÍóÇßöãõ ÚöäúÏó ãóäú íóÑóÇåõ¡ ÝóÅöäú
ØóáóÈó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÇáÊøóÍúæöíáó ÈöÏõæäö ÔóíúÁò ãöäú Ðóáößó áóãú íóÌöÈú
Åáóíúåö ÅáøóÇ ÈöÑöÖóÇ ÇáúÂÎóÑö¡ æóáóæú ßóÇäó ÈöíóÏö ÇáúãõÑúÊóåöäö
ÝóÊóÛóíøóÑó ÍóÇáõåõ Ãóæú ãóÇÊó ÝóáöáÑøóÇåöäö ÊóÍúæöíáõåõ.
(æóÈóÇÚó) ÇáúãõÄúÊóãóäõ ÌóæóÇÒðÇ (ãóÑúåõæäðÇ ÈöÅöÐúäò ÓóÈóÞóÇ) ãöäú
ÇáÑøóÇåöäö áóåõ Ýöí ÈóíúÚöåö ÚöäúÏó ÇáúÍóÇÌóÉö¡ æóáóÇ íóÍúÊóÇÌõ Åáóì
ÊóÌúÏöíÏö ÅÐúäòº áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ÈóÞóÇÄõåõ¡ ÃóãøóÇ ÇáúãõÑúÊóåöäõ
ÝóÞóÇáó ÇáúÚöÑóÇÞöíøõæäó: íõÔúÊóÑóØõ ÅÐúäõåõ ÞóØúÚðǺ áöÃóäøóåõ ÑõÈøóãóÇ
ßóÇäó ÛóÑóÖõåõ ÇáúÅöÈúÑóÇÁó Ãóæú ÇáúãõåúáóÉó æóÞóÇáó ÇáúÅöãóÇãõ áóÇ
íõÔúÊóÑóØõ ÅÐúäõåõ ÞóØúÚðǺ áöÃóäøó ÛóÑóÖóåõ ÊóæúÝöíóÉõ ÇáúÍóÞøö
ÈöÎöáóÇÝö ÇáÑøóÇåöäö ÝóÞóÏú íóÓúÊóÈúÞöí ÇáúãóÑúåõæäó áöäóÝúÓöåö¡ ßóÐóÇ
Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö æóÃóÕúáöåóÇ æóÞóæúáõåõãóÇ ÝöíãóÇ äóÞóáóÇåõ Úóäú
ÇáúÅöãóÇãö: ÈöÎöáóÇÝö ÇáÑøóÇåöäö Ãóíú: Úóáóì æóÌúåò ÖóÚöíÝò ßóãóÇ
ÕóÑøóÍó åõæó Èöåö¡ æóÞóÇáó: ÇáúÃóÕóÍøõ Åäøóåõ áóÇ íõÔúÊóÑóØõ ÅÐúäõåõ
ÝóØóÑöíÞóÊõåõ Ãóäøóåõ áóÇ íõÔúÊóÑóØõ ÊóÌúÏöíÏõ ÅÐúäöåöãóÇ¡ æóÞóÖöíøóÉõ
ßóáóÇãö ÇáäøóÙúãö æóÃóÕúáöåö ãõæóÇÝóÞóÊõåõ æóÈöåö¡ ÌóÒóãó
ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ æóÕóÇÍöÈõ ÇáúÃóäúæóÇÑö æóÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáÑøöÝúÚóÉö Åäøóåõ
ÙóÇåöÑõ äóÕøö ÇáúÃõãøö æóÇáúãõÎúÊóÕóÑö¡ æóÐóßóÑó ÇáÓøõÈúßöíøõ Ãóäøó
ÇáúÅöãóÇãó ÝóÑóÖó ÇáúßóáóÇãó ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäóÇ ÃóÐöäóÇ áóåõ¡ ÝóáóÇ
íóÍúÊóÇÌõ Åáóì ÅÐúäò¡ æóÇáúÚöÑóÇÞöíøõæäó ÝóÑóÖõæåõ ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ÃóÐöäó
áóåõ ÇáÑøóÇåöäõ ÝóÞóØú¡ ÝóíõÔúÊóÑóØõ ÅÐúäõ ÇáúãõÑúÊóåöäöº áöÃóäøóåõ áóãú
íóÃúÐóäú ÞóÈúáõ ÝóåõãóÇ ãóÓúÃóáóÊóÇäö.
æóÇáÑøóÇÝöÚöíøõ ÞóÇáó ÈóÚúÏó äóÞúáöåö ÇáØøóÑöíÞóíúäö: ÝóÊóÃóãøóáú ÈõÚúÏó
ÅÍúÏóÇåõãóÇ Úóäú ÇáúÃõÎúÑóì ÞóÇáó ÇáÓøõÈúßöíøõ æóÃóÙõäøõ ÇáúÍóÇãöáó áóåõ
Úóáóì Ðóáößó Ãóäøóåõ ÑóÃóì ßóáóÇãó ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó ãõÕóæøóÑðÇ Ýöí
ÇáöÇÔúÊöÑóÇØö¡ æóÇáÔøóÑúØõ ÅäøóãóÇ íóßõæäõ ãöäúåõãóÇ¡ æóåõæó ãõÊóÖóãøöäñ
áöáúÅöÐúäö¡ æóÇáúÌóæóÇÈõ: Åäøó ÅÐúäó ÇáúãõÑúÊóåöäö Ýöí ÇáúÈóíúÚö áóÇ
íóÕöÍøõ ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö ÈöÎöáóÇÝö ÇáÑøóÇåöäö.
(æóåõæó áöÑóÇåöäò æóßöíáñ) Ãóíú: æóÇáúãõÄúÊóãóäõ ÇáúãóÃúÐõæäõ áóåõ Ýöí
ÇáúÈóíúÚö æóßöíáñ Ýöíåö áöáÑøóÇåöäö¡ ÝóíóäúÚóÒöáõ ÈöÚóÒúáöåö áóÇ
ÈöÚóÒúáö ÇáúãõÑúÊóåöäöº áöÃóäøó ÇáúãóÑúåõæäó ãöáúßñ áöáÑøóÇåöäö¡ äóÚóãú
ÅÐúäõ ÇáúãõÑúÊóåöäö ÔóÑúØñ Ýöí ÇáúÌóæóÇÒö¡ æóÒóÇÏó (ãõØúáóÞóÇ)
ÊóßúãöáóÉð æóÊóÃúßöíÏðÇ æóÅöÐóÇ ÞóÈóÖó ÇáúãõÄúÊóãóäõ ÇáËøóãóäó¡ Ýóåõæó
ãöäú ÖóãóÇäö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
ÅÐóÇ ÛóÑöãóåõ ÇáúãõÑúÊóåöäõ ÊóßúáöíÝõ ÇáÑøóÇåöäö ÞóÖóÇÁó ÇáÏøóíúäö
áöÝóßøö ÇáúãóÃúÎõæÐö ãöäúåõ ÔóÑúÍõ ÇáÑøóæúÖö¡ æóãóÍóáøõåõ Åäú Íóáøó
ÇáÏøóíúäõ ÝöíãóÇ íóäúÈóÛöí¡ æóÈóÞöíó ãóÇ áóæú ÑóÏøóåõ áöáúãõÑúÊóåöäö
æóÛóÑöãóåõ ÇáÑøóÇåöäõ æóíóäúÈóÛöí Ãóäøó áóåõ ãõØóÇáóÈóÉó ÇáúãõÑúÊóåöäö
Ãóäú íõØóÇáöÈó ÇáÑøóÇåöäó ÈöÈõÑúÆöåö áöÝóßøö ÇáúãóÃúÎõæÐö ãöäúåõ.
(Þóæúáõåõ ÚöäúÏó ãóäú íóÑóÇåõ) ÞóÇáó Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö: ÞóÇáó ÇÈúäõ
ÇáÑøöÝúÚóÉö åóÐóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáÑøóåúäõ ãóÔúÑõæØðÇ Ýöí ÈóíúÚò¡ æóÅöáøóÇ
ÝóíóÙúåóÑõ Ãóäú áóÇ íõæÖóÚó ÚöäúÏó ÚóÏúáò ÅáøóÇ ÈöÑöÖóÇ ÇáÑøóÇåöäöº
áöÃóäøó áóåõ ÇáöÇãúÊöäóÇÚó ãöäú ÃóÕúáö ÇáúÅöÞúÈóÇÖö¡ æóÙóÇåöÑõ
ßóáóÇãöåöãú Ãóäøó ÇáúÚóÏúáó áóÇ íóäúÚóÒöáõ Úóäú ÇáúÍöÝúÙö ÈöÇáúÝöÓúÞö
ÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáÑøöÝúÚóÉö: æóåõæó ÕóÍöíÍñ ÅáøóÇ Ãóäú íóßõæäó ÇáúÍóÇßöãõ
åõæó ÇáøóÐöí æóÖóÚóåõ ÚöäúÏóåõº áöÃóäøóåõ äóÇÆöÈõåõ ÝóíóäúÚóÒöáõ
ÈöÇáúÝöÓúÞö ÇåÜ.
æóÅöäøóãóÇ íõÊøóÌóåõ Åäú ßóÇäó ÇáúÚóÏúáõ äóÇÆöÈðÇ Úóäúåõ¡ æóáóíúÓó
ßóÐóáößó¡ Èóáú åõæó äóÇÆöÈñ ÚóäúåõãóÇ Ãóæú Úóäú ÇáÔøóÑúÚö æóÚóáóì ßõáøò
ãöäúåõãóÇ ÝóÇáúãõÑúÊóåöäõ ßóÃóäøóåõ ÞóÈóÖóåõ¡ ÝóáóíúÓó áöáÑøóÇåöäö
ÍöíäóÆöÐò ÇáöÇãúÊöäóÇÚõ Úóäú ÇáúÅöÞúÈóÇÖö æóÈöåö íõÚúáóãõ Íóãúáõ Þóæúáö
ÇáúãóÍóÇãöáöíøö Ýöí ÇáÑøóåúäö ÇáúãóÔúÑõæØö¡ æóãöËúáõåõ Ñóåúäõ
ÇáÊøóÈóÑøõÚö ÞóæúáõäóÇ: ÅÐóÇ ÊóÔóÇÍøóÇ æóÖóÚóåõ ÇáúÍóÇßöãõ ÚöäúÏó ÚóÏúáò
áóíúÓó Úóáóì ÓóÈöíáö ÌóÈúÑö ÇáÑøóÇåöäö¡ Èóáú Åäú ÔóÇÁó Úóáóì ãóÇ ÅÐóÇ
ßóÇäó ÞóÈúáó ÞóÈúÖö ÇáúãõÑúÊóåöäö æóÇáúÚóÏúáö¡ æóíõÄóíøöÏõåõ Þóæúáõ
ÇáÓøõÈúßöíø áóíúÓó áöáúÍóÇßöãö ÚöäúÏó ÇáúãõÔóÇÍøóÉö ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö
ÊóÓúáöíãõåõ Åáóì ÚóÏúáò ÅáøóÇ ÈöÑöÖóÇåõãóÇ¡ æóÅöäú áóãú íóßõäú
ãóÔúÑõæØðÇ Ýöí ÈóíúÚòº áöÃóäøóåõ áóãú íóáúÒóãú ÈóÚúÏõ ÇåÜ. æóãõÑóÇÏõåõ
íõÞúÈóáõ ÇáúÞóÈúÖõ Ãóíú ãöäú ÇáúãõÑúÊóåöäö æóÇáúÚóÏúáö ÍóÌóÑñ æóÞóæúáõ
ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö: áöÃóäøó áóåõ ÇáöÇãúÊöäóÇÚó ÅáóÎú ßóÃóäøóåõ ãóÈúäöíøñ
Úóáóì ÚóÏóãö áõÒõæãö ÇáÑøóåúäö ÈöÞóÈúÖö ÇáúÚóÏúáö¡ æóÝöíåö äóÙóÑñ Ëõãøó
ÑóÃóíúÊ ãóÇ Ýöí ÍóÇÔöíóÉö åóÐöåö ÇáúÍóÇÔöíóÉö
(Þóæúáõåõ íõÔúÊóÑóØõ ÅÐúäõåõ ÞóØúÚðÇ) ÇÚúÊóãóÏóåõ ã Ñ. (Þóæúáõåõ
æóÇáúÌóæóÇÈõ Ãóäøó ÅÐúäó ÇáúãõÑúÊóåöäö ÅáóÎú) ÞóÖöíøóÉõ Ðóáößó Ãóäøóåõ
áóæú æõÌöÏó ÅÐúäõåõ ÈóÚúÏó ÇáúÞóÈúÖö áóãú íõÍúÊóÌú áöÅöÐúäöåö ÈóÚúÏó
Ðóáößó.
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
Ãõãøó æóáóÏòº áöÃóäøóåóÇ áóãú ÊóÚúáóÞú Èöåö Ýöí ãöáúßöåö¡ ÅáøóÇ Åäú
ßóÇäó ÃóÈðÇ áöáÑøóÇåöäö ÝóÅöäøóåóÇ ÊóÕöíÑõ ÈöÇáúÅöíáóÇÏö Ãõãøó æóáóÏò
ÇåÜ. ã Ñ.
(Þóæúáõåõ ÚöäúÏó ãóäú íóÑóÇåõ) Ãóíú ãöäú ÇáúÚõÏõæáö Ýöí ÇáÔøóåóÇÏóÉö¡
æóáóæú Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö ÝóÊóÏúÎõáõ ÇáúãóÑúÃóÉõ æóãöËúáõ ÇáúÍóÇßöãö Ýöí
Ðóáößó ßõáøõ ãóäú ÊóÕóÑøóÝó Úóäú ÛóíúÑöåö ßóÇáúæóáöíøö æóÇáúæóßöíáö¡
Ãóæú Úóäú äóÝúÓöåö ÊóÕóÑøõÝðÇ äóÇÞöÕðÇ ßóÇáúãõßóÇÊóÈö¡ ÈöÎöáóÇÝö
ÇáúãõÊóÕóÑøöÝö áöäóÝúÓöåö ÊóÕóÑøõÝðÇ ÊóÇãøðÇ ÝóíóÖóÚõåõ ÚöäúÏó ãóäú
ÔóÇÁó ÇåÜ. Þ á. (Þóæúáõåõ áöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ÈóÞóÇÄõåõ) ÝóÅöäú ÊóÈóíøóäó
ÑõÌõæÚõåõ ÊóÈóíøóäó ÝóÓóÇÏõ ÇáúÈóíúÚö (Þóæúáõåõ íõÔúÊóÑóØõ ÅÐúäõåõ
ÞóØúÚðÇ) ÙóÇåöÑõåõ ÓóæóÇÁñ ÃóÐöäó ÞóÈúáõ¡ æóáóæú ÈóÚúÏó ÇáúÞóÈúÖö Ãóæú
áóÇ¡ æóÈöåö ÌóÒóãó Òí æóÚöÈóÇÑóÉõ Þ á Úóáóì Þóæúáö ÇáúÌóáóÇáö ÝóÞóÇáó
ÇáúÚöÑóÇÞöíøõæäó: íõÔúÊóÑóØõ ÅÐúäõåõ ÞóØúÚðÇ¡ åõæó ÇáúãõÚúÊóãóÏõ ÓóæóÇÁñ
æõÌöÏó ÅÐúäõåõ ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö Ãóæú ÈóÚúÏóåõ¡ ÝóÊóÞúíöíÏõ ÇáúãóäúåóÌö
ÈöãóÇ ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö áóíúÓó Ýöí ãóÍóáøöåöº áöÃóäøó ÇáúÚöáøóÉó
ÇáúÅöãúåóÇáõ Ãóæú ÇáúÅöÈúÑóÇÁõ. (Þóæúáõåõ Ãóíú Úóáóì æóÌúåò ÖóÚöíÝò)
Ãóíú ÝóÝöí ÇÓúÊöÆúÐóÇäö ÇáÑøóÇåöäö ÎöáóÇÝñ ÃóãøóÇ ÇáúãõÑúÊóåöäõ¡ ÝóáóÇ
íõÓúÊóÃúÐóäõ ÞóØúÚðÇ. (Þóæúáõåõ ÝóÑóÖó ÇáúßóáóÇãó ÅáóÎú) åõæó ÈóÚöíÏñ
ãóÚó ÊóÚúáöíáöåö¡ ÈöÃóäøó ÛóÑóÖóåõ ÊóæúÝöíóÉõ ÇáúÍóÞøö. (Þóæúáõåõ ÝöíãóÇ
ÅÐóÇ ßóÇäóÇ ÃóÐöäóÇ áóåõ) áóßöäøó ÅÐúäó ÇáúãõÑúÊóåöäö ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö
ÛóíúÑõ ÕóÍöíÍò¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáÑøóÇåöäö ÝóíõÍúãóáõ Úóáóì Ãóäøóåõ ÅÐúäñ
ÈóÚúÏó ÇáúÞóÈúÖö. (Þóæúáõåõ ÝóåõãóÇ ãóÓúÃóáóÊóÇäö) Ãóíú: ÝóáóÇ ÎöáóÇÝó
Èóíúäó ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó æóÇáúÅöãóÇãö (Þóæúáõåõ ãõÕóæøóÑðÇ Ýöí
ÇáöÇÔúÊöÑóÇØö) Ãóíú ÍóíúËõ ÕóæøóÑõæÇ ÇáúãóÓúÃóáóÉó: ÈöÃóäøóåõ áóæú
ÔõÑöØó ÈöÖóãøö
(3/95)
ÇáÑøóÇåöäö ÍóÊøóì íóÞúÈöÖóåõ
ÇáúãõÑúÊóåöäõº áöÃóäøó ÇáËøóãóäó ãöáúßñ áöáÑøóÇåöäö æóÇáúãõÄúÊóãóäõ
Ãóãöíäõåõ¡ ÝóÇáÊøóÇáöÝõ Ýöí íóÏöåö ãöäú ÖóãóÇäö ÇáúãóÇáößö¡ Ýóáóæú
ÊóáöÝó Ýöí íóÏöåö Ëõãøó ÇõÓúÊõÍöÞøó ÇáúãóÑúåõæäõ ÝóáöáúãõÔúÊóÑöí
ÇáÑøõÌõæÚõ Úóáóíúåö Ãóæú Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö æóÇáúÞóÑóÇÑõ Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö¡
ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ÈóÇÚó ÇáúãõÄúÊóãóäõ ÈöÃóãúÑö ÇáúÍóÇßöãö áöãóæúÊö
ÇáÑøóÇåöäö Ãóæú ÛóíúÈóÊöåö Ãóæú äóÍúæöåöãóÇ æóÊóáóÝö ÇáËøóãóäö¡ Ëõãøó
ÎóÑóÌó ÇáúãóÑúåõæäõ ãõÓúÊóÍóÞøðÇ áóÇ íóÖúãóäõ ßóÇáúÍóÇßöãö ÅÐóÇ ÈóÇÚó
ÈöäóÝúÓöåöº áöÃóäøóåõ äóÇÆöÈõåõ¡ Èóáú íóÑúÌöÚõ ÇáúãõÔúÊóÑöí Úóáóì
ÇáÑøóÇåöäö.
(æóãõÄóäõ ÇáÑøóåúäö ßóÃóÌúÑö ÑóÏøö ãóäú íóåúÑõÈõ) Ãóíú: æóãõÄóäõ
ÇáúãóÑúåõæäö ÇáøóÊöí ÈöåóÇ ÈóÞóÇÄõåõ ßóÃóÌúÑö ÑóÏøö ÇáúÚóÈúÏö
ÇáúåóÇÑöÈö¡ (æó) ÃóÌúÑö (ÇáÓøóÞúíõ) áöáÔøóÌóÑö æóäóÝóÞóÉö ÇáÑøóÞöíÞö
æóßöÓúæóÊöåö æóÃóÌúÑö ãóßóÇäö ÇáúÍöÝúÙö (Úóáóì ÇáøóÐöí Ñóåóäú) Ãóíú:
Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö ÇáúãóÇáößö¡ æóíõÌúÈóÑõ ÚóáóíúåóÇ áöÍóÞøö ÇáúãõÑúÊóåöäö
ÇÓúÊöÈúÞóÇÁð áöáÑøóåúäö æóáöÎóÈóÑö: «ÇáÑøóåúäõ ãöäú ÑóÇåöäöåö» ÝóÅöäú
áóãú íóßõäú áóåõ ãóÇáñ Ãóæú áóãú íóßõäú ÍóÇÖöÑðÇ ÈóÇÚó ÇáúÍóÇßöãõ
ÌõÒúÁðÇ ãöäú ÇáúãóÑúåõæäö áöÐóáößó¡ æóÎóÑóÌó ÈöãóÇ ÐõßöÑó ÇáúãóÕúÑõæÝõ
Ýöí ÇáúãõÏóÇæóÇÉö ãöäú ÝóÕúÏò æóÍöÌóÇãóÉò æóäóÍúæöåöãóÇ¡ ÝóáóÇ íóÌöÈõ
Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö¡ æóÊóãúËöíáõåõ ÈöÃóÌúÑö ÑóÏøö ÇáúåóÇÑöÈö æóÇáÓøóÞúíö
ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö.
(æóÈöÌöäóÇíóÉò Úóáóì ÇáÑøóåúäö ÇáúÈóÏóáú) Ãóíú: æóÈóÏóáõ ÇáúãóÑúåõæäö
Ãóæú ÌõÒúÆöåö ÇáúæóÇÌöÈõ ÈöÇáúÌöäóÇíóÉö Úóáóíúåö Ñóåúäñ ÈöÇáÏøóíúäö
ÚöäúÏó ÇáúãõÑúÊóåöäö¡ áöÞöíóÇãöåö ãóÞóÇãó ÇáúÃóÕúáö ÝóíõÌúÚóáõ ÈöíóÏö
ãóäú ßóÇäó ÇáúÃóÕúáõ ÈöíóÏöåö ãöäú ÇáúãõÑúÊóåöäö Ãóæú ÇáúãõÄúÊóãóäö áóÇ
ÇáÑøóÇåöäö¡ æóÅöäú ßóÇäó åõæó ÇáøóÐöí íõØóÇáóÈõ Èöåö ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí Ýöí
ÇáúÅöÌóÇÑóÉö¡ æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãöåö: Ãóäøóåõ íóÕöíÑõ ÑóåúäðÇ¡ æóåõæó Ýöí
ÐöãøóÉö ÇáúÌóÇäöí¡ æóåõæó ÇáúÃóÑúÌóÍõ Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö åõäóÇ¡ æóÅöäú
ÇãúÊóäóÚó Ñóåúäõ ÇáÏøóíúäö ÇÈúÊöÏóÇÁð¡ ÅÐú íõÍúÊóãóáõ ÏóæóÇãðÇ ãóÇ áóÇ
íõÍúÊóãóáõ ÇÈúÊöÏóÇÁð¡ æóÝöí ÃóÕúáö ÇáÑøóæúÖóÉö Ýöí ÇáúæóÞúÝö ÝöíãóÇ
ÅÐóÇ ÇÔúÊóÑóì ÈöÞöíãóÉö ÇáúãõÊúáóÝö ãöËúáóåõ¡ åóáú íóÕöíÑõ æóÞúÝðÇ
ÈöÇáÔøöÑóÇÁö Ãóãú áóÇ ÈõÏøó ãöäú æóÞúÝò ÌóÏöíÏò Ýöíåö¿ ¡ æóÌúåóÇäö
ÌóÇÑöíóÇäö Ýöí ÈóÏóáö ÇáúãóÑúåõæäö¡ æóÈöÇáËøóÇäöí ÞóØóÚó ÇáúãõÊóæóáøöí
æóÂÎóÑõæäó æóÕóÍøóÍóåõ Çáäøóæóæöíøõ ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö Ýöí ãóÓúÃóáóÉö
ÇáúæóÞúÝö¡ æóÙóÇåöÑõåõ: ÊóÕúÍöíÍõ ãöËúáöåö åõäóÇ áóßöäú áóÇ íóáúÒóãõ
ãöäú ÌóÑóíóÇäö ÇáúÎöáóÇÝö ÇáöÇÊøöÍóÇÏõ Ýöí ÇáÊøóÕúÍöíÍö¡ Úóáóì Ãóäøó
ÇáÓøõÈúßöíøó ÇÓúÊóÈúÚóÏó Ðóáößó æóÞóÇáó: Åäøóåõ áóÇ æóÌúåó áöØóÑúÏö
ÇáúÎöáóÇÝö Ýöíåö. æóÝõÑøöÞó ÈöÃóäøó ÌóãöíÚó ÃóÍúßóÇãö ÇáÑøóåúäö
ËóÇÈöÊóÉñ áöÈóÏóáö ÇáúãóÑúåõæäö¡ ÝóáóÇ ÝóÇÆöÏóÉó Ýöí ÅäúÔóÇÁö ÇáÑøóåúäö¡
æóÈóÏóáõ ÇáúãóæúÞõæÝö ÞóÈúáó æóÞúÝöåö áóãú íóÕöÑú æóÞóÝóÇ¡ æóÅöäøóãóÇ
ÇÓúÊóÍóÞøó Ãóäú íõæÞóÝó¡ æóÞóÏú íóÑóì ÇáäøóÇÙöÑõ ÇáúãóÕúáóÍóÉó Ýöí
ÑóÏøöåö æóæóÞúÝö ÛóíúÑöåö.
(ÊóäúÈöíåñ) áóæú áóãú ÊóäúÞõÕú ÇáúÞöíãóÉõ ÈöÇáúÌöäóÇíóÉö ßóÃóäú ÞõØöÚó
ÐóßóÑõåõ æóÃõäúËóíóÇåõ¡ Ãóæú äóÞóÕóÊú ÈöåóÇ æóßóÇäó ÇáúÃóÑúÔõ ÒóÇÆöÏðÇ
Úóáóì ãóÇ äóÞóÕó ãöäúåóÇ¡ ÝóÇÒó ÇáúãóÇáößõ ÈöÇáúÃóÑúÔö ßõáøöåö Ýöí
ÇáúÃõæáóì æóÈöÇáÒøóÇÆöÏö Úóáóì ãóÇ ÐõßöÑó Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö. ÐóßóÑóåõ
ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ¡ (áóÇ Åäú äóÝóì) ÇáúÌöäóÇíóÉó (ãõÑúÊóåöäñ) æóÃóÞóÑøó
ÈöåóÇ ÇáúÌóÇäöí¡ ÝóÅöäøó ÇáúÈóÏóáó áóÇ íóßõæäõ ÑóåúäðÇ¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ
áóæú ÃóÈúÑóÃó ÚóäúåóÇ¡ ÝóÅöäøóåõ áóÛúæñº áöÃóäøóåõ ÅÈúÑóÇÁñ ÈöÛóíúÑö
ÅÐúäö ÇáúãóÇáößö ÝóíóáúÛõæ ãóÇ ÊóÖóãøóäóåõ ÇáúÅöÈúÑóÇÁõ ãöäú ÅÓúÞóÇØö
ÇáúæóËöíÞóÉö¡ (æóãóÇ ÇÊøóÕóáú) ÈöÇáúãóÑúåõæäö (ãöäú ÒóÇÆöÏò) ßóÓöãóäò
æóßöÈóÑö ÔóÌóÑóÉò (Ñóåúäñ) Ãóíú: ãóÑúåõæäñ æóäóÙóÑõ Ðóáößó ãöäú
ÒöíóÇÏóÊöåö ÈöÞóæúáöåö: (ßóÍóãúáö ÇáúÈóØúäö¡ æóÐóáößó) Ãóíú:
æóÇáúÍóÇáóÉõ Ãóäøóåõ (ÇáúãóæúÌõæÏõ ÍóÇáó ÇáÑøóåúäö) ¡ æóÅöäú ÇäúÝóÕóáó
ÍóÇáó ÇáúÈóíúÚö¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÍóÇÏöËö ÈóÚúÏó ÇáÑøóåúäö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
Þóæúáõåõ Èóáú íóÑúÌöÚõ ÇáúãõÔúÊóÑöí Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö) Ãóíú Ãóæú Úóáóì
ÊóÑößóÊöåö.
(Þóæúáõåõ Ãóíú Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö ÇáúãóÇáößö) æóÅöáøóÇ ÝóÚóáóì ÇáúãõÚöíÑö
Ãóæú Çáúãóæúáóì ÍóÌóÑñ (Þóæúáõåõ ÝóáóÇ íóÌöÈõ Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö) Ãóíú
ãöäú ÍóíúËõ ÇáÑøóåúäö ÝóáóÇ íõäóÇÝöí Ãóäøóåõ íõÌúÈóÑõ Úóáóì Ðóáößó ãöäú
ÍóíúËõ Çáúãöáúßö Úóáóì ãóÇ íóÃúÊöí Ýöí ÇáäøóÝóÞóÇÊö ã Ñ
(Þóæúáõåõ Ãóæú ÌõÒúÆöåö) ÚóØúÝñ Úóáóì ÇáúãóÑúåõæäö (Þóæúáõåõ ÇáúæóÇÌöÈõ)
ÕöÝóÉñ áöÞóæúáöåö ÈóÏóáõ (Þóæúáõåõ áóÇ ÇáÑøóÇåöäö) Ãóíú ÅáøóÇ Ãóäú
íóßõæäó ÊóÍúÊó íóÏöåö ÈöÃóäú ÇÊøóÝóÞóÇ Úóáóì æóÖúÚöåö ÊóÍúÊó íóÏöåö
ÈóÚúÏó ÇáúÞóÈúÖö¡ ÈöäóÇÁð Úóáóì ÌóæóÇÒö Ðóáößó ÇáøóÐöí ÇÚúÊóãóÏóåõ Ýöí
ÇáúãóØúáóÈö. (Þóæúáõåõ æóåõæó Ýöí ÐöãøóÉö ÇáúÌóÇäöí) åóÐóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó
ÇáúÌóÇäöí ÛóíúÑó ÇáÑøóÇåöäö æóÇáúãõÑúÊóåöäö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó ÇáÑøóÇåöäõ¡
ÝóãóÔóì Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö Úóáóì Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöíÑõ ÑóåúäðÇ Ýöí
ÐöãøóÊöåö¡ ÅÐú áóÇ ÝóÇÆöÏóÉó áóåõ æóÝöíåö äóÙóÑñ íõÚúÑóÝõ ãöãøóÇ
ÊóÞóÏøóãó Ýöí ÞöíãóÉö ÇáúÚóÊöíÞö¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúãõÑúÊóåöäõ ÝóÊóÑóÏøóÏó
Ýöíåö ÈóÚúÖõåõãú¡ æóÞóÏú íõæóÌøóåõ ÇáúãóäúÚõ ÈöÃóäøóåõ íóáúÒóãõ Ãóäú
íóËúÈõÊó áóåõ Úóáóì äóÝúÓöåö ÍóÞøõ ÇáÊøóæóËøõÞö¡ æóÇáÔøóÎúÕõ áóÇ
íóËúÈõÊõ áóåõ Úóáóì äóÝúÓöåö ÔóíúÁñ¡ æóÞóÏú íõÑóÏøõ Ðóáößó¡ ÈöÃóäøóåõ
áóÇ ãóÇäöÚó ãöäú Ãóäú íóËúÈõÊó áóåõ Úóáóì äóÝúÓöåö Ðóáößó ÅÐóÇ ßóÇäó
Ýöíåö ÍóÞøñ áöÛóíúÑöåö ßóÇáÑøóÇåöäö åõäóǺ áöÃóäøóåõ íóÆõæáõ Åáóì
ËõÈõæÊö ÇáúÍóÞøö áöÐóáößó ÇáúÛóíúÑö ÝóáúíõÊóÃóãøóáú.
(Þóæúáõåõ ÐóßóÑóåõ ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ) ÇáúãõÚúÊóãóÏõ ÎöáóÇÝõ ãóÇ ÐóßóÑóåõ
ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ¡ æóÃóäøó ÃóÑúÔó ÇáúÌöäóÇíóÉö ãõØúáóÞðÇ Ñóåúäñ ã Ñ.
(Þóæúáõåõ æóãóÇ ÇÊøóÕóáó ãöäú ÒóÇÆöÏò ÅáóÎú) Ýöí ÇáÑøóæúÖö ÝóÕúáñ ßóãóÇ
áóÇ íóÏúÎõáõ ÇáÔøóÌóÑõ æóÇáúÈöäóÇÁõ Ýöí Ñóåúäö ÇáúÃóÑúÖö áóÇ íóÏúÎõáõ
ÇáúãõÛúÑóÓõ æóÇáúÂÓõ æóÇáËøóãóÑõ æóÇáÕøõæÝõ ÈöØóÑöíÞö ÇáúÃóæúáóì.
æóÛõÕúäõ ÇáúÎöáóÇÝö æóæóÑóÞõ ÇáúÂÓö æóÇáúÝöÑúÕóÇÏö ßóÇáËøóãóÑö ÇåÜ.
Þóæúáõåõ: ßóÇáËøóãóÑö ÞóÇáó Ýöí ÔóÑúÍöåö: æóÅöäú áóãú íóÈúáõÛú ÃóæóÇäó
ÇáúÌóÒøö ßóÇáÕøõæÝö æóÇááøóÈóäö ßóãóÇ ÕóÑøóÍó Èöåö ÇáúÃóÕúáõ ÇåÜ.
æóÞóæúáõåõ: æóÛõÕúäõ ÇáúÎöáóÇÝö ÅáóÎú ÞóÇáó Ýöí ÔóÑúÍöåö: æóäóÍúæõ
Ðóáößó ãöãøóÇ íõÞúÕóÏõ ÛóÇáöÈðÇ ßóæóÑóÞö ÇáúÍöäøóÇÁö æóÇáÓøöÏúÑö ÝóáóÇ
íóÏúÎõáõ Ýöí Ñóåúäö ÃóÕúáöåóÇ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóÇ íõÞúÕóÏõ ÛóÇáöÈðÇ
ßóÛõÕúäö ÛóíúÑö ÇáúÎöáóÇÝö ÇåÜ.
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
Ãóæøóáöåö Ãóäú íóÈöíÚóåõ ÇáúÚóÏúáõ ÌóÇÒó¡ æóáóÇ ÊõÔúÊóÑóØõ ãõÑóÇÌóÚóÉõ
ÇáÑøóÇåöäö æóÇáÔøóÑúØõ ÅäøóãóÇ íóßõæäõ ãöäúåõãóÇ ÅáóÎú ãóÇ ÐóßóÑóåõ.
(Þóæúáõåõ Ýóáóæú ÊóáöÝó Ýöí íóÏöåö ÅáóÎú) åóáú¡ æóáóæú ÈöÊóÝúÑöíØò Ãóæú
íóÎúÊóÕøõ ÇáÖøóãóÇäõ ÍöíäóÆöÐò ÈöÇáúÚóÏúáö¿ ÞóÇáó ÇáÓøõÈúßöíøõ
ÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáËøóÇäöí æóÈöåö ÌóÒóãó ã Ñ ÞóÇáó Ú Ô: áóÚóáøó ãóÚúäóÇåõ
Ãóäøó ÞóÑóÇÑó ÇáÖøóãóÇäö Úóáóíúåö ãóÚó ßóæúäö ÇáÑøóÇåöäö ØóÑöíÞðÇ Ýöí
ÇáÖøóãóÇäö ÇåÜ. (Þóæúáõåõ Ãóæú Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö) º áöÃóäøóåõ
ÈöÇáÊøóæúßöíáö ÃóáúÌóÃó ÇáúãõÔúÊóÑöíó ÔóÑúÚðÇ Åáóì ÊóÓúáöíãö ÇáËøóãóäö
áöáúÚóÏúáö ÇåÜ. ÚóãöíÑóÉõ
(Þóæúáõåõ¡ ÝóáóÇ íóÌöÈõ Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö) Ãóíú áöÍóÞøö ÇáúãõÑúÊóåöäö¡
æóÅöäú æóÌóÈóÊú áöÍóÞøö ÇáúÍóíóæóÇäö Ýöí ÐóÇÊöåö æóáóÇ íõÌúÈóÑõ
ÚóáóíúåóÇ ÇáúãóÇáößõ ãöäú ÎóÇáöÕö ãöáúßöåö¡ Èóáú íõÈóÇÚõ ÌõÒúÁñ ãöäúåõ
ÝöíåóÇ ÇÊøöÝóÇÞðÇ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ íóÌöÈõ áöÍóÞøö ÇáúãõÑúÊóåöäö
(Þóæúáõåõ æóÈóÏóáõ ÇáúãóæúÞõæÝö ÅáóÎú) ãöËúáõåõ ÈóÏóáõ ÇáúÃõÖúÍöíøóÉö¡
æóÝõÑøöÞó Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ãóÇ åõäóÇ ÈöÊóÚóáøõÞö ÈóÏóáöåö ÈöÐöãøóÉö
ÇáúãõÖóÍøöí ÞóÇáóåõ Òí ÊóÈóÚðÇ áöÛóíúÑöåö ÞóÇáó Þ á: æóÝöíåö ÈóÍúËñ
ÙóÇåöÑñ Ãóíúº áöÃóäøó åóÐóÇ ÇáÊøóÚúáöíáó ãóæúÌõæÏñ Ýöí ÇáÑøóåúäö
ÃóíúÖðÇ. (Þóæúáõåõ áóãú íóÕöÑú æóÞúÝðÇ) ÝóáóÇ ÈõÏøó ãöäú ÅäúÔóÇÁö
æóÞúÝóÉò æóÇáúãõäúÔöÆõ áóåõ ÇáúÍóÇßöãõ. ÇåÜ. Ú Ô. (Þóæúáõåõ áóãú íóÕöÑú
æóÞúÝðÇ) áöÃóäøó ÇáúæóÞúÝó íóÊóÖóãøóäõ ãöáúßó ÇáúÝóæóÇÆöÏö æóíõÍúÊóÇÌõ
Ýöíåö áöÈóíóÇäö ÇáúãóÕúÑöÝö æóÛóíúÑöåö ÝóÇÍúÊöíØó áóåõ ÃóßúËóÑõ ÇåÜ.
ÊõÍúÝóÉñ.
(Þóæúáõåõ áóÇ Åäú äóÝóì ãõÑúÊóåöäñ)
(3/96)
áóÇ íóßõæäõ ÑóåúäðÇ ßóÓóÇÆöÑö
ÇáÒøóæóÇÆöÏö ÇáúãõäúÝóÕöáóÉö ßóËóãóÑóÉò æóÈóíúÖò æóáóÈóäò æóÕõæÝò
æóãóåúÑò æóßóÓúÈò¡ ÝóáóÇ ÊõÈóÇÚõ ÇáúÃõãøõ ÍóÇãöáðÇ¡ Èóáú íõäúÊóÙóÑõ
æóÖúÚõåóÇ ÝóÊõÈóÇÚõ áöÍóÞøö ÇáÑøóåúäö¡ ÝóÅöäú ÈöíÚóÊú áöíõÚúØóì
ÇáËøóãóäõ ßõáøõåõ áöáúãõÑúÊóåöäö ÌóÇÒó¡ æóÅöäøóãóÇ ÌóÚóáúÊ Þóæúáóåõ
ßóÍóãúáö ÇáúÈóØúäö Åáóì ÂÎöÑöåö äóÙöíÑðÇ áóÇ ãöËóÇáðǺ áöÃóäøóåõ áóíúÓó
ÒóÇÆöÏðÇ Úóáóì ÇáúãóÑúåõæäö Úóáóì Ãóäøó åóÐóÇ ÇáäøóÙöíÑó ÊóÞóÏøóãó Ýöí
Þóæúáöåö: æóÇáúÍóãúáõ Ýöí ÑóåúäöíøóÉö ÇáúÃõãøö ÏóÎóáó æóíõãúßöäõ
ÌóÚúáõåõ ãöËóÇáðÇ ÈöÍóÐúÝö ãõÖóÇÝò Ãóíú: ßóÒöíóÇÏóÉö Íóãúáö ÇáúÈóØúäö
ÈöãóÚúäóì äõãõæøöåö¡ æóÊóÞóÏøóãó äóÙöíÑõåõ Ýöí ÝóÕúáö ÇáúÎöíóÇÑö.
(æóÅöäú äóÝóÇåóÇ) Ãóíú: ÇáúÌöäóÇíóÉó ÇáøóÊöí ÃóÞóÑøó ÈöåóÇ ÇáúÌóÇäöí
(ÑóÇåöäñ æóÃóÏøóì) Ïóíúäó ÇáúãõÑúÊóåöäö (ãöäú ÛóíúÑöåö) Ãóíú: ãöäú
ÛóíúÑö ÇáúÈóÏóáö Ãóæú ÃóÈúÑóÃóåõ ÇáúãõÑúÊóåöäõ (Åáóì ÇáúãõÞöÑøö ÑóÏøóÇ)
Ãóíú: ÑóÏøó ÇáúÈóÏóáó Åáóì ÇáúãõÞöÑøöº áöÃóäøó ÇáÑøóÇåöäó íõäúßöÑõåõ
æóáóãú íóÈúÞó áöáúãõÑúÊóåöäö Ýöíåö ÍóÞøñ¡ ÝóÅöäú ÃóÏøóÇåõ ãöäú ÇáúÈóÏóáö
áóãú íóÑúÌöÚú Èöåö ÇáúãõÞöÑøõ Úóáóì ÇáÑøóÇåöäö¡ æóÞóÏú íõÓúÊóÔúßóáõ
ÑóÏøõåõ Åáóì ÇáúãõÞöÑøö ÈöÚóÏóãö ÑóÏøö ãóÇ ÞóÈóÖóÊúåõ ÇáÒøóæúÌóÉõ ãöäú
ÇáúãóåúÑö Åáóì ÒóæúÌöåóÇ¡ ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ÇÏøóÚóì ÈóÚúÏó ØóáóÇÞöåóÇ
æóØúÃóåóÇ æóÃóäúßóÑóÊúåõ æóíõÌóÇÈõ: ÈöÃóäøó ÇáúãóåúÑó æóÌóÈó ÈöÇáúÚóÞúÏö
ÇáúãõÊøóÝóÞö Úóáóíúåö¡ æóÅöäú áóãú íóÓúÊóÞöÑøó ÅáøóÇ ÈöÇáúæóØúÁö¡
ÈöÎöáóÇÝö ÈóÏóáö ÇáúÌöäóÇíóÉö¡ ÝóÅöäøóåõ ÅäøóãóÇ íóÌöÈõ ÈöåóÇ æóáóãú
íóÊøóÝöÞú ÚóáóíúåóÇ ÇáúÎóÕúãóÇäö.
(æóÇáÑøóåúäõ íóäúÝóßøõ ÈöÃóäú íóÈúÑóÃó) Ãóíú: ÈöÇáúÈóÑóÇÁóÉö (ãöäú
ÌóãöíÚö Ïóíúäò) Ñõåöäó Èöåö¡ ÓóæóÇÁñ ßóÇäóÊú ÈöÃóÏóÇÁò Ãóãú ÊóÚúæöíÖò
Ãóãú ÅÈúÑóÇÁò Ãóãú ÍóæóÇáóÉò Èöåö Ãóæú Úóáóíúåö Ãóãú ÅÞóÇáóÉò Úóäú
ÓóÈóÈöåö¡ Ýóáóæú ÊóáöÝó ÇáúãõÚóæøóÖõ ÞóÈúáó ÞóÈúÖöåö ÈóØóáó
ÇáöÇÚúÊöíóÇÖõ æóÚóÇÏó ÇáÑøóåúäõ ßóãóÇ ÚóÇÏó ÇáÏøóíúäõ ÞóÇáóåõ
ÇáúãõÊóæóáøöí ÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáÑøöÝúÚóÉö: æóåõæó ÙóÇåöÑñ ÅÐóÇ ÞõáúäóÇ
ÈöÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáúÚóÞúÏö ãöäú ÃóÕúáöåö áóÇ ãöäú Íöíäöåö¡ æóÔóÇåöÏõåõ
Þóæúáõ ÇáúãõÊóæóáøöí Åäøó ÇáúÛóÇÕöÈó áóæú ÈóÇÚó ÈöÇáúæóßóÇáóÉö ãóÇ
ÛóÕóÈóåõ ÕóÍøó æóÈóÑöÆó ãöäú ÇáÖøóãóÇäö¡ ÝóÅöäú ÊóáöÝó ÇáúãóÈöíÚõ ÞóÈúáó
ÞóÈúÖöåö ßóÇäó ãöäú ÖóãóÇäöåö Åäú ÞõáúäóÇ: ÈöÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáúÚóÞúÏö ãöäú
ÃóÕúáöåö¡ æóÅöäú ÞõáúäóÇ: ãöäú Íöíäöåö ÝóáóǺ áöÃóäøó ÇáÖøóãóÇäó ÝóÑúÚõ
Çáúãöáúßö æóÇáúãöáúßõ ÊóÌóÏøóÏó ÇäúÊóåóì. æóíõÝóÑøóÞõ: ÈöÃóäøó ÇáÏøóíúäó
ÇáøóÐöí åõæó ÓóÈóÈõ ÇáÑøóåúäö Ýöí ÇáúÃõæáóì ÚóÇÏó ÝóÚóÇÏó ãõÓóÈøóÈõåõ¡
æóÇáúÛóÕúÈõ ÇáøóÐöí åõæó ÓóÈóÈõ ÇáÖøóãóÇäö Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö áóãú íóÚõÏú
Ýóáóãú íóÚõÏú ãõÓóÈøóÈõåõ
(æó) íóäúÝóßøõ ÇáÑøóåúäõ (ÈöÝóÓúÎö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
Þóæúáõåõ ÝóáóÇ ÊõÈóÇÚõ ÇáúÃõãøõ ÅáóÎú) ÞóÇáó Ýöí ÇáúÚõÈóÇÈö: ÝóáóÇ
ÊõÈóÇÚõ ÇáúÃõãøõ ÈöÛóíúÑö ÑöÖóÇ ÇáÑøóÇåöäö ÍóÊøóì ÊóÖóÚó Åäú ÊóÚóáøóÞó
ÈöÇáúÍóãúáö ÍóÞøõ ÇáúÂÎóÑö ÇåÜ. æóÐóáößóº áöÃóäøó ÇáúÍóãúáó ÛóíúÑõ
ãóÑúåõæäò¡ ÝóáóÇ íõãúßöäõ ÈóíúÚõ ÇáúãóÌúãõæÚö áöáÑøóåúäö æóÊóæúÒöíÚõ
ÇáËøóãóäö ãõÊóÚóÐøöÑñ áöáúÌóåúáö ÈöÇáúÍóãúáö¡ æóáóÇ íóÕöÍøõ
ÇÓúÊöËúäóÇÄõåõ ãöäú ÈóíúÚöåóǺ áöÃóäøóåõ ßóÇáúÌõÒúÁö æóÝöí ÔóÑúÍö
ÇáÑøóæúÖö æóáóæú Ñóåóäó äóÎúáóÉð Ëõãøó ÃóØúáóÚóÊú ÇõÓúÊõËúäöíó ØóáúÚõåóÇ
ÚöäúÏó ÈóíúÚöåóÇ¡ æóáóÇ íóãúÊóäöÚõ ÈóíúÚõåóÇ ãõØúáóÞðÇ ÈöÎöáóÇÝö
ÇáúÍóÇãöáö ÇåÜ. Ãóíúº áöÃóäøóåõ íõãúßöäõ ÊóæúÒöíÚõ ÇáËøóãóäö ÚóáóíúåöãóÇ
áöáúÚöáúãö ÈöÇáØøóáúÚö
(Þóæúáõåõ æóÇáúãöáúßõ ÊóÌóÏøóÏó) ÞóÖöíøóÉõ åóÐóÇ Ãóäøóåõ áóæú ÈóÇÚó
ÈöÔóÑúØö ÇáúÎöíóÇÑö áöáúãõæóßøöáö ÇáøóÐöí åõæó ÇáúãóÛúÕõæÈõ ãöäúåõ
æóÍúÏóåõ¡ Ëõãøó ÊóáöÝó ÇáúãóÈöíÚõ ÞóÈúáó ÇáúÞóÈúÖö áóãú íóÈúÑóÃú
ÇáúÛóÇÕöÈõº áöÃóäøó Çáúãöáúßó ÈóÇÞò áóãú íóÊóÌóÏøóÏú. (Þóæúáõåõ
æóíõÝóÑøóÞõ ÅáóÎú) Ýöíåö ÃóãúÑóÇäö. ÃóÍóÏõåõãóÇ: Ãóäøóåõ ÇÚúÊóÑóÖó
Úóáóíúåö ÈóÚúÖõ ÇáúÝõÖóáóÇÁö ÈöãóÇ ÍóÇÕöáõåõ Ãóäøó ÝóÑúÞóåõ åóÐóÇ
íóÞúÊóÖöí ãõæóÇÝóÞóÉó ÇáúãõÊóæóáøöí Úóáóì ãóÇ ÞóÇáóåõ¡ ãóÚó Ãóäøóåõãú
ÕóÑøóÍõæÇ Ýöí ÈóÇÈö ÇáúæóßóÇáóÉö ÈöãóÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
Ãóíú ÓóæóÇÁñ ÕóÏøóÞóåõ ÇáÑøóÇåöäõ Ãóæú ßóÐøóÈóåõ¡ (Þóæúáõåõ ÝóáóÇ
ÊõÈóÇÚõ ÇáúÃõãøõ ÍóÇãöáðÇ) Ãóíú áöÊóÚóÐøõÑö ÇÓúÊöËúäóÇÁö ÇáúÍóãúáö¡
æóÇáÊøóæúÒöíÚö Úóáóíúåö æóÚóáóì ÇáúÃõãøö áöáúÌóåúáö ÈöÞöíãóÊöåö¡ æóåóÐóÇ
ÇáÊøóÚúáöíáõ íõÝöíÏõ ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊõÈóÇÚõ ãõØúáóÞðÇ. ÓóæóÇÁñ ÊóÚóáøóÞó
ÈöåóÇ ÍóÞøñ ËóÇáöËñ Ãóæú áóÇ¡ æóåõæó ÙóÇåöÑõ ÕóäöíÚö ÍóÌóÑò Ýöí
ÇáÊøõÍúÝóÉö æóÞóÇáó ã Ñ Ýöí ÔóÑúÍö ÇáúãöäúåóÇÌö: ÅäøóãóÇ íóÊóÚóÐøóÑõ
ÈóíúÚõåóÇ ÞóÈúáó æóÖúÚöåóÇ Åäú ÊóÚóáøóÞó ÈöåóÇ ÍóÞøñ ËóÇáöËñ ÈöæóÕöíøóÉò
Ãóæú ÍóÌúÑö ÝóáóÓò Ãóæú ãóæúÊò¡ Ãóæú ÊóÚóáøóÞó ÇáÏøóíúäõ ÈöÑóÞóÈóÉö
Ãõãøöåö Ïõæäóåõ ÈöÃóäú áóãú íóÊóÚóáøóÞú ÈöÐöãøóÉö ãóÇáößöåóÇ
ßóÇáúÌóÇäöíóÉö æóÇáúãõÚóÇÑóÉö áöáÑøóåúäö¡ ÝóÅöäú áóãú íóÊóÚóáøóÞú Èöåö
Ãóæú ÈöåóÇ ÔóíúÁñ ãöäú Ðóáößó ÃõáúÒöãó ÇáÑøóÇåöäõ ÈöÇáúÈóíúÚö Ãóíú áóåóÇ
ÍóÇãöáðÇ æóÊóæúÝöíóÉö ÇáÏøóíúäö ãöäú ËóãóäöåóÇ Ãóæú ÈöÊóæúÝöíóÉö
ÇáÏøóíúäö ãöäú ÌöåóÉò ÃõÎúÑóì¡ ÝóÅöäú ÇãúÊóäóÚó ÃóÌúÈóÑóåõ ÇáúÍóÇßöãõ
Úóáóì ÈóíúÚöåóÇ¡ Åäú áóãú íóßõäú áóåõ ãóÇáñ ÓöæóÇåóÇ¡ Ëõãøó Åäú ÊóÓóÇæóì
ÇáËøóãóäõ æóÇáÏøóíúäõ ÝóÐóÇßó¡ æóÅöäú ÝóÖóáó ãöäú ÇáËøóãóäö ÔóíúÁñ
ÃóÎóÐóåõ ÇáúãóÇáößõ¡ æóÅöäú äóÞóÕó ØõæáöÈó ÈöÇáúÈóÇÞöí.
(Þóæúáõåõ ÝóÅöäú ÈöíÚóÊú áöíõÚúØóì ÅáóÎú) åóÐóÇ ÙóÇåöÑñ Úóáóì ØóÑöíÞö
ÇáÔøóÇÑöÍö ßóÍóÌóÑò Ãóäøó ãõÌóÑøóÏó ÇáúÍóãúáö ãóÇäöÚñ ãöäú ÇáúÈóíúÚö
áöÊóÚóÐøõÑö ÇáöÇÓúÊöËúäóÇÁö æóÇáÊøóæúÒöíÚö¡ ÃóãøóÇ Åäú ßóÇäó ÇáúãóÇäöÚõ
ÊóÚóáøõÞó ÍóÞøò ËóÇáöËò ÝóÞóØú ßóãóÇ ÌóÑóì Úóáóíúåö ã Ñ¡ ÝóáóÇ
íóÊóÃóÊøóì ÅÚúØóÇÁõ ÇáËøóãóäö ßõáøöåö áöáúãõÑúÊóåöäö ÊóÏóÈøóÑú.
(Þóæúáõåõ áöíõÚúØóì ÇáËøóãóäõ ÅáóÎú) ÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó Ãóäøóåõ
íõÚúØóÇåõ áöáúæóÝóÇÁö áóÇ áöíóßõæäó ÑóåúäðÇ ÊóÍúÊó íóÏöåö¡ æóáóæú
ÃóÑóÇÏó áóãú íóßúÝö ãõÌóÑøóÏõ ÇáÊøóÑóÇÖöí¡ Èóáú áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÚóÞúÏò
ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ Óã Úóáóì ÇáÊøõÍúÝóÉö.
(Þóæúáõåõ æóÞóÏú íõÔúßöáõ ÅáóÎú) ßõáøñ ãöäú ÇáúÅöÔúßóÇáö æóÇáúÌóæóÇÈö
ãóÑúÏõæÏñº áöÃóäøó ãóÓúÃóáóÉó ÇáÒøóæúÌóÉö áóíúÓóÊú äóÙöíÑó
ãóÓúÃóáóÊöäóÇ¡ æóÅöäøóãóÇ äóÙöíÑõåóÇ ãöäú ãóÓúÃóáóÊöäóÇ Ãóäú íóßõæäó
ÇáúÃóÑúÔõ ÈöíóÏö ÇáÑøóÇåöäö áößóæúäö ÇáúÃóÕúáö ßóÇäó ÈöíóÏöåö¡ æóåõæó
ÍöíäóÆöÐò áóÇ íõÑóÏøõ Åáóì ÇáúãõÞöÑøö¡ ÅÐú ÇáúãõÚúÊóÈóÑõ ÝöíåöãóÇ Ãóäøó
ãóäú ÈöíóÏöåö ÇáúãóÇáõ ãõÚúÊóÑöÝñ¡ ÈöÃóäøóåõ áöÛóíúÑöåö¡ æóÐóáößó
ÇáúÛóíúÑõ íõäúßöÑõåõ ÝóíõÞóÑøõ ÇáúãóÇáõ Ýöí íóÏöåö ÝöíåöãóÇ ÇåÜ. ã Ñ
æóäóÙóÑó Ýöíåö ÈóÚúÖõåõãú
(Þóæúáõåõ ÚóÇÏó) Ãóíú ÚóÇÏó äóÙöíÑõåõ ÈöäóÇÁð Úóáóì Ãóäøó ÇáúÝóÓúÎó
íóÑúÝóÚõ ÇáúÚóÞúÏó ãöäú Íöíäöåö áóßöäøóåõ ÃõÚúØöíó Íõßúãó ÃóÕúáöåö Þ á.
(Þóæúáõåõ æóÇáúÛóÕúÈõ ÅáóÎú) ÇõÚúÊõÑöÖó¡ ÈöÃóäøóåõ íóÞúÊóÖöí ÚóÏóãó
ÇáúÚóæúÏö Ýöí ÇáúÛóÇÕöÈö ÈöäóÇÁð Úóáóì Ãóäøó ÇáúÝóÓúÎó íóÑúÝóÚõ
ÇáúÚóÞúÏó ãöäú Íöíäöåö ÇáøóÐöí åõæó ÇáúÃóÕóÍøõ ãóÚó Ãóäøóåõãú ÕóÑøóÍõæÇ:
ÈöÃóäøóåõ ÅÐóÇ ÊóÚóÏøóì Çáúæóßöíáõ Ýöí ÇáúÚóíúäö Çáúãõæóßøóáö Ýöí
ÈóíúÚöåóÇ Ëõãøó ÈóÇÚóåóÇ Ëõãøó ÑõÏøóÊú Úóáóíúåö ÈöÚóíúÈò¡ ÈöÃóäøóåõ
íóÚõæÏõ ÇáÖøóãóÇäõ æóÅöÐóÇ ÚóÇÏó Ýöí Çáúæóßöíáö ÝóÝöí ÇáúÛóÇÕöÈö Ãóæúáóì
ÇåÜ. æóÃóÞõæáõ: ÇáúÝóÑúÞõ áóÇÆöÍñ æóÇáúãõÓóÇæóÇÉõ ÝóÖúáðÇ Úóäú
ÇáúÃóæúáóæöíøóÉö ãóãúäõæÚóÉñº áöÃóäøó Çáúæóßöíáó ÅäøóãóÇ ÕóÇÑó ÖóÇãöäðÇ
áöæóÖúÚö íóÏöåö Úóáóì ÇáúÚóíúäö ÇáøóÊöí ÊóÚóÏøóì ÝöíåóÇ ÈóÚúÏó
ÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáúÈóíúÚö ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÛóÇÕöÈöº áöÃóäøó ÕõæÑóÉó ãóÓúÃóáóÊöåö
Ãóäøó ÇáúÈóíúÚó ÇäúÝóÓóÎó ÈöÊóáóÝö ÇáúÚóíúäö ÇáúãóÈöíÚóÉö ÞóÈúáó
ÇáúÞóÈúÖö Ëõãøó ÑóÃóíúÊ ÈóÚúÖó ÇáúÝõÖóáóÇÁö ÝóÑøóÞó ãóÚó ÇáúÊöÒóÇãö
æóÖúÚö ÇáúÛóÇÕöÈö íóÏóåõ ÈóÚúÏó ÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáúÈóíúÚö ÈöÞõæøóÉö íóÏö
Çáúæóßöíáö¡ áößóæúäöåóÇ ãóæúÖõæÚóÉð ÈöÅöÐúäö ÇáúãóÇáößö ÝóÚóÇÏóÊú ÈóÚúÏó
ÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáúÈóíúÚö áöÞõæøóÊöåóÇ¡ ÈöÎöáóÇÝö íóÏö ÇáúÛóÇÕöÈö áöÖóÚúÝöåóÇ
ÈöÇáÊøóÚóÏøöí¡ ÝóÅöÐóÇ ÒóÇáóÊú ÈöÇáúÈóíúÚö ÈöÅöÐúäö ÇáúãóÇáößö ÇäúÞóØóÚó
ÊóÚóÏøöíåóÇ æóáóãú ÊóÚõÏú ÈöÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáúÈóíúÚö áöÖóÚúÝöåóÇ
ÝóáúíõÊóÃóãøóáú. Óã Úóáóì ÇáÊøõÍúÝóÉö.
(Þóæúáõåõ æóÇáúÛóÕúÈõ ÅáóÎú) Ãóíú ãóÚó ÊóÖóãøõäö ÅÐúäöåö áóåõ Ýöí
ÇáúÈóíúÚö ÈóÑóÇÁóÊóåõ ãöäú ÖóãóÇäöåö
(3/97)
ÇáúãõÑúÊóåöäö) áóåõ¡ æóÅöäú áóãú
íõæóÇÝöÞúåõ Úóáóíúåö ÇáÑøóÇåöäõº áöÃóäøóåõ ÌóÇÆöÒñ ãöäú ÌöåóÊöåö
ÈöÎöáóÇÝö ÇáÑøóÇåöäö (æóÇáúÈóíúÚö) Ãóíú: æóíóäúÝóßøõ ÇáÑøóåúäõ ÈöÈóíúÚö
ÇáúãóÑúåõæäö Ýöí ÇáúÌöäóÇíóÉö Ãóæú ÛóíúÑöåóÇ ßóãóÇ ãóÑøó. (æóÇáúåõáúßö)
Ãóíú: æóÈöåóáóÇßöåö ÈöÂÝóÉò ÓóãóÇæöíøóÉò (æóÞóÊúáö) Ãóíú: æóÈöÞóÊúáö
(ÇáúÌóÇäöí) Úóáóì ÇáÓøóíøöÏö Ãóæú ÛóíúÑöåö áöÌöäóÇíóÊöåö áöÝóæúÊö
ÇáúãóÍóáøö ÈöÐóáößó. (æóÇáúÚóÝúæõ áöáÓøóíøöÏö ÈöÇáúãóÌøóÇäö) Ãóíú:
æóáöáÓøóíøöÏö ÇáúÚóÝúæõ Úóäú ÚóÈúÏöåö ÇáúÌóÇäöí Úóáóíúåö Ãóæú Úóáóì
ãõæÑöËöåö Ãóæú ÚóÈúÏöåö ÇáøóÐöí áóíúÓó ÈöãóÑúåõæäò ãóÌøóÇäðÇ¡ Ýóáóæú
ÚóÝóÇ ÈöãóÇáò Ãóæú ßóÇäóÊú ÇáúÌöäóÇíóÉõ ÎóØóÃð áóãú íóËúÈõÊú ÇáúãóÇáõº
áöÃóäøó ÇáÓøóíøöÏó áóÇ íóËúÈõÊõ áóåõ Úóáóì ÚóÈúÏöåö ãóÇáñ¡ ÝóíóÈúÞóì
ÑóåúäðÇ ßóãóÇ ßóÇäó (æó) áóåõ (ÇáöÇÞúÊöÕóÇÕõ) ãöäúåõ ÇäúÊöÞóÇãðÇ
æóÒóÌúÑðÇ¡ æóåõæó ÃóÍúæóÌõ Åáóì Ðóáößó ãöäú ÇáúÃóÌóÇäöÈö¡ æóáóÇ íõÈóÇáöí
ÈöÝóæúÊö ÇáúæóËöíÞóÉö¡ ÃóãøóÇ áóæú Ìóäóì Úóáóì ÃóÌúäóÈöíøò Ãóæú ØóÑóÝö
ãõæÑöËö ÓóíøöÏöåö ÝóíóËúÈõÊõ ÇáúãóÇáõ¡ Åäú ßóÇäóÊú ÇáúÌöäóÇíóÉõ ÎóØóÃð
Ãóæú ÚóãúÏðÇ æóÚóÝóÇ ÈöãóÇáò¡ æóáóæú ÞóÊóáó ÚóÈúÏðÇ ÂÎóÑó áöáÓøóíøöÏö
ãóÑúåõæäðÇ ÝóáöáÓøóíøöÏö ÇáúÞöÕóÇÕõ æóíóÈúØõáõ Èöåö ÇáÑøóåúäóÇäö.
(æóáóåõ ÇáúÃóÑúÔõ) ãõÊóÚóáøöÞðÇ ÈöÑóÞóÈóÉö ÇáúÞóÇÊöáö áöÍóÞøö ãõÑúÊóåöäö
ÇáúÞóÊöíáö¡ ÅÐú ÇáÓøóíøöÏõ áóæú ÃóÊúáóÝó ÇáúãóÑúåõæäó ÛóÑöãó áöÍóÞøö
ÇáúãõÑúÊóåöäö ÝóÊóÚóáøõÞõåõ ÈöÚóÈúÏöåö Ãóæúáóìº (áóÃóäú íóÑúåóäóåõ
ÈóÏöíáó ãóÞúÊõæáò Ñõåöäú) Ãóíú: áóåõ ÇáúÃóÑúÔõ áöíóÑúåóäóåõ íóÚúäöí
áöíóÕöíÑó ÑóåúäðÇ ÈóÏóáó ÇáúÞóÊöíáö ÇáúãóÑúåõæäö¡ ÈöÃóäú íõÈóÇÚó ßõáøõ
ÇáúÞóÇÊöáö¡ Åäú áóãú Êóßõäú ÞöíãóÊõåõ ÃóßúËóÑó ãöäú ÇáúÃóÑúÔö æóÌõÒúÁñ
ãöäúåõ ÈöÞóÏúÑö ÇáúÃóÑúÔö¡ Åäú ßóÇäóÊú ÃóßúËóÑó¡ æóíóßõæäõ ÇáËøóãóäõ
ÑóåúäðÇ æóÅöäøóãóÇ áóãú íóßõäú ÇáúÞóÇÊöáõ äóÝúÓõåõ ÑóåúäðǺ áöÃóäøó
ÍóÞøó ÇáúãõÑúÊóåöäö Ýöí ãóÇáöíøóÊöåö áóÇ Ýöí Úóíúäöåöº æóáöÃóäøóåõ ÞóÏú
íóÑúÛóÈõ ÑóÇÛöÈñ ÈöÒöíóÇÏóÉò íóÊóæóËøóÞõ ÈöåóÇ ãõÑúÊóåöäõ ÇáúÞóÇÊöáö¡
ÝóÅöäú ÊóÚóÐøóÑó ÈóíúÚõ ÇáúÌõÒúÁö Ãóæú äóÞóÕó ÈöÇáÊøóÔúÞöíÕö¡ ÈöíÚó
Çáúßõáøõ æóÕóÇÑó ÇáÒøóÇÆöÏõ ÑóåúäðÇ ÚöäúÏó ãõÑúÊóåöäö ÇáúÞóÇÊöáö¡
æóÅöäøóãóÇ íõÌúÚóáõ ÇáúÃóÑúÔõ ÑóåúäðÇ ÈóÏóáó ÇáúÞóÊöíáö ÇáúãóÑúåõæäö
(áöÛóÑóÖò) áöáúãõÑúÊóåöäö Ýöí äóÞúáö ÇáúæóËöíÞóÉö Èöåö Åáóì Ïóíúäö
ÇáúÞóÊöíáöº áöÃóäøó ÛóÑóÖóåõ åõæó ÇáúãõÚúÊóÈóÑõ ÅÐú áóæúáóÇ ÍóÞøõåõ
áóãóÇ ÊóÚóáøóÞó ÇáúÃóÑúÔõ ÈöÑóÞóÈóÉö ÇáúÞóÇÊöáö.
¡ æóÐóáößó (ãöËúáõ ÇÎúÊöáóÇÝö ÇËúäóíúäö ÇÑúÊóåóäóÇ ÚóÈúÏóíúäö) ¡ ÈöÃóäú
ÇÑúÊóåóäó ßõáøñ ãöäúåõãóÇ ÚóÈúÏðÇ ÝóÞóÊóáó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÇáúÂÎóÑó¡ (Ãóæú)
ÇÎúÊöáóÇÝö (Ïóíúäóíúäö) áöÔóÎúÕò æóÇÍöÏò (Ýöí ÇáúÍóáøö) Ãóíú: Ýöí
ÇáúÍõáõæáö (æóÇáÊøóÃúÌöíáö) º áöÃóäøóåõ Åäú ßóÇäó ÇáúÍóÇáøõ Ïóíúäó
ÇáúÞóÊöíáö¡ ÝóÞóÏú íõÑöíÏõ ÇÓúÊöíÝóÇÁóåõ ãöäú Ëóãóäöåö Ýöí ÇáúÍóÇáøö
Ãóæú Ïóíúäó ÇáúÞóÇÊöáö¡ ÝóÞóÏú íõÑöíÏõ ÇáÊøóæóËøõÞó ÈöÇáúãõÄóÌøóáö
æóíõØóÇáöÈõ ÈöÇáúÍóÇáøö¡ æóßóÇÎúÊöáóÇÝöåöãóÇ Ýöí Ðóáößó ÇÎúÊöáóÇÝõåõãóÇ
Ýöí ÞóÏúÑö ÇáúÃóÌóáö¡ (Ãóæú Ýöí ÇáúÞóÏúÑö) Ãóíú: ÞóÏúÑö ÇáÏøóíúäóíúäö
(Åäú ßóÇäó ÇáúÞóÊöíáõ ÈöÇáúßóËöíÑö) ãöäúåõãóÇ (ÞóÏú Ñõåöäú) ÓóæóÇÁñ
ßóÇäóÊú ÞöíãóÊõåõ ãöËúáó ÞöíãóÉö ÇáúÞóÇÊöáö Ãóæú ÝóæúÞóåóÇ Ãóæú
ÏõæäóåóÇ¡ áóßöäøóåõ ÝöíãóÇ ÏõæäóåóÇ áóÇ íóäúÞõáõ ãóÇ ÒóÇÏó Úóáóì ÞöíãóÉö
ÇáúÞóÊöíáö¡ Èóáú íóÈúÞóì ÈöÍóÇáöåö¡ ÝóÅöäú áóãú íóßõäú ÛóÑóÖñ ÈöÃóäú
ÇÊøóÍóÏó ÇáúãõÑúÊóåöäõ æóáóãú íóÎúÊóáöÝú ÇáÏøóíúäóÇäö ÝöíãóÇ ÐõßöÑó Ãóæú
ÇÎúÊóáóÝóÇ Ýöí ÇáúÞóÏúÑö æóßóÇäó ÇáúÞóÊöíáõ ãóÑúåõæäðÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
íóÑõÏøõåõ ÍóíúËõ ÞóÇáõæÇ: ÝöíãóÇ áóæú ÊóÚóÏøóì Çáúæóßöíáõ Ýöí ÇáúÚóíúäö
Çáúãõæóßøöáó Ýöí ÈóíúÚöåóÇ¡ Ëõãøó ÈóÇÚóåóÇ Ëõãøó ÑóÏøó Úóáóíúåö
ÈöÚóíúÈò¡ ÝóÅöäøóåõ íóÚõæÏõ ÇáÖøóãóÇäõ¡ æóÅöÐóÇ ÚóÇÏó ÇáÖøóãóÇäõ Ýöí
Çáúæóßöíáö ÝóÝöí ÇáúÛóÇÕöÈö Ãóæúáóì. æóÃóÞõæá áóåõ: Åäú íõãúäóÚõ ÑõÏøó
åóÐóÇ áóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúãõÊóæóáøöí æóíõÝóÑøóÞõ¡ ÈöÃóäøó Çáúæóßöíáó
ÅäøóãóÇ ÕóÇÑó ÖóÇãöäðÇ áöæóÖúÚö íóÏöåö Úóáóì ÇáúÚóíúäö ÈóÚúÏó ÇÑúÊöÝóÇÚö
ÇáúÈóíúÚö¡ æóÇáúÛóÇÕöÈõ áóãú íõæÌóÏú ãöäúåõ æóÖúÚõ íóÏöåö Úóáóì
ÇáúÚóíúäö ÈóÚúÏó ÇÑúÊöÝóÇÚö ÇáúÈóíúÚö ÇáøóÐöí ÞóØóÚó ÇáÖøóãóÇäó Ýöí
ÇáúãóæúÖöÚóíúäö æóËóÇäöíåöãóÇ: Ãóäøóåõ ÇÚúÊóÑóÖó ÈóÚúÖñ ÂÎóÑõ Úóáóì
Þóæúáöåö: Åäøó ÇáÏøóíúäó ÇáøóÐöí åõæó ÓóÈóÈõ ÇáÑøóåúäö ÚóÇÏó ÈöãóäúÚöåö¡
Èóáú ÇáúÚóÇÆöÏõ ãõãóÇËöáõåõ ÞóÇáó: ÅáøóÇ Ãóäú íõÌóÇÈó: ÈöÃóäøó
ãõãóÇËöáóåõ ÃõÚúØöíó Íõßúãóåõ áöÊóãóÇãö ÇáúãõÔóÇÈóåóÉö ÈóíúäóåõãóÇ ÇåÜ.
ÝóáúíõÊóÃóãøóáú
(Þóæúáõåõ áóãú íóËúÈõÊú ÇáúãóÇáõ) ÚóÏóãõ ÇáËøõÈõæÊö Ýöí ãóÓúÃóáóÉö
ãõæÑöËöåö ÎöáóÇÝõ ÇáÕøóÍöíÍö (Þóæúáõåõ ÃóãøóÇ áóæú Ìóäóì Úóáóì
ÃóÌúäóÈöíøò ÅáóÎú) áóæú ÃóæúÌóÈóÊú åóÐöåö ÇáúÌöäóÇíóÉõ ãóÇáðÇ æóãóÇÊó
ÇáúãóÌúäöíøõ Úóáóíúåö ÞóÈúáó ÇáöÇÓúÊöíÝóÇÁö æóÑöËóåõ ÇáÓøóíøöÏõ¡ ßóãóÇ
äóÞóáóÇåõ Ýöí ÇáÔøóÑúÍö æóÇáÑøóæúÖóÉö Úóäú ÞóØúÚö ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó¡
æóÕóÍøóÍóåõ Ýöí ÇáÔøóÑúÍö ÇáúßóÈöíÑö Ýöí ÇáäøößóÇÍö æóäóÞóáóÇ
ãõÞóÇÈöáóåõ Úóäú ÇáÕøóíúÏóáóÇäöíøö æóÇáúÅöãóÇãö¡ æóåõæó ÇáÓøõÞõæØõ
ÈöãõÌóÑøóÏö ÇáöÇäúÊöÞóÇáö æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íóËúÈõÊó áóåõ Úóáóì
ÚóÈúÏöåö ÇÓúÊöÏóÇãóÉñ áöÏóíúäò¡ ßóãóÇ áóÇ íóÌõæÒõ áóåõ ÇÈúÊöÏóÇÄõåõ
æóÕóÍøóÍóåõ Ýöí ÇáÔøóÑúÍö ÇáÕøóÛöíÑö æóÚóáóì Þóæúáö ÇáúÚöÑóÇÞöíøöíäó
áóåõ ÈóíúÚõåõ Ýöíåö ßóãóÇ ßóÇäó áöáúãõæÑöËö¡ æóáóæú ßóÇäóÊú ÇáúÌöäóÇíóÉõ
Úóáóì äóÝúÓö ÇáúãõæÑöËö ÚóãúÏðÇ ÝóÚóÝóÇ Úóáóì ãóÇáò Ãóæú ßóÇäóÊú ÎóØóÃð
æóÞõáúäóÇ: ÈöÃóäøó ÇáÏøóíúäó íóËúÈõÊõ ÃóæøóáðÇ áöáúãóÌúäöíøö Úóáóíúåö¡
æóåõæó ÇáÕøóÍöíÍõ Ýóíóßõæäõ ËõÈõæÊõ ÇáúãóÇáö Úóáóì ÇáúÚóÈúÏö Úóáóì
ÇáúæóÌúåóíúäö ÇáúãóÐúßõæÑóíúäö ÞóÇáóåõ ÇáúÌóæúÌóÑöíøõ¡ æóÙóÇåöÑõ ßóáóÇãö
ÇáúãõåöãøóÇÊö æóÇáúÎóÇÏöãö ÊóÑúÌöíÍõ ãóÇ Ýöí ÇáúßóÈöíÑö æóãóÔóì Ýöí
ÇáÑøóæúÖö Úóáóíúåö Ýöí ÇáúãóÓúÃóáóÊóíúäö¡ æóåõæó ÙóÇåöÑõ ãóÇ Ýöí
ÇáúÅöÑúÔóÇÏö ÇåÜ. æóÈöåö íõÚúáóãõ Ãóäøó Þóæúáó ÇáÔøóÇÑöÍö ÝöíãóÇ ÓóáóÝó
Ãóæú Úóáóì ãõæÑöËöåö ÅáóÎú ÅäøóãóÇ íóÃúÊöí Úóáóì ÛóíúÑö ãóÇ Ýöí
ÇáúßóÈöíÑö ÈöÑø.
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
ÇåÜ. ÊõÍúÝóÉñ. (Þóæúáõåõ ÈöÈóíúÚö ÇáúãóÑúåõæäö) äóÚóãú Åäú ÚóÇÏó
ÈöÝóÓúÎö ÎöíóÇÑò ÈöÛóíúÑö ÇáúÚóíúÈö ÈóÞöíó Úóáóì ÇáÑøóåúäö ÇåÜ. Þ á
Úóáóì ÇáúÌóáóÇáö. æóÞóæúáõåõ ÈóÞöíó Úóáóì ÇáÑøóåúäö Ãóíú ãóÚó ßóæúäö
ÇáúãóÌúäöíøö Úóáóíúåö ãõÞóÏøóãðÇ Èöåöº áöÃóäøó ÇáËøóãóäó ÞóÏú
ÇõÓúÊõÑöÏøó ÇåÜ. ÍóÇÔöíóÉñ ãóäúåóÌñ. (Þóæúáõåõ ÇáøóÐöí áóíúÓó
ÈöãóÑúåõæäò) áóíúÓó ÈöÞóíúÏò Ýöí ÇáúÚóÝúæö ãóÌøóÇäðÇ¡ Ýóáóåõ ÇáúÚóÝúæõ
Úóäú ÇáúÌöäóÇíóÉö Úóáóì ÇáúãóÑúåõæäö ãóÌøóÇäðÇ ßóãóÇ Ýöí ÇáúÈõÑõáøõÓöíøö
æóÛóíúÑöåö¡ æóíóÈúØõáõ ÇáÑøóåúäõ Ýöí ÇáúÞóÊöíáö ÝóÞóØú¡ æóÅöäøóãóÇ åõæó
ÞóíúÏñ Ýöí Þóæúáöåö¡ Ýóáóæú ÚóÝóÇ ÈöãóÇáò áóãú íóËúÈõÊú æóÙóÇåöÑõ
ßóáóÇãöåöãú Ãóäøóåõ áóíúÓó áóåõ ÇáúÚóÝúæõ ãóÌøóÇäðÇ ÅáøóÇ Ýöí ÌöäóÇíóÉö
ÇáúÚóãúÏö Ïõæäó ÇáúÎóØóÃö.
(Þóæúáõåõ Úóáóì ÚóÈúÏöåö ãóÇáñ) Ãóíú áóÇ Ýöí ÐöãøóÊöåö æóáóÇ Ýöí
ÑóÞóÈóÊöåö ßóãóÇ åõäóÇ (Þóæúáõåõ æóáóæú ÞóÊóáó ÅáóÎú) ÏõÎõæáñ Úóáóì
Þóæúáö ÇáúãõÕóäøöÝö æóáóåõ ÇáúÃóÑúÔõ (Þóæúáõåõ æóáóåõ ÇáúÃóÑúÔõ) Ãóíú
æóÇáúÚóÝúæõ ãóÌøóÇäðÇ ÃóíúÖðÇ Ýöí ÌöäóÇíóÉö ÇáúÚóãúÏö¡ Åäú ÃóæúÌóÈóÊú
ÞöÕóÇÕðÇ¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ ÃóæúÌóÈóÊú ãóÇáðÇ áöÚóÏóãö ÇáúãõßóÇÝóÃóÉö
ãóËóáðÇ¡ æóÈöÎöáóÇÝö ÌöäóÇíóÉö ÇáúÎóØóÃö¡ ÝóáóíúÓó áóåõ ÇáúÚóÝúæõ ßóãóÇ
Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö. (Þóæúáõåõ æóáóåõ ÇáúÃóÑúÔõ) æóáóæú ßóÇäó ÈöÚóÝúæò
Úóáóíúåö Ýöí ÌöäóÇíóÉö ÇáúÚóãúÏö æóáóãú íõÈúØöáúåõ ÇáúãõÑúÊóåöäõ ÇåÜ.
ÍóÌóÑñ (Þóæúáõåõ Åäú áóãú Êóßõäú ÞöíãóÊõåõ ÃóßúËóÑó ÅáóÎú) Ãóíú ÈöÃóäú
ÓóÇæóÊú Ãóæú äóÞóÕóÊú æóÕóÑöíÍõ ßóáóÇãöåö Ãóäøóåõ ÅÐóÇ áóãú ÊóÒöÏú
ÇáúÞöíãóÉõ Úóáóì ÇáúæóÇÌöÈö íõÈóÇÚõ ÌóãöíÚõåõ¡ æóÅöäú ÒóÇÏó ÇáËøóãóäõ
Úóáóì ÇáúæóÇÌöÈö æóÃóäøóåõ áóÇ íóÕöíÑõ ÑóåúäðÇ ÅáøóÇ ãöÞúÏóÇÑõ
ÇáúæóÇÌöÈö ãöäú ÇáËøóãóäö áóÇ ÌóãöíÚõ ÇáËøóãóäö Óã Úóáóì ÇáúãóäúåóÌö.
(Þóæúáõåõ æóíóßõæäõ ÇáËøóãóäõ ÑóåúäðÇ) Ãóíú ÈöãõÌóÑøóÏö ÇáúÈóíúÚö ÈöáóÇ
ÅäúÔóÇÁö ÚóÞúÏò¡ æóÚóáóì Ðóáößó áóæú ÓóÇãóÍó Úóäúåõ ãõÑúÊóåöäõ
ÇáúÞóÊöíáö ÑóÌóÚó áöáÑøóÇåöäö áóÇ áöãõÑúÊóåöäö ÇáúÞóÇÊöáö æóÞóæúáõ Þ á:
ÇáøóÐöí íóÊøóÌöåõ ÚóÏóãõ ÎõÑõæÌöåö Úóäú ÑóåúäöíøóÉö ãõÑúÊóåöäö
ÇáúÞóÇÊöáö. Ýöíåö äóÙóÑñº áöÃóäøóåõ ÈöãõÌóÑøóÏö ÈóíúÚöåö ÇäúÝóÓóÎó
Ñóåúäõåõ ÊóÏóÈøóÑú. (Þóæúáõåõ æóíóßõæäõ ÇáËøóãóäõ ÑóåúäðÇ) Ãóíú Åäú áóãú
íóÒöÏú Úóáóì ÇáúæóÇÌöÈö ÇåÜ. ã Ñ. (Þóæúáõåõ æóÅöäøóãóÇ áóãú íóßõäú) Ãóíú
ÍóíúËõ ßóÇäó ÇáúæóÇÌöÈõ ÃóßúËóÑó ãöäú ÞöíãóÊöåö Ãóæú ãöËúáóåóÇ ÇåÜ. ã Ñ.
(Þóæúáõåõ æóÅöäøóãóÇ íõÌúÚóáõ ÅáóÎú) áóÚóáøó ãóÚúäóÇåõ ÅäøóãóÇ íóßõæäõº
áöÃóäøóåõ
(3/98)
ÈöÇáúÞóáöíáö æóÞöíãóÊõåõ ãöËúáõ ÞöíãóÉö
ÇáúÞóÇÊöáö Ãóæú ÝóæúÞóåóÇ¡ áóãú íóÊóÚóáøóÞú ÇáúÃóÑúÔõ ÈöÇáúÞóÇÊöáö
ÈöÍóÇáò¡ ÅÐú áóÇ ÝóÇÆöÏóÉó Ýöí ÇáäøóÞúáö¡ äóÚóãú Åäú ßóÇäóÊú ÞöíãóÉõ
ÇáúÞóÇÊöáö ÃóßúËóÑó æóÇÊøóÍóÏó ÇáÏøóíúäóÇäö ÞóÏúÑðÇ¡ äõÞöáó ãöäú
Ëóãóäöåö Åáóì Ïóíúäö ÇáúÞóÊöíáö ÞóÏúÑõ ÞöíãóÊöåö æóÈóÞöíó ÇáúÈóÇÞöí
ÈöÍóÇáöåö.
æóáóãú íóÚúÊóÈöÑú ÇáúÃóßúËóÑõæäó ãöäú æõÌõæåö ÇáöÇÎúÊöáóÇÝö ÛóíúÑó
Ðóáößó¡ ÝóáóÇ íõÚúÊóÈóÑõ ÇÎúÊöáóÇÝõåõãóÇ Ýöí ÇáúÌöäúÓö ßóãóÇ áóæú ßóÇäó
ÃóÍóÏõåõãóÇ ÏóäóÇäöíÑó æóÇáúÂÎóÑõ ÏóÑóÇåöãó¡ æóßóÇäóÇ ÈöÍóíúËõ áóæú
Þõæøöãó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÈöÇáúÂÎóÑö ÓóÇæóÇåõ¡ æóÞóÏú ÇÚúÊóÈóÑóåõ Ýöí
ÇáúæóÓöíØö ÞóÇáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ: æóåõæó ãõÊøóÌóåñ ãóÚúäðì ãõÎóÇáöÝñ
áöäóÕøö ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóÇáúÃóÕúÍóÇÈö Úóáóì ØóÈóÞóÇÊöåöãú¡ æóßóÐóÇ áóÇ
íõÚúÊóÈóÑõ ÇÎúÊöáóÇÝõåõãóÇ Ýöí ÇáöÇÓúÊöÞúÑóÇÑö æóÚóÏóãöåö¡ ÈöÃóäú ßóÇäó
ÃóÍóÏõåõãóÇ ÚöæóÖó ãóÇ íõÊóæóÞøóÚõ ÑóÏøõåõ ÈöÇáúÚóíúÈö Ãóæú ÕóÏóÇÞðÇ
ÞóÈúáó ÇáÏøõÎõæáö¡ (æóÅöäøóãóÇ íóäúÝóßøõ ÈóÚúÖñ) ãöäú ÇáúãóÑúåõæäö Úóäú
ÇáÑøóåúäö Ïõæäó ÈóÚúÖò¡ (Åäú æõÌöÏú ÊóÚóÏøõÏñ) ÅãøóÇ (Ýöí ÏóÇÆöäò) Ãóíú:
ÑóÈøö ÇáÏøóíúäö ßóÃóäú Ñóåóäó ÚóÈúÏðÇ ãöäú ÇËúäóíúäö ÈöÏóíúäöåöãóÇ
Úóáóíúåö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
Þóæúáõåõ æóÇÊøóÍóÏó ÇáÏøóíúäóÇäö ÅáóÎú) ÇáøóÐöí Ýöí ÔóÑúÍö ÇáúßóãóÇáö
áöáúÅöÑúÔóÇÏö Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó ÇÊøöÍóÇÏö ÇáÏøóíúäóíúäö
æóÇÎúÊöáóÇÝöåöãóÇ ãöËóÇáõåõ: ÞöíãóÉõ ÇáúÞóÊöíáö ãöÇÆóÉñ æóÑõåöäó
ÈöÚóÔóÑóÉò¡ æóÞöíãóÉõ ÇáúÞóÇÊöáö ãöÇÆóÊóÇäö æóÑõåöäó ÈöÚóÔóÑóÉò Ãóæú
ÚöÔúÑöíäó ÇåÜ. áóßöäøó ãóÍóáøó Ðóáößó ÅÐóÇ ÍóÕóáóÊú ÝóÇÆöÏóÉñ Ýöí
ÇáäøóÞúáö ßóåóÐóÇ ÇáúãöËóÇáö¡ Ýóáóæú ÝõÑöÖó Ýöíåö Ãóäøó ÇáúÞóÇÊöáó
ãóÑúåõæäñ ÈöãöÇÆóÊóíúäö ÝóáóÇ äóÞúáóº áöÃóäøóåõ íõÕóíøöÑõ ãöÇÆóÉð
ãóÑúåõæäóÉð ÈöÚóÔóÑóÉò æóãöÇÆóÉð ãóÑúåõæäóÉð ÈöãöÇÆóÊóíúäö ÈöÑø.
(Þóæúáõåõ æóÅöäøóãóÇ íóäúÝóßøõ ÅáóÎú) ÒóÇÏó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ Úóáóì ãóÇ
ÐõßöÑó Ãóäøóåõ íóäúÝóßøõ ÃóíúÖðÇ ÈöÝóßøö ÇáúãõÑúÊóåöäö Ýöí ÇáúÈóÚúÖö.
(Þóæúáõåõ Ãóíú ÑóÈøö ÇáÏøóíúäö) ßóÃóäú Ñóåóäó ÚóÈúÏðÇ ãöäú ÇËúäóíúäö
ÈöÏóíúäöåöãóÇ Úóáóíúåö ÕóÝúÞóÉð æóÇÍöÏóÉð ÞóÇáó Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö:
æóÅöäú ÇÊøóÍóÏóÊú ÌöåóÉõ ÏóíúäöåöãóÇ ßóÈóíúÚò æóÅöÊúáóÇÝò Ãóíú ßóãóÇ Ýöí
ÃóÕúáö ÇáÑøóæúÖóÉö Ëõãøó ÞóÇáó: æóåóÐóÇ íõÔúßöáõ¡ ÈöÃóäøó ãóÇ ÃóÎóÐóåõ
ÃóÍóÏõåõãóÇ ãöäú ÇáÏøóíúäö áóÇ íóÎúÊóÕøõ Èöåö¡ Èóáú åõæó ãõÔúÊóÑóßñ
ÈóíúäóåõãóÇ ÝóßóíúÝó ÊóäúÝóßøõ ÍöÕøóÊõåõ ãöäú ÇáÑøóåúäö ÈöÃóÎúÐöåö:
æóÞóÏú íõÌóÇÈõ: ÈöÃóäøó ãóÇ åõäóÇ ãóÍóáøõåõ ÅÐóÇ áóãú ÊóÊøóÍöÏú ÌöåóÉõ
ÏóíúäöåöãóÇ Ãóæú ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ÇáúÈóÑóÇÁóÉõ ÈöÇáúÅöÈúÑóÇÁö áóÇ
ÈöÇáúÃóÎúÐö ÇåÜ. æóÇÚúÊóÑóÖó ÈóÚúÖõåõãú ÇáúæóÌúåó ÇáúÃóæøóáó ãöäú
ÇáúÌóæóÇÈö ÈöãõäóÇÝóÇÊöåö áöãóÇ ãóÑøó Úóäú ÃóÕúáö ÇáÑøóæúÖóÉö ÈóÚúÏó
Ãóäú ÃóÌóÇÈó: ÈöÃóäøó ãóÇ íóÎõÕøõåõ ãöãøóÇ ÞóÈóÖóåõ íóäúÝóßøõ ÈöÞóÏúÑöåö
ÝóÞóØú ãöäú ÍöÕøóÊöåö ÇáúãóÑúåõæäóÉö.
æóÃóÞõæáõ: Ýöí ßõáøò ãöäú ÇÚúÊöÑóÇÖöåö æóÌóæóÇÈöåö ÈóÍúËñ¡ ÃóãøóÇ
ÇÚúÊöÑóÇÖõåõº ÝóáöÃóäøóåõ íõãúßöäõ ÏóÝúÚõåõ ÈöæóÌúåóíúäö ÃóÍóÏõåõãóÇ:
Ãóäøó ÇáúãõÔóÇÑó Åáóíúåö ÈöÞóæúáöåö: ãóÇ åõäóÇ ÕõæÑóÉõ ãóÇ ÅÐóÇ ÃóÎóÐó
ÃóÍóÏõåõãóÇ ãöäú ÇáÏøóíúäö ÞóÏúÑó ÍöÕøóÊöåö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýöí Þóæúáöåö
íõÔúßöáõ ÅáóÎú áóÇ ÃóÕúáö ÇáúãóÓúÃóáóÉö¡ æóßóÃóäøóåõ ÞóÇáó: íõÌóÇÈõ:
ÈöÃóäøó åóÐöåö ÇáÕøõæÑóÉó ÇáøóÊöí ÃóÔúßóáóÊú ãóÍóáøõåóÇ ÝöíãóÇ ÅÐóÇ
ßóÇäóÊú ÇáúÈóÑóÇÁóÉõ ÈöÇáúÃóÎúÐö¡ ÅÐóÇ áóãú ÊóÊøóÍöÏú ÌöåóÉõ ÇáÏøóíúäö
æóáóÇ ÛõÈóÇÑó Úóáóì åóÐóÇ. æóÇáËøóÇäöí: Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÇáúÌóæóÇÈõ
ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöáÑøóæúÖö ÇáøóÐöí åõæó ãóÔúÑõæÍõåõ¡ ÝóÅöäøóåõ áóÇ
ÊóÚúãöíãó Ýöíåö Ýóíõãúßöäõ ÊóÎúÕöíÕõåõ. áóÇ íõÞóÇáõ: ÇáúæóÌúåõ
ÇáúÃóæøóáõ ÛóíúÑõ ãõÎúáóÕòº áöÃóäøóåõ ÃóÝóÇÏó ÚóÏóãó ÇáöÇäúÝößóÇßö
ÈöÇáúÃóÎúÐö Ýöí ÕõæÑóÉö ÇáöÇÊøöÍóÇÏö¡ æóßóáóÇãõ ÃóÕúáö ÇáÑøóæúÖóÉö
íõÝöíÏõ ÇáöÇäúÝößóÇßó Èöåö ÝöíåóǺ áöÃóäøóÇ äóÞõæáõ: ßóáóÇãõ ÃóÕúáö
ÇáÑøóæúÖóÉö áóíúÓó ÕóÑöíÍðÇ Ýöí ÎõÕõæÕö ÇáúÃóÎúÐö Ýöí åóÐöåö ÇáÕøõæÑóÉö
ÝóíõÍúãóáõ ÈöÇáäøöÓúÈóÉö ÅáóíúåóÇ Úóáóì ÇáúÅöÈúÑóÇÁö¡ æóÃóãøóÇ ÌóæóÇÈõåõ
ÝóáöÃóäøóåõ Ýöí ÍöÕøóÊöåö ÇáúãóÑúåõæäóÉö ßóÇáúÛóÑöíãö ÇáúæóÇÍöÏö
ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöÌõãúáóÉö ÇáÑøóåúäö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
Ýöí ãóÓúÃóáóÉö ÇÎúÊöáóÇÝö ÇáÑøóÇåöäóíúäö íóßõæäõ ÈöÏõæäö ÌóÚúáò¡ æóÝöí
ãóÓúÃóáóÉö ÇÎúÊöáóÇÝö ÇáÏøóíúäóíúäö áöÔóÎúÕò æóÇÍöÏò ãóÚúäóì äóÞúáö
ÇáúæóËöíÞóÉö: Ãóäøóåõ íõÈóÇÚõ æóíõÌúÚóáõ Ëóãóäõåõ ÑóåúäðÇ ÈöÅöäúÔóÇÁö
ÚóÞúÏò ÈöÊóÑóÇÖöíåöãóÇ Ãóíú ÈöáóÝúÙò íóÏõáøõ Úóáóíúåö äóÍúæó Þóæúáö
ÇáÑøóÇåöäö: äóÞóáúÊ ÇáúæóËöíÞóÉó ãöäú Ïóíúäö ßóÐóÇ Åáóì Ïóíúäö ßóÐóÇ
æóÞóæúáö ÇáúãõÑúÊóåöäö: ÞóÈöáúÊ ßóÐóÇ Ýöí Ú Ô æóÒóíø ãóÚó ÒöíóÇÏóÉò ãöäú
ÇáÔøóÇÑöÍö ÝöíãóÇ ÓóÈóÞó ÊóÏóÈøóÑú.
(Þóæúáõåõ ÅÐú áóÇ ÝóÇÆöÏóÉó Ýöí ÇáäøóÞúáö) ÞóÇáó Óã Ýöí ÍóÇÔöíóÉö
ÇáúãóäúåóÌö: åõæó ãõÔúßöáñ¡ ÅÐú ÞóÏú íóßõæäõ Ýöíåö ÝóÇÆöÏóÉñ¡ ÝóÅöäøóåõ
ÅÐóÇ ßóÇäó ÞöíãóÉõ ßõáøö ãöÇÆóÉò Ãóæú ÞöíãóÉõ ÇáúÞóÊöíáö ãöÇÆóÊóíúäö
æóÇáúÞóÇÊöáö ãöÇÆóÉð¡ æóßóÇäó ÇáúÞóÊöíáõ ãóÑúåõæäðÇ ÈöÚóÔóÑóÉò
æóÇáúÞóÇÊöáõ ÈöÚöÔúÑöíäó ßóÇäó Ýöí ÇáäøóÞúáö ÍöíäóÆöÐò ÝóÇÆöÏóÉñ¡ æóåöíó
ÇáÊøóæóËøõÞõ Úóáóì ßõáøò ãöäú ÇáÏøóíúäóíúäö ÈöãóÇ áóÇ íóäúÞõÕõ Úóäúåõ¡
áóßöäú åóáú íõäúÞóáõ ÇáÒøóÇÆöÏõ ãöäú ÞöíãóÉö ÇáúÞóÇÊöáö Úóáóì Ïóíúäöåö¿
Ãóæú ÞóÏúÑõ Ïóíúäö ÇáúÞóÊöíáö ÝóÞóØú ãöäúåóÇ¿ ÞóÇáó: Ëõãøó ÚóÑóÖúÊå
Úóáóì ÔóíúÎöäóÇ ÇáØøóÈóáóÇæöíøö ÝóæóÇÝóÞó Úóáóíúåö¡ æóÃóÌóÇÈó ÓöÈúØõ ØÈ
ÈöãóÇ ÍóÇÕöáõåõ: Ãóäøó ÇáúãõÞóÇÈöáó áöáúÌöäóÇíóÉö åõæó ÞóÏúÑõ ÞöíãóÉö
ÇáúÞóÊöíáö¡ Ýóíóßõæäõ ÇáúãóäúÞõæáõ ÈöÊóãóÇãöåö æóÈöåö íóäúÏóÝöÚõ ãóÇ
ÃóæúÑóÏóåõ Ýöí ÍóÇÔöíóÉö ÇáúãóäúåóÌö ÈöãóÇ åõæó Úóáóì ØóÑöíÞóÉö åóÐóÇ
ÇáúÅöÔúßóÇáö ÝóÊóÏóÈøóÑú.
(Þóæúáõåõ äóÚóãú ÅáóÎú) ÚöÈóÇÑóÉõ ÔóÑúÍö ã Ñ: ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ÅáóÎú
æóãöËúáõåõ ÔóÑúÍõ ÇáúÅöÑúÔóÇÏö¡ æóåöíó Ãóæúáóì ßóãóÇ åõæó ÙóÇåöÑñ
ÊóÃóãøóáú. (Þóæúáõåõ äóÚóãú Åäú ßóÇäóÊú ÅáóÎú) ÚöÈóÇÑóÉõ Þ á Úóáóì
ÇáúÌóáóÇáö äóÚóãú áóæú ßóÇäóÊú ÞöíãóÉõ ÇáúÞóÇÊöáö ÃóßúËóÑó ãöäú Ïóíúäöåö
äõÞöáó ãöäúåóÇ ãóÇ ÒóÇÏó Úóáóì ÞóÏúÑöåö áöÏóíúäö ÇáúÞóÊöíáö ÇåÜ.
ÈõÑõáøõÓöíøñ. æóÇäúÙõÑú ÇáÊøóÝóÇæõÊó ÈóíúäóåõãóÇ ÇåÜ. áóßöäøó
ÇáúãõæóÇÝöÞó áößóæúäö ÇáúßóáóÇãö Ýöí Ãóäøó ÞöíãóÊóåõ ãöËúáõ ÞöíãóÉö
ÇáúÞóÇÊöáö Ãóæú ÝóæúÞóåóÇ Ãóäú íóßõæäó ÇáöÇÓúÊöÏúÑóÇßõ ßóãóÇ ÐóßóÑóåõ
ÈöÑø¡ æóÇáúãõæóÇÝöÞó áöáäøóÞúáö áöÛóÑóÖò åõæó ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáÔøóÇÑöÍõ
ÝóáúíõÍóÑøóÑú. (Þóæúáõåõ ÞóÏúÑõ ÞöíãóÊöåö) ÞóÇáó Þ á: Ãóæú ÃóßúËóÑõ
ãöäúåóÇ ãöãøóÇ ÒóÇÏó Úóáóì Ïóíúäö ÇáúÞóÇÊöáö¡ Åäú ßóÇäó Ïóíúäõ
ÇáúÞóÊöíáö ÃóßúËóÑó ãöäú ÞöíãóÊöåö¡ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ ÇåÜ. æóÝöíåö Ãóäøó
ãõÞóÇÈöáó ÇáúÌöäóÇíóÉö åõæó ÞóÏúÑõ ÞöíãóÊöåö ÝóÞóØú æóáóÇ æóÌúåó
áöäóÞúáö ÇáÒøóÇÆöÏö ÇåÜ. ÓöÈúØõ ØÈ.
(Þóæúáõåõ æóáóãú íóÚúÊóÈöÑú ÇáúÃóßúËóÑõæäó ÅáóÎú) ÞóÇáó Ýöí ÇáÊøõÍúÝóÉö:
æóáóæú ßóÇäó ÈöÃóÍóÏö ÇáÏøóíúäóíúäö ÖóÇãöäñ¡ ÝóØóáóÈó ÇáúãõÑúÊóåöäõ
äóÞúáó ÇáúæóËöíÞóÉö ãöãøóÇ áóåõ ÖóÇãöäñ Åáóì ÇáúÂÎóÑö áöíóÊóæóËøóÞó
ÈöÇáÏøóíúäóíúäö ÃõÌöíÈóº áöÃóäøóåõ ÛóÑóÖñ ÙóÇåöÑñ ÇåÜ. ãóÚúäðì.
(Þóæúáõåõ æóßóÇäó ÈöÍóíúËõ áóæú Þõæøöãó ÅáóÎú)
(3/99)
ÕóÝúÞóÉð æóÇÍöÏóÉð Ëõãøó ÈóÑöÆó Úóäú
Ïóíúäö ÃóÍóÏöåöãóÇ (Ãóæú ãóÇ ÚõÞöÏú) Ãóíú: Ãóæú Ýöí ÇáúÚóÞúÏö¡ æóÅöäú
ÇÊøóÍóÏó ÇáÏøóÇÆöäõ æóÇáúãóÏöíäõ ßóÃóäú Ñóåóäó äöÕúÝó ÚóÈúÏò Ýöí
ÕóÝúÞóÉò æóÈóÇÞöíóåõ Ýöí ÃõÎúÑóì (Ãóæú) Ýöí (ãóäú Úóáóíúåö) ÇáÏøóíúäõ
ßóÃóäú Ñóåóäó ÇËúäóÇäö ãöäú æóÇÍöÏò ÈöÏóíúäöåö ÚóáóíúåöãóÇ¡ æóÅöäú
ÇÊøóÍóÏó æóßöíáõåõãóǺ áöÃóäøó ÇáúãóÏóÇÑó Úóáóì ÇÊøöÍóÇÏö ÇáÏøóíúäö
æóÊóÚóÏøõÏöåö ßóãóÇ ãóÑøó (Ãóæú) Ýöí (ãöäú ÇáúÚóÇÑöíøóåú) Ãóíú:
ÇáúãõÚóÇÑö (áóåõ) ¡ æóÅöäú ÇÊøóÍóÏó ÇáúÚóÇÞöÏõ æóÇáÏøóíúäõ ßóÃóäú
ÇÓúÊóÚóÇÑó ÚóÈúÏðÇ ãöäú ãóÇáößöíåö áöíóÑúåóäóåõ ÝóÑóåóäóåõ ÝóíóäúÝóßøó
äóÕöíÈõ ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÃóÏóÇÁö ÞóÏúÑö ÍöÕøóÊöåö ãöäú ÇáÏøóíúäö¡ ÈöÃóäú
ÞóÕóÏó ÇáúãõÄóÏøöí ÇáúÃóÏóÇÁó Úóäú äóÕöíÈö ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÚóíúäöåö Ãóæú
ÃóØúáóÞó Ëõãøó ÌóÚóáóåõ Úóäúåõ¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ ÞóÕóÏó ÇáÔøõíõæÚó
Ãóæú ÃóØúáóÞó Ëõãøó ÌóÚóáóåõ ÚóäúåõãóÇ Ãóæú áóãú íõÚúÑóÝú ÍóÇáõåõ¡
æóáóæú ßóÇäó ÇáÑøóåúäõ ãóÔúÑõæØðÇ Ýöí ÈóíúÚò ÝóáöáúãõÑúÊóåöäö ÇáúÎöíóÇÑõ
ÅÐóÇ Ìóåöáó Ãóäøóåõ áöãóÇáößöíäóº áöÃóäøó ãõÞúÊóÖóì ÇáÑøóåúäö
ÇáúãõØúáóÞö Ãóäú áóÇ íóäúÝóßøó ÔóíúÁñ ãöäúåõ¡ ÅáøóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÈóÑóÇÁóÉö
ãöäú ÇáúÌóãöíÚö.
æóÞóíøóÏó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ÇáúãóÓúÃóáóÉó ÃóÎúÐðÇ ãöäú ßóáóÇãö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÈöÃóäú íóÃúÐóäó ßõáøñ ãöäúåõãóÇ Ýöí Ñóåúäö äóÕöíÈöåö
ÈöäöÕúÝö ÇáÏøóíúäö ÝóíóÑúåóäó ÇáúãõÓúÊóÚöíÑõ ÇáúÌóãöíÚó ÈöÌóãöíÚö
ÇáÏøóíúäö¡ Ýóáóæú ÞóÇáóÇ: ÃóÚóÑúäóÇß ÇáúÚóÈúÏó áöÊóÑúåóäóåõ ÈöÏóíúäöß¡
ÝóáóÇ íóäúÝóßøõ äóÕöíÈõ ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöãóÇ ÐõßöÑó æóãóÇ ÞóÇáóåõ ãõæóÇÝöÞñ
áößóáóÇãö ÇáúãõÊóæóáøöí ÇáúÂÊöí æóãóÚó Ðóáößó Ýöíåö äóÙóÑñ¡ (Ãóæú)
Ýöíãóäú (ÇáúÅöÑúËõ) Ãóíú: ÇáÊøóÑößóÉõ áóåõ ÅÐóÇ ÊóÚóáøóÞó ÈöåóÇ Ïóíúäñ
(ÈöáóÇ Ñóåúäöíøóåú) ãöäú ÇáúãõæÑöËö¡ ÝóíóäúÝóßøõ äóÕöíÈõ ÈóÚúÖö
ÇáúæóÑóËóÉö ÈöÈóÑóÇÁóÊöåö ãöäú ÇáÏøóíúäö ÈöäóÇÁð Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö
Ãóäøóåõ áóæú ÃóÞóÑøó ÈöÏóíúäò Úóáóì ÇáúãõæÑöËö æóÃóäúßóÑóåõ ÇáúÈóÇÞõæäó¡
áóÇ íóáúÒóãõ ÈöÃóÏóÇÁö ßõáøö ÇáÏøóíúäö ãöäú äóÕöíÈöåö¡ Èóáú íóÞúÊóÕöÑõ
Úóáóì æóÝóÇÁö ÍöÕøóÊöåö ãöäú ÇáÏøóíúäö¡ æóÃóíúÖðÇ ÝóÅöäú ÊóÚóáøóÞó
ÇáÏøóíúäõ ÈöÇáÊøóÑößóÉö¡ ÃóãøóÇ ßóÊóÚóáøõÞö ÇáÑøóåúäö¡ Ýóåõæó ßóãóÇ áóæú
ÊóÚóÏøóÏó ÇáÑøóÇåöäõ Ãóæú ßóÊóÚóáøõÞö ÇáúÃóÑúÔö ÈöÇáúÌóÇäöí¡ Ýóåõæó
ßóãóÇ áóæú Ìóäóì ÇáúÚóÈúÏõ ÇáúãõÔúÊóÑóßõ ÝóÃóÏøóì ÃóÍóÏõ ÇáÔøóÑöíßóíúäö
äóÕöíÈóåõ íóäúÞóØöÚõ ÇáÊøóÚóáøõÞõ Úóäúåõ.
ÞóÇáó ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ æóÅöäøóãóÇ íóÙúåóÑõ ÇäúÝößóÇßõ äóÕöíÈöåö ÅÐóÇ ßóÇäó
ÇÈúÊöÏóÇÁõ ÇáÊøóÚóáøõÞö ãóÚó ÇÈúÊöÏóÇÁö ÊóÚóÏøõÏö ÇáúãõáøóÇßö¡ ÃóãøóÇ
ÅÐóÇ ßóÇäó ÇáúãóæúÊõ ãóÓúÈõæÞðÇ ÈöÇáúãóÑóÖö Ýóíóßõæäõ ÇáÊøóÚóáøõÞõ
ÓóÇÈöÞðÇ Úóáóì ãöáúßö ÇáúæóÑóËóÉö¡ ÝóÅöäøó áöáÏøóíúäö ÃóËóÑðÇ ÈóíøöäðÇ
Ýöí ÇáúÍóÌúÑö Úóáóì ÇáúãóÑöíÖö ÝóíõÔúÈöåõ Ãóäú íóßõæäó ßóãóÇ áóæú
Ñóåóäóåõ ÇáúãõæÑöËõ ÞóÇáó Çáäøóæóæöíøõ åóÐóÇ ÎöáóÇÝõ ãõÞúÊóÖóì ÅØúáóÇÞö
ÇáúÅöãóÇãö æóÇáúÛóÒóÇáöíøö æóÇáÙøóÇåöÑõ: Ãóäøó ÇáúãóÓúÃóáóÉó Úóáóì
ÅØúáóÇÞöåóÇ¡ ÝóÅöäøóåõ áóíúÓó áöáÑøóåúäö æõÌõæÏñ ÝöíãóÇ ÅÐóÇ áóãú
íóÑúåóäú ÇáÊøóÑößóÉó æóáóßöäøóåõ ãóÇÊó Úóäú Ïóíúäò ÞóÇáó ÇáúÞõæäóæöíøõ
æóáöÞóÇÆöáò Ãóäú íóÞõæáó: Åäú ÚóäóíúÊ ÈöÇáÑøóåúäö ÇáøóÐöí äóÝóíúÊ
æõÌõæÏóåõ Ñóåúäó ÇáúãóíøöÊö Ýóáóãú íóÏøóÚö ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ æõÌõæÏóåõ¡
æóÅöäú ÚóäóíúÊ Èöåö ãóÇ åõæó ÃóÚóãøõ ãöäú Ðóáößó¡ Ýóáóåõ Ãóäú íóãúäóÚó
ÇäúÊöÝóÇÁóåõ áöãóÇ ÐóßóÑóåõ ãöäú ËõÈõæÊö ÇáúÍóÌúÑö Úóáóì ÇáúãóÑöíÖö
ÇäúÊóåóì. æóáöáäøóæóæöíøö Ãóäú íóÎúÊóÇÑó ÇáËøóÇäöíó æóíóÞõæáó: ÍóÌúÑõ
ÇáúãóÑóÖö áóíúÓó ßóÍóÌúÑö ÇáÑøóåúäö ÈöÏóáöíáö ÕöÍøóÉö ÊóÕóÑøõÝö
ÇáúãóÑöíÖö Ýöí ÊóÑößóÊöåö Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáÑøóÇåöäö
ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöáúãóÑúåõæäö¡ ÃóãøóÇ ÅÐóÇ Ñóåóäó ÊóÑößóÊóåõ¡ ÝóáóÇ
íóäúÝóßøõ äóÕöíÈõ ÈóÚúÖöåöãú ÅáøóÇ ÈöÇáúÈóÑóÇÁóÉö ãöäú Çáúßõáøö ßóãóÇ
Ýöí ÇáúãõæÑöËöº æóáöÃóäøó ÇáÑøóåúäó ÕóÏóÑó ÇÈúÊöÏóÇÁð ãöäú æóÇÍöÏò
æóÞóÖöíøóÊõåõ: ÍóÈúÓõ ßõáøö ÇáúãóÑúåõæäö Åáóì ÇáúÈóÑóÇÁóÉö ãöäú ßõáøö
ÇáÏøóíúäö æóÃóÝúåóãó ßóáóÇãõ ÇáäøóÙúãö ßóÃóÕúáöåö: Ãóäøóåõ áóæú ÈóÑöÆó
ÇáúãóÏöíäõ Úóäú ÈóÚúÖö ÇáÏøóíúäö áóÇ íóäúÝóßøõ ÈóÚúÖõ ÇáúãóÑúåõæäö
ßóÍóÞøö ÍóÈúÓö ÇáúãóÈöíÚö æóÚöÊúÞö ÇáúãõßóÇÊóÈöº áöÃóäøóåõ æóËöíÞóÉñ
áöáúßõáøö æóáöÌõÒúÆöåö ßóÇáÔøóåóÇÏóÉö¡ æóÃóäøóåõ áóæú Ñóåóäó ÇËúäóÇäö
ÚóÈúÏóåõãóÇ ÈöÏóíúäò áöÑóÌõáò Úóáóì ÂÎóÑó áóÇ ÊóäúÝóßøõ ÍöÕøóÉõ
ÃóÍóÏöåöãóÇ ÈöÏóÝúÚö ÔóíúÁò ãöäú ÇáÏøóíúäöº áöÃóäøó äóÕöíÈó ßõáøò
ãöäúåõãóÇ Ñóåúäñ ÈöÌóãöíÚö ÇáÏøóíúäö¡ æóÈöÐóáößó ÕóÑøóÍó ÇáúãõÊóæóáøöí
æóÛóíúÑõåõ.
(æóÞóæúáõ ÑóÇåöäò áöãóäú ÞóÏú ÇÑúÊóåóäú ÈöÚú) Ãóíú: ÇáúãóÑúåõæäó (áóß
Ãóæú) ÈöÚúåõ (áöí) Ãóæú (ÈöÚúåõ) æóÃóØúáóÞó¡ (æóÇÓúÊóæúÝö ÇáËøóãóäú
Úóäúåõ Åáóì äóÝúÓöß) Ãóíú: ãóÚó Þóæúáöåö Ýöí ÇáËøóáóÇËö Ãóæú
ÇáúÃóÎöíÑóÊóíúäö: æóÇÓúÊóæúÝö Ëóãóäó ÇáúãóÈöíÚö áöäóÝúÓöß (Ãóæú)
ÇÓúÊóæúÝöåö (áöí Ëõãøó áóßú íóÝúÓõÏõ) Ðóáößó (ãóÇ áöÕóÇÍöÈö ÇáÏøóíúäö
ÊóÑóßú) Ãóíú: ãóÇ ÕóíøóÑóåõ ÇáÑøóÇåöäõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
ÝóßóãóÇ áóÇ íóäúÝóßøõ åõäóÇßó ÔóíúÁñ ãöäú ÇáÑøóåúäö ÈöÇáúÈóÑóÇÁóÉö ãöäú
ÇáúÈóÚúÖö¡ ÝóßóÐóÇ åõäóÇ¡ Èóáú åõæó ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöÍöÕøóÊöåö ÛóÑöíãñ
æóÇÍöÏñ¡ æóÇáúÍöÕøóÉõ åöíó ÌõãúáóÉõ ÇáÑøóåúäö ÚöäúÏóåõ¡ æóÞóÏú ÊóÞóÑøóÑó
Ãóäøóåõ áóÇ íóäúÝóßøõ ÔóíúÁñ ãöäú ÇáÑøóåúäö ÈöÇáúÈóÑóÇÁóÉö ãöäú ÈóÚúÖö
ÇáÏøóíúäö ÝóÚóáóíúß ÈöÇáÊøóÃóãøõáö Óã.
(Þóæúáõåõ ÕóÝúÞóÉð æóÇÍöÏóÉð) Ãóíú ÝóÕóÝúÞóÊóíúäö ÈöÇáúÃóæúáóì ãóÚó
Ãóäøóåõ ÏóÇÎöáñ ÝöíãóÇ ÈóÚúÏóåõ (Þóæúáõåõ æóÞóíøóÏó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ
ÅáóÎú) ÇáúãõÚúÊóãóÏõ ßóãóÇ ÞóÇáó ÔóíúÎõäóÇ ÇáÔøöåóÇÈõ ÇáÑøóãúáöíøõ
ÎöáóÇÝõ ÊóÞúíöíÏö ÇáÒøóÑúßóÔöíø¡ æóÎöáóÇÝõ ßóáóÇãö ÇáúãõÊóæóáøöí ÃóíúÖðÇ
(Þóæúáõåõ ÝóíóäúÝóßøõ äóÕöíÈõ ÈóÚúÖö ÇáúæóÑóËóÉö ÅáóÎú) ÈöåóÐóÇ ÝóÇÑóÞó
ÇáÑøóåúäõ ÇáÔøóÑúÚöíøö ÇáÑøóåúäó ÇáúÌóÚúáöíøó æóÝóÇÑóÞóåõ ÃóíúÖðÇ¡
ÈöÃóäøó ÇáúÛõÑóãóÇÁó áóæú ÝóßøõæÇ ÑóåúäöíøóÉó ÇáÊøóÑößóÉö áóãú
íóäúÝóßøóº áöÃóäøó ÇáúãóÕúáóÍóÉó áöáúãóíøöÊö Ýöí ÈóÞóÇÁö ÇáÑøóåúäö
(ÝóÑúÚñ) áóæú ãóÇÊó ÇáúãõÑúÊóåöäõ Úóäú ÇÈúäóíúäö ÝóæóÝøóì ÇáÑøóÇåöäõ
áöÃóÍóÏöåöãóÇ äöÕúÝó ÇáÏøóíúäö ÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáÑøöÝúÚóÉö íóÙúåóÑõ Ãóäøóåõ
íóäúÝóßøõ äóÕöíÈõåõ æóÃóØóÇáó Ýöí ÈóíóÇäöåö æóäóÇÒóÚóåõ ÇáÓøõÈúßöíøõ
æóÃóØóÇáó Ýöí ÇáÑøóÏøö Ëõãøó ÐóßóÑó ãóÇ ÍóÇÕöáõåõ: Ãóäøóåõ áóÇ íóäúÝóßøõ
äóÕöíÈõåõ ßóãóÇ áóæú æóÝøóì ãõæÑöËõåõ ÈóÚúÖó Ïóíúäöåö¡ æóãóÇ ÞóÇáóåõ
ÃóæúÌóåõ æóÃóæúÝóÞõ ÈöãóÇ ãóÑøó¡ ÝöíãóÇ áóæú ãóÇÊó ÇáÑøóÇåöäõ Úóäú
ÇÈúäóíúäö¡ ßóÐóÇ Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö¡ æóÞóÖöíøóÉõ ÊóÞúÑöíÑöåö: Ãóäøóåõ
ÅÐóÇ æóÝøóì ÇáÑøóÇåöäõ áöÃóÍóÏöåöãóÇ äöÕúÝó ÇáÏøóíúäö ÇõÎúÊõÕøó Èöåö
æóÝöíåö äóÙóÑñ. (Þóæúáõåõ æóÃóäøóåõ áóæú Ñóåóäó ÇËúäóÇäö ÅáóÎú) ÇõäúÙõÑú
ßóíúÝó íõÄúÎóÐõ Ðóáößó ãöäú ÇáäøóÙúãö¡ ÝóÅöäøó ÞóÖöíøóÉó ãóÓúÃóáóÉö
ÇáúÚóÇÑöíøóÉö ÇáøóÊöí Ýöíåö ÎöáóÇÝõ ãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáÔøóÇÑöÍõ æóßóÃóäøóåõ
äóÙóÑó Åáóì ÞóÖöíøóÉö Þóæúáöåö Ãóæú ãóäú Úóáóíúåö¡ æóÞóØóÚó ÇáäøóÙóÑó
ÚóãøóÇ ÈóÚúÏóåõ ÈöÑø.
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ÇÎúÊóáóÝóÇ ÞöíãóÉð¡ ÝóÅöäøóåõ ßóÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúÞóÏúÑö
ÇåÜ. ÊõÍúÝóÉñ. (Þóæúáõåõ Ëõãøó ÈóÑöÆó Úóäú Ïóíúäö ÃóÍóÏöåöãóÇ) æóáóæú
ÈöÇáÏøóÝúÚö áóåõ¡ ÓóæóÇÁñ ÇÊøóÍóÏó ÇáÏøóíúäõ Ãóæú ÇÎúÊóáóÝó¡ ÎöáóÇÝðÇ
áöáúÎóØöíÈöº áöÃóäøó ãóÇ íóÃúÎõÐõåõ íõÎúÊóÕóÑõ Èöåö¡ æóßóÐóÇ ÓóÇÆöÑõ
ÇáÔøõÑóßóÇÁö Ýöí ÇáÏøõíõæäö ÇáúãõÔúÊóÑóßóÉö ÅáøóÇ Ýöí ËóáóÇËö ãóÓóÇÆöáó.
ÇáúÅöÑúËö¡ æóÇáúßöÊóÇÈóÉö¡ æóÑöíÚö ÇáúæóÞúÝö¡ ÝóãóÇ íóÃúÎõÐõåõ ÃóÍóÏõ
ÇáúæóÑóËóÉö ãöäú Ïóíúäö ãõæÑöËöåöãú áóÇ íóÎúÊóÕøõ Èöåö ÇåÜ. Þ á Úóáóì
ÇáúÌóáóÇáö æóßóÐóÇ ã Ñ Ýöí ÇáúæóÞúÝö æóÇáúÅöÑúËö æóÚõáøöáó ÇáúæóÞúÝõ¡
ÈöÃóäøó ÇáúæóÇÞöÝó ÃóÎúÑóÌó ãöáúßóåõ Úóáóì æóÌúåö ÇáÔøõíõæÚö ÊóÏóÈøóÑú.
(Þóæúáõåõ æóÞóíøóÏó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ÅáóÎú) ÇáúãõÚúÊóãóÏõ ÚóÏóãõ
ÇáÊøóÞúíöíÏö Óã. (Þóæúáõåõ ßóÊóÚóáøõÞö ÇáÑøóåúäö) Ãóíú ÝóíóÊóÚóáøóÞõ
ÈößõáøöåóÇ æóÞóæúáõåõ: Ãóæú ßóÊóÚóáøõÞö ÇáúÃóÑúÔö ÈöÇáúÌóÇäöí Ãóíú:
Ýöíåö ÊóÚóáøõÞñ ÈöÞóÏúÑöåö ãöäú ÞöíãóÊöåö ÇåÜ. (Þóæúáõåõ æóÞóæúáõ
ÑóÇåöäò ÅáóÎú) æóíóÃúÊöí ÌóãöíÚõ ãóÇ ÐõßöÑó Ýöí
(3/100)
áöáúãõÑúÊóåöäö ãöäú ÇáúÈóíúÚö¡ ÅÐú áóÇ
íõÊóÕóæøóÑõ ÈóíúÚõ ãöáúßö ÛóíúÑöåö áöäóÝúÓöåö æóãöäú ÇáöÇÓúÊöíÝóÇÁö
áöÇÊøöÍóÇÏö ÇáúÞóÇÈöÖö æóÇáúãõÞúÈöÖö.
æóíóÏúÎõáõ ÇáËøóãóäõ Ýöí ÖóãóÇäöåö¡ Åäú ÇÓúÊóæúÝóÇåõ áöäóÝúÓöåöº áöÃóäøó
ÇáúÝóÇÓöÏó ßóÇáÕøóÍöíÍö Ýöí ÇáÖøóãóÇäö¡ æóÅöáøóÇ Ýóåõæó ÃóãóÇäóÉñ¡
æóÅöäú äóæóì ÅãúÓóÇßóåõ áöäóÝúÓöåö ãöäú ÛóíúÑö ÅÍúÏóÇËö ÝöÚúáò ãöäú
äóÞúáò Ãóæú ßóíúáò Ãóæú æóÒúäò¡ æóáóÇ íóÈúÑóÃõ ÇáÑøóÇåöäõ Úóäú
ÇáÏøóíúäö¡ æóÞóæúáõåõ: ãöäú ÒöíóÇÏóÊöåö ÊóÑúßõ ÊóßúãöáóÉò æóÅöíÖóÇÍò¡
æóÎóÑóÌó ÈöãóÇ áöáúãõÑúÊóåöäö ãóÇ áöáÑøóÇåöäö ãöäú ÇáúÈóíúÚö
æóÇáöÇÓúÊöíÝóÇÁö ÝóíóÕöÍøõ áöÕöÍøóÉö ÇáúÅöÐúäö ßóãóÇ áóæú ÞóÇáó: Ðóáößó
áöÃóÌúäóÈöíøò¡ äóÚóãú Åäú ÈóÇÚóåõ Ýöí ÛóíúÈóÉö ÇáÑøóÇåöäö áóãú íóÕöÍøóº
áöÃóäøóåõ ãõÊøóåóãñ Ýöí ÊóÑúßö ÇáäøóÙóÑö ÇÓúÊöÚúÌóÇáðÇ áöÍóÞøöåö¡ Ýóáóæú
ÞõÏøöÑó ÇáËøóãóäõ ÕóÍøó ÇáúÈóíúÚõ áöÇäúÊöÝóÇÁö ÇáÊøõåúãóÉö¡ áóßöäøóåõ
Åäú æõÌöÏó ÑóÇÛöÈðÇ ÈöÃóßúËóÑó ãöãøóÇ ÞõÏøöÑó ãöäú ÇáËøóãóäö áóãú íóÌõÒú
áóåõ ÇáúÈóíúÚõ ÈöÏõæäöåö Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö¡ Ýöí ÇáÔøóÑúÍö ÇáÕøóÛöíÑö Ýöí
ÈóÇÈö ÇáúæóßóÇáóÉö¡ ÅáøóÇ Ãóäú íóäõÕøó áóåõ Úóáóì ÇáúÈóíúÚö ãöäú
ãõÚóíøóäò.
æó (áóæú ÇÏøóÚóì) æóÇÍöÏñ (ÚóáóíúåöãóÇ) Ãóíú: Úóáóì ÇËúäóíúäö
(ÃóäøóåõãóÇ ÞóÏú ÑóåóäóÇ) (ÈöãöÇÆóÉò) áóåõ ÚóáóíúåöãóÇ ÈöÇáÓøóæöíøóÉö
(ÚóÈúÏóåõãóÇ) ãóËóáðÇ¡ (æóÃóÞúÈóÖóÇ) ÇáúãóÑúåõæäó (ÝóæóÇÍöÏñ) ãöäúåõãóÇ
(ÕóÏøóÞóåõ) æóÇáúÂÎóÑõ ßóÐøóÈóåõ¡ (ÝóÇÌúÚóáú ÈöäöÕúÝö ÇáÏøöíäö ÑóåúäðÇ
ÍóÞøóåõ) Ãóíú: ÝóÇÌúÚóáú ÍóÞøó ÇáúãõÕóÏøöÞö ãöäú ÇáúÚóÈúÏö ÑóåúäðÇ
ÚöäúÏó ÇáúãõÏøóÚöí ÈöäöÕúÝö ÇáÏøóíúäö¡ æóåõæó ÎóãúÓõæäó Ýöí ãöËóÇáöäóÇ
æóÇáúÞóæúáõ Ýöí äóÕöíÈö ÇáúãõßóÐøöÈö: Þóæúáõåõ Èöíóãöíäöåö¡ ÅÐú
ÇáúÃóÕúáõ ÚóÏóãõ ÇáÑøóåúäö ßóãóÇ ãóÑøó¡ (Ëõãøó ÇáøóÐöí ÕóÏøóÞó)
ÇáúãõÏøóÚöíó (Åäú íóÔúåóÏú Úóáóì ãõßóÐøöÈò ÈöÇáÑøóåúäö) áöäóÕöíÈöåö
(ÃóíúÖðÇ ÞõÈöáóÇ) Ãóíú: ÞõÈöáóÊú ÔóåóÇÏóÊõåõ áöÎõáõæøöåóÇ Úóäú ÌóáúÈö
äóÝúÚò æóÏóÝúÚö ÖóÑóÑò¡ ÝóÅöäú ÔóåöÏó ãóÚóåõ ÂÎóÑõ æóÍóáóÝó ÇáúãõÏøóÚöí
ËóÈóÊó Ñóåúäõ Çáúßõáøö¡ æóáóÇ íóÎúÝóì ÇáúÍõßúãõ ÝöíãóÇ ÅÐóÇ ÕóÏøóÞóÇåõ
Ãóæú ßóÐøóÈóÇåõ¡ (æóÍóíúËõ ßõáøõ ãöäúåõãóÇ íóÒúÚõãõ Ãóäú áóÇ Ñóåúäó
ãöäúåõ¡ Èóáú ÔóÑöíßõåõ Ñóåóäú) äóÕöíÈóåõ (íõÞúÈóáõ) ßõáøñ ãöäúåõãóÇ Ýöí
ÔóåóÇÏóÊöåö Úóáóì ÇáúÂÎóÑö (Åäú íóÔúåóÏú) ¡ æóíóÌõæÒõ ÝóÊúÍõ Ãóäú
æóÇáúÌóÒúãõ ÈöåóÇ áõÛóÉð Ãóíú: ÊõÞúÈóáõ ÔóåóÇÏóÉõ ßõáøò ãöäúåõãóÇ
ÝóÑõÈøóãóÇ äóÓöíóÇ¡ æóÅöäú ÊóÚóãøóÏóÇ ÝóÇáúßóÐúÈóÉõ ÇáúæóÇÍöÏóÉõ áóÇ
ÊõæÌöÈõ ÇáúÝöÓúÞó¡ æóáöåóÐóÇ áóæú ÊóÎóÇÕóãó ÇËúäóÇäö Ýöí ÔóíúÁò Ëõãøó
ÔóåöÏóÇ Ýöí ÍóÇÏöËóÉò ÞõÈöáóÊú ÔóåóÇÏóÊõåõãóÇ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÃóÍóÏõåõãóÇ
ßóÇÐöÈðÇ Ýöí ÇáÊøóÎóÇÕõãö¡ ÝóÅöäú ÔóåöÏó ãóÚó ßõáøò ãöäúåõãóÇ ÂÎóÑõ Ãóæú
ÍóáóÝó ÇáúãõÏøóÚöí ËóÈóÊó Ñóåúäõ Çáúßõáøö.
ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ: æóãóÍóáøõ Ðóáößó ÅÐóÇ áóãú íõÕóÑøöÍú ÇáúãõÏøóÚöí
ÈöÙõáúãöåöãóÇ ÈöÇáúÅöäúßóÇÑö ÈöáóÇ ÊóÃúæöíáò¡ ÝóÅöäú ÕóÑøóÍó ÈöÐóáößó
áóãú ÊõÞúÈóáú ÔóåóÇÏóÊõåõãóǺ áöÃóäøóåõ ÙóåóÑó ãöäúåõ ãóÇ íóÞúÊóÖöí
ÊóÝúÓöíÞóåõãóÇ ÇäúÊóåóì¡ æóÞóÏú íõÊóæóÞøóÝõ Ýöíåö ÈöÃóäøó ÛóÇíóÉó Ðóáößó
Ãóäøóåõ ÊóÕúÑöíÍñ ÈöÊóÚóãøõÏöåöãóÇ ßóÐúÈóÉð æóÇÍöÏóÉð¡ æóÞóÏú ÊóÞóÏøóãó
ÃóäøóåóÇ áóÇ ÊõæÌöÈõ ÇáúÝöÓúÞó æóíõãúßöäõ ÇáúÝóÑúÞõ.
(æóÅöäú ÔóÎúÕóÇäö íóÏøóÚöíóÇ) ÈöÇáúÌóÒúãö Èößóæúäöåö ÊóÝúÓöíÑó
ÇáúãóÌúÒõæãö Åäú Ãóíú: æóÅöäú íóÏøóÚö ÇËúäóÇäö (ÃóáúÝðÇ) áóåõãóÇ (Úóáóì
ÅäúÓóÇäö¡ æóÃóäøóåõ ÃóÞúÈóÖó åóÐóÇ ÇáúÚóÈúÏó) ãóËóáðÇ (ÑóåúäðÇ Èöåö)
Ãóíú: ÈöÇáúÃóáúÝö (ÝóÅöäú íõÕóÏøöÞú) Ãóíú: ÇáúÅöäúÓóÇäõ ßõáøðÇ ãöäúåõãóÇ
Ãóæú íõßóÐøöÈõåõ ÝóÙóÇåöÑñ¡ æóÅöäú íõÕóÏøöÞõ (ÝóÑúÏóÇ) Ãóíú: æóÇÍöÏðÇ
ãöäúåõãóÇ æóíõßóÐøöÈõ ÇáúÂÎóÑó (ÝóäöÕúÝõ åóÐóÇ ÇáúÚóÈúÏö ãóÑúåõæäñ áóÏóì
ãõÕóÏøóÞò) ÈöÝóÊúÍö ÇáÏøóÇáö Ãóíú ÚöäúÏóåõ æóíóÍúáöÝõ áöáúãõßóÐøóÈö¡
(Ëõãøó áóåõ) Ãóíú: ÇáúãõÕóÏøóÞö (Ãóäú íóÔúåóÏóÇ áöÛóíúÑö ãóäú ÕõÏøöÞó)
ÈöÖóãøö ÇáÕøóÇÏö Ãóíú: áöáúãõßóÐøóÈö ÈöÑóåúäö ÇáäøöÕúÝö áöãóÇ ãóÑøó¡
(Èóáú) ÈöãóÚúäóì áóßöäú (Åäú ÇÞúÊóÖóì ÍóÇáõåõãóÇ ÇáÔøóÑößóÉó)
ÈóíúäóåõãóÇ ÝöíãóÇ ÇÏøóÚóÇåõ ÇáúãõÕóÏøóÞõ ßóÃóäú ÞóÇáóÇ: ÑóåóäúÊå ãöäú
ãõæÑöËöäóÇ Ãóæú ãöäøóÇ ÕóÝúÞóÉð æóÇÍöÏóÉð¡ ÝóÔóåóÇÏóÊõåõ áóåõ (áóíúÓóÊú
ÊõÑúÊóÖóì) áöáÊøõåúãóÉö Ýöí ÏóÝúÚö ãõÒóÇÍóãóÉö ÇáÔøóÑöíßö Úóäú äóÝúÓöåö
ÝöíãóÇ Óóáöãó áóåõ¡ ÈöäóÇÁð Úóáóì Ãóäøó ÇáÔøóÑöíßóíúäö ÅÐóÇ ÇÏøóÚóíóÇ
ãöáúßðÇ ÈöÇÈúÊöíóÇÚò Ãóæú ÛóíúÑöåö ÝóÕóÏøóÞó ÇáúãõÏøóÚóì Úóáóíúåö
ÃóÍóÏóåõãóÇ Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö áóÇ íóÓúÊóÈöÏøõ ÇáúãõÕóÏøóÞõ ÈöÇáäøöÕúÝö
ÇáúãõÓóáøóãö¡ Èóáú íõÔóÇÑößõåõ Ýöíåö ÇáúãõßóÐøóÈõ¡ æóáóæú ÞóÇáó ßõáøñ
ãöäúåõãóÇ: ÑóåóäúÊ ÚóÈúÏóß ÚöäúÏöí ÝóÞóØú¡ ÝóÅöäú ßóÐøóÈóåõãóÇ ÍóáóÝó
áößõáøö æóÇÍöÏò íóãöíäðÇ¡ æóÅöäú ßóÐøóÈó ÃóÍóÏóåõãóÇ ÞõÖöíó
áöáúãõÕóÏøóÞö æóáöáúãõßóÐøóÈö ÊóÍúáöíÝõåõ¡ æóÅöäú ÕóÏøóÞóåõãóÇ ÌóãöíÚðÇ¡
ÝóÅöäú áóãú íóÏøóÚö ÇáÓøóÈúÞó Ãóæú ÇÏøóÚóÇåõ æóÞóÇáó: áóÇ ÃóÚúÑöÝõåõ
ÝóÕóÏøóÞóÇåõ Íõßöãó ÈöÈõØúáóÇäö ÇáúÚóÞúÏö¡ æóÅöäú ßóÐøóÈóÇåõ
ÝóÇáúÞóæúáõ: Þóæúáõåõ Èöíóãöíäöåö¡ ÝóÅöäú äóßóáó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÚÈÇÏí]
Þóæúáõåõ ßóÇÐöÈðÇ Ýöí ÇáÊøóÎóÇÕõãö) æóäóÇÒóÚó Ýöíåö ÇáúÅöÓúäóæöíøõ
ÈöÃóäøó ãóÍóáøó ßóæúäöåóÇ ÛóíúÑó ãõÝóÓøöÞóÉò ãóÇ ÅÐóÇ áóãú íóäúÖóãøó
ÅáóíúåóÇ ÛóíúÑõ ÌóÍúÏö ÇáúÍóÞøö¡ ÃóãøóÇ åõäóÇ ÝóÈöÊóÞúÏöíÑö ÊóÚóãøõÏöåö
íóßõæäõ ÌóÇÍöÏðÇ áöÍóÞøò æóÚóáóíúåö ÝóíóÝúÓõÞõ ÈöÐóáößó æóÑõÏøó¡ ÈöÃóäøó
ÔóÑúØó ßóæúäö ÇáúÌóÍúÏö ãõÝóÓøöÞðÇ Ãóäú íõÝóæøöÊó ÇáúãóÇáöíøóÉó Úóáóì
ÇáúÛóíúÑö¡ æóåõäóÇ áóãú íõÝóæøöÊú ÅáøóÇ ÍóÞøó ÇáúæóËöíÞóÉö¡ æóÝöíåö
æóÞúÝóÉñ ÍóÌóÑñ æóÞóæúáõåõ: ÅáøóÇ ÍóÞøó ÇáúæóËöíÞóÉö ÇáúæóÌúåõ ÎöáóÇÝõ
åóÐóǺ áöÃóäøó ÍóÞøó ÇáúæóËöíÞóÉö ÍóÞøñ ãóÇáöíøñº áöÃóäøóåõ íóÊóÚóáøóÞõ
ÈöÇáúãóÇáö ã Ñ. (Þóæúáõåõ æóíõãúßöäõ ÇáúÝóÑúÞõ) íõãúßöäõ Ãóäú íóßõæäó
ÅÔóÇÑóÉð Åáóì Ãóäøó ÇáúßóÐúÈóÉó åõäóÇ ÊóÊóÖóãøóäõ ÞóØúÚó ÍóÞøò
(Þóæúáõåõ ßóÃóäú ÞóÇáó: ÑóåóäúÊå ÅáóÎú) ÇõäúÙõÑú Úóáóì åóÐóÇ ßóíúÝó
íõÊóÕóæøóÑõ ÊóÕúÏöíÞõ ÃóÍóÏöåöãóÇ¿ ¡ æóßóÃóäøóåõ æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ
Ãóäú íóÞõæáó: Èóáú ÑóåóäúÊ äöÕúÝóåõ ÚöäúÏóß ÈöÑø. (Þóæúáõåõ Ãóæú ãöäøóÇ
ÕóÝúÞóÉð) ÅÐú ÞóÖöíøóÉõ Ðóáößó Ãóäøó ßõáøó ÈóÚúÖò ãöäúåõ ãóÑúåõæäñ
ãöäúåõãóÇ¡ æóÅöäú ÇäúÝóßøó ÈóÚúÖõåõ ÈöÇáúÈóÑóÇÁóÉö ãöäú ÃóÍóÏöåöãóÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÑÈíäí]
ÅÐúäö ãóÏöíäò Ãóæú æóÇÑöËò Ãóæú ÓóíøöÏö Þöäøò ÌóÇäò Ýöí ÇáúÈóíúÚö
æóÇáöÇÓúÊöíÝóÇÁö ÇåÜ. ÔóÑúÍõ ÇáúÅöÑúÔóÇÏö áöÍóÌóÑò (Þóæúáõåõ ãöáúßö
ÛóíúÑöåö áöäóÝúÓöåö) Ãóíú áöÃóÌúáöåóÇ (Þóæúáõåõ áöÃóÌúäóÈöíøò) ÊóÞúíöíÏñ
áöãóÝúåõæãö ÇáúãõÕóäøöÝö (Þóæúáõåõ áóãú íóÕöÍøó) Ãóíú Åäú Íóáøó
ÇáÏøóíúäõ Ãóæú ßóÇäó ãõÄóÌøóáðÇ æóÃõÐöäó áóåõ Ýöí ÇáöÇÓúÊöíÝóÇÁö ãöäú
Ëóãóäöåö ÇåÜ. ÔóÑúÍõ ÇáúÅöÑúÔóÇÏö áöÍóÌóÑò (Þóæúáõåõ Ýóáóæú ÞõÏøöÑó
ÅáóÎú) Ãóæú ßóÇäó ÇáËøóãóäõ áóÇ íóÝöí ÈöÇáÏøóíúäö¡ æóÇáöÇÓúÊöíÝóÇÁõ ãöäú
ÛóíúÑöåö ãõÊóÚóÐøöÑñ Ãóæú ãõÊóÚóÓøöÑñ ÝóíóÕöÍøõ ÇáúÈóíúÚõ ÍöíäóÆöÐò Ýöí
ÛóíúÈóÊöåö ÇåÜ. ã Ñ ÎöáóÇÝðÇ áöÍóÌóÑò Ýöí ÔóÑúÍö ÇáúÅöÑúÔóÇÏö.
(Þóæúáõåõ ÊóÍúáöíÝõåõ) Ãóíú ÇáÑøóÇåöäö ÑóÌóÇÁó Ãóäú íõÞöÑøó Ãóæú
íóäúßõáó ÝóíóÍúáöÝó ÇáúãõßóÐøöÈõ ÝóíóÛúÑóãó áóåõ ÇáúÞöíãóÉõ áöÊóßõæäó
ÑóåúäðÇ ÚöäúÏóåõ ÇåÜ. ÔóÑúÍõ ÇáÑøóæúÖö. æóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáÔøóÇÑöÍõ ãöäú
ÇáÊøóÍúáöíÝö åõæó ÇáúãõÚúÊóãóÏõ ã Ñ. ÈöåóÇãöÔö ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö.
(Þóæúáõåõ ÝóÇáúÞóæúáõ Þóæúáõåõ Èöíóãöíäöåö ÅáóÎú) ÚöÈóÇÑóÉõ ÇáÑøóæúÖö
æóÔóÑúÍöåö¡ æóáóæú ÞóÇáó: äóÓöíÊ ÇáÓøóÇÈöÞó Ãóæú ÑóåóäúÊ ãöäú
ÃóÍóÏöåöãóÇ æóäóÓöíÊ¡ ÝóÕóÏøóÞóÇåõ Ãóæú ßóÐøóÈóÇåõ¡ ÝóÍóáóÝó áóåõãóÇ
Ãóäøóåõ áóÇ íóÚúáóãõ ÇáÓøóÇÈöÞó Ãóæú ÇáúÃóÍóÏøó ÊóÏóÇÚöíðÇ¡ ÝóÅöäú
ÍóáóÝóÇ Ãóæú äóßóáóÇ ÈóØóáó ÇáÑøóåúäõ¡ ÅáøóÇ Åäú ÞóÇáó: ÚóÑóÝúÊ
ÇáÓøóÇÈöÞó æóäóÓöíÊå ÝóíõÊóæóÞøóÝõ Åáóì
(3/101)
ÑõÏøóÊú Çáúíóãöíäõ¡ ÝóÅöäú ÍóáóÝóÇ Ãóæú äóßóáóÇ Íõßöãó ÈöÈõØúáóÇäö
ÇáúÚóÞúÏö¡ æóÅöäú ÍóáóÝó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÞõÖöíó áóåõ¡ æóÅöäú ÕóÏøóÞó
ÃóÍóÏóåõãóÇ Ýöí ÇáÓøóÈúÞö ÞõÖöíó áóåõ æóÍóáóÝó áöáúãõßóÐøóÈö.
æóÇáöÇÚúÊöÈóÇÑõ ÈöÓóÈúÞö ÇáúÞóÈúÖö áóÇ ÇáúÚóÞúÏö¡ æóáóæú ÞóÇáó: ÑóåóäúÊ
ÚöäúÏó ÃóÍóÏößõãóÇ æóäóÓöíÊå ÍóáóÝó Úóáóì äóÝúíö ÇáúÚöáúãö æóíóÈúÞóì
ÇáÊøóÏóÇÚöí ÈóíúäóåõãóÇ¡ ÝóÅöäú äóßóáó ÑõÏøóÊú Çáúíóãöíäõ ÚóáóíúåöãóÇ¡
ÝóÅöäú ÍóáóÝóÇ Ãóæú äóßóáóÇ ÈóØóáó ÇáúÚóÞúÏõ¡ æóÅöäú ÍóáóÝó ÃóÍóÏõåõãóÇ
ÞõÖöíó áóåõ. |