äåÇíÉ
ÇáãÍÊÇÌ Åáì ÔÑÍ ÇáãäåÇÌ ßöÊóÇÈõ ÇáöÇÚúÊößóÇÝö åõæó áõÛóÉð:
ÇááøõÈúËõ æóÇáúÍóÈúÓõ æóÇáúãõáóÇÒóãóÉõ Úóáóì ÇáÔøóíúÁö æóáóæú ÔóÑøðÇ¡
íõÞóÇáõ ÇÚúÊóßóÝó æóÚóßóÝó íóÚúßõÝõ ÈöÖóãøö ÇáúßóÇÝö æóßóÓúÑöåóÇ ÚóßúÝðÇ
æóÚõßõæÝðÇ æóÚóßóÝúÊå ÃóÚúßöÝõåõ ÈößóÓúÑö ÇáúßóÇÝö ÚóßúÝðÇ áóÇ ÛóíúÑõ¡
íõÓúÊóÚúãóáõ áóÇÒöãðÇ æóãõÊóÚóÏøöíðÇ ßóÑóÌóÚó æóÑóÌóÚúÊå æóäóÞóÕó
æóäóÞóÕúÊå. æóÔóÑúÚðÇ: áõÈúËñ Ýöí ãóÓúÌöÏò ÈöÞóÕúÏö ÇáúÞõÑúÈóÉö ãöäú
ãõÓúáöãò ãõãóíøöÒò ÚóÇÞöáò ØóÇåöÑò Úóäú ÇáúÌóäóÇÈóÉö æóÇáúÍóíúÖö
æóÇáäøöÝóÇÓö ÕóÇÍò ßóÇÝò äóÝúÓóåõ Úóäú ÔóåúæóÉö ÇáúÝóÑúÌö ãóÚó ÇáÐøößúÑö
æóÇáúÚöáúãö ÈöÇáÊøóÍúÑöíãö¡ æóÃóÕúáõåõ ÞóÈúáó ÇáúÅöÌúãóÇÚö Þóæúáå
ÊóÚóÇáóì {æóáÇ ÊõÈóÇÔöÑõæåõäøó æóÃóäúÊõãú ÚóÇßöÝõæäó Ýöí ÇáúãóÓóÇÌöÏö}
[ÇáÈÞÑÉ: 187] æóÃóÎúÈóÇÑñ ÕóÍöíÍóÉñ ãöäúåóÇ «Ãóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇÚúÊóßóÝó ÇáúÚóÔúÑó ÇáúÃõæóáó ãöäú ÑóãóÖóÇäó¡ Ëõãøó
ÇáúÃóæúÓóØó¡ Ëõãøó ÇáúÃóÎöíÑó æóáóÇÒóãóåõ ÍóÊøóì ÊóæóÝøóÇåõ Çááøóåõ
ÊóÚóÇáóì¡ Ëõãøó ÇÚúÊóßóÝó ÃóÒúæóÇÌõåõ ãöäú ÈóÚúÏöåö æóÃóäøóåõ ÇÚúÊóßóÝó
ÚóÔúÑðÇ ãöäú ÔóæøóÇáò» æóÝöí ÑöæóÇíóÉò
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
[ßöÊóÇÈõ ÇáöÇÚúÊößóÇÝö]
(Þóæúáõåõ: æóÇáúãõáóÇÒóãóÉõ Úóáóì ÇáÔøóíúÁö) ÑóÇÌöÚñ áöáËøóáóÇËóÉö
(Þóæúáõåõ: íõÞóÇáõ) Ãóíú Ýöí ÇááøõÛóÉö (Þóæúáõåõ: Ýöí ãóÓúÌöÏò) Ãóíú
ÎóÇáöÕò (Þóæúáõåõ: ãöäú ãõÓúáöãò ãõãóíøöÒò ÚóÇÞöáò ÅáóÎú) ÐößúÑõåõ
ÈóÚúÏó ÇáÊøóãúíöíÒö ãõÌóÑøóÏõ ÅíÖóÇÍò áöÃóäøóåõ íóáúÒóãõ ãöäú
ÃóÍóÏöåöãóÇ ÇáúÂÎóÑõ æóáöÐóáößó áóãú íóÌúãóÚú ÇáúãõÕóäøöÝõ ÈóíúäóåõãóÇ
ÝöíãóÇ íóÃúÊöí¡ Çááøóåõãøó ÅáøóÇ Ãóäú íõÞóÇáó: Åäøó ÇáúãóÌúäõæäó ÅÐóÇ
ßóÇäó áóåõ äóæúÚõ ÊóãúíöíÒò áóÇ íóÕöÍøõ ÇÚúÊößóÇÝõåõ áöÇäúÊöÝóÇÁö
ÇáúÚóÞúáö ÝóáúíõÑóÇÌóÚú (Þóæúáõåõ: æóáöáúÚöáúãö ÈöÇáÊøóÍúÑöíãö) Ãóíú
æóÚóÏóãõ ÇáúÅößúÑóÇåö æóßóæúäõåõ æóÇÖöÍðÇ ßóãóÇ íóÃúÊöí áöáÔøóÇÑöÍö
(Þóæúáõåõ: Ëõãøó ÇáúÃóæúÓóØó ÅáóÎú) ÞóÇáó ÇáÏøóãóÇãöíäöíøõ Ýöí
ãóÕóÇÈöíÍö ÇáúÌóÇãöÚö ÇáÕøóÍöíÍö ãóÇ äóÕøõåõ: ÇáúÚóÔúÑõ ÇáúÃóæúÓóØõ
ÌóÇÁó åõäóÇ Úóáóì áóÝúÙö ÇáúÚóÔúÑõ ãöäú ÛóíúÑö äóÙóÑò Åáóì ãõÝúÑóÏóÇÊöåö
æóáóÝúÙõåõ ãõÐóßøóÑñ ÝóíóÕöÍøõ æóÕúÝõåõ ÈöÇáúÃóæúÓóØö¡ æóÅöáøóÇ Ýóáóæú
ÃõÑöíÏó æóÕúÝõåõ ÈöÇÚúÊöÈóÇÑö ÂÍóÇÏöåö áóÞöíáó ÇáúæõÓúØóì æóÇáúæõÓóØõ
ÈöÖóãøö ÇáúæóÇæö æóÝóÊúÍö ÇáÓøöíäö ßóßõÈúÑóì æóßõÈóÑò æóÞóÏú Ñõæöíó Èöåö
Ýöí ÈóÚúÖö ÇáØøõÑõÞö¡ æóÑõæöíó ÃóíúÖðÇ ÇáúæõÓõØõ ÈöÖóãøóÊóíúäö ÌóãúÚõ
æóÇÓöØò ßóÈóÇÒöáò æóÈõÒõáò ßóÐóÇ Ýöí ÇáÒøóÑúßóÔöíø. ÞõáúÊ: æóÃóæúÓóØõ
åóÐóÇ ãõÐóßøóÑñ æóæóÇÍöÏõ ÇáúÚóÔúÑö ãõÄóäøóËñ ÝóßóÇäó ÞöíóÇÓõåõ
ÃóæóÇÓöØõ ÌóãúÚõ æóÇÓöØóÉò ßóÃóæóÇÎöÑó ÌóãúÚõ ÂÎöÑóÉò ÇåÜ: æóÞóÇáó
ÇáúÅöãóÇãõ Çáäøóæóæöíøõ Ýöí ÔóÑúÍö ãõÓúáöãò: ÇÚúÊóßóÝó ÇáúÚóÔúÑó
ÇáúÃóæúÓóØó¡ ßóÐóÇ åõæó Ýöí ÌóãöíÚö ÇáäøóÓúÎö¡ æóÇáúãóÔúåõæÑõ Ýöí
ÇáöÇÓúÊöÚúãóÇáö ÊóÃúäöíËõ ÇáúÚóÔúÑö ßóãóÇ ÞóÇáó Ýöí ÃóßúËóÑö
ÇáúÃóÍóÇÏöíËö ÇáúÚóÔúÑó ÇáúÃóæóÇÎöÑó: æóÊóÐúßöíÑõåõ ÃóíúÖðÇ áõÛóÉñ
ÕóÍöíÍóÉñ ÈöÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáúÃóíøóÇãö¡ Ãóæú ÈöÇÚúÊöÈóÇÑö ÇáúæóÞúÊö
æóÇáÒøóãóÇäö¡ æóíóßúÝöí Ýöí ÕöÍøóÊöåóÇ ËõÈõæÊõ ÇÓúÊöÚúãóÇáöåóÇ Ýöí åóÐóÇ
ÇáúÍóÏöíËö ãöäú ÇáäøóÈöíøö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -
ÇäúÊóåóì.
æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúãöÕúÈóÇÍö: æóÇáúíóæúãõ ÇáúÃóæúÓóØõ æóÇááøóíúáóÉõ
ÇáúæõÓúØóì¡ æóÈöÌóãúÚö ÇáúÃóæúÓóØö Úóáóì ÇáúÃóæóÇÓöØö ãöËúáõ ÇáúÃóÝúÖóáö
æóÇáúÃóÝóÇÖöáö ÊõÌúãóÚõ ÇáúæõÓúØóì Úóáóì ÇáúæõÓóØö ãöËúáõ ÇáúÝõÖúáóì
æóÇáúÝõÖóáö¡ æóÅöÐóÇ ÃõÑöíÏó ÇááøóíóÇáöí Þöíáó ÇáúÚóÔúÑõ ÇáúæõÓóØõ¡
æóÅöÐóÇ ÃõÑöíÏó ÇáúÃóíøóÇãõ Þöíáó ÇáúÚóÔúÑõ ÇáúÃóæóÇÓöØõ¡ æóÞóæúáõåõãú
ÇáúÚóÔúÑõ ÇáúÃóæúÓóØõ ÚóÇãøöíøñ¡ æóáóÇ ÚöÈúÑóÉó ÈöãóÇ ÝóÔóÇ Úóáóì
ÃóáúÓöäóÉö ÇáúÚóæóÇãø ãõÎóÇáöÝðÇ áöãóÇ äóÞóáóåõ ÃóÆöãøóÉõ ÇááøõÛóÉö¡
ÝóÞóÏú ÞóÇáó ÃóÈõæ ÓõáóíúãóÇäó ÇáúÎóØøóÇÈöíøõ æóÌóãóÇÚóÉñ: Åäøó
ÃóáúÝóÇÙó ÇáúÍóÏöíËö ÊóäóÇÞóáóÊúåõ ÃóíúÏöí ÇáúÚóÌóãö ÍóÊøóì ÝóÔóÇ Ýöíåö
ÇááøóÍúäõ æóÊóáóÚøóÈóÊú Èöåö ÇáúÃóáúÓõäõ Çááøõßúäõ ÍóÊøóì ÍóÑøóÝõæÇ
ÈóÚúÖóåõ ãöäú ãóæóÇÖöÚöåö¡ æóãóÇ åóÐöåö ÓóÈöíáõåõ ÝóáóÇ íõÍúÊóÌøõ
ÈöÃóáúÝóÇÙöåö ÇáúãõÎúÊóáöÝóÉö áöÃóäøó ÇáäøóÞóáóÉó áóãú íóäúÞõáõæÇ
ÇáúÍóÏöíËó ÈöÖóÈúØö ÇáúÍõÝøóÇÙö ÍóÊøóì íõÍúÊóÌøó ÈöåóÇ Èóáú
ÈöãóÚóÇäöíåóÇ ÝóÅöäøóåõãú ÃóÌóÇÒõæÇ äóÞúáó ÇáúÍóÏöíËö ÈöÇáúãóÚúäóì¡
æóáöåóÐóÇ ÊóÎúÊóáöÝõ ÃóáúÝóÇÙõ ÇáúÍóÏöíËö ÇáúæóÇÍöÏö ÇÎúÊöáóÇÝðÇ
ßóËöíÑðÇ: æóáöÃóäøó ÇáúÚóÔúÑó ÌóãúÚñ æóÇáúÃóæúÓóØõ ãõÝúÑóÏñ æóáóÇ
íõÎúÈóÑõ Úóäú ÇáúÌóãúÚö ÈöãõÝúÑóÏò¡ Úóáóì Ãóäøóåõ íõÍúÊóãóáõ ÛóáóØõ
ÇáúßóÇÊöÈö ÈöÓõÞõæØö ÇáúÃóáöÝö ãöäú ÇáúÃóæóÇÓöØö æóÇáúåóÇÁö ãöäú
ÇáúÚóÔóÑóÉö: æóÞóæúáõåõ ÇÚúÊóßóÝó ÇáúÚóÔúÑó ÇáúÃõæóáó ÅáóÎú: Ãóíú Ýöí
ÈóÚúÖö ÇáÓøöäöíäó Ëõãøó ÇáúÃóæúÓóØó Ýöí ÈóÚúÖò ÂÎóÑó ÅáóÎú¡
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
[Õóæúãõ ÊóØóæøõÚò ãöäú ÛóíúÑö ÅÐúäö ÒóæúÌöåóÇ æóåõæó ÍóÇÖöÑñ]
ßöÊóÇÈõ ÇáöÇÚúÊößóÇÝö
(3/213)
«Ýöí ÇáúÚóÔúÑö ÇáúÃõæóáö ãöäúåõ» æóåõæó
ãöäú ÇáÔøóÑóÇÆöÚö ÇáúÞóÏöíãóÉö áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóÚóåöÏúäóÇ Åöáóì
ÅöÈúÑóÇåöíãó æóÅöÓúãóÇÚöíáó Ãóäú ØóåøöÑóÇ ÈóíúÊöíó áöáØøóÇÆöÝöíäó
æóÇáúÚóÇßöÝöíäó} [ÇáÈÞÑÉ: 125] æóÓõäøóÉñ ãõÄóßøóÏóÉñ áóÇ ÊóÎúÊóÕøõ
ÈöÒóãóäò ßóãóÇ ÞóÇáó (åõæó ãõÓúÊóÍóÈøñ ßõáøó æóÞúÊò) Ýöí ÑóãóÖóÇäó
æóÛóíúÑöåö ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö æóáöÅöØúáóÇÞö ÇáúÃóÏöáøóÉö æóíóÌöÈõ
ÈöÇáäøóÐúÑö.
(æóåõæó Ýöí ÇáúÚóÔúÑö ÇáúÃóæóÇÎöÑö ãöäú ÑóãóÖóÇäó ÃóÝúÖóáõ) ãöäúåõ Ýöí
ÛóíúÑöåö¡ æóáóíúÓó åóÐóÇ ãõßóÑøóÑðÇ ÈöãóÇ ãóÑøó Ýöí ÇáúÈóÇÈö ÇáÓøóÇÈöÞö
ÅÐú ÐóÇßó Ýöí ÇÓúÊöÍúÈóÇÈöåö Ýöí ÑóãóÖóÇäó æóãóÇ åõäóÇ Ýöí ÇáúÍõßúãö
Úóáóíúåö Èößóæúäöåö Ýöíåö ÃóÝúÖóáó ãöäú ÛóíúÑöåö¡ æóÃóÔóÇÑó Åáóì
ÍößúãóÉö ÃóÝúÖóáöíøóÊöåö åõäóÇ ÈöÞóæúáöåö (áöØóáóÈö áóíúáóÉö ÇáúÞóÏúÑö)
ÇáøóÊöí åöíó Ýöíåö Ãóíú ÝóíõÍúíöíåóÇ ÈöÇáÕøóáóÇÉö æóÇáúÞöÑóÇÁóÉö
æóßóËúÑóÉö ÇáÏøõÚóÇÁö ÝóÅöäøóåóÇ ÃóÝúÖóáõ áóíóÇáöí ÇáÓøóäóÉö ÞóÇáó
ÊóÚóÇáóì {áóíúáóÉõ ÇáúÞóÏúÑö ÎóíúÑñ ãöäú ÃóáúÝö ÔóåúÑò} [ÇáÞÏÑ: 3] Ãóíú
ÇáúÚóãóáõ ÝöíåóÇ ÎóíúÑñ ãöäú ÇáúÚóãóáö Ýöí ÃóáúÝö ÔóåúÑò áóíúÓó ÝöíåóÇ
áóíúáóÉõ ÇáúÞóÏúÑö. æóÝöí ÇáÕøóÍöíÍö «ãóäú ÞóÇãó áóíúáóÉó ÇáúÞóÏúÑö
ÅíãóÇäðÇ æóÇÍúÊöÓóÇÈðÇ ÛõÝöÑó áóåõ ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ãöäú ÐóäúÈöåö» (æóåöíó
ãöäú ÎóÕóÇÆöÕö åóÐöåö ÇáúÃõãøóÉö) æóÇóáøóÊöí íõÝúÑóÞõ ÝöíåóÇ ßõáøõ
ÃóãúÑò Íóßöíãò æóÈóÇÞöíóÉñ Åáóì íóæúãö ÇáúÞöíóÇãóÉö ÅÌúãóÇÚðÇ æóÊõÑóì
ÍóÞöíÞóÉð ÝóíóÊóÃóßøóÏõ ØóáóÈõåóÇ æóÇáöÇÌúÊöåóÇÏõ Ýöí ÅÏúÑóÇßöåóÇ ßõáøó
ÚóÇãò æóÅöÍúíóÇÁõ áóíúáöåóÇ ßõáøöåö ÈöÇáúÚöÈóÇÏóÉö æóÇáÏøõÚóÇÁö¡
æóÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÑóÝúÚöåóÇ Ýöí ÎóÈóÑö «ÝóÑõÝöÚóÊú æóÚóÓóì Ãóäú íóßõæäó
ÎóíúÑðÇ áóßõãú» ÑõÝöÚó Úöáúãõ ÚóíúäöåóÇ æóÅöáøóÇ áóãú íõÄúãóÑú Ýöíåö
ÈöÇáúÊöãóÇÓöåóÇ¡ æóãóÚúäóì «ÚóÓóì Ãóäú íóßõæäó ÎóíúÑðÇ áóßõãú» : Ãóíú
áöÊóÑúÛóÈõæÇ Ýöí ØóáóÈöåóÇ æóÇáöÇÌúÊöåóÇÏö Ýöí ßõáøö ÇááøóíóÇáöí
æóáöíóßúËõÑó ÝöíåóÇ æóÝöí íóæúãöåóÇ ãöäú ÇáúÚöÈóÇÏóÉö ÈöÅöÎúáóÇÕò
æóÕöÍøóÉö íóÞöíäò¡ æóãöäú Þóæúáöåö: «Çááøóåõãøó Åäøóß ÚóÝõæøñ ÊõÍöÈøõ
ÇáúÚóÝúæó ÝóÇÚúÝõ ÚóäøóÇ» ¡ æóíõÓóäøõ áöãóäú ÑóÂåóÇ Ãóäú íóßúÊõãóåóÇ¡
æóãóÇ äõÞöáó Ýöí ÔóÑúÍö ãõÓúáöãò ãöäú Ãóäøóåõ áóÇ íóäóÇáõ ÝóÖúáóåóÇ
ÅáøóÇ ãóäú ÇØøóáóÚó ÚóáóíúåóÇ¡ Ýóãóäú ÞóÇãóåóÇ æóáóãú íóÔúÚõÑú ÈöåóÇ
áóãú íóäóáú ÝóÖúáóåóÇ¡ ÑóÏøóåõ ÌóãúÚñ ÈöÊóÕúÑöíÍö ÇáúãõÊóæóáøöí
ÈöÎöáóÇÝöåö æóÈöÃóäøó Ýöí ãõÓúáöãò «ãóäú ÞóÇãó áóíúáóÉó ÇáúÞóÏúÑö
ÝóæóÇÝóÞóåóÇ» æóÊóÝúÓöíÑõ ÇáúãõæóÇÝóÞóÉö ÈöÇáúÚöáúãö ÛóíúÑõ ãõÓóÇÚöÏò
Úóáóíúåö ãöäú ÇááøõÛóÉö¡ æóÝöíåö Úóäú ÇÈúäö ãóÓúÚõæÏò " ãóäú íóÞõãú
ÇáúÍóæúáó íõÕöÈúåóÇ " æóÈöÞóæúáö ÃóÕúÍóÇÈöäóÇ: íõÓóäøõ ÇáÊøóÚóÈøõÏõ Ýöí
ßõáøö áóíóÇáöí ÇáÔøóåúÑö áöíóÍõæÒó ÇáúÝóÖöíáóÉó ÈöíóÞöíäò. äóÚóãú
íõÍúãóáõ Þóæúáõ ãóäú ÞóÇáó áóãú íóäóáú ÝóÖúáóåóÇ Úóáóì ÇáúßóÇãöáö ÝóáóÇ
íõäóÇÝöíåö ãóÇ ÐõßöÑó. æóÓõãøöíóÊú áóíúáóÉó ÇáúÞóÏúÑö áöÃóäøóåóÇ
áóíúáóÉõ ÇáúÍõßúãö æóÇáúÝóÕúáö¡ æóÞöíáó áöÚöÙóãö ÞóÏúÑöåóÇ (æóãóíúáõ
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö) - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - (Åáóì ÃóäøóåóÇ áóíúáóÉõ
ÇáúÍóÇÏöí æóÇáúÚöÔúÑöíäó)
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
æóåóáú ÇÚúÊößóÇÝõåõ ÇáúÚóÔúÑó ÇáúÃõæóáó ßóÇäó Ýöí ÓóäóÉò Ãóæú Óöäöíäó
æóåóáú ÇáúÃóæúÓóØõ ßóÐóáößó Ãóæú áóÇ ÝóáúíõÑóÇÌóÚú (Þóæúáõåõ {Ãóäú
ØóåøöÑóÇ ÈóíúÊöíó} [ÇáÈÞÑÉ: 125] Ãóíú äóÒøöåóÇåõ ÚóãøóÇ áóÇ íóáöíÞõ Èöåö
(Þóæúáõåõ: æóåõæó ãõÓúÊóÍóÈøñ ßõáøó æóÞúÊò) Ãóíú ÍóÊøóì ÃóæúÞóÇÊö
ÇáúßóÑóÇåóÉö æóÅöäú ÊóÍóÑøóÇåóÇ (Þóæúáõåõ: æóíóÌöÈõ ÈöÇáäøóÐúÑö)
ÐóßóÑóåõ ÊóæúØöÆóÉð áöãóÓóÇÆöáö ÇáäøóÐúÑö ÇáúÂÊöíóÉö æóÅöáøóÇ
ÝóãóÚúáõæãñ ãöäú ßóæúäöåö ãõÓúÊóÍóÈøðÇ Ãóäøóåõ íóÕöÍøõ äóÐúÑõåõ
(Þóæúáõåõ: ãõßóÑøóÑðÇ ÈöãóÇ ãóÑøó) Ãóíú ãóÚó ãóÇ ãóÑøó ÝóÇáúÈóÇÁõ
ÈöãóÚúäóì ãóÚó (Þóæúáõåõ: «ÅíãóÇäðÇ æóÇÍúÊöÓóÇÈðÇ» ) Ãóíú ÊóÕúÏöíÞðÇ
ÈöÃóäøóåóÇ ÍóÞøñ æóØóÇÚóÉñ¡ æóÇÍúÊöÓóÇÈðÇ: Ãóäøó ØóáóÈðÇ áöÑöÖóÇÁö
Çááøóåö æóËóæóÇÈöåö áóÇ ÑöíóÇÁó æóÓõãúÚóÉó æóäóÕúÈõåõãóÇ Úóáóì
ÇáúãóÝúÚõæáö áóåõ Ãóæú ÇáÊøóãúíöíÒö Ãóæú ÇáúÍóÇáö ÈöÊóÃúæöíáö
ÇáúãóÕúÏóÑö ÈöÇÓúãö ÇáúÝóÇÚöáö æóÚóáóíúåö ÝóåõãóÇ ÍóÇáóÇäö
ãõÊóÏóÇÎöáóÇäö Ãóæú ãõÊóÑóÇÏöÝóÇäö¡ æóÇáäøõßúÊóÉõ Ýöí æõÞõæÚö ÇáúÌóÒóÇÁö
ãóÇÖöíðÇ ãóÚó Ãóäøóåõ Ýöí ÇáúãõÓúÊóÞúÈóáö Ãóäøóåõ ãõÊóíóÞøóäõ ÇáúæõÞõæÚö
ÝóÖúáðÇ ãöäú Çááøóåö ÓõÈúÍóÇäóåõ æóÊóÚóÇáóì Úóáóì ÚöÈóÇÏöåö ÇåÜ
ÔóíúÎõäóÇ ÇáÒøöíóÇÏöíøõ (Þóæúáõåõ: æóáöíóßúËõÑó ÝöíåóÇ) Ãóíú ÍóíúËõ
ÇØøóáóÚó ÚóáóíúåóÇ Ãóæú ßóÇäóÊú ãöäú ÇááøóíóÇáöí ÇáøóÊöí ÊõÑúÌóì
ÃóäøóåóÇ áóíúáóÉõ ÇáúÞóÏúÑö ßóÇáúÍóÇÏöí æóÇáúÚöÔúÑöíäó ÅáóÎú (Þóæúáõåõ:
æóíõÓóäøõ áöãóäú ÑóÂåóÇ ÅáóÎú) Ãóíú áöÃóäøóåóÇ ßóÇáúßóÑóÇãóÉö æóåöíó
íõÓúÊóÍóÈøõ ßóÊúãõåóÇ¡ æóÚöÈóÇÑóÉõ ÍóÌø Ýöí ÇáúÍóÌøö ÈóÚúÏó Þóæúáö
ÇáúãõÕóäøöÝö æóåöíó äóæúÚóÇäö ãóÇ äóÕøõåõ: ÊóÚúáöíáðÇ áößóáóÇãò
ÞóÑøóÑóåõ æóáöÅöØúÈóÇÞöåöãú ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáúíóÇÝöÚöíøõ Úóáóì Ãóäøóåõ
íóäúÈóÛöí áóåõ: Ãóíú Çáúæóáöíøö ÇáÊøóäóÒøõåõ Úóäú ÞóÕúÏö ÇáúßóÑóÇãóÉö
æóÝöÚúáõåóÇ ãóÇ Ãóãúßóäó ÇåÜ. áóßöäøóåõ áóÇ íõÝöíÏõ ØóáóÈõ ßóÊúãöåóÇ
ÅÐóÇ ÇÊøóÝóÞó ÙõåõæÑõåóÇ Úóáóì íóÏöåö (Þóæúáõåõ: Ýöí ßõáøö áóíóÇáöí
ÇáÔøóåúÑö) Ýöí äõÓúÎóÉò ÇáúÚóÔúÑõ (Þóæúáõåõ: áöÃóäøóåóÇ áóíúáóÉõ
ÇáúÍõßúãö) Ãóíú æóÃóãøóÇ ãóÇ íóÞóÚõ áóíúáóÉó äöÕúÝö ÔóÚúÈóÇäó Åäú ÕóÍøó
ÝóãóÍúãõæáñ Úóáóì Ãóäøó ÇÈúÊöÏóÇÁó ÇáúßöÊóÇÈóÉö ÝöíåóÇ æóÊóãóÇãó
ÇáúßöÊóÇÈóÉö æóÊóÓúáöíãó ÇáÕøõÍõÝö áöÃóÑúÈóÇÈöåóÇ ÅäøóãóÇ åõæó Ýöí
áóíúáóÉö ÇáúÞóÏúÑö (Þóæúáõåõ Åáóì ÃóäøóåóÇ áóíúáóÉõ ÇáúÍóÇÏöí
æóÇáúÚöÔúÑöíäó ÅáóÎú)
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ ÝóíõÍúíöíåóÇ ÈöÇáÕøóáóÇÉö æóÇáúÞöÑóÇÁóÉö ÅáóÎú) åóÐóÇ äóÊöíÌóÉõ
ÇáØøóáóÈö Ýóåõæó ãõÝóÑøóÚñ Úóáóíúåö (Þóæúáõåõ: æóÅöÍúíóÇÁõ áóíúáöåóÇ
ßõáøöåö ÈöÇáúÚöÈóÇÏóÉö æóÇáÏøõÚóÇÁö) åóÐóÇ ÊóÞóÏøóãó ÞóÑöíÈðÇ ÅáøóÇ
Þóæúáóåõ ßõáøöåö Ýóåõæó ÇáúãóÞúÕõæÏõ ãöäú ÐößúÑö åóÐóÇ åõäóÇ (Þóæúáõåõ:
æóáúíõßúËöÑú ÝöíåóÇ æóÝöí íóæúãöåóÇ ãöäú ÇáúÚöÈóÇÏóÉö)
(3/214)
(ÃóæóÇáËøóÇáöËõ æóÇáúÚöÔúÑöíäó) ãöäúåõ
íóÏõáøõ Úóáóì ÇáúÃóæøóáö ÎóÈóÑõ ÇáÕøóÍöíÍóíúäö æóÚóáóì ÇáËøóÇäöí ÎóÈóÑõ
ãõÓúáöãò æóåóÐóÇ äóÕøõ ÇáúãõÎúÊóÕóÑö¡ æóÇáúÃóßúËóÑõæäó Úóáóì Ãóäøó
ãóíúáóåõ Åáóì ÃóäøóåóÇ áóíúáóÉõ ÇáúÍóÇÏöí æóÇáúÚöÔúÑöíäó áóÇ ÛóíúÑõ¡
æóÇáúÃóÕóÍøõ ÃóäøóåóÇ ÊóáúÒóãõ áóíúáóÉð ÈöÚóíúäöåóÇ æóÃóÑúÌóÇåóÇ ÈóÚúÏó
ãóÇ ãóÑøó ÈóÞöíøóÉñ Ãóæú ÊóÇÑóÉñ æóÝöíåóÇ áöáúÚõáóãóÇÁö äóÍúæõ
ËóáóÇËöíäó ÞóæúáðÇ¡ æóÚóáóÇãóÊõåóÇ ÚóÏóãõ ÇáúÍóÑøö æóÇáúÈóÑúÏö ÝöíåóÇ¡
æóÃóäú ÊóØúáõÚó ÇáÔøóãúÓõ ÕóÈöíÍóÊóåóÇ ÈóíúÖóÇÁó ÈöáóÇ ßóËöíÑö ÔõÚóÇÚò¡
æóÍößúãóÉõ Ðóáößó Ãóäøóåõ ÚóáóÇãóÉñ áóåóÇ¡ Ãóæú Ãóäøó Ðóáößó áößóËúÑóÉö
ÇÎúÊöáóÇÝö ÇáúãóáóÇÆößóÉö æóäõÒõæáöåóÇ æóÕõÚõæÏöåóÇ ÝöíåóÇ ÝóÓóÊóÑóÊú
ÈöÃóÌúäöÍóÊöåóÇ æóÃóÌúÓóÇãöåóÇ ÇááøóØöíÝóÉö ÖóæúÁó ÇáÔøóãúÓö
æóÔõÚóÇÚóåóÇ " æóÝóÇÆöÏóÉõ ãóÚúÑöÝóÉö ÕöÝóÊöåóÇ ÈóÚúÏó ÝóæúÊöåóÇ ÈóÚúÏó
ØõáõæÚö ÇáúÝóÌúÑö Ãóäøóåõ íõÓóäøõ Ãóäú íóßõæäó ÇÌúÊöåóÇÏõåõ Ýöí
íóæúãöåóÇ ßóÇÌúÊöåóÇÏöåö ÝöíåóÇ¡ æóáöíóÌúÊóåöÏó Ýöí ãöËúáöåóÇ ãöäú
ÞóÇÈöáò ÈöäóÇÁð Úóáóì ÚóÏóãö ÇäúÊöÞóÇáöåóÇ¡ æóÞóÏú äõÞöáó Ýöí ÒóæóÇÆöÏö
ÇáÑøóæúÖóÉö Úóäú äóÕøöåö Ýöí ÇáúÞóÏöíãö Ãóäøó ãóäú ÔóåöÏó ÇáúÚöÔóÇÁó
æóÇáÕøõÈúÍó Ýöí ÌóãóÇÚóÉò ÝóÞóÏú ÃóÎóÐó ÈöÍóÙøöåö ãöäúåóÇ. æóÚóäú ÃóÈöí
åõÑóíúÑóÉó ãóÑúÝõæÚðÇ «ãóäú Õóáøóì ÇáúÚöÔóÇÁó ÇáúÂÎöÑóÉó Ýöí ÌóãóÇÚóÉò
ãöäú ÑóãóÖóÇäó ÝóÞóÏú ÃóÏúÑóßó áóíúáóÉó ÇáúÞóÏúÑö»
æóáöáöÇÚúÊößóÇÝö ÃóÑúÈóÚóÉõ ÃóÑúßóÇäò: ãóÓúÌöÏñ æóáõÈúËñ æóäöíøóÉñ
æóãõÚúÊóßöÝñ¡ æóÞóÏú ÔóÑóÚó Ýöí ÃóæøóáöåóÇ ÝóÞóÇáó (æóÅöäøóãóÇ íóÕöÍøõ
ÇáöÇÚúÊößóÇÝõ¡ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏ) áöáöÇÊøöÈóÇÚö ÑóæóÇåõ ÇáÔøóíúÎóÇäö
æóáöáúÅöÌúãóÇÚö æóáöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {æóáÇ ÊõÈóÇÔöÑõæåõäøó æóÃóäúÊõãú
ÚóÇßöÝõæäó Ýöí ÇáúãóÓóÇÌöÏö} [ÇáÈÞÑÉ: 187] ÅÐú ÐößúÑõ ÇáúãóÓóÇÌöÏö áóÇ
ÌóÇÆöÒó Ãóäú íóßõæäó áöÌóÚúáöåóÇ ÔóÑúØðÇ Ýöí ãóäúÚö ãõÈóÇÔóÑóÉö
ÇáúãõÚúÊóßöÝö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Ëõãøó íõÍúÊóãóáõ ÃóäøóåóÇ Êóßõæäõ ÚöäúÏó ßõáøö Þóæúãò ÈöÍóÓóÈö
áóíúáöåöãú¡ ÝóÅöÐóÇ ßóÇäóÊú áóíúáóÉõ ÇáúÞóÏúÑö ÚöäúÏóäóÇ äóåóÇÑðÇ
áöÛóíúÑöäóÇ ÊóÃóÎøóÑóÊú ÇáúÅöÌóÇÈóÉõ æóÇáËøóæóÇÈõ Åáóì Ãóäú íóÏúÎõáó
Çááøóíúáõ ÚöäúÏóåõãú¡ æóíõÍúÊóãóáõ áõÒõæãõåóÇ áöæóÞúÊò æóÇÍöÏò æóÅöäú
ßóÇäó äóåóÇÑðÇ ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöÞóæúãò æóáóíúáðÇ ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöÂÎóÑöíäó
æóÇáÙøóÇåöÑõ ÇáúÃóæøóáõ áöíóäúØóÈöÞó Úóáóíúåö ãõÓóãøóì Çááøóíúáö ÚöäúÏó
ßõáøò ãöäúåõãóÇ ÃóÎúÐðÇ ãöãøóÇ Þöíáó Ýöí ÓóÇÚóÉö ÇáúÅöÌóÇÈóÉö Ýöí íóæúãö
ÇáúÌõãõÚóÉö ÃóäøóåóÇ ÊóÎúÊóáöÝõ ÈöÇÎúÊöáóÇÝö ÃóæúÞóÇÊö ÇáúÎõØóÈö
(Þóæúáõåõ: íóÏõáøõ Úóáóì ÇáúÃóæøóáö ÎóÈóÑõ ÇáÕøóÍöíÍóíúäö) ãöäúåõ
Þóæúáõåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «Åäøöí ÃõÑöíÊåóÇ
ÇááøóíúáóÉó æóÃóÑóÇäöí ÃóÓúÌõÏõ Ýöí ÕóÈöíÍóÊöåóÇ Ýöí ÇáØøöíäö
æóÇáúãóÇÁö¡ ÝóÃóÕúÈöÍõæÇ ãöäú áóíúáóÉö ÅÍúÏóì æóÚöÔúÑöíäó æóÞóÏú ÞóÇãó
ÇáäøóÈöíøõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Åáóì ÇáÕøõÈúÍö
ÝóãóØóÑóÊú ÇáÓøóãóÇÁõ ÝóæóßóÝó ÇáúãóÓúÌöÏõ ÝóÎóÑóÌó ãöäú ÕóáóÇÉö
ÇáÕøõÈúÍö æóÌóÈöíäõåõ æóÃóÑúäóÈóÊõåõ Ãóíú ÃóäúÝõåõ ÝöíåöãóÇ ÃóËóÑõ
ÇáúãóÇÁö æóÇáØøöíäö» æóÑóæóì ãõÓúáöãñ ãöËúáó åóÐóÇ Úóäú áóíúáóÉö
ÇáËøóÇáöËö æóÇáúÚöÔúÑöíäó ÇåÜ ÚóãöíÑóÉõ (Þóæúáõåõ: æóÇáúÃóÕóÍøõ ÃóäøóåóÇ
ÊóáúÒóãõ áóíúáóÉð ÈöÚóíúäöåóÇ) Ãóíú ãöäú ÇáúÚóÔúÑö ÇáúÃóÎöíÑö (Þóæúáõåõ
æóÃóäú ÊóØúáõÚó ÇáÔøóãúÓõ ÕóÈöíÍóÊóåóÇ ÈóíúÖóÇÁó) Ãóíú æóíóÓúÊóãöÑøõ
Ðóáößó Åáóì Ãóäú ÊóÑúÊóÝöÚó ßóÑõãúÍò Ýöí ÑóÃúíö ÇáúÚóíúäö¡ ÐóßóÑóåõ
ÇáúãõäóÇæöíøõ Ýöí ÔóÑúÍöåö ÇáÕøóÛöíÑö Úóáóì ÇáúÌóÇãöÚö ÇáÕøóÛöíÑö ÚöäúÏó
Þóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÕóÈöíÍóÉó áóíúáóÉö
ÇáúÞóÏúÑö ÊóØúáõÚõ ÇáÔøóãúÓõ áóÇ ÔõÚóÇÚó áóåóÇ ßóÃóäøóåóÇ ØóÓúÊñ ÍóÊøóì
ÊóÑúÊóÝöÚó» æóÞóæúáõåõ ßóÃóäøóåóÇ ØóÓúÊñ Ãóíú ãöäú äõÍóÇÓò ÃóÈúíóÖö
ãõäóÇæöíøñ (Þóæúáõåõ: æóäõÒõæáõåóÇ æóÕõÚõæÏõåóÇ ÝöíåóÇ) áóÇ íõÞóÇáõ:
ÇááøóíúáóÉó ÊóäúÞóÖöí ÈöØõáõæÚö ÇáúÝóÌúÑö ÝóßóíúÝó ÊóÓúÊõÑõ ÈöÕõÚõæÏöåóÇ
æóäõÒõæáöåóÇ Ýöí Çááøóíúáö ÖóæúÁó ÇáÔøóãúÓö. áöÃóäøóÇ äóÞõæáõ: íóÌõæÒõ
Ãóäøó Ðóáößó áóÇ íóäúÊóåöí ÈöØõáõæÚö ÇáúÝóÌúÑö Èóáú ßóãóÇ íóßõæäõ Ýöí
áóíúáóÊöåóÇ íóßõæäõ Ýöí íóæúãöåóÇ¡ æóÈöÊóÞúÏöíÑö Ãóäøóåõ íóäúÊóåöí
äõÒõæáõåóÇ ÈöØõáõæÚö ÇáúÝóÌúÑö ÝóíóÌõæÒõ Ãóäøó ÇáÕøõÚõæÏó ãõÊóÃóÎøöÑñ
æóÈöÊóÞúÏöíÑö ßóæúäöåö áóíúáðÇ ÝóíóÌõæÒõ ÃóäøóåóÇ ÅÐóÇ ÕóÚöÏóÊú Êóßõæäõ
ãõÍóÇÐóÇÊõåóÇ áöáÔøóãúÓö æóÞúÊó ãõÑõæÑöåóÇ Ýöí ãõÞóÇÈóáóÊöåóÇ äóåóÇÑðÇ
(Þóæúáõåõ: Ãóäú íóßõæäó ÇÌúÊöåóÇÏõåõ Ýöí íóæúãöåóÇ ÅáóÎú) æóåóáú
ÇáúÚóãóáõ Ýöí íóæúãöåóÇ ÎóíúÑñ ãöäú ÇáúÚóãóáö Ýöí ÃóáúÝö ÔóåúÑò áóíúÓó
ÝöíåóÇ ÕóÈöíÍóÉõ íóæúãö ÞõÏøöÑó ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ÇááøóíúáóÉö ÙóÇåöÑõ
ÇáÊøóÔúÈöíåö Ãóäøóåõ ßóÐóáößó ÅáøóÇ Ãóäøóåõ íóÊóæóÞøóÝõ Úóáóì äóÞúáò
ÕóÑöíÍò ÝóáúíõÑóÇÌóÚú (Þóæúáõåõ æóÞóÏú äóÞóáó) Ãóíú Çáäøóæóæöíøõ
æóÞóæúáõåõ Úóäú äóÕøöåö: Ãóíú ÇáúÅöãóÇãö (Þóæúáõåõ: ÇáúÚöÔóÇÁó
æóÇáÕøõÈúÍó Ýöí ÌóãóÇÚóÉò) Ãóíú æóÇÊøóÝóÞó Ãóäøó Êöáúßó ÇááøóíúáóÉó
áóíúáóÉõ ÇáúÞóÏúÑö æóáóßöäú áóÇ íóÊöãøõ áóåõ Ðóáößó ÅáøóÇ ÈöãõáóÇÒóãóÉö
ÌóãöíÚö ÇáÔøóåúÑö¡ æóÚöÈóÇÑóÉõ ÍóÌø: æóÑóæóì ÇáúÈóíúåóÞöíøõ ÎóÈóÑó «ãóäú
Õóáøóì ÇáúãóÛúÑöÈó æóÇáúÚöÔóÇÁó Ýöí ÌóãóÇÚóÉò ÍóÊøóì íóäúÞóÖöíó
ÑóãóÖóÇäõ ÝóÞóÏú ÃóÎóÐó ãöäú áóíúáóÉö ÇáúÞóÏúÑö ÈöÍóÙøò æóÇÝöÑò»
(Þóæúáõåõ: Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö) Ãóíú æóáóæú ÙóäøðÇ ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ
æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáÔøóÇÑöÍö Ýöí ÈóÇÈö ÇáúÛõÓúáö ÈóÚúÏó Þóæúáö ÇáúãõÕóäøöÝö
æóÇááøõÈúËõ ÈöÇáúãóÓúÌöÏö áóÇ ÚõÈõæÑóåõ äóÕøõåóÇ: æóåóáú ÔóÑúØõ
ÇáúÍõÑúãóÉö ÊóÍóÞøõÞõ ÇáúãóÓúÌöÏöíøóÉö Ãóæú íõßúÊóÝóì ÈöÇáúÞóÑöíäóÉö¿
Ýöíåö ÇÍúÊöãóÇáñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ Åáóì ßóáóÇãöåöãú ÇáúÃóæøóáõ¡ æóÚóáóíúåö
ÝóÇáöÇÓúÊöÝóÇÖóÉõ ßóÇÝöíóÉñ ãóÇ áóãú íõÚúáóãú ÃóÕúáõåõ ßóÇáúãóÓóÇÌöÏö
ÇáúãõÍúÏóËóÉö Èöãöäðì ÇåÜ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
ÐóßóÑóåõ ÊóæúØöÆóÉð áöãóÇ ÈóÚúÏóåõ æóÅöáøóÇ ÝóÞóÏú Úõáöãó ãöãøóÇ
ÊóÞóÏøóãó¡ æóÒóÇÏó åõäóÇ ÊóÞúíöíÏóåõ ÈöÇáúÅöÎúáóÇÕö (Þóæúáõåõ: ÈóÚúÏó
ØõáõæÚö ÇáúÝóÌúÑö) ãõÊóÚóáøöÞñ ÈöÝóæúÊò
(3/215)
áöãóäúÚöåö ãöäúåóÇ æóáóæú ÎóÇÑöÌó
ÇáúãóÓúÌöÏö æóáöãóäúÚö ÛóíúÑöåö ãöäúåóÇ ÝöíåóÇ ÝóÊóÚóíøóäó ßóæúäõåóÇ
ÔóÑúØðÇ áöÕöÍøóÉö ÇáöÇÚúÊößóÇÝö¡ (æóáóÇ íóÝúÊóÞöÑõ ÔóíúÁñ ãöäú
ÇáúÚöÈóÇÏóÇÊö Åáóì ÇáúãóÓúÌöÏö ÅáøóÇ ÇáÊøóÍöíøóÉó æóÇáöÇÚúÊößóÇÝó
æóÇáØøóæóÇÝó) ¡ æóáóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó ÓóØúÍöåö æóÕóÍúäöåö æóÑóÍúÈóÊöåö
ÇáúãóÚúÏõæÏóÉö ãöäúåõ¡ æóÃóÝúåóãó ßóáóÇãõåõ ÚóÏóãó ÕöÍøóÊöåö ÝöíãóÇ
æóÞóÝó ÌõÒúÄõåõ ÔóÇÆöÚðÇ ãóÓúÌöÏðÇ Ãóæú Ýöí ãóÓúÌöÏò ÃóÑúÖõåõ
ãõÓúÊóÃúÌóÑóÉñ æóåõæó ßóÐóáößó¡ æóãóÇ ÑóÌøóÍóåõ ÇáúÅöÓúäóæöíøõ ãöäú
Þóæúáö ÈóÚúÖöåöãú: (áóæú Èóäóì Ýöíåö ãóÓúØóÈóÉð æóæóÞóÝóåóÇ ãóÓúÌöÏðÇ
ÕóÍøó) ßóãóÇ íóÕöÍøõ Úóáóì ÓóØúÍöåö æóÌõÏúÑóÇäöåö ÙóÇåöÑñ æóÅöäú ÞóÇáó
ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ÈöÇáÕøöÍøóÉö æóÅöäú áóãú íóÈúäöåóÇ Èöåö ÅÐú ÇáúãóÓúÌöÏõ
åõæó ÇáúÈöäóÇÁõ ÇáøóÐöí Ýöí Êöáúßó ÇáúÃóÑúÖö áóÇ ÇáúÃóÑúÖõ æóãöäú åõäóÇ
íõÚúáóãõ (ÕöÍøóÉõ æóÞúÝö ÇáúÚõáõæøö Ïõæäó ÇáÓøõÝúáö) ãóÓúÌöÏðÇ
ßóÚóßúÓöåö æóÚóÏóãõ ÕöÍøóÉö æóÞúÝö ÇáúãóäúÞõæáö ãóÓúÌöÏðÇ ßóãóÇ
ÓóíóÃúÊöí Ýöí ßöÊóÇÈö ÇáúæóÞúÝö. ÞóÇáó ÇáúÚöÒøõ Èúäõ ÚóÈúÏö ÇáÓøóáóÇãö:
(áóæú ÇÚúÊóßóÝó ÝöíãóÇ Ùóäøóåõ ãóÓúÌöÏðÇ) ÝóÅöäú ßóÇäó ßóÐóáößó Ýöí
ÇáúÈóÇØöäö Ýóáóåõ ÃóÌúÑõ ÞóÕúÏöåö æóÇÚúÊößóÇÝöåö æóÅöáøóÇ ÝóÞóÕúÏõåõ
ÝóÞóØú (æó) ÇáúãóÓúÌöÏõ (ÇáúÌóÇãöÚõ) æóåõæó ãóÇ ÊõÞóÇãõ ÇáúÌõãõÚóÉõ
Ýöíåö (Ãóæúáóì) ÈöÇáöÇÚúÊößóÇÝö ãöäú ÛóíúÑöåö ÎõÑõæÌðÇ ãöäú ÎöáóÇÝö
ÌóãóÇÚóÉò ãöäú ÇáÕøóÍóÇÈóÉö æóÛóíúÑöåöãú Ýöí ÅíÌóÇÈöåö áößóËúÑóÉö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ: ÇáúãóÚúÏõæÏóÉö ãöäúåõ) ÕöÝóÉñ ßóÇÔöÝóÉñ æóíõÍúÊóãóáõ Ãóäøó
ÇáúãõÑóÇÏó ÇáúãõÊøóÕöáóÉõ Èöåö¡ ÝóÅöäú ÎóÑóÌó Åáóì ÑóÍúÈóÊöåö
ÇáúãõäúÝóÕöáóÉö ãöäúåõ ÇäúÞóØóÚó ÇÚúÊößóÇÝõåõ ÃóÎúÐðÇ ãöãøóÇ ÓóíóÃúÊöí
Ýöí ÎõÑõæÌö ÇáúãõÄóÐøöäö ÇáÑøóÇÊöÈö Åáóì ãóäóÇÑóÉö ÈóÇÈöåóÇ Ýöíåö Ãóæú
Ýöí ÑóÍúÈóÊöåö ÇáúãõÊøóÕöáóÉö Èöåö ÝóÅöäøó ãóÝúåõæãóåõ Ãóäøó
ÇáúãõäúÝóÕöáóÉó Úóäúåõ íóäúÞóØöÚõ ÊóÊóÇÈõÚõåõ ÈöÇáúÎõÑõæÌö Åáóì
ÇáúãóäóÇÑóÉö ÇáøóÊöí ÈóÇÈõåóÇ ÈöÇáúãõäúÝóÕöáóÉö.
[ÝóÑúÚñ] ÔóÌóÑóÉñ ÃóÕúáõåóÇ ÈöÇáúãóÓúÌöÏö æóÃóÛúÕóÇäõåóÇ ÎóÇÑöÌõåõ åóáú
íóÕöÍøõ ÇáöÇÚúÊößóÇÝõ Úóáóì ÇáúÃóÛúÕóÇäö Ãóæú áóÇ¿ æóÇóáøóÐöí íõÊøóÌóåõ
ÇáÕøöÍøóÉõ æóáóæú ÇäúÚóßóÓó ÇáúÍóÇáõ ÝóßóÇäó ÃóÕúáõ ÇáÔøóÌóÑóÉö
ÎóÇÑöÌóåõ æóÃóÛúÕóÇäõåóÇ ÏóÇÎöáõåõ ÝóÝöíåö äóÙóÑñ¡ æóíõÊøóÌóåõ
ÇáÕøöÍøóÉõ ÃóíúÖðÇ ÃóÎúÐðÇ ãöäú ÕóÑöíÍö ßóáóÇãö Óã Úóáóì ÍóÌø Ýöí ÈóÇÈö
ÇáúÍóÌøö Ýöí ÝóÕúáö íõÓúÊóÍóÈøõ áöáúÅöãóÇãö Ãóæú ãóäúÕõæÈöåö Ãóäú
íóÎúØõÈó ÈöãóßøóÉó ÅáóÎú ÈóÚúÏó Þóæúáö ÇáúãõÕóäøöÝö æóæóÇÌöÈõ ÇáúæõÞõæÝö
ÍõÖõæÑõåõ ÈöÌõÒúÁò ãöäú ÃóÑúÖö ÚóÑóÝóÇÊò ÍóíúËõ ÐóßóÑó ãóÇ íõÝöíÏõ
ÇáÊøóÓúæöíóÉó¡ Ýöí ÇáöÇÚúÊößóÇÝö Èóíúäó ÇáÕøõæÑóÊóíúäö. æóÇáÊøóÝúÑöÞóÉõ
Ýöí ÇáúÍóÌøö Èóíúäó ãóÇ ÃóÕúáõåóÇ Ýöí ÇáúÍóÑóãö æóÃóÛúÕóÇäõåóÇ ÎóÇÑöÌõåõ
ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáöÇÚúÊößóÇÝõ Úóáóì ÇáúÃóÛúÕóÇäö ÈöÎöáóÇÝö ÚóßúÓöåö¡
áóßöäú íõÑóÇÌóÚõ Þóæúáõåõ ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáöÇÚúÊößóÇÝõ ÅáóÎú æóáóÚóáøóåõ
ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáúæõÞõæÝõ (Þóæúáõåõ: ÝöíãóÇ æóÞóÝó ÌõÒúÄõåõ ÔóÇÆöÚðÇ
ãóÓúÌöÏðÇ) æóáóÚóáøó ÇáúÝóÑúÞó Èóíúäó ÇáöÇÚúÊößóÇÝö æóÊóÍöíøóÉö
ÇáúãóÓúÌöÏö ÍóíúËõ ÕóÍøóÊú ÝöíãóÇ æóÞóÝó ÌõÒúÄõåõ ÔóÇÆöÚðÇ Ãóäøó
ÇáúÛóÑóÖó ãöäúåõ ÇáÊøóÚúÙöíãõ æóåõæó ÍóÇÕöáñ ÈöÐóáößó¡ æóÃóíúÖðÇ ÕöÍøóÉõ
ÇáÕøóáóÇÉö áóÇ ÊóÊóæóÞøóÝõ Úóáóì ÇáúãóÓúÌöÏöíøóÉö ÈöÎöáóÇÝöåö (Þóæúáõåõ:
Ãóæú Ýöí ãóÓúÌöÏò ÃóÑúÖõåõ ãõÓúÊóÃúÌóÑóÉñ) æóãöäúåõ ÇáúÃóÑúÖõ
ÇáúãõÍúÊóßóÑóÉõ¡ æóÕõæÑóÉõ ãóÓúÃóáóÉö ÇáöÇÓúÊöÆúÌóÇÑö Ãóäú áóÇ íõÝúÑóÔó
ÈöÇáúÈóáóÇØö ãóËóáðÇ Ëõãøó íõæÞóÝõ ãóÇ ÝõÑöÔó ÈöÃóÑúÖöåö ãóÓúÌöÏðÇ
(Þóæúáõåõ: áóæú Èóäóì Ýöíåö) Ãóíú Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáøóÐöí ÃóÑúÖõåõ
ãõÓúÊóÃúÌóÑóÉñ (Þóæúáõåõ: ãóÓúØóÈóÉð) Ãóíú Ãóæú ÓóãøóÑó Ýöíåö ÏößøóÉð
ãöäú ÎóÔóÈò Ãóæú äóÍúæö ÓóÌøóÇÏóÉò ãóÑøó ÇåÜ Óã Úóáóì ÍóÌø æóãöËúáõåõ
ãóÇ áóæú ÝóÚóáó Ðóáößó Ýöí ãöáúßöåö (Þóæúáõåõ: ÅÐú ÇáúãóÓúÌöÏõ)
ÊóæúÌöíåñ áöÞóæúáöåö ÙóÇåöÑñ (Þóæúáõåõ æóãöäú åõäóÇ íõÚúáóãõ ÕöÍøóÉõ
æóÞúÝö ÇáúÚõáõæøö ÅáóÎú) æóãöäúåõ ÇáúÎóáóÇæöí æóÇáúÈõíõæÊõ ÇáøóÊöí
ÊõæÌóÏõ Ýöí ÈóÚúÖö ÇáúãóÓóÇÌöÏö æóåöíó ãóÔúÑõæØóÉñ áöáúÅöãóÇãö Ãóæú
äóÍúæöåö æóíóÓúßõäõæäó ÝöíåóÇ ÈöÒóæúÌóÇÊöåöãú¡ ÝóÅöäú Úõáöãó Ãóäøó
ÇáúæóÇÞöÝó æóÞóÝó ãóÇ ÚóÏóÇåóÇ ãóÓúÌöÏðÇ ÌóÇÒó ÇáúãõßúËõ ÝöíåóÇ ãóÚó
ÇáúÍóíúÖö æóÇáúÌóäóÇÈóÉö æóÇáúÌöãóÇÚö ÝöíåóÇ æóÅöáøóÇ ÍóÑõãó áöÃóäøó
ÇáúÃóÕúáó ÇáúãóÓúÌöÏöíøóÉõ (Þóæúáõåõ ãóÓúÌöÏðÇ) ÑóÇÌöÚñ áöÞóæúáöåö áóÇ
ÇáúÃóÑúÖõ äóÝúÓõåóÇ (Þóæúáõåõ æóÚóÏóãõ ÕöÍøóÊöåö æóÞúÝõ ÇáúãóäúÞõæáö
ãóÓúÌöÏðÇ) ÙóÇåöÑñ æóÅöäú ÃóËúÈóÊó¡ æóäõÞöáó Úóäú ÝóÊóÇæóì ÔóíúÎö
ÇáúÅöÓúáóÇãö ÎöáóÇÝõåõ ÝóáúíõÑóÇÌóÚú æóåõæó ãõæóÇÝöÞñ áöãóÇ ÊóÞóÏøóãó
Úóäú Óã Úóáóì ÍóÌø (Þóæúáõåõ: æóÅöáøóÇ ÝóÞóÕúÏõåõ ÅáóÎú)
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: æóÃóÝúåóãó ßóáóÇãõåõ ÚóÏóãó ÕöÍøóÊöåö ÝöíãóÇ æõÞöÝó ÌõÒúÄõåõ
ÔóÇÆöÚðÇ) Ãóíú áöÃóäøóåõ áóÇ íõÓóãøóì ãóÓúÌöÏðÇ ÈöÇáúÅöØúáóÇÞö Ýóåõæó
ÎóÇÑöÌñ ÈöÅöØúáóÇÞöåö ÇáúãóÓúÌöÏó (Þóæúáõåõ æóÅöäú ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ
ÈöÇáÕøöÍøóÉö) Ãóíú ÇßúÊöÝóÇÁð Èößóæúäöåö Ýöí åóæóÇÁö ÇáÓøóÞúÝö
æóÇáúÌõÏúÑóÇäö (Þóæúáõåõ: áóæú ÇÚúÊóßóÝó ÝöíãóÇ Ùóäøóåõ ãóÓúÌöÏðÇ ÅáóÎú)
åóáú íõÞóÇÓõ Èöåö Ýöí åóÐóÇ ÇáÊøóÝúÕöíáö ÊóÍöíøóÉõ ÇáúãóÓúÌöÏö
ÇáÙøóÇåöÑõ áóÇ áöáÊøóÑóÏøõÏö Ýöí äöíøóÉö ÇáÕøóáóÇÉö æóÈóÇÈõåóÇ ÃóÖúíóÞõ.
(3/216)
áößóËúÑóÉö ÇáúÌóãóÇÚóÉö Ýöíåö
æóáöáöÇÓúÊöÛúäóÇÁö Úóäú ÇáúÎõÑõæÌö áöáúÌõãõÚóÉö¡ æóÔóãöáó ßóáóÇãõåõ
ÃóÎúÐðÇ ãöäú ÇáúÚöáøóÉö ÇáúÃõæáóì ãóÇ áóæú ßóÇäó ÛóíúÑõåõ ÃóßúËóÑó
ÌóãóÇÚóÉò ãöäúåõ æóßóÇäó ÒóãóÇäõ ÇáöÇÚúÊößóÇÝö Ïõæäó ÃõÓúÈõæÚò Ãóæú
ßóÇäó ÇáúãõÚúÊóßöÝõ ãöãøóäú áóÇ ÊóáúÒóãõåõ ÇáúÌõãõÚóÉõ¡ æóåõæó
ÇáúÃóæúÌóåõ ßóãóÇ ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ Åäøóåõ ÞóÖöíøóÉõ ÅØúáóÇÞö
ÇáÔøóÇÝöÚöíøö æóÇáúÌõãúåõæÑö¡ æóÅöäú ÇÞúÊóÖóì Þóæúáõ ÇáÑøóÇÝöÚöíøö Åäøó
ãõÑóÇÚóÇÉó ÇáúÌõãõÚóÉö ÃóÙúåóÑó ÚöäúÏó ÇáÔøóÇÝöÚöíøö ÎöáóÇÝóåõ ÅÐú
ÇáúÎõÑõæÌõ ãöäú ÇáúÎöáóÇÝö Ãóæúáóì¡ (æóÇáäøóÕøõ Úóáóì Ãóäøó ãóäú áóÇ
ÊóáúÒóãõåõ ÇáúÌõãõÚóÉõ íóÚúÊóßöÝõ ÍóíúËõ ÔóÇÁó ãöäú ÇáúãóÓóÇÌöÏö) áóÇ
íõÄóíøöÏõ ÇÚúÊöÈóÇÑó ãõÑóÇÚóÇÉö ÇáúÌõãõÚóÉö áöÃóäøó ãõÑóÇÏó ÇáäøóÕøö
ÓóáúÈõ æõÌõæÈö ÇáúÌóÇãöÚö ãõØúáóÞðÇ Úóáóì ãóäú áóÇ ÊóáúÒóãõåõ
ÇáúÌõãõÚóÉõ¡ ÈöÎöáóÇÝö ÛóíúÑöåö ÝóÞóÏú ÊóÌöÈõ Úóáóíúåö¡ æóáöÐóáößó
ÍóÐóÝó ÇáúãõÕóäøöÝõ Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ
æóÃóØúáóÞó ÃóæúáóæöíøóÉó ÇáúÌóÇãöÚö ãöäú ÛóíúÑö ÊóÝúÕöíáò. äóÚóãú ÞóÏú
(íóÌöÈõ ÇáúÌóÇãöÚõ Ýöí ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ßóÃóäú äóÐóÑó ÒóãóäðÇ ãõÊóÊóÇÈöÚðÇ
Ýöíåö íóæúãõ ÌõãõÚóÉò) æóåõæó ãöãøóäú ÊóáúÒóãõåõ æóáóãú íõÔúÊóÑóØú
ÇáúÎõÑõæÌõ áóåóÇ¡ ÅÐú ÎõÑõæÌõåõ áóåóÇ íóÞúØóÚõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚó
áöÊóÞúÕöíÑöåö ÈöÚóÏóãö ÇÚúÊößóÇÝöåö Ýöí ÇáúÌóÇãöÚö¡ æóíõÄúÎóÐõ ãöäúåõ
ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ÚóÏóãõ ÈõØúáóÇäö ÊóÊóÇÈõÚöåö ÈöÇáúÎõÑõæÌö
áóåóÇ ÝöíãóÇ áóæú ßóÇäóÊú ÇáúÌõãõÚóÉõ ÊõÞóÇãõ Èóíúäó ÃóÈúäöíóÉö
ÇáúÞóÑúíóÉö Ýöí ÛóíúÑö ÌóÇãöÚò¡ æóãöËúáõåõ ãóÇ áóæú ßóÇäóÊú ÕóÛöíÑóÉð
áóÇ ÊóäúÚóÞöÏõ ÇáúÌõãõÚóÉõ ÈöÃóåúáöåóÇ ÝóÃõÍúÏöËó ÈöåóÇ ÌóÇãöÚñ
æóÌóãóÇÚóÉñ ÈóÚúÏó äóÐúÑöåö æóÇÚúÊößóÇÝöåö¡ (æóáóæú ÇõÓúÊõËúäöíó
ÇáúÎõÑõæÌõ áóåóÇ æóÝöí ÇáúÈóáúÏóÉö ÌóÇãöÚóÇäö ÝóãóÑøó Úóáóì ÃóÍóÏöåöãóÇ
æóÐóåóÈó Åáóì ÇáúÂÎóÑö) áóãú íóÖõÑøó Åäú ßóÇäó ÇáøóÐöí ÐóåóÈó Åáóíúåö
íõÕóáøöí Ýöíåö ÃóæøóáðÇ¡ ÝóÅöäú Õóáøóì Ãóåúáõ ßõáøò ãöäúåõãóÇ Ýöí Ðóáößó
Ýöí æóÞúÊò æóÇÍöÏò ÈóØóáó ÊóÊóÇÈõÚõåõ ßóãóÇ ÃóÝúÊóì Èöåö ÇáúÞóÝøóÇáõ¡
ÃóãøóÇ ÅÐóÇ áóãú íõÔúÑóØú ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ ÝóáóÇ íóÌöÈõ ÇáúÌóÇãöÚõ áöÕöÍøóÉö
ÇÚúÊößóÇÝöåö Ýöí ÓóÇÆöÑö ÇáúãóÓóÇÌöÏö áöãõÓóÇæóÇÊöåóÇ áóåõ Ýöí
ÇáúÃóÍúßóÇãö¡ æóíõÓúÊóËúäóì ãöäú ÃóæúáóæöíøóÉö ÇáúÌóÇãöÚö ãóÇ áóæú
Úóíøóäó ÛóíúÑóåõ ÝóÇáúãõÚóíøóäõ Ãóæúáóì Åäú áóãú íóÍúÊóÌú áöÎõÑõæÌöåö
áöáúÌõãõÚóÉö.
(æóÇáúÌóÏöíÏõ Ãóäøóåõ áóÇ íóÕöÍøõ ÇÚúÊößóÇÝõ ÇáúãóÑúÃóÉö Ýöí ãóÓúÌöÏö
ÈóíúÊöåóÇ æóåõæó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
æóãöËúáõ Ðóáößó ßõáøõ ÚöÈóÇÏóÉò ÊóáóÈøóÓó ÈöåóÇ Ëõãøó ÊóÈóíøóäó ÝöíåóÇ
Îóáóáñ íóÞúÊóÖöí ÝóÓóÇÏóåóÇ (Þóæúáõåõ: æóáöáöÇÓúÊöÛúäóÇÁö Úóäú
ÇáúÎõÑõæÌö áöáúÌõãõÚóÉö) Èóáú íóÊóÚóíøóäõ ÝöíãóÇ äóÐúÑõ ÇÚúÊößóÇÝö
ãõÏøóÉö ãõÊóÊóÇÈöÚóÉò íóÊóÎóáøóáõåóÇ ÌõãõÚóÉñ æóåõæó ãöäú ÃóåúáöåóÇ
áöÃóäøó ÇáúÎõÑõæÌó áóåóÇ íóÞúØóÚõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚó ÇåÜ ÔóÑúÍõ ÇáúÈóåúÌóÉö
ÇáúßóÈöíÑö. Ëõãøó ÑóÃóíúÊ Þóæúáóåõ ÇáúÂÊöí äóÚóãú ÞóÏú íóÌöÈõ ÇáúÌóÇãöÚõ
ÅáóÎú (Þóæúáõåõ: ÃóÎúÐðÇ ãöäú ÇáúÚöáøóÉö ÇáúÃõæáóì) åöíó Þóæúáõåõ
ÎõÑõæÌðÇ ãöäú ÎöáóÇÝö ÌóãóÇÚóÉò ÅáóÎú æóÇáúÚöáøóÉõ ÇáËøóÇäöíóÉõ åöíó
Þóæúáõåõ æóáöáöÇÓúÊöÛúäóÇÁö Úóäú ÇáúÎõÑõæÌö áöáúÌõãõÚóÉö (Þóæúáõåõ:
ÃóßúËóÑó ÌóãóÇÚóÉð) ÎóÑóÌó Èöåö ãóÇ áóæú ÇäúÊóÝóÊú ÇáúÌóãóÇÚóÉõ ãöäúåõ
ÈöÇáúãóÑøóÉö ßóÃóäú åóÌóÑó ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó ÛóíúÑõåõ Ãóæúáóì¡
æóáóÇ íõÚóÇÑöÖõåõ Þóæúáõåõ ÅÐú ÇáúÎõÑõæÌõ ãöäú ÇáúÎöáóÇÝö Ãóæúáóì
áöÃóäøó ãóÍóáøó Ðóáößó ãóÇ áóãú íõÚóÇÑöÖúåõ ãóÇ åõæó ÃóÞúæóì ãöäúåõ¡
æóÇáúÌóãóÇÚóÉõ ÃóÞúæóì áöÃóäøóåóÇ ÝóÑúÖõ ßöÝóÇíóÉò æóÇáúÎõÑõæÌõ ãöäú
ÇáúÎöáóÇÝö ÓõäøóÉñ æóÅöÐóÇ ÊóÚóÇÑóÖó ÇáúæóÇÌöÈõ æóÛóíúÑõåõ ÞõÏøöãó
ÇáúæóÇÌöÈõ (Þóæúáõåõ: Åäøó ãõÑóÇÚóÇÉó ÇáúÌõãõÚóÉö) áóÚóáøóåõ
ÇáúÌóãóÇÚóÉõ (Þóæúáõåõ: áöÊóÞúÕöíÑöåö) Ãóíú æóÚóáóíúåö Ýóáóæú äóæóì
ÇÚúÊößóÇÝó Êöáúßó ÇáúãõÏøóÉö åóáú ÊóÈúØõáõ äöíøóÊõåõ Ãóæú áóÇ ÊóÈúØõáõ¡
æóíóÌöÈõ Úóáóíúåö ÇáúÎõÑõæÌõ áöÃóÌúáö ÇáúÌõãõÚóÉö ÈóÚúÏõ æóÅöäú ÞõØöÚó
ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ Ýöíåö äóÙóÑñ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáËøóÇäöí (Þóæúáõåõ: ÚóÏóãõ
ÈõØúáóÇäö ÊóÊóÇÈõÚöåö ÈöÇáúÎõÑõæÌö áóåóÇ ÅáóÎú) Ãóíú æóíóäúÈóÛöí Ãóäú
íõÛúÊóÝóÑó áóåõ ÈóÚúÏó ÝöÚúáöåóÇ ãóÇ æóÑóÏó ÇáúÍóËøõ Úóáóì ØóáóÈöåö ãöäú
ÇáúÝóÇÊöÍóÉö æóÇáúÅöÎúáóÇÕö æóÇáúãõÚóæøöÐóÊóíúäö Ïõæäó ãóÇ ÒóÇÏó Úóáóì
Ðóáößó ßóÇáÓøõäøóÉö ÇáúÈóÚúÏöíøóÉö æóÇáÊøóÓúÈöíÍóÇÊö æóÕóáóÇÉö
ÇáÙøõåúÑö¡ æóãóÇ ÒóÇÏó Úóáóì Ðóáößó ÝóÅöäøóåõ íóÞúØóÚõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚó¡
æóíóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó ÎõÑõæÌõåõ ãöäú ãóÍóáøö ÇÚúÊößóÇÝöåö
áöáúÌõãõÚóÉö Ýöí ÇáúæóÞúÊö ÇáøóÐöí íõãúßöäõåõ ÅÏúÑóÇßõ ÇáúÌõãõÚóÉö Ýöíåö
Ïõæäó ãóÇ ÒóÇÏó ÚóáóíúåóÇ æóÅöäú ÝóæøóÊó ÇáÊøóÈúßöíÑó áöÃóäøó Ýöí
ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÌóÇÈöÑðÇ áóåõ (Þóæúáå Åäú ßóÇäó ÇáøóÐöí ÐóåóÈó Åáóíúåö
íõÕóáøöí Ýöíåö ÅáóÎú) ÙóÇåöÑõåõ æóÅöäú ÌóÇÒó ÇáÊøóÚóÏøõÏõ æóåõæó
ÙóÇåöÑñ¡ áöÃóäøó ÇáúÌõãõÚóÉó ÕóÍöíÍóÉñ Ýöí ÇáÓøóÇÈöÞóÉö ÇÊøöÝóÇÞðÇ
æóãõÎúÊóáóÝñ ÝöíåóÇ Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö æóÅöäú ÇõÍúÊöíÌó ÅáóíúåóÇ
(Þóæúáõåõ: ÈóØóáó ÊóÊóÇÈõÚõåõ) Ãóíú ÈöãõÌóÇæóÒóÊöåö áöáúÃóæøóáö¡
æóÙóÇåöÑõåõ æóÅöäú ÃóÎúáóÝó Ðóáößó ÈöÃóäú ÊóÞóÏøóãó ÝöÚúáõ Ãóåúáö
ÇáËøóÇäöí Úóáóì ÎöáóÇÝö ÇáúÚóÇÏóÉö æóíóäúÈóÛöí ÎöáóÇÝõåõ ÝóíóÊóÈóíøóäõ
Èöåö ÚóÏóãõ ÈõØúáóÇäö ÇÚúÊößóÇÝöåö (Þóæúáõåõ: Åäú áóãú íóÍúÊóÌú
áöÎõÑõæÌöåö) Ãóíú ÈöÃóäú ßóÇäóÊú ÇáúãõÏøóÉõ ÊóäúÞóÖöí ÞóÈúáó ãóÌöíÁö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: áößóËúÑóÉö ÇáúÌóãóÇÚóÉö Ýöíåö) áóÚóáøóåõ ÓóÞóØó ÞóÈúáóåõ æóÇæñ
ãöäú ÇáúßóÊóÈóÉö æóÅöáøóÇ Ýóåõæó áóíúÓó ÚöáøóÉð áöáúÅöíÌóÇÈö ßóãóÇ åõæó
ÙóÇåöÑñ æóãöËúáõåõ Ýöí ÇáúÅöãúÏóÇÏö¡ áóßöäøó ÇáøóÐöí Ýöí ßóáóÇãö
ÛóíúÑöåöãóÇ Ãóäøóåõ ÚöáøóÉñ ËóÇäöíóÉñ ãõÓúÊóÞöáøóÉñ (Þóæúáõåõ: ãóÇ áóæú
ßóÇäó ÛóíúÑõåõ ÃóßúËóÑó ÌóãóÇÚóÉð) Ãóíú ÝóÞóæúáõåõ ÞóÈúáóåõ áößóËúÑóÉö
ÇáúÌóãóÇÚóÉö Ýöíåö ÈöÇáäøóÙóÑö áöáúÛóÇáöÈö (Þóæúáõåõ: ÓóáóÈó æõÌõæÈó
ÇáúÌóÇãöÚö ãõØúáóÞðÇ Úóáóì ãóäú áóÇ ÊóáúÒóãõåõ) Úóáóì Ýöíåö ÈöãóÚúäóì
Úóäú
(3/217)
ÇáúãõÚúÊóÒóáö ÇáúãõåóíøóÃö áöáÕøóáóÇÉö)
áöÇäúÊöÝóÇÁö ÇáúãóÓúÌöÏöíøóÉö ÈöÏóáöíáö ÌóæóÇÒö ÊóÛúíöíÑöåö æóãõßúËö
ÇáúÌõäõÈö Ýöíåö¡ æóáöÃóäøó äöÓóÇÁóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó
- ßõäøó íóÚúÊóßöÝúäó Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö æóáóæú ßóÝóì ÈõíõæÊõåõäøó áóßóÇäóÊú
ÃóÓúÊóÑó áóåõäøó¡ æóÇáúÞóÏöíãõ íóÕöÍøõ áöÃóäøóåõ ãóßóÇäõ ÕóáóÇÊöåóÇ
ßóãóÇ Ãóäøó ÇáúãóÓúÌöÏó ãóßóÇäõ ÕóáóÇÉö ÇáÑøóÌõáö. æóÃóÌóÇÈó ÇáúÃóæøóáõ
ÈöÃóäøó ÇáÕøóáóÇÉó ÛóíúÑõ ãõÎúÊóÕøóÉò ÈöãóÍóáøò ÈöÎöáóÇÝö ÇáöÇÚúÊößóÇÝö
æóÇáúÎõäúËóì ßóÇáÑøóÌõáö¡ æóÚóáóì ÇáúÞóæúáö ÈöÕöÍøóÉö ÇÚúÊößóÇÝöåóÇ Ýöí
ÈóíúÊöåóÇ íóßõæäõ ÇáúãóÓúÌöÏõ áóåóÇ ÃóÝúÖóáó ÎõÑõæÌðÇ ãöäú ÇáúÎöáóÇÝö
(æóáóæú) (Úóíøóäó) ÇáäøóÇÐöÑõ (ÇáúãóÓúÌöÏó ÇáúÍóÑóÇãó Ýöí äóÐúÑöåö
ÇáöÇÚúÊößóÇÝó) (ÊóÚóíøóäó) æóáóÇ íóÞõæãõ ÛóíúÑõåõ ãóÞóÇãóåõ áöÊóÚóáøõÞö
ÇáäøõÓõßö Èöåö æóÒöíóÇÏóÉö ÝóÖúáöåö áößóËúÑóÉö ÊóÖóÇÚõÝö ÇáÕøóáóÇÉö
Ýöíåö¡ ÝóÞóÏú ÞóÇáó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «ÕóáóÇÉñ Ýöí
ãóÓúÌöÏöí åóÐóÇ ÃóÝúÖóáõ ãöäú ÃóáúÝö ÕóáóÇÉò ÝöíãóÇ ÓöæóÇåõ ÅáøóÇ
ÇáúãóÓúÌöÏó ÇáúÍóÑóÇãó¡ æóÕóáóÇÉñ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáúÍóÑóÇãö ÃóÝúÖóáõ
ãöäú ãöÇÆóÉö ÕóáóÇÉò Ýöí ãóÓúÌöÏöí» ÑóæóÇåõ ÃóÍúãóÏõ æóÇÈúäõ ãóÇÌóåú
æóÇáúÈóíúåóÞöíøõ æóÕóÍøóÍóåõ ÇÈúäõ ÍöÈøóÇäó. æóÞóÇáó ÇÈúäõ ÚóÈúÏö
ÇáúÈóÑøö: Åäøóåõ ËóÇÈöÊñ áóÇ ãóØúÚóäó Ýöíåö¡ æóÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÇáúãóÓúÌöÏö
ÇáúÍóÑóÇãö ÇáúßóÚúÈóÉõ æóÇáúãóÓúÌöÏõ ÍóæúáóåóÇ ßóãóÇ ÌóÒóãó Èöåö Ýöí
ÇáúãóÌúãõæÚö Ýöí ÇÓúÊöÞúÈóÇáö ÇáúÞöÈúáóÉö æóåõæó ÇáúãõÚúÊóãóÏõ¡
ÝóÚóáóíúåö áóÇ íóÊóÚóíøóäõ ÌõÒúÁñ ãöäú ÇáúãóÓúÌöÏö ÈöÇáÊøóÚúíöíäö æóÅöäú
ßóÇäó ÃóÝúÖóáó ãöäú ÈóÞöíøóÉö ÇáúÃóÌúÒóÇÁö. Ýóáóæú äóÐóÑó ÇÚúÊößóÇÝðÇ
Ýöí ÇáúßóÚúÈóÉö ÃóÌúÒóÃóåõ Ýöí ÃóØúÑóÇÝö ÇáúãóÓúÌöÏö ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ãóÇ
áóæú äóÐóÑó ÕóáóÇÉð ÝöíåóÇ ÝóÞóæúáõ ÇáúÅöÓúäóæöíøö ÇáÙøóÇåöÑõ
ÊóÚóíøõäõåóÇ ÖóÚöíÝñ¡ æóãõÑóÇÏõ ÇáúãõÕóäøöÝö Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö
ÈöÇáúãóÓúÌöÏö ÍóæúáóåóÇ ÌóãöíÚõ ÇáúãóÓúÌöÏö¡ æóÞóæúáõ ÇáúÌóæúÌóÑöíøö
Åäøóåõ ÇáúãóØóÇÝõ áóÇ ÌóãöíÚõ ÇáúãóÓúÌöÏö¡ ÅÐú áóæú ßóÇäó ßóÐóáößó áóãú
íóßõäú áöÞóæúáöåö (ÍóæúáóåóÇ) ÝóÇÆöÏóÉñ íõÑóÏøõ ÈöÃóäøóåõ ãõäóÇÝò
áößóáóÇãöåöãú æóÈöÃóäøó ÝóÇÆöÏóÉó Þóæúáöåö (ÍóæúáóåóÇ) ÇáöÇÍúÊöÑóÇÒõ
Úóäú ÈóÞöíøóÉö ãóÓóÇÌöÏö ÇáúÍóÑóãö áóÇ Úóäú ÈóÞöíøóÉö ÃóÌúÒóÇÁö
ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáúÎóÇÑöÌóÉö Úóäú ÇáúãóØóÇÝö (æóßóÐóÇ ãóÓúÌöÏõ ÇáúãóÏöíäóÉö
æóÇáúÃóÞúÕóì Ýöí ÇáúÃóÙúåóÑö) íóÊóÚóíøóäóÇäö ÈöÇáäøóÐúÑö æóáóÇ íõÌúÒöÆõ
ÛóíúÑõåõãóÇ áöÃóäøóåõãóÇ ãóÓúÌöÏóÇäö ÊõÔóÏøõ ÅáóíúåöãóÇ ÇáÑøöÍóÇáõ
ÝóÃóÔúÈóåóÇ ÇáúãóÓúÌöÏó ÇáúÍóÑóÇãó æóÇáËøóÇäöí áóÇ áöÃóäøóåõãóÇ áóÇ
íóÊóÚóáøóÞõ ÈöåöãóÇ äõÓõßñ ÝóÃóÔúÈóåóÇ ÈóÞöíøóÉó ÇáúãóÓóÇÌöÏö¡
æóÅöáúÍóÇÞõ ÇáúÈóÛóæöíø ÈöãóÓúÌöÏö ÇáúãóÏöíäóÉö ÓóÇÆöÑó ãóÓóÇÌöÏöåö -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãóÑúÏõæÏñ ÈöÃóäøó ÇáúÎóÈóÑó
æóßóáóÇãó ÛóíúÑöåö íóÃúÈóíóÇäöåö¡ æóÈöåö íõÚúáóãõ ÑóÏøõ ÅáúÍóÇÞö
ÈóÚúÖöåöãú ãóÓúÌöÏó ÞõÈóÇÁó ÈöÇáËøóáóÇËóÉö æóÅöäú ÕóÍøó ÎóÈóÑõ «ÕóáóÇÉñ
Ýöíåö ßóÚõãúÑóÉò» æóÇáúãõÑóÇÏõ ÈöãóÓúÌöÏö ÇáúãóÏöíäóÉö ãóÇ ßóÇäó Ýöí
Òóãóäöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -¡ ÝóÇáÊøóÝúÕöíáõ
æóÇáÊøóÖúÚöíÝõ ãõÎúÊóÕøñ Èöåö Ïõæäó ÇáúÞóÏúÑö ÇáøóÐöí ÒöíÏó Ýöíåö ßóãóÇ
ÑóÂåõ ÇáúãõÕóäøöÝõ áöáúÅöÔóÇÑóÉö Åáóíúåö ÈöÞóæúáöåö ãóÓúÌöÏöí åóÐóÇ¡
æóÑóÃóì ÌóãóÇÚóÉñ ÚóÏóãó ÇáöÇÎúÊöÕóÇÕö æóÃóäøóåõ áóæú æõÓøöÚó ãóåúãóÇ
æõÓøöÚó Ýóåõæó ãóÓúÌöÏõåõ ßóãóÇ Ýöí ãóÓúÌöÏö ãóßøóÉö ÅÐóÇ æõÓøöÚó
ÝóÊöáúßó ÇáúÝóÖöíáóÉõ ËóÇÈöÊóÉñ áóåõ¡ æóáóæú ÎóÕøó äóÐúÑóåõ ÈöæóÇÍöÏò
ãöäú ÇáúãóÓóÇÌöÏö ÇáøóÊöí ÃõáúÍöÞóÊú ÈöãóÓúÌöÏö ÇáúãóÏöíäóÉö Úóáóì
ÇáúÞóæúáö Èöåö ÝóÇáúÃóæúÌóåõ ÞöíóÇãõ ÛóíúÑöåö ãöäúåóÇ ãóÞóÇãóåõ
áöÊóÓóÇæöíåóÇ Ýöí ÝóÖöíáóÉö äöÓúÈóÊöåóÇ áóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóãó -¡ æóáóæú ÔóÑóÚó Ýöí ÇÚúÊößóÇÝò ãõÊóÊóÇÈöÚò
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÇáúÌõãõÚóÉö
(Þóæúáõåõ: æóÒöíóÇÏóÉõ ÝóÖúáöåö) ÚöÈóÇÑóÉõ ÍóÌø áöÒöíóÇÏóÉö ÝóÖúáöåö
æóÇáúãõÖóÇÚóÝóÉö Ýöíåö¡ ÅÐú ÇáÕøóáóÇÉõ Ýöíåö ÈöãöÇÆóÉö ÃóáúÝö ÃóáúÝö
ÃóáúÝò ËóáóÇËðÇ ÝöíãóÇ Óöæóì ÇáúãóÓúÌöÏóíúäö ÇáúÂÊöíóíúäö ßóãóÇ
ÃóÎóÐúÊõåõ ãöäú ÇáúÃóÍóÇÏöíËö æóÈóÓóØúÊå Ýöí ÍóÇÔöíóÉö ÇáúÅöíÖóÇÍö
æóÓóÊóÃúÊöí ÇáúÅöÔóÇÑóÉõ Åáóíúåö (Þóæúáõåõ áößóËúÑóÉö ÊóÖóÇÚõÝö
ÇáÕøóáóÇÉö Ýöíåö) ÙóÇåöÑõåõ ÇÎúÊöÕóÇÕõ ÇáúãõÖóÇÚóÝóÉö ÈöÇáÕøóáóÇÉö
ÝóÞóØú æóÈöÐóáößó ÕóÑøóÍó ÔóíúÎõäóÇ ÇáúÍóáóÈöíøõ Ýöí ÓöíÑóÊöåö¡ æóÝöí
ßóáóÇãö ÛóíúÑöåö ÚóÏóãõ ÇÎúÊöÕóÇÕö ÇáúãõÖóÇÚóÝóÉö ÈöåóÇ Èóáú ÊóÔúãóáõ
ÌóãöíÚó ÇáØøóÇÚóÇÊö ÝóáúíõÑóÇÌóÚú (Þóæúáõåõ æóÇáúãóÓúÌöÏõ ÍóæúáóåóÇ)
ÔóÇãöáñ áöãóÇ ÒöíÏó Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö Úóáóì ãóÇ ßóÇäó Ýöí Òóãóäöåö -
Úóáóíúåö ÇáÕøóáóÇÉõ æóÇáÓøóáóÇãõ - ßóãóÇ íõÕóÑøöÍõ Èöåö Þóæúáõåõ ÇáúÂÊöí
ßóãóÇ Ýöí ãóÓúÌöÏö ãóßøóÉó ÅÐóÇ æõÓøöÚó ÅáóÎú (Þóæúáõåõ æóÅöäú ßóÇäó
ÃóÝúÖóáó) Ãóíú ÇáúÌõÒúÁõ ÇáøóÐöí Úóíøóäóåõ (Þóæúáõåõ æóÇáúãõÑóÇÏõ
ÈöãóÓúÌöÏö ÇáúãóÏöíäóÉö ÅáóÎú) ãõÚúÊóãóÏñ. ÈóÞöíó åóáú ãóÍóáøõ ÊóÚóíøõäö
ãóÓúÌöÏöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãóÇ ÅÐóÇ Úóíøóäóåõ
ßóÃóäú ÞóÇáó: áöáøóåö Úóáóíøó Ãóäú ÃóÚúÊóßöÝó Ýöí ãóÓúÌöÏöåö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÇáøóÐöí ßóÇäó Ýöí Òóãóäöåö¡ Ãóæú ÃóÑóÇÏó
ÈöãóÓúÌöÏö ÇáúãóÏöíäóÉö Ðóáößó. ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ÃóØúáóÞó ãóÓúÌöÏó
ÇáúãóÏöíäóÉö áóÝúÙðÇ æóäöíøóÉð ÝóáóÇ íóÊóÚóíøóäõ áöÕöÏúÞöåö
ÈöÇáÒøöíóÇÏóÉö ÇáøóÊöí ÍõßúãõåóÇ ßóÓóÇÆöÑö ÇáúãóÓóÇÌöÏö áöÚóÏóãö
ÇáúãõÖóÇÚóÝóÉö ÝöíåóÇ Ýöíåö äóÙóÑñ ÇåÜ Óã Úóáóì ÍóÌø. ÃóÞõæáõ:
æóÇáúÃóÞúÑóÈõ Íóãúáõåõ Úóáóì ãóÇ ßóÇäó Ýöí Òóãóäöåö - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - áöÃóäøóåõ åõæó ÇáøóÐöí íóÊóÑóÊøóÈõ Úóáóíúåö
ÇáúÝóÖúáõ ÇáúãóÐúßõæÑõ ÝóíõÍúãóáõ Úóáóíúåö áóÝúÙõ ÇáäøóÇÐöÑö¡ ÅÐú
ÇáÙøóÇåöÑõ ãöäú ÊóÎúÕöíÕöåö ãóÓúÌöÏó ÇáúãóÏöíäóÉö ÈöÇáÐøößúÑö ÅäøóãóÇ
åõæó áöÅöÑóÇÏóÉö ÒöíóÇÏóÉö ÇáËøóæóÇÈö (Þóæúáõåõ: æóÑóÃóì ÌóãóÇÚóÉñ
ÚóÏóãó ÇáöÇÎúÊöÕóÇÕö) ÖóÚöíÝñ (Þóæúáõåõ: ßóãóÇ Ýöí ãóÓúÌöÏö ãóßøóÉó ÅÐóÇ
æõÓøöÚó ÅáóÎú) Ãóíú ãóÇ áóãú íóÕöáú Åáóì ÇáúÍöáøö¡ æóíõãúßöäõ ÊóÕúæöíÑõ
Ðóáößó ÈöÃóäú íóÞöÝó Ãóåúáõ ÃóÍóÏö ÌöåóÇÊö ÏõæÑöåöãú æóíóÒöíÏõæäóåóÇ Ýöí
ÇáúãóÓúÌöÏö íóÊøóÕöá Ðóáößó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(3/218)
Ýöí ãóÓúÌöÏò ÛóíúÑö ÇáËøóáóÇËóÉö
ÊóÚóíøóäó
áöÆóáøóÇ íóÞúØóÚó ÇáÊøóÊóÇÈõÚó. äóÚóãú áóæú ÚóÏóáó áóãøóÇ ÎóÑóÌó
áöÞóÖóÇÁö ÇáúÍóÇÌóÉö Åáóì ãóÓúÌöÏò ÂÎóÑó ãöËúáõ ãóÓóÇÝóÊöåö ÝóÃóÞóáøó
ÌóÇÒó ÇáöÇäúÊöÝóÇÁõ ÇáúãóÍúÐõæÑõ (æóíóÞõæãõ ÇáúãóÓúÌöÏõ ÇáúÍóÑóÇãõ
ãóÞóÇãóåóÇ) áöãóÒöíÏö ÝóÖúáöåö ÚóáóíúåóÇ æóÊóÚóáøõÞö ÇáäøõÓõßö Èöåö
(æóáóÇ ÚóßúÓó) Ãóíú áóÇ íóÞõæãóÇäö ãóÞóÇãó ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáúÍóÑóÇãö
áöÃóäøóåõãóÇ Ïõæäóåõ Ýöí ÇáúÝóÖúáö (æóíóÞõæãõ ãóÓúÌöÏõ ÇáúãóÏöíäóÉö
ãóÞóÇãó ÇáúÃóÞúÕóì) áöÃóäøóåõ ÃóÝúÖóáõ ãöäúåõ ÝóÞóÏú ÕóÍøó Ãóäøó
ÇáÕøóáóÇÉó Ýöíåö ÈöÃóáúÝö ÕóáóÇÉò ßóãóÇ ãóÑøó æóÝöí ÇáúÃóÞúÕóì
ÈöÎóãúÓöãöÇÆóÉò¡ æóÑõæöíó Ãóäøó ÇáÕøóáóÇÉó Ýöíåö ÈöÃóáúÝò æóÚóáóíúåö
ÝóåõãóÇ ãõÊóÓóÇæöíóÇäö (æóáóÇ ÚóßúÓó) áöãóÇ ÓóÈóÞó æóáóæú Úóíøóäó
áöáöÇÚúÊößóÇÝö ÒóãóäðÇ ÊóÚóíøóäó Ýóáóæú ÞóÏøóãóåõ áóãú íóÕöÍøó Ãóæú
ÃóÎøóÑóåõ ÝóÞóÖóÇåõ æóÃóËöãó ÈöÊóÚóãøõÏöåö ÇáÑøõßúäõ ÇáËøóÇäöí ÇááøõÈúËõ
ßóãóÇ ÐóßóÑóåõ ÈöÞóæúáöåö (æóÇáúÃóÕóÍøõ Ãóäøóåõ íõÔúÊóÑóØõ Ýöí
ÇáöÇÚúÊößóÇÝö áõÈúËõ ÞóÏúÑò íõÓóãøóì ÚõßõæÝðÇ) Ãóíú ÅÞóÇãóÉò æóáóæú
ÈöáóÇ Óõßõæäò ÈöÍóíúËõ íóßõæäõ ÒóãóäõåóÇ ÝóæúÞó Òóãóäö ÇáØøõãóÃúäöíäóÉö
Ýöí ÇáÑøõßõæÚö æóäóÍúæöåö ÝóáóÇ íóßúÝöí ÞóÏúÑõåóÇ¡ æóÇáúÎöáóÇÝõ ÑóÇÌöÚñ
áöÃóÕúáö ÇááøõÈúËö æóÞóÏúÑöåö¡ æóÞóÏú ÐõßöÑó ãõÞóÇÈöáõ ÇáúÃóæøóáö¡
ÝóÞóÇáó (æóÞöíáó íóßúÝöí ÇáúãõÑõæÑõ ÈöáóÇ áõÈúËò) ßóÇáúæõÞõæÝö
ÈöÚóÑóÝóÉó¡ æóãõÞóÇÈöáõ ÇáËøóÇäöí ÈöÞóæúáöåö (æóÞöíáó íõÔúÊóÑóØõ ãõßúËõ
äóÍúæö íóæúãò) Ãóíú ÞóÑöíÈò ãöäúåõ ÅÐú ãóÇ Ïõæäóåõ ãõÚúÊóÇÏñ áöáúÍóÇÌóÉö
ÇáøóÊöí ÊóÚöäøõ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö Ãóæú Ýöí ØóÑöíÞöåö áöÞóÖóÇÁö ÇáúÍóÇÌóÉö
ÝóáóÇ ÊóÕúáõÍõ áöáúÞóÑúíóÉö¡ æóÚóáóì ÇáúÃóÕóÍøö íóÕöÍøõ äóÐúÑõ
ÇÚúÊößóÇÝöåö ÓóÇÚóÉð æóáóæú äóÐóÑó ÇÚúÊößóÇÝðÇ ãõØúáóÞðÇ ßóÝóÇåõ
áóÍúÙóÉñ. äóÚóãú íõÓóäøõ íóæúãñ ßóãóÇ íõÓóäøõ áóåõ äöíøóÉõ ÇáöÇÚúÊößóÇÝö
ßõáøóãóÇ ÏóÎóáó ÇáúãóÓúÌöÏó
(æóíóÈúØõáõ) ÇáöÇÚúÊößóÇÝõ (ÈöÇáúÌöãóÇÚö) ãöäú ÚóÇãöÏò ÚóÇáöãò
ÈöÊóÍúÑöíãöåö æóÇÖöÍò ãõÎúÊóÇÑò ÓóæóÇÁñ ÃóÌóÇãóÚó Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö Ãóãú
áóÇ áöãõäóÇÝóÇÊöåö áóåõ æóáöáúÂíóÉö ÇáÓøóÇÈöÞóÉö¡ æóíóÍúÑõãõ Ðóáößó Ýöí
ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÇáúæóÇÌöÈö ãõØúáóÞðÇ æóÝöí ÇáúãõÓúÊóÍóÈøö Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö¡
ßóãóÇ íóÍúÑõãõ Ýöíåö Úóáóì ÛóíúÑöåö áóÇ ÎóÇÑöÌóåõ áöÌóæóÇÒö ÞóØúÚöåö
ßóãóÇ äóÈøóåó Úóáóíúåö ÇáúÅöÓúäóæöíøõ. ÃóãøóÇ ÇáúãóÇÖöí ÝóíóÈúØõáõ
Íõßúãõåõ Åäú ßóÇäó ãõÊóÊóÇÈöÚðÇ æóíóÓúÊóÃúäöÝõåõ æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ ÓóæóÇÁñ
ÃóßóÇäó ÝóÑúÖðÇ Ãóãú äóÝúáðÇ¡ æóáóÇ íóÈúØõáõ ÇÚúÊößóÇÝõåõ ÈöÛöíÈóÉò Ãóæú
ÔóÊúãò Ãóæú Ãóßúáò Ãóæú ÍóÑóÇãò. äóÚóãú íóÈúØõáõ ËóæóÇÈõåõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÈöãóÇ íóáöíåö Åáóì Ãóäú íóÕöáó ãóÇ ÐõßöÑó (Þóæúáõåõ: ÝóÞóÏú ÕóÍøó Ãóäøó
ÇáÕøóáóÇÉó Ýöíåö) Ãóíú æóáóæú äóÝúáðÇ (Þóæúáõåõ: æóÑõæöíó Ãóäøó
ÇáÕøóáóÇÉó Ýöíåö ÈöÃóáúÝò) Ãóíú ÇáúÃóÞúÕóì (Þóæúáõåõ æóÚóáóíúåö ÝóåõãóÇ
ãõÊóÓóÇæöíóÇäö) ÖóÚöíÝñ (Þóæúáõåõ: æóÃóËöãó ÈöÊóÚóãøõÏöåö) ÙóÇåöÑõåõ
Ãóäøóåõ áóæú ÝóÇÊóåõ ÈöÚõÐúÑò áóÇ ÅËúãó Ýöíåö æóíóÌöÈõ ÇáúÞóÖóÇÁõ
æóÚóáóíúåö Ýóáóæú Úóíøóäó Ýöí äóÐúÑöåö ÃóÍóÏó ÇáúãóÓóÇÌöÏö ÇáËøóáóÇËóÉö
áóãú íóÞõãú ÛóíúÑõåóÇ ãóÞóÇãóåóÇ Èóáú íóäúÊóÙöÑõ ÅãúßóÇäó ÇáÐøóåóÇÈö
ÅáóíúåóÇ ÝóãóÊóì Ãóãúßóäóåõ ÝöÚúáõåõ Ëõãøó Åäú áóãú íóßõäú Úóíøóäó Ýöí
äóÐúÑöåö ÒóãóäðÇ ÝóÙóÇåöÑñ æóÅöäú ßóÇäó Úóíøóäó æóáóãú íõãúßöäúåõ
ÇáöÇÚúÊößóÇÝõ Ýöíåö ÕóÇÑó ÞóÖóÇÁð æóíóÌöÈõ ÝöÚúáõåõ ãóÊóì Ãóãúßóäó
(Þóæúáõåõ: áóÈöËó ÞóÏúÑðÇ íõÓóãøóì ÚõßõæÝðÇ) æóÚóáóíúåö Ýóáóæú ÏóÎóáó
ÇáúãóÓúÌöÏó ÞóÇÕöÏðÇ ÇáúÌõáõæÓó Ýöí ãóÍóáøò ãöäúåõ ÇõÔúÊõÑöØó áöÕöÍøóÉö
ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÊóÃúÎöíÑõ ÇáäøöíøóÉö Åáóì ãóæúÖöÚö ÌõáõæÓöåö Ãóæú ãõßúËöåö
ÚóÞöÈó ÏõÎõæáöåö ÞóÏúÑðÇ íõÓóãøóì ÚõßõæÝðÇ áöÊóßõæäó äöíøóÊõåõ
ãõÞóÇÑöäóÉð áöáöÇÚúÊößóÇÝö¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú äóæóì ÍóÇáó ÏõÎõæáöåö
æóåõæó ÓóÇÆöÑñ áöÚóÏóãö ãõÞóÇÑóäóÉö ÇáäøöíøóÉö áöáöÇÚúÊößóÇÝö ßóÐóÇ
ÈõÍöËó ÝóáúíõÑóÇÌóÚú. ÃóÞõæáõ: æóíóäúÈóÛöí ÇáÕøöÍøóÉõ ãõØúáóÞðÇ
áöÊóÍúÑöíãöåöãú Ðóáößó Úóáóì ÇáúÌõäõÈö ÍóíúËõ ÌóÚóáõæåõ ãõßúËðÇ Ãóæú
ÈöãóäúÒöáóÊöåö æóÊóäúÚóØöÝõ ÇáäøöíøóÉõ Úóáóì ãóÇ ãóÖóì ÝóíõËóÇÈõ
Úóáóíúåö ãöäú Ãóæøóáöåö. Ëõãøó ÑóÃóíúÊ Ýöí ÇáúÅöíÚóÇÈö áöÇÈúäö ÍóÌóÑò
ãóÇ äóÕøõåõ: æóíõÔúÊóÑóØõ ãõÞóÇÑóäóÊõåóÇ áöáøõÈúËö ÝóáóÇ ÊóÕöÍøõ ÅËúÑó
ÏõÎõæáö ÇáúãóÓúÌöÏö ÈöÞóÕúÏö ÇááøõÈúËö ÞóÈúáó æõÌõæÏöåö ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ
ãöäú ßóáóÇãöåöãú¡ áöÃóäøó ÔóÑúØó ÇáäøöíøóÉö Ãóäøó ÊóÞúÊóÑöäó ÈöÃóæøóáö
ÇáúÚöÈóÇÏóÉö æóÃóæøóáõ ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÇááøõÈúËõ Ãóæú äóÍúæõ ÇáÊøóÑóÏøõÏö
áóÇ ãóÇ ÞóÈúáóåõãóÇ ßóãóÇ åõæó ÙóÇåöÑñ ÇåÜ. æóåõæó ÕóÑöíÍñ Ýöí
ÇáúÃóæøóáö¡ æóÝöíåö Ãóäøóåõ íóßúÝöí Ýöí ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÇáÊøóÑóÏøõÏõ
æóÅöäú áóãú íóãúßõËú ÝóÊóÕöÍøõ ÇáäøöíøóÉõ ãóÚóåõ¡ ÝóáóíúÓó ÝóÑúÞñ
Èóíúäóåõ æóÈóíúäó ãóÇ áóæú ÞóÕóÏó ãóÍóáøðÇ ãõÚóíøóäðÇ ÍóíúËõ íóÍúÑõãõ
Úóáóì ÇáúÌõäõÈö ÇáúãõÑõæÑõ Åáóíúåö (Þóæúáõåõ: íóÕöÍøõ äóÐúÑõ
ÇÚúÊößóÇÝöåö ÓóÇÚóÉð) æóåóáú íõÍúãóáõ Úóáóì ÇáÓøóÇÚóÉö ÇáúÝóáóßöíøóÉö
Ãóãú áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáËøóÇäöí ÝóíóÎúÑõÌõ ãöäú ÚõåúÏóÉö
Ðóáößó ÈöáóÍúÙóÉò ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ ÍóãúáðÇ Úóáóì ÇáÓøóÇÚóÉö
ÇááøõÛóæöíøóÉö (Þóæúáõåõ: ßóÝóÇåõ áóÍúÙóÉñ) Ãóíú Ýóáóæú ãóßóËó ÒöíóÇÏóÉð
ÚóáóíúåóÇ æóÞóÚó ßõáøõåõ æóÇÌöÈðÇ¡ æóÞöíóÇÓõ ãóÇ Þöíáó ÝöíãóÇ áóæú
Øóæøóáó ÇáÑøõßõæÚó æóäóÍúæõåõ ÒöíóÇÏóÉñ Úóáóì ÞóÏúÑö ÇáúæóÇÌöÈö æóåõæó
ÞóÏúÑõ ÇáØøõãóÃúäöíäóÉö Ãóäøó ãóÇ ÒóÇÏó íóßõæäõ ãóäúÏõæÈðÇ Ãóäøóåõ åõäóÇ
ßóÐóáößó
(Þóæúáõåõ: æóíóÍúÑõãõ Ðóáößó Ýöí ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÇáúæóÇÌöÈö ãõØúáóÞðÇ)
ãóÓúÌöÏðÇ Ãóãú áóÇ (Þóæúáõåõ: äóÚóãú íóÈúØõáõ ËóæóÇÈõåõ) ÙóÇåöÑõåõ
ÈõØúáóÇäõ ËóæóÇÈö ÇáúÌóãöíÚö áóÇ ËóæóÇÈö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: æóáóæú ÈöáóÇ Óõßõæäò) ÞóÇáó Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö: Èóáú íóÕöÍøõ
ÇÚúÊößóÇÝõåõ ÞóÇÆöãðÇ Ãóæú ÞóÇÚöÏðÇ Ãóæú ãõÊóÑóÏøöÏðÇ Ýöí ÃóØúÑóÇÝö
ÇáúãóÓúÌöÏö
(3/219)
ßóãóÇ Ýöí ÇáúÃóäúæóÇÑö¡ æóáóæú ÃóæúáóÌó
Ýöí ÏõÈõÑö ÎõäúËóì ÈóØóáó ÇÚúÊößóÇÝõåõ Ãóæú ÃóæúáóÌó Ýöí ÞõÈõáöåö¡ Ãóæú
ÃóæúáóÌó ÇáúÎõäúËóì Ýöí ÑóÌõáò Ãóæú ÇãúÑóÃóÉò Ãóæú ÎõäúËóì ÝóÝöí
ÈõØúáóÇäö ÇÚúÊößóÇÝöåö ÇáúÎöáóÇÝõ ÇáúãóÐúßõæÑõ Ýöí Þóæúáöåö (æóÃóÙúåóÑõ
ÇáúÃóÞúæóÇáö Ãóäøó) (ÇáúãõÈóÇÔóÑóÉó ÈöÔóåúæóÉò) ÝöíãóÇ Ïõæäó ÇáúÝóÑúÌö
(ßóáóãúÓò æóÞõÈúáóÉò ÊõÈúØöáõåõ) Ãóíú ÇáöÇÚúÊößóÇÝó (Åäú ÃóäúÒóáó
æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ) ÊõÈúØöáõåõ áöãóÇ ãóÑøó Ýöí ÇáÕøóæúãö æóÇáËøóÇäöí
ÊõÈúØöáõåõ ãõØúáóÞðÇ æóÇáËøóÇáöËõ áóÇ ãõØúáóÞðÇ¡ æóÚóáóì ßõáøö Þóæúáò
åöíó ÍóÑóÇãñ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö¡ æóÇÍúÊõÑöÒó ÈöÇáúãõÈóÇÔóÑóÉö ÚóãøóÇ ÅÐóÇ
äóÙóÑó Ãóæú ÊóÝóßøóÑó ÝóÃóäúÒóáó ÝóÅöäøóåõ áóÇ íóÈúØõáõ¡ æóÈöÇáÔøóåúæóÉö
ÚóãøóÇ ÅÐóÇ ÞóÈøóáó ÈöÞóÕúÏö ÇáúÅößúÑóÇãö æóäóÍúæöåö Ãóæú ÈöáóÇ ÞóÕúÏò
ÝóáóÇ íóÈúØõáõ ÅÐóÇ ÃóäúÒóáó ÌóÒúãðÇ¡ æóÇáöÇÓúÊöãúäóÇÁõ
ßóÇáúãõÈóÇÔóÑóÉö¡ æóÞóÏú Úõáöãó ãöäú ÇáÊøóÝúÕöíáö ÇÓúÊöËúäóÇÁõ
ÇáúÎõäúËóì ãöäú ÈõØúáóÇäö ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÈöÇáúÌöãóÇÚö¡ æóáóßöäú
íõÔúÊóÑóØõ Ýöíåö ÇáúÅöäúÒóÇáõ ãöäú ÝóÑúÌóíúåö (æóáóæú) (ÌóÇãóÚó
äóÇÓöíðÇ) áöáöÇÚúÊößóÇÝö (ÝóßóÌöãóÇÚö ÇáÕøóÇÆöãö) äóÇÓöíðÇ Õóæúãóåõ
ÝóáóÇ íóÖõÑøõ ßóãóÇ ãóÑøó¡ æóÇáúãõÈóÇÔóÑóÉõ ÈöÔóåúæóÉò Ýöí Ðóáößó
ßóÇáúÌöãóÇÚö.
(æóáóÇ íóÖõÑøõ) Ýöí ÇáöÇÚúÊößóÇÝö (ÇáØøöíÈõ æóÇáÊøóÒóíøõäõ) ÈöÇÛúÊöÓóÇáò
æóÞóÕøò äóÍúæö ÔóÇÑöÈò æóÊóÓúÑöíÍö ÔóÚúÑò æóáöÈúÓö ËöíóÇÈò ÍóÓóäóÉò
æóäóÍúæö Ðóáößó ãöäú ÏóæóÇÚöí ÇáúÌöãóÇÚö áöÚóÏóãö æõÑõæÏö ÊóÑúßöåö
Úóäúåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - æóáóÇ ÇáúÃóãúÑö Èöåö¡
æóÇáúÃóÕúáõ ÈóÞóÇÁõ ÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ æóáóåõ ÇáÊøóÒóæøõÌõ æóÇáÊøóÒúæöíÌõ
ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãõÍúÑöãö¡ æóáóÇ íõßúÑóåõ áöáúãõÚúÊóßöÝö ÇáÕøóäúÚóÉõ Ýöí
ÇáúãóÓúÌöÏö ßóÎöíóÇØóÉò ÅáøóÇ Åäú ßóËõÑóÊú æóáóãú Êóßõäú ßöÊóÇÈóÉó
Úöáúãò¡ æóáóåõ ÇáúÃóãúÑõ ÈöÅöÕúáóÇÍö ãóÚóÇÔöåö æóÊóÚóåøõÏö ÖöíóÇÚöåö
æóÇáúÃóßúáö æóÇáÔøõÑúÈö æóÛóÓúáö ÇáúíóÏö¡ æóÇáúÃóæúáóì ÇáúÃóßúáõ Ýöí
äóÍúæö ÓõÝúÑóÉò æóÇáúÛóÓúáö Ýöí ÅäóÇÁò ÍóíúËõ íóÈúÚõÏõ Úóäú äóÙóÑö
ÇáäøóÇÓö¡ æóãóÍóáøõ Ðóáößó ÍóíúËõ áóãú íóÒúÑö Èöåö Ðóáößó æóÅöáøóÇ
ÍóÑõãó ßóÇáúÍöÑúÝóÉö Ýöíåö ÍöíäóÆöÐò¡ æóÊóßúÑóåõ ÇáúãõÚóÇæóÖóÉõ Ýöíåö
ÈöáóÇ ÍóÇÌóÉò
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Òóãóäö ÇáúÛóíúÈóÉö ÎóÇÕøóÉð æóåõæó ÙóÇåöÑñ¡ æóÞóÖöíøóÉõ ÅØúáóÇÞöåö
Ãóäøóåõ íóäúÊóÝöí ÃóÕúáõ ÇáËøóæóÇÈö ÈöÐóáößó áöÅößúãóÇáöåö¡ æóÚöÈóÇÑóÉõ
Óã Úóáóì ÍóÌø: íõÊóÃóãøóáõ ãóÇ Ýöí ÇáúÃóäúæóÇÑö ÝóÅöäøóåõ ÞóÏú
íóÚúÊóßöÝõ ÔóåúÑðÇ ãõÊóæóÇáöíðÇ ãóËóáðÇ Ëõãøó íóÞóÚõ Ýöí ÔóíúÁò ãöãøóÇ
ÐóßóÑóåõ Ýöí ÂÎöÑö íóæúãò ãóËóáðÇ Ýóåóáú íóÈúØõáõ ÌóãöíÚõ ÇáúãõÏøóÉö
Ãóæú ÂÎöÑõ íóæúãò Ãóæú æóÞúÊñ æóÞóÚó Ýöíåö Ðóáößó¿ ÃóÞõæáõ: íóäúÈóÛöí
Ãóäú íóÈúØõáó ËóæóÇÈõ ãóÇ æóÞóÚó Ýöíåö Ðóáößó ÝóÞóØú ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ãóÇ
áóæú ÞóÇÑóäó Ýöí ÇáúÃóÝúÚóÇáö Ýöí ÕóáóÇÉö ÇáúÌóãóÇÚóÉö¡ æóíõÍúÊóãóáõ
Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó Ýöí ßóãóÇáö ÇáËøóæóÇÈö¡ æóáóÇ íõäóÇÝöíåö Þóæúáõåõ
íóÈúØõáõ ËóæóÇÈõåõ áöÅöãúßóÇäö Ãóäøó ÇáúÃóÕúáó ßóãóÇáõ ËóæóÇÈöåö Ãóæú
ËóæóÇÈõåõ ÇáúßóÇãöáõ¡ æóíóßõæäõ ÍöíäóÆöÐò ßóÇáÕøóáóÇÉö Ýöí ÇáúÍóãøóÇãö
Ãóæú ÇáÏøóÇÑö ÇáúãóÛúÕõæÈóÉö Úóáóì ãóÇ ÇÚúÊóãóÏóåõ ÇáÔøóÇÑöÍõ ãöäú Ãóäøó
ÇáúÝóÇÆöÊó ÝöíåóÇ ßóãóÇáõ ÇáËøóæóÇÈö áóÇ ÃóÕúáõåõ (Þóæúáõåõ Ãóæú
ÃóæúáóÌó ÇáúÎõäúËóì Ýöí ÑóÌõáò) ÕóÑöíÍñ Ýöí Ãóäøó ÇáúÎõäúËóì ÅÐóÇ
ÃóæúáóÌó Ýöí ÞõÈõáö ÇãúÑóÃóÉò Ãóæú ÎõäúËóì æóäóÒóáó ãóäöíøõåõ ÈóØóáó
ÇÚúÊößóÇÝõåõ¡ æóÝöíåö Ãóäøóåõ íõÍúÊóãóáõ ßóæúäõåõ ÇãúÑóÃóÉð¡ æóãõÌóÑøóÏõ
ÎõÑõæÌö Çáúãóäöíøö ãöäú ÃóÍóÏö ÝóÑúÌóíúåö áóÇ íóäúÝöí ÅÔúßóÇáõåõ
æóÓóíóÃúÊöí Ýöí Þóæúáöåö æóáóßöäú íõÔúÊóÑóØõ ÅáóÎú ãóÇ íõÕóÑøöÍõ
ÈöÚóÏóãö ÈõØúáóÇäö ÇÚúÊößóÇÝöåö ÈöäõÒõæáö Çáúãóäöíøö ãöäú ÃóÍóÏö
ÝóÑúÌóíúåö ÝóíóÍúÕõáõ ãóÇ åõäóÇ Úóáóì ãóÇ áóæú ÃóäúÒóáó ãöäú ÝóÑúÌóíúåö
(Þóæúáõåõ: åöíó ÍóÑóÇãñ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö) Ãóíú ÃóãøóÇ ÎóÇÑöÌõåõ ÝóÅöäú
ßóÇäó Ýöí ÇÚúÊößóÇÝò æóÇÌöÈò Ãóæú ãóäúÏõæÈò æóÞóÕóÏó ÇáúãõÍóÇÝóÙóÉó
Úóáóì ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÝóßóÐóáößó æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ íóÍúÑõãõ áöÌóæóÇÒö ÞóØúÚö
ÇáäøóÝúáö ÃóÎúÐðÇ ãöäú Þóæúáöåö ÇáÓøóÇÈöÞö æóíóÍúÑõãõ Ðóáößó Ýöí
ÇáöÇÚúÊößóÇÝö (Þóæúáõåõ: æóÇáöÇÓúÊöãúäóÇÁõ ßóÇáúãõÈóÇÔóÑóÉö) Ãóíú æóáóæú
ÈöÍóÇÆöáò (Þóæúáõåõ: æóáóßöäú íõÔúÊóÑóØõ Ýöíåö) Ãóíú ÈõØúáóÇäõ
ÇÚúÊößóÇÝöåö
(Þóæúáõåõ: æóáóãú Êóßõäú ßöÊóÇÈóÉó Úöáúãò) Ãóíú æóáóæú áöÛóíúÑöåö
áöÃóäøó ÇáúãóÞúÕõæÏó ÔóÑóÝõ ãóÇ íõÔúÛóáõ Èöåö (Þóæúáõåõ: æóÇáúÛõÓúáõ Ýöí
ÅäóÇÁò ÍóíúËõ íóÈúÚõÏõ) ÞóÖöíøóÊõåõ Ãóäøó åóÐóÇ ÞóíúÏñ áöãóÇ ÞóÈúáóåõ
æóíõÕóÑøöÍõ Èöåö ÚöÈóÇÑóÉõ ÇáÑøóæúÖö æóÔóÑúÍõåõ ÍóíúËõ ÞóÇáó:
æóÇáúÃóæúáóì Ãóäú íóÃúßõáó Ýöí ÓõÝúÑóÉò Ãóæú äóÍúæöåóÇ æóÃóäú íóÛúÓöáó
íóÏóåõ Ýöí ØóÓúÊò Ãóæú äóÍúæöåóÇ áöíóßõæäó ÃóäúÙóÝó áöáúãóÓúÌöÏö
æóÃóÕúæóäó. ÞóÇáó ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: æóÃóäú íóÛúÓöáóåóÇ ÍóíúËõ íóÈúÚõÏõ
Úóäú äóÙóÑö ÇáäøóÇÓö ÇåÜ (Þóæúáõåõ: ÍóíúËõ áóãú íóÒúÑö Èöåö) Ãóíú
ÇáúãóÓúÌöÏö (Þóæúáõåõ: ÈöáóÇ ÍóÇÌóÉò) æóáóíúÓó ãöäúåóÇ ãóÇ ÌóÑóÊú
ÇáúÚóÇÏóÉõ Èöåö ãöäú Ãóäøó ãóäú Èóíúäóåõãú ÊóÔóÇÌõÑñ Ãóæú ãõÚóÇãóáóÉñ
æóíõÑöíÏõæäó ÇáúÍöÓóÇÈó ÝóíóÏúÎõáõæäó ÇáúãóÓúÌöÏó áöÝóÕúáö ÇáúÃóãúÑö
Èóíúäóåõãú Ýöíåö ÝóÅöäøó Ðóáößó ãóßúÑõæåñ¡ æóãóÍóáøõ Ðóáößó ãóÇ áóãú
íóÊóÑóÊøóÈú Úóáóíúåö ÊóÔúæöíÔñ Úóáóì ãóäú Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: Ãóæú ÃóæúáóÌó Ýöí ÞõÈõáöåö) Ãóæú ÅÐóÇ ÃóäúÒóáó ãöäú ÝóÑúÌóíúåö
ÌóãöíÚðÇ ßóãóÇ íóÃúÊöí (Þóæúáõåõ: æóáúíõÔúÊóÑóØú Ýöíåö) íóÚúäöí Ýöí
ÈõØúáóÇäö ÇÚúÊößóÇÝöåö
(Þóæúáõåõ æóÇáúÛóÓúáõ Ýöí ÅäóÇÁò) Ãóíú ÛóÓúáõ ÇáúíóÏö (Þóæúáõåõ: áóãú
íóÒöÑú Èöåö) Ãóíú ÈöÇáúãóÓúÌöÏö
(3/220)
æóÅöäú ÞõáúÊ¡ æóíóÍúÑõãõ äóÖúÍõåõ ÈöãóÇÁò
ãõÓúÊóÚúãóáò ÈöÎöáóÇÝö ÇáúæõÖõæÁö Ýöíåö æóÅöÓúÞóÇØõ ãóÇÆöåö Ýöí
ÃóÑúÖöåö¡ ÝóÞóÏú ÝóÑøóÞó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ æóÛóíúÑõåõ ÈöÃóäøó ÇáÊøóæóÖøõÄó
æóÛóÓúáó ÇáúíóÏö íóÍúÊóÇÌõ ÅáóíúåöãóÇ¡ æóãöäú Ëóãøó äóÞóáó ÇÈúäõ
ÇáúãõäúÐöÑö ÇáúÅöÌúãóÇÚó Úóáóì ÌóæóÇÒö ÇáúæõÖõæÁö Ýöíåö¡ ÈöÎöáóÇÝö
ÇáäøóÖúÍö ÝóÅöäøóåõ íõÝúÚóáõ ÞóÕúÏðÇ ãöäú ÛóíúÑö ÍóÇÌóÉò¡ æóÇáÔøóíúÁõ
íõÛúÊóÝóÑõ Ýöíåö ÖöãúäðÇ ãóÇ áóÇ íõÛúÊóÝóÑõ ÞóÕúÏðÇ¡ æóÈöÃóäøó ãóÇÁó
ÇáúæõÖõæÁö ÈóÚúÖõåõ ÛóíúÑõ ãõÓúÊóÚúãóáò æóãóÇÁõ ÛóÓúáö ÇáúíóÏö ÛóíúÑõ
ãõÓúÊóÚúãóáò ÈöÎöáóÇÝö ãóÇÁö ÇáäøóÖúÍö. æóãóÇ ÊóÞóÑøóÑó Ýöí ÇáäøóÖúÍö
ãöäú ÇáúÍõÑúãóÉö åõæó ãóÇ ÌóÑóì Úóáóíúåö ÇáúÈóÛóæöíø¡ æóÇÎúÊóÇÑó Ýöí
ÇáúãóÌúãõæÚö ÇáúÌóæóÇÒó¡ æóÌóÒóãó Èöåö ÇÈúäõ ÇáúãõÞúÑöí¡ æóÃóÝúÊóì Èöåö
ÇáúæóÇáöÏõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì -¡ æóíõãúßöäõ Íóãúáõ ÇáúÃóæøóáö
Úóáóì ãóÇ áóæú ÃóÏøóì Åáóì ÇÓúÊöÞúÐóÇÑöåö ÈöÐóáößó¡ æóÇáËøóÇäöí Úóáóì
ÎöáóÇÝöåö¡ æóíóÌõæÒõ Ãóäú íóÍúÊóÌöãó Ãóæú íõÝúÊóÕóÏó Ýöíåö Ýöí ÅäóÇÁò
ãóÚó ÇáúßóÑóÇåóÉö ßóãóÇ Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö¡ æóÝöí ÇáÑøóæúÖóÉö Ãóäøóåõ
ÎöáóÇÝõ ÇáúÃóæúáóì¡ æóíõáúÍóÞõ ÈöåöãóÇ ÓóÇÆöÑõ ÇáÏøöãóÇÁö ÇáúÎóÇÑöÌóÉö
ãöäú ÇáúÂÏóãöíøö ßóÇáöÇÓúÊöÍóÇÖóÉö áöáúÍóÇÌóÉö¡ ÝóÅöäú áóæøóËóåõ Ãóæú
ÈóÇáó Ãóæú ÊóÛóæøóØó æóáóæú Ýöí ÅäóÇÁò ÍóÑõãó æóáóæú Úóáóì äóÍúæö ÓóáóÓò
áöÃóäøó ÇáúÈóæúáó ÃóÝúÍóÔõ ãöäú ÇáÏøóãö ÅÐú áóÇ íõÚúÝóì Úóäú ÔóíúÁò
ãöäúåõ ÈöÍóÇáò Èöåö æóíóÍúÑõãõ ÃóíúÖðÇ ÅÏúÎóÇáõ äóÌóÇÓóÉò Ýöíåö ãöäú
ÛóíúÑö ÍóÇÌóÉò¡ ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ÝóáóÇ¡ ÈöÏóáöíáö ÌóæóÇÒö ÅÏúÎóÇáö
ÇáäøóÚúáö ÇáúãõÊóäóÌøöÓóÉö Ýöíåö ãóÚó Ãóãúäö ÇáÊøóáúæöíËö¡ æóÇáúÃóæúáóì
ÈöÇáúãõÚúÊóßöÝö: ÇáöÇÔúÊöÛóÇáõ ÈöÇáúÚöÈóÇÏóÉö ßóÚöáúãò æóãõÌóÇáóÓóÉö
Ãóåúáöåö æóÞöÑóÇÁóÉò æóÓóãóÇÚö äóÍúæö ÇáúÃóÍóÇÏöíËö æóÇáÑøóÞóÇÆöÞö
æóÇáúãóÛóÇÒöí ÇáøóÊöí åöíó ÛóíúÑõ ãóæúÖõæÚóÉò æóÊóÍúÊóãöáõåóÇ ÃóÝúåóÇãõ
ÇáúÚóÇãøóÉö. ÃóãøóÇ ÞóÕóÕõ ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö æóÍößóÇíóÇÊõåõãú
ÇáúãóæúÖõæÚóÉõ æóÝõÊõæÍõ ÇáÔøóÇãö æóäóÍúæöåóÇ ÇáúãóäúÓõæÈõ
áöáúæóÇÞöÏöíøö ÝóÊóÍúÑõãõ ÞöÑóÇÁóÊõåóÇ æóÇáöÇÓúÊöãóÇÚõ áóåóÇ æóÅöäú áóãú
íóßõäú Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö.
(æóáóÇ) íóÖõÑøõåõ (ÇáúÝöØúÑõ Èóáú íóÕöÍøõ ÇÚúÊößóÇÝõ Çááøóíúáö æóÍúÏóåõ)
æóÇáúÚöíÏö æóÇáÊøóÔúÑöíÞö áöÎóÈóÑö ÃóäóÓò «áóíúÓó Úóáóì ÇáúãõÚúÊóßöÝö
ÕöíóÇãñ ÅáøóÇ Ãóäú íóÌúÚóáóåõ Úóáóì äóÝúÓöåö» ÑóæóÇåõ ÇáúÍóÇßöãõ
æóÞóÇáó: ÕóÍöíÍñ Úóáóì ÔóÑúØö ãõÓúáöãò (æóáóæú äóÐóÑó ÇÚúÊößóÇÝó íóæúãò
åõæó Ýöíåö ÕóÇÆöãñ áóÒöãóåõ) ÇáöÇÚúÊößóÇÝõ íóæúãó Õóæúãöåö áöÃóäøóåõ
Èöåö ÃóÝúÖóáõ¡ ÝóÅöÐóÇ ÇáúÊóÒóãóåõ ÈöÇáäøóÐúÑö áóÒöãóåõ ßóÇáÊøóÊóÇÈõÚö¡
æóáóíúÓó áóåõ ÅÝúÑóÇÏõ ÃóÍóÏöåöãóÇ Úóäú ÇáúÂÎóÑö áöÚóÏóãö ÇáúæóÝóÇÁö
ÈöÇáúãõáúÊóÒóãö ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÇáÕøóæúãõ ãöäú ÑóãóÖóÇäó Ãóãú ÛóíúÑöåö
æóáóæú äóÐúÑðÇ áöÃóäøóåõ áóãú íóáúÊóÒöãú ÕóæúãðÇ Èóáú ÇÚúÊößóÇÝðÇ
ÈöÕöÝóÉò æóÞóÏú æõÌöÏóÊú¡ ÝóÇäúÏóÝóÚó Þóæúáõ ÇáúÌóæúÌóÑöíøö: áóÇ íóßúÝöí
Õóæúãõ ÇáäøóÝúáö áöÃóäøóåõ áóÇ íóÎúÑõÌõ Úóäú ÚõåúÏóÉö ÇáúæóÇÌöÈö ÅáøóÇ
ÈöÝöÚúáò æóÇÌöÈò.
(æóáóæú äóÐúÑó Ãóäú íóÚúÊóßöÝó ÕóÇÆöãðÇ Ãóæú íóÕõæãó ãõÚúÊóßöÝðÇ) Ãóæú
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
áößóæúäöåö æóÞúÊó ÕóáóÇÉò æóÅöáøóÇ íóÍúÑõãõ (Þóæúáõåõ: æóíóÍúÑõãõ
äóÖúÍõåõ) Ãóíú ÑóÔøõåõ æóÛóÓúáõ ÇáúíóÏö: Ãóíú ÇáøóÐöí Úõáöãó ÌóæóÇÒõåõ
ãöäú Þóæúáöåö æóÇáúÃóæúáóì ÇáúÃóßúáõ Ýöí äóÍúæö ÓõÝúÑóÉò æóÇáúÛóÓúáõ Ýöí
ÅäóÇÁò ÅáóÎú¡ æóíóäúÈóÛöí Ãóäøó ãóÍóáøó ÌóæóÇÒö Ðóáößó ÍóíúËõ áóãú
íóÍúÕõáú Èöåö ÊóÞúÐöíÑñ áöáúãóÓúÌöÏö æóÅöáøóÇ ÍóÑõãó (Þóæúáõåõ
æóíõãúßöäõ Íóãúáõ ÇáúÃóæøóáö) Ãóíú ÇáúÞóæúáõ ÈöÇáúÍõÑúãóÉö Ãóäú áóÇ
íõÚúÝóì Úóäú ÔóíúÁò ãöäúåõ ÊóÞóÏøóãó Ýöí ÇáöÇÓúÊöÍóÇÖóÉö (Þóæúáõåõ
ÝóÅöäú ßóÇäóÊú ÝóáóÇ ÈöÏóáöíáò ÅáóÎú) æóãöäúåóÇ ÞõÑúÈõ ÇáØøóÑöíÞö áöãóäú
ÈóíúÊõåõ ÈöÌöæóÇÑö ÇáúãóÓúÌöÏö ÝóáóÇ íóÍúÑõãõ Úóáóíúåö ÏõÎõæáõåõ
ÍóÇãöáðÇ áöáäøóÌöÓö ÈöÞóÕúÏö ÇáúãõÑõæÑö ãöäú ÇáúãóÓúÌöÏö ÍóíúËõ Ãóãöäó
ÇáÊøóáúæöíËó¡ æóßóÐóÇ áóæú ÇÍúÊóÇÌó áöÅöÏúÎóÇáö ÇáúÌóãúÑö ÇáúãõÊøóÎóÐö
ãöäú ÇáäøóÌóÇÓóÉö ÚöäúÏó ÇáöÇÍúÊöíóÇÌö Åáóíúåö (Þóæúáõåõ:
æóÇáÑøóÞóÇÆöÞö) Ãóíú ÍößóÇíóÇÊö ÇáÕøóÇáöÍöíäó (Þóæúáõåõ: æóÊóÍúÊóãöáõåóÇ
ÃóÝúåóÇãõ ÇáúÚóÇãøóÉö) Ãóíú ÝóÅöäú áóãú ÊóÍúÊóãöáúåóÇ ÍóÑõãó
ÞöÑóÇÁóÊõåóÇ áóåõãú áöæõÞõæÚöåöãú Ýöí áóÈúÓò Ãóæú ÇÚúÊöÞóÇÏò ÈóÇØöáò
(Þóæúáõåõ: åõæó Ýöíåö ÕóÇÆöãñ) ÈöÃóäú ÞóÇáó Ãóäú ÃóÚúÊóßöÝó íóæúãðÇ
æóÃóäóÇ Ýöíåö ÕóÇÆöãñ Ãóæú ÃóäóÇ Ýöíåö ÕóÇÆöãñ ÈöáóÇ æóÇæò ÇåÜ ÍóÌø.
Ëõãøó ÝóÑøóÞó Èóíúäó ÇáúÍóÇáö ÅÐóÇ ßóÇäóÊú ÌõãúáóÉð æóÈóíúäóåóÇ ÅÐóÇ
ßóÇäóÊú ãõÝúÑóÏóÉð ÈößóáóÇãò ÍóÓóäò ÝóÑóÇÌöÚúåõ¡ æóÚöÈóÇÑóÊõåõ
ÊóäúÈöíåñ: ãóÇ ÐõßöÑó Ýöí ÃóäóÇ ÕóÇÆöãñ åõæó ãóÇ ÌóÑóì Úóáóíúåö ÛóíúÑõ
æóÇÍöÏò¡ æóíõÔúßóáõ Úóáóíúåö ãóÇ ãóÑøó Ýöí ÕóÇÆöãðÇ æóÅöäú ßóÇäó
ÇáúÍóÇáõ ãõÝóÇÏõåóÇ ãõÝúÑóÏóÉð Ãóæú ÌõãúáóÉð ßóãóÇ ÈóíøóäúÊå Ýöí ÔóÑúÍö
ÇáúÅöÑúÔóÇÏö Ãóäøó ÇáúãõÝúÑóÏóÉó ÛóíúÑõ ãõÓúÊóÞöáøóÉò ÝóÏóáøóÊú Úóáóì
ÇáúÊöÒóÇãö ÅäúÔóÇÁö Õóæúãò ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÌõãúáóÉö¡ æóÃóíúÖðÇ ÝóÊöáúßó
ÞóíúÏñ áöáöÇÚúÊößóÇÝö ÝóÏóáøóÊú Úóáóì ÅäúÔóÇÁö Õóæúãò ÈöÞóíúÏöåö
æóåóÐöåö ÞóíúÏñ áöáúíóæúãö ÇáÙøóÑúÝö áóÇ áöáöÇÚúÊößóÇÝö ÇáúãóÙúÑõæÝö
Ýöíåö¡ æóÊóÞúíöíÏõ Çáúíóæúãö íóÕúÏõÞõ ÈöÅöíÞóÇÚö ÇÚúÊößóÇÝò Ýöíåö æóåõæó
ãóÕõæãñ Úóäú äóÍúæö ÑóãóÖóÇäó ÇåÜ ÈöÍõÑõæÝöåö (Þóæúáõåõ: íóæúãõ
Õóæúãöåö) Ãóíú ÈöÊóãóÇãöåö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: æóáóíúÓó áóåõ ÅÝúÑóÇÏõ ÃóÍóÏöåöãóÇ) ÇáúÃóäúÓóÈõ æóáóíúÓó áóåõ
ÅÝúÑóÇÏõåõ: Ãóíú ÇáöÇÚúÊößóÇÝö Úóäú ÇáÕøóæúãö áöÃóäøóåõ åõæó
ÇáúãõáúÊóÒóãõ (Þóæúáõåõ: Ãóãú ãöäú ÛóíúÑöåö æóáóæú äóÐúÑðÇ) ßóÇäó
ÇáúÃóæúáóì æóáóæú äóÝúáðÇ áöíóÊóÑóÊøóÈó Úóáóíúåö ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÈóÚúÏóåõ
ãöäú ÇáÑøóÏøö Úóáóì ÇáúÌóæúÌóÑöíøö
(3/221)
ÈöÇÚúÊößóÇÝò (áóÒöãóÇåõ) Ãóíú
ÇáöÇÚúÊößóÇÝõ æóÇáÕøóæúãõ áöÃóäøóåõ ÇáúÊóÒóãóåõãóÇ áöÃóäøó ÇáúÍóÇáó
ÞóíúÏñ Ýöí ÚóÇãöáöåóÇ æóãõÈóíøöäóÉñ áöåóíúÆóÉö ÕóÇÍöÈöåóÇ ÈöÎöáóÇÝö
ÇáÕøöÝóÉö ÝóÅöäøóåóÇ ãõÎóÕøöÕóÉñ áöãóæúÕõæÝöåóÇ (æóÇáúÃóÕóÍøõ æõÌõæÈõ
ÌóãúÚöåöãóÇ) áöÃóäøóåõ ÞõÑúÈóÉñ ÝóáóÒöãó ÈöÇáäøóÐúÑö ßóãóÇ áóæú äóÐóÑó
Ãóäú íõÕóáøöíó ÈöÓõæÑóÉö ßóÐóÇ æóÝóÇÑóÞó ãóÇ áóæú äóÐóÑó Ãóäú íóÚúÊóßöÝó
ãõÕóáøöíðÇ Ãóæú ÚóßúÓõåõ ÍóíúËõ áóÇ íóáúÒóãõ ÌóãúÚõåõãóÇ ÈöÃóäøó
ÇáÕøóæúãó íõäóÇÓöÈõ ÇáöÇÚúÊößóÇÝó áöÇÔúÊöÑóÇßöåöãóÇ Ýöí ÇáúßóÝøö
æóÇáÕøóáóÇÉö ÃóÝúÚóÇáñ ãõÈóÇÔóÑóÉñ áóÇ ÊõäóÇÓöÈõ ÇáöÇÚúÊößóÇÝó¡ æóáóæú
äóÐóÑó ÇáúÞöÑóÇäó Èóíúäó ÍóÌøò æóÚõãúÑóÉò Ýóáóåõ ÊóÝúÑöíÞõåõãóÇ æóåõæó
ÃóÝúÖóáõ¡ æóãõÞóÇÈöáõ ÇáúÃóÕóÍøö áóÇ áöÃóäøóåõãóÇ ÚöÈóÇÏóÊóÇäö
ãõÎúÊóáöÝóÊóÇäö¡ æóÚóáóì ÇáúÃóæøóáö áóæú ÇÚúÊóßóÝó ÕóÇÆöãðÇ äóÝúáðÇ Ãóæú
æóÇÌöÈðÇ ÈöÛóíúÑö åóÐóÇ ÇáäøóÐúÑö áóãú íõÌúÒöåö áöÚóÏóãö ÇáúæóÝóÇÁö
ÈöÇáúãõáúÊóÒóãö¡ æóÈóÍóËó ÇáúÅöÓúäóæöíøõ ÇáöÇßúÊöÝóÇÁó ÈöÇÚúÊößóÇÝö
áóÍúÙóÉò ãöäú Çáúíóæúãö ÝöíãóÇ ÐõßöÑó æóäóÍúæõåõ æóáóÇ íóÌöÈõ
ÇÓúÊöíÚóÇÈõåõ¡ æóåõæó ßóãóÇ ÞóÇáó æóÅöäú ßóÇäó ßóáóÇãõåõãú ÞóÏú íõæåöãõ
ÎöáóÇÝóåõ áöÃóäøó ÇááøóÝúÙó íóÕúÏõÞõ Úóáóì ÇáúßóËöíÑö æóÇáúÞóáöíáö¡
äóÚóãú íõÓóäøõ ÇÓúÊöíÚóÇÈõåõ ÎõÑõæÌðÇ ãöäú ÎöáóÇÝö ãóäú ÌóÚóáó Çáúíóæúãó
ÔóÑúØðÇ áöÕöÍøóÉö ÇáöÇÚúÊößóÇÝö¡ æóÞóæúáõ ÇáúÌóæúÌóÑöíøö: (áõÒõæãõ
ÇÚúÊößóÇÝö ÌóãöíÚö Çáúíóæúãö ÝöíãóÇ áóæú äóÐóÑó Ãóäú íóÕõæãó
ãõÚúÊóßöÝðÇ) æóÇÖöÍñ¡ áöÃóäøóåõ ÅÐóÇ ÎóáóÇ ãöäúåõ ÌõÒúÁñ Úóäú
ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÕõÏøöÞó Ãóäøóåõ áóãú íóÕõãú ãõÚúÊóßöÝðÇ¡ ÅÐú ÇáÕøóæúãõ
ÅãúÓóÇßõ ÌóãöíÚö ÇáäøóåóÇÑö Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóãóÇ Úõáøöáó Èöåö ãóãúäõæÚñ¡
æóáóæú äóÐóÑó ÇÚúÊößóÇÝó ÃóíøóÇãò æóáóíóÇáò ãõÊóÊóÇÈöÚóÉò ÕóÇÆöãðÇ
ÝóÌóÇãóÚó áóíúáðÇ ÇÓúÊóÃúäóÝó áöÇäúÊöÝóÇÁö ÇáúÌóãúÚö¡ æóáóæú Úóíøóäó
æóÞúÊðÇ ÛóíúÑó ÞóÇÈöáò áöáÕøóæúãö ßóÇáúÚöíÏö ÇÚúÊóßóÝóåõ æóáóÇ íóÞúÖöí
ÇáÕøóæúãó. ÞóÇáóåõ ÇáÏøóÇÑöãöíøõ
. ÇáÑøõßúäõ ÇáËøóÇáöËõ: ÇáäøöíøóÉõ ÇáúãõÚóÈøóÑõ Úóäúåõ ÈöÇáÔøóÑúØö Ýöí
Þóæúáöåö (æóíõÔúÊóÑóØõ äöíøóÉõ ÇáöÇÚúÊößóÇÝö) íóÚúäöí áóÇ ÈõÏøó Ýöíåö
ãöäúåóÇ ÇÈúÊöÏóÇÁð ßóÇáÕøóáóÇÉö æóÛóíúÑöåóÇ ãöäú ÇáúÚöÈóÇÏóÇÊö ÓóæóÇÁñ
ÇáúãóäúÐõæÑõ æóÛóíúÑõåõ ÊóÚóíøóäó ÒóãóÇäõåõ Ãóãú áóÇ (æóíóäúæöí) ÍóÊúãðÇ
(Ýöí ÇáäøóÐúÑö ÇáúÝóÑúÖöíøóÉö) áöíóÊóãóíøóÒó Úóäú ÇáäøóÝúáö¡ æóáóÇ
íõÔúÊóÑóØõ ÊóÚúíöíäõ ÓóÈóÈö æõÌõæÈöåö æóåõæó ÇáäøóÐúÑõ¡ ÈöÎöáóÇÝö
ÇáÕøóæúãö æóÇáÕøóáóÇÉö áöÃóäøó æõÌõæÈóåõ áóÇ íóßõæäõ ÅáøóÇ ÈöÇáäøóÐúÑö
ÈöÎöáóÇÝöåöãóÇ¡ æóÇáúÃóÔúÈóåõ ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ÇáöÇßúÊöÝóÇÁõ
ÈöÐößúÑö ÇáäøóÐúÑö Úóäú ÐößúÑö ÇáúÝóÑúÖö áöÃóäøó ÇáúæóÝóÇÁó Èöåö æóÇÌöÈñ
ÝóßóÃóäøóåõ äóæóì ÇáöÇÚúÊößóÇÝó ÇáúæóÇÌöÈó Úóáóíúåö¡ æóÞóÏú ÕóÑøóÍó
ÈöÐóáößó Ýöí ÇáÐøóÎóÇÆöÑö æóáóÇ íóÌöÈõ ÊóÚúíöíäõ ÇáúÃóÏóÇÁö
æóÇáúÞóÖóÇÁö¡ æóáóæú äóæóì ÇáúÎõÑõæÌó ãöäú ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÈóÚúÏó
ÇáÏøõÎõæáö Ýöíåö áóãú íóÈúØõáú ßóÇáÕøóæúãö (æóÅöÐóÇ) (ÃóØúáóÞó) äöíøóÉó
ÇáöÇÚúÊößóÇÝö æóáóãú íõÚóíøöäú ãõÏøóÉð (ßóÝóÊúåõ äöíøóÊõåõ) åóÐöåö
(æóÅöäú ØóÇáó ãõßúËõåõ) áöÔõãõæáö ÇáäøöíøóÉö ÇáúãõØúáóÞóÉö áöÐóáößó
(áóßöäú
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ: ÍóíúËõ áóÇ íóáúÒóãõ ÌóãúÚõåõãóÇ) Ãóíú ÝóíóÈúÑóÃõ ÈöÝöÚúáöåöãóÇ
æóáóæú ãõäúÝóÑöÏóíúäö (Þóæúáõåõ Ýóáóåõ ÊóÝúÑöíÞõåõãóÇ) Ãóíú æóáóÇ
íóáúÒóãõåõ Ïóãñ (Þóæúáõåõ: æóÈóÍóËó ÇáúÅöÓúäóæöíøõ ÇáöÇßúÊöÝóÇÁó) Ãóíú
ÝöíãóÇ áóæú äóÐóÑó Ãóäú íóÚúÊóßöÝó ÕóÇÆöãðÇ ÅáóÎú (Þóæúáõåõ:
ÈöÇÚúÊößóÇÝö áóÍúÙóÉò) Ãóíú Ýóáóæú ãóßóËó ÒöíóÇÏóÉð ÚóáóíúåóÇ åóáú
ÊóÞóÚõ ÇáÒøöíóÇÏóÉõ æóÇÌöÈóÉð Ãóæú ãóäúÏõæÈóÉð¿ Ýöíåö äóÙóÑñ
æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáúÃóæøóáõ áöÃóäøó ÇáúæóÇÌöÈó Úóáóíúåö ÊóÍúÕöíáó
ÇáöÇÚúÊößóÇÝö æóåõæó ßóãóÇ íóÊóÍóÞøóÞõ Ýöí ÇáÒøóãóäö ÇáúíóÓöíÑö
íóÊóÍóÞøóÞõ ÝöíãóÇ ÒóÇÏó ÝóíóÞóÚõ ßõáøõåõ æóÇÌöíðÇ æóÈöÈóÚúÖö
ÇáúåóæóÇãöÔö Úóäú ÈóÚúÖöåöãú æóåõæó ÇáÔøóíúÎõ ÓóÇáöãñ ÇáÔøóÈúÔöíÑöíøõ:
Ãóäøó ãóÇ ÒóÇÏó Úóáóì ÇááøóÍúÙóÉö íóÞóÚõ ãóäúÏõæÈðÇ ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ãóÇ
áóæú ãóÓóÍó ÌóãöíÚó ÇáÑøóÃúÓö¡ Ãóæú Øõæáö ÇáÑøõßõæÚö ÝóÅöäøó ãóÇ ÒóÇÏó
Úóáóì ÃóÞóáøö ãõÌúÒöÆò íóÞóÚõ ãóäúÏõæÈðÇ æóßóÐóÇ ßõáøõ ãóÇ Ãóãúßóäó
ÊóÌóÒøõÄõåõ æóåõæó íóÒöíÏõ Úóáóì ÞóÏúÑö ÇáúæóÇÌöÈö. ÇåÜ. ÃóÞõæáõ:
æóíõãúßöäõ Ãóäú íõÝóÑøóÞó ÈóíúäóåõãóÇ ÈöÃóäøó ÐóÇßó ÎõæØöÈó Ýöíåö
ÈöÞóÏúÑò ãóÚúáõæãò ßóãöÞúÏóÇÑö ÇáØøõãóÃúäöíäóÉö Ýöí ÇáÑøõßõæÚö¡ ÝóãóÇ
ÒóÇÏó Úóáóì ãöÞúÏóÇÑöåóÇ ãõÊóãóíøöÒñ íõËóÇÈõ Úóáóíúåö ËóæóÇÈó
ÇáúãóäúÏõæÈö¡ æóãóÇ åõäóÇ ÎõæØöÈó Ýöíåö ÈöÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÇáúãõØúáóÞö
æóåõæó ßóãóÇ íóÊóÍóÞøóÞõ Ýöí ÇáúíóÓöíÑö íóÊóÍóÞøóÞõ ÝöíãóÇ ÒóÇÏó
ÝóáúíõÊóÃóãøóáú. (Þóæúáõåõ: æóåõæó ßóãóÇ ÞóÇáó) ãõÚúÊóãóÏñ (Þóæúáõåõ
æóãóÇ Úõáøöáó Èöåö ãóãúäõæÚñ) Ãóíú ÈöÞóæúáöåö ÇáÓøóÇÈöÞö áöÃóäøó
ÇááøóÝúÙó íóÕúÏõÞõ Úóáóì ÇáúßóËöíÑö æóÇáúÞóáöíáö
(Þóæúáõåõ: æóíõÔúÊóÑóØõ äöíøóÉõ ÇáöÇÚúÊößóÇÝö) ÂÎöÑõ ÇáäøöíøóÉö Åáóì
åõäóÇ áöÃóäøóåõ áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÊóÕúæöíÑö Çáúãóäúæöíøö ÞóÈúáó ÊóÚúáöíÞö
ÇáäøöíøóÉö (Þóæúáõåõ: ÈöÎöáóÇÝö ÇáÕøóæúãö æóÇáÕøóáóÇÉö) Ãóíú ÝóáóÇ ÈõÏøó
ÝöíåöãóÇ ãöäú ÊóÚúíöíäö ÓóÈóÈö ÇáúæõÌõæÈö æóåõæó ÇáäøóÐúÑõ¡ Ýóáóæú ÞóÇáó
Ýöí äöíøóÉö ÇáÕøóáóÇÉö ÇáúãóÝúÑõæÖóÉö áóãú íóßúÝö¡ æóãõÞúÊóÖóì Þóæúáöåö
áöÃóäøó æõÌõæÈóåõ áóÇ íóßõæäõ ÅáøóÇ ÈöÇáäøóÐúÑö Ãóäøóåõ áóæú äóÐóÑó
ÇáÖøõÍóì Ãóæú ÇáúÚöíÏó ãóËóáðÇ Ëõãøó ÞóÇáó Ýöí äöíøóÊöåö: äóæóíúÊ
ÕóáóÇÉó ÇáúÚöíÏö Ãóæú ÇáÖøõÍóì ÇáúãóÝúÑõæÖóÉó ßóÝóÇåõ Ðóáößó áöÃóäøó
ÝóÑúÖöíøóÉó ÇáÕøóáóÇÉö ÇáúãóÐúßõæÑóÉó áóÇ Êóßõæäõ ÅáøóÇ ÈöÇáäøóÐúÑö
(Þóæúáõåõ: æóÅöäú ØóÇáó ãõßúËõåõ) æóíóÎúÑõÌõ Úóäú ÚõåúÏóÉö ÇáäøóÐúÑö
ÈöáóÍúÙóÉò æóãóÇ ÒóÇÏó ÚóáóíúåóÇ Ýöí æõÞõæÚöåö æóÇÌöÈðÇ Ãóæú ãóäúÏõæÈðÇ
ãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ¡
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ áöÃóäøó ÇáúÍóÇáó ÞóíúÏñ Ýöí ÚóÇãöáöåóÇ ÅáóÎú) Ýöí ÇáÊøóÚúáöíáö
ÈöåóÐóÇ åõäóÇ äóÙóÑñ áóÇ íóÎúÝóì æóßóÃóäøóåõ ãõÞóÏøóãñ ãöäú ÊóÃúÎöíÑò¡
æóÅöáøóÇ ÝóÍóÞøõåõ Ãóäú íóßõæäó ÊóÚúáöíáðÇ áöÞóæúáö ÇáúãõÕóäøöÝö
æóÇáúÃóÕóÍøõ æõÌõæÈõ ÌóãúÚöåö ÝóÊóÃóãøóáú (Þóæúáõåõ Ýóáóåõ
ÊóÝúÑöíÞõåõãóÇ) Ôóãöáó ÇáÊøóãóÊøõÚó ÝóÇäúÙõÑú åóáú åõæó ßóÐóáößó
(3/222)
áóæú ÎóÑóÌó) ãöäú ÇáúãóÓúÌöÏö (æóÚóÇÏó)
Åáóíúåö (ÇÍúÊóÇÌó) Åäú áóãú íóÚúÒöãú ÚöäúÏó ÎõÑõæÌöåö Úóáóì ÇáúÚóæúÏö
(Åáóì ÇáöÇÓúÊöÆúäóÇÝö) áöäöíøóÉö ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÍóÊúãðÇ ÓóæóÇÁñ ÃóÎóÑóÌó
áöÎóáóÇÁò Ãóãú ÛóíúÑöåö ÅÐú ÇáËøóÇäöí ÇÚúÊößóÇÝñ ÌóÏöíÏñ¡ ÝóÅöäú ÎóÑóÌó
ÚóÇÒöãðÇ Úóáóì ÚóæúÏöåö: Ãóíú ãöäú ÃóÌúáö ÇáöÇÚúÊößóÇÝö áóãú íóÌöÈú
ÊóÌúÏöíÏõåóÇ ßóãóÇ ÕóæøóÈóåõ Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö áöÃóäøóåõ íóÕöíÑõ
ßóäöíøóÉö ÇáúãõÏøóÊóíúäö ÇÈúÊöÏóÇÁð ßóãóÇ Ýöí ÒöíóÇÏóÉö ÚóÏóÏö ÑóßóÚóÇÊö
ÇáäøóÇÝöáóÉö¡ æóÈöåö íõÚúáóãõ ÇáúÌóæóÇÈõ Úóäú ÊóäúÙöíÑö ÇáÑøóæúÖóÉö
æóÃóÕúáõåóÇ Ýöíåö Ãóäøó ÇÞúÊöÑóÇäó ÇáäøöíøóÉö ÈöÃóæøóáö ÇáúÚöÈóÇÏóÉö
ÔóÑúØñ ÝóßóíúÝó íõßúÊóÝóì ÈöÚóÒöíãóÉò ÓóÇÈöÞóÉò¡ æóáóÇ äóÙóÑó áößóæúäö
ÇáÕøóáóÇÉö áóãú íóÊóÎóáøóáú ÝöíåóÇ Èóíúäó ÇáúãóÒöíÏö æóÇáúãóÒöíÏö
Úóáóíúåö ãóÇ íõäóÇÝöíåóÇ¡ æóåõäóÇ ÊóÎóáøóáó ÇáúÎõÑõæÌõ ÇáúãõäóÇÝöí
áöãõØúáóÞö ÇáöÇÚúÊößóÇÝö áöÃóäøó ÊóÎóáøõáó ÇáäøóÇÝöí åõäóÇ ãõÛúÊóÝóÑñ
ÍóíúËõ ÇõÓúÊõËúäöíó Òóãóäõåõ Ýöí ÇáäøöíøóÉö¡ æóäöíøóÉõ ÇáúÚóæúÏö ÝöíãóÇ
äóÍúäõ Ýöíåö ÕóíøóÑóÊú ãóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÎõÑõæÌö ãóÚó ãóÇ ÞóÈúáóåõ
ßóÇÚúÊößóÇÝò æóÇÍöÏò æóÇÓúÊõËúäöíó Òóãóäõ ÇáúãõäóÇÝöí Ýöíåö æóåõæó
ÇáúÎõÑõæÌõ
(æóáóæú) (äóæóì ãõÏøóÉð) Ãóíú ÇÚúÊößóÇÝóåóÇ ßóíóæúãò Ãóæú ÔóåúÑò äóÝúáðÇ
Ãóæú äóÐúÑðÇ áöãõÏøóÉò ÛóíúÑö ãõÚóíøóäóÉò áóãú íóÔúÊóÑöØú ÝöíåóÇ
ÊóÊóÇÈõÚðÇ Ëõãøó ÏóÎóáó ÇáúãóÓúÌöÏó ÈöÞóÕúÏö æóÝóÇÁö äóÐúÑöåö (ÝóÎóÑóÌó)
ãöäúåõ (ÝöíåóÇ) Ãóíøö ÇáúãõÏøóÉö (æóÚóÇÏó) Åáóíúåö (ÝóÅöäú ÎóÑóÌó)
ãöäúåõ (áöÛóíúÑö ÞóÖóÇÁö ÇáúÍóÇÌóÉö) ãöäú ÇáúÈóæúáö æóÇáúÛóÇÆöØö
(áóÒöãóåõ ÇáöÇÓúÊöÆúäóÇÝõ) áöáäøöíøóÉö æóÅöäú áóãú íóØõáú ÇáÒøóãóäõ
áöÞóØúÚöåö ÇáöÇÚúÊößóÇÝó¡ ÃóãøóÇ ÇáúÚóæúÏõ ÝóÛóíúÑõ áóÇÒöãò áóåõ Ýöí
ÇáäøóÝúáö áöÌóæóÇÒö ÎõÑõæÌöåö ãöäúåõ (Ãóæú) ÎóÑóÌó (áóåóÇ) Ãóíú
ÇáúÍóÇÌóÉö (ÝóáóÇ) íóáúÒóãõåõ ÇÓúÊöÆúäóÇÝõ ÇáäøöíøóÉö æóÅöäú ØóÇáó
ÇáÒøóãóäõ áöÃóäøóåõ áóÇ ÈõÏøó ãöäúåõ Ýóåõæó ßóÇáúãõÓúÊóËúäóì ÚöäúÏó
ÇáäøöíøóÉö (æóÞöíáó Åäú ØóÇáóÊú ãõÏøóÉõ ÎõÑõæÌöåö áöÞóÖóÇÁö ÇáúÍóÇÌóÉö
Ãóæú áöÛóíúÑöåóÇ) (ÇÓúÊóÃúäóÝó) ÇáäøöíøóÉó áöÊóÚóÐøõÑö ÇáúÈöäóÇÁö
ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ áóãú ÊóØõáú (æóÞöíáó áóÇ íóÓúÊóÃúäöÝõ) ÇáäøöíøóÉó
(ãõØúáóÞðÇ) áöÃóäøó ÇáäøöíøóÉó ÔóÇãöáóÉñ áöÌóãöíÚö ÇáúãõÏøóÉö
ÈöÇáÊøóÚúíöíäö (æóáóæú äóÐóÑó ãõÏøóÉð ãõÊóÊóÇÈöÚóÉð ÝóÎóÑóÌó áöÚõÐúÑò
áóÇ íóÞúØóÚõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚó) ßóÃóßúáò æóÞóÖóÇÁö ÍóÇÌóÉò æóÍóíúÖò æóÎõÑõæÌò
áöäóÍúæö Óóåúæò (áóãú íóÌöÈú ÇÓúÊöÆúäóÇÝõ ÇáäøöíøóÉö) ÚöäúÏó ÚóæúÏöåö
áöÔõãõæáöåóÇ ÌóãöíÚó ÇáúãõÏøóÉö æóÊóáúÒóãõåõ ãõÈóÇÏóÑóÉñ áöÚóæúÏò ÚöäúÏó
ÒóæóÇáö ÚõÐúÑöåö¡ ÝóÅöäú ÃóÎøóÑó ÚóÇãöÏðÇ ÚóÇáöãðÇ ÇäúÞóØóÚó
ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ æóÊóÚóÐøóÑó ÇáúÈöäóÇÁõ (æóÞöíáó Åäú ÎóÑóÌó áöÛóíúÑö)
ÞóÖóÇÁö (ÇáúÍóÇÌóÉö æó) ÛóíúÑö ÛõÓúáö ÇáúÌóäóÇÈóÉö æóÌóÈó (ÇÓúÊöÆúäóÇÝõ
ÇáäøöíøóÉö) áöÎõÑõæÌöåö Úóäú ÇáúÚöÈóÇÏóÉö ÈöãóÇ ÚóÑóÖó ãöäú ÇáúÃóÚúÐóÇÑö
ÇáøóÊöí áóåõ ÈõÏøñ ÚóäúåóÇ¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÎõÑõæÌö áöÍóÇÌóÉò æóäóÍúæöåóÇ
ãöãøóÇ áóÇ ÈõÏøó ãöäúåõ¡ æóÚõáöãó ãöãøóÇ ÊóÞóÑøóÑó (ÅáúÍóÇÞõ ßõáøö ãóÇ
áóÇ ÈõÏøó áöáúÎõÑõæÌö ãöäúåõ ÈöÞóÖóÇÁö ÇáúÍóÇÌóÉö æóáóæú ÃóßúáðÇ) ¡
ÝóÅöäøóåõ ãóÚó ÅãúßóÇäöåö Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö íóÌõæÒõ ÇáúÎõÑõæÌõ ãöäú
ÃóÌúáöåö áöáöÇÓúÊöÍúíóÇÁö ãöäú ÝöÚúáöåö Ýöíåö¡ æóÇáúãóÔóÞøóÉõ ÈöÎöáóÇÝö
ÇáÔøõÑúÈö ÝóáóÇ íõÓúÊóÍóì ãöäúåõ Ýöíåö ÝóíóãúÊóäöÚõ ÇáúÎõÑõæÌõ áóåõ¡
æóÇÍúÊõÑöÒó ÈöÞóæúáöåö áóÇ íóÞúØóÚõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚó ÚóãøóÇ íóÞúØóÚõåõ
ÝóÅöäøóåóÇ ÊóÌöÈõ ÞóØúÚðÇ. .
ÇáÑøõßúäõ ÇáÑøóÇÈöÚõ ÇáúãõÚúÊóßöÝõ æóÞóÏú ÃóÔóÇÑó áöÔõÑõæØöåö ÝóÞóÇáó
(æóÔóÑúØõ ÇáúãõÚúÊóßöÝö: ÇáúÅöÓúáóÇãõ æóÇáúÚóÞúáõ æóÇáäøóÞóÇÁõ Úóäú
ÇáúÍóíúÖö) æóÇáäøöÝóÇÓö (æóÇáúÌóäóÇÈóÉö) ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇÚúÊößóÇÝõ
ÇáúßóÇÝöÑö æóÛóíúÑö ÇáúÚóÇÞöáö ßóÇáúãóÌúäõæäö æóÇáúãõÛúãóì Úóáóíúåö
æóÇáÓøóßúÑóÇäö æóÛóíúÑö ÇáúãõãóíøöÒö ÅÐú áóÇ äöíøóÉó áóåõãú æóáóÇ
ÍóÇÆöÖó æóäõÝóÓóÇÁó æóÌõäõÈó áöÍõÑúãóÉö ãõßúËöåöãú Ýöíåö¡ æóÞóÖöíøóÉõ
ãóÇ ÊóÞóÑøóÑó ÚóÏóãõ ÕöÍøóÉö ÇÚúÊößóÇÝö ßõáøö ãóäú ÍóÑõãó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
æóÇáúÃóÍúæóØõ Ýöí ÍóÞøöåö Ãóäú íóÞõæáó Ýöí äóÐúÑöåö: áöáøóåö Úóáóíøó
Ãóäú ÃóÚúÊóßöÝó Ýöí åóÐóÇ ÇáúãóÓúÌöÏö ãóÇ ÏõãúÊ Ýöíåö¡ Ëõãøó íóäúæöí
ÇáöÇÚúÊößóÇÝó ÇáúãóäúÐõæÑó Ýóíóßõæäõ ãõÊóÚóáøöÞõ ÇáäøöíøóÉö ÌóãöíÚó
ÇáúãõÏøóÉö ÇáøóÊöí íóãúßõËõåóÇ (Þóæúáõåõ: ßóäöíøóÉö ÇáúãõÏøóÊóíúäö) Ãóíú
ãõÏøóÉö ãóÇ ÞóÈúáó ÇáúÎõÑõæÌö æóãóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÚóæúÏö¡ æóåóÐóÇ íõÝöíÏõ
Ãóäøóåõ áóæú äóæóì ÇÚúÊößóÇÝó íóæúãö ÇáúÎóãöíÓö æóíóæúãö ÇáúÌõãõÚóÉö
Ïõæäó Çááøóíúáö ÕóÍøó ÝóáóÇ íóÍúÊóÇÌõ ÅÐóÇ ÎóÑóÌó ãöäú ÇáúãóÓúÌöÏö
áóíúáðÇ áöäöíøóÉö ÇÚúÊößóÇÝö íóæúãö ÇáúÌõãõÚóÉö ÅÐóÇ ÑóÌóÚó Åáóì
ÇáúãóÓúÌöÏö
(Þóæúáõåõ: Ãóíú ÇáúÍóÇÌóÉö) ÈóÞöíó ãóÇ áóæú ÔóÑößó ãóÚó ÇáúÍóÇÌóÉö
ÛóíúÑóåóÇ åóáú íóáúÒóãõåõ ÇáöÇÓúÊöÆúäóÇÝõ Ãóæú áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡
æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáËøóÇäöí ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì ãóÇ áóæú ÞóÕóÏó ÇáúÌõäõÈõ
ÈöÇáúÞöÑóÇÁóÉö ÇáÐøößúÑó æóÇáúÅöÚúáóÇãó (Þóæúáõåõ: áöáöÇÓúÊöÍúíóÇÁö ãöäú
ÝöÚúáöåö Ýöíåö) ÃõÎöÐó ãöäúåõ Ãóäøó ÇáúãóåúÌõæÑó ÇáøóÐöí íóäúÏõÑõ
ØóÇÑöÞõæåõ íóÃúßõáõ Ýöíåö ÇåÜ ÒöíóÇÏöíøñ: Ãóíú Ýóáóæú ÎóÑóÌó áöáúÃóßúáö
Ýöí ÛóíúÑöåö ÇäúÞóØóÚó ÊóÊóÇÈõÚõåõ æóãõÞúÊóÖóì ÇáúÚöáøóÉö ÃóíúÖðÇ Ãóäøó
Ãóåúáó ÇáúãóÓúÌöÏö áóæú ßóÇäõæÇ ãõÌóÇæöÑöíäó Èöåö ÇÚúÊóÇÏõæÇ ÇáúÃóßúáó
Ýöíåö ãóÚó ÇÌúÊöãóÇÚö ÈóÚúÖöåöãú ÈöÈóÚúÖò áóãú íóÌõÒú ÇáúÎõÑõæÌõ ãöäúåõ
áöÃóÌúáö ÇáúÃóßúáö áöÇäúÊöÝóÇÁö ÇáúÚöáøóÉö¡ ÅáøóÇ Ãóäú íõÞóÇáó: ãöäú
ÔóÃúäö ÇáúÃóßúáö ÈöÍõÖõæÑö ÇáäøóÇÓö ÇáöÇÓúÊöÍúíóÇÁõ¡ ÝóáóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó
ßóæúäö Ãóåúáö ÇáúãóÓúÌöÏö ãõÌóÇæöÑöíäó Ãóãú áóÇ æóåóÐóÇ ÃóÞúÑóÈõ
[ÔõÑõæØõ ÇáúãõÚúÊóßöÝö]
(Þóæúáõåõ: áöÍõÑúãóÉö ãõßúËöåöãú) ÞóÖöíøóÊõåõ Ãóäøóåõ áóæú ÌóÇÒó áóåõãú
ÇáúãõßúËõ áöÖóÑõæÑóÉò ÇÞúÊóÖóÊú
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Ãóæú ÇáúãõÑóÇÏõ ÎõÕõæÕõ ÇáúÅöÝúÑóÇÏö
(Þóæúáõåõ: áöÃóäøóåõ íóÕöíÑõ ßóäöíøóÉö ÇáúãõÏøóÊóíúäö ÇÈúÊöÏóÇÁð)
íõÝöíÏõ Ãóäøóåõ ÊóÕöÍøõ äöíøóÉõ ÇáúãõÏøóÊóíúäö ÇÈúÊöÏóÇÁð¡ æóÇäúÙõÑú ãóÇ
ÕõæÑóÊõåõ
(3/223)
Úóáóíúåö ÇáúãõßúËõ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö
ßóÐöí ÌõÑúÍò æóÞõÑõæÍò æóÇÓúÊöÍóÇÖóÉò æóäóÍúæöåóÇ ÍóíúËõ áóãú íõãúßöäú
ÍöÝúÙõ ÇáúãóÓúÌöÏö æóåõæó ßóÐóáößó¡ æóÅöäú ÞóÇáó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ Åäøóåõ
ãóæúÖöÚõ äóÙóÑò. äóÚóãú áóæú ÇÚúÊóßóÝó Ýöí ãóÓúÌöÏö æóÞúÝò Úóáóì
ÛóíúÑöåö Ïõæäóåõ ÕóÍøó ÇÚúÊößóÇÝõåõ Ýöíåö æóÅöäú ÍóÑõãó Úóáóíúåö
áõÈúËõåõ Ýöíåö ßóãóÇ áóæú Êóíóãøóãó ÈöÊõÑóÇÈò ãóÛúÕõæÈò¡ æóíõÞóÇÓõ
Úóáóíúåö ãóÇ íõÔúÈöåõåõ¡ æóáóÇ íõÑóÏøõ Ðóáößó Úóáóì ãóäú ÞóíøóÏó
ÈöÇáúÍöáøö áöÃóäøó ãõßúËóåõ ÅäøóãóÇ ÍóÑõãó áöÃóãúÑò ÎóÇÑöÌò: ÃóÚúäöí
ÇÓúÊöíÝóÇÁó ÍóÞøö ÇáúÛóíúÑö æóåõæó ÍóÑóÇãñ æóáóæú ÈöÛóíúÑö ãõßúËò¡
ÝóÇáúãõßúËõ Ýöí åóÐóÇ áóãú íóÍúÑõãú áöÐóÇÊöåö¡ Ëõãøó ãóÍóáøõ ãóÇ ÐõßöÑó
Ýöí ÇáúãõÛúãóì Úóáóíúåö Ýöí ÇáöÇÈúÊöÏóÇÁö ÝóÅöäú ØóÑóÃó Úóáóíúåö Ýöí
ÃóËúäóÇÁö ÇÚúÊößóÇÝöåö áóãú íóÈúØõáú æóíõÍúÓóÈõ Òóãóäõåõ ãöäú
ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí Ýöí ßóáóÇãöåö æóíóÕöÍøõ ãöäú ÇáúãõãóíøöÒö
æóÇáúÚóÈúÏö æóÇáúãóÑúÃóÉö æóÅöäú ßõÑöåó áöÐóæóÇÊö ÇáúåóíúÆóÉö
ßóÎõÑõæÌöåöäøó áöáúÌóãóÇÚóÉö¡ æóÍóÑõãó ÈöÛóíúÑö ÅÐúäö ÓóíøöÏò æóÒóæúÌò.
äóÚóãú Åäú áóãú ÊóÝõÊú Èöåö ãóäúÝóÚóÉñ ßóÃóäú ÍóÖóÑó ÇáúãóÓúÌöÏó:
ÈöÅöÐúäöåöãóÇ ÝóäóæóíóÇåõ ÌóÇÒó ßóãóÇ äóÈøóåó Úóáóíúåö ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ¡
æóáóæú äóÐóÑó ÇÚúÊößóÇÝó Òóãóäò ãõÚóíøóäò ÈöÇáúÅöÐúäö Ëõãøó ÇäúÊóÞóáó
ÇáúÚóÈúÏõ áöÂÎóÑó ÈöäóÍúæö ÈóíúÚò Ãóæú æóÕöíøóÉò Ãóæú ÅÑúËò Ãóæú
ØóáõÞóÊú æóÊóÒóæøóÌóÊú ÂÎóÑó ÌóÇÒó áóåõãóÇ ÈöÛóíúÑö ÅÐúäö ÇáËøóÇäöí
áöÃóäøóåõ ÕóÇÑó ãõÓúÊóÍóÞøðÇ ÞóÈúáó æõÌõæÏöåö¡ áóßöäú áöáúãõÔúÊóÑöí
ÇáúÎöíóÇÑõ Åäú Ìóåöáó Ðóáößó æóáóåõãóÇ ÅÎúÑóÇÌõåõãóÇ æóáóæú ãöäú
ÇáäøóÐúÑö ãóÇ áóãú íóÃúÐóäóÇ Ýöíåö æóÝöí ÇáÔøõÑõæÚö Ýöíåö æóÅöäú áóãú
íóßõäú Òóãóäõåõ ãõÚóíøóäðÇ æóáóÇ ãõÊóÊóÇÈöÚðÇ Ãóæú Ýöí ÃóÍóÏöåöãóÇ
æóÒóãóäõåõ ãõÚóíøóäñ¡ æóßóÐóÇ Åäú ÃóÐöäóÇ Ýöí ÇáÔøõÑõæÚö Ýöíåö ÝóÞóØú
æóåõæó ãõÊóÊóÇÈöÚñ æóÅöäú áóãú íóßõäú Òóãóäõåõ ãõÚóíøóäðÇ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ
áóåõãóÇ ÅÎúÑóÇÌõåõãóÇ Ýöí ÇáúÌóãöíÚö áöÅöÐúäöåöãóÇ Ýöí ÇáÔøõÑõæÚö
ãõÈóÇÔóÑóÉð Ãóæú ÈöæóÇÓöØóÉò áöÃóäøó ÇáúÅöÐúäó Ýöí ÇáäøóÐúÑö
ÇáúãõÚóíøóäö ÅÐúäñ Ýöí ÇáÔøõÑõæÚö Ýöíåö¡ æóÇáúãõÚóíøóäõ áóÇ íóÌõæÒõ
ÊóÃúÎöíÑõåõ æóÇáúãõÊóÊóÇÈöÚõ áóÇ íóÌõæÒõ ÇáúÎõÑõæÌõ ãöäúåõ áöãóÇ Ýöíåö
ãöäú ÅÈúØóÇáö ÇáúÚöÈóÇÏóÉö ÇáúæóÇÌöÈóÉö ÈöáóÇ ÚõÐúÑò¡ æóíóÌõæÒõ ãöäú
ÇáúãõßóÇÊóÈö ÈöáóÇ ÅÐúäò Åäú Ãóãúßóäó ßóÓúÈõåõ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö Ãóæú
ßóÇäó áóÇ íõÎöáøõ Èöåö æóãóäú ÈóÚúÖõåõ ÍõÑøñ æóáóÇ ãõåóÇíóÃóÉó
ßóÇáúÞöäøö æóÅöáøóÇ ßóÇäó Ýöí äóæúÈóÊöåö ßóÍõÑøò æóÝöí äóæúÈóÉö
ÓóíøöÏöåö ßóÞöäøò.
(æóáóæú ÇÑúÊóÏøó ÇáúãõÚúÊóßöÝõ Ãóæú ÓóßöÑó) ãõÚúÊóÏöíðÇ (ÈóØóáó)
ÇÚúÊößóÇÝõåõ Òóãóäó ÑöÏøóÊöåö æóÓõßúÑöåö áöÚóÏóãö ÃóåúáöíøóÊöåö¡ ÃóãøóÇ
ÛóíúÑõ ÇáúãõÊóÚóÏøöí ÝóíõÔúÈöåõ ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ Ãóäøóåõ
ßóÇáúãõÛúãóì Úóáóíúåö (æóÇáúãóÐúåóÈõ ÈõØúáóÇäõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÇáúãõßúËó ÕöÍøóÉõ ÇáöÇÚúÊößóÇÝö¡ æóáóæú Þöíáó ÈöÚóÏóãö ÇáÕøöÍøóÉö áóãú
íóßõäú ÈóÚöíÏðÇ áöÚóÏóãö ÃóåúáöíøóÊöåöãú áöÐóáößó (Þóæúáõåõ æóÅöäú
ÍóÑõãó Úóáóíúåö áõÈúËõåõ Ýöíåö) ÙóÇåöÑõ Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó ßóæúäö
ÌõáõæÓöåö Ýöíåö íõäúÞöÕõ ãóäúÝóÚóÉó Ãóåúáöåö Ãóæú áóÇ æóÝöí ÅÍúíóÇÁö
ÇáúãóæóÇÊö ÞõÈóíúáó ÝóÕúáö ÇáúãóÚúÏöäö ÅáóÎú æóáöÛóíúÑö Ãóåúáö
ÇáúãóÏúÑóÓóÉö ãóÇ ÇõÚúÊöíÏó ÝöíåóÇ ãöäú äóÍúæö äóæúãò ÈöåóÇ æóØõåúÑò
æóÔõÑúÈò ãöäú ãóÇÆöåóÇ ãóÇ áóãú íóäúÞõÕú ÇáúãóÇÁõ Úóäú ÍóÇÌóÉö ÃóåúáöåóÇ
ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ¡ æóÚóáóíúåö ÝóíõÍúãóáõ ãóÇ åõäóÇ Úóáóì ãöËúáö ÐóÇßó
æóíõãúßöäõ ÇÓúÊöÝóÇÏóÉõ ÇáÊøóÚúãöíãö ãöäú Þóæúáöåö æóÅöäú ÍóÑõãó ÅÐú
ÇáúãóÚúäóì ÓóæóÇÁñ ÍóÑõãó Ãóæú áóÇ ÝóÇáúÍõÑúãóÉõ ÍóíúËõ ÔóæøóÔó Úóáóì
Ãóåúáöåö æóÚóÏóãõåóÇ ÍóíúËõ ÇäúÊóÝóì Ðóáößó¡ æóÃóÔóÇÑó Åáóì åóÐóÇ ÍóÌø
ÈöÞóæúáöåö áöÃóäøó ÅËúãóåõ: Ãóíú ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÝöíãóÇ æóÞóÝó Úóáóì
ØóÇÆöÝóÉò áóíúÓó åõæó ãöäúåõãú Åäú ÝõÑöÖó áöÃóãúÑò ÎóÇÑöÌò (Þóæúáõåõ:
æóÅöäú ßõÑöåó áöÝóæóÇÊö ÇáúåóíúÆóÉö) æóåóáú íóáúÍóÞõ Èöåöäøó ÇáúÎõäúËóì
ÇáÔøóÇÈøõ ÝóíõßúÑóåõ áóåõ ÇáúÎõÑõæÌõ Ãóãú áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡
æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáúÃóæøóáõ ÇÍúÊöíóÇØðÇ áöÚóÏóãö ãõÎóÇáóØóÊöåö áöáÑøöÌóÇáö¡
áóßöäøó ÅáúÍóÇÞóåõ ÝöíãóÇ ãóÑøó ÈöÇáÑøóÌõáö ãöäú ÚóÏóãö ÌóÑóíóÇäö
ÇáúÎöáóÇÝö Ýöí ÇÚúÊößóÇÝöåö Ýöí ãóÓúÌöÏö ÈóíúÊöåö ÞóÏú íóÞúÊóÖöí Ãóäøóåõ
áóÇ ßóÑóÇåóÉó Ýöí ÍóÞøöåö¡ ÅÐú áóæú ßõÑöåó ÇÚúÊößóÇÝõåõ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö
áóÃõáúÍöÞó ÈöÇáúãóÑúÃóÉö Ýöí ÌóÑóíóÇäö ÇáúÎöáóÇÝö áöÊóÚóÐøõÑö
ÇáúãóÓúÌöÏö Úóáóíúåö (Þóæúáõåõ: ÈöÛóíúÑö ÅÐúäö ÇáËøóÇäöí) æóãöËúáõ
Ðóáößó ãóÇ áóæú äóÐóÑóÊú ÕóæúãðÇ æóåöíó ÎóáöíøóÉñ Ãóæú ãõÊóÒóæøöÌóÉñ
Ëõãøó ØóáõÞóÊú æóÊóÒóæøóÌóÊú ÈöÂÎóÑó ÝóáóåóÇ Ãóäú ÊóÕõæãó ÈöÍõÖõæÑö
ÇáÒøóæúÌö æóáóíúÓó áóåõ ãóäúÚõåóÇ ãöäú Ðóáößó (Þóæúáõåõ: æóáóåõãóÇ
ÅÎúÑóÇÌõåõãóÇ) Ãóíú æóáóÇ ÅËúãó ÚóáóíúåöãóÇ ÍöíäóÆöÐò æóÈóÞöíó ãóÇ áóæú
ÇÎúÊóáóÝó ÇÚúÊöÞóÇÏõ ÇáÓøóíøöÏö æóÇáúÚóÈúÏö åóáú ÇáúÚöÈúÑóÉõ
ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáúÃóæøóáö Ãóæú ÇáËøóÇäöí¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ
ÇáúÃóæøóáõ ÃóÎúÐðÇ ãöãøóÇ ÞóÇáõæåõ Ýöí ÓõÊúÑóÉö ÇáúãõÕóáøöí ãöäú Ãóäøó
ÇáúÚöÈúÑóÉó ÈöÇÚúÊöÞóÇÏö ÇáúÝóÇÚöáö (Þóæúáõåõ: æóÝöí ÇáÔøõÑõæÚö Ýöíåö)
Ãóíú æóãöäú ÇáÔøõÑõæÚö (Þóæúáõåõ Ãóæú ßóÇäó áóÇ íõÎöáøõ Èöåö) Ãóíú
ÈöÇáúßóÓúÈö: Ãóíú Ãóæú ßóÇäó ãóÚóåõ ãóÇ ÈóÞöíó ÈöÇáäøõÌõæãö (Þóæúáõåõ:
æóÅöáøóÇ ßóÇäó Ýöí äóæúÈóÊöåö ßóÍõÑøò) Ãóíú ÈöÃóäú ßóÇäó ÈóíúäóåõãóÇ
ãõåóÇíóÃóÉñ (Þóæúáõåõ: æóÝöí äóæúÈóÉö ÓóíøöÏöåö) ÇõäúÙõÑú áóæú ÃóÑóÇÏó
ÇÚúÊößóÇÝðÇ ãóäúÐõæÑðÇ ãõÊóÊóÇÈöÚðÇ Ãóæú áóÇ ÊóÓóÚõåõ äóæúÈóÊõåõ æóßóÇäó
äóÐúÑõåõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
ÝóáóÚóáøó ÇáúãõÑóÇÏó Ãóäøóåõ íóÕöíÑõ ßóäöíøóÉö ßõáøö ãõÏøóÉò ãöäúåõãóÇ
Ýöí ÇÈúÊöÏóÇÆöåóÇ
(Þóæúáõåõ ÝóÇáúãõßúËõ Ýöí åóÐóÇ áóãú íóÍúÑõãú áöÐóÇÊöåö) ÞóÏú íõÞóÇáõ
åóáøóÇ Þöíáó ßóÐóáößó ÝöíãóÇ ãóÑøó Ýöí Ðöí ÇáúÌõÑõæÍö æóÇáúÞõÑõæÍö
æóÇáöÇÓúÊöÍóÇÖóÉö æóäóÍúæöåóÇ¿ æóÞóÏú íõÌóÇÈõ ÈöÃóäøó ÐóÇßó æóÅöäú
ßóÇäóÊú ÇáúÍõÑúãóÉõ Ýöíåö ÃóíúÖðÇ
(3/224)
ãóÇ ãóÖóì ãöäú ÇÚúÊößóÇÝöåöãóÇ
ÇáúãõÊóÊóÇÈöÚö) æóÅöäú áóãú íóÎúÑõÌú áöÃóäøó Ðóáößó ÃóÔóÏøõ ãöäú
ÎõÑõæÌöåö ÈöáóÇ ÚõÐúÑò æóåõæó íóÞúØóÚõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚó ÝóáóÇ ÈõÏøó ãöäú
ÇÓúÊöÆúäóÇÝöåö¡ æóÇáËøóÇäöí áóÇ íóÈúØõáõ Ýöí ÇáúãóÓúÃóáóÊóíúäö
ÝóíõÈúäóíóÇäö¡ ÃóãøóÇ Ýöí ÇáÑøöÏøóÉö ÝóÊóÑúÛöíÈðÇ Ýöí ÇáúÅöÓúáóÇãö¡
æóÃóãøóÇ Ýöí ÇáÓøõßúÑö ÝóÅöáúÍóÇÞðÇ áóåõ ÈöÇáäøóæúãö¡ æóãóÇ äóÕøó
Úóáóíúåö ÇáÔøóÇÝöÚöíøõ - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ - ãöäú ÚóÏóãö ÈõØúáóÇäö
ÇÚúÊößóÇÝö ÇáúãõÑúÊóÏøö ãóÍúãõæáñ Úóáóì ÛóíúÑö ÇáúãõÊóÊóÇÈöÚö ÍóÊøóì
ÅÐóÇ ÃóÓúáóãó íóÈúäöí Úóáóì Ãóäøóåõ ãóÑúÌõæÍñ Úóäúåõ¡ æóÞóÏú Úõáöãó
ãöãøóÇ ÊóÞóÑøóÑó Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÈöÇáúÈõØúáóÇäö ÚóÏóãõ ÇáúÈöäóÇÁö
Úóáóíúåö áóÇ ÍõÈõæØõåõ ÈöÇáúßõáøöíøóÉö¡ æóÞóÏú ÃóÔóÇÑó ÇáÔøóÇÑöÍõ
áöÐóáößó ÈöÞóæúáöåö ãöäú ÍóíúËõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚö¡ æóÊóËúäöíóÉõ ÇáúãõÕóäøöÝö
ÇáÖøóãöíÑó Ýöí ÇÚúÊößóÇÝöåöãóÇ ãóÚó ÚóØúÝöåö ÈöÃóæú æóÅöÊúíóÇäöåö Èöåö
ÈóÚúÏó Ðóáößó ãõÝúÑóÏðÇ Ýöí Åäú áóãú íóÎúÑõÌú ÕóÍöíÍñ áöÃóäøó
ÇáúãóÚúØõæÝó ÈöÃóæú åõæó ÇáúÝöÚúáõ æóÇáÖøóãöíÑõ áóíúÓó ÚóÇÆöÏðÇ Úóáóíúåö
æóÅöäøóãóÇ åõæó ÚóÇÆöÏñ Úóáóì ÇáúãõÑúÊóÏøö æóÇáÓøóßúÑóÇäö
ÇáúãóÝúåõæãóíúäö ãöäú áóÝúÙö ÇáúÝöÚúáö¡ æóÞóÏú ÊóÞóÏøóãó ãóÇ íóÏõáøõ
ÚóáóíúåöãóÇ ÝóÕóÍøó ÚóæúÏõ ÇáÖøóãöíÑö ÚóáóíúåöãóÇ (æóáóæú) (ØóÑóÃó
Ìõäõæäñ Ãóæú ÅÛúãóÇÁñ) Úóáóì ÇáúãõÚúÊóßöÝö (áóãú íóÈúØõáú ãóÇ ãóÖóì)
ãöäú ÇÚúÊößóÇÝöåö ÇáúãõÊóÊóÇÈöÚö (Åäú áóãú íõÎúÑóÌú) ÈöÇáúÈöäóÇÁö
áöáúãóÝúÚõæáö ãöäú ÇáúãóÓúÌöÏö áöÚõÐúÑöåö ÈöãóÇ ÚóÑóÖó áóåõ¡ ÝóÅöäú
ÃõÎúÑöÌó ãóÚó ÊóÚóÐøõÑö ÖóÈúØöåö Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö áóãú íóÈúØõáú ÃóíúÖðÇ
ßóãóÇ áóæú Íõãöáó ÇáúÚóÇÞöáõ ãõßúÑóåðÇ¡ æóßóÐóÇ Åäú Ãóãúßóäó ÈöãóÔóÞøóÉò
Úóáóì ÇáÕøóÍöíÍö Ýóåõæó ßóÇáúãóÑöíÖö (æóíõÍúÓóÈõ Òóãóäõ ÇáúÅöÛúãóÇÁö
ãöäú ÇáöÇÚúÊößóÇÝö) ÇáúãõÊóÊóÇÈöÚö ßóãóÇ Ýöí ÇáÕøóÇÆöãö ÅÐóÇ ÃõÛúãöíó
Úóáóíúåö ÈóÚúÖó ÇáäøóåóÇÑö (Ïõæäó) Òóãóäö (ÇáúÌõäõæäö) ÝóáóÇ íõÍúÓóÈõ
ãöäúåõ áöÃóäøó ÇáúÚöÈóÇÏóÉó ÇáúÈóÏóäöíøóÉó áóÇ ÊóÕöÍøõ ãöäúåõ (Ãóæú)
ØóÑóÃó (ÇáúÍóíúÖõ) Ãóæú ÇáäøöÝóÇÓõ Úóáóì ãõÚúÊóßöÝóÉò (æóÌóÈó) ÚóáóíúåóÇ
(ÇáúÎõÑõæÌõ) ãöäú ÇáúãóÓúÌöÏö áöÍõÑúãóÉö ÇáúãõßúËö ÚóáóíúåóÇ (æóßóÐóÇ
ÇáúÌóäóÇÈóÉõ) ÈöãóÇ áóÇ íõÈúØöáõ ÇáöÇÚúÊößóÇÝó ßóÇáöÇÍúÊöáóÇãö ÅÐóÇ
ØóÑóÃóÊú Úóáóì ÇáúãõÚúÊóßöÝö (Åäú ÊóÚóÐøóÑó) Úóáóíúåö (ÇáúÛõÓúáõ Ýöí
ÇáúãóÓúÌöÏö) ÝóíóÌöÈõ Úóáóíúåö ÇáúÎõÑõæÌõ ãöäúåõ áöÍõÑúãóÉö ÇáúãõßúËö
Ýöíåö Úóáóíúåö¡ æóáóæú ÇÍúÊóÇÌó áöáÊøóíóãøõãö áöÝóÞúÏö ÇáúãóÇÁö Ãóæú
ÛóíúÑöåö æóÌóÈó Úóáóíúåö ÇáúÎõÑõæÌõ áöÃóÌúáöåö ßóãóÇ ÈóÍóËóåõ ÈóÚúÖõ
ÇáúãõÊóÃóÎøöÑöíäó æóÅöäú Ãóãúßóäóåõ ÝöÚúáõåõ Ýöíåö ÈöÛóíúÑö ÊõÑóÇÈöåö
áöÊóÖóãøõäöåö ÇááøõÈúËó Ýöíåö Åáóì ÝóÑóÇÛöåö¡ Ýóáóæú Ãóãúßóäóåõ Ýöíåö
ãóÇÑøðÇ ãöäú ÛóíúÑö ãõßúËò æóáóÇ ÊóÑóÏøõÏó áóãú íóÌöÈú ÎõÑõæÌõåõ áóåõ
áöÚóÏóãö ÍõÑúãóÉö ÇáúãõÑõæÑö Ýöíåö (Ýóáóæú Ãóãúßóäóåõ) ÇáúÛõÓúáõ Ýöíåö
(ÌóÇÒó) áóåõ (ÇáúÎõÑõæÌõ áóåõ æóáóÇ íóáúÒóãõ) Ðóáößó ãöäú ÃóÌúáöåö Èóáú
áóåõ ÝöÚúáõåõ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö Åäú áóãú íóÊóÑóÊøóÈú Úóáóíúåö äóÍúæõ
ãõßúËò ãõÍóÑøóãò æóßóáóÇãõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÞóÈúáó ÇáúãõåóÇíóÃóÉö Ãóæú ÈóÚúÏóåóÇ Ýöí äóæúÈóÉö ÇáÓøóíøöÏö Ãóæú Ýöí
äóæúÈóÉö äóÝúÓöåö æóåöíó áóÇ ÊóÓóÚõåõ¡ æóíõÊøóÌóåõ ÍöíäóÆöÐò ÇáúãóäúÚõ
ÈöÛóíúÑö ÅÐúäö ÇáÓøóíøöÏö¡ äóÚóãú Åäú áóãú íóßõäú ãõÊóÊóÇÈöÚðÇ Ýóáóåõ
ÇÚúÊößóÇÝõ ÞóÏúÑö äóæúÈóÊöåö Ýöíåö ßóãóÇ åõæó ÙóÇåöÑñ ÇåÜ Óã Úóáóì
ÈóåúÌóÉò
(Þóæúáõåõ: Úóáóì Ãóäøóåõ ãóÑúÌõæÚñ) ÚöáóÇæóÉñ (Þóæúáõåõ: áóÇ ÍõÈõæØóåõ
ÈöÇáúßõáøöíøóÉö) ÃóãøóÇ ÚóÏóãõ ÍõÈõæØò Ýöí ÇáúãõÑúÊóÏøö Ýóåõæó ÈöãóÚúäóì
Ãóäøóåõ áóÇ íõÚóÇÞóÈõ Úóáóì ãóÇ ÝóÇÊóåõ ãöäú ÇáöÇÚúÊößóÇÝö¡ æóÃóãøóÇ
ËóæóÇÈõåõ ÝóíóÈúØõáõ ÈöãõÌóÑøóÏö ÑöÏøóÊöåö ßóÓóÇÆöÑö ÃóÚúãóÇáöåö¡
æóÃóãøóÇ Ýöí ÛóíúÑöåö Ýóåóáú íõËóÇÈõ Úóáóíúåö ËóæóÇÈó ÇáúæóÇÌöÈö Ãóãú
áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáËøóÇäöí. æóíóäúÈóÛöí Ãóäøó ãóÍóáøó
æõÞõæÚöåö äóÝúáðÇ ãõØúáóÞðÇ ãóÇ áóãú íóßõäú Úóáóíúåö ÇÚúÊößóÇÝñ ÂÎóÑõ
æóÇÌöÈñ æóÅöáøóÇ æóÞóÚó Úóäúåõ (Þóæúáõåõ: áóãú íóÌöÈú ÎõÑõæÌõåõ)
ÞóÖöíøóÊõåõ ÌóæóÇÒõ ÇáúÎõÑõæÌö áöÐóáößó ÝóáúíõÊóÃóãøóáú¡ æóÚöÈóÇÑóÉõ
ÍóÌø: áóãú íóÌõÒú áóåõ ÇáúÎõÑõæÌõ áöÚóÏóãö ÅáóÎú¡ æóÞöíóÇÓõ ãóÇ ÐóßóÑó
ÇáúãõÕóäøöÝõ Ýöí ÇáúÛõÓúáö ãöäú ÌóæóÇÒö ÇáúÎõÑõæÌö æóÅöäú Ãóãúßóäó Ýöí
ÇáúãóÓúÌöÏö ÈöáóÇ ãõßúËò ÌóæóÇÒõåõ åõäóÇ ÅáøóÇ Ãóäú íõÝóÑøóÞó ÈöÚóÏóãö
Øõæáö Òóãóäö ÇáÊøóíóãøõãö ÚóÇÏóÉð ÝóÇãúÊóäóÚó ÇáúÎõÑõæÌõ áöÃóÌúáöåö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
ÛóíúÑó ÐóÇÊöíøóÉò ÅáøóÇ Ãóäøó ÇáúãóáúÍóÙó Ýöí ÇáúãóäúÚö Ýöíåö ÕöíóÇäóÉõ
ÇáúãóÓúÌöÏö Úóäú ÇáäøóÌóÇÓóÉö
(Þóæúáõåõ áóÇ ÍõÈõæØóÉó ÈöÇáúßõáøöíøóÉö) Ãóíú ÝóíóÓúÊóãöÑøõ ËóæóÇÈõåõ
æóáóæú Ýöí ÇáúãõÑúÊóÏøö ÍóíúËõ ÚóÇÏó Åáóì ÇáúÅöÓúáóÇãö ÅÐú ÇáÑøöÏøóÉõ
ÅäøóãóÇ ÊõÍúÈöØõ ÇáúÚóãóáó ÅÐóÇ ÇÊøóÕóáóÊú ÈöÇáúãóæúÊö ÎöáóÇÝðÇ áöãóÇ
æóÞóÚó Ýöí ÍóÇÔöíóÉö ÇáÔøóíúÎö (Þóæúáõåõ áöÃóäøó ÇáúãóÚúØõæÝó åõæó
ÇáúÝöÚúáõ) Ãóíú Ýöí ÇáúÃóæøóáö Ãóíú ÈöÎöáóÇÝö ÇáËøóÇäöí ÝóÅöäøó
ÇáúãóÚúØõæÝó Ýöíåö ÇáúÝóÇÚöáõ æóßóÇäó ÇáúÃóæúáóì ÚóÏóãó ÇáÐøößúÑö
ÇáËøóÇäöí Ýöí ÇáúÅöÔúßóÇáö ÅÐú áóÇ ÅÔúßóÇáó Ýöíåö áöÃóäøóåõ ÃóÊóì Úóáóì
ÇáúÃóÕúáö Úóáóì Ãóäøó ÅíÑóÇÏó ÇáúÅöÔúßóÇáö æóÇáúÌóæóÇÈö Úóáóì åóÐóÇ
ÇáúæóÌúåö áóíúÓó Úóáóì ãóÇ íóäúÈóÛöí æóÇáúæóÌúåõ Ãóäú íõÞóÇáó ÝöíåöãóÇ
æóÊóËúäöíóÉõ ÇáÖøóãöíÑö Ýöí ÇÚúÊößóÇÝöåöãóÇ ãóÚó Ãóäøó ãóÑúÌöÚóåõ áóÝúÙõ
ÇáúãõÚúÊóßöÝö æóåõæó ãõÝúÑóÏñ ÈöÇáäøóÙóÑö áóÇ ÊóÕöÝõåõ ÈöæóÕúÝóíú
ÇáÑøöÏøóÉö æóÇáÓøõßúÑö ÝóÊóÃóãøóáú.
(Þóæúáõåõ ãóÚó ÊóÚóÐøõÑö ÖóÈúØöåö) Ãóíú ÝóÅöäú áóãú íóÊóÚóÐøóÑú: Ãóíú
æóáóãú íóÔõÞøó ÈóØóáó (Þóæúáõåõ Ýóáóæú Ãóãúßóäóåõ ãóÇÑøðÇ) Ãóíú
æóÇáÕøõæÑóÉõ Ãóäøóåõ áóãú íóÞúÕöÏú ÇáúãõÑõæÑó áöÃóÌúáö Ðóáößó áöÃóäøóåõ
ÍöíäóÆöÐò ÊóÑóÏøóÏó ßóãóÇ áóÇ íóÎúÝóì ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú íõÕóæøóÑó ÈöãóÇ
ÅÐóÇ ÚóÞóÏó äöíøóÊóåõ Úóáóì ÇáúÎõÑõæÌö ÍóÞöíÞóÉð Ëõãøó Úóäøó áóåõ Ðóáößó
Ýöí ÃóËúäóÇÁö ÎõÑõæÌöåö æóåõæó ãóÇÑøñ
(3/225)
ÇáÔøóÇÑöÍö ãóÍúãõæáñ Úóáóì åóÐóÇ
ãõÑóÇÚóÇÉð áöáÊøóÊóÇÈõÚö. äóÚóãú áóæú ßóÇäó ÇáúÌõäõÈõ ãõÓúÊóÌúãöÑðÇ
ÈöÇáúÍóÌóÑö æóäóÍúæöåö æóÌóÈó ÎõÑõæÌõåõ æóÊóÍúÑõãõ ÅÒóÇáóÉõ ÇáäøóÌóÇÓóÉö
Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö¡ æóíóÌöÈõ ÃóíúÖðÇ ÅÐóÇ ÍóÕóáó ÈöÇáúÛõÓóÇáóÉö ÖóÑóÑñ
áöáúãóÓúÌöÏö Ãóæú ÇáúãõÕóáøöíäó ßóãóÇ ÃóÝóÇÏóåõ ÈóÚúÖõ ÇáúãõÊóÃóÎøöÑöíäó
æóíóáúÒóãõåõ ÇáúãõÈóÇÏóÑóÉõ ÈöÛõÓúáöåö áöÆóáøóÇ íóÈúØõáó ÊóÊóÇÈõÚõ
ÇÚúÊößóÇÝöåö (æóáóÇ íõÍúÓóÈõ Òóãóäõ ÇáúÍóíúÖö) æóÇáäøöÝóÇÓö (æóáóÇ)
Òóãóäõ (ÇáúÌóäóÇÈóÉö) ãöäú ÇáöÇÚúÊößóÇÝö Åäú ÇÊøóÝóÞó ÇáúãõßúËõ
ãóÚóåõãóÇ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö áöÚõÐúÑò Ãóæú ÛóíúÑöåö áöãõäóÇÝóÇÉö Ðóáößó
áöáöÇÚúÊößóÇÝö¡ æóÓóíóÃúÊöí ÇáúßóáóÇãõ Úóáóì ÇáúÍóÇÆöÖö åóáú ÊóÈúäöí
Úóáóì ãóÇ ãóÖóì Ãóæú áóÇ¿ . ÃóãøóÇ ÇáúãõÓúÊóÍóÇÖóÉõ ÝóÅöäú ÃóãöäóÊú
ÊóáúæöíËóåõ áóãú ÊóÎúÑõÌú ãöäú ÇÚúÊößóÇÝöåóÇ ÝóÅöäú ÎóÑóÌóÊú ÈóØóáó
ÊóÊóÇÈõÚõåõ. .
ÝóÕúáñ Ýöí Íõßúãö ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÇáúãóäúÐõæÑö (ÅÐóÇ äóÐóÑó ãõÏøóÉð
ãõÊóÊóÇÈöÚóÉð) ßó áöáøóåö Úóáóíøó ÇÚúÊößóÇÝõ ÚóÔóÑóÉö ÃóíøóÇãò
ãõÊóÊóÇÈöÚóÉò (áóÒöãóåõ) ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ ÝöíåóÇ Åäú ÕóÑøóÍó Èöåö áóÝúÙðǺ
áöÃóäøóåõ æóÕúÝñ ãóÞúÕõæÏñ áöãóÇ Ýöíåö ãöäú ÇáúãõÈóÇÏóÑóÉö áöáúÈóÇÞöí
ÚóÞöÈó ÇáúÅöÊúíóÇäö ÈöÈóÚúÖöåö¡ ÝóÅöäú äóæóì ÇáÊøóÊóÇÈõÚó ÈöÞóáúÈöåö
áóãú íóáúÒóãúåõ¡ ßóãóÇ áóæú äóÐóÑó ÃóÕúáó ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÈöÞóáúÈöåö ßóãóÇ
ÕóÍøóÍóÇåõ¡ æóåõæó ÇáúãõÚúÊóãóÏõ ÎöáóÇÝðÇ áöãóÇ ÌóÑóì Úóáóíúåö Ýöí
ÇáúÅöÑúÔóÇÏö æóÇÎúÊóÇÑóåõ ÇáÓøõÈúßöíøõ áóíõæóÇÝöÞó ãóÇ ÊóÞóÑøóÑó Ýöí
ÚóÔóÑóÉò ÈöáóíóÇáò¡ æóÞóæúáõåõãú: áóæú äóÐóÑó Ãóäú íóÚúÊóßöÝó ÃóíøóÇãó
ÔóåúÑò Ãóæú ÔóåúÑðÇ äóåóÇÑðÇ áóãú ÊóáúÒóãúåõ ÇááøóíóÇáöí ÍóÊøóì
íóäúæöíóåóÇ ßóãóäú äóÐóÑó ÇÚúÊößóÇÝó íóæúãò áóÇ íóáúÒóãõåõ Öóãøõ
ÇááøóíúáóÉö Åáóíúåö ÅáøóÇ Ãóäú íóäúæöíóåóÇ ÇåÜ.
æóÕóæøóÈóåõ ÇáúÅöÓúäóæöíøõ äóÞúáðÇ Úóäú ÇáúÛóÒóÇáöíøö æóÌóãóÇÚóÉò
æóãõÛúäöíº áöÃóäøó ÇááøóíóÇáöíó ÅÐóÇ æóÌóÈóÊú ÈöÇáäøöíøóÉö ãóÚó Ãóäøó
Ýöí Ðóáößó æóÞúÊðÇ ÒóÇÆöÏðÇ ÝóæõÌõæÈó ÇáÊøóÊóÇÈõÚö Ãóæúáóìº áöÃóäøóåõ
ãõÌóÑøóÏõ æóÕúÝò¡ æóÕóÍøóÍóåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ áóßöäøó ÇáúãõÕóÍøóÍó
ÚöäúÏóåõãóÇ æóÌóÑóì Úóáóíúåö Ýöí ÇáúÍóÇæöí ÚóÏóãó æõÌõæÈö ÇáÊøóÊóÇÈõÚö
ÈöäöíøóÊöåö.
æóÃóÌóÇÈó ÇáúÈóÏúÑõ ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ æóÛóíúÑõåõ Úóäú Þóæúáöåöãú
ÇáúãóÐúßõæÑö ÈöÃóäøó ÕõæÑóÊóåõ Ãóäú íóäúÐõÑó ÃóíøóÇãðÇ ãõÚóíøóäóÉð
ÝóÊóÌöÈõ ÇááøóíóÇáöí ÇáúãõÊóÎóáøöáóÉõº áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÃóÍóÇØó ÈöåóÇ
æóÇÌöÈóÇäö¡ ßóãóÇ áóæú äóÐóÑó ÇÚúÊößóÇÝó ÔóåúÑò æóÙóÇåöÑñ Ãóäøó Ðóáößó
áóíúÓó ÕõæÑóÊóåõ ÝóÇáúÃóæúáóì ãóÇ ÃóÌóÇÈó Èöåö ÇáÔøóíúÎõ ãöäú Ãóäøó
ÇáÊøóÊóÇÈõÚó áóíúÓó ãöäú ÌöäúÓö ÇáÒøóãóäö ÇáúãóäúÐõæÑö¡ ÈöÎöáóÇÝö
ÇááøóíóÇáöí ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöáúÃóíøóÇãö¡ æóáóÇ íóáúÒóãõ ãöäú ÅíÌóÇÈö
ÇáúÌöäúÓö ÈöäöíøóÉö ÇáÊøóÊóÇÈõÚö ÅíÌóÇÈõ ÛóíúÑöåö ÈöåóÇ¡ æóÝóÇÑóÞó
ÃóíúÖðÇ ÊóÃúËöíÑó ÇáäøöíøóÉö Ýöí Þóæúáöåöãú ÇáúãóÐúßõæÑö ÚóÏóãó
ÊóÃúËöíÑöåóÇ ÝöíãóÇ áóæú ÇÓúÊóËúäóì ãöäú ÇáÔøóåúÑö æóäóÍúæöåö
ÇáúÃóíøóÇãó Ãóæú ÇááøóíóÇáöí ÈöÞóáúÈöåö ÝóÅöäøóåõ áóÇ íõÄóËøöÑõ ÈöÃóäøó
Ýöí Ðóáößó ÇÍúÊöíóÇØðÇ áöáúÚöÈóÇÏóÉö Ýöí ÇáúãóæúÖöÚóíúäö¡ æóÈöÃóäøó
ÇáúÛóÑóÖó ãöäú ÇáäøöíøóÉö åõäóÇßó ÅÏúÎóÇáõ ãóÇ ÞóÏú íõÑóÇÏõ ãöäú
ÇááøóÝúÙöº áöÃóäøó Çáúíóæúãó ÞóÏú íõØúáóÞõ æóíõÑóÇÏõ Èöåö Çáúíóæúãó
ÈöáóíúáóÊöåö¡ æóåõäóÇ ÅÎúÑóÇÌõ ãóÇ Ôóãöáóåõ ÇááøóÝúÙõ¡ æóáóæú ÇáúÊóÒóãó
ÈöÇáäøóÐúÑö ÇáÊøóÝúÑöíÞó ÃóÌúÒóÃóåõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ æóÝóÇÑóÞó ãóÇ áóæú
äóÐóÑó ÕóæúãðÇ ãõÊóÝóÑøöÞðÇ ÍóíúËõ áóÇ íóÎúÑõÌõ Úóäú ÚõåúÏóÊöåö
ÈöÇáúãõÊóæóÇáöí ßóÚóßúÓöåö ÈöÃóäøó ÇáÔøóÇÑöÚó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
(Þóæúáõåõ: æóÌóÈó ÎõÑõæÌõåõ) Ãóíú áöíóÛúÊóÓöáó ÎóÇÑöÌóåõ ÇÍúÊöÑóÇÒðÇ
ãöäú æõÕõæáö ÇáúãóÇÁö ÇáúãõÓúÊóÚúãóáö Ýöí ÇáäøóÌóÇÓóÉö áöáúãóÓúÌöÏö
(Þóæúáõåõ: æóÊóÍúÑõãõ ÅÒóÇáóÉõ ÇáäøóÌóÇÓóÉö Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö) Ãóíú æóÅöäú
áóãú íõÍúßóãú ÈöäóÌóÇÓóÉö ÇáúÛõÓóÇáóÉö ÍóÌø (Þóæúáõåõ: æóíóÌöÈõ ÃóíúÖðÇ)
Ãóíú ÇáúÎõÑõæÌõ ãöäú ÇáúãóÓúÌöÏö.
(ÝóÕúáñ) Ýöí Íõßúãö ÇáöÇÚúÊößóÇÝö (Þóæúáõåõ: ÈöäöíøóÉö ÇáÊøóÊóÇÈõÚö)
ÞóÖóíúÊõåõ æõÌõæÈõ ÇááøóíóÇáöíö ÈöäöíøóÉö ÇáÊøóÊóÇÈõÚö áöáúÃóíøóÇãö
æóÅöäú áóãú íóÎúØõÑú ÈöÈóÇáöåö ÇááøóíóÇáöí¡ æóÞóæúáõåõ áóãú ÊóáúÒóãúåõ
ÇááøóíóÇáöíõ ÍóÊøóì íóäúæöíóåóÇ ÙóÇåöÑñ Ýöí ÎöáóÇÝöåö¡ ÝóáóÚóáøó
ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÞóæúáöåö åõäóÇ ÈöäöíøóÉö ÇáÊøóÊóÇÈõÚö ÇááøóÇÒöãö áöäöíøóÉö
ÇááøóíóÇáöíö ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ áóÇ ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ Çáúãóäúæöíøö ÈöãõÌóÑøóÏöåö
(Þóæúáõåõ: ÇáÊøóÝúÑöíÞõ ãóÑøóÉð ÅáóÎú) Ãóíú æóÐóáößó Ýöí Ïóãö
ÇáÊøóãóÊøõÚö æóäóÍúæöåö æóÇáÊøóÊóÇÈõÚõ ÃõÎúÑóì Ýöí ßóÝøóÇÑóÉö ÇáÙøöåóÇÑö
æóäóÍúæöåóÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
[ÝóÕúáñ Ýöí Íõßúãö ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÇáúãóäúÐõæÑö]
ö (Þóæúáõåõ áöíõæóÇÝöÞó ãóÇ ÊóÞóÑøóÑó ÅáóÎú) åóÐóÇ ãöäú ÌóÇäöÈö
ÇáúãõÎóÇáöÝö (Þóæúáõåõ: æóáóÇ íóáúÒóãõ ãöäú ÅíÌóÇÈö ÇáúÌöäúÓö ÈöäöíøóÉö
ÇáÊøóÊóÇÈõÚö) ÇõäúÙõÑú ãóÇ ãóÚúäóì åóÐóÇ ÇáÊøóÚúÈöíÑö¡ æóßóÇäó
ÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäú íóÞõæáó: æóáóÇ íóáúÒóãõ ãöäú ÅíÌóÇÈö ÇáúÌöäúÓö
ÈöÇáäøöíøóÉö ÅíÌóÇÈõ ÛóíúÑöåö ÈöåóÇ
(3/226)
ÇÚúÊóÈóÑó Ýöí ÇáÕøóæúãö ÇáÊøóÝúÑöíÞó
ãóÑøóÉð æóÇáÊøóÊóÇÈõÚó ÃõÎúÑóì¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáöÇÚúÊößóÇÝö áóãú íóØúáõÈú
Ýöíåö ÇáÊøóÝúÑöíÞó ÃóÕúáðÇ¡ æóÞóæúáõ ÇáúÛóÒóÇáöíøö: áóæú äóæóì ÃóíøóÇãðÇ
ãõÚóíøóäóÉð ßóÓóÈúÚóÉö ÃóíøóÇãò ãõÊóÝóÑøöÞóÉò ÃóæøóáõåóÇ ÛóÏðÇ ÊóÚóíøóäó
ÊóÝúÑöíÞõåóÇ ÅäøóãóÇ íóÃúÊöí Úóáóì ÑóÃúíöåö ãöäú ßóæúäö ÇáäøöíøóÉö
ÊõÄóËøöÑõ ßóÇááøóÝúÙö æóÇáúÃóÕóÍøõ ÚóÏóãõ ÊóÃúËöíÑöåóÇ ßóãóÇ ãóÑøó
(æóÇáÕøóÍöíÍõ Ãóäøóåõ áóÇ íóÌöÈõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ ÈöáóÇ ÔóÑúØò) ÅÐú áóÝúÙõ
ÇáúÃõÓúÈõæÚö æóäóÍúæöåö ÕóÇÏöÞñ Úóáóì ÇáúãõÊóÊóÇÈöÚö æóÛóíúÑöåö ÝóáóÇ
íóÌöÈõ ÃóÍóÏõåõãóÇ ÈöÎõÕõæÕöåö ÅáøóÇ ÈöÏóáöíáò¡ äóÚóãú íõÓóäøõ
ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ.
æóÇáËøóÇäöí íóÌöÈõ ßóãóÇ áóæú ÍóáóÝó áóÇ íõßóáøöãõ ÝõáóÇäðÇ ÔóåúÑðÇ¡
æóÝóÑøóÞó ÇáúÃóæøóáó ÈöÃóäøó ÇáúãóÞúÕõæÏó Ýöí Çáúíóãöíäö ÇáúåóÌúÑõ æóáóÇ
íóÊóÍóÞøóÞõ ÈöÏõæäö ÇáÊøóÊóÇÈõÚö¡ æóÍõßúãõ ÇáúÃóíøóÇãö ãóÚó äóÐúÑö
ÇááøóíóÇáöí ßóÍõßúãö ÇááøóíóÇáöíö ãóÚó äóÐúÑö ÇáúÃóíøóÇãö ÝöíãóÇ ãóÑøó
(æó) ÇáúÃóÕóÍøõ ßóãóÇ Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö (Ãóäøóåõ áóæú äóÐóÑó íóæúãðÇ áóãú
íóÌõÒú ÊóÝúÑöíÞõ ÓóÇÚóÇÊöåö) ãöäú ÃóíøóÇãò Èóáú Úóáóíúåö ÇáÏøõÎõæáõ
ÞóÈúáó ÇáúÝóÌúÑö æóÇááøõÈúËõ Åáóì ãóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÛõÑõæÈö¡ ÅÐú
ÇáúãóÝúåõæãõ ãöäú áóÝúÙö Çáúíóæúãö ÇáöÇÊøöÕóÇáõ¡ ÝóÞóÏú ÞóÇáó
ÇáúÎóáöíáõ: Åäøó Çáúíóæúãó ÇÓúãñ áöãóÇ Èóíúäó ØõáõæÚö ÇáúÝóÌúÑö
æóÛõÑõæÈö ÇáÔøóãúÓö: æóÇáËøóÇäöí íóÌõæÒõ ÊóäúÒöíáðÇ áöáÓøóÇÚóÇÊö ãöäú
Çáúíóæúãö ãóäúÒöáóÉó ÇáúÃóíøóÇãö ãöäú ÇáÔøóåúÑö æóãóÍóáøõ ÇáúÎöáóÇÝö ãóÇ
áóãú íõÚóíøöäú íóæúãðÇ¡ ÝóÅöäú Úóíøóäóåõ ÇãúÊóäóÚó ÇáÊøóÝúÑöíÞõ ÌóÒúãðÇ
æóáóæú ÏóÎóáó ÇáúãóÓúÌöÏó Ýöí ÃóËúäóÇÆöåö æóãóßóËó Åáóì ãöËúáöåö ãöäú
ÇáúÛóÏö ãóÚó ÇááøóíúáóÉö ÇáúãõÊóÎóáøöáóÉö ÃóÌúÒóÃó ÚöäúÏó ÇáúÃóßúËóÑöíäó
áöÍõÕõæáö ÇáÊøóÊóÇÈõÚö ÈöÇáúÈóíøõæÊóÉö Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö æóåóÐóÇ åõæó
ÇáúãõÚúÊóãóÏõ æóÅöäú ÐóåóÈó ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó Åáóì ÚóÏóãö ÅÌúÒóÇÆöåö¡
æóÞóÇáó ÇáÔøóíúÎóÇäö: Åäøóåõ ÇáúæóÌúåõº áöÃóäøóåõ áóãú íóÃúÊö Èöíóæúãò
ãõÊóæóÇÕöáö ÇáÓøóÇÚóÇÊö æóÇááøóíúáóÉõ áóíúÓóÊú ãöäú Çáúíóæúãö¡ æóáóæú
äóÐóÑó íóæúãðÇ Ãóæøóáõåõ ãöäú ÇáÒøóæóÇáö ãóËóáðÇ ÇãúÊóäóÚó Úóáóíúåö
ÇáúÎõÑõæÌõ áóíúáðÇ ÈöÇÊøöÝóÇÞö ÇáúÃóÕúÍóÇÈö (æó) ÇáúÃóÕóÍøõ (Ãóäøóåõ
áóæú áóãú íõÚóíøöäú ãõÏøóÉð ßóÃõÓúÈõæÚò) Úóíøóäóåõ ßóåóÐóÇ ÇáúÃõÓúÈõæÚö
Ãóæú åóÐöåö ÇáÓøóäóÉö (æóÊóÚóÑøóÖó áöáÊøóÊóÇÈõÚö) ÝöíåóÇ áóÝúÙðÇ
(æóÝóÇÊóÊúåõ áóÒöãóåõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ Ýöí ÇáúÞóÖóÇÁö) áöÇáúÊöÒóÇãöåö
ÅíøóÇåõ.
æóÇáËøóÇäöí áóÇ íóáúÒóãõåõ áöæõÞõæÚö ÇáÊøóÊóÇÈõÚö ÖóÑõæÑóÉð ÝóáóÇ ÃóËóÑó
áöÊóÕúÑöíÍöåö Èöåö¡ ÝóÅöäú áóãú íõÚóíøöäú ÇáúÃõÓúÈõæÚó áóãú íóÊóÕóæøóÑú
Ýöíåö ÝóæóÇÊñº áöÃóäøóåõ Úóáóì ÇáÊøóÑóÇÎöí. æóÞóæúáõ ÇáÔøóÇÑöÍö
æóÇáúÃóÕóÍøõ ßóãóÇ Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö ÃóÔóÇÑó Èöåö áöÞõæøóÉö ÇáúÎöáóÇÝö
æóÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ãóÚúØõæÝò Úóáóì ãóÇ ÞóÈúáóåõ ãöäú ÏõÎõæáö ÇáÕøóÍöíÍö
ÝóíõÝöíÏõ ÖóÚúÝóåõ (æóÅöäú áóãú íóÊóÚóÑøóÖú áóåõ) Ãóíú ÇáÊøóÊóÇÈõÚö
(áóãú íóáúÒóãúåõ Ýöí ÇáúÞóÖóÇÁö) ÞóØúÚðÇ áöæõÞõæÚö ÇáÊøóÊóÇÈõÚö Ýöíåö
ÛóíúÑõ ãóÞúÕõæÏò æóÅöäøóãóÇ åõæó ãöäú ÖóÑõæÑóÉö ÊóÚóíøõäö ÇáúæóÞúÊö
ÝóÃóÔúÈóåó ÇáÊøóÊóÇÈõÚó Ýöí ÔóåúÑö ÑóãóÖóÇäó
æóáóæú äóÐóÑó ÇÚúÊößóÇÝó íóæúãò ãõÚóíøóäò ÝóÝóÇÊóåõ ÝóÞóÖóÇåõ áóíúáðÇ
ÃóÌúÒóÃóåõ¡ ÈöÎöáóÇÝö Çáúíóæúãö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ: ÃóíøóÇãðÇ ãõÚóíøóäóÉò ßóÓóÈúÚóÉö) Ãóíú ßóÃóäú äóÐóÑó ÓóÈúÚóÉó
ÃóíøóÇãò æóäóæóì ÃóäøóåóÇ ãõÊóÝóÑøöÞóÉñ (Þóæúáõåõ: ÝöíãóÇ ãóÑøó) Ãóíú
Ýöí Ãóäøóåõ Åäú äóæóì ÇáúÃóíøóÇãó Ýöí äóÐúÑöåö ÇááøóíóÇáöí æóÌóÈóÊú
æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ (Þóæúáõåõ: áóãú íóÌõÒú ÊóÝúÑöíÞõ ÓóÇÚóÇÊöåö) ÙóÇåöÑõåõ
æóÅöäú äóæóì ÞóÏúÑó Çáúíóæúãö æóíóäúÈóÛöí ÎöáóÇÝõåõ æóÃóäøó ãóÇ ÐóßóÑóåõ
ãóÍúãõæáñ Úóáóì ãóÇ áóæú ÃóØúáóÞó ÝóÅöäú äóæóì íóæúãðÇ ßóÇãöáðÇ æóÌóÈó
ÈöáóÇ ÎöáóÇÝò¡ æóÅöäú äóæóì ÞóÏúÑó Çáúíóæúãö ÇßúÊóÝóì Èöåö æóáóæú ãöäú
ÃóíøóÇãò áöÃóäøó ÛóÇíóÊóåõ Ãóäøóåõ ÇÓúÊóÚúãóáó Çáúíóæúãó Ýöí ÓóÇÚóÇÊò
ÊõÓóÇæöíåö ãóÌóÇÒðÇ Ãóæú Ãóäøóåõ ÞóÏúÑñ ãõÖóÇÝðÇ Ýöí ÇáúßóáóÇãö
æóßöáóÇåõãóÇ áóÇ ãóÇäöÚó ãöäúåõ.
æóÈóÞöíó ãóÇ áóæú äóÐóÑó íóæúãðÇ ãöäú ÃóíøóÇãö ÇáÏøóÌøóÇáö åóáú íóÎúÑõÌõ
ãöäú ÚõåúÏóÉö ÇáäøóÐúÑö ÈöÃóäú íõÞóÏøóÑó áóåõ íóæúãðÇ ãöäú ÇáúÃóíøóÇãö
ÇáøóÊöí ÞóÈúáó ÎõÑõæÌöåö ßóãöÇÆóÉö ÏóÑóÌóÉò áöÞóæúáöåö Ýöí ÇáúÍóÏöíËö
«ÇõÞúÏõÑõæÇ áóåõ ÞóÏúÑóåõ» Ãóæú íõÍúãóáõ Úóáóì Çáúíóæúãö ÇáúÍóÞöíÞöíøö
ãöäú ÃóíøóÇãöåö æóíóÎúÑõÌõ ãöäú ÇáúÚõåúÏóÉö æóáóæú ÈöÂÎöÑö íóæúãò ãöäú
ÃóíøóÇãöåö¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáúÃóæøóáõ (Þóæúáõåõ: æóåóÐóÇ
åõæó ÇáúãõÚúÊóãóÏõ) æóáóæú äóÐóÑó ÃóíøóÇãðÇ ßóÚóÔóÑóÉò æóÌóÚóáó
ãóÈúÏóÃóåóÇ ãöäú æóÞúÊö ÇáäøóÐúÑö ßóÃóäú ÞóÇáó ÃóÚúÊóßöÝõ ÚóÔóÑóÉó
ÃóíøóÇãò ãöäú åóÐóÇ ÇáúæóÞúÊö ßóãøóáó ãöãøóÇ ÇäúßóÓóÑó ãöäú ÇáúÍóÇÏöíó
ÚóÔóÑó¡ ßóãóÇ áóæú ÃóÓúáóãó Ýöí ÃóËúäóÇÁö íóæúãò Ýöí äóÍúæ ÈõÑøò
æóÃóÌøóáó ÈöãõÏøóÉò ßóÔóåúÑò ÝóÅöäøóåõ íóÍúÓöÈõ ÇáúãõäúßóÓöÑõ
æóíõßóãøöáõ ãöãøóÇ íóáöí ÇäúÊöåóÇÁó ÇáËøóáóÇËöíäó ãöãøóÇ ÈóÚúÏóåõ æóåõæó
ÇáúÍóÇÏöí æóÇáËøóáóÇËõæäó¡ æóíõÝóÑøöÞõ Èóíúäó åóÐóÇ æóÈóíúäó ãóÇ áóæú
äóÐóÑó ÇÚúÊößóÇÝó íóæúãö ÞõÏõæãö ÒóíúÏò æóÞóÏöãó äóåóÇÑðÇ ÍóíúËõ
ßóÝøóÇåõ ÇÚúÊößóÇÝõ ÈóÞöíøóÉö íóæúãöåö ÈöÃóäøó ãóÇ ÝóÇÊó ÞóÈúáó ÞõÏõæãö
ÒóíúÏò áóãú íóÊóÚóáøóÞú Èöåö æõÌõæÈñ ÃóÕúáðÇ¡ æóãóÇ åõäóÇ ÊóÚóáøóÞó
ÈöäóÐúÑöåö ÈöãóÇ íõÓóãøóì ÃóíøóÇãðÇ æóáóÇ íóÊóÍóÞøóÞõ Ðóáößó ÅáøóÇ
ÈöÅöÊúãóÇãö ÇáúßóÓúÑö (Þóæúáõåõ æóÅöäú ÐóåóÈó ÃóÈõæ ÅöÓúÍóÇÞó) Ãóíú
ÇáúãóÑúæóÒöíøö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: æóÞóæúáõ ÇáúÛóÒóÇáöíøö áóæú äóæóì ÃóíøóÇãðÇ ãõÚóíøóäóÉð) Ãóíú
ßóÃóäú ÞóÇáó ÓóÈúÚóÉó ÃóËóÇäöíäó ãóËóáðÇ¡ ßóãóÇ íõÄúÎóÐõ ãöäú Þóæúáöåö
ãõÚóíøóäóÉð æóãöäú Þóæúáö ÇáúÅöÓúäóæöíøö Ýöí ÊóÃúíöíÏöåö: æóåõæó
ãõÊóÚóíøöäñ áöÊóÚóíøõäö Òóãóäö ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ÈöÇáÊøóÚúíöíäö ÇåÜ.
æóÍöíäóÆöÐò ÝóÇáöÇÚúÊöÑóÇÖõ Úóáóì ÇáúÛóÒóÇáöíøö ÅäøóãóÇ åõæó Ýöí ßóæúäö
ÇáäøöíøóÉö ÈöãõÌóÑøóÏöåóÇ ÊóßúÝöí Ýöí Ðóáößó¡ ÃóãøóÇ áóæú ÊóáóÝøóÙó
ÈöÐóáößó ÝóÙóÇåöÑñ Ãóäøóåõ íóáúÒóãõ ÝóáúíõÑóÇÌóÚú
(3/227)
ÇáúãõØúáóÞö áöÊóãóßøõäöåö ãöäú ÇáúæóÝóÇÁö
ÈöäóÐúÑöåö Úóáóì ÕöÝóÊöåö ÇáúãõáúÊóÒóãóÉö¡ æóáóÇ ßóÐóáößó ÇáúãõÚóíøóäõ
ßóäóÙöíÑöåö Ýöí ÇáÕøóáóÇÉö Ýöí ÇáúÞöÓúãóíúäö.
ÍóßóÇåõ Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö Úóäú ÇáúãõÊóæóáøöí æóÃóÞóÑøóåõ¡ æóíõÄúÎóÐõ ãöäú
ÊóÚúáöíáöåö Ýöíåö Ãóäøó ãóÍóáøó Ðóáößó ÅÐóÇ ÓóÇæóÊú ÇááøóíúáóÉõ
Çáúíóæúãó æóÅöáøóÇ áóãú íóßúÝöåö
æóáóæú äóÐóÑó ÇÚúÊößóÇÝó íóæúãö ÞõÏõæãö ÒóíúÏò ÝóÞóÏöãó áóíúáðÇ áóãú
íóáúÒóãúåõ ÔóíúÁñ áöÚóÏóãò æõÌõæÏö ÇáÕøöÝóÉö¡ æóíõÓóäøõ ßóãóÇ Ýöí
äóÙöíÑöåö ãöäú ÇáÕøóæúãö ÞóÖóÇÁõ ÇÚúÊößóÇÝö íóæúãò ÔõßúÑðÇ ßóãóÇ
ÃóÝóÇÏóåõ ÇáÔøóíúÎõ¡ ÝóÅöäú ÞóÏöãó äóåóÇÑðÇ ÃóÌúÒóÃóåõ ãóÇ ÈóÞöíó ãöäúåõ
æóáóÇ íóáúÒóãõåõ ÞóÖóÇÁõ ãóÇ ãóÖóì ãöäúåõ¡ ÅÐú ÇáúæõÌõæÈõ ÅäøóãóÇ ËóÈóÊó
ãöäú æóÞúÊö ÞõÏõæãöåö æóÝóÇÑóÞó ÇáÕøóæúãó ÈöÕöÍøóÉö ÊóÈúÚöíÖö ãóÇ åõäóÇ
ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÐóßóÑó.
äóÚóãú íõÓóäøõ ÞóÖóÇÁõ íóæúãò ßóÇãöáò ßóãóÇ ÌóÒóãó Èöåö ÇÈúäõ ÇáúãõÞúÑöí
ÊóÈóÚðÇ áöáúãóÌúãõæÚö Úóäú ÇáúãõÒóäöíø Ýöí ãóæúÖöÚò æóåõæó ÇáúãõÚúÊóãóÏõ
æóÅöäú ÕõÍøöÍó Ýöí ãóæúÖöÚò ÂÎóÑó ãöäúåõ áõÒõæãõ ÞóÖóÇÆöåö æóåõæó
ãõÞúÊóÖóì ßóáóÇãö ÃóÕúáö ÇáÑøóæúÖóÉö Ýöí ÈóÇÈö ÇáäøóÐúÑö¡ æóãóÍóáøõ ãóÇ
ÐõßöÑó Åäú ÞóÏöãó ÍóíøðÇ ãõÎúÊóÇÑðÇ Ýóáóæú ÞóÏöãó Èöåö ãóíøöÊðÇ Ãóæú
ãõßúÑóåðÇ áóãú íóáúÒóãúåõ ÔóíúÁñ ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáÕøóíúãóÑöíøõº áöÃóäøóåõ
ÚóáøóÞó ÇáúÍõßúãó Úóáóì ÇáúÞõÏõæãö¡ æóÝöÚúáõ ÇáúãõßúÑóåö ÛóíúÑõ
ãõÚúÊóÈóÑò åõäóÇ ÔóÑúÚðÇ.
æóáóæú äóÐóÑó ÇÚúÊößóÇÝó ÇáúÚóÔúÑö ÇáúÃóÎöíÑö ÏóÎóáóÊú áóíóÇáöíöåö
ÍóÊøóì Ãóæøóáó áóíúáóÉò ãöäúåõ æóíõÌúÒöÆõåõ æóÅöäú äóÞóÕó ÇáÔøóåúÑõ
áöæõÞõæÚö ÇáöÇÓúãö Úóáóì ãóÇ ÈóÚúÏó ÇáúÚöÔúÑöíäó Åáóì ÇäúÊöåóÇÁö
ÇáÔøóåúÑö¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú äóÐóÑó ÚóÔóÑóÉó ÃóíøóÇãò ãöäú ÂÎöÑöåö
æóßóÇäó äóÇÞöÕðÇ áóÇ íõÌúÒöÆõåõ áöÊóÌúÑöíÏö ÞóÕúÏöåö áóåóÇ ÝóÚóáóíúåö
ÇÚúÊößóÇÝõ íóæúãò ÈóÚúÏóåõ¡ æóíõÓóäøõ áóåõ Ýöí åóÐöåö ÇÚúÊößóÇÝõ íóæúãò
ÞóÈúáó ÇáúÚóÔúÑö áöÇÍúÊöãóÇáö äõÞúÕóÇäö ÇáÔøóåúÑö Ýóíóßõæäõ Ðóáößó
Çáúíóæúãõ ÏóÇÎöáðÇ Ýöí äóÐúÑöåö ÅÐú åõæó Ãóæøóáõ ÇáúÚóÔóÑóÉö ãóÚó
ÂÎöÑöåö¡ Ýóáóæú ÝóÚóáó Ðóáößó Ëõãøó ÈóÇäó ÇáäøóÞúÕõ ÃóÌúÒóÃóåõ Úóäú
ÞóÖóÇÁö íóæúãò ßóãóÇ ÞóØóÚó Èöåö ÇáúÈóÛóæöíø¡ æóÞóÇáó Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö:
íõÍúÊóãóáõ Ãóäú íóßõæäó Ýöíåö ÇáúÎöáóÇÝõ Ýöíãóäú ÊóíóÞøóäó ØõåúÑðÇ
æóÔóßøó Ýöí ÖöÏøöåö ÝóÊóæóÖøóÃó ãõÍúÊóÇØðÇ ÝóÈóÇäó ãõÍúÏöËðÇ: Ãóíú ÝóáóÇ
íõÌúÒöÆõåõ
(æóÅöÐóÇ ÐóßóÑó) ÇáäøóÇÐöÑõ (ÇáÊøóÊóÇÈõÚó) Ýöí äóÐúÑöåö áóÝúÙðÇ
(æóÔóÑóØó ÇáúÎõÑõæÌó áöÚóÇÑöÖò) ãõÈóÇÍò ãóÞúÕõæÏò ÛóíúÑö ãõäóÇÝò
áöáöÇÚúÊößóÇÝö (ÕóÍøó ÇáÔøóÑúØõ Ýöí ÇáúÃóÙúåóÑö) º áöÃóäøó ÇáöÇÚúÊößóÇÝó
ÅäøóãóÇ áóÒöãó ÈöÇáöÇáúÊöÒóÇãö ÝóßóÇäó Úóáóì ÍóÓóÈö ãóÇ ÇáúÊóÒóãó¡
Ýóáóæú Úóíøóäó äóæúÚðÇ Ãóæú ÝóÑúÏðÇ ßóÚöíóÇÏóÉö ÇáúãóÑúÖóì Ãóæú ÒóíúÏò
ÎóÑóÌó áóåõ Ïõæäó ÛóíúÑöåö¡ Ýóáóæú ÃóØúáóÞó ÇáúÚóÇÑöÖó Ãóæú ÇáÔøõÛúáó
ÎóÑóÌó áößõáøö ãõåöãøò Ïöíäöíøò ßóÇáúÌõãõÚóÉö Ãóæú Ïõäúíóæöíøò ãõÈóÇÍò
ßóáöÞóÇÁö ÇáúÃóãöíÑö¡ æóÇáËøóÇäöí ÈõØúáóÇäõ ÇáÔøóÑúØö áöãõÎóÇáóÝóÊöåö
áöãõÞúÊóÖóÇåõ Ýóáóãú íóÕöÍøó ßóãóÇ áóæú ÔóÑóØó ÇáúÎõÑõæÌó áöáúÌöãóÇÚö¡
æóÎóÑóÌó ÈöÔóÑúØö ÇáúÎõÑõæÌö áöÚóÇÑöÖò ãóÇ áóæú ÔóÑóØó ÞóØúÚó
ÇáöÇÚúÊößóÇÝö áóåõ¡ ÝóÅöäøóåõ æóÅöäú ÕóÍøó áóÇ íóÌöÈõ Úóáóíúåö ÇáúÚóæúÏõ
ÚöäúÏó ÒóæóÇáö ÇáúÚóÇÑöÖö¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóæú ÔóÑóØó ÇáúÎõÑõæÌó
áöáúÚóÇÑöÖö ÝóíóÌöÈõ ÚóæúÏõåõ¡ æóáóæú ÞóÇáó: ÅáøóÇ Ãóäú íóÈúÏõæóÇ áöí
áóãú íóÕöÍøó ÇáÔøóÑúØõ áöÊóÚúáöíÞöåö Úóáóì ãõÌóÑøóÏö ÇáúÎöíÑóÉö æóåõæó
ãõäóÇÝò áöáöÇáúÊöÒóÇãö¡ æóßóÐóÇ ÇáäøóÐúÑõ ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúÈóÛóæöíø
æóåõæó ÇáúÃóÔúÈóåõ Ýöí ÇáÕøóÛöíÑö¡ æóáóãú íõÕóÑøöÍú Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö
ßóÃóÕúáöåóÇ ÈöÊóÑúÌöíÍò¡ æóÈöãõÈóÇÍò ãóÇ áóæú ÔóÑóØóåõ áöãõÍúÑöãò
ßóÓóÑöÞóÉò¡ æóÈöãóÞúÕõæÏöåö ãóÇ áóæú ÔóÑóØóåõ áöÛóíúÑöåö ßóäõÒúåóÉò¡
æóÈöÛóíúÑö ãõäóÇÝò áöáöÇÚúÊößóÇÝö ãóÇ áóæú ÔóÑóØóåõ áöãõäóÇÝò áóåõ
ßóÞóæúáöåö: Åäú ÇÎúÊóÑúÊ ÌóÇãóÚúÊ Ãóæú Åäú ÇÊøóÝóÞó áöí ÌöãóÇÚñ
ÌóÇãóÚúÊ¡ ÝóáóÇ íóäúÚóÞöÏõ äóÐúÑõåõ ßóãóÇ ÕóÑøóÍõæÇ Èöåö Ýöí ÇáúãõÍúÑöãö
æóÇáúÌöãóÇÚö æóãöËúáõåõãóÇ ÇáúÈóÞöíøóÉõ (æóÇáÒøóãóÇäõ ÇáúãóÕúÑõæÝõ
Åáóíúåö) Ãóíú ÇáúÚóÇÑöÖõ ÇáúãóÐúßõæÑõ (áóÇ íóÌöÈõ ÊóÏóÇÑõßõåõ Åäú
Úóíøóäó ÇáúãõÏøóÉó ßóåóÐóÇ ÇáÔøóåúÑö) áöÃóäøó ÇáäøóÐúÑó Ýöí ÇáúÍóÞöíÞóÉö
áöãóÇ ÚóÏóÇåõ (æóÅöáøóÇ) ÈöÃóäú áóãú íõÚóíøöäúåóÇ ßóÔóåúÑò
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ æóÅöáøóÇ áóãú íóßúÝöåö) Ãóíú ÝóíóÍúÊóÇÌõ Åáóì ãõßúËö ãóÇ
íõÊöãøõ Èöåö ãöÞúÏóÇÑõ Çáúíóæúãö
(Þóæúáõåõ: ÇÚúÊößóÇÝõ íóæúãò ÔõßúÑðÇ) Ãóíú ÈöäöíøóÉö ÇáúÞóÖóÇÁö æóíóÞóÚõ
ÔõßúÑðÇ áöáøóåö ÊóÚóÇáóì áóÇ Ãóäøóåõ íóÊóÚóíøóäõ Ãóäú íóÞõæáó ÔõßúÑðÇ
(Þóæúáõåõ: ãóÇ ÈóÞöíó ãöäúåõ) Ãóíú æóíõÚúÊóÈóÑõ Ðóáößó ãöäú æõÕõæáöåö
ãóÇ íóäúÞóØöÚõ Èöåö ÓóÝóÑõåõ (Þóæúáõåõ: ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÐóßóÑó) Ãóíú Ëõãøó
(Þóæúáõåõ ßóãóÇ ÞóØóÚó Èöåö ÇáúÈóÛóæöíø) ãõÚúÊóãóÏñ
(Þóæúáõåõ: ÕóÍøó ÇáÔøóÑúØõ Ýöí ÇáúÃóÙúåóÑö) æóáóæú äóÐóÑó äóÍúæó ÕóáóÇÉò
Ãóæú Õóæúãò Ãóæú ÍóÌøò æóÔóÑóØó ÇáúÎõÑõæÌó áöÚóÇÑöÖò ÝóßóãóÇ ÊóÞóÑøóÑó.
ßóÐóÇ ÈöåóÇãöÔò æóÚóáóíúåö Ýóáóæú äóæóì ÇáÕøóáóÇÉó ÈóÚúÏó ÇáäøóÐúÑö
ÌóÇÒó Ãóäú íóÞõæáó Ýöí äöíøóÊöåö æóÃóÎúÑõÌõ ãöäúåóÇ Åäú ÚóÑóÖó áöí
ßóÐóÇ¡ áöÃóäøóåõ æóÅöäú áóãú íõÕóÑøöÍú Èöåö¡ äöíøóÊõåõ ãóÍúãõæáóÉñ
Úóáóíúåö¡ ÝóãóÊóì ÚóÑóÖó áóåõ ãóÇ ÇÓúÊóËúäóÇåõ ÌóÇÒó áóåõ ÇáúÎõÑõæÌõ
æóÅöäú ßóÇäó Ýöí ÊóÔóåøõÏö ÇáÕøóáóÇÉö æóÌóÇÒó áóåõ ÇáúÎõÑõæÌõ ãöäú
ÇáÕøóæúãö æóÅöäú ßóÇäó ÞóÑöíÈó ÇáúÛõÑõæÈö ÝóáúíõÑóÇÌóÚú (Þóæúáõåõ:
ßóáöÞóÇÁö ÇáúÃóãöíÑö) Ãóíú áöÍóÇÌóÉò
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ Ãóäøó ãóÍóáøó Ðóáößó ÅÐóÇ ÓóÇæóÊú ÇááøóíúáóÉõ Çáúíóæúãó
æóÅöáøóÇ áóãú íóßúÝöåö) Ãóíú ÈöÃóäú ßóÇäóÊú ÇááøóíúáóÉõ ÃóÞúÕóÑó: Ãóíú
Ýóíõßóãøöáõ ÚóáóíúåóÇ ãöäú ÇáäøóåóÇÑö ßóãóÇ Ýöí ÍóÇÔöíóÉö ÇáÔøóíúÎö¡
æóÇäúÙõÑú áóæú ßóÇäóÊú ÃóØúæóáó åóáú íõßúÊóÝóì ÈöãöÞúÏóÇÑö Çáúíóæúãö
ãöäúåóÇ Ãóæú áóÇ ÈõÏøó ãöäú ÇÓúÊöíÚóÇÈöåóÇ
(Þóæúáõåõ ãöäú Ãóäøóåõ áóÇ íóÍúäóËõ) ÎöáóÇÝðÇ áöÍóÌøö
(3/228)
ãõØúáóÞò (ÝóíóÌöÈõ) ÊóÏóÇÑõßõåõ áöÊóÊöãøó
ÇáúãõÏøóÉõ¡ æóíóßõæäõ ÝóÇÆöÏóÉõ ÇáÔøóÑúØö ÊóäúÒöíáõ Ðóáößó ÇáúÚóÇÑöÖö
ãóäúÒöáóÉó ÞóÖóÇÁö ÇáúÍóÇÌóÉö Ýöí Ãóäøó ÇáÊøóÊóÇÈõÚó áóÇ íóäúÞóØöÚõ Èöåö
(æóíóäúÞóØöÚõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ) ÒöíóÇÏóÉð Úóáóì ãóÇ ãóÑøó (ÈöÇáúÎõÑõæÌö)
ãöäú ÇáúãóÓúÌöÏö ÈöÌóãöíÚö ÈóÏóäöåö Ãóæú ÈöãóÇ ÇÚúÊóãóÏó Úóáóíúåö ãöäú
äóÍúæö íóÏóíúåö Ãóæú ÑöÌúáóíúåö Ãóæú ÑóÃúÓöåö ÞóÇÆöãðÇ Ãóæú ãõäúÍóäöíðÇ
Ãóæú ãöäú ÇáúÚóÌõÒö ÞóÇÚöÏðÇ Ãóæú ãöäú ÇáúÌóäúÈö ãõÖúØóÌöÚðÇ (ÈöáóÇ
ÚõÐúÑò) ãöäú ÇáúÃóÚúÐóÇÑö ÇáúÂÊöíóÉö æóÅöäú Þóáøó Òóãóäõåõ
áöãõäóÇÝóÇÊöåö ÇááøõÈúËó ÅÐú åõæó Ýöí ãõÏøóÉö ÇáúÎõÑõæÌö ÇáúãóÐúßõæÑö
ÛóíúÑõ ãõÚúÊóßöÝò æóãóÍóáøõ Ðóáößó ÍóíúËõ ßóÇäó ÚóÇãöÏðÇ ÚóÇáöãðÇ
ÈöÇáÊøóÍúÑöíãö ãõÎúÊóÇÑðÇ (æóáóÇ íóÖõÑøõ) Ýöí ÊóÊóÇÈõÚö ÇÚúÊößóÇÝöåö
(ÅÎúÑóÇÌõ ÈóÚúÖö ÇáúÃóÚúÖóÇÁö) ãöäú ÇáúãóÓúÌöÏö ßóÑóÃúÓöåö Ãóæú íóÏöåöº
áöÃóäøóåõ áóÇ íõÓóãøóì ÎóÇÑöÌðÇ¡ ÝóÞóÏú æóÑóÏó «Ãóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ßóÇäó íõÏúäöí ÑóÃúÓóåõ Åáóì ÚóÇÆöÔóÉó
ÝóÊõÑóÌøöáõåõ: Ãóíú ÊõÓóÑøöÍõåõ æóåõæó ãõÚúÊóßöÝñ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö» ¡
Ýóáóæú ÃóÎúÑóÌó ÅÍúÏóì ÑöÌúáóíúåö æóÇÚúÊóãóÏó ÚóáóíúåöãóÇ áóãú íóÖõÑøó
ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ áöÚóÏóãö ÕöÏúÞö ÇáúÎõÑõæÌö Úóáóíúåö¡ ÝóÞóÏú ÞóÇáó Ýöí
ÇáúÈóÓöíØö: ÞóÖöíøóÉõ ÊóÚúáöíáö ÇáúÈóÛóæöíø Ãóäøóåõ áóÇ íóÖõÑøõ æóåõæó
ÙóÇåöÑñ.
ÞõáúÊ: æóíõÄóíøöÏõåõ ãóÇ ÃóÝúÊóì Èöåö ÇáúæóÇáöÏõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ
ÊóÚóÇáóì - ÝöíãóÇ áóæú ÍóáóÝó áóÇ íóÏúÎõáõ åóÐöåö ÇáÏøóÇÑó ÝóÃóÏúÎóáó
ÅÍúÏóì ÑöÌúáóíúåö æóÇÚúÊóãóÏó ÚóáóíúåöãóÇ ãöäú Ãóäøóåõ áóÇ íóÍúäóËõ
ÝóÚóãöáúäóÇ ÈöÇáúÃóÕúáö ÝöíåöãóÇ.
(æóáóÇ) íóÖõÑøõ (ÇáúÎõÑõæÌõ áöÞóÖóÇÁö ÇáúÍóÇÌóÉö) ãöäú Èóæúáò Ãóæú
ÛóÇÆöØò æóãöËúáõåõãóÇ ÇáÑøöíÍõ ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ ÅÐú áóÇ ÈõÏøó ãöäúåõ
æóÅöäú ÃóßúËóÑó ÎõÑõæÌóåõ áöÐóáößó áöÚóÇÑöÖò äóÙóÑðÇ Åáóì ÌöäúÓöåö¡
æóáóÇ íóÔúÊóÑöØõ Ãóäú íóÕöáó áöÍóÏøö ÇáÖøóÑõæÑóÉö¡ æóÅöÐóÇ ÎóÑóÌó áóÇ
íõßóáøóÝõ ÇáúÅöÓúÑóÇÚó Èóáú íóãúÔöí Úóáóì ÓóÌöíøóÊöåö¡ ÝóÅöäú ÊóÃóäøóì
ÃóßúËóÑó ãöäú Ðóáößó ÈóØóáó ßóãóÇ Ýöí ÒöíóÇÏóÉö ÇáÑøóæúÖóÉö Úóäú
ÇáúÈóÍúÑö¡ æóíóÌõæÒõ áóåõ ÇáúæõÖõæÁõ ÈóÚúÏó ÞóÖóÇÆöåóÇ ÎóÇÑöÌó
ÇáúãóÓúÌöÏö ÊóÈóÚðÇ áóåóÇ æóÇÌöÈðÇ ßóÇäó Ãóæú ãóäúÏõæÈðÇ¡ æóÅöäú áóãú
íóÌõÒú áóåõ ÇáúÎõÑõæÌõ æóÍúÏóåõ æóáóæú Úóäú ÍóÏóËò ÍóíúËõ Ãóãúßóäóåõ Ýöí
ÇáúãóÓúÌöÏö æóÇÞúÊöÕóÇÑõåõ Úóáóì ÞóÖóÇÁö ÇáúÍóÇÌóÉö ãöËóÇáñ ÝóÛóíúÑõåóÇ
ßóÐóáößó ßóÛõÓúáö ÌóäóÇÈóÉò æóÅöÒóÇáóÉö äóÌóÇÓóÉò æóÑõÚóÇÝò æóÃóßúáò
(ãóÇ íóÌõæÒõ áöáúãõÚúÊóßöÝö ÇáúÎõÑõæÌõ áóåõ) º áöÃóäøóåõ íóÓúÊóÍúíöí
ãöäúåõ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö æóÅöäú Ãóãúßóäóåõ ÇáúÃóßúáõ Ýöíåö¡ ÈöÎöáóÇÝö
ÇáÔøõÑúÈö ßóãóÇ ãóÑøó ÅÐóÇ æõÌöÏó ÇáúãóÇÁõ Ýöíåö æóíõÄúÎóÐõ ãöäú
ÇáúÚöáøóÉö ßóãóÇ ÃóÝóÇÏóåõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ Ãóäøó ÇáúßóáóÇãó Ýöí ãóÓúÌöÏò
ãóØúÑõæÞò¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãõÎúÊóÕøö æóÇáúãóåúÌõæÑö ÇáøóÐöí íóäúÏõÑõ
ØóÇÑöÞõæåõ¡ Ýóáóæú ÎóÑóÌó áöáÔøõÑúÈö ãóÚó Êóãóßøõäöåö ãöäúåõ Ýöíåö
ÇäúÞóØóÚó ÊóÊóÇÈõÚõåõ¡ æóÇáÙøóÇåöÑõ ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáÔøóíúÎõ Ãóäøó
ÇáúæõÖõæÁó ÇáúãóäúÏõæÈó áöÛõÓúáö ÇáöÇÍúÊöáóÇãö ãõÛúÊóÝöÑñ ßóÇáÊøóËúáöíËö
Ýöí ÇáúæõÖõæÁö ÇáúæóÇÌöÈö (æóáóÇ íóÌöÈõ ÝöÚúáõåóÇ Ýöí ÛóíúÑö ÏóÇÑöåö)
ÇáøóÊöí íóÓúÊóÍöÞøõ ãóäúÝóÚóÊóåóÇ ßóÓöÞóÇíóÉö ÇáúãóÓúÌöÏö æóÏóÇÑö
ÕóÏöíÞò áóåõ ÈöÌöæóÇÑö ÇáúãóÓúÌöÏö áöãóÇ Ýöíåö ãöäú ÇáúãóÔóÞøóÉö
æóÎóÑúãö ÇáúãõÑõæÁóÉö¡ æóÊóÒöíÏõ ÏóÇÑõ ÇáÕøóÏöíÞö ÈöÇáúãöäøóÉö ÈöåóÇ¡
æóíõÄúÎóÐõ ãöäúåõ Ãóäøó ãóäú áóÇ ÊóÎúÊóáøõ ãõÑõæÁóÊõåõ ÈöÇáÓøöÞóÇíóÉö
æóáóÇ íóÔõÞøõ Úóáóíúåö ÊóßúáöíÝõåóÇ Åäú ßóÇäóÊú ÃóÞúÑóÈõ ãöäú ÏóÇÑöåö¡
æóÈöåö ÕóÑøóÍó ÇáúÞóÇÖöí æóÇáúãõÊóæóáøöí¡ æóãöËúáõ Ðóáößó ãóÇ ÅÐóÇ
ßóÇäóÊú ÇáÓøöÞóÇíóÉõ ÇáúãóÕõæäóÉõ ãõÎúÊóÕøóÉñ ÈöÇáúãóÓúÌöÏö áóÇ
íóÏúÎõáõåóÇ ÅáøóÇ Ãóåúáõ Ðóáößó ÇáúãóßóÇäö ßóãóÇ ÈóÍóËóåõ ÈóÚúÖõ
ÇáúãõÊóÃóÎøöÑöíäó (æóáóÇ íóÖõÑøõ ÈõÚúÏõåóÇ) Ãóíú ÏóÇÑöåö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö
Úóäú ÇáúãóÓúÌöÏö ãõÑóÇÚóÇÉð áöãóÇ ãóÑøó ãöäú ÇáúãóÔóÞøóÉö æóÇáúãöäøóÉö
(ÅáøóÇ Ãóäú íóÝúÍõÔó) ÈõÚúÏóåóÇ Úóäúåõ æóËóãøó áóÇÆöÞò Èöåö Ãóæú ÊóÑóßó
ÇáúÃóÞúÑóÈó ãöäú ÏóÇÑóíúåö æóÐóåóÈó Åáóì ÃóÈúÚóÏöåöãóÇ æóÖóÇÈöØõ
ÇáúÝõÍúÔö ßóãóÇ ÕóÑøóÍó Èöåö ÇáúÈóÛóæöíø Ãóäú íóÐúåóÈó ÃóßúËóÑõ
ÇáúæóÞúÊö Ýöí ÇáÊøóÑóÏøõÏö áöáúãóäúÒöáö (ÝóíóÖõÑøõ Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö)
áöÃóäøóåõ ÞóÏú íóÍúÊóÇÌõ Ýöí ÚóæúÏöåö ÃóíúÖðÇ Åáóì ÇáúÈóæúáö ÝóíõãúÖöí
íóæúãóåõ Ýöí ÇáÐøóåóÇÈö æóÇáúÅöíóÇÈö æóáöÇÛúÊöäóÇÆöåö ÈöÇáúÃóÞúÑóÈö ãöäú
ÏóÇÑóíúåö¡ ÝóÅöäú áóãú íóÌöÏú Ýöí ØóÑöíÞöåö ãóßóÇäðÇ Ãóæú æóÌóÏóåõ
æóáóãú íóáöÞú Èöåö ÏõÎõæáõåõ áóãú íóÖõÑøó ÝõÍúÔõ ÇáúÈõÚúÏö.
æóÇáËøóÇäöí áóÇ íóÖõÑøõ ÝõÍúÔõ Ðóáößó ãõØúáóÞðÇ áöãóÇ ãóÑøó ãöäú
ãóÔóÞøóÉö ÇáÏøõÎõæáö áöÞóÖóÇÁö ÇáúÍóÇÌóÉö Ýöí ÛóíúÑö ÏóÇÑöåö¡ æóáóÇ
íóÌõæÒõ áóåõ ÇáúÎõÑõæÌõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÇÞúÊóÖóÊú ÎõÑõæÌóåõ áöáöÞóÇÆöåö áóÇ ãõÌóÑøóÏö ÇáÊøóÝóÑøõÌö Úóáóíúåö
(Þóæúáõåõ: ÅÐú áóÇ ÈõÏøó ãöäúåõ) Ãóíú æóÅöÎúÑóÇÌõåõ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö
ãóßúÑõæåñ (Þóæúáõåõ: ÝóÅöäú ÊóÃóÊøóì ÃóßúËóÑõ ãöäú Ðóáößó) Ãóíú
æóíóÑúÌöÚõ Ýöí Ðóáößó Åáóíúåö áöÃóäøóåõ Ãóãöíäñ Úóáóì ÚöÈóÇÏóÊöåö
(Þóæúáõåõ Ãóäú íóÐúåóÈó ÃóßúËóÑõ ÇáúæóÞúÊö)
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ Ãóäú íóÐúåóÈó ÃóßúËóÑõ ÇáúæóÞúÊö Ýöí ÇáÊøóÑóÏøõÏö áöáúãóäúÒöáö)
ÇõäúÙõÑú ãóÇ ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÇáúæóÞúÊö åõäóÇ¡ Ëõãøó ÑóÃóíúÊ ÇáÒøöíóÇÏöíøó
ÕóÑøóÍó ÈöÃóäøóåõ ÇáúæóÞúÊõ ÇáøóÐöí äóÐóÑó ÇÚúÊößóÇÝóåõ.
(3/229)
áöäóæúãò Ãóæú ÛõÓúáö äóÍúæö ÌõãõÚóÉò
ßóãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáúÎõæóÇÑöÒúãöíøó (æóáóæú ÚóÇÏó ãóÑöíÖðÇ) Ãóæú ÒóÇÑó
ÞóÇÏöãðÇ (Ýöí ØóÑöíÞöåö) áöÞóÖóÇÁö ÍóÇÌóÊöåö (áóãú íóÖõÑøó ãóÇ áóãú
íóØõáú æõÞõæÝõåõ) ÈöÃóäú áóãú íóÞöÝú ÃóÕúáðÇ Ãóæú æóÞóÝó íóÓöíÑðÇ ßóÃóäú
ÇÞúÊóÕóÑó Úóáóì ÇáÓøóáóÇãö æóÇáÓøõÄóÇáö (Ãóæú) áóãú (íóÚúÏöáú Úóäú
ØóÑöíÞöåö) ÈöÃóäú ßóÇäó ÇáúãóÑöíÖõ æóÇáúÞóÇÏöãõ ÝöíåóÇ «áöÎóÈóÑö
ÚóÇÆöÔóÉó Åäøöí ßõäúÊ ÃóÏúÎõáõ ÇáúÈóíúÊó áöáúÍóÇÌóÉö Ãóíú ÇáÊøóÈóÑøõÒö
æóÇáúãóÑöíÖõ Ýöíåö ÝóãóÇ ÃóÓúÃóáõ Úóäúåõ ÅáøóÇ æóÃóäóÇ ãóÇÑøóÉñ» ÑóæóÇåõ
ãõÓúáöãñ æóÝöí ÃóÈöí ÏóÇæõÏ ãóÑúÝõæÚðÇ «Ãóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ßóÇäó íóãõÑøõ ÈöÇáúãóÑöíÖö æóåõæó ãõÚúÊóßöÝñ
ÝóíóãõÑøõ ßóãóÇ åõæó íóÓúÃóáõ Úóäúåõ æóáóÇ íóÚúÑõÌõ» ÝóÅöäú ØóÇáó
æõÞõæÝõåõ ÚõÑúÝðÇ Ãóæú ÚóÏóáó Úóäú ØóÑöíÞöåö æóÅöäú Þóáøó ÖóÑøó æóáóæú
Õóáøóì Ýöí ØóÑöíÞöåö Úóáóì ÌöäóÇÒóÉò ÝóÅöäú áóãú íóäúÊóÙöÑúåóÇ æóáóãú
íóÚúÏöáú Úóäú ØóÑöíÞöåö ÅáóíúåóÇ ÌóÇÒó æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ¡ æóåóáú ÚöíóÇÏóÉõ
ÇáúãóÑöíÖö æóäóÍúæõåóÇ áóåõ ÃóÝúÖóáõ Ãóæú ÊóÑúßõåóÇ Ãóæú åõãóÇ ÓóæóÇÁñ¿
æõÌõæåñ ÃóÑúÌóÍõåóÇ ÃóæøóáõåóÇ (æóáóÇ íóäúÞóØöÚõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ)
ÈöÎõÑõæÌöåö (áöãóÑóÖò íõÍúæöÌõ Åáóì ÇáúÎõÑõæÌö) áöÏõÚóÇÁö ÇáúÍóÇÌóÉö
áóåõ ßóãóÇ Ýöí ÞóÖóÇÁö ÇáúÍóÇÌóÉö æóÇáúãõÍúæöÌõ áöÐóáößó ãóÇ íóÔõÞøõ
ãóÚóåõ ÇáúãõÞóÇãõ Ýöí ÇáúãóÓúÌöÏö áöÍóÇÌóÉö ÝõÑõÔò æóÎóÇÏöãò æóÊóÑóÏøõÏö
ØóÈöíÈö¡ Ãóæú ÈöÃóäú íóÎóÇÝó ãöäúåõ ÊóáúæöíËó ÇáúãóÓúÌöÏö ßóÅöÓúåóÇáò
æóÅöÏúÑóÇÑö Èóæúáò¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÑóÖò áóÇ íõÍúæöÌõ Åáóì ÇáúÎõÑõæÌö
ßóÕõÏóÇÚò æóÍõãøóì ÎóÝöíÝóÉò ÝóíóäúÞóØöÚõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ ÈöÇáúÎõÑõæÌö
áóåõ¡ æóÝöí ãóÚúäóì ãóÇ ÐóßóÑó Ýöí ÇáúãóÑóÖö ÇáúÎóæúÝõ ãöäú äóÍúæö áöÕøò
Ãóæú ÍóÑöíÞò¡ ÝóÅöäú ÒóÇáó ÎóæúÝõåõ ÚóÇÏó áöãóßóÇäöåö æóÈóäóì Úóáóíúåö
ÞóÇáóåõ ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ æóáóÚóáøóåõ Ýöíãóäú áóãú íóÌöÏú ãóÓúÌöÏðÇ
ÞóÑöíÈðÇ íóÃúãóäõ Ýöíåö ãöäú Ðóáößó.
(æó) áóÇ íóäúÞóØöÚõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ (ÈöÍóíúÖò Åäú ØóÇáóÊú ãõÏøóÉõ
ÇáöÇÚúÊößóÇÝö) ÈöÍóíúËõ áóÇ íóÎúáõæ Úóäúåõ ÛóÇáöÈðÇ ßóÕóæúãö ÔóåúÑóíú
ßóÝøóÇÑóÉö ÞóÊúáò áöÚõÑõæÖöåö ÈöÛóíúÑö ÇÎúÊöíóÇÑöåóÇ¡ æóÖõÈöØó ÌóãúÚõ
ÇáúãõÏøóÉö ÇáøóÊöí áóÇ ÊóÎúáõæ Úóäúåõ ÛóÇáöÈðÇ ÈöÃóßúËóÑó ãöäú ÎóãúÓóÉó
ÚóÔóÑó íóæúãðÇ¡ æóÊóÈöÚóåõãú ÇáúãõÕóäøöÝõ æóäóÙóÑó Ýöíåö ÂÎóÑõæäó
ÈöÃóäøó ÇáúÚöÔúÑöíäó æóÇáËøóáóÇËóÉó æóÚöÔúÑöíäó ÊóÎúáõæ Úóäúåõ ÛóÇáöÈðÇ
ÅÐú åöíó ÛóÇáöÈõ ÇáØøõåúÑö ÝóßóÇäó íóäúÈóÛöí Ãóäú íóÞúØóÚóåóÇ æóãóÇ
ÏõæäóåóÇ ÇáúÍóíúÖõ æóáóÇ íóÞúØóÚõ ãóÇ ÝóæúÞóåóÇ¡ æóíõÌóÇÈõ Úóäúåõ
ÈöÃóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÈöÇáúÛóÇáöÈö åõäóÇ Ãóäú áóÇ íóÓóÚó Òóãóäó ÃóÞóáøó
ÇáØøõåúÑö ÇáöÇÚúÊößóÇÝõ áóÇ ÇáúÛóÇáöÈõ ÇáúãóÝúåõæãõ ãöãøóÇ ãóÑøó Ýöí
ÈóÇÈö ÇáúÍóíúÖö¡ æóíõæóÌøóåõ ÈöÃóäøóåõ ãóÊóì ÒóÇÏó ãöäú ÇáöÇÚúÊößóÇÝö
Úóáóì ÃóÞóáøö ÇáØøõåúÑö ßóÇäóÊú ãõÚóÑøóÖóÉð áöØõÑõæÞö ÇáúÍóíúÖö
ÝóÚõÐöÑóÊú áöÃóÌúáö Ðóáößó¡ æóÅöäú ßóÇäóÊú ÊóÍöíÖõ æóÊóØúåõÑõ ÛóÇáöÈó
ÇáúÍóíúÖö æóÇáØøõåúÑöº áöÃóäøó Ðóáößó ÇáúÛóÇáöÈõ ÞóÏú íóÊóÌóÒøóÃõ.
ÃóáóÇ ÊóÑóì Ãóäøó ãóäú ÊóÍöíÖõ ÃóÞóáøó ÇáúÍóíúÖö áóÇ íóäúÞóØöÚõ
ÇÚúÊößóÇÝõåóÇ Èöåö ÅÐóÇ ÒóÇÏóÊú ãõÏøóÉõ ÇÚúÊößóÇÝöåóÇ Úóáóì ÃóÑúÈóÚóÉò
æóÚöÔúÑöíäó ãóÚó Ãóäøóåõ íõãúßöäõåóÇ ÅíÞóÇÚõåõ Ýöí Òóãóäö ØõåúÑöåóÇ¡
ÝóßóÐóáößó åóÐöåö áóÇ íóáúÒóãõåóÇ ÅíÞóÇÚõåõ Ýöí Òóãóäö ØõåúÑöåóÇ¡ æóÅöäú
æóÓöÚóåõ¡ æóáóÇ äóÙóÑó áöáúÝóÑúÞö ÈóíúäóåõãóÇ ÈöÃóäøó ØõåúÑó Êöáúßó
Úóáóì ÎöáóÇÝö ÇáúÛóÇáöÈö¡ ÈöÎöáóÇÝö åóÐöåöº áöÃóäøóåõãú ÊóæóÓøóÚõæÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Ãóíú ÇáøóÐöí äóÐóÑó ÇÚúÊößóÇÝõåõ ÇåÜ ÒöíóÇÏöí (Þóæúáõåõ: ÝóÅöäú ØóÇáó
æõÞõæÝõåõ ÚõÑúÝðÇ) Ãóíú ÈöÃóäú ÒóÇÏó Ýöí ÞóÏúÑö ÕóáóÇÉö ÇáúÌöäóÇÒóÉö:
Ãóíú ÃóÞóáøõ ãõÌúÒöÆñ ãöäúåóÇ ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ ÇåÜ ÍóÌø.
ÃóãøóÇ ÞóÏúÑõåóÇ ÝóíõÍúÊóãóáõ áöÌóãöíÚö ÇáúÃóÚúÑóÇÖö (Þóæúáõåõ: ÌóÇÒó)
Ãóíú ÇáúæõÞõæÝõ æóáóãú íóÞúØóÚú ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ (Þóæúáõåõ: æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ)
æóåóáú áóåõ ÊóßúÑöíÑõ åóÐöåö ßóÇáúÚöíóÇÏóÉö Úóáóì ãóæúÊóì Ãóæú ãóÑúÖóì
ãóÑøó Èöåöãú Ýöí ØóÑöíÞöåö ÈöÇáÔøóÑúØóíúäö ÇáúãóÐúßõæÑöíäó ÃóÎóÐóÇ ãöäú
ÌóÚúáöåöãú ÞóÏúÑõ ÕóáóÇÉö ÇáúÌöäóÇÒóÉö ãóÚúÝõæøðÇ Úóäúåõ Èößõáøö ÛóÑóÖò
Ýöíãóäú ÎóÑóÌó áöÞóÖóÇÁö ÇáúÍóÇÌóÉö Ãóæú áóÇ íóÝúÚóáõ ÅáøóÇ æóÇÍöÏðÇ
áöÃóäøóåõãú ÚóáøóáõæÇ ÝöÚúáóåõ áöäóÍúæö ÕóáóÇÉö ÇáúÌöäóÇÒóÉö ÈöÃóäøóåõ
íóÓöíÑñ æóæóÞóÚó ÊóÇÈöÚðÇ áóÇ ãóÞúÕõæÏðÇ¿ ßõáøñ ãõÍúÊóãóáõ¡ æóßóÐóÇ
íõÞóÇáõ Ýöí ÇáúÌóãúÚö Èóíúäó äóÍúæö ÇáúÚöíóÇÏóÉö æóÕóáóÇÉö ÇáúÌöäóÇÒóÉö
æóÒöíóÇÑóÉö ÇáúÞóÇÏöãö æóÇóáøóÐöí íõÊøóÌóåõ Ãóäøó áóåõ Ðóáößó.
æóãóÚúäóì ÇáÊøóÚúáöíáö ÇáúãóÐúßõæÑö Ãóäøó ßõáøðÇ Úóáóì ÍöÏóÊöåö ÊóÇÈöÚñ
æóÒóãóäõåõ íóÓöíÑñ¡ ÝóáóÇ äóÙóÑó áöÖóãøöåö Åáóì ÛóíúÑöåö ÇáúãõÞúÊóÖöí
áöØõæáö ÇáÒøóãóäö¡ æóäóÙöíÑõåõ ãóÇ ãóÑøó Ýöíãóäú Úóáóì ÈóÏóäöåö Ïóãñ
Þóáöíáñ ãóÚúÝõæøñ Úóäúåõ æóÊóßóÑøóÑó ÈöÍóíúËõ áóæú ÌóãóÚó áóßóËõÑó
Ýóåóáú íóÞúÏöÑõ ÇáöÇÌúÊöãóÇÚõ ÍóÊøóì íóÖõÑøó Ãóæú áóÇ ÍóÊøóì íóÓúÊóãöÑøó
ÇáúÚóÝúæõ¿ Ýöíåö ÎöáóÇÝñ áóÇ íóÈúÚõÏõ ãóÌöíÆõåõ åõäóÇ æóÅöäú Ãóãúßóäó
ÇáúÝóÑúÞõ ÈöÃóäøóåõ íõÍúÊóÇØõ áöáÕøóáóÇÉö ÈöÇáäøóÌóÇÓóÉö ãóÇ áóÇ
íõÍúÊóÇØõ åõäóÇ æóÃóíúÖðÇ ÝóãóÇ åõäóÇ Ýöí ÇáÊøóÇÈöÚ æóåõæó íõÛúÊóÝóÑõ
Ýöíåö ãóÇ áóÇ íõÛúÊóÝóÑõ Ýöí ÇáúãóÞúÕõæÏö. ÇåÜ ÍóÌø (Þóæúáõåõ
ÃóÑúÌóÍõåóÇ ÃóæøóáõåóÇ) ÙóÇåöÑõåõ æóÅöäú áóãú íóßõäú ÇáúãóÑöíÖõ ÌóÇÑðÇ
áöáúãõÚúÊóßöÝö æóáóÇ äóÍúæó ÕóÏöíÞò¡ æóÚöÈóÇÑóÉõ ÍóÌø ÞõÈóíúáó
ÇáúßöÊóÇÈö æóÈóÍóËó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ Ãóäøó ÇáúÎõÑõæÌó áöÚöíóÇÏóÉò äóÍúæó
ÑóÍöãò æóÌóÇÑò æóÕóÏöíÞò ÃóÝúÖóáõ ÇåÜ æóÇáúãõæóÇÝöÞõ áößóáóÇãö ÍóÌø Ãóäú
íóÌúÚóáó ÇáÖøóãöíÑó Ýöí Þóæúáöåö áóåõ áöáúãõÚúÊóßöÝö áóÇ áöãóäú ÎóÑóÌó
áöÍóÇÌóÉò
(Þóæúáõåõ: ÞóÏú íóÊóÌóÒøóÃõ) Ãóíú ÈöÃóäú íõæÌóÏõ ÊóÇÑóÉð Ýöí ÔóåúÑò
ÞóÏúÑñ ãóÎúÕõæÕñ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(3/230)
åõäóÇ Ýöí ÇáúÃóÚúÐóÇÑö ÈöãóÇ íóÞúÊóÖöí
Ãóäøó ãõÌóÑøóÏó ÅãúßóÇäö ØõÑõæøõ ÇáúÍóíúÖö ÚõÐúÑñ Ýöí ÚóÏóãö
ÇáöÇäúÞöØóÇÚö ÝóÊóÈúäöí Úóáóì ãóÇ ÓóÈóÞó ÅÐóÇ ØóåõÑóÊúº áöÃóäøóåõ
ÈöÛóíúÑö ÇÎúÊöíóÇÑöåóÇ (ÝóÅöäú ßóÇäóÊú) ãõÏøóÉõ ÇáöÇÚúÊößóÇÝö (ÈöÍóíúËõ
ÊóÎúáõæ Úóäúåõ) Ãóíú ÇáúÍóíúÖö (ÇäúÞóØóÚó) ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ (Ýöí
ÇáúÃóÙúåóÑö) º áöÃóäøóåóÇ ÈöÓóÈöíáò ãöäú Ãóäú ÊóÔúÑóÚó ßóãóÇ ØóåõÑóÊú
æóßóÇáúÍóíúÖö ÇáäøöÝóÇÓõ ßóãóÇ Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö.
æóÇáËøóÇäöí áóÇ íóäúÞóØöÚõº áöÃóäøó ÌöäúÓó ÇáúÍóíúÖö ãöãøóÇ íóÊóßóÑøóÑõ
Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö ÝóáóÇ íõÄóËøöÑõ Ýöí ÇáÊøóÊóÇÈõÚö ßóÞóÖóÇÁö ÇáúÍóÇÌóÉö
æóáóÇ ÊóÎúÑõÌõ áöÇÓúÊöÍóÇÖóÉö Èóáú ÊóÍúÊóÑöÒõ Úóäú ÊóáúæöíËö
ÇáúãóÓúÌöÏö¡ æóíóäúÈóÛöí Ãóäøó ãóÍóáøóåõ Åäú Óóåõáó ÇÍúÊöÑóÇÒõåóÇ
æóÅöáøóÇ ÎóÑóÌóÊú æóáóÇ ÇäúÞöØóÇÚó
(æóáóÇ) íóäúÞóØöÚõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ (ÈöÇáúÎõÑõæÌö) ãöäú ÇáúãóÓúÌöÏö
(äóÇÓöíðÇ) ÇÚúÊößóÇÝóåõ (Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈö) ÇáúãóÞúØõæÚö Èöåö Ãóæú
ãõßúÑóåðÇ Úóáóíúåö ÈöÛóíúÑö ÍóÞøò ßóãóÇ Ýöí ÇáúÌöãóÇÚö äóÇÓöíðÇ æóãöËúáõ
Ðóáößó ÇáúÌóÇåöáõ ÇáøóÐöí íóÎúÝóì Úóáóíúåö ãóÇ ÐõßöÑó áöÎóÈóÑö «ÑõÝöÚó
Úóäú ÃõãøóÊöí ÇáúÎóØóÃõ æóÇáäøöÓúíóÇäõ æóãóÇ ÇõÓúÊõßúÑöåõæÇ Úóáóíúåö»
æóßóÇáúÅößúÑóÇåö ãóÇ áóæú Íõãöáó æóÃõÎúÑöÌó ÈöÛóíúÑö ÃóãúÑöåö æóÅöäú
Ãóãúßóäóåõ ÇáÊøóÎóáøõÕõ Úóáóì ãóÇ ÇÞúÊóÖóÇåõ ÅØúáóÇÞõåõãú¡ æóíõÍúÊóãóáõ
ÊóÞúíöíÏõåõ ÈöãóÇ ÅÐóÇ áóãú íõãúßöäõåõ Ðóáößó¡ æóáóÚóáøóåõ ÇáúÃóÞúÑóÈõ¡
ÝóÅöäú ÃõÎúÑöÌó ãõßúÑóåðÇ ÈöÍóÞøò ßóÇáÒøóæúÌóÉö æóÇáúÚóÈúÏö
íóÚúÊóßöÝóÇäö ÈöáóÇ ÅÐúäò Ãóæú ÃóÎúÑóÌóåõ ÇáúÍóÇßöãõ áöÍóÞøò áóÒöãóåõ
Ãóæú ÎóÑóÌó ÎóæúÝó ÛóÑöíãò áóåõ æóåõæó Ûóäöíøñ ãõãóÇØöáñ Ãóæú ãõÚúÓöÑñ¡
æóáóåõ ÈóíøöäóÉñ: Ãóíú æóËóãøó ÍóÇßöãñ íóÞúÈóáõåóÇ ßóãóÇ åõæó ÙóÇåöÑñ
ÇäúÞóØóÚó ÊóÊóÇÈõÚõåõ áöÊóÞúÕöíÑöåö.
æóáóæú ÎóÑóÌó áöÃóÏóÇÁö ÔóåóÇÏóÉò ÊóÚóíøóäó Úóáóíúåö ÊóÍóãøõáõåõ
æóÃóÏóÇÄõåóÇ áóãú íóäúÞóØöÚú ÊóÊóÇÈõÚõåõ áöÇÖúØöÑóÇÑöåö Åáóì ÇáúÎõÑõæÌö
æóÅöáóì ÓóÈóÈöåö¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ áóãú íóÊóÚóíøóäú Úóáóíúåö
ÃóÍóÏõåõãóÇ Ãóæú ÊóÚóíøóäó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÝóÞóØúº áöÃóäøóåõ Åäú áóãú
íóÊóÚóíøóäú Úóáóíúåö ÇáúÃóÏóÇÁõ ãõÓúÊóÛúäò Úóäú ÇáúÎõÑõæÌö æóÅöáøóÇ
ÝóÊóÍóãøõáõåõ áóåóÇ ÅäøóãóÇ íóßõæäõ áöáúÃóÏóÇÁö Ýóåõæó ÈöÇÎúÊöíóÇÑöåö¡
æóÞóíøóÏóåõ ÇáÔøóíúÎõ ÈóÍúËðÇ ÈöãóÇ ÅÐóÇ ÊóÍóãøóáó ÈóÚúÏó ÇáÔøõÑõæÚö Ýöí
ÇáöÇÚúÊößóÇÝö æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ íóäúÞóØöÚõ ÇáúæóáóÇÁõ ßóãóÇ áóæú äóÐóÑó
Õóæúãó ÇáÏøóåúÑö ÝóÝóæøóÊóåõ áöÕóæúãö ßóÝøóÇÑóÉò áóÒöãóÊúåõ ÞóÈúáó
ÇáäøóÐúÑö áóÇ íóáúÒóãõåõ ÇáúÞóÖóÇÁõ
æóáóæú ÎóÑóÌó áöÅöÞóÇãóÉö ÍóÏøò Ãóæú ÊóÚúÒöíÑò ËóÈóÊó ÈöÇáúÈóíøöäóÉö
áóãú íóÞúØóÚú ÃóíúÖðǺ áöÃóäøó ÇáúÌóÑöíãóÉó áóÇ ÊõÑúÊóßóÈõ áöÅöÞóÇãóÉö
ÇáúÍóÏøö¡ ÈöÎöáóÇÝö ÊóÍóãøõáö ÇáÔøóåóÇÏóÉö ÅäøóãóÇ íóßõæäõ áöáúÃóÏóÇÁö
ßóãóÇ ãóÑøó¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ ÅÐóÇ ËóÈóÊó ÈöÅöÞúÑóÇÑöåö¡ æóãóÍóáøõ ãóÇ
ÊóÞóÑøóÑó ÅÐóÇ ÃóÊóì ÈöãõæÌöÈö ÇáúÍóÏøö ÞóÈúáó ÇáöÇÚúÊößóÇÝö¡ ÝóÅöäú
ÃóÊóì Èöåö ÍóÇáó ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ßóãóÇ áóæú ÞóÐóÝó ãóËóáðÇ ÝóÅöäøóåõ
íóÞúØóÚõ ÇáúæóáóÇÁó.
æóáóÇ íóÞúØóÚõåõ ÎõÑõæÌõ ÇãúÑóÃóÉò áöÃóÌúáö ÞóÖóÇÁó ÚöÏøóÉö ÍóíóÇÉò Ãóæú
æóÝóÇÉò æóÅöäú ßóÇäóÊú ãõÎúÊóÇÑóÉð áöáäøößóÇÍöº áöÃóäøóåõ áóÇ íõÞúÕóÏõ
áöáúÚöÏøóÉö¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáÊøóÍóãøõáö ßóãóÇ ãóÑøó ãóÇ áóãú Êóßõäú
ÈöÓóÈóÈöåóÇ ßóÃóäú ØóáøóÞóÊú äóÝúÓóåóÇ ÈöÊóÝúæöíÖö Ðóáößó áóåóÇ Ãóæú
ÚóáøóÞó ÇáØøóáóÇÞó ÈöãóÔöíÆóÊöåóÇ ÝóÔóÇÁóÊú æóåöíó ãõÚúÊóßöÝóÉñ
ÝóÅöäøóåõ íóäúÞóØöÚõ áöÇÎúÊöíóÇÑöåóÇ ÇáúÎõÑõæÌó¡ ÝóÅöäú ÃóÐöäó áóåóÇ
ÇáÒøóæúÌõ Ýöí ÇÚúÊößóÇÝö ãõÏøóÉò ãõÊóÊóÇÈöÚóÉò Ëõãøó ØóáøóÞóåóÇ ÝöíåóÇ
Ãóæú ãóÇÊó ÞóÈúáó ÇäúÞöÖóÇÆöåóÇ ÝóíóäúÞóØöÚõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ ÈöÎõÑõæÌöåóÇ
ÞóÈúáó ãõÖöíøö ÇáúãõÏøóÉö ÇáøóÊöí ÞóÏøóÑóåóÇ áóåóÇ ÒóæúÌõåóÇ¡ ÅÐú áóÇ
íóÌöÈõ ÚóáóíúåóÇ ÇáúÎõÑõæÌõ ÞóÈúáó ÇäúÞöÖóÇÆöåóÇ Ýöí åóÐöåö ÇáÕøõæÑóÉö¡
æóßóÐóÇ áóæú ÇÚúÊóßóÝóÊú ÈöÛóíúÑö ÅÐúäöåö Ëõãøó ØóáøóÞóåóÇ æóÃóÐöäó
áóåóÇ Ýöí ÅÊúãóÇãö ÇÚúÊößóÇÝöåóÇ ÝóíóäúÞóØöÚõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ ÈöÎõÑõæÌöåóÇ.
(æóáóÇ) íóäúÞóØöÚõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ (ÈöÎõÑõæÌö ÇáúãõÄóÐøöäö ÇáÑøóÇÊöÈö Åáóì
ãóäóÇÑóÉò) ÈöÝóÊúÍö Çáúãöíãö áöáúãóÓúÌöÏö (ãõäúÝóÕöáóÉò Úóäú
ÇáúãóÓúÌöÏö) ÈöÃóäú áóÇ íóßõæäó ÈóÇÈõåóÇ Ýöíåö æóáóÇ Ýöí ÑóÍúÈóÊöåö
ÇáúãõÊøóÕöáóÉö Èöåö ÞóÑöíÈóÉò ãöäúåõ (áöáúÃóÐóÇäö Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö)
áöÅöáúÝöåö ÕõÚõæÏóåóÇ áöáúÃóÐóÇäö æóÅöáúÝö ÇáäøóÇÓö ÕóæúÊóåõ¡ ÈöÎöáóÇÝö
ÎõÑõæÌö ÛóíúÑö ÇáÑøóÇÊöÈö áöáúÃóÐóÇäö æóÎõÑõæÌö ÇáÑøóÇÊöÈö áöÛóíúÑö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
æóÝöí ÂÎóÑó Ïõæäóåõ Ãóæú ÃóßúËóÑó ãöäúåõ
(Þóæúáõåõ æóãöËúáõ Ðóáößó ÇáúÌóÇåöáõ) æóãöËúáõåõ ÌóÇåöáñ íõÚúÐóÑõ
ÈöÌóåúáöåö ÇåÜ ÍóÌø.
æóÙóÇåöÑõ ÚöÈóÇÑóÉö ÇáÔøóÇÑöÍö Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó Ýöíåö Èóíúäó ßóæúäöåö
ÞóÑõÈó ÚóåúÏõåõ ÈöÇáúÅöÓúáóÇãö Ãóãú áóÇ¡ äóÔóÃú ÈöÈóÇÏöíóÉò ÈóÚöíÏóÉò
Úóäú ÇáúÚõáóãóÇÁö Ãóãú áóÇ æóåöíó ÙóÇåöÑóÉñ
(Þóæúáõåõ áóãú íóäúÞóØöÚú ÊóÊóÇÈõÚõåõ) Ãóíú æóÅöäú ØóÇáó Òóãóäõ
ÎõÑõæÌöåö áöÃóäøóåõ ãõßúÑóåñ Úóáóíúåö ÔóÑúÚðÇ
(Þóæúáõåõ: ÈöÎöáóÇÝö ÊóÍóãøõáö ÇáÔøóåóÇÏóÉö) åóÐóÇ áóÇ íóÊóÃóÊøóì ãóÚó
Þóæúáöåö ÇáúÂÊöí æóãóÍöáøõ ãóÇ ÊóÞóÑøóÑó ÅÐóÇ ÃóÊóì ÈöãõæÌöÈö ÇáúÍóÏøö
ÅáóÎú ÝóÅöäøóåõ ãóÚó ãóÇ ÊóÞóÏøóãó ãöäú ÇáÊøóÞúíöíÏö Úóäú ÔóíúÎö
ÇáúÅöÓúáóÇãö íóÕöíÑõ Íõßúãõ ÇáúãóÓúÃóáóÊóíúäö æóÇÍöÏðÇ¡ ÝóÇáÔøóåóÇÏóÉõ
ÞóÈúáó ÇáöÇÚúÊößóÇÝö ßóãõæÌöÈö ÇáúÍóÏøö ÞóÈúáóåõ Ýöí Ãóäøó ÇáúÎõÑõæÌó
áöÃóÏóÇÁö ÇáÔøóåóÇÏóÉö Ãóæú ÇáúÍóÏøö áóÇ íóÞúØóÚõ ÇáÊøóÊóÇÈõÚó¡ æóåõãóÇ
ÈóÚúÏó ÇáöÇÚúÊößóÇÝö íóÞúØóÚóÇäö ÇáÊøóÊóÇÈõÚó ÅÐóÇ ÎóÑóÌó áöÃóÏóÇÁö
ÇáÔøóåóÇÏóÉö Ãóæú ÇáúÍóÏøö
(Þóæúáõåõ: æóáóÇ ÈöÎõÑõæÌö ÇáúãõÄóÐøöäö ÇáÑøóÇÊöÈö) æóãöËúáõ ÇáÑøóÇÊöÈö
äóÇÆöÈõåõ ÍóíúËõ ÇÓúÊóäóÇÈóåõ áöÚõÐúÑò ÇåÜ Óã Úóáóì ÍóÌø.
ÃóÞõæáõ: æóíóäúÈóÛöí Ãóäøóåõ áóÇ ÝóÑúÞó ÍóíúËõ ßóÇäó ÇáäøóÇÆöÈõ
ßóÇáúÃóÕöíáö ÝöíãóÇ ØóáóÈó ãöäúåõ (Þóæúáõåõ: ÞóÑöíÈóÉñ ãöäúåõ) ÕöÝóÉñ
áöÞóæúáö ÇáúãõÕóäøöÝö ãóäóÇÑóÉñ ãõäúÝóÕöáóÉñ (Þóæúáõåõ áöáúÃóÐóÇäö)
æóíóäúÈóÛöí Ãóäøó ãöËúáó ÇáúÃóÐóÇäö ãóÇ ÇõÚúÊöíÏó ãöäú ÇáÊøóÓúÈöíÍö
ÇáúãóÚúÑõæÝö ÇáúÂäó¡ æóãöäú Ãõæáóì ÇáúÌõãõÚóÉö æóËóÇäöíóÊöåóÇ
áöÇÚúÊöíóÇÏö ÇáäøóÇÓö ÇáÊøóåóíøõÄö áöÕóáóÇÉö ÇáÕøõÈúÍö Ãóæú ÇáúÌõãõÚóÉö
ÈöÐóáößó ÝóíõáúÍóÞõ ÈöÇáúÃóÐóÇäö (Þóæúáõåõ: áöÅöáúÝöåö ÕõÚõæÏóåóÇ) ÞóÇáó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(3/231)
ÇáúÃóÐóÇäö æóáóæú ÈöÍõÌúÑóÉò ÈóÇÈõåóÇ Ýöí
ÇáúãóÓúÌöÏö Ãóæú áöáúÃóÐóÇäö áóßöäú ÈöãóäóÇÑóÉò áóíúÓóÊú áöáúãóÓúÌöÏö
Ãóæú áóåõ áóßöäú ÈóÚöíÏóÉñ Úóäúåõ æóÚóäú ÑóÍúÈóÊöåö.
æóÈóÍóËó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ÇãúÊöäóÇÚó ÇáúÎõÑõæÌö áöáúãóäóÇÑóÉö ÝöíåóÇ ÅÐóÇ
ÍóÕóáó ÇáÔøöÚóÇÑõ ÈöÇáúÃóÐóÇäö ÈöÙóåúÑö ÇáÓøóØúÍö áöÚóÏóãö ÇáúÍóÇÌóÉö
Åáóíúåö¡ æóßóÇáúãóäóÇÑóÉö ãóÍóáøñ ÚóÇáò ÈöÞõÑúÈö ÇáúãóÓúÌöÏö ÇõÚúÊöíÏó
ÇáúÃóÐóÇäõ áóåõ Úóáóíúåö¡ æóßóÐóÇ Åäú áóãú íóßõäú ÚóÇáöíðÇ áóßöäú
ÊóæóÞøóÝó ÇáúÅöÚúáóÇãõ Úóáóíúåö áößóæúäö ÇáúãóÓúÌöÏö Ýöí ãõäúÚóØóÝò
ãóËóáðÇ¡ æóÅöÖóÇÝóÉõ ÇáúãóäóÇÑóÉö Åáóì ÇáúãóÓúÌöÏö áöáöÇÎúÊöÕóÇÕö æóÅöäú
áóãú ÊõÈúäó áóåõ ßóÃóäú ÎóÑöÈó ãóÓúÌöÏñ æóÈóÞöíóÊú ãóäóÇÑóÊõåõ ÝóÌõÏøöÏó
ãóÓúÌöÏñ ÞóÑöíÈñ ãöäúåóÇ æóÇÚúÊöíÏó ÇáúÃóÐóÇäõ ÚóáóíúåóÇ áóåõ
ÝóÍõßúãõåóÇ Íõßúãõ ÇáúãóÈúäöíøóÉö áóåõ ßóãóÇ åõæó ÙóÇåöÑñ.
æóÞóæúáõ ÇáúãóÌúãõæÚö: Åäøó ÕõæÑóÉó ÇáúãóÓúÃóáóÉö Ýöí ãóäóÇÑóÉò
ãóÈúäöíøóÉò áóåõ ÌóÑóì Úóáóì ÇáúÛóÇáöÈö ÝóáóÇ ãóÝúåõæãó áóåõ¡ ÃóãøóÇ
ãóäóÇÑóÉõ ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáøóÊöí ÈóÇÈõåóÇ Ýöíåö Ãóæú Ýöí ÑóÍúÈóÊöåö ÝóáóÇ
íóÖõÑøõ ÕõÚõæÏõåóÇ æóáóæú áöÛóíúÑö ÇáúÃóÐóÇäö æóÅöäú ÎóÑóÌóÊú Úóäú
ÓóãúÊõ ÈöäóÇÁö ÇáúãóÓúÌöÏö ßóãóÇ ÑóÌøóÍóÇåõ æóÊóÑúÈöíÚöåö ÅÐú åöíó Ýöí
Íõßúãö ÇáúãóÓúÌöÏö ßóãóäóÇÑóÉò ãóÈúäöíøóÉò Ýöíåö ãóÇáóÊú Åáóì ÇáÔøóÇÑöÚö
ÝóíóÕöÍøõ ÇáöÇÚúÊößóÇÝõ ÝöíåóÇ¡ æóÅöäú ßóÇäó ÇáúãõÚúÊóßöÝõ Ýöí åóæóÇÁö
ÇáÔøóÇÑöÚö¡ æóÃóÎóÐó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ãöäúåõ Ãóäøóåõ áóæú ÇõÊøõÎöÐó
áöáúãóÓúÌöÏö ÌóäóÇÍñ Åáóì ÇáÔøóÇÑöÚö ÝóÇÚúÊóßóÝó Ýöíåö ÕóÍøóº áöÃóäøóåõ
ÊóÇÈöÚñ áóåõ ÕóÍöíÍñ¡ æóÅöäú ÒóÚóãó ÈóÚúÖõåõãú Ãóäøóåõ ãóÑúÏõæÏñ ÈöÃóäøó
ÇáúÝóÑúÞó Èóíúäó ÇáúÌóäóÇÍö æóÇáúãóäóÇÑóÉö áóÇÆöÍñ Ãóíú áößóæúäö
ÇáúãóäóÇÑóÉö ÊõäúÓóÈõ Åáóì ÇáúãóÓúÌöÏö¡ æóíõÍúÊóÇÌõ ÅáóíúåóÇ ÛóÇáöÈðÇ
Ýöí ÅÞóÇãóÉö ÔóÚóÇÆöÑöåö ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÌóäóÇÍö ÝöíåöãóÇ æóáóãú
íóÊóÚóÑøóÖõæÇ áöÖóÈúØö ÇáúÈóÚöíÏóÉö¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáÑøõÌõæÚõ Ýöí Ðóáößó
áöáúÚõÑúÝö¡ æóÅöäú ÖóÈóØóåõ ÈóÚúÖõåõãú ÈößóæúäöåóÇ ÎóÇÑöÌóÉñ Úóäú
ÌöæóÇÑö ÇáúãóÓúÌöÏö æóÌóÇÑõåõ ÃóÑúÈóÚõæäó ÏóÇÑðÇ ãöäú ßõáøö ÌóÇäöÈò
æóÈóÚúÖñ ÂÎóÑõ ÈöãóÇ ÌóÇæóÒó ÍóÑöíãõ ÇáúãóÓúÌöÏö¡ æóãõÞóÇÈöáõ ÇáúÃóÕóÍøö
íóäúÞóØöÚõ ÈöÎõÑõæÌöåö ãõØúáóÞðÇ áöáöÇÓúÊöÛúäóÇÁö ÚóäúåóÇ ÈöÓóØúÍöåö
æóÝöí ËóÇáöËò íõÝóÑøöÞõ Èóíúäó ÇáÑøóÇÊöÈö æóÛóíúÑöåö
(æóíóÌöÈõ) (ÞóÖóÇÁõ ÃóæúÞóÇÊö ÇáúÎõÑõæÌö) ãöäú ÇáúãóÓúÌöÏö ãóäú äóÐóÑó
ÇÚúÊößóÇÝó ãõÊóÊóÇÈöÚò (ÈöÇáúÃóÚúÐóÇÑö) ÇáÓøóÇÈöÞóÉö ÇáøóÊöí áóÇ
íóäúÞóØöÚõ ÈöåóÇ ÇáÊøóÊóÇÈõÚõ áöÃóäøóåõ ÛóíúÑõ ãõÚúÊóßöÝò ÝöíåóÇ (ÅáøóÇ
ÃóæúÞóÇÊõ ÞóÖóÇÁö ÇáúÍóÇÌóÉö) º áöÃóäøóåõ ãõÓúÊóËúäðì ÅÐú áóÇ ÈõÏøó
ãöäúåõ¡ æóÇÞúÊöÕóÇÑõåõ Úóáóì ÞóÖóÇÁö ÇáúÍóÇÌóÉö ãöËóÇáñ ÅÐú ÇáúÃóæúÌóåõ
ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúÅöÓúäóæöíøõ ÊóÈóÚðÇ áöÌóãúÚò ãõÊóÞóÏøöãöíäó ÌóÑóíóÇäõåõ
Ýöí ßõáøö ãóÇ íõØúáóÈõ ÇáúÎõÑõæÌõ áóåõ æóáóãú íóØõáú Òóãóäõåõ ÚóÇÏóÉð
ßóÃóßúáò æóÛõÓúáö ÌóäóÇÈóÉò æóÃóÐóÇäö ãõÄóÐøöäò ÑóÇÊöÈò¡ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ
íóØõæáõ Òóãóäõåõ ßóãóÑóÖò æóÚöÏøóÉò æóÍóíúÖò æóäöÝóÇÓò¡ æóÚõáöãó ãöãøóÇ
ãóÑøó ÚóÏóãõ áõÒõæãö ÊóÌúÏöíÏö ÇáäøöíøóÉö áöãóäú ÎóÑóÌó áöãóÇ ÐóßóÑó
ÈóÚúÏó ÚóæúÏöåö Åäú ÎóÑóÌó áöãóÇ áóÇ ÈõÏøó ãöäúåõ æóÅöäú ØóÇáó Òóãóäõåõ
ßóÊóÈóÑøõÒò æóÛõÓúáò æóÇÌöÈò æóÃóÐóÇäò ÌóÇÒó ÇáúÎõÑõæÌõ áóåõ Ãóæú áöãóÇ
ãöäúåõ ÈõÏøñ áöÔõãõæáö ÇáäøöíøóÉö ÌóãöíÚö ÇáúãõÏøóÉö¡ æóáóæú Úóíøóäó
ãõÏøóÉð æóáóãú íóÊóÚóÑøóÖú áöáÊøóÊóÇÈõÚö ÝóÌóÇãóÚó Ãóæú ÎóÑóÌó ÈöáóÇ
ÚõÐúÑò Ëõãøó ÚóÇÏó áöÊóÊúãöíãö ÇáúÈóÇÞöí ÌóÏøóÏó ÇáäøöíøóÉó¡ æóáóæú
ÃóÍúÑóãó ãõÚúÊóßöÝñ ÈöäõÓõßò ÝóÅöäú áóãú íóÎúÔó ÇáúÝóæóÇÊó ÃóÊóãøóåõ¡
æóÅöáøóÇ ÎóÑóÌó æóáóåõ æóáóÇ íóÈúäöí ÈóÚúÏó ÝóÑóÇÛöåö ãöäú ÇáäøõÓõßö
Úóáóì ÇÚúÊößóÇÝöåö ÇáúÃóæøóáö¡ æóÅöäú äóÐóÑó ÇÚúÊößóÇÝó ÔóåúÑò
ÈöÚóíúäöåö ÝóÈóÇäó ÇäúÞöÖóÇÄõåõ ÞóÈúáó äóÐúÑöåö áóãú íóáúÒóãúåõ ÔóíúÁñ
áöÃóäøó ÇÚúÊößóÇÝó ÔóåúÑò ÞóÏú ãóÖóì ãõÍóÇáñ.
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÍóÌø: æóÈöãóÇ ÊóÞóÑøóÑó Ýöí ÇáúãóäóÇÑóÉö ÝóÇÑóÞóÊú ÇáúÎóáúæóÉõ
ÇáúÎóÇÑöÌóÉõ Úóäú ÇáúãóÓúÌöÏö ÇáøóÊöí ÈóÇÈõåóÇ Ýöíåö ÝóíóäúÞóØöÚõ
ÈöÏõÎõæáöåóÇ ÞóØúÚðÇ (Þóæúáõåõ: æóÈóÍóËó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ÇãúÊöäóÇÚó
ÇáúÎõÑõæÌö) ÚöÈóÇÑóÉõ Óã Úóáóì ÍóÌø Ýöí ÃóËúäóÇÁö Þóæúáöåö æóÇäúÙõÑú
ÈóÍúËó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ãóÚó Ãóäøó ãõÞóÇÈöáó ÇáúÃóÕóÍøö äóÙóÑõ
áöáöÇÓúÊöÛúäóÇÁö ÈöÇáÓøóØúÍö.
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(3/232)
|