äåÇíÉ
ÇáãÍÊÇÌ Åáì ÔÑÍ ÇáãäåÇÌ ßöÊóÇÈõ ÈóíóÇäö ãóÇ íóÍöáøõ æóíóÍúÑõãõ
ãöäú ÇáúÃóØúÚöãóÉö æóåöíó ÌóãúÚõ ØóÚóÇãò æóãóÚúÑöÝóÊõåõãóÇ ãöäú ÂßóÏö
ãõåöãøóÇÊö ÇáÏøöíäö áöÃóäøó ãóÚúÑöÝóÉó ÇáúÍóáóÇáö æóÇáúÍóÑóÇãö ÝóÑúÖõ
Úóíúäò¡ ÝóÞóÏú æóÑóÏó ÇáúæóÚöíÏõ ÇáÔøóÏöíÏõ Úóáóì Ãóßúáö ÇáúÍóÑóÇãö
ÈöÞóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - «Ãóíøõ áóÍúãò äóÈóÊó
ãöäú ÍóÑóÇãò ÝóÇáäøóÇÑõ Ãóæúáóì Èöåö» æóÇáúÃóÕúáõ ÝöíåóÇ Þóæúáå ÊóÚóÇáóì
{æóíõÍöáøõ áóåõãõ ÇáØøóíøöÈóÇÊö æóíõÍóÑøöãõ Úóáóíúåöãõ ÇáúÎóÈóÇÆöËó}
[ÇáÃÚÑÇÝ: 157] æóÞóæúáõåõ {íóÓúÃóáõæäóßó ãóÇÐóÇ ÃõÍöáøó áóåõãú Þõáú
ÃõÍöáøó áóßõãõ ÇáØøóíøöÈóÇÊõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 4] Ãóíú ãóÇ ÊóÓúÊóØöíÈõåõ
ÇáäøóÝúÓõ æóÊóÔúÊóåöíåö¡ æóáóÇ íóÌõæÒõ Ãóäú íõÑóÇÏó ÇáúÍóáóÇáõ
áöÃóäøóåõãú ÓóÃóáõæåõ ÚóãøóÇ íóÍöáøõ áóåõãú ÝóßóíúÝó íóÞõæáõ ÃõÍöáøó
áóßõãú ÇáúÍóáóÇáõ (ÍóíóæóÇäõ ÇáúÈóÍúÑö) æóåõæó ãóÇ áóÇ íóÚöíÔõ ÅáøóÇ
Ýöíåö¡ æóÅöÐóÇ ÎóÑóÌó ãöäúåõ ÕóÇÑó ÚóíúÔõåõ ÚóíúÔó ãóÐúÈõæÍò Ãóæú Íóíøò
áóßöäøóåõ áóÇ íóÏõæãõ (ÇáÓøóãóßõ ãöäúåõ ÍóáóÇáñ ßóíúÝó ãóÇÊó) ÈöÓóÈóÈò
Ãóãú ÛóíúÑöåö ØóÇÝöíðÇ Ãóãú ÑóÇÓöÈðÇ áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {ÃõÍöáøó áóßõãú
ÕóíúÏõ ÇáúÈóÍúÑö æóØóÚóÇãõåõ} [ÇáãÇÆÏÉ: 96] Ãóíú ãóÕöíÏõåõ
æóãóØúÚõæãõåõ¡ æóÝóÓøóÑó ÌõãúåõæÑõ ÇáÕøóÍóÇÈóÉö æóÇáÊøóÇÈöÚöíäó
ØóÚóÇãóåõ ÈöãóÇ ØóÝóÇ Úóáóì æóÌúåö ÇáúãóÇÁö¡ æóÕóÍøó ÎóÈóÑõ «åõæó
ÇáØøóåõæÑõ ãóÇÄõåõ ÇáúÍöáøõ ãóíúÊóÊõåõ» äóÚóãú Åäú ÇäúÊóÝóÎó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ: Ýöí ÇáúæóáóÏö) Ãóíú ÐóßóÑðÇ ßóÇäó Ãóæú ÃõäúËóì (Þóæúáõåõ:
æóÑõÒöÞúÊ ÈöÑøóåõ) æóíóÍúÕõáõ ÃóÕúáõ ÇáÓøõäøóÉö ÈöÇáÏøõÚóÇÁö ÈöÛóíúÑö
Ðóáößó áöáúæóÇáöÏö Ãóæú ÇáúæóáóÏö.
ßöÊóÇÈõ ÇáúÃóØúÚöãóÉö
(Þóæúáõåõ: ãóÇ íóÍöáøõ æóíóÍúÑõãõ) Ãóíú æóãóÇ íóÊúÈóÚõ Ðóáößó
ßóÅöØúÚóÇãö ÇáúãõÖúØóÑøö (Þóæúáõåõ: æóåöíó ÌóãúÚõ ØóÚóÇãò) Ãóíú
ÈöãóÚúäóì ãóØúÚõæãò (Þóæúáõåõ: æóãóÚúÑöÝóÊõåõãóÇ) Ãóíú ãóÇ íóÍöáøõ
æóíóÍúÑõãõ (Þóæúáõåõ ãóÇ ÊóÓúÊóØöíÈõåõ ÇáäøóÝúÓõ æóÊóÔúÊóåöíåö) Ãóíú
æóáóæú áóãú íóÑöÏú äóÕøñ ÈöãóäúÚöåö (Þóæúáõåõ: æóáóÇ íóÌõæÒõ ÅáóÎú)
ÏóÝóÚó Èöåö ãóÇ íóÑõÏøõ Úóáóì ÊóÝúÓöíÑö ÇáØøóíøöÈö ÈöÞóæúáöåö Ãóíú ãóÇ
ÊóÓúÊóØöíÈõåõ ÈöÃóäøó ÇáÊøóÝúÓöíÑó ÈöãóÇ ÐõßöÑó íõäóÇÝöí ãóÇ ÌóÑóÊú
ÇáúÚóÇÏóÉõ Èöåö Ýöí ÇáúÞõÑúÂäö ãöäú Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÈöÇáØøóíøöÈö
ÇáúÍóáóÇáõ.
æóÍóÇÕöáõåõ Ãóäøó ãóÍóáøó Íóãúáö ÇáØøóíøöÈö Úóáóì ÇáúÍóáóÇáö ãóÇ áóãú
íóãúäóÚú ãöäúåõ ãóÇäöÚñ (Þóæúáõåõ: æóåõæó ãóÇ áóÇ íóÚöíÔõ ÅáøóÇ Ýöíåö)
ÊóÝúÓöíÑõåõ ÈöãóÇ ÐõßöÑó íõÔúßöáõ Úóáóíúåö Þóæúáõ ÇáúãõÕóäøöÝö ÈóÚúÏõ
æóãóÇ íóÚöíÔõ ÏóÇÆöãðÇ Ýöí ÈóÑøò æóÈóÍúÑò ÝóÅöäøóåõ ÕóÑöíÍñ Ãóæú ÙóÇåöÑñ
Ýöí Ãóäøóåõ ãöäú ÍóíóæóÇäö ÇáúÈóÍúÑö ÈöÞóÑöíäóÉö ÐößúÑöåö ÞóÈúáó
ÍóíóæóÇäö ÇáúÈóÑøö¡ æóíõãúßöäõ ÇáúÌóæóÇÈõ ÈöÃóäú íõÞóÏøóÑó åõäóÇ ãöäúåõ
ãóÇ áóÇ íóÚöíÔõ ÅáóÎú¡ æóåõæó ÞöÓúãóÇäö Óóãóßñ æóÛóíúÑõåõ æóãöäúåõ ãóÇ
íóÚöíÔõ Ýöí ÈóÑøò æóÈóÍúÑò æóÓóíóÃúÊöí (Þóæúáõåõ ÕóÇÑó ÚóíúÔõåõ ÚóíúÔó
ãóÐúÈõæÍò) Ãóíú ÃóãøóÇ ÇáúÍóíóæóÇäõ ÇáøóÐöí äóÔóÃó Ýöí ÇáúÈóÍúÑö
æóáóßöäøóåõ íóÚöíÔõ Ýöíåö æóÝöí ÇáúÈóÑøö¡ ÝóÅöäú ßóÇäó áóåõ äóÙöíÑñ Ýöí
ÇáúÈóÑøö íõÄúßóáõ Íóáøó ÅÐóÇ ÐõÈöÍó ßóäóÙöíÑöåö æóÅöáøóÇ ÍõÑøöãó
ßóÇáÖøöÝúÏóÚö æóäóÍúæöåö.
Þöíáó: æóãöäú ÇáúÃóæøóáö ÇáúÍóíóæóÇäõ ÇáúãõÓóãøóì ÚöäúÏóåõãú ÈöÝóÑóÓö
ÇáúÈóÍúÑö ÝóÅöäøó áóåõ äóÙöíÑðÇ Ýöí ÇáúÈóÑøö ãöäú ÇáúãóÃúßõæáóÇÊö æóåõæó
íóÚöíÔõ Ýöí ÇáúÈóÑøö æóÇáúÈóÍúÑö¡ ÝóÅöäú ÐõÈöÍó Íóáøó æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ
æóåõæó ÙóÇåöÑñ (Þóæúáõåõ: Ãóæú Íóíøñ) ÚóØúÝñ Úóáóì ãóÐúÈõæÍò¡ æóÚóáóíúåö
ÝóÇáúãõÑóÇÏõ Ãóæú Íóíøñ ÍóíóÇÉð ãõÓúÊóÞöÑøóÉð æóÅöáøóÇ ÝóãóÇ ÍóÑóßóÊõåõ
ÍóÑóßóÉó ãóÐúÈõæÍò íóÕúÏõÞõ Úóáóíúåö Ãóäøóåõ Íóíøñ.
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
[ßöÊóÇÈõ ÈóíóÇäö ãóÇ íóÍöáøõ æóíóÍúÑõãõ ãöäú ÇáúÃóØúÚöãóÉö]
ßöÊóÇÈõ ÇáúÃóØúÚöãóÉö (Þóæúáõåõ: Ãóæú Íóíøò áóßöäøóåõ áóÇ íóÏõæãõ) åóÐóÇ
íõÝöíÏõ ÈöÞóÑöíäóÉö ãóÇ ÞóÈúáóåõ Ãóäøóåõ áóÇ ÊóÖöíÑõ åõäóÇ ÇáúÍóíóÇÉõ
ÇáúãõÓúÊóÞöÑøóÉõ¡ æóÓóíóÃúÊöí ãõÍúÊóÑóÒõåõ Ýöí Þóæúáöåö
(8/150)
ÇáØøóÇÝöí æóÃóÖóÑøó ÍóÑõãó¡ æóíóÍöáøõ
Ãóßúáõ ÇáÕøóÛöíÑö æóíõÊóÓóÇãóÍõ ÈöãóÇ Ýöí ÌóæúÝöåö æóáóÇ íóÊóäóÌøóÓõ
Èöåö ÇáÏøõåúäõ æóíóÍöáøõ Ôóíøõåõ æóÞóáúíõåõ æóÈóáúÚõåõ æóáóæú ÍóíøðÇ¡
æóáóæú æóÌóÏúäóÇ ÓóãóßóÉð Ýöí ÌóæúÝö ÃõÎúÑóì æóáóãú ÊóÊóÞóØøóÚú
æóÊóÊóÛóíøóÑú ÍóáøóÊú æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ (æóßóÐóÇ) íóÍöáøõ ßóíúÝó ãóÇÊó
(ÛóíúÑõåõ Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö) ãöãøóÇ áóãú íóßõäú Úóáóì ÕõæÑóÉö ÇáÓøóãóßö
ÇáúãóÔúåõæÑö ÝóáóÇ íõäóÇÝöí ÊóÕúÍöíÍó ÇáÑøóæúÖóÉö Ãóäøó ÌóãöíÚó ãóÇ
Ýöíåö íõÓóãøóì ÓóãóßðÇ¡ æóãöäúåõ ÇáúÞöÑúÔõ æóåõæó ÇááøóÎóãõ ÈöÝóÊúÍö
ÇááøóÇãö æóÇáúÎóÇÁö ÇáúãõÚúÌóãóÉö¡ æóáóÇ äóÙóÑó ÅáøóÇ ÊóÞóæøöíåö
ÈöäóÇÈöåö áöÃóäøóåõ ÖóÚöíÝñ æóáóÇ ÈóÞóÇÁó áóåõ Ýöí ÛóíúÑö ÇáúÈóÍúÑö¡
ÈöÎöáóÇÝö ÇáÊøöãúÓóÇÍö áöÞõæøóÊöåö æóÍóíóÇÊöåö Ýöí ÇáúÈóÑøö (æóÞöíáó
áóÇ) íóÍöáøõ ÛóíúÑõ ÇáÓøóãóßö áöÊóÎúÕöíÕö ÇáúÍöáøö Èöåö Ýöí ÎóÈóÑö
«ÃõÍöáøó áóäóÇ ãóíúÊóÊóÇäö ÇáÓøóãóßõ æóÇáúÌóÑóÇÏõ» æóÑõÏøó ÈöãóÇ ãóÑøó
ãöäú ÊóÓúãöíóÉö ßõáøö ãóÇ Ýöíåö ÓóãóßðÇ (æóÞöíáó Åäú Ãõßöáó ãöËúáõåõ Ýöí
ÇáúÈóÑøö) ßóÇáúÛóäóãö (Íóáøó æóÅöáøóÇ) ÈöÃóäú áóãú íõÄúßóáú ãöËúáõåõ
Ýöíåö (ÝóáóÇ) íóÍöáøõ (ßóßóáúÈò æóÍöãóÇÑò) áöÊóäóÇæõáö ÇáöÇÓúãö áóåõ
ÃóíúÖðÇ
(æóãóÇ íóÚöíÔõ) ÏóÇÆöãðÇ (Ýöí ÈóÑøò æóÈóÍúÑò ßóÖöÝúÏóÚò) ÈößóÓúÑö
Ãóæøóáöåö æóÝóÊúÍöåö æóÖóãøöåö ãóÚó ßóÓúÑö ËóÇáöËöåö æóÝóÊúÍöåö Ýöí
ÇáúÃóæøóáö æóßóÓúÑöåö Ýöí ÇáËøóÇäöí æóÝóÊúÍöåö Ýöí ÇáËøóÇáöËö
(æóÓóÑóØóÇäò) æóíõÓóãøóì ÚóÞúÑóÈó ÇáúãóÇÁö æóäóÓúäóÇÓò (æóÍóíøóÉò)
æóÓóÇÆöÑö ÐóæóÇÊö ÇáÓøõãõæãö æóÓõáóÍúÝóÇÉò æóÊöÑúÓóÉò Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö
Þöíáó åöíó ÇáÓøõáóÍúÝóÇÉõ¡ æóÞöíáó
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÝóÑúÚñ ÇÓúÊöØúÑóÇÏöíøñ] æóÞóÚó ÇáÓøõÄóÇáõ Úóäú ÈöÆúÑò ÊóÛóíøóÑó ãóÇÄõåóÇ
æóáóãú íõÚúáóãú áöÊóÛóíøõÑöåö ÓóÈóÈñ¡ Ëõãøð ÝóÊøóÔó ÝöíåóÇ ÝóæóÌóÏó
ÝöíåóÇ ÓóãóßóÉð ãóíøöÊóÉð ÝóÃõÍöíáó ÇáÊøóÛóíøõÑõ Úóáóíúåö Ýóåóáú
ÇáúãóÇÁõ ØóÇåöÑñ Ãóæú ãõÊóäóÌøöÓñ¿ æóÇáúÌóæóÇÈõ Ãóäøó ÇáÙøóÇåöÑó Èóáú
ÇáúãõÊóÚóíøóäó ÇáØøóåóÇÑóÉõ áöÃóäøó ãóíúÊóÉó ÇáÓøóãóßö ØóÇåöÑóÉñ
æóÇáúãõÊóÛóíøöÑõ ÈöÇáØøóÇåöÑö áóÇ íóÊóäóÌøóÓõ¡ Ëõãøó Åäú áóãú íóäúÝóÕöáú
ãöäúåóÇ ÃóÌúÒóÇÁñ ÊõÎóÇáöØõ ÇáúãóÇÁó æóÊõÛóíøöÑõåõ Ýóåõæó ØóåõæÑñ
áöÃóäøó ÊóÛóíøõÑóåõ ÈöãõÌóÇæöÑò æóÅöáøóÇ Ýóåõæó ÛóíúÑõ ØóåõæÑò Åäú
ßóËõÑó ÇáÊøóÛóíøõÑõ ÈöÍóíúËõ íóãúäóÚõ ÅØúáóÇÞó ÇÓúãö ÇáúãóÇÁö Úóáóíúåö
(Þóæúáõåõ: ÍõÑøöãó) Ãóíú ÊóäóÇæõáõåõ ãöäú ÍóíúËõ ÇáÖøóÑóÑö æóåõæó ÈóÇÞò
Úóáóì ØóåóÇÑóÊöåö (Þóæúáõåõ: æóíóÍöáøõ Ãóßúáõ ÇáÕøóÛöíÑö) æóßóÐóÇ
ÇáúßóÈöíÑö Åäú áóãú íóÖõÑøó: ÃóãøóÇ Þóáúíõ ÇáúßóÈöíÑö æóÔóíøõåõ ÞóÇáó ã
Ñ: ÝóãõÞúÊóÖóì ÊóÞúíöíÏöåöãú Íóáøó Ðóáößó ÈöÇáÕøóÛöíÑö ÍõÑúãóÊõåõ¡
æóÃóÞóÑøóåõ Óã Úóáóì ãóäúåóÌò¡ æóíóäúÈóÛöí Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó ÈöÇáÕøóÛöíÑö
ãóÇ íóÕúÏõÞõ Úóáóíúåö ÚõÑúÝðÇ Ãóäøóåõ ÕóÛöíÑñ ÝóíóÏúÎõáõ Ýöíåö ßöÈóÇÑõ
ÇáúÈöíÓóÇÑöíóÉö ÇáúãóÚúÑõæÝóÉö ÈöãöÕúÑó æóÅöäú ßóÇäó ÞóÏúÑó ÃõÕúÈõÚóíúäö
ãóËóáðÇ (Þóæúáõåõ: æóáóÇ íóÊóäóÌøóÓõ Èöåö ÇáÏøõåúäõ) Ãóíú Ýóåõæó ÈóÇÞò
Úóáóì ØóåóÇÑóÊöåö æóáóíúÓó ÇáÏøõåúäõ ÈöäóÌóÓò ãóÚúÝõæøò Úóäúåõ
(Þóæúáõåõ: æóíóÍöáøõ Ôóíøõåõ æóÞóáúíõåõ) ÞóÇáó ÕóÇÍöÈõ ÇáúÚõÈóÇÈö:
íóÍúÑõãõ Þóáúíõ ÇáúÌóÑóÇÏö.
æóÕóÑøóÍó Ýöí ÃóÕúáö ÇáÑøóæúÖóÉö ÈöÌóæóÇÒö Ðóáößó ÞöíóÇÓðÇ Úóáóì
ÇáÓøóãóßö ÇåÜ.
æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÚóÏóãõ ÇáúÌóæóÇÒö áöÃóäøó ÍóíóÇÊóåõ ãõÓúÊóÞöÑøóÉñ
ÈöÎöáóÇÝö ÇáÓøóãóßö ÝóÅöäøó ÚóíúÔóåõ ÚóíúÔõ ãóÐúÈõæÍò ÝóÇáúÊóÍóÞó
ÈöÇáúãóíøöÊö (Þóæúáõåõ: ßóÇáúÛóäóãö) Ãóíú ãóÇ åõæó Úóáóì ÕõæÑóÊöåö
áóßöäøóåõ ÅÐóÇ ÎóÑóÌó Êóßõæäõ Èöåö ÍóíóÇÉñ ãõÓúÊóãöÑøóÉñ
(Þóæúáõåõ: æóÓóÑóØóÇäò) .
[ÝóÇÆöÏóÉñ] ÐóßóÑó ÇÈúäõ ãõØóÑøöÝò Ãóäøó ÇáÓøóÑóØóÇäó íóÊóæóáøóÏõ ãöäú
ÇááøóÍúãö ÇáøóÐöí Ýöí ÇáÏøóäöíáóÓö ÇåÜ ÚóãöíÑóÉõ.
æóáóíúÓó ãöäú ÇáÓøóÑóØóÇäö ÇáúãóÐúßõæÑö ãóÇ æóÞóÚó ÇáÓøõÄóÇáõ Úóäúåõ¡
æóåõæó Ãóäøó ÈöÈöáóÇÏö ÇáÕøöíäö äóæúÚðÇ ãöäú ÍóíóæóÇäóÇÊö ÇáúÈóÍúÑö
íõÓóãøõæäóåõ ÓóÑóØóÇäðÇ¡ æóÔóÃúäõåõ Ãóäøóåõ ãóÊóì ÎóÑóÌó ãöäú ÇáúÈóÍúÑö
ÇäúÞóáóÈó ÍóÌóÑðÇ æóÌóÑóÊú ÚóÇÏóÊõåõãú ÈöÇÓúÊöÚúãóÇáöåö Ýöí
ÇáúÃóÏúæöíóÉö¡ Èóáú åõæó ãöãøóÇ íõÓóãøóì ÓóãóßðÇ áöÇäúØöÈóÇÞö ÊóÚúÑöíÝö
ÇáÓøóãóßö ÇáÓøóÇÈöÞö Úóáóíúåö Ýóåõæó ØóÇåöÑñ íóÍöáøõ ÇáöÇäúÊöÝóÇÚõ Èöåö
Ýöí ÇáúÃóÏúæöíóÉö æóÛóíúÑöåóÇ (Þóæúáõåõ: æóäóÓúäóÇÓò) ÈöÝóÊúÍö
ÇáúÃóæøóáö Þöíáó åõæó ÖóÑúÈñ ãöäú ÍóíóæóÇäóÇÊö ÇáúÈóÍúÑö¡ æóÞöíáó ÌöäúÓñ
ãöäú ÇáúÎóáúÞö íóËúÈõÊõ ÃóÍóÏõåõãú Úóáóì ÑöÌúáò æóÇÍöÏóÉò ÇäúÊóåóì
ãöÕúÈóÇÍñ.
æóÖóÈóØóåõ Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö ÈößóÓúÑö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
ÏóÇÆöãðÇ ÚóÞöÈó Þóæúáö ÇáúãõÕóäøöÝö æóãóÇ íóÚöíÔõ (Þóæúáõåõ: æóáóæú
ÍóíøðÇ) Ôóãóáó ÇáúÍóíóÇÉó ÇáúãõÓúÊóÞöÑøóÉó Úóáóì ãóÇ ãóÑøó æóÝöíåö ãóÇ
Ýöíåö (Þóæúáõåõ: ãöãøóÇ áóãú íóßõäú Úóáóì ÕõæÑóÉö ÇáÓøóãóßö
ÇáúãóÔúåõæÑö) áóÚóáøó ÇáúãõÑóÇÏó ãöãøóÇ íóÔúÊóåöÑõ ÈöÇÓúãö ÇáÓøóãóßö
æóÅöäú ßóÇäó Úóáóì ÕõæÑóÊöåö ÍóÊøóì íóÊóÃóÊøóì Þóæúáõåõ ÈóÚúÏõ æóãöäúåõ
ÇáúÞöÑúÔõ æóÅöáøóÇ Ýóåõæó Úóáóì ÕõæÑóÉö ÇáÓøóãóßö ßóãóÇ åõæó ãõÔóÇåóÏñ
(Þóæúáõåõ áöÃóäøóåõ ÖóÚöíÝñ) áóÚóáøó ÇáÖøóãöíÑó áöáúÞöÑúÔö äóÝúÓöåö¡
æóíóßõæäõ ãóÚúäóì ÖóÚúÝöåö ÚóÏóãõ ÚóíúÔöåö Ýöí ÇáúÈóÑøö Ýóíóßõæäõ
Þóæúáõåõ æóáóÇ ÈóÞóÇÁó áóåõ ÅáóÎú ÚóØúÝó ÊóÝúÓöíÑò Ãóæú ãöäú ÚóØúÝö
ÇáúÚöáøóÉö Úóáóì ÇáúãóÚúáõæáö¡ æóÅöáøóÇ ÝóÇáúÞóæúáõ ÈöÖóÚúÝö äóÇÈö
ÇáúÞöÑúÔö ãõÎóÇáöÝñ áöáúãõÔóÇåóÏö¡ æóíóÏõáøõ áöãóÇ ÐóßóÑúäóÇåõ Þóæúáõåõ
Ýöí ÇáÊøöãúÓóÇÍö ÇáúÂÊöí áöÞõæøóÊöåö Ýöí ÍóíóÇÊöåö Ýöí ÇáúÈóÑøö.
(Þóæúáõåõ: æóÍóíøóÉò) Ãóíú ãöäú ÍóíøóÇÊö ÇáúãóÇÁö ßóãóÇ ÕóÑøóÍó Èöåö
ÛóíúÑõåõ (Þóæúáõåõ: æóÓõáóÍúÝóÇÉò) Ãóíú ÈöÖóãøö ÇáÓøöíäö æóÝóÊúÍö
ÇááøóÇãö
(8/151)
ÇááøóÌóÇÉõ åöíó ÇáÓøõáóÍúÝóÇÉõ (ÍóÑóÇãñ)
áöÇÓúÊöÎúÈóÇËöåö æóÖóÑóÑöåö ãóÚó ÕöÍøóÉö Çáäøóåúíö Úóäú ÞóÊúáö
ÇáÖøöÝúÏóÚö ÇááøóÇÒöãö ãöäúåõ ÍõÑúãóÊõåõ ßóÐóÇ Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö
ßóÃóÕúáöåóÇ æóåõæó ÇáúãõÚúÊóãóÏõ¡ æóÅöäú ÞóÇáó Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö: Åäøó
ÇáÕøóÍöíÍó ÇáúãõÚúÊóãóÏó Ãóäøó ÌóãöíÚó ãóÇ Ýöí ÇáúÈóÍúÑö ÊóÍöáøõ
ãóíúÊóÊõåõ ÅáøóÇ ÇáÖøöÝúÏóÚõ¡ æóãóÇ Ýöíåö Óõãøñ æóãóÇ ÐóßóÑóåõ
ÇáúÃóÕúÍóÇÈõ Ãóæú ÈóÚúÖõåõãú ãöäú ÊóÍúÑöíãö ÇáÓøõáóÍúÝóÇÉö æóÇáúÍóíøóÉö
æóÇáäøóÓúäóÇÓö ãóÍúãõæáñ Úóáóì ãóÇ Ýöí ÛóíúÑö ÇáúÈóÍúÑö ÇåÜ.
æóÃóãøóÇ ÇáÏøóäöíáóÓõ ÝóÇáúãõÚúÊóãóÏõ Íöáøõåõ ßóãóÇ ÌóÑóì Úóáóíúåö
ÇáÏøóãöíÑöíøö¡ æóÃóÝúÊóì Èöåö ÇÈúäõ ÚóÏúáóÇäö æóÃóÆöãøóÉõ ÚóÕúÑöåö
æóÃóÝúÊóì Èöåö ÇáúæóÇáöÏõ - ÑóÍöãóåõ Çááøóåõ ÊóÚóÇáóì -
(æóÍóíóæóÇäõ ÇáúÈóÑøö íóÍöáøõ ãöäúåõ ÇáúÃóäúÚóÇãõ) ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö æóåöíó
ÇáúÅöÈöáõ æóÇáúÈóÞóÑõ æóÇáúÛóäóãõ (æóÇáúÎóíúáõ) ÚóÑóÈöíøóÉð Ãóæú
ÛóíúÑóåóÇ áöÕöÍøóÉö ÇáúÃóÎúÈóÇÑö ÈöÍöáøöåóÇ¡ æóÎóÈóÑõ Çáäøóåúíö Úóäú
áõÍõæãöåóÇ ãõäúßóÑñ¡ æóÈöÝóÑúÖö ÕöÍøóÊöåö íóßõæäõ ãóäúÓõæÎðÇ
ÈöÅöÍúáóÇáöåóÇ íóæúãó ÎóíúÈóÑó¡ æóáóÇ ÏóáóÇáóÉó Ýöí Þóæúáöåö
{áöÊóÑúßóÈõæåóÇ æóÒöíäóÉð} [ÇáäÍá: 8] Úóáóì ÊóÍúÑöíãöåóÇ Úóáóì Ãóäøó
ÇáúÂíóÉó ãóßøöíøóÉñ ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö¡ æóÇáúÍõãõÑõ áóãú ÊõÍóÑøóãú ÅáøóÇ
íóæúãó ÎóíúÈóÑó ÝóÏóáøó Úóáóì Ãóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóãó - áóãú íõÝúåóãú ãöäú ÇáúÂíóÉö ÊóÍúÑöíãõ ÇáúÍõãõÑö ÝóßóÐóÇ
ÇáúÎóíúáõ¡ æóÇáúãõÑóÇÏõ Ýöí ÌóãöíÚö ãóÇ ãóÑøó¡ æóíóÃúÊöí ÇáÐøóßóÑõ
æóÇáúÃõäúËóì (æóÈóÞóÑõ æóÍúÔò æóÍöãóÇÑõåõ) æóÅöäú ÊóÃóäøóÓóÇ
áöÃóäøóåõãóÇ ãöäú ÇáØøóíøöÈóÇÊö æóáöÃóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóãó - Ãóßóáó ãöäú ÇáËøóÇäöí æóÃóãóÑó Èöåö æóÞöíÓó Èöåö ÇáúÃóæøóáõ
(æóÙóÈúíñ) ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö (æóÖóÈõÚñ) ÈöÖóãøö ÇáúÈóÇÁö ÃóßúËóÑõ ãöäú
ÅÓúßóÇäöåóÇ¡ áöÞóæúáöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - "
ÇáÖøóÈõÚõ ÕóíúÏñ¡ ÝóÅöÐóÇ ÕóÇÏóåõ ÇáúãõÍúÑöãõ ÝóÝöíåö ÌóÒóÇÁõ ßóÈúÔò
ãõÓöäøò æóíõÄúßóáõ " æóáöÃóäøó äóÇÈóåõ ÖóÚöíÝñ áóÇ íóÊóÞóæøóì Èöåö
æóÎóÈóÑõ Çáäøóåúíö Úóäúåõ áóãú íóÕöÍøó æóÈöÝóÑúÖö ÕöÍøóÊöåö Ýóåõæó
áöáÊøóäúÒöíåö¡ æóãöäú ÚóÌöíÈö ÃóãúÑöåö Ãóäøóåõ ÓóäóÉð ÐóßóÑñ æóÓóäóÉð
ÃõäúËóì æóíóÍöíÖõ (æóÖóÈøñ) æóåõæó ÍóíóæóÇäñ áöáÐøóßóÑö ãöäúåõ ÐóßóÑóÇäö
æóáöáúÃõäúËóì ÝóÑúÌóÇäö¡ æóáóÇ ÊóÓúÞõØõ ÃóÓúäóÇäõåõ ÍóÊøóì íóãõæÊó
áöÃóäøóåõ Ãõßöáó ÈöÍóÖúÑóÊöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -
æóÈóíøóäó Íöáøóåõ æóÅöäøó ÊóÑúßóåõ áóåõ áöÚóÏóãö ÅáúÝöåö (æóÃóÑúäóÈñ)
áöÃóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - Ãóßóáó ãöäúåõ æóåõæó
ÞóÕöíÑõ ÇáúíóÏóíúäö Øóæöíáõ ÇáÑøöÌúáóíúäö ÚóßúÓõ ÇáÒøóÑóÇÝóÉö íóØóÃõ
ÇáúÃóÑúÖó ÈöãõÄóÎøöÑö ÞóÏóãóíúåö (æóËóÚúáóÈñ) ÈöãõËóáøóËóÉö Ãóæøóáöåö¡
æóíõÓóãøóì ÃóÈóÇ ÇáúÍõÕóíúäö áöÃóäøóåõ ãöäú ÇáØøóíøöÈóÇÊö¡
æóÇáúÎóÈóÑóÇäö Ýöí ÊóÍúÑöíãöåö ÖóÚöíÝóÇäö (æóíóÑúÈõæÚñ) æóåõæó ÍóíóæóÇäñ
ÞóÕöíÑõ ÇáúíóÏóíúäö Øóæöíáõ ÇáÑøöÌúáóíúäö áóæúäõåõ ßóáóæúäö ÇáúÛóÒóÇáö
áöÃóäøóåõ ØóíøöÈñ ÃóíúÖðÇ æóäóÇÈõåõãóÇ ÖóÚöíÝñ¡ æóãöËúáõåõãóÇ æóÈúÑñ
æóÃõãøõ ÍõÈóíúäò
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Çáäøõæäö (Þóæúáõåõ: ÍóÑóÇãñ) Ãóíú ãóÇ áóãú íóßõäú áóåõ äóÙöíÑñ Ýöí
ÇáúÈóÑøö ãóÃúßõæáñ æóÅöáøóÇ ÝóíóÍöáøõ Åäú ÐõÈöÍó ßóãóÇ ãóÑøó (Þóæúáõåõ
ãóÚó ÕöÍøóÉö Çáäøóåúíö Úóäú ÞóÊúáö ÇáÖøöÝúÏóÚö) Ãóíú ßóÈöíÑðÇ ßóÇäó Ãóæú
ÕóÛöíÑðÇ (Þóæúáõåõ: ãóÍúãõæáñ Úóáóì ãóÇ Ýöí ÛóíúÑö ÇáúÈóÍúÑö) Ãóíú
ÝóÇáúÍóíøóÉõ æóÇáäøóÓúäóÇÓõ æóÇáÓøõáóÍúÝóÇÉõ ÇáúÈóÍúÑöíøóÉõ ÍóáóÇáñ¡
æóÚóáóì Ãóäøó ÇáÓøõáóÍúÝóÇÉó åöíó ÇáÊøöÑúÓóÉõ ÇáøóÐöí ÞóÏøóãóåõ Êóßõæäõ
ÇáÊøöÑúÓóÉõ ÇáúãóÚúÑõæÝóÉõ ÇáúÂäó ÍóáóÇáðÇ Úóáóì ãóÇ Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö
æóÅöäú ßóÇäóÊú ÊóÚöíÔõ Ýöí ÇáúÈóÑøö ÝóÇÍúÝóÙúåõ ÝóÅöäøóåõ ÏóÞöíÞñ
(Þóæúáõåõ: æóÃóãøóÇ ÇáÏøóäöíáóÓõ ÝóÇáúãõÚúÊóãóÏõ Íöáøõåõ) Ãóíú
æóíóáúÒóãõ Úóáóì ãóÇ ÊóÞóÏøóãó Úóäú ÇÈúäö ÇáúãõØóÑøöÝö Ýöí ÇáÓøóÑóØóÇäö
Ãóäøóåõ ãõÊóæóáøöÏñ ãöäú ÇáÏøóäöíáóÓö Ãóäøóåõ ÍóáóÇáñ áöÃóäøó
ÇáúÍóíóæóÇäó ÇáúãõÊóæóáøöÏó ãöäú ÇáØøóÇåöÑö ØóÇåöÑñ¡ æóÊóÞóÏøóãó
ÇáÊøóÕúÑöíÍõ ÈöÍõÑúãóÉö ÇáÓøóÑóØóÇäö ÝóáúíõÊóÃóãøóáú æóÌúåõ Ðóáößó¡
Çááøóåõãøó ÅáøóÇ Ãóäú íõÞóÇáó: ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇÈúäõ ÇáúãõØóÑøöÝö
ãóãúäõæÚñ¡ æóÝöí ÊóÕúÑöíÍöåöãú ÈöÍöáøö ÇáÏøóäöíáóÓö æóÍõÑúãóÉö
ÇáÓøóÑóØóÇäö Ïóáöíáñ Úóáóì Ãóäøó ßõáøðÇ ãöäúåõãóÇ ÃóÕúáñ ãõÓúÊóÞöáøñ
æóáóíúÓó ÃóÍóÏõåõãóÇ ãõÊóæóáøöÏðÇ ãöäú ÇáúÂÎóÑö
(Þóæúáõåõ: æóÍöãóÇÑöåö æóÅöäú ÊóÃóäøóÓóÇ) ÃóÎúÐõ ÇáúÍöãóÇÑö ÛóÇíóÉð
ÙóÇåöÑñ áöÏóÝúÚö Êóæóåøõãö Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ÊóÃóäøóÓó ÕóÇÑó ÃóåúáöíøðÇ
ÝóíóÍúÑõãõ ßóÓóÇÆöÑö ÇáúÍõãõÑö ÇáúÃóåúáöíøóÉö¡ æóÃóãøóÇ ÃóÎúÐõåõ ÛóÇíóÉð
Ýöí ÇáúÈóÞóÑö Ýóáóãú íóÙúåóÑú áóåõ æóÌúåñ áöÃóäøó ÇáúÃóåúáöíøó ãöäú
ÇáúÈóÞóÑö ÍóáóÇáñ ÚöÑóÇÈðÇ ßóÇäó Ãóæú ÌóæóÇãöíÓó (Þóæúáõåõ: ÚóßúÓõ
ÇáÒøóÑóÇÝóÉö) ÈöÝóÊúÍö ÇáÒøóÇíö æóÖóãøöåóÇ áõÛóÊóÇäö ãóÔúåõæÑóÊóÇäö
æóåöíó ÛóíúÑõ ãóÃúßõæáóÉò¡ Þöíáó áöÃóäøó ÇáäøóÇÞóÉó ÇáúæóÍúÔöíøóÉó ÅÐóÇ
æóÑóÏóÊú ÇáúãóÇÁó ØóÑóÞóåóÇ ÃóäúæóÇÚñ ãöäú ÇáúÍóíóæóÇäóÇÊö ÈóÚúÖõåóÇ
ãóÃúßõæáñ ÝóíóÊóæóáøóÏõ ãöäú Ðóáößó åóÐóÇ ÇáúÍóíóæóÇäõ¡ æóãóäú ÇÔúÊóãóáó
Úóáóì ÃóÔúíóÇÁó áöÍóíóæóÇäóÇÊò ãõÎúÊóáöÝóÉò ÝóßóÇäó ãõÊóæóáøöÏðÇ Èóíúäó
ãóÃúßõæáò æóÛóíúÑöåö ÝóÍóÑõãó ÊóÈóÚðÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: ßóÐóÇ Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö) ÇáúÅöÔóÇÑóÉõ áöãóÇ Ýöí ÇáúãóÊúäö.
(Þóæúáõåõ: æóíõÄúßóáõ) åõæó ãöäú ÊóãóÇãö ÇáúÍóÏöíËö¡ æóáóÚóáøóåõ
ÝóÇÆöÏóÉñ ãõÌóÑøóÏóÉñ Èóíøóäó ÈöåóÇ Íõßúãóåõ ãöäú ÍóíúËõ åõæó æóÅöáøóÇ
ÝóÕóíúÏõ ÇáúãõÍúÑöãö ÍóÑóÇãñ ÅáøóÇ Åäú ÕóÇÏóåõ ÍóíøðÇ æóÐõÈöÍó¡ Ãóæú
Ãóäøó åóÐóÇ åõæó ÕõæÑóÉõ ãóÇ Ýöí ÇáúÍóÏöíËö ÝóáúíõÑóÇÌóÚú (Þóæúáõåõ:
æóãöËúáõåõãóÇ æóÈúÑñ) åõæó ÈöÅöÓúßóÇäö ÇáúãõæóÍøóÏóÉö ÏõæóíúÈøóÉñ
ÃóÕúÛóÑõ ãöäú ÇáúåöÑøö ßóÍúáóÇÁõ ÇáúÚóíúäö áóÇ ÐóäóÈó áóåóÇ.
(8/152)
ÈöãõåúãóáóÉò ãóÖúãõæãóÉò ÝóãõæóÍøóÏóÉò
ãóÝúÊõæÍóÉò ÝóÊóÍúÊöíøóÉñ ÊõÔúÈöåõ ÇáÖøóÈøó æóåöíó ÃõäúËóì ÇáúÍóÑóÇÈöíø
æóÞõäúÝõÐñ (æóÝóäóßñ) ÈöÝóÊúÍö ÇáúÝóÇÁö æóÇáäøõæäö æóåõæó ÏõæóíúÈøóÉñ
íõÄúÎóÐõ ãöäú ÌöáúÏöåóÇ ÇáúÝóÑúæõ áöáöíäöåóÇ æóÎöÝøóÊöåóÇ¡ æóÓöäúÌóÇÈñ
æóÞóÇÞöãñ æóÍóæúÕóáñ (æóÓóãøõæÑñ) ÈöÝóÊúÍö ÇáÓøöíäö æóÖóãøö Çáúãöíãö
ÇáúãõÔóÏøóÏóÉö ÃóÚúÌóãöíøñ ãõÚóÑøóÈñ æóåõæó ÍóíóæóÇäñ íõÔúÈöåõ
ÇáÓøöäøóæúÑó áöÃóäøó ÇáúÚóÑóÈó ÊóÓúÊóØöíÈõåõ æóãóÇ ÞóÈúáóåõ ÓóæóÇÁñ Ýöí
Ðóáößó ÇáúÃõäúËóì æóÇáÐøóßóÑõ¡ æóãóäú ÒóÚóãó Ãóäøóåõ ØóíúÑñ Ãóæú äóÈúÊñ
Ãóæú ãöäú ÇáúÌöäøö ÝóÞóÏú ÛóáöØó¡ æóíóÍöáøõ ÏõáúÏõáñ æóÇÈúäõ ÚõÑúÓò
(æóíóÍúÑõãõ) æóÔúÞñ æó (ÈóÛúáñ) áöäóåúíöåö Úóäúåõ ßóÇáúÍöãóÇÑö íóæúãó
ÎóíúÈóÑó æóáöÊóæóáøõÏöåö Èóíúäó ÍóáóÇáò æóÍóÑóÇãò ÝóíõÛóáøóÈõ ÇáúÍóÑóÇãõ
ÓóæóÇÁñ ßóÇäó ÇáúÍóÑóÇãõ ÐóßóÑðÇ Ãóãú ÃõäúËóì¡ æóíóÌúÑöí Ðóáößó Ýöí
ßõáøö ãõÊóæóáøöÏò Èóíúäó ãóÃúßõæáò æóÛóíúÑöåö¡ æóãöäúåõ ßóãóÇ ÞóÇáóåõ
ÈóÚúÖõåõãú ÇáÒøóÑóÇÝóÉõ¡ Ýóáóæú ÊóæóáøóÏó Èóíúäó ÝóÑóÓò æóÍöãóÇÑò
æóÍúÔöíøò ãóËóáðÇ Íóáøó ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö (æóÍöãóÇÑñ Ãóåúáöíøò) áöãóÇ
ÐõßöÑó (æóßõáøõ Ðöí äóÇÈò) Þóæöíøò íóÚúÏõæ Èöåö (ãöäú ÇáÓøöÈóÇÚö
æóãöÎúáóÈò) ÈößóÓúÑö Çáúãöíãö: Ãóíú ÙõÝõÑò (ãöäú ÇáØøóíúÑö) áöáäøóåúíö
ÚóäúåõãóÇ ÝóÇáúÃóæøóáõ (ßóÃóÓóÏò) æóÝóåúÏò (æóäóãöÑò æóÐöÆúÈò æóÏõÈøò
æóÝöíáò æóÞöÑúÏò æó) ÇáËøóÇäöí äóÍúæõ (ÈóÇÒò æóÔóÇåöíäó æóÕóÞúÑò) åõæó
ÚóÇãøñ ÈóÚúÏó ÎóÇÕøò áöÔõãõæáöåö áöáúÈõÒóÇÉö æóÇáÔøóæóÇåöíäö
æóÛóíúÑöåöãóÇ ãöäú ßõáøö ãóÇ íóÕöíÏõ æóåõæó ÈöÇáÓøöíäö æóÇáÕøóÇÏö
æóÇáÒøóÇíö (æóäóÓúÑò) æóåõæó ÈöÝóÊúÍö Çáäøõæäö ÃóÔúåóÑõ ãöäú ÖóãøöåóÇ
æóßóÓúÑöåóÇ (æóÚõÞóÇÈò) ÈöÖóãøö Ãóæøóáöåö æóÌóãöíÚö ÌóæóÇÑöÍö ÇáØøóíúÑö¡
æóÐóåóÈó ÌóãúÚñ Åáóì Ãóäøóåõ ÍõÑúãóÉõ ÇáäøóÓúÑö áöÇÓúÊöÎúÈóÇËöåö áóÇ
áöÃóäøó áóåõ ãöÎúáóÈðÇ¡ æóÅöäøóãóÇ áóåõ ÙõÝõÑñ ßóÙõÝõÑö ÇáÏøóÌóÇÌóÉö
(æóßóÐóÇ ÇÈúäõ Âæóì) ÈöÇáúãóÏøö áöÃóäøó ÇáúÚóÑóÈó ÊóÓúÊóÎúÈöËõåõ æóåõæó
ÍóíóæóÇäñ ßóÑöíåõ ÇáÑøöíÍö Ýöíåö ÔóÈóåñ ãöäú ÇáÐøöÆúÈö æóÇáËøóÚúáóÈö
æóåõæó ÝóæúÞóåõ æóÏõæäó ÇáúßóáúÈö (æóåöÑøóÉõ æóÍúÔò Ýöí ÇáúÃóÕóÍøö)
áöÃóäøóåóÇ ÊóÚúÏõæ ÈöäóÇÈöåóÇ.
æóÇáËøóÇäöí ÇáúÍöáøõ áöÃóäøó äóÇÈó ÇáúÃóæøóáö ÖóÚöíÝñ æóÈöÇáúÞöíóÇÓö
Úóáóì ÇáúÍöãóÇÑö ÇáúæóÍúÔöíøö Ýöí ÇáËøóÇäöí¡ æóÝöí æóÌúåò ÊóÍöáøõ
ÇáúåöÑøóÉõ ÇáúÃóåúáöíøóÉõ ÃóíúÖðÇ¡ æóíóÍúÑõãõ ÇáäøöãúÓõ áöÃóäøóåõ
íóÝúÊóÑöÓõ ÇáÏøóÌóÇÌó æóÃóÈõæ ãöÞúÑóÖò Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö (æóíóÍúÑõãõ ãóÇ
äõÏöÈó ÞóÊúáõåõ) ÅÐú áóæú ÌóÇÒó Ãóßúáõåõ áóãú íõÄúãóÑú ÈöÞóÊúáöåö
(ßóÍóíøóÉò æóÚóÞúÑóÈò æóÛõÑóÇÈò ÃóÈúÞóÚó) Ãóíú Ýöíåö ÈóíóÇÖñ æóÓóæóÇÏñ
(æóÍöÏóÃóÉò) ÈöæóÒúäö ÚöäóÈóÉò (æóÝóÃúÑóÉò æóßõáøö) ÈöÇáúÌóÑøö (ÓóÈõÚò)
ÈöÖóãøö ÇáúÈóÇÁö (ÖóÇÑò) ÈöÇáÊøóÎúÝöíÝö: Ãóíú ÚóÇÏò áöÎóÈóÑö
ÇáÔøóíúÎóíúäö «ÎóãúÓñ íõÞúÊóáúäó Ýöí ÇáúÍöáøö æóÇáúÍóÑóãö: ÇáúÝóÃúÑóÉõ
æóÇáúÛõÑóÇÈõ æóÇáúÍöÏóÃóÉõ æóÇáúÚóÞúÑóÈõ æóÇáúßóáúÈõ ÇáúÚóÞõæÑõ» æóÝöí
ÑöæóÇíóÉò áöãõÓúáöãò «ÇáúÛõÑóÇÈõ ÇáúÃóÈúÞóÚõ æóÇáúÍóíøóÉõ ÈóÏóáõ
ÇáúÚóÞúÑóÈö» æóÝöí ÑöæóÇíóÉò áöÃóÈöí ÏóÇæõÏ æóÇáÊøöÑúãöÐöíøö ÐóßóÑó
ÇáÓøóÈõÚó ÇáúÚóÇÏöíó ãóÚó ÇáúÎóãúÓö¡ æóãóÑøó Ãóäøó ÇáÑøóÇÌöÍó ÚóÏóãõ
ÌóæóÇÒö ÞóÊúáö ÈóåöíãóÉò æóØöÆóåóÇ ÂÏóãöíøñ Úóáóì Ãóäøó ÇáúÃóãúÑó
ÈöÞóÊúáöåóÇ Úóáóì ÇáúÞóæúáö Èöåö áöÚóÇÑöÖò ÝóáóÇ íõäóÇÝöí ÍöáøóåóÇ
ßóÍóíóæóÇäò ãóÃúßõæáò Íóáøó ÞóÊúáõåõ áöÕöíóÇáöåö¡ æóÊóÞúíöíÏõåõ
ÇáúÛõÑóÇÈó ÈöÇáúÃóÈúÞóÚö áöæõÑõæÏöåö Ýöí ÇáúÎóÈóÑö æóáößóæúäöåö
ãõÊøóÝóÞðÇ Úóáóì ÊóÍúÑöíãöåö æóÅöáøóÇ ÝóÇáúÃóÓúæóÏõ æóåõæó ÇáúÛõÏóÇÝõ
ÇáúßóÈöíÑõ¡ æóíõÓóãøóì ÇáúÌóÈóáöíøó áöÃóäøóåõ áóÇ íóÓúßõäõ ÅáøóÇ
ÇáúÌöÈóÇáó ÍóÑóÇãñ ÃóíúÖðÇ Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö¡ æóßóÐóÇ ÇáúÚóÞúÚóÞõ¡ æóåõæó
Ðõæ áóæúäóíúäö ÃóÈúíóÖó æóÃóÓúæóÏó Øóæöíáõ ÇáÐøóäóÈö ÞóÕöíÑõ ÇáúÌóäóÇÍö
ÕóæúÊõåõ ÇáúÚóÞúÚóÞóÉõ¡ æóÎóÑóÌó ÈöÖóÇÑò äóÍúæõ ËóÚúáóÈò æóÖóÈõÚò
áöÖóÚúÝö äóÇÈöåö ßóãóÇ ãóÑøó (æóßóÐóÇ ÑóÎóãóÉñ) áöáäøóåúíö ÚóäúåóÇ
æóáöÎõÈúËöåóÇ (æóÈõÛóÇËóÉñ) ÈöÊóËúáöíËö ÇáúãõæóÍøóÏóÉö¡
æóÈöÇáúãõÚúÌóãóÉö æóÇáúãõËóáøóËóÉö ØóÇÆöÑñ ÃóÈúíóÖõ¡ æóíõÞóÇáõ ÃóÛúÈóÑõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
áöÛóíúÑö ÇáúãóÃúßõæáö æóÓóíóÃúÊöí Íõßúãõåõ ãöäú ÇáúÍõÑúãóÉö Ýöí ßóáóÇãö
ÇáÔøóÇÑöÍö (Þóæúáõåõ: æóÞõäúÝõÐñ) ÈöÇáÐøóÇáö ÇáúãõÚúÌóãóÉö ÇäúÊóåóì
ÏóãöíÑöíøñ¡ æóÈöÖóãøö ÇáúÞóÇÝö æóÝóÊúÍöåóÇ ÇäúÊóåóì ãõÎúÊóÇÑñ.
æóÝöí ÇáúãöÕúÈóÇÍö ÈöÖóãøö ÇáúÝóÇÁö æóÊõÝúÊóÍõ áöáÊøóÎúÝöíÝö (Þóæúáõåõ:
ÓóæóÇÁñ Ýöí Ðóáößó ÇáúÃõäúËóì æóÇáÐøóßóÑö) åóÐóÇ Úõáöãó ãöäú Þóæúáöåö
ÇáÓøóÇÈöÞö¡ æóÇáúãõÑóÇÏõ Ýöí ÌóãöíÚö ãóÇ ãóÑøó æóíóÃúÊöí ÇáÐøóßóÑõ
æóÇáúÃõäúËóì
(Þóæúáõåõ: Íóáøó ÈöÇáöÇÊøöÝóÇÞö) Ãóíú áöÃóäøóåõãóÇ ãóÃúßõæáóÇäö
(Þóæúáõåõ: æóåõæó ÝóæúÞóåõ) Ãóíú ÝóæúÞó ÇáËøóÚúáóÈö (Þóæúáõåõ:
æóíóÍúÑõãõ ÇáäøöãúÓõ) æóåõæó ÏõæóíúÈøóÉñ äóÍúæõ ÇáúåöÑøóÉö ÊóÃúæöí
ÇáúÈóÓóÇÊöíäó ÛóÇáöÈðÇ.
ÞóÇáó ÇÈúäõ ÝóÇÑöÓò: æóíõÞóÇáõ áóåóÇ ÇáÏøóáóÞõ¡ æóÞóÇáó ÇáúÝóÇÑóÇÈöíøõ:
ÏõæóíúÈøóÉñ ÊóÞúÊõáõ ÇáËøõÚúÈóÇäó¡ æóÇáúÌóãúÚõ äõãõæÓñ ãöËúáõ Íöãúáò
æóÍõãõæáò ÇäúÊóåóì ãöÕúÈóÇÍñ (Þóæúáõåõ: æóÝóÃúÑóÉò) ÈöÇáúåóãúÒö ÇäúÊóåóì
ãóÍóáøöíøñ (Þóæúáõåõ æóÇáÊøöÑúãöÐöíøõ ÐóßóÑó ÇáÓøóÈõÚó) áóÚóáøóåõ ãóÚó
ÇáÑøöæóÇíóÉö ÇáúÃõæáóì (Þóæúáõåõ: áöÚóÇÑöÖò) Ãóíú æóåõæó ÇáÓøóÊúÑõ Úóáóì
ÇáúÝóÇÚöáö (Þóæúáõåõ: æóåõæó ÇáúÛõÏóÇÝõ) åõæó ÈöÇáÏøóÇáö ÇáúãõåúãóáóÉö
ÇäúÊóåóì ÏóãöíÑöíøñ (Þóæúáõåõ: æóßóÐóÇ ÇáúÚóÞúÚóÞõ) Ãóíú íóÍúÑõãõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: æóÇÈúäõ ãõÞúÑöÖò) åõæó ÈöÖóãøö Çáúãöíãö æóßóÓúÑö ÇáÑøóÇÁö
æóÈößóÓúÑö Çáúãöíãö æóÝóÊúÍö ÇáÑøóÇÁö æóåõæó ÇáÏøóáóÞõ ÈöÝóÊúÍö ÇááøóÇãö
(Þóæúáõåõ: æóÈõÛóÇËóÉñ) åöíó ÛóíúÑõ ÇáúÌõæÑöíøóÉö ÇáúãõÓóãøóÇÉõ
ÈöÇáäøóæúÑóÓóÉö æóÞóÏú ÃóÝúÊóì ÈöÍöáøöåóÇ æóÇáöÏõ ÇáÔøóÇÑöÍö.
(8/153)
Ïõæäó ÇáÑøóÎóãóÉö ÈóØöíÁõ ÇáØøóíóÑóÇäö
áöÎõÈúËöåóÇ ÃóíúÖðÇ (æóÇáúÃóÕóÍøõ Íöáøõ ÛõÑóÇÈö ÒóÑúÚò) æóåõæó ÃóÓúæóÏõ
ÕóÛöíÑñ íõÞóÇáõ áóåõ ÇáÒøóÇÛõ¡ æóÞóÏú íóßõæäõ ãõÍúãóÑøõ ÇáúãöäúÞóÇÑö
æóÇáÑøöÌúáóíúäö áöÃóäøóåõ ãõÓúÊóØóÇÈñ. æóÇáËøóÇäöí Ãóäøóåõ ÍóÑóÇãñ
áöÃóäøóåõ ãöäú ÌöäúÓö ÇáúÛöÑúÈóÇäö.
æóÃóãøóÇ ÇáúÛõÏóÇÝõ ÇáÕøóÛöíÑõ æóåõæó ÃóÓúæóÏõ Ãóæú ÑóãóÇÏöíøõ Çááøóæúäö
ÝóãõÞúÊóÖóì ßóáóÇãö ÇáÑøóÇÝöÚöíøö Íöáøõåõ¡ æóÈöåö ÕóÑøóÍó ÌóãúÚñ
ãöäúåõãú ÇáÑøõæíóÇäöíøõ. æóÚóáøóáóåõ ÈöÃóäøóåõ íóÃúßõáõ ÇáÒøóÑúÚó æóåõæó
ÇáúãõÚúÊóãóÏõ æóÅöäú ÕóÍøóÍó Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö ÊóÍúÑöíãóåõ (æóíóÍúÑõãõ
ÈóÈøóÛóÇ) ÈöÝóÊúÍö ÇáúãõæóÍøóÏóÊóíúäö æóÊóÔúÏöíÏö ÇáËøóÇäöíóÉö¡
æóÈöÇáúãõÚúÌóãóÉö æóÈöÇáúÞóÕúÑö ÇáØøóÇÆöÑõ ÇáúãóÚúÑõæÝõ ÈöÇáÏøõÑøóÉö
ÈöÖóãøö ÇáúãõåúãóáóÉö¡ æóáóæúäõåóÇ ãõÎúÊóáöÝñ æóÇáúÛóÇáöÈõ Ãóäøóåõ
ÃóÎúÖóÑõ (æóØóÇæõæÓñ) áöÎõÈúËö ÛöÐóÇÆöåöãóÇ
(æóíóÍöáøõ äóÚóÇãóÉñ) ÈöÇáúÅöÌúãóÇÚö (æóßõÑúßöíøñ) æóßóÐóÇ ÇáúÍõÈóÇÑóì
æóÇáÔøóÞöÑøóÇÞõ (æóÈóØøñ) ÞóÇáó ÇáÏøóãöíÑöíøö: åõæó ÇáúÅöæóÒøõ ÇáøóÐöí
áóÇ íóØöíÑõ (æóÅöæóÒøñ) ÈößóÓúÑò ÝóÝóÊúÍò æóÞóÏú ÊõÍúÐóÝõ åóãúÒóÊõåõ
áóßöäú ÝóÓøóÑó ÇáúÌóæúåóÑöíøõ æóÛóíúÑõåõ ÇáúÅöæóÒøó ÈöÇáúÈóØøö.
æóíóÍöáøõ ÓóÇÆöÑõ ØõíõæÑö ÇáúãóÇÁö ÅáøóÇ ÇááøóÞúáóÞó (æóÏóÌóÇÌñ)
ÈöÝóÊúÍö Ãóæøóáöåö ÃóÝúÕóÍõ ãöäú Öóãøöåö æóßóÓúÑöåö áöØöíÈöåóÇ
(æóÍóãóÇãñ¡ æóåõæó ßõáøõ ãóÇ ÚóÈøó) Ãóíú ÔóÑöÈó ÇáúãóÇÁó ÈöáóÇ ÊóäóÝøõÓò
æóãóÕøò.
æóÝöí ÇáúÞóÇãõæÓö: ÇáúÚóÈøõ ÔõÑúÈõ ÇáúãóÇÁö Ãóæú ÇáúÌóÑúÚõ Ãóæú
ÊóÊóÇÈõÚõåõ (æóåóÏóÑó) Ãóíú ÕóæøóÊó¡ æóåõæó ÊóÑúÌöíÚõ ÇáÕøóæúÊö
æóãõæóÇÕóáóÊõåõ ãöäú ÛóíúÑö ÊóÞúØöíÚò áóåõ æóÐößúÑõåõ ÊóÃúßöíÏñ æóÅöáøóÇ
Ýóåõæó áóÇÒöãñ áöáúÃóæøóáö. æóãöäú Ëóãøó ÇÞúÊóÕóÑó Ýöí ÇáÑøóæúÖóÉö Ýöí
ãóæúÖöÚò Úóáóì ÚóÈøó¡ æóäóÙóÑó ÈóÚúÖõåõãú Ýöí ÏóÚúæóì ãõáóÇÒóãóÊöåöãóÇ
æóÏóÎóáó Ýöí ßóáóÇãöåö ÇáúÞõãúÑöíøõ æóÇáÏøõÈúÓöíøõ æóÇáúíóãóÇãõ
æóÇáúÝóæóÇÎöÊõ æóÇáúÞóØóÇ æóÇáúÍóÌúáõ æóåõæó Úóáóì ÞóÏúÑö ÇáúÍóãóÇãö
ßóÇáúÞóØóÇ ÃóÍúãóÑõ ÇáúãöäúÞóÇÑö æóÇáÑøöÌúáóíúäö¡ æóíõÓóãøóì ÏóÌóÇÌó
ÇáúÈóÑøö (æóãóÇ Úóáóì Ôóßúáö ÚõÕúÝõæÑò) ÈöÖóãøö Ãóæøóáöåö ÃóÝúÕóÍõ ãöäú
ÝóÊúÍöåö (æóÅöäú ÇÎúÊóáóÝó áóæúäõåõ æóäóæúÚõåõ ßóÚóäúÏóáöíÈö) æóåõæó
ÇáúåóÒóÇÑõ (æóÕóÚúæóÉò) ÈöÝóÊúÍö ÇáÕøóÇÏö æóÓõßõæäö ÇáúÚóíúäö
ÇáúãõåúãóáóÊóíúäö¡ æóåõæó ÚõÕúÝõæÑñ ÃóÍúãóÑõ ÇáÑøóÃúÓö (æóÒõÑúÒõæÑò)
ÈöÖóãøö Ãóæøóáöåö æóäõÛóÑò æóÈõáúÈõáò æóßóÐóÇ ÇáúÍõãøóÑóÉõ áöÃóäøóåóÇ
ãöäú ÇáØøóíøöÈóÇÊö (áóÇ ÎõØøóÇÝò) ÈöÖóãøö ÇáúÎóÇÁö æóÊóÔúÏöíÏö ÇáØøóÇÁö
ÇáúãõÓóãøóì ÇáúÂäó ÈöÚõÕúÝõæÑö ÇáúÌóäøóÉö áöáäøóåúíö Úóäú ÞóÊúáöåö Ýöí
ãõÑúÓóáò ÇÚúÊóÖóÏó ÈöÞóæúáö ÕóÍóÇÈöíøò¡ æóíõØúáóÞõ Úóáóì ÇáúÎõÝøóÇÔö
ÚöäúÏó ÇááøõÛóæöíøöíäó æóåõæó ØóÇÆöÑñ ÕóÛöíÑñ áóÇ ÑöíÔó áóåõ. íõÔúÈöåõ
ÇáúÝóÃúÑó íóØöíÑõ Èóíúäó ÇáúãóÛúÑöÈö æóÇáúÚöÔóÇÁö ÝóÞóÏú ÌóÒóãóÇ
ÈöÊóÍúÑöíãöåö åõäóÇ.
æóáóÇ íõäóÇÝöíåö ÌóÒúãõåõãóÇ ÈöáõÒõæãö ÇáúÞöíãóÉö Ýöíåö ÈöÞóÊúáö
ÇáúãõÍúÑöãö áóåõ ÝóÅöäøó Ðóáößó íóÓúÊóáúÒöãõ Íöáøó Ãóßúáöåö æóíõãúäóÚõ
ÈöÃóäøóåõ áóÇ ÊóáóÇÒõãó Èóíúäó Ðóáößó æóÈóíúäó Ãóßúáöåö¡ ÅÐú
ÇáúãõÊóæóáøöÏõ Èóíúäó ãóÃúßõæáò æóÛóíúÑöåö ÍóÑóÇãñ ãóÚó æõÌõæÈö
ÇáúÌóÒóÇÁö Ýöíåö ÝóáóÚóáøó ÇáúÎõÝøóÇÔó ÚöäúÏóåõãóÇ ãöäú åóÐóÇ (æóäóãúáò
æóäóÍúáò) áöÕöÍøóÉö Çáäøóåúíö Úóäú ÞóÊúáöåöãóÇ¡ æóÍóãóáõæåõ Úóáóì
Çáäøóãúáö ÇáÓøõáóíúãóÇäöíøö¡ æóåõæó ÇáúßóÈöíÑõ áöÇäúÊöÝóÇÁö ÃóÐóÇåõ¡
ÈöÎöáóÇÝö ÇáÕøóÛöíÑö ÝóíóÍöáøõ ÞóÊúáõåõ áößóæúäöåö ãõÄúÐöíðÇ¡ Èóáú
æóÍóÑúÞõåõ Åäú ÊóÚóíøóäó ØóÑöíÞðÇ áöÏóÝúÚöåö ßóÇáúÞóãúáö (æóÐõÈóÇÈò)
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ: æóåõæó ÃóÓúæóÏõ ÕóÛöíÑñ) Ãóíú Ýóáóæú Ôóßøó Ýöí ÔóíúÁò åóáú
åõæó ãöãøóÇ íõÄúßóáõ Ãóæú ãöäú ÛóíúÑöåö ÝóíóäúÈóÛöí ÇáúÍõÑúãóÉõ
ÇÍúÊöíóÇØðÇ
(Þóæúáõåõ: æóíóÍöáøõ ÓóÇÆöÑõ ØõíõæÑö ÇáúãóÇÁö) æóåöíó ÇáØøõíõæÑõ ÇáøóÊöí
ÊóÃúáóÝõ ÇáúãóÇÁó ÛóÇáöÈðÇ æóáóÇ ÊóÛúÑóÞõ Ýöíåö (Þóæúáõåõ: ÅáøóÇ
ÇááøóÞúáóÞó) ÇááøóÞúáóÇÞõ ÈöÇáúÝóÊúÍö ÇáÕøóæúÊõ æóÇááøóÞúáóÇÞõ ØóÇÆöÑñ
äóÍúæõ ÇáúÅöæóÒøóÉö Øóæöíáõ ÇáúÚõäõÞö íóÃúßõáõ ÇáúÍóíøóÇÊö æóÇááøóÞúáóÞõ
ãóÞúÕõæÑñ ãöäúåõ ÇäúÊóåóì ãöÕúÈóÇÍñ.
ÞóÇáó ÇáÔøóÇãöíøõ Ýöí ÓöíÑóÊöåö Ýöí ÇáúÈóÇÈö ÇáËøóÇáöËö ÝöíãóÇ Ãóßóáóåõ
- Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãöäú ÇáúÍóíóæóÇäóÇÊö: Ñóæóì
ÇáÔøóíúÎóÇäö Úóäú ÃóÈöí ãõæÓóì ÞóÇáó «ÑóÃóíúÊõ ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - íóÃúßõáõ áóÍúãó ÏóÌóÇÌò» .
æóÑóæóíóÇ Úóäú «ÃóÈöí ÈóßúÑò ÞóÇáó ÑóÃóíúÊõ ÑóÓõæáó Çááøóåö - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - íóÃúßõáõ áóÍúãó ÏóÌóÇÌò» æóÑóæóì ÃóÈõæ
ÇáúÍóÓóäö Èúäõ ÇáÖøóÍøóÇßö Úóäú ÇÈúäö ÚõãóÑó ÞóÇáó «ßóÇäó ÑóÓõæáõ
Çááøóåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÅÐóÇ ÃóÑóÇÏó Ãóäú íóÃúßõáó
áóÍúãó ÏóÌóÇÌò ÍóÈóÓóåõ ËóáóÇËóÉó ÃóíøóÇãò» (Þóæúáõåõ: Åäú ÊóÚóíøóäó
ØóÑöíÞðÇ áöÏóÝúÚöåö) Ãóíú ÈöÃóäú ÔóÞøó ÚóÏóãõ ÇáÕøóÈúÑö Úóáóì ÃóÐóÇåõ
ÞóÈúáó ÞóÊúáöåö æóÊóÚóÐøóÑó ÞóÊúáõåõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ ÇáÔøöÞöÑøóÇÞõ) ÈöÝóÊúÍö ÇáúãõÚúÌóãóÉö æóßóÓúÑöåóÇ ãóÚó ßóÓúÑö
ÇáúÞóÇÝö æóÊóÔúÏöíÏö ÇáÑøóÇÁö æóÈößóÓúÑöåóÇ ãóÚó ÅÓúßóÇäö ÇáúÞóÇÝö
æóÊóÎúÝöíÝö ÇáÑøóÇÁö æóíõÞóÇáõ áóåóÇ ÇáÔøöÑöÞúÑóÇÞõ¡ æóåõæó ØóÇÆöÑñ
ÃóÎúÖóÑõ ãõáóæøóäñ Úóáóì ÞóÏúÑö ÇáúÍóãóÇãö (Þóæúáõåõ: ÇáúåóÒóÇÑõ) åõæó
ÈöÝóÊúÍö ÇáúåóÇÁö (Þóæúáõåõ: æóäõÛóÑñ) ÈöÖóãøö Çáäøõæäö æóÝóÊúÍö
ÇáúãõÚúÌóãóÉö ÚõÕúÝõæÑñ ÕóÛöíÑñ ÃóÍúãóÑõ ÇáúÃóäúÝö (Þóæúáõåõ: æóßóÐóÇ
ÇáúÍõãúÑóÉõ) åöíó ÈöÖóãøö ÇáúÍóÇÁö æóÊóÔúÏöíÏö Çáúãöíãö ßóãóÇ ãóÑøó Ýöí
ÇáÕøóíúÏö æóÇáÐøóÈóÇÆöÍö (Þóæúáõåõ: ÝóÅöäøó Ðóáößó íóÓúÊóáúÒöãõ ÅáóÎú)
åõæó æóÌúåõ ÇáúãõäóÇÝóÇÉö ÇáúãóäúÝöíøóÉö (Þóæúáõåõ: æóíõãúäóÚõ
ÈöÃóäøóåõ) ÇáúæóÌúåõ ÍóÐúÝõ Þóæúáöåö æóíõãúäóÚõ æóÅöÈúÏóÇáõ ÇáúÈóÇÁö
áóÇãðÇ (Þóæúáõåõ: ÅÐú ÇáúãõÊóæóáøöÏõ Èóíúäó ãóÃúßõæáò ÅáóÎú) íõÊóÃóãøóáõ
Ýöí åóÐóÇ ÇáöÇÓúÊöÏúáóÇáö (Þóæúáõåõ æóÍóãóáõæåõ Úóáóì Çáäøóãúáö
ÇáÓøõáóíúãóÇäöíøö)
(8/154)
ÈöÖóãøö Ãóæøóáöåö (æóÍóÔóÑóÇÊò) æóåöíó
ÕöÛóÇÑõ ÏóæóÇÈøö ÇáúÃóÑúÖö (ßóÎõäúÝõÓóÇÁ) ÈöÖóãøö Ãóæøóáöåö ÝóÊúÍö
ËóÇáöËöåö ÃóÔúåóÑõ ãöäú Öóãøöåö æóÈöÇáúãóÏøö¡ æóÍõßöíó Öóãøõ ËóÇáöËöåö
ãóÚó ÇáúÞóÕúÑö áöÎõÈúËö áóÍúãö ÇáúÌóãöíÚö (æóÏõæÏò) ãõäúÝóÑöÏò Úóáóì ãóÇ
ãóÑøó Ýöí ÇáÕøóíúÏö æóÇáÐøóÈóÇÆöÍö æóæóÒóÛò ÈöÃóäúæóÇÚöåóÇ æóÐóÇÊö
Óõãõæãò æóÅöÈóÑò æóÕóÑóÇÑóÉò áöÇÓúÊöÎúÈóÇËöåóÇ¡ äóÚóãú íóÍöáøõ ãöäúåóÇ
äóÍúæõ íóÑúÈõæÚò æóæóÈúÑò æóÃõãøö ÍõÈóíúäò ßóãóÇ ãóÑøó¡ æóÇÓúÊöÏúáóÇáõ
ÇáÑøóÇÝöÚöíøö Úóáóì ÊóÍúÑöíãö ÇáúæóÒóÛö ÈöÇáäøóåúíö Úóäú ÞóÊúáöåóÇ
ÓóÈúÞõ Þóáóãò¡ ÝóÞóÏú Ñóæóì ãõÓúáöãñ «Ãóäøó ãóäú ÞóÊóáóåóÇ Ýöí Ãóæøóáö
ÖóÑúÈóÉò ßõÊöÈó áóåõ ãöÇÆóÉõ ÍóÓóäóÉò¡ æóÝöí ÇáËøóÇäöíóÉö Ïõæäó Ðóáößó¡
æóÝöí ÇáËøóÇáöËóÉö Ïõæäó Ðóáößó» æóÝöíåö ÍóÖøñ æóÃóíøõ ÍóÖøò Úóáóì
ÞóÊúáöåóÇ.
Þöíáó áöÃóäøóåóÇ ßóÇäóÊú ÊóäúÝõÎõ ÇáäøóÇÑó Úóáóì ÅÈúÑóÇåöíãó - Õóáøóì
Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - (æóßóÐóÇ) íóÍúÑõãõ ßõáøõ (ãóÇ ÊóæóáøóÏó)
íóÞöíäðÇ (ãöäú ãóÃúßõæáò æóÛóíúÑöåö) ßóÓöãúÚò ÈößóÓúÑò ÝóÓõßõæäò
áöÊóæóáøõÏöåö Èóíúäó ÐöÆúÈò æóÖóÈõÚò¡ æóÎóÑóÌó ÈöÞóæúáöäóÇ íóÞöíäðÇ ãóÇ
áóæú äóÊóÌóÊú ÔóÇÉñ ßóáúÈóÉð ÝóÅöäøóåóÇ ÊóÍöáøõ ßóãóÇ ÞóÇáóåõ
ÇáúÈóÛóæöíø ßóÇáúÞóÇÖöí áöÃóäøóåõ ÞóÏú ÊóÞóÚõ ÇáúÎöáúÞóÉõ Úóáóì ÎöáóÇÝö
ÕõæÑóÉö ÇáúÃóÕúáö æóÅöäú ßóÇäó ÇáúæóÑóÚõ ÊóÑúßóåóÇ¡ æóÐóåóÈó ÌóãúÚñ Åáóì
Ãóäøóåõ Åäú ßóÇäó ÃóÔúÈóåó ÈöÇáúÍóáóÇáö ÎöáúÞóÉð Íóáøó æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ¡
æóíóÌõæÒõ ÔõÑúÈõ áóÈóäö ÝóÑóÓò æóáóÏóÊú ÈóÛúáðÇ æóÔóÇÉò ßóáúÈðÇ
áöÃóäøóåõ ãöäúåóÇ áóÇ ãöäú ÇáúÝóÍúáö¡ æóáóæú ãõÓöÎó ÍóíóæóÇäñ íóÍöáøõ
Åáóì ãóÇ áóÇ íóÍöáøõ Ãóæú ÚóßúÓõåõ Ýóåóáú íõÚúÊóÈóÑõ ãóÇ ÞóÈúáó
ÇáúãóÓúÎö Úóáóì ãóÇ ÞóÇáóåõ ÈóÚúÖõåõãú ÚóãóáðÇ ÈöÇáúÃóÕúáö Ãóæú ãóÇ
ÊóÍóæøóáó Åáóíúåö ßóãóÇ íóÏõáøõ Úóáóíúåö ãóÇ Ýöí ÝóÊúÍö ÇáúÈóÇÑöí Úóäú
ÇáØøóÍóÇæöíøö ßõáøñ ãõÍúÊóãóáñ.
æóÇáúÃóæúÌóåõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúãóãúÓõæÎö Åáóíúåö Åäú ÈõÏøöáóÊú ÐóÇÊõåõ
ÈöÐóÇÊò ÃõÎúÑóì æóÅöáøóÇ ÈöÃóäú áóãú ÊõÈóÏøóáú ÅáøóÇ ÕöÝóÊõåõ ÝóÞóØú
ÇõÚúÊõÈöÑó ãóÇ ÞóÈúáó ÇáúãóÓúÎö¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÇáúÃóÕúáö Ýöí
ÇáúÂÏóãöíøö ÇáúãóãúÓõæÎö ãõØúáóÞðÇ ßóãóÇ íóÏõáøõ Úóáóíúåö ÇáúÎóÈóÑõ
ÇáÕøóÍöíÍõ¡ æóáóæú ÞõÏøöãó áöæóáöíøò ãóÇáñ ãóÛúÕõæÈñ ÝóÞõáöÈó ßóÑóÇãóÉð
áóåõ ÏóãðÇ Ëõãøó ÃõÚöíÏó Åáóì ÕöÝóÊöåö Ãóæú ÕöÝóÉò ÛóíúÑö ÕöÝóÊöåö
ÝóÇáúãõÊøóÌóåõ ÚóÏóãõ Íöáøöåö áöÃóäøóåõ ÈöÚóæúÏöåö Åáóì ÇáúãóÇáöíøóÉö
ÚóÇÏó ãöáúßõ ãóÇáößöåö Ýöíåö ßóãóÇ ÞóÇáõæåõ Ýöí ÌöáúÏö ãóíúÊóÉò ÏõÈöÛó¡
æóáóÇ ÖóãóÇäó Úóáóì Çáúæóáöíøö ÈöÞóáúÈöåö Åáóì ÇáÏøóãö ßóãóÇ áóÇ ÖóãóÇäó
Úóáóíúåö ÅÐóÇ ÞõÊöáó ÈöÍóÇáöåö (æóãóÇ áóÇ äóÕøó Ýöíåö) ãöäú ßöÊóÇÈò
æóáóÇ ÓõäøóÉò ÎóÇÕøò æóáóÇ ÚóÇãøò ÈöÊóÍúáöíáò Ãóæú ÊóÍúÑöíãò æóáóÇ ÈöãóÇ
íóÏõáøõ Úóáóì ÃóÍóÏöåöãóÇ ßóÇáúÃóãúÑö ÈöÞóÊúáöåö Ãóæú Çáäøóåúíö Úóäúåõ
(Åäú ÇÓúÊóØóÇÈóåõ Ãóåúáõ íóÓóÇÑò æóØöÈóÇÚò ÓóáöíãóÉò ãöäú ÇáúÚóÑóÈö)
ÇáÓøóÇßöäöíäó Ýöí ÇáúÈöáóÇÏö æóÇáúÞõÑóì Ïõæäó Ãóåúáö ÇáúÈóæóÇÏöí
ÇáøóÐöíäó íóÃúßõáõæäó ãóÇ ÏóÈøó æóÏóÑóÌó (Ýöí ÍóÇáö ÑóÝóÇåöíóÉò Íóáøó)
ÓóæóÇÁñ ãóÇ ÈöÈöáóÇÏö ÇáúÚóÑóÈö æóÇáúÚóÌóãö ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ (æóÅöäú
ÇÓúÊóÎúÈóËõæåõ ÝóáóÇ) íóÍöáøõ áöÃóäøóåõ ÊóÚóÇáóì ÃóäóÇØó ÇáúÍöáøó
ÈöÇáØøóíøöÈö æóÇáúÍõÑúãóÉó ÈöÇáúÎóÈöíËö¡ æóãõÍóÇáñ ÚóÇÏóÉð ÇÌúÊöãóÇÚõ
ÇáúÚóÇáóãö Úóáóì Ðóáößó áöÇÎúÊöáóÇÝö ØóÈóÇÆöÚöåöãú ÝóÊóÚóíøóäó Ãóäøó
ÇáúãõÑóÇÏó ÈóÚúÖõåõãú¡ æóÇáúÚóÑóÈõ Ãóæúáóì áöÃóäøóåõãú ÇáúÃóÝúÖóáõ
ÇáúÃóÚúÏóáõ ØöÈóÇÚðÇ æóÇáúÃóßúãóáõ ÚõÞõæáðÇ¡ æóãöäú Ëóãøó ÃõÑúÓöáó -
Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ãöäúåõãú æóäóÒóáó ÇáúÞõÑúÂäõ
ÈöáõÛóÊöåöãú æóßóáóÇãö Ãóåúáö ÇáúÌóäøóÉö ÈöåóÇ ßóãóÇ Ýöí ÍóÏöíËò¡ æóÝöí
ÂÎóÑó «ãóäú ÃóÍóÈøóåõãú ÝóÈöÍõÈøöí ÃóÍóÈøóåõãú¡ æóãóäú ÃóÈúÛóÖóåõãú
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ: áöÃóäøóåóÇ ßóÇäóÊú ÊóäúÝõÎõ ÇáäøóÇÑó) Ãóíú áöÃóäøó ÃóÕúáóåóÇ
ÇáøóÐöí ÊóæóáøóÏóÊú ãöäúåõ ßóÇäó íóäúÝõÎõ ÅáóÎú ÝóËóÈóÊóÊú ÇáúÎöÓøóÉõ
áöåóÐóÇ ÇáúÌöäúÓö ÅßúÑóÇãðÇ áöÅöÈúÑóÇåöíãó (Þóæúáõåõ: ãóÇ áóæú äóÒóÇ
ßóáúÈñ Úóáóì ÔóÇÉò) æóÝöí äõÓúÎóÉò ãóÇ áóæú äóÊóÌóÊú ÔóÇÉñ ßóáúÈóÉð
ÝóÅöäøóåóÇ ÊóÍöáøõ ÅáóÎú æóÝöí ÍóÌø ãóÇ íõæóÇÝöÞõ åóÐöåö ÇáäøõÓúÎóÉó
æóåöíó ÇáúÃóÞúÑóÈõ Èóáú ÇáÕøóæóÇÈõ ÝóÅöäøóåõ ÍóíúËõ ÚóáöãúäóÇ
ÈöäóÒóæóÇäö ÇáúßóáúÈö Ëõãøó ÃóÊóÊú ÈöÍóíóæóÇäò Íõßöãó ÈöÊóæóáøõÏöåö
ãöäúåõãóÇ ÝóíóÍúÑõãõ¡ æóßóÊóÈó ÃóíúÖðÇ áóØóÝó Çááøóåõ Èöåö Þóæúáóåõ ãóÇ
áóæú äóÒóÇ ßóáúÈñ: Ãóíú æóáóãú äóÚúáóãú ÈöäóÒóæóÇäö ÇáúßóáúÈö ÚóáóíúåóÇ
Ãóæú Úõáöãó áóßöäú Ýöí æóÞúÊò íõÚúáóãõ ãöäúåõ ÚóÇÏóÉð Ãóäøó ãóÇ æóáóÏúÊå
áóíúÓó ãöäúåõ (Þóæúáõåõ: ÇõÚúÊõÈöÑó ãóÇ ÞóÈúáó ÇáúãóÓúÎö) Ãóíú áóßöäú
íóÈúÞóì ÇáäøóÙóÑõ Ýöí ãóÚúÑöÝóÉö ãóÇ ÊóÍóæøóáó Åáóíúåö Ãóåõæó ÇáÐøóÇÊõ
Ãóãú ÇáÕøöÝóÉõ¡ ÝóÅöäú æõÌöÏó ãóÇ íõÚúáóãõ Èöåö ÃóÍóÏõåõãóÇ ÝóÙóÇåöÑñ
æóÅöáøóÇ ÝóíóäúÈóÛöí ÇÚúÊöÈóÇÑõ ÃóÕúáöåö áöÃóäøóÇ áóãú äóÊóÍóÞøóÞú
ÊóÈóÏøõáó ÇáÐøóÇÊö ÝóäóÍúßõãõ ÈöÈóÞóÇÆöåóÇ æóÃóäøó ÇáúãõÊóÍóæøöáó åõæó
ÇáÕøöÝóÉõ æóÞóÏú ÚõåöÏó ÊóÍóæøõáõ ÇáÕøöÝóÉö Ýöí ÇäúÎöáóÇÚö Çáúæóáöíøö
Åáóì ÕõæóÑò ßóËöíÑóÉò æóÚõåöÏó ÑõÄúíóÉõ ÇáúÌöäøö æóÇáúãóáóßö Úóáóì
ÛóíúÑö ÕõæÑóÊöåöãóÇ ÇáúÃóÕúáöíøóÉö ãóÚó ÇáúÞóØúÚö ÈöÃóäøó ÐóÇÊóåõãóÇ
áóãú ÊóÊóÍóæøóáú æóÅöäøóãóÇ ÊóÍóæøóáóÊú ÇáÕøöÝóÉõ (Þóæúáõåõ: ÝóÈöÍõÈøöí
ÃóÍóÈøóåõãú) Ãóíú ÈöÍõÈøöåö áöí Ýóåõæó ãöäú ÅÖóÇÝóÉö ÇáúãóÕúÏóÑö Åáóì
ãóÝúÚõæáöåö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
íõÞóÇáõ Úóáóíúåö ÝóíóÍúÊóÇÌõ Åáóì Ïóáöíáò áöÍõÑúãóÉö Ãóßúáö ÇáÕøóÛöíÑö
(Þóæúáõåõ æóÅöÈóÑñ) åõæó ÈößóÓúÑö ÇáúåóãúÒóÉö (Þóæúáõåõ: ÝóÇáúãõÊøóÌóåõ
ÚóÏóãõ Íöáøöåö) Ãóíú áöÛóíúÑö ãóÇáößöåö ßóãóÇ áóÇ íóÎúÝóì (Þóæúáõåõ
ÇáÓøóÇßöäöíäó Ýöí ÇáúÈöáóÇÏö æóÇáúÞõÑóì) áóÚóáøóåõ ÕöÝóÉñ ßóÇÔöÝóÉñ
ÈöÏóáöíáö ãóÇ ÈóÚúÏóåõ¡ ßóãóÇ Ãóäøó Þóæúáóåõ ÇáøóÐöíäó íóÃúßõáõæäó ÅáóÎú
íóäúÈóÛöí Ãóäú íóßõæäó ÕöÝóÉð ßóÇÔöÝóÉð ÃóíúÖðÇ áöãóÇ ÞóÈúáóåõ
ÝóÊóÃóãøóáú (Þóæúáõåõ: ÓóæóÇÁñ ãóÇ ÈöÈöáóÇÏö ÇáúÚóÑóÈö ÅáóÎú) Ãóíú
ÝóÅöäøóåõ íóÑúÌöÚõ Åáóì ÇáúÚóÑóÈö Ýöí ÌóãöíÚö Ðóáößó¡ Ãóíú ÎöáóÇÝðÇ
áöãóäú ÐóåóÈó Åáóì Ãóäøóåõãú áóÇ íóÑúÌöÚõ Åáóíúåöãú ÝöíãóÇ ÈöÈöáóÇÏö
ÇáúÚóÌóãö
(8/155)
ÝóÈöÈõÛúÖöí ÃóÈúÛóÖóåõãú» áóßöäú íõÑúÌóÚõ
Ýöí ßõáøö ÚóÕúÑò Åáóì Ãóßúãóáö ÇáúãóæúÌõæÏöíäó Ýöíåö æóåõãú ãóäú
ÌóãóÚõæÇ ãóÇ ÐõßöÑó ßóãóÇ ÈóÍóËóåõ ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ¡ æóãóÍóáøõ Ðóáößó Ýöí
ÃóãúÑò ãóÌúåõæáò.
ÃóãøóÇ ãóÇ ÓóÈóÞó Ýöíåö ßóáóÇãõ ÇáúÚóÑóÈö ÞóÈúáóåõãú ÝóÞóÏú ÕóÇÑó
ãóÚúáõæãó ÇáúÍõßúãö ÝóáóÇ íõáúÊóÝóÊõ áößóáóÇãöåöãú Ýöíåö¡ æóãóÇ ÈóÍóËóåõ
ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ ãöäú ÇáöÇßúÊöÝóÇÁö ÈöÎóÈóÑö ÚóÏúáóíúäö ãöäúåõãú æóÃóäøóåõ
áóæú ÎóÇáóÝóåõãóÇ ÂÎóÑóÇäö ÃõÎöÐó ÈöÇáúÍóÙúÑö áöÃóäøóåõ ÇáúÃóÍúæóØõ
ãóÝúÑõæÖñ Ýöí åóÐóÇ ÇáÊøóÕúæöíÑö ÈöÎõÕõæÕöåö¡ æóÅöáøóÇ ÝóÞóÏú ÕóÑøóÍõæÇ
ÈöÃóäøóåõ áóæú ÇÓúÊóØóÇÈóåõ ÇáúÈóÚúÖõ æóÇÓúÊóÎúÈóËóåõ ÇáúÈóÚúÖõ ÃõÎöÐó
ÈöÇáúÃóßúËóÑö¡ ÝóÅöäú ÇÓúÊóæóæúÇ ÑõÌøöÍó ÞõÑóíúÔñ áöÃóäøóåõãú Ãóßúãóáõ
ÇáúÚóÑóÈö ÚóãóáðÇ æóÝõÊõæøóÉð¡ ÝóÅöäú ÇÎúÊóáóÝó ÇáúÞõÑóÔöíøõæäó æóáóÇ
ãõÑóÌøöÍó Ãóæú ÔóßøõæÇ Ãóæú ÓóßóÊõæÇ Ãóæú áóãú íõæÌöÏõæÇ åõãú æóáóÇ
ÛóíúÑõåõãú ãöäú ÇáúÚóÑóÈö ÃõáúÍöÞó ÈöÇáúÍóíóæóÇäö ÇáúÃóßúËóÑö Èöåö
ÔóÈóåðÇ¡ ÝóÅöäú ÇÎúÊóáøó ÔóÑúØñ ãöãøóÇ ÐõßöÑó áóãú íõÚúÊóÏøó Èöåöãú
áöÇäúÊöÝóÇÁö ÇáËøöÞóÉö ÈöÞóæúáöåöãú ÍöíäóÆöÐò (æóÅöäú Ìõåöáó ÇÓúãõ
ÍóíóæóÇäò ÓõÆöáõæÇ) Úóäúåõ (æóÚõãöáó ÈöÊóÓúãöíóÊöåöãú) ÍöáøðÇ æóÍõÑúãóÉð
(æóÅöäú áóãú íóßõäú áóåõ ÇÓúãñ ÚöäúÏóåõãú ÇõÚúÊõÈöÑó ÈöÇáúÃóÔúÈóåö Èöåö)
ãöäú ÇáúÍóíóæóÇäö ÕõæÑóÉð Ãóæú ØóÈúÚðÇ ãöäú ÚóÏõæøò Ãóæú ÖöÏøöåö Ãóæú
ØóÚúãðÇ¡ æóÇáúãõÊøóÌóåõ ÊóÞúÏöíãõ ÇáØøóÈúÚö áöÞõæøóÉö ÏóáóÇáóÉö
ÇáúÃóÎúáóÇÞö Úóáóì ÇáúãóÚóÇäöí ÇáúßóÇãöäóÉö Ýöí ÇáäøóÝúÓö ÝóÇáØøóÚúãõ
ÝóÇáÕøõæÑóÉõ¡ ÝóÅöäú ÇÓúÊóæóì ÇáÔøóÈóåóÇäö Ãóæú áóãú äóÌöÏú áóåõ ÔóÈóåðÇ
Íóáøó áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì {Þõáú áÇ ÃóÌöÏõ Ýöí ãóÇ ÃõæÍöíó Åöáóíøó
ãõÍóÑøóãðÇ} [ÇáÃäÚÇã: 145] ÇáúÂíóÉó¡ æóáóÇ íõäóÇÝöí Ðóáößó ãóÇ ãóÑøó
Úóäú ÇáÒøóÑúßóÔöíø ãöäú ÇáúÍõÑúãóÉö áöÃóäøó ÇáÊøóÚóÇÑõÖó Ýöí
ÇáúÃóÎúÈóÇÑö Ëóãøó ÃóÞúæóì ãöäúåõ åõäóÇ
(æóÅöÐóÇ ÙóåóÑó ÊóÛóíøõÑõ áóÍúãö ÌóáøóÇáóÉò) ãöäú ØóÚúãò Ãóæú áóæúäò
Ãóæú ÑöíÍò¡ æóãóäú ÇÞúÊóÕóÑó Úóáóì ÇáúÃóÎöíÑö ÃóÑóÇÏó ÇáúÛóÇáöÈó æóåöíó
ÂßöáóÉõ ÇáúÌóáøóÉö ÈöÝóÊúÍö ÇáúÌöíãö: Ãóíú ÇáäøóÌóÇÓóÉö ßóÇáúÚóÐöÑóÉö
(ÍóÑõãó) ßóÓóÇÆöÑö ÃóÌúÒóÇÆöåóÇ æóãóÇ ÊõæáóÏõ ãöäúåóÇ ßóÈóíúÖöåóÇ
æóáóÈóäöåóÇ.
æóíõßúÑóåõ ÅØúÚóÇãõ ÔóÇÉò ãóÃúßõæáóÉò äóÌóÓðÇ (æóÞöíáó íõßúÑóåõ)
ÇáúÌóáøóÇáóÉõ (ÞõáúÊ: ÇáúÃóÕóÍøõ íõßúÑóåõ¡ æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ) áöÃóäøó
Çáäøóåúíó áöÊóÛóíøõÑö ÇááøóÍúãö ÝóáóÇ íóÞúÊóÖöí ÊóÍúÑöíãóåóÇ ßóãóÇ áóæú
äóÊõäó ÇááøóÍúãõ ÇáúãõÐóßøóÇÉõ Ãóæú ÈóíúÖõåóÇ¡ æóíõßúÑóåõ ÑóßõæÈõåóÇ
ãöäú ÛóíúÑö ÍóÇÆöáò æóíóäúÈóÛöí ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ ÊóÚóÏøóì
ÇáúÍõßúãõ Åáóì ÔóÚúÑöåóÇ æóÕõæÝöåóÇ ÇáúãõäúÝóÕöáö Ýöí ÍóíóÇÊöåóÇ.
ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ: æóÇáÙøóÇåöÑõ ÅáúÍóÇÞõ æóáóÏöåóÇ ÈöåóÇ ÅÐóÇ
ÐõßøöíóÊú æóæõÌöÏó Ýöí ÈóØúäöåóÇ ãóíúÊðÇ æóæõÌöÏóÊú ÇáÑøóÇÆöÍóÉõ Ýöíåö¡
æóãöËúáõåóÇ ÓóÎúáóÉñ ÑõÈøöíóÊú ÈöáóÈóäö ßóáúÈóÉò ÅÐóÇ ÊóÛóíøóÑó
áóÍúãõåóÇ áóÇ ÒóÑúÚó æóËóãóÑó ÓõÞöíó Ãóæú ÑõÈøöíó ÈöäóÌóÓò¡ Èóáú íóÍöáøõ
ÇÊøöÝóÇÞðÇ æóáóÇ ßóÑóÇåóÉó Ýöíåö.
äóÚóãú Åäú ÙóåóÑó äóÍúæõ ÑöíÍö ÇáäøóÌóÇÓóÉö Ýöíåö ÇÊøóÌóåóÊú
ÇáúßóÑóÇåóÉõ¡ æóãóÚúáõæãñ Ãóäøó ãóäú ÃóÕóÇÈóåõ ãöäúåõ äóÌóÓñ íóØúåõÑõ
ÈöÛóÓúáöåö (ÝóÅöäú ÚõáöÝóÊú ØóÇåöÑðÇ) Ãóæú äóÌóÓðÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ: æóãóÍóáøõ Ðóáößó Ýöí ÃóãúÑò ãóÌúåõæáò) Ãóíú ÃóãúÑö ÍóíóæóÇäò
ãóÌúåõæáò (Þóæúáõåõ: ÃõÎöÐó ÈöÇáúÍóÙúÑö) Ãóíú ÇáúÍõÑúãóÉö (Þóæúáõåõ:
Ãóæú áóãú íõæÌóÏõæÇ) Ãóíú Ýöí ãóæúÖöÚò íóÌöÈõ ØóáóÈõ ÇáúãóÇÁö ãöäúåõ
ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ (Þóæúáõåõ: ãöäú ÚóÏúæò) æóÝöí äõÓúÎóÉò ãöäú ÛóÏúÑò
(Þóæúáõåõ: áóÍúãõ ÌóáøóÇáóÉò) æóÝöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö: æóíõÞóÇáõ áóåóÇ
ÇáúÌóáøóÇáóÉõ (Þóæúáõåõ æóåöíó ÂßöáóÉõ ÇáúÌóáøóÉö) åöíó ãõËóáøóËóÉõ
ÇáúÌöíãö ÇäúÊóåóì ÞóÇãõæÓñ (Þóæúáõåõ: æóíõßúÑóåõ ÅØúÚóÇãõ ÔóÇÉò
ãóÃúßõæáóÉò äóÌóÓðÇ) ÇáúãõÊóÈóÇÏóÑõ ãöäú ÇáäøóÌóÓö äóÌöÓõ ÇáúÚóíúäö.
æóÞóÖöíøóÊõåõ Ãóäøóåõ áóÇ íõßúÑóåõ ÅØúÚóÇãõåóÇ ÇáúãõÊóäóÌøöÓó (Þóæúáõåõ
ßóãóÇ áóæú äóÊõäó) ÈóÇÈõåõ Óóåõáó æóÙóÑõÝó ßóãóÇ Ýöí ÇáúãõÎúÊóÇÑö
(Þóæúáõåõ: æóíõßúÑóåõ ÑóßõæÈõåóÇ ãöäú ÛóíúÑö ÍóÇÆöáò) ÙóÇåöÑõåõ æóÅöäú
áóãú ÊóÚúÑóÞú (Þóæúáõåõ: æóæõÌöÏóÊú ÇáÑøóÇÆöÍóÉõ Ýöíåö) ÞóÖöíøóÉõ
ÇáÊøóÞúíöíÏö ÈöãóÇ ÐõßöÑó ÇäúÊöÝóÇÁõ ßóÑóÇåóÉö ÇáúÌóäöíäö ÅÐóÇ áóãú
íõæÌóÏú Ýöíåö ÊóÛóíøõÑñ¡ æóãõÞúÊóÖóì ßóæúäöåö ãöäú ÃóÌúÒóÇÆöåóÇ Ãóäøóåõ
áóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó æõÌõæÏöåö ãõÊóÛóíøöÑðÇ æóÚóÏóãöåö¡
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ æóåõãú) Ãóíú ÇáúÃóßúãóáõ (Þóæúáõåõ: ßóãóÇ ÈóÍóËóåõ
ÇáÑøóÇÝöÚöíøõ) Ãóíú ÎöáóÇÝðÇ áöãóäú ÞóÇáó Åäøóåõ áóÇ íóÑúÌöÚõ ÅáøóÇ
áöãóäú ßóÇäó Ýöí ÇáÕøóÏúÑö ÇáúÃóæøóáö (Þóæúáõåõ: Ãóæú áóãú íõæÌóÏõæÇ
åõãú æóáóÇ ÛóíúÑõåõãú) ÓóßóÊó ÚóãøóÇ ÅÐóÇ ÝõÞöÏõæÇ æóæõÌöÏó ÛóíúÑõåõãú
(Þóæúáõåõ: ÝóÅöäú ÇÎúÊóáøó ÔóÑúØñ ãöãøóÇ ÐóßóÑó) Ãóíú Ýöí ÇáúãóÊúäö
(Þóæúáõåõ: ÍöáøðÇ æóÍõÑúãóÉð) ÊóãúíöíÒóÇäö áöÚóãóáò áóÇ áöÊóÓúãöíóÊöåöãú
ßóãóÇ áóÇ íóÎúÝóì.
(Þóæúáõåõ: ßóÓóÇÆöÑö ÃóÌúÒóÇÆöåóÇ) ÕóÑöíÍõ åóÐóÇ ÇáÓøöíóÇÞö Ãóäøóåõ
íõßúÑóåõ ÇáúÈöíÖõ æóÇááøóÈóäõ æóäóÍúæõåõãóÇ ÅÐóÇ ÊóÛóíøóÑó ÇááøóÍúãõ
æóÅöäú áóãú íóÍúÕõáú ÝöíåóÇ ÊóÛóíøõÑñ¡ æóÇäúÙõÑú ãóÇ ÇáúÝóÑúÞõ ÈóíúäóåóÇ
æóÈóíúäó æóáóÏö ÇáúãõÐóßøóÇÉö ÇáúÂÊöí ÍóíúËõ ÞóíøóÏóåõ ÈöãóÇ ÅÐóÇ
æõÌöÏóÊú Ýöíåö ÇáÑøóÇÆöÍóÉõ (Þóæúáõåõ: ÇáúÌóáøóÇáóÉõ ÚóÞöÈó Þóæúáö
ÇáúãõÕóäøöÝö æóÞöíáó íõßúÑóåõ) ÎõÑõæÌñ Úóäú ÇáÙøóÇåöÑö¡ æóÇáÙøóÇåöÑõ
áóÍúãõ ÇáúÌóáøóÇáóÉö (Þóæúáõåõ: ÅÐóÇ ÊóÛóíøóÑó áóÍúãõåóÇ) áóÚóáøó
ÇáúãõÑóÇÏó ÊóÛóíøõÑõåõ ÈöÇáúÞõæøóÉö ÈöÃóäú íõÞóÏøóÑó áóæú ßóÇäó ÈóÏóáõ
ÇááøóÈóäö ÇáøóÐöí ÔóÑöÈóåõ Ýöí Êöáúßó ÇáúãõÏøóÉö ÚóÐöÑóÉð ãóËóáðÇ ÙóåóÑó
Ýöíåö ÇáÊøóÛóíøõÑõ äóÙöíÑó ãóÇ ÓóíóÃúÊöí Ýöí ßóáóÇãö ÇáúÈóÛóæöíø¡
æóÅöáøóÇ ÝóÇááøóÈóäõ áóÇ íóÙúåóÑõ ãöäúåõ ÊóÛóíøõÑñ ßóãóÇ áóÇ íóÎúÝóì
ÝóáúíõÑóÇÌóÚú (Þóæúáõåõ: äóÚóãú Åäú ÙóåóÑó äóÍúæõ ÑöíÍö ÇáäøóÌóÇÓóÉö
Ýöíåö ÇõÊøõÌöåóÊú ÇáúßóÑóÇåóÉõ) ÞóÏú íõÞóÇáõ: áóÇ ãóæúÞöÚó áöåóÐóÇ
ÇáöÇÓúÊöÏúÑóÇßö áöÃóäøó ãóÍóáøó ÇáúßóÑóÇåóÉö Ýöí ÇáøóÐöí ÞóÈúáóåõ ÅÐóÇ
ÙóåóÑó Ýöíåö Ðóáößó
(8/156)
Ãóæú ãõÊóäóÌøöÓðÇ ßóãóÇ åõæó ÙóÇåöÑõ
ßóáóÇãö ÇáÑøóæúÖö Ãóæú áóãú ÊõÚúáóÝú ßóãóÇ ÇÚúÊóãóÏóåõ ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ
æóÛóíúÑõåõ¡ æóÇÞúÊöÕóÇÑõ ÇáúÃóßúËóÑö Úóáóì ÇáúÚóáóÝö ÇáØøóÇåöÑö ÌóÑóì
Úóáóì ÇáúÛóÇáöÈö áöÃóäøó ÇáúÍóíóæóÇäó áóÇ ÈõÏøó áóåõ ãöäú ÇáúÚóáóÝö
æóÃóäøóåõ ÇáØøóÇåöÑõ (ÝóØóÇÈó) áóÍúãõåóÇ (Íóáøó) åõæó æóÈóÞöíøóÉõ
ÃóÌúÒóÇÆöåóÇ ãöäú ÛóíúÑö ßóÑóÇåóÉò Ýóåõæó ÊóÝúÑöíÚñ ÚóáóíúåöãóÇ æóÐóáößó
áöÒóæóÇáö ÇáúÚöáøóÉö æóáóÇ ÊóÞúÏöíÑó áöãõÏøóÉö ÇáúÚóáóÝö¡ æóÊóÞúÏöíÑõåóÇ
ÈöÃóÑúÈóÚöíäó íóæúãðÇ Ýöí ÇáúÈóÚöíÑö æóËóáóÇËöíäó Ýöí ÇáúÈóÞóÑóÉö
æóÓóÈúÚóÉò Ýöí ÇáÔøóÇÉö æóËóáóÇËóÉò Ýöí ÇáÏøóÌóÇÌóÉö áöáúÛóÇáöÈö¡ ÃóãøóÇ
ØöíÈõåõ ÈöäóÍúæö ÛóÓúáò Ãóæú ØóÈúÎò ÝóáóÇ ÃóËóÑó áóåõ¡ æóáóæú ÛõÐøöíóÊú
ÔóÇÉñ ÈöÍóÑóÇãò ãõÏøóÉð ØóæöíáóÉð áóãú ÊóÍúÑõãú ßóãóÇ ÞóÇáóåõ
ÇáúÛóÒóÇáöíøõ æóÇÈúäõ ÚóÈúÏö ÇáÓøóáóÇãö ÅÐú åõæó ÍóáóÇáñ Ýöí ÐóÇÊöåö¡
æóÇáúÍõÑúãóÉõ ÅäøóãóÇ åöíó áöÍóÞøö ÇáúÛóíúÑö¡ æóãóÇ Ýöí ÇáúÃóäúæóÇÑö
ãöäú ÇáÊøóÝúÕöíáö Ýöí Ðóáößó ãóÈúäöíøñ Úóáóì ÍõÑúãóÉö ÇáúÌóáøóÇáóÉö
(æóáóæú ÊóäóÌøóÓó ØóÇåöÑñ ßóÎóáøò æóÏöÈúÓò ÐóÇÆöÈò) ÈöÇáúãõÚúÌóãóÉö
(ÍóÑõãó) ÊóäóÇæõáõåõ áöÊóÚóÐøõÑö ØõåúÑöåö ßóãóÇ ãóÑøó¡ ÃóãøóÇ ÇáúÌóÇãöÏõ
ÝóíõÒöíáõåõ æóãóÇ Íóæúáóåõ æóíóÃúßõáõ ÈóÇÞöíóåõ¡ æóáóÇ íõßúÑóåõ ÈóíúÖñ
ÕõáöÞó Ýöí ãóÇÁò äóÌöÓò¡ æóáóÇ íóÍúÑõãõ ãöäú ÇáØøóÇåöÑö ÅáøóÇ äóÍúæõ
ÊõÑóÇÈò æóÍóÌóÑò æóãöäøóÉõ ãóÏóÑñ æóØóÝúáñ áöãóäú íóÖõÑøõåõ¡ æóÚóáóì
Ðóáößó íõÍúãóáõ ÅØúáóÇÞõ ÌóãúÚò ÍõÑúãóÊóåõ ÈöÎöáóÇÝö ãóÇ áóÇ íóÖõÑøõåõ
ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÌóãúÚñ ÂÎóÑõæäó æóÇÚúÊóãóÏóåõ ÇáÓøõÈúßöíøõ æóÛóíúÑõåõ¡
æóÓóãøö æóÅöäú Þóáøó ÅáøóÇ áöãóäú áóÇ íóÖõÑøõåõ æóäóÈúÊõ ÌóæúÒò
ÓõãøöíøóÊõåõ æóãõÓúßöÑñ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
æóÚöÈóÇÑóÉõ ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö: ÞóÇáó ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ: ÇáÙøóÇåöÑõ ÅáúÍóÇÞõ
æóáóÏöåóÇ ÈöåóÇ ÅÐóÇ ÐõßøöíóÊú æóæõÌöÏó Ýöí ÈóØúäöåóÇ ãóíøöÊðÇ Ãóæú
Ðõßøöíó æóæõÌöÏóÊú Ýöíåö ÇáÑøóÇÆöÍóÉõ¡ æóåõæó íóÞúÊóÖöí Ãóäøóåõ ÅÐóÇ
æõÌöÏó Ýöí ÈóØúäöåóÇ ãóíøöÊðÇ ßõÑöåó ãõØúáóÞðÇ¡ æóÃóäøóåõ ÅÐóÇ ÎóÑóÌó
ÍóíøðÇ Ëõãøó Ðõßøöíó ÝõÕøöáó Ýöíåö Èóíúäó ÙõåõæÑö ÇáÑøóÇÆöÍóÉö
æóÚóÏóãöåö (Þóæúáõåõ: ãõÏøóÉð ØóæöíáóÉð) íóäúÈóÛöí Ãóäøó ÇáúãõÑóÇÏó
ÈöÇáØøõæáö Ãóäú ÊõÚúáóÝó ÞóÏúÑðÇ Ýöí ãõÏøóÉò áóæú ÝõÑöÖó Ãóäøóåõ ãöäú
ÇáúÌõáøóÉö áóÛóíøóÑó áóÍúãóåóÇ ÃóÎúÐðÇ ãöäú ÇáÊøóÝúÕöíáö ÇáúãóÐúßõæÑö
Úóäú ÇáúÃóäúæóÇÑö (Þóæúáõåõ: æóÇÈúäõ ÚóÈúÏö ÇáÓøóáóÇãö) æóåóáú ÊõßúÑóåõ
Ãóãú áóÇ¿ Ýöíåö äóÙóÑñ¡ æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÇáúÃóæøóáõ (Þóæúáõåõ: æóãóÇ Ýöí
ÇáúÃóäúæóÇÑö ãöäú ÇáÊøóÝúÕöíáö) æóåõæó Ãóäøó ÇáúÍóÑóÇãó Åäú ßóÇäó áóæú
ÝõÑöÖó äóÌöÓðÇ ÛóíúÑó ÇááøóÍúãö ÍóÑõãóÊú æóÅöáøóÇ ÝóáóÇ ãóÈúäóì ÅáóÎú
ÇäúÊóåóì ÍóÌø
(Þóæúáõåõ: æóÏöÈúÓò) åõæó ÈößóÓúÑö ÇáÏøóÇáö ÇáúãõåúãóáóÉö ãóÇ ÓóÇáó ãöäú
ÇáÑøõØóÈö (Þóæúáõåõ: ÅáøóÇ áöãóäú áóÇ íóÖõÑøõåõ) Ãóíú ÇáúÞóáöíáõ ãöäúåõ
ÃóãøóÇ ÇáúßóËöíÑõ ÝóíóÍúÑõãõ ãõØúáóÞðÇ (Þóæúáõåõ: æóäóÈúÊö ÌóæúÒò
ÓõãóíøóÊõåõ) Ãóíú æóáóÈóäö ÌóæúÒò Ãóäøóåõ ãöäú ÛóíúÑö ãóÃúßõæáò ÇäúÊóåóì
ÍóÌø.
æóíóÙúåóÑõ Ãóäøó ãöËúáó Ðóáößó ÇááøóÍúãö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: áöÃóäøó ÇáúÍóíóæóÇäó ÅáóÎú) íóÌöÈõ ÍóÐúÝõ ÇááøóÇãö ãöäú
Þóæúáöåö áöÃóäøó ßóãóÇ åõæó ßóÐóáößó Ýöí ÇáÊøõÍúÝóÉö (Þóæúáõåõ: Ýóåõæó
ÊóÝúÑöíÚñ ÚóáóíúåöãóÇ) ÞóÏú íõÞóÇáõ Åäøó ãóÇ ÞóÑøóÑóåõ áóÇ íõäúÊöÌõ áóåõ
åóÐóÇ áöÃóäøóåõ ÃóÎóÐó ÇáúÍöáøó Ýöí ÇáúãóÊúäö ÈöãóÚúäóì ÚóÏóãö
ÇáúÍõÑúãóÉö ÇáÕøóÇÏöÞö ÈöÇáúßóÑóÇåóÉö æóáöåóÐóÇ ÇÍúÊóÇÌó áöáÊøóÞúíöíÏö
ÈöÞóæúáöåö ãöäú ÛóíúÑö ßóÑóÇåóÉò.
æóÇóáøóÐöí íõäúÊöÌõ áóåõ ãóÇ ÐóßóÑó Ãóäú íóÞõæáó ÚóÞöÈó Þóæúáö
ÇáúãõÕóäøöÝö Íóáøó: Ãóíú áóãú íóÍúÑõãú æóáóãú íõßúÑóåú ÝóÇáúãõÑóÇÏõ
ÃõÈöíÍó ÝóÊóÃóãøóáú (Þóæúáõåõ: æóÇáúÍõÑúãóÉõ ÅäøóãóÇ åöíó áöÍóÞøö
ÇáúÛóíúÑö) Ãóíú ÛóíúÑõ ÇáúãõßóáøóÝö áóÇ íõÎóÇØóÈõ ÈöÇáúÍõÑúãóÉö
(Þóæúáõåõ æóãóÇ Ýöí ÇáúÃóäúæóÇÑö ãöäú ÇáÊøóÝúÕöíáö ãóÈúäöíøñ Úóáóì
ÍõÑúãóÉö ÇáúÌóáøóÇáóÉö) Ýöíåö ÃõãõæÑñ ãöäúåóÇ Ãóäøó ßóæúäóåõ ãóÈúäöíøðÇ
Úóáóì ÍõÑúãóÉö ÇáúÌóáøóÇáóÉö ãöäú ÌõãúáóÉö ãóÇ Ýöí ÇáúÃóäúæóÇÑö ÎöáóÇÝðÇ
áöãóÇ íõæåöãõåõ ßóáóÇãõ ÇáÔøóÇÑöÍö ÝóÅöäøóåõ äóÞóáó ÇáÊøóÝúÕöíáó
ÇáúÂÊöíó Úóäú ÇáúÈóÛóæöíø¡ Ëõãøó ÞóÇáó: æóåõæó ãóÈúäöíøñ Úóáóì ÍõÑúãóÉö
ÇáúÌóáøóÇáóÉö¡ æóãöäúåóÇ Ãóäøó ãóÇ ÐóßóÑóåõ ÇáúÛóÒóÇáöíøõ æóÇÈúäõ ÚóÈúÏö
ÇáÓøóáóÇãö åõæó ÇÍúÊöãóÇáñ ÃóíúÖðÇ áöáúÈóÛóæöíøö ÇáøóÐöí ãóÇ Ýöí
ÇáúÃóäúæóÇÑö ãóäúÞõæáñ Úóäúåõ¡ ÎöáóÇÝðÇ áöãóÇ íõæåöãõåõ ÓöíóÇÞõ
ÇáÔøóÇÑöÍö ÃóíúÖðÇ¡ Èóáú åõæó ÇáøóÐöí ÇÚúÊóãóÏóåõ ÇáúÈóÛóæöíø ßóãóÇ
ÓóíóÃúÊöí Úóäúåõ.
æóãöäúåóÇ Ãóäøó Þóæúáóåõ æóãóÇ Ýöí ÇáúÃóäúæóÇÑö ÅáóÎú áóÇ ãóæúÞöÚó áóåõ
ÈóÚúÏóãóÇ ÐóßóÑóåõ Úóäú ÇáúÛóÒóÇáöíøö æóÇÈúäö ÚóÈúÏö ÇáÓøóáóÇãö ÅÐú åõæó
ãõÊóÃóÊøò Úóáóì ÇáúÞóæúáö ÈöÇáúÍõÑúãóÉö æóÇáúÞóæúáö ÈöÇáúßóÑóÇåóÉö¡ ÅÐú
ÇáÙøóÇåöÑõ Ãóäøóåõ áóÇ ßóÑóÇåóÉó Ýöí ÇáÔøóÇÉö ÇáúãóÐúßõæÑóÉö ÃóíúÖðÇ
áöáúãóÚúäóì ÇáøóÐöí ÐóßóÑóåõ ÇáúÛóÒóÇáöíøõ æóÇÈúäõ ÚóÈúÏö ÇáÓøóáóÇãö¡
æóáóÚóáøóåõãóÇ ÅäøóãóÇ ÇÞúÊóÕóÑóÇ Úóáóì äóÝúíö ÇáúÍõÑúãóÉö áöÃóäøóåóÇ
ÇáøóÊöí ßóÇäóÊú ÊõÊóæóåøóãõ ãöäú ÛöÐóÇÆöåóÇ ÈöÇáúÍóÑóÇãö¡ æóÞóÏú ÓóÈóÞó
Ãóäøó ãóÇ ÞóÇáóÇåõ ÓóÈóÞóåõãóÇ Åáóíúåö ÇáúÈóÛóæöíø¡ æóÚöÈóÇÑóÊõåõ Ýöí
ÇáúÝóÊóÇæóì: ÅÐóÇ ÑõÈøöíóÊú ÔóÇÉñ ÈöÚóáóÝò ãóÛúÕõæÈò ÝóÅöäú ßóÇäó
ÞóÏúÑðÇ áóæú ßóÇäó äóÌöÓðÇ áóÙóåóÑó ÊóÛóíøõÑõåõ Ýöíåö ÍóÑõãó æóÅöáøóÇ
ÝóáóÇ¡ æóíõÍúÊóãóáõ Ãóäú íõÞóÇáó: íóÍöáøõ Ãóßúáõåõ Èößõáøö ÍóÇáò áöÃóäøó
ÇáúÚóáóÝó ÍóáóÇáñ Ýöí ÇáúÃóÕúáö¡ æóÅöäøóãóÇ ÍóÑõãó áöÍóÞøö ÇáúÛóíúÑö
æóÇÓúÊóÞóÑøóÊú ÇáúÞöíãóÉõ Ýöí ÇáÐøöãøóÉö¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãõÑóÈøóì ÈöáóÈóäö
ÇáúßóáúÈö ÝóÅöäøó Ãóßúáóåõ ÍóÑóÇãñ æóåóÐóÇ ÃóÔúÈóåõ ÇäúÊóåóÊú.
æóÞóæúáõåõ ÝóÅöäú ßóÇäó ÞóÏúÑðÇ ÅáóÎú åõæó ÇáÊøóÝúÕöíáõ ÇáøóÐöí ÐóßóÑó
ÇáÔøóÇÑöÍõ Ãóäøóåõ Ýöí ÇáúÃóäúæóÇÑö.
(Þóæúáõ ÇáúãóÊúäö ÍóÑõãó) Ãóíú ÏóÇÆöãðÇ æóåóÐóÇ åõæó ÇáøóÐöí ÇãúÊóÇÒó
Èöåö Úóäú ÓóÇÆöÑö ÇáúãõÊóäóÌøöÓóÇÊö æóåóÐóÇ åõæó ÇáøóÐöí ÊóÓúÊóÞöíãõ
ãóÚóåõ ÇáúÚöáøóÉõ (Þóæúáõåõ: ÝóíõÒöíáõåõ) íóÚúäöí ÇáäøóÌóÓó
(8/157)
ßóßóËöíÑö ÃóÝúíõæäò æóÌóæúÒóÉö ØöíÈò
æóÒóÚúÝóÑóÇäò æóÌöáúÏò ÏõÈöÛó æóãõÓúÊóÞúÐóÑò ÃóÕóÇáóÉð ÈöÇáäøöÓúÈóÉö
áöÛóÇáöÈö Ðóæöí ÇáØøöÈóÇÚö ÇáÓøóáöíãóÉö ßóãõÎóÇØò æóãóäöíøò æóÈõÕóÇÞò
æóÚóÑóÞò ÅáøóÇ áöÚóÇÑöÖò ßóÛõÓóÇáóÉö íóÏò æóáóÍúãò ÃóäúÊóäó¡ ÃóãøóÇ
ÑöíÞñ áóãú íõÝóÇÑöÞú ãóÚúÏöäóåõ ÝóíõÊøóÌóåõ Ýöíåö ÚóÏóãõ ÇáúÍõÑúãóÉö
áöÇäúÊöÝóÇÁö ÇÓúÊöÞúÐóÇÑöåö¡ æóáóæú æóÞóÚóÊú ãóíúÊóÉõ ãóÇ áóÇ äóÝóÓó
áóåóÇ ÓóÇÆöáóÉñ æóáóãú ÊóßúËõÑú ÈöÍóíúËõ áóÇ íõÓúÊóÞúÐóÑú Ãóæú ÞöØúÚóÉñ
íóÓöíÑóÉñ ãöäú áóÍúãö ÂÏóãöíøò Ýöí ØóÈöíÎö áóÍúãò ãõÐóßøóì áóãú íóÍúÑõãú
Ãóßúáõ ÇáúÌóãöíÚö ÎöáóÇÝðÇ áöáúÛóÒóÇáöíøö Ýöí ÇáËøóÇäöíóÉö¡ æóÅöÐóÇ
æóÞóÚó Èóæúáñ Ýöí ãóÇÁò ßóËöíÑò æóáóãú íõÛóíøöÑúåõ ÌóÇÒó ÇÓúÊöÚúãóÇáõ
ÇáúÌóãöíÚö ßóãóÇ ãóÑøó áöÃóäøóåõ áóãøóÇ ÇõÓúÊõåúáößó Ýöíåö ÕóÇÑó
ßóÇáúÚóÏóãö (æóãóÇ ßõÓöÈó ÈöãõÎóÇãóÑóÉö äóÌöÓò ßóÍöÌóÇãóÉò æóßóäúÓò
ãóßúÑõæåñ) áöáúÍõÑøö æóÅöäú ßóÓóÈóåõ Þöäøñ áöáäøóåúíö ÇáÕøóÍöíÍö Úóäú
ßóÓúÈö ÇáúÍóÌøóÇãö¡ æóÅöäøóãóÇ áóãú íóÍúÑõãú «áöÃóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ
Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÃóÚúØóì ÇáúÍóÌøóÇãó ÃõÌúÑóÊóåõ» æóáóæú ÍóÑõãó áóãú
íõÚúØöåö áöÃóäøóåõ ÍóíúËõ ÍóÑõãó ÇáúÃóÎúÐõ ÍóÑõãó ÇáúÅöÚúØóÇÁõ
ßóÃõÌúÑóÉö ÇáäøóÇÆöÍóÉö ÅáøóÇ áöÖóÑõæÑóÉò ßóÅöÚúØóÇÁö ÙóÇáöãò Ãóæú ÞóÇÖò
Ãóæú ÔóÇÚöÑò ÎóæúÝðÇ ãöäúåõ ÝóíóÍúÑõãõ ÇáúÃóÎúÐõ ÝóÞóØú¡ æóÃóãøóÇ ÎóÈóÑõ
ãõÓúáöãò «ßóÓúÈõ ÇáúÍóÌøóÇãö ÎóÈöíËñ» ÝóãõÄóæøóáñ Úóáóì ÍóÏøö {æóáÇ
ÊóíóãøóãõæÇ ÇáúÎóÈöíËó ãöäúåõ ÊõäúÝöÞõæäó} [ÇáÈÞÑÉ: 267] æóÚöáøóÉõ
ÎõÈúËöåö ãõÈóÇÔóÑóÉõ ÇáäøóÌóÇÓóÉó Úóáóì ÇáúÃóÕóÍøö áóÇ ÏóäóÇÁóÉõ
ÇáúÍöÑúÝóÉö¡ æóãöäú Ëóãøó ÃóáúÍóÞõæÇ Èöåö ßõáøó ßóÓúÈò ÍóÕóáó ãöäú
ãõÈóÇÔóÑóÊöåóÇ ßóÒóÈøóÇáò æóÏóÈøóÇÛò æóÞóÕøóÇÈò áóÇ ÝóÕøóÇÏò Úóáóì
ÇáúÃóÕóÍøö áöÞöáøóÉö ãõÈóÇÔóÑóÊöåö áóåóÇ¡ æóßóÐóÇ ÍóáøóÇÞñ æóÍóÇÑöÓñ
æóÍóÇÆößñ æóÕóÈøóÇÛñ æóÕóæøóÇÛñ æóãóÇÔöØóÉñ ÅÐú áóÇ ãõÈóÇÔóÑóÉó
áöáäøóÌóÇÓóÉö ÝöíåóÇ (æóíõÓóäøõ) áöáúÍõÑøö (Ãóäú áóÇ íóÃúßõáóåõ) Èóáú
íõßúÑóåõ áóåõ Ãóßúáõåõ Úóáóì Ãóäøóåõ ãöËóÇáñ ÅÐú ÓóÇÆöÑõ æõÌõæåö
ÇáúÅöäúÝóÇÞö ßóÐóáößó ÍóÊøóì ÇáÊøóÕóÏøõÞó Èöåö ßóãóÇ ÈóÍóËóåõ
ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ æóÇáÒøóÑúßóÔöíøõ (æó) Ãóäú (íõØúÚöãóåõ ÑóÞöíÞóåõ
æóäóÇÖöÍóåõ) Ãóíú ÈóÚöíÑóåõ ÇáøóÐöí íõÓúÞóì Úóáóíúåö áöÎóÈóÑö
«ÃóÚúáöÝúåõ äóÇÖöÍóß æóÃóØúÚöãúåõ ÑóÞöíÞóß» æóÂËóÑó áóÝúÙó ÇáÑøóÞöíÞö
æóÇáäøóÇÖöÍö ãóÚó áóÝúÙö ÇáúÅöØúÚóÇãö ÊóÈóÑøõßðÇ ÈöáóÝúÙö ÇáúÎóÈóÑö¡
æóÅöáøóÇ ÝóÇáúãõÑóÇÏõ Ãóäú íõãóæøöäó Èöåö ãóÇ íóãúáößõåõ ãöäú ÑóÞöíÞò
æóÛóíúÑöåö æóáöÏóäóÇÁóÉö ÇáÑøóÞöíÞö áóÇÞó Èöåö ÇáúßóÓúÈõ ÇáÏøóäöíÁõ
ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÍõÑøö¡ æóíõäúÏóÈõ áöáúÅöäúÓóÇäö ÇáÊøóÍóÑøöí Ýöí ãõÄúäóÉö
äóÝúÓöåö æóãõÄúäóÉö ãóÇ Ãóãúßóäóåõ¡ ÝóÅöäú ÚóÌóÒó ÝóÝöí ãõÄúäóÉö
äóÝúÓöåö¡ æóáóÇ ÊóÍúÑõãõ ãõÚóÇãóáóÉõ ãóäú ÃóßúËóÑõ ãóÇáöåö ÍóÑóÇãñ æóáóÇ
ÇáúÃóßúáõ ãöäúåõ.
æóÃóÝúÖóáõ ÇáúãóßóÇÓöÈö ÇáÒøöÑóÇÚóÉõ Ëõãøó ÕöäóÇÚóÉõ ÇáúíóÏö Ëõãøó
ÇáÊøöÌóÇÑóÉõ
(æóíóÍöáøõ Ìóäöíäñ æõÌöÏó ãóíøöÊðÇ Ýöí ÈóØúäö ãõÐóßøóÇÉò) æóÅöäú
ÃóÔúÚóÑó áöÎóÈóÑö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
æóßõÊöÈó Úóáóíúåö Óõãøñ Þóæúáõåõ æóÈöáóÈóäö ÌóæúÒò Ãóäøóåõ Óõãøñ Ãóæú
ãöäú ÛóíúÑö ãóÃúßõæáò ßóÐóÇ Ýöí ÇáúÚõÈóÇÈö¡ ÞóÇáó ÇáÔøóÇÑöÍõ: ßóÐóÇ
ÐóßóÑóåõ ÇáúÞóÇÖöí¡ ÞóÇáó: æóßóÐóÇ áóæú æóÌóÏó æóÔóßøó åóáú ÐóÈóÍóåõ
ãóäú íóÍöáøõ ÐóÈúÍõåõ Ãóæú ÛóíúÑõåõ¡ áóßöäú ÇÚúÊóÑóÖóåõ Çáäøóæóæöíøõ Ýöí
ÇáäøóÈóÇÊö æóÇááøóÈóäö ÈöÃóäøóåõ íóÊóÚóíøóäõ ÊóÎúÑöíÌõåõãóÇ Úóáóì
ÇáúÃóÔúíóÇÁö ÞóÈúáó ÇáÔøóÑúÚö ÝóÇáÕøóÍöíÍõ áóÇ Íõßúãó ÝóíóÍöáøóÇäö¡
æóíõÝóÑøóÞõ ÈóíúäóåõãóÇ æóÈóíúäó ÇáúãóÐúÈõæÍóÉö ÈöÃóäøó ÇáúÃóÕúáó ÝöíåóÇ
ÇáÊøóÍúÑöíãõ ÍóÊøóì íõÚúáóãó ÇáúãõÈöíÍõ æóáóãú íõÚúáóãú ÎöáóÇÝõåõãóÇ
ÝóÅöäøó ÇáúÃóÕúáó ÝöíåöãóÇ ÇáúÍöáøõ ÇäúÊóåóì ßóáóÇãõ ÔóÑúÍö ÇáúÚõÈóÇÈö
æóãóÇ ÐóßóÑóåõ Ýöí ÇáúãóÐúÈõæÍö ÔóÇãöáñ áöãóÇ ÅÐóÇ ÛóáóÈó ÇáúãõÓúáöãõæäó
ÃóæøóáðÇ ÝóáúíõÑóÇÌóÚú ßóáóÇãõåõãú Ýöí ÈóÇÈö ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö ÝóÅöäøóåõãú
ÐóßóÑõæÇ åõäóÇ ãóÇ ÐõßöÑó æóÝóÕøóáõæÇ Ýöíåö Ëóãøó ÇäúÊóåóì (Þóæúáõåõ:
ÃóãøóÇ ÑöíÞñ áóãú íõÝóÇÑöÞú ãóÚúÏöäóåõ ÝóíõÊøóÌóåõ ÚóÏóãõ ÇáúÍõÑúãóÉö)
Ãóíú ãóÇ ÏóÇãó Ýöíåö æóãöäú Ëóãøó «ßóÇäó - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö
æóÓóáøóãó - íóãõÕøõ áöÓóÇäó ÚóÇÆöÔóÉó» ÇåÜ ÍóÌø (Þóæúáõåõ: ÈöÍóíúËõ áóÇ
íõÓúÊóÞúÐóÑõ) Ãóíú ÃóãøóÇ ÅÐóÇ ÇõÓúÊõÞúÐöÑó ÝóíóÍúÑõãõ æóÅöäú áóãú
íóÓúÊóÞúÐöÑúåõ ÎõÕõæÕõ ãóäú ÃóÑóÇÏó ÊóäóÇæõáóåõ áößóæúäöåö áóíúÓó ãöäú
Ðóæöí ÇáØøóÈóÇÆöÚö ÇáÓøóáöíãóÉö (Þóæúáõåõ: ÝóíóÍúÑõãõ ÇáúÃóÎúÐõ ÝóÞóØú)
Ãóíú æóáóÇ íóÍúÑõãõ ÇáúÅöÚúØóÇÁõ áöãóÇ ÊóäúÏóÝöÚõ Èöåö ÇáÖøóÑõæÑóÉõ¡
ÃóãøóÇ ãóÇ íóÞóÚõ ßóËöíÑðÇ ãöäú ãóÍóÈøóÉö ÅÙúåóÇÑö ÇáËøóäóÇÁö Úóáóíúåöãú
ãöäú ÇáÔøõÚóÑóÇÁö ÝóíóÍúãöáõåõãú Ðóáößó Úóáóì ÇáÊøóÞúíöíÏö
ÈöÅößúÑóÇãöåöãú æóÅöÚúØóÇÆöåöãú ÒöíóÇÏóÉð Úóáóì ãóÇ ÊóäúÏóÝöÚõ Èöåö
ÇáÖøóÑõæÑóÉõ áöáúÛóÑóÖö ÇáúãóÐúßõæÑö Ýóåõæó ÍóÑóÇãñ Úóáóì ãóÇ íõÕóÑøöÍõ
Èöåö Þóæúáõåõ ÅáøóÇ áöÖóÑõæÑóÉò ÝóÅöäøó åóÐóÇ áóíúÓó ãöäúåóÇ¡ æóÞóÏú
íõÞóÇáõ ÈöÚóÏóãö ÇáúÍõÑúãóÉö ÍóíúËõ áóãú íõÍúãóáú Úóáóì æóÕúÝöåö
ÈöÍóÑóÇãò¡ æóãóÚúáõæãñ Ãóäøóåõ ÍóíúËõ ÌóÇÒó ÇáúÅöÚúØóÇÁõ ÌóÇÒó ÇáúÃóÎúÐõ
(Þóæúáõåõ: æóãóÇÔöØóÉñ) Ãóíú æóãöËúáõ Ðóáößó ÇáúÞóÇÈöáóÉõ (Þóæúáõåõ:
æóÃóÝúÖóáõ ÇáúãóßóÇÓöÈö ÇáÒøöÑóÇÚóÉõ) Ãóíú æóáóæú áóãú íõÈóÇÔöÑúåóÇ
ÈöäóÝúÓöåö Èóáú ÈöÇáúÚóãóáóÉö (Þóæúáõåõ Ëõãøó ÇáÊøöÌóÇÑóÉõ)
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
Þóæúáõåõ: áóãú íõÝóÇÑöÞú ãóÚúÏöäóåõ) ÈóíóÇäñ áöáúæóÇÞöÚö ÅÐú åõæó ãóÇ
ÏóÇãó Ýöí ãóÚúÏöäöåö íõÞóÇáõ áóåõ ÑöíÞñ¡ ÝóÅöÐóÇ ÝóÇÑóÞóåõ íõÞóÇáõ áóåõ
ÈõÕóÇÞñ¡ ÝóÞóæúáõåõ ÃóãøóÇ ÑöíÞõ ÅáóÎú ãõÍúÊóÑóÒõ Þóæúáöåö ÈõÕóÇÞñ
(Þóæúáõåõ: áöÇäúÊöÝóÇÁö ÇÓúÊöÞúÐóÇÑöåö) ÞóÏú íõÞóÇáõ ÈöãóäúÚö åóÐóÇ
áöÃóäøóåõ ãõÓúÊóÞúÐóÑñ ÅáøóÇ áöÚóÇÑöÖò äóÍúæõ ãóÍóÈøóÉò æóåóÐóÇ áóÇ
äóÙóÑó Åáóíúåö Ýóåõæó ãõÓúÊóÞúÐóÑñ ÃóÕóÇáóÉð ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöÛóÇáöÈö
ÇáØøöÈóÇÚö ÇáÓøóáöíãóÉö¡ ÅÐú ÇÓúÊöÞúÐóÇÑõåõ ÅäøóãóÇ íóäúÊóÝöí
ÈöÇáäøöÓúÈóÉö áöäóÍúæö ÇáúãõÍöÈøö ãöäú ÇáúÃóÝúÑóÇÏö ÝóÊóÃóãøóáú
(Þóæúáõåõ: ÃóÚúØóì ÇáúÍóÌøóÇãó ÃõÌúÑóÊóåõ) Ãóíú Íöíäó ÍóÌóãóåõ ßóãóÇ Ýöí
ÇáÕøóÍöíÍóíúäö¡ æóÍöíäóÆöÐò ÝóåóÐóÇ ÇáÏøóáöíáõ ÅäøóãóÇ íóÊóÃóÊøóì Úóáóì
ÇáúÞóæúáö ÈöäóÌóÇÓóÉö
(8/158)
«ÐóßóÇÉõ ÇáúÌóäöíäö ÐóßóÇÉõ Ãõãøöåö» Ãóíú
ÇáøóÊöí ÃóÍóáøóÊúåóÇ ÃóÍóáøóÊúåõ ÊóÈóÚðÇ áóåóÇ ãóÇ áóãú íóäúÝóÕöáú
æóÝöíåö ÍóíóÇÉñ ãõÓúÊóÞöÑøóÉñ æóÅöáøóÇ ÇõÔúÊõÑöØóÊú ÊóÐúßöíóÊõåõ¡ ÝóÅöäú
ÎóÑóÌó æóÈöåö ÍóÑóßóÉõ ãóÐúÈõæÍò æóãóÇÊó ÍóÇáðÇ Íóáøó¡ æóÅöäú ÎóÑóÌó
ÈóÚúÏó ÐóÈúÍö Ãõãøöåö ãóíøöÊðÇ æóÇÖúØóÑóÈó Ýöí ÈóØúäöåóÇ ÈóÚúÏó
ÐóÈúÍöåóÇ ÒóãóÇäðÇ ØóæöíáðÇ Ëõãøó Óóßóäó áóãú íóÍöáøó¡ Ãóæú Óóßóäó
ÚóÞöÈóåõ Íóáøó¡ ßóÐóÇ ÐóßóÑóåõ ÃóÈõæ ãõÍóãøóÏò æóåõæó ÇáúãõÚúÊóãóÏõ¡
æóÚóáóíúåö áóæú ÃóÎúÑóÌó ÑóÃúÓóåõ æóÈöåö ÍóíóÇÉñ ãõÓúÊóÞöÑøóÉñ áóãú
íóÌöÈú ÐóÈúÍõåõ ÍóÊøóì íóÎúÑõÌó¡ æóÅöäú ÃóÎúÑóÌó ÑóÃúÓóåõ ãóíøöÊðÇ Ëõãøó
ÐõÈöÍóÊú Ãõãøõåõ ÞóÈúáó ÇäúÝöÕóÇáöåö áóãú íóÍöáøó ßóãóÇ íóÏõáøõ Úóáóíúåö
ßóáóÇãõ ÇáúÅöãóÇãö æóåõæó ÇáúÃóÕóÍøõ ÎöáóÇÝðÇ áöáúÈóÛóæöíøö¡ æóáóÇ ÈõÏøó
Ýöí ÇáúÍöáøö ãöäú Ãóäú Êóßõæäó ÇáÐøóßóÇÉõ ãõÄóËøöÑóÉð Ýöíåö¡ Ýóáóæú
ßóÇäó ãõÖúÛóÉð áóãú ÊóÊóÈóíøóäú ÈöåóÇ ÕõæÑóÉñ áóãú ÊóÍöáøó¡ æóáóæú ßóÇäó
áöáúãõÐóßøóÇÉö ÚõÖúæñ ÃóÔóáøõ Íóáøó
(æóãóäú) (ÎóÇÝó Úóáóì äóÝúÓöåö ãóæúÊðÇ Ãóæú ãóÑóÖðÇ ãóÎõæÝðÇ) Ãóæú
ÛóíúÑó ãóÎõæÝò Ãóæú äóÍúæöåöãóÇ ãöäú ßõáøö ãóÍúÐõæÑò íõÈöíÍõ
ÇáÊøóíóãøõãó æóáóãú íóÌöÏú ÍóáóÇáðÇ æóåõæó ãóÚúÕõæãñ ÛóíúÑõ ÚóÇÕò
ÈöÓóÝóÑöåö æóäóÍúæöåö (æóæóÌóÏó ãõÍóÑøóãðÇ) ÛóíúÑó ãõÓúßöÑò ßóãóíúÊóÉò
æóáóæú ãõÛóáøóÙóÉð æóÏóãò (áóÒöãóåõ Ãóßúáõåõ) áöÞóæúáöåö ÊóÚóÇáóì
{Ýóãóäö ÇÖúØõÑøó} [ÇáÈÞÑÉ: 173] ÇáúÂíóÉó ãóÚó Þóæúáöåö {æóáÇ ÊóÞúÊõáõæÇ
ÃóäúÝõÓóßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 29] æóßóÐóÇ áóæú ÎóÇÝó ÇáúÚóÌúÒó Úóäú äóÍúæö
ÇáúãóÔúíö Ãóæú ÇáÊøóÎóáøõÝö Úóäú ÇáÑøõÝúÞóÉö Åäú ÍóÕóáó áóåõ Èöåö ÖóÑóÑñ
áóÇ äóÍúæõ æóÍúÔóÉò ßóãóÇ åõæó æóÇÖöÍñ¡ æóßóÐóÇ áóæú ÃóÌúåóÏóåõ ÇáúÌõæÚõ
æóÚöíáó ÕóÈúÑõåõ æóÛóáóÈóÉõ ÇáÙøóäøö Ýöí Ðóáößó ßóÇÝöíóÉñ¡ Èóáú áóæú
ÌóæøóÒó ÇáÓøóáóÇãóÉó æóÇáÊøóáóÝó Úóáóì ÇáÓøóæóÇÁö Íóáøó áóåõ ÊóäóÇæõáõ
ÇáúãõÍóÑøóãö ßóãóÇ ÍóßóÇåõ ÇáúÅöãóÇãõ Úóäú ÕóÑöíÍö ßóáóÇãöåöãú¡
æóÇßúÊõÝöíó ÈöÇáÙøóäøö ßóÇáúÅößúÑóÇåö Úóáóì Ãóßúáö Ðóáößó ÝóáóÇ
íõÔúÊóÑóØõ Ýöíåö ÇáÊøóíóÞøõäõ æóáóÇ ÇáúÅöÔúÑóÇÝõ Úóáóì ÇáúãóæúÊö¡ Èóáú
áóæú ÇäúÊóåóì Åáóì åóÐöåö ÇáúÍóÇáóÉö áóãú íóÍöáøó áóåõ Ãóßúáõåõ ÅÐú áóÇ
ÝóÇÆöÏóÉó Ýöíåö¡ æóáóæú ÇãúÊóäóÚó ãóÇáößõ ØóÚóÇãò ãöäú ÈóÐúáöåö ÅáøóÇ
ÈóÚúÏó æóØúÆöåóÇ Òóäóì áóãú íóÌõÒú áóåóÇ Êóãúßöíäõåõ ÈöäóÇÁð Úóáóì
ÇáúÃóÕóÍøö Ãóäøó ÇáúÅößúÑóÇåó ÈöÇáúÞóÊúáö áóÇ íõÈöíÍõåõ æóÇááøöæóÇØõ
æóáöÃóäøóåõ áóãøóÇ ßóÇäó ãóÙöäøóÉð Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö áöÇÎúÊöáóÇØö
ÇáúÃóäúÓóÇÈö ÔõÏøöÏó Ýöíåö ÃóßúËóÑó (æóÞöíáó íóÌõæÒõ) ßóãóÇ Ýöí
ÇáöÇÓúÊöÓúáóÇãö áöáúãõÓúáöãö¡ æóÝóÑøóÞó ÇáúÃóæøóáó ÈöÃóäøó Ýöí åóÐóÇ
ÅíËóÇÑðÇ Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö áöáÔøóåóÇÏóÉö ÈöÎöáóÇÝö ÐóÇßó¡ æóáóæú æóÌóÏó
ãóíúÊóÉð íóÍöáøõ ãóÐúÈõæÍõåóÇ æóÃõÎúÑóì áóÇ íóÍöáøõ: Ãóíú ßóÂÏóãöíøò
ÛóíúÑö ãõÍúÊóÑóãò ÝöíãóÇ íóÙúåóÑõ ÊóÎóíøóÑó Ãóæú ãõÛóáøóÙóÉò æóÛóíúÑöåóÇ
ÊóÚóíøóäó ÛóíúÑõåóÇ: ÞóÇáóåõ Ýöí ÇáúãóÌúãõæÚö.
æóÇÚúÊöÑóÇÖõ ÇáúÅöÓúäóæöíøö áóåõ ãóÑúÏõæÏñ¡ ÃóãøóÇ ÇáúãõÓúßöÑõ ÝóáóÇ
íóÍöáøõ ÊóäóÇæõáõåõ áöÌõæÚò æóáóÇ ÚóØóÔò ßóãóÇ ãóÑøó¡ æóÃóãøóÇ ÇáúÚóÇÕöí
ÈöÓóÝóÑöåö æóäóÍúæöåö ÝóáóÇ íóÌõæÒõ áóåõ ÊóäóÇæõáõ ÇáúãõÍóÑøóãö ÍóÊøóì
íóÊõæÈó æóãöËúáõåõ ßóãóÇ ÞóÇáóåõ ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ ãõÑúÊóÏøñ æóÍóÑúÈöíøñ
ÍóÊøóì íõÓúáöãóÇ¡ ÞóÇáó: æóßóÐóÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
æóáóÇ íõÔúßöáõ ÊóÞúÏöíãõ ÇáÒøöÑóÇÚóÉö Úóáóì Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {ÃóäúÝöÞõæÇ
ãöäú ØóíøöÈóÇÊö ãóÇ ßóÓóÈúÊõãú æóãöãøóÇ ÃóÎúÑóÌúäóÇ áóßõãú ãöäó
ÇáÃóÑúÖö} [ÇáÈÞÑÉ: 267] áöÃóäøóåõ ÚóØóÝó Ýöí ÇáúÂíóÉö ÈöÇáúæóÇæö æóåöíó
áóÇ ÊóÞúÊóÖöí ÊóÑúÊöíÈðÇ
(Þóæúáõåõ Íóáøó) Ãóíú æóáóÇ íóÊóæóÞøóÝõ Íöáøõåõ Úóáóì ÐóÈúÍò (Þóæúáõåõ:
æóÇÖúØóÑóÈó) Ãóíú æóÇáúÍóÇáõ Ãóäøóåõ ÇÖúØóÑóÈó ÅáóÎú¡ æóÅöäøóãóÇ ÍóÑõãó
æóÇáúÍóÇáóÉõ ãóÇ ÐóßóÑó áöÃóäøó ÇÖúØöÑóÇÈóåõ ÚóáóÇãóÉñ Úóáóì Ãóäøó
ãóæúÊóåõ áóíúÓó ÈöÊóÐúßöíóÉö Ãõãøöåö (Þóæúáõåõ: áóãú íóÌöÈú ÐóÈúÍõåõ)
æóÚóáóíúåö Ýóáóæú ÐõÈöÍóÊú Ãõãøõåõ ÞóÈúáó ÇäúÝöÕóÇáöåö æóãóÇÊó
ÈöÐóÈúÍöåóÇ Íóáøó
(Þóæúáõåõ: æóáóæú ãõÛóáøóÙóÉð) æóãóíúÊóÉõ ÇáúßóáúÈö æóÇáúÎöäúÒöíÑö Ýöí
ãóÑúÊóÈóÉò æóÇÍöÏóÉò ÃóÎúÐðÇ ãöäú ÅØúáóÇÞöåö (Þóæúáõåõ: æóÚöíáó) Ãóíú
ÝóÞóÏó (Þóæúáõåõ: æóÛóáóÈóÉõ ÇáÙøóäøö) ÞóÖöíøóÉõ ÅØúáóÇÞöåö Ãóäøóåõ áóÇ
íõÔúÊóÑóØõ Ýöí ÍõÕõæáö ÇáÙøóäøö ÇáöÇÚúÊöãóÇÏõ Úóáóì Þóæúáö ØóÈöíÈò Èóáú
íóßúÝöí ãõÌóÑøóÏõ Ùóäøöåö ÈöÃóãóÇÑóÉò íõÏúÑößõåóÇ¡ æóÞöíóÇÓõ ãóÇ Ýöí
ÇáÊøóíóãøõãö ÇÔúÊöÑóÇØõ ÇáÙøóäøö ãõÓúÊóäöÏðÇ áöÎóÈóÑö ÚóÏúáò ÑóæóÇåõ
Ãóæú ãóÚúÑöÝóÊöåö ÈöÇáØøöÈøö (Þóæúáõåõ: Èóáú áóæú ÌóæøóÒó ÇáÓøóáóÇãóÉó
æóÇáÊøóáóÝó Úóáóì ÇáÓøóæóÇÁö Íóáøó) ÃóÝúåóãó Ãóäøóåõ ÅÐóÇ ÌóæøóÒó
ÇáÊøóáóÝó ãóÚó ßóæúäö ÇáúÛóÇáöÈö ÇáÓøóáóÇãóÉó áóãú íóÌõÒú ÊóäóÇæõáõåõ
(Þóæúáõåõ: æóáöÃóäøóåõ áóãøóÇ ßóÇäó) Ãóíú ÇáÒøöäóÇ (Þóæúáõåõ: ÔóÏøóÏó
Ýöíåö ÃóßúËóÑó) Ãóíú ãöäú ÇááøöæóÇØö (Þóæúáõåõ: ÈöÃóäøó Ýöí åóÐóÇ
ÅíËóÇÑðÇ) Ãóíú Ýöí ÇáúÌõãúáóÉö (Þóæúáõåõ ßóÂÏóãöíøò ÛóíúÑö ãõÍúÊóÑóãò)
åóáøóÇ æóÌóÈó ÊóÞúÏöíãõ áóÍúãö ÇáúãóíúÊóÉö Úóáóì áóÍúãö ÇáúÂÏóãöíøö
áöÇÍúÊöÑóÇãö ÐóÇÊöåö¡ æóãöäú Ëóãøó ÌóÑóì ÇáÔøóÇÑöÍõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
ÝóÖóáóÇÊöåö - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó -.
(Þóæúáõåõ: æóÚóáóíúåö áóæú ÃóÎúÑóÌó ÑóÃúÓóåõ ÅáóÎú) åóÐóÇ áóÇ
íóÊóÑóÊøóÈõ Úóáóì ãóÇ ÞóÈúáóåõ ßóãóÇ áóÇ íóÎúÝóì¡ ÝóÇáúæóÌúåõ ÍóÐúÝõ
áóÝúÙö Úóáóíúåö (Þóæúáõåõ: áóãú íóÌöÈú ÐóÈúÍõåõ ÍóÊøóì íóÎúÑõÌó) Ãóíú
ÝóíóÍöáøõ ÅÐóÇ ãóÇÊó ÚóÞöÈó ÎõÑõæÌöåö ÈöÐóßóÇÉö Ãõãøöåö æóÅöäú ÕóÇÑó
ÈöÎõÑõæÌö ÑóÃúÓöåö ãóÞúÏõæÑðÇ Úóáóíúåö.
(Þóæúáõåõ: ãóÚó Þóæúáöåö {æóáÇ ÊóÞúÊõáõæÇ ÃóäúÝõÓóßõãú} [ÇáäÓÇÁ: 29]
åóÐóÇ áóÇ íóßúÝöí Ýöí áõÒõæãö Ãóßúáö ÇáúãõÍóÑøóãö ÇáúãóÐúßõæÑö
áöáúÎóæúÝö Úóáóì ãóÇ Ïõæäó ÇáäøóÝúÓö ÝóíóÍúÊóÇÌõ áöÏóáöíáò (Þóæúáõåõ
æóÇááøöæóÇØó) ãóÚúØõæÝñ Úóáóì ÇáÖøóãöíÑö Ýöí íõÈöíÍõåõ (Þóæúáõåõ
æóáöÃóäøóåõ áóãøóÇ ßóÇäó ãóÙöäøóÉó ÅáóÎú) ÇáÕøóæóÇÈõ
(8/159)
ãõÑóÇÞõ ÇáÏøóãö ãöäú ÇáúãõÓúáöãöíäó
áöÊóãóßøõäöåö ãöäú ÅÓúÞóÇØö ÇáúÞóÊúáö ÈöÇáÊøóæúÈóÉö ßóÊóÇÑößö ÇáÕøóáóÇÉö
æóÇáúÞóÇÊöáö Ýöí ÞóØúÚö ÇáØøóÑöíÞö¡ æóáóæú æóÌóÏó áõÞúãóÉð ÍóáóÇáðÇ
áóÒöãóåõ ÊóÞúÏöíãõåóÇ Úóáóì ÇáúÍóÑóÇãö (ÝóÅöäú ÊóæóÞøóÚó ÍóáóÇáðÇ)
íóÌöÏõåõ (ÞóÑöíÈðÇ) Ãóíú Úóáóì ÞõÑúÈò ÈöÃóäú áóãú íóÎúÔó ãóÍúÐõæÑðÇ
ÞóÈúáó æõÕõæáöåö (áóãú íóÌõÒú ÛóíúÑõ ÓóÏøö) ÈöÇáúãõåúãóáóÉö Úóáóì
ÇáúãóÔúåõæÑö Ãóæú ÇáúãõÚúÌóãóÉö (ÇáÑøóãóÞö) æóåõæó ÈóÞöíøóÉõ ÇáÑøõæÍö
Úóáóì ÇáúãóÔúåõæÑö æóÇáúÞõæøóÉö Úóáóì ãõÞóÇÈóáóÉò (æóÅöáøóÇ) ÈöÃóäú áóãú
íóÊóæóÞøóÚúåõ (ÝóÝöí Þóæúáö íóÔúÈóÚõ) áöÅöØúáóÇÞö ÇáúÂíóÉö Ãóíú íóßúÓöÑõ
ÓóæúÑóÉó ÇáúÌõæÚö ÈöÍóíúËõ áóÇ íõÓóãøóì ÌóÇÆöÚðÇ ÅáøóÇ Ãóäú áóÇ íóÌöÏó
áöáØøóÚóÇãö ãóÓóÇÛðÇ. ÃóãøóÇ ãóÇ ÒóÇÏó Úóáóì Ðóáößó ÝóÍóÑóÇãñ ÞóØúÚðÇ¡
æóáóæú ÔóÈöÚó Ýöí ÍóÇáóÉö ÇãúÊöäóÇÚöåö Ëõãøó ÞóÏóÑó Úóáóì ÇáúÍöáøö
áóÒöãóåõ ßóßõáøö ãóäú ÊóäóÇæóáó ãõÍóÑøóãðÇ ÇáÊøóÞóíøõÄõ Åäú ÃóØóÇÞóåõ
ÈöÃóäú áóãú íóÍúÕõáú áóåõ ãöäúåõ ãóÔóÞøóÉñ áóÇ ÊõÍúÊóãóáõ ÚóÇÏóÉð
(æóÇáúÃóÙúåóÑõ ÓóÏøõ ÇáÑøóãóÞö) ÝóÞóØú áöÇäúÊöÝóÇÁö ÇáöÇÖúØöÑóÇÑö
ÈóÚúÏõ¡ äóÚóãú Åäú ÊóæóÞøóÝó ÞóØúÚõåõ áöÈóÇÏöíóÉò ãõåúáößóÉò Úóáóì
ÇáÔøöÈóÚö æóÌóÈó (ÅáøóÇ Ãóäú íóÎóÇÝó ÊóáóÝðÇ) Ãóæú ãóÍúÐõæÑö Êóíóãøõãò
(Åäú ÇÞúÊóÕóÑó) Úóáóíúåö: Ãóíú Úóáóì ÓóÏøö ÇáÑøóãóÞö ÝóíóÔúÈóÚõ
æõÌõæÈðÇ: Ãóíú íóßúÓöÑõ ÓõæÑóÉó ÇáúÌõæÚö ÞóØúÚðÇ áöÈóÞóÇÁö ÇáÑøõæÍö¡
æóÚóáóíúåö ÇáÊøóÒóæøõÏõ Åäú áóãú íóÊóæóÞøóÚú æõÕõæáóåõ áöÍóáóÇáò
æóÅöáøóÇ ÌóÇÒó.
Èóáú ÕóÑøóÍó ÇáúÞóÝøóÇáõ ÈöÚóÏóãö ãóäúÚöåö ãöäú Íóãúáö ãóíøöÊóÉò áóãú
ÊõáóæøöËúåõ æóÅöäú áóãú ÊóÏúÚõ ÖóÑõæÑóÉñ Åáóì Ðóáößó.
(æóáóåõ) Ãóíú ÇáúãóÚúÕõæãö Èóáú Úóáóíúåö (Ãóßúáõ ÂÏóãöíøò ãóíøöÊò)
ãõÍúÊóÑóãò ÍóíúËõ áóãú íóÌöÏú ãóíúÊóÉð ÛóíúÑóåõ æóáóæú ãõÛóáøóÙóÉð
áöÃóäøó ÍõÑúãóÉó ÇáúÍóíøö ÃóÚúÙóãõ¡ äóÚóãú áóæú ßóÇäóÊú ãóíúÊóÉó äóÈöíøò
ÇãúÊóäóÚó ÇáúÃóßúáõ ãöäúåóÇ ÌóÒúãðÇ æóßóÐóÇ ãóíúÊóÉõ ãõÓúáöãò
æóÇáúãõÖúØóÑøõ Ðöãøöíøñ¡ æóÇáúæóÌúåõ ßóãóÇ åõæó ÙóÇåöÑõ ßóáóÇãöåöãú
ÚóÏóãõ ÇáäøóÙóÑö áöÃóÝúÖóáöíøóÉö ÇáúãóíøöÊö ãóÚó ÇÊøöÍóÇÏöåöãóÇ
ÅÓúáóÇãðÇ æóÚöÕúãóÉð¡ Þöíáó æóÞöíóÇÓõåõ ÚóÏóãõ ÇÚúÊöÈóÇÑö ÇÊøöÍóÇÏöåöãóÇ
äõÈõæøóÉð¡ æóíõÊóÕóæøóÑõ Ýöí ÚöíÓóì æóÇáúÎóÖöÑö Õóáøóì Çááøóå æóÓóáøóãó
Úóáóì
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Úóáóì ÊóÍúÑöíãö ÇÓúÊöÚúãóÇáö ÔóíúÁò ãöäú ÃóÌúÒóÇÁö ÇáúÍóÑúÈöíøö
áöÐóÇÊöåö (Þóæúáõåõ: áöÊóãóßøõäöåö ãöäú ÅÓúÞóÇØö ÇáúÞóÊúáö
ÈöÇáÊøóæúÈóÉö) åóÐóÇ ÙóÇåöÑñ Ýöíãóäú ÃõåúÏöÑó áöÊóÑúßö ÇáÕøóáóÇÉö
ÝóÅöäøóåõ ãõÊóãóßøöäñ ãöäú ÇáÊøóæúÈóÉö ÝóíõÚúÕóãõ¡ ÈöÎöáóÇÝö ÇáÒøóÇäöí
ÇáúãõÍúÕóäö æóÞóÇØöÚö ÇáØøóÑöíÞö ÝóÅöäøóåõãóÇ ÈóÚúÏó ÙõåõæÑö ÍóÇáöåöãóÇ
áöáúÅöãóÇãö áóÇ ÊõÝöíÏõ ÊóæúÈóÊõåõãóÇ ÇáúÚöÕúãóÉó¡ æóíõÕóÑøöÍõ ÈöÐóáößó
Þóæúáõ ÍóÌø: æóíóÙúåóÑõ Ýöíãóäú áóÇ ÊõÓúÞöØõ ÊóæúÈóÊõåõ ÞóÊúáóåõ ßóÒóÇäò
ãõÍúÕóäò Ãóäøóåõ íóÃúßõáõ áöÃóäøóåõ áóÇ íõÄúãóÑõ ÈöÞóÊúáö äóÝúÓöåö¡
Çááøóåõãøó ÅáøóÇ Ãóäú íõÝúÑóÖó ßóáóÇãõåõ Ýöíãóäú áóãú íóÈúáõÛú ÃóãúÑõåõ
ÇáúÅöãóÇãó (Þóæúáõåõ: áóÒöãóåõ ÊóÞúÏöíãõåóÇ) Ãóíú æóÅöäú áóãú ÊóÓõÏøó
ÑóãóÞóåõ Ëõãøó íóÊóÚóÇØóì ãöäú ÇáúÍóÑóÇãö ãóÇ ÊóäúÏóÝöÚõ Èöåö
ÇáÖøóÑõæÑóÉõ æóáóÇ íõÞóÇáõ ÇááøõÞúãóÉõ áöÞöáøóÊöåóÇ ßóÇáúÚóÏóãö
ÝóíóÊóäóÇæóáõ Çáúßõáøó ãöäú ÇáúÍóÑóÇãö (Þóæúáõåõ: æóåõæó ÈóÞöíøóÉõ
ÇáÑøõæÍ Úóáóì ÇáúãóÔúåõæÑö) æóáóÚóáøó æóÌúåó ÇáÊøóÚúÈöíÑö ÈöÈóÞöíøóÉö
ÇáÑøõæÍö Ãóäøóåõ äóÒøóáó ãóÇ ÃóÕóÇÈóåõ ãöäú ÇáúÌõæÚö ãóäúÒöáóÉó ÐóåóÇÈö
ÈóÚúÖö ÑõæÍöåö ÇáøóÊöí ÈöåóÇ ÍóíóÇÊõåõ ÝóÚóÈøóÑó Úóäú ÍóÇáöåö ÇáøóÐöí
æóÕóáó Åáóíúåö ÈöÈóÞöíøóÉö ÇáÑøõæÍö ãóÌóÇÒðÇ æóÅöáøóÇ ÝóÇáÑøõæÍõ áóÇ
ÊóÊóÌóÒøóÃõ (Þóæúáõåõ: æóáóæú ÔóÈöÚó Ýöí ÍóÇáóÉö ÇãúÊöäóÇÚöåö)
ÞóÖöíøóÊõåõ Ãóäøóåõ ÍóíúËõ áóãú íóãúÊóäöÚú Úóáóíúåö ÊóäóÇæõáõåõ Ãóæú
ÇãúÊóäóÚó¡ áóßöäú áóãú íóÞúÏöÑú ÈóÚúÏó ÇáÊøóäóÇæõáö Úóáóì ÇáúÍöáøö áóÇ
íóÌöÈú Úóáóíúåö ÇáÊøóÞóíøõÄõ Ýöí ßõáøò ãöäúåõãóÇ¡ æóíõäóÇÝöí Ðóáößó ãóÇ
ÊóÞóÏøóãó áóåõ Ýöí Ãóæøóáö ÇáúÃóÔúÑöÈóÉö ãöäú Þóæúáöåö æóíóáúÒóãõåõ
ßóßõáøö Âßöáö Ãóæú ÔóÇÑöÈö ÍóÑóÇãò ÊóÞóÇíõÄõåõ Åäú ÃóØóÇÞóåõ ßóãóÇ Ýöí
ÇáúãóÌúãõæÚö æóÛóíúÑöåö¡ æóáóÇ äóÙóÑó Åáóì ÚõÐúÑöåö æóÅöäú áóÒöãóåõ
ÇáÊøóäóÇæõáõ áöÃóäøó ÇÓúÊöÏóÇãóÊóåõ Ýöí ÇáúÈóÇØöäö áóÇ ÇäúÊöÝóÇÚó ÈöåóÇ
æóåõæó ãõÍóÑøóãñ æóÅöäú Íóáøó ÇÈúÊöÏóÇÄõåõ áöÒóæóÇáö ÓóÈóÈöåö
ÝóÇäúÏóÝóÚó ÇÓúÊöÈúÚóÇÏõ ÇáúÃóÐúÑóÚöíøö áöÐóáößó¡ æóíõãúßöäõ Ãóäú
íõÌóÇÈó ÈöÍóãúáö ãóÇ ãóÑøó ãöäú ÇáúæõÌõæÈö Úóáóì ãóÇ áóæú ÇÓúÊóÞóÑøó Ýöí
ÌóæúÝöåö ÒóãóäðÇ ÊóÕöáõ ãóÚóåõ ÎóÇÕøóÊõåõ Åáóì ÇáúÈóÏóäö ÈöÍóíúËõ áóÇ
íóÈúÞóì Ýöí ÈóÞóÇÆöåö Ýöí ÌóæúÝöåö äóÝúÚñ æóãóÇ åõäóÇ Úóáóì ÎöáóÇÝöåö
(Þóæúáõåõ: ÇãúÊóäóÚó ÇáúÃóßúáõ ãöäúåóÇ) Ãóíú áöÛóíúÑö äóÈöíøò áöãóÇ
íóÃúÊöí Ýöíåö (Þóæúáõåõ: Þöíáó æóÞöíóÇÓõåõ) ÞóÇÆöáõåõ ÍóÌø
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
ÍóÐúÝõ ÇáúæóÇæö (Þóæúáõåõ: áöÊóãóßøõäöåö ãöäú ÅÓúÞóÇØö ÇáúÞóÊúáö ÅáóÎú)
íóÑöÏõ Úóáóíúåö äóÍúæõ ÇáÒøóÇäöí ÇáúãõÍúÕóäö æóÚöÈóÇÑóÉõ ÇáúÈõáúÞöíäöíøö
ÇáúãóäúÞõæáóÉõ Úóäúåõ Ýöí ÔóÑúÍö ÇáÑøóæúÖö: æóßóÐóÇ ãõÑóÇÞõ ÇáÏøóãö ãöäú
ÇáúãõÓúáöãöíäó æóåõæó ãõÊóãóßøöäñ ãöäú ÅÓúÞóÇØö ÇáúÞóÊúáö ÈöÇáÊøóæúÈóÉö
ßóÊóÇÑößö ÇáÕøóáóÇÉö æóãóäú ÞõÊöáó Ýöí ÞóØúÚö ÇáØøóÑöíÞö ÇäúÊóåóÊú.
ÝóÌóÚóáó ÇáÊøóãóßøõäó ÇáúãóÐúßõæÑó ÞóíúÏðÇ áóÇ ÚöáøóÉð ßóãóÇ ÕóäóÚó
ÇáÔøóÇÑöÍõ (Þóæúáõåõ: Åäú áóãú íõÊóæóÞøóÚú æõÕõæáõåõ áöÍóáóÇáò) áóÚóáøó
ÇáúãõÑóÇÏó ÇáúÍóáóÇáõ áóåõ Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáóÉö ßóÇáúãóíúÊóÉö áóÇ
ÇáúÍóáóÇáõ ÃóÕóÇáóÉð ÝóáúíõÑóÇÌóÚú.
(Þóæúáõåõ: æóÞöíóÇÓõåõ ÚóÏóãõ ÇÚúÊöÈóÇÑö ÇÊøöÍóÇÏöåöãóÇ äõÈõæøóÉð)
ÚöÈóÇÑóÉõ ÇáÊøõÍúÝóÉö æóÞöíóÇÓõåõ ÃóäøóåóÇ áóæú ÇÊøóÍóÏóÇ äõÈõæøóÉð áóãú
íõäúÙóÑú áöÐóáößó ÃóíúÖðÇ (Þóæúáõåõ: æóíõÊóÕóæøóÑõ Ýöí ÚöíÓóì
æóÇáúÎóÖöÑö) ßóÐóÇ Ýöí ÇáÊøõÍúÝóÉö¡ æóãõÑóÇÏõåõ ßóãóÇ áóÇ íóÎúÝóì ãöäú
ßóáóÇãöåö ÊóÕúæöíÑõ ÇáäøóÈöíøö ÇáøóÐöí íóÃúßõáõ: Ãóíú ÝóáóÇ íõÞóÇáõ:
Åäøó ÇáúÃóäúÈöíóÇÁó ÞóÏú ãóÇÊõæÇ ÝóáóÇ ÍóÇÌóÉó áöåóÐóÇ ÇáúÈóÍúËö
ÝóÕóæøóÑóåõ
(8/160)
äóÈöíøöäóÇ æóÚóáóíúåöãóÇ¡ æóÇáúãõÊøóÌóåõ
ÎöáóÇÝõåõ ÅÐú åõãóÇ ÍóíøóÇäö ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáúÞöíóÇÓõ¡ æóÅöÐóÇ ÌóÇÒó
Ãóßúáõ ÇáúÂÏóãöíøö ÍóÑõãó ØóÈúÎõåõ æóÔóíøõåõ.
äóÚóãú ÞóíøóÏó Ðóáößó ÇáúÃóÐúÑóÚöíøõ ÈóÍúËðÇ ÈöãóÇ ÅÐóÇ ßóÇäó
ãõÍúÊóÑóãðÇ¡ æóÇáúÃóæúÌóåõ ÇáúÃóÎúÐõ ÈöÅöØúáóÇÞöåöãú¡ æóÞóíøóÏóåõ
ÃóíúÖðÇ ÈóÚúÖõåõãú ÈöãóÇ ÅÐóÇ Ãóãúßóäó Ãóßúáõåõ äöíÆðÇ¡ æóíõÄóíøöÏõåõ
ÊóÚúáöíáõåõãú ÈöÇäúÏöÝóÇÚö ÇáÖøóÑóÑö ÈöÏõæäö äóÍúæö ØóÈúÎöåö æóÔóíøöåö
(æó) áóåõ Èóáú Úóáóíúåö (ÞóÊúáõ ãõÑúÊóÏøò æóÍóÑúÈöíøò) æóÒóÇäò ãõÍúÕóäò
æóÊóÇÑößö ÕóáóÇÉò ÊóæóÌøóåó ÞóÊúáõåõ ÔóÑúÚðÇ æóãóäú íóÓúÊóÍöÞøõ Úóáóíúåö
ÇáúÞóÊúáõ æóÅöäú áóãú íõÄúÐöäúåõ ÇáúÅöãóÇãõ áöáÖøóÑõæÑóÉö¡ æóíõÄúÎóÐõ
ãöäú åóÐóÇ Ãóäøóåõãú áóæú ßóÇäõæÇ ãõÖúØóÑøöíäó áóãú íóáúÒóãú ÃóÍóÏðÇ
ÈóÐúáõ ØóÚóÇãöåö áóåõãú (áóÇ Ðöãøöíøò æóãõÓúÊóÃúãóäò) áöÚöÕúãóÊöåöãóÇ
(æóÕóÈöíøò ÍóÑúÈöíøò) ÇãúÑóÃóÉò ÍóÑúÈöíøóÉò áöÍõÑúãóÉö ÞóÊúáöåöãú
(ÞõáúÊ: ÇáúÃóÕóÍøõ Íöáøõ) (ÞóÊúáö ÇáÕøóÈöíøö æóÇáúãóÑúÃóÉö
ÇáúÍóÑúÈöíøöíäó) æóãöËúáõåõãóÇ ÇáúÎõäúËóì æóÇáúãóÌúäõæäõ (áöáúÃóßúáö) (¡
æóÇóááøóåõ ÃóÚúáóãõ) áöÚóÏóãö ÚöÕúãóÊöåöãú¡ æóÍõÑúãóÉõ ÞóÊúáöåöãú
ÅäøóãóÇ åõæó áöÍóÞøö ÇáúÛóÇäöãöíäó æóãöäú Ëóãøó áóãú ÊóÌöÈú Ýöíåö
ßóÝøóÇÑóÉñ¡ æóãóÍóáøõ Ðóáößó ßóãóÇ ÈóÍóËóåõ ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ ÅÐóÇ áóãú
íõÓúÊóæúáó Úóáóíúåöãú æóÅöáøóÇ ÕóÇÑõæÇ ÃóÑöÞøóÇÁó ãóÚúÕõæãöíäó áóÇ
íóÌõæÒõ ÞóÊúáõåõãú ÞóØúÚðÇ áöÍóÞøö ÇáúÛóÇäöãöíäó¡ æóÈóÍóËó ÇÈúäõ ÚóÈúÏö
ÇáÓøóáóÇãö ÍõÑúãóÉó ÞóÊúáö ÕóÈöíøò ÍóÑúÈöíøò ãóÚó æõÌõæÏö ÍóÑúÈöíøò
ÈóÇáöÛò¡ æóíóãúÊóäöÚõ Úóáóì æóÇáöÏò ÞóÊúáõ æóáóÏöåö áöáúÃóßúáö¡
æóÓóíøöÏò ÞóÊúáõ Þöäøöåö áöÐóáößó¡ ÞóÇáó ÇÈúäõ ÇáÑøöÝúÚóÉö: ÅáøóÇ Ãóäú
íóßõæäó ÇáúÞöäøõ ÐöãøöíøðÇ ÝóßóÇáúÍóÑúÈöíøö æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÎöáóÇÝõåõ.
(æóáóæú) (æóÌóÏó) ãõÖúØóÑøñ (ØóÚóÇãó ÛóÇÆöÈò) (æóáóãú íóÌöÏú ÓöæóÇåõ)
(Ãóßóáó) ãöäúåõ ÍóÊúãðÇ ãóÇ íóÓõÏøõ ÑóãóÞóåõ ÝóÞóØú Ãóæú ãóÇ íõÔúÈöÚõåõ
ÈöÔóÑúØöåö æóÅöäú ßóÇäó ãõÚúÓöÑðÇ áöáÖøóÑõæÑóÉö¡ æóáöÃóäøó ÇáÐøöãóãó
ÊóÞõæãõ ãóÞóÇãó ÇáúÃóÚúíóÇäö (æóÛóÑöãó) ÚöäúÏó ÞõÏúÑóÊöåö ãöËúáóåõ Åäú
ßóÇäó ãöËúáöíøðÇ æóÞöíãóÊóåõ Åäú ßóÇäó ãõÊóÞóæøöãðÇ ÍöÝúÙðÇ áöÍóÞøö
ÇáúãóÇáößö. ÝóÅöäú ßóÇäó ãóÇáößõåõ ÇáúÛóÇÆöÈõ ãõÖúØóÑøðÇ ÇÊøóÌóåó ãóäúÚõ
Ãóßúáöåö Åäú ßóÇäó ÞóÑöíÈðÇ ÈöÍóíúËõ íóÊóãóßøóäõ ãöäú ÒóæóÇáö
ÇÖúØöÑóÇÑöåö Èöåö Ïõæäó ÛóíúÑöåö¡ æóÛóíúÈóÉõ æóáöíøö ÇáúãóÍúÌõæÑö
ßóÛóíúÈóÉö ÇáúãóÇáößö æóÍõÖõæÑõåõ ßóÍõÖõæÑöåö¡ æóíóÌõæÒõ áóåõ ÈóíúÚõ
ãóÇáöåö äóÓöíÆóÉð åõäóÇ æóÈöáóÇ Ñóåúäò áöáÖøóÑõæÑóÉö æóÅöäú ÇãúÊóäóÚó
Ýöí ÛóíúÑö Ðóáößó (Ãóæú) æóÌóÏó æóåõæó ÛóíúÑõ äóÈöíøò ØóÚóÇãó (ÍóÇÖöÑò
ãõÖúØóÑøò áóãú íóáúÒóãúåõ ÈóÐúáõåõ) áóåõ (Åäú áóãú íóÝúÖõáú Úóäúåõ) Èóáú
åõæó Ãóæúáóì áöÎóÈóÑö «ÇÈúÏóÃú ÈöäóÝúÓöß» ÃóãøóÇ ÇáäøóÈöíøõ ÝóíóÌöÈõ
Úóáóì ÛóíúÑöåö ÅíËóÇÑõåõ Úóáóì äóÝúÓöåö æóÅöäú áóãú íóØúáõÈú¡ æóáóæú
ßóÇäó ÈöíóÏö ÅäúÓóÇäò ãóíúÊóÉñ ÞóÏøóãó ÈöåóÇ Ðõæ ÇáúíóÏö Úóáóì ÛóíúÑöåö
ßóÓóÇÆöÑö ÇáúãõÈóÇÍóÇÊö ÎöáóÇÝðÇ áöáúÞóÇÖöí¡ ÝóÅöäú ÝóÖóáó Úóäú ÓóÏøö
ÑóãóÞöåö ÔóíúÁñ áóÒöãóåõ ÈóÐúáõåõ ßóãóÇ ÈóÍóËóåõ ÇáÒøóÑúßóÔöíøõ æóÅöäú
ÇÍúÊóÇÌó Åáóíúåö ãóÂáðÇ (ÝóÅöäú ÂËóÑó) Ýöí åóÐöåö ÇáúÍóÇáóÉö æóåõæó
ãöãøóäú íóÕúÈöÑõ Úóáóì ÇáúÅöÖóÇÞóÉö Úóáóì äóÝúÓöåö ãõÖúØóÑøðÇ
(ãõÓúáöãðÇ) ãóÚúÕõæãðÇ (ÌóÇÒó) Èóáú äõÏöÈó Þóæúáå ÊóÚóÇáóì
{æóíõÄúËöÑõæäó Úóáóì ÃóäúÝõÓöåöãú æóáóæú ßóÇäó Èöåöãú ÎóÕóÇÕóÉñ} [ÇáÍÔÑ:
9]
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ: ÅÐú åõãóÇ ÍóíøóÇäö ÝóáóÇ íóÕöÍøõ ÇáúÞöíóÇÓõ) ÞóÏú íõÞóÇáõ
åóÐóÇ ÎöáóÇÝõ ÝóÑúÖö ÇáúãóÓúÃóáóÉö¡ ÅÐú ÇáúßóáóÇãõ ÝöíãóÇ áóæú ãóÇÊó
ÃóÍóÏõåõãóÇ Ïõæäó ÇáúÂÎóÑö ÝóáóÇ íõäúÙóÑõ Åáóì ÃóÝúÖóáöíøóÉö
ÃóÍóÏöåöãóÇ¡ Èóáú ÇáúÍóíøõ íóÃúßõáõ ãöäú ÇáúãóíøöÊö æóÅöäú ßóÇäó
ÃóÝúÖóáó ãöäúåõ¡ ÅáøóÇ Ãóäú íõÞóÇáó: ãõÑóÇÏõåõ Ãóäøó ÇáäøóÈöíøó Íóíøñ
ÈóÚúÏó ãóæúÊöåö Ýóåõæó ßóãóäú áóãú íóãõÊú¡ ÝóáóÇ íóÌõæÒõ áöáúÍóíøö
ÇáúÃóßúáõ ãöäú ÇáúãóíøöÊö¡ æóÞöíóÇÓõ åóÐóÇ Ãóäøó ÛóíúÑó ÇáÔøóåöíÏö
æóÈóÚúÖó ÇáÔøõåóÏóÇÁö ãóÚó ÈóÚúÖò áóÇ íóÌõæÒõ áóåõ ÇáúÃóßúáõ ãöäú
ÇáÔøóåöíÏö áöãóÇ ÕóÍøó ãöäú Ãóäøó ÇáÔøõåóÏóÇÁó ÃóÍúíóÇÁñ Ýöí ÞõÈõæÑöåöãú
(Þóæúáõåõ: æóÍõÑúãóÉõ ÞóÊúáöåöãú ÅäøóãóÇ åõæó áöÍóÞøö ÇáúÛóÇäöãöíäó)
ÞóÏú íóÞúÊóÖöí Ðóáößó Ãóäøóåõ íóÌõæÒõ áöáúÅöäúÓóÇäö ÞóÊúáõ ÚóÈúÏö
äóÝúÓöåö áöíóÃúßõáóåõ æóáóíúÓó ãõÑóÇÏðÇ ßóãóÇ ÓóíóÃúÊöí ÝóßóÇäó
íóäúÈóÛöí ÇáöÇÞúÊöÕóÇÑõ Úóáóì Þóæúáöåö æóÅöáøóÇ ÕóÇÑõæÇ ÃóÑöÞøóÇÁó
ãóÚúÕõæãöíäó ÅáóÎú ÝóáóÇ íóÌõæÒõ ÞóÊúáõåõãú áöÚöÕúãóÊöåöãú (Þóæúáõåõ:
æóÇáúÃóÞúÑóÈõ ÎöáóÇÝõåõ) Ãóíú ÝóáóÇ ÝóÑúÞó Èóíúäó ÇáÐøöãøöíøö æóÛóíúÑöåö
(Þóæúáõåõ: Ãóæú ãóÇ íõÔúÈöÚõåõ ÈöÔóÑúØöåö) Ãóíú ÈöÃóäú áóãú íóÎúÔó
ãóÍúÐõæÑðÇ ÞóÈúáó æõÌõæÏö ÛóíúÑöåö (Þóæúáõåõ: æóÛóÑöãó ÚöäúÏó
ÞõÏúÑóÊöåö) Ãóíú ÚöäúÏó ÇáúÃóßúáö (Þóæúáõåõ: æóíóÌõæÒõ) (áóåõ) Ãóíú
Çáúæóáöíøö¡ æóÞóæúáõåõ ÈóíúÚõ ãóÇáöåö: Ãóíú ÇáúãóÍúÌõæÑö¡ æóÞóæúáõåõ
áöáÖøóÑõæÑóÉö: Ãóíú ÖóÑõæÑóÉö ÇáúãõÖúØóÑøö
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
ÈöÚöíÓóì æóÇáúÎóÖöÑö ÅÐóÇ ÃóßóáóÇ ãöäú ÌõËøóÉö äóÈöíøò ãöäú
ÇáúÃóäúÈöíóÇÁö ÇáøóÐöíäó ãóÇÊõæÇ¡ Ëõãøó ÃóÌóÇÈó Úóäúåõ ÈöÃóäøó åóÐóÇ
ÛóíúÑõ ãõÍúÊóÇÌò Åáóíúåö ÅÐú ÇáäøóÈöíøõ áóÇ íóÊóÞóíøóÏõ ÈöÑóÃúíö
ÛóíúÑöåö¡ æóÇáÔøóÇÑöÍõ Ýõåöãó Úóäúåõ Ãóäøó ãõÑóÇÏóåõ ÇáÊøóÕúæöíÑõ
ÈöÚöíÓóì æóÇáúÎóÖöÑö ÅÐóÇ Ãóßóáó ÃóÍóÏõåõãóÇ ÇáúÂÎóÑó ÝóÃóÔóÇÑó Åáóì
ÑóÏøöåö ÈöÞóæúáöåö æóÇáúãõÊøóÌóåõ ÎöáóÇÝõåõ ÅáóÎú¡ æóáóÇ íóÎúÝóì Ãóäøó
åóÐóÇ ÛóíúÑõ ãõÑóÇÏö ÕóÇÍöÈö ÇáÊøõÍúÝóÉö ÅÐú ÇáúãóÃúßõæáõ áóíúÓó
ãõÍúÊóÇÌðÇ áöÊóÕúæöíÑöåö (Þóæúáõåõ: áóÇ íóÌõæÒõ ÞóÊúáõåõãú ÞóØúÚðÇ
áöÍóÞøö ÇáúÛóÇäöãöíäó) ÇáúãõÑóÇÏõ ÈöÍóÞøö ÇáúÛóÇäöãöíäó åõäóÇ ÍóÞøõ
Çáúãöáúßö ÈöÎöáóÇÝöåö ÝöíãóÇ ãóÑøó ÞóÈúáóåõ ÝóÇÝúÊóÑóÞóÇ.
(Þóæúáõåõ: Ïõæäó ÛóíúÑöåö) Ãóíú ÛóíúÑö Ðóáößó ÇáØøóÚóÇãö (Þóæúáõåõ
æóÛóíúÈóÉõ æóáöíøö ÇáúãóÍúÌõæÑö ßóÛóíúÈóÉö ÇáúãóÇáößö ÅáóÎú) æóãóÚúáõæãñ
Ãóäøóåõ áóÇ äóÙóÑó áöÇÖúØöÑóÇÑöåö æóÅöäøóãóÇ íõäúÙóÑõ áöÇÖúØöÑóÇÑö
ÇáúãóÍúÌõæÑö
(8/161)
ÃóãøóÇ ÇáúãõÓúáöãõ ÛóíúÑõ ÇáúãõÖúØóÑøö
æóÇáÐøöãøöíøõ æóÇáúÈóåöíãóÉõ æóÇáúãõÓúáöãõ ÇáúãõåúÏóÑõ ÝóíóãúÊóäöÚõ
ÅíËóÇÑõåõ (Ãóæú) æóÌóÏó ØóÚóÇãó ÍóÇÖöÑò (ÛóíúÑö ãõÖúØóÑøò áóÒöãóåõ) Ãóíú
ãóÇáößó ÇáØøóÚóÇãö (ÅØúÚóÇãõ) Ãóíú ÓóÏøõ ÑóãóÞö (ãõÖúØóÑøò) Ãóæú
ÅÔúÈóÇÚõåõ Úóáóì ãóÇ ãóÑøó ãóÚúÕõæãñ ãõÓúáöãñ (Ãóæú Ðöãøöíøñ) Ãóæú
ãõÄúãöäñ æóÅöäú ÇÍúÊóÇÌóåõ ÇáúãóÇáößõ ãóÂáðÇ áöáÖøóÑõæÑóÉö ÇáäøóÇÌöÒóÉö.
æóßóÐóÇ ÈóåöíãóÉñ áöÛóíúÑöåö ãõÍúÊóÑóãóÉñ¡ ÈöÎöáóÇÝö äóÍúæö ÍóÑúÈöíøò
æóãõÑúÊóÏøò æóÒóÇäò ãõÍúÕóäò æóßóáúÈò ÚóÞõæÑò¡ æóÚóáóíúåö ÐóÈúÍõ ÔóÇÊöåö
áöÅöØúÚóÇãö ßóáúÈöåö ÇáúãõäúÊóÝóÚö Èöåö¡ æóáóåõ ÇáúÃóßúáõ ãöäú áóÍúãöåóÇ
áöÃóäøóåóÇ ÐõÈöÍóÊú áöáúÃóßúáö¡ æóíóÌöÈõ ÅØúÚóÇãõ äóÍúæö ÕóÈöíøò
æóÇãúÑóÃóÉò ÍóÑúÈöíøöíäó ÇõÖúØõÑøó ÞóÈúáó ÇÓúÊöíáóÇÁò ÚóáóíúåöãóÇ
æóÈóÚúÏóåõ¡ æóáóÇ íõÚóÇÑöÖõåõ ãóÇ ãóÑøó ãöäú Íöáøö ÞóÊúáöåöãóÇ áöÃóäøóåõ
Ëóãøó áöÖóÑõæÑóÉò Ýóáóãú íóßõäú ãõäóÇÝöíðÇ áöÇÍúÊöÑóÇãöåöãóÇ åõäóÇ
æóÅöäú ßóÇäóÇ ÛóíúÑó ãóÚúÕõæãóíúäö Ýöí äóÝúÓöåöãóÇ ßóãóÇ ãóÑøó ÂäöÝðÇ
(ÝóÅöäú ãóäóÚó) ÇáúãóÇáößõ ãöäú ÅØúÚóÇãöåö æóáóÇ ÇÖúØöÑóÇÑó Èöåö Ãóæú
ØóáóÈó ãöäúåõ ÒöíóÇÏóÉð Úóáóì Ëóãóäö ãöËúáöåö ÈöÞóÏúÑò áóÇ íóÊóÛóÇÈóäõ
Èöåö (Ýóáóåõ) Ãóíú ÇáúãõÖúØóÑøö æóáóÇ íóáúÒóãõåõ æóÅöäú Ãóãöäó
(ÞóåúÑõåõ) Úóáóì ÃóÎúÐöåö (æóÅöäú ÞóÊóáóåõ) æóíóßõæäõ ãõåúÏóÑðÇ æóÅöäú
ÞóÊóáó ÇáúãóÇáößõ ÇáúãõÖúØóÑøó Ýöí ÇáÏøóÝúÚö Úóäú ØóÚóÇãöåö áóÒöãóåõ
ÇáúÞöÕóÇÕõ¡ æóÅöäú ãóäóÚó ãöäúåõ ÇáØøóÚóÇãó ÝóãóÇÊó ÌõæÚðÇ ÝóáóÇ ÖóãóÇäó
ÅÐú áóãú íõÍúÏöËú Ýöíåö ÝöÚúáðÇ ãõåúáößðÇ.
æóÞóÖöíøóÉõ ßóáóÇãöåöãú Ãóäøó áöáúãõÖúØóÑøö ÇáÐøöãøöíøö ÞóÊúáó
ÇáúãõÓúáöãö ÇáúãóÇäöÚö áóåõ ÅÐóÇ ÃóÏøóì ÏóÝúÚõåõ Åáóì Ðóáößó. Þöíáó
æóåõæó ÇáÙøóÇåöÑõ. æóáóÇ íõäóÇÝöíåö ãóÇ ãóÑøó ãöäú ÚóÏóãö ÌóæóÇÒö
Ãóßúáöåö ãóíúÊóÉó ÇáúãõÓúáöãö áöÇäúÊöÝóÇÁö ÊóÞúÕöíÑö ÇáúãóÃúßõæáö ãöäúåõ
Ëõãøó íõæóÌøóåõ ÈöÎöáóÇÝö ÇáúãõãúÊóäöÚö ãõåúÏóÑñ áöäóÝúÓöåö
ÈöÚöÕúíóÇäöåö ÈöÇáúãóäúÚö æóÇáúãõÚúÊóãóÏõ ÎöáóÇÝõåõ¡ ÃóãøóÇ ÅÐóÇ ÑóÖöíó
ÈöÈóÐúáöåö áóåõ ÈöËóãóäö ãöËúáöåö æóáóæú ÈöÒöíóÇÏóÉò íóÊóÛóÇÈóäõ ÈöåóÇ
ÝóíóáúÒóãõåõ ÞóÈõæáõåõ ÈöåóÇ æóíóãúÊóäöÚõ Úóáóíúåö ÇáúÞóåúÑõ (æóÅöäøóãóÇ
íóáúÒóãõåõ) Ãóíú ÇáúãóÇáößó ÈóÐúáõ ãóÇ ÐõßöÑó áöáúãõÖúØóÑøö (ÈöÚöæóÖò
äóÇÌöÒò) åõæó Ëóãóäõ ÇáúãöËúáö ÒóãóÇäðÇ æóãóßóÇäðÇ (Åäú ÍóÖóÑó) ãóÚóåõ
(æóÅöáøóÇ) ÈöÃóäú áóãú íóÍúÖõÑú ãóÚóåõ ÚöæóÖñ ÈöÃóäú ÛóÇÈó ãóÇáõåõ (Ýó)
áóÇ íóáúÒóãõåõ ÈóÐúáõåõ ãóÌøóÇäðÇ ãóÚó ÇÊøöÓóÇÚö ÇáúæóÞúÊö Èóáú ÈöÚöæóÖò
(ÈöäóÓöíÆóÉò) ãõãúÊóÏøóÉò áöÒóãóäö æõÕõæáöåö¡ æóÏóÚúæóì Ãóäøóåõ
íóÈöíÚõåõ ÈöÍóÇáò æóáóÇ íõØóÇáöÈõåõ Èöåö ÅáøóÇ ÚöäúÏó íóÓóÇÑöåö
ãóÑúÏõæÏóÉñ áöÃóäøóåõ ÞóÏú íõØóÇáöÈõåõ Èöåö ÞóÈúáó æõÕõæáöåö áöãóÇáöåö
ãóÚó ÚóÌúÒöåö Úóäú ÅËúÈóÇÊö ÅÚúÓóÇÑöåö ÝóíóÍúÈöÓõåõ¡ ÃóãøóÇ ÅÐóÇ áóãú
íóßõäú áóåõ ãóÇáñ ÃóÕúáðÇ ÝóáóÇ ãóÚúäóì áöæõÌõæÈö ÇáúÃóÌóáö áöÃóäøóåõ
áóÇ ÍóÏøó áöáúíóÓóÇÑö íõÄóÌøóáõ Åáóíúåö.
ÃóãøóÇ ãóÚó ÇáÖøöíÞö áöáúæóÞúÊö Úóäú ÊóÞúÏöíÑö ÚöæóÖò ÈöÃóäú ßóÇäó áóæú
ÞóÏøóÑó ãóÇÊó ÝóíóáúÒóãõåõ ÅØúÚóÇãõåõ ãóÌøóÇäðÇ¡ æóáóæú ÇÔúÊóÑóÇåõ
ÈöÃóßúËóÑó ãöäú Ëóãóäö ãöËúáöåö æóáóæú ÈöÃóßúËóÑó ãöãøóÇ íóÊóÛóÇÈóäõ
Èöåö æóåõæó ÞóÇÏöÑñ Úóáóì ÞóåúÑöåö æóÃóÎúÐöåö ãöäúåõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ: æóÚóáóíúåö ÐóÈúÍõ ÔóÇÉò áöÅöØúÚóÇãö ßóáúÈöåö ÇáúãõäúÊóÝóÚö
Èöåö) ÞöíóÇÓõ ãóÇ ÊóÞóÏøóãó áóåõ Ãóäøó ãóÇ áóÇ ãóäúÝóÚóÉó Ýöíåö æóáóÇ
ãóÖóÑøóÉó ãõÍúÊóÑóãñ ÐóÈúÍõåóÇ áóåõ åõäóÇ¡ æóÇáúÞöíóÇÓõ Ãóäøó ÇáúÍõßúãó
áóÇ íóÊóÞóíøóÏõ ÈößóáúÈöåö Èóáú íóÌöÈõ ÐóÈúÍõ ÔóÇÊöåö áößóáúÈö ÛóíúÑöåö
ÇáúãõÍúÊóÑóãö æöÞóÇíóÉð áöÑõæÍöåö (Þóæúáõåõ: æóáóÇ ÇÖúØöÑóÇÑó Èöåö) Ãóíú
ÈöÇáúãóÇáößö æóíóÕúÏõÞõ ÇáúãóÇáößõ Ýöí ÏóÚúæóÇåõ ÇáöÇÖúØöÑóÇÑó¡
æóíóäúÈóÛöí Ãóäøóåõ áóæú ÏóáøóÊú ÞóÑöíäóÉñ Úóáóì ßóÐöÈöåö Ýöí ÏóÚúæóÇåõ
ÇáöÇÖúØöÑóÇÑó áóãú íõÕóÏøóÞú Ýöí Ðóáößó (Þóæúáõåõ: æóÇáúãõÚúÊóãóÏõ
ÎöáóÇÝõåõ) Ãóíú Ýóáóæú ÎóÇáóÝó æóÞóÊóáóåõ ÝóíóäúÈóÛöí Ãóäú áóÇ íõÞúÊóáó
Ýöíåö áöÃóäøó ÇáúÞöÕóÇÕó íóÓúÞõØõ ÈöÇáÔøõÈúåóÉö æóåöíó ÇáöÇÖúØöÑóÇÑõ
Èóáú íóÖúãóäõåõ ÈöÏöíóÉö ÚóãúÏò (Þóæúáõåõ: ãóÚó ÇÊøöÓóÇÚö ÇáúæóÞúÊö)
Ãóíú áöÒóãóäö ÇáÕøöíÛóÉö (Þóæúáõåõ: áöÃóäøóåõ áóÇ ÍóÏøó áöáúíóÓóÇÑö
íõÄóÌøóáõ Åáóíúåö) Ãóíú ÝóíõØúÚöãõåõ ãóÌøóÇäðÇ¡ æóÚöÈóÇÑóÉõ ÍóÌø: Ëõãøó
Åäú ÞóÏøóÑó ÇáúÚöæóÖó æóÃóÝúÑóÒó áóåõ ÇáúãõÚóæøöÖõ ãöáúßóåõ Èöåö
ßóÇÆöäðÇ ãóÇ ßóÇäó æóÅöäú ßóÇäó ÇáúãõÖúØóÑøõ ãóÍúÌõæÑðÇ æóÞóÏøóÑóåõ
æóáöíøõåõ ÈöÃóÖúÚóÇÝö Ëóãóäö ãöËúáöåö áöáÖøóÑõæÑóÉö¡ æóÅöäú áóãú
íõÞóÏøöÑúåõ Ãóæú áóãú íõÝúÑöÒúåõ áóåõ áóÒöãóåõ ãöËúáõ ÇáúãöËúáöíøö
æóÞöíãóÉõ ÇáúãõÊóÞóæøöãö Ýöí Ðóáößó ÇáÒøóãóÇäö æóÇáúãóßóÇäö (Þóæúáõåõ:
ÃóãøóÇ ãóÚó ÅáóÎú) æóÞóÏú íõÓúÊóÔúßóáõ ÈöÃóäøó ãóäú áóÇ ãóÇáó áóåõ
íóÌöÈõ ÅØúÚóÇãõåõ Úóáóì ÃóÛúäöíóÇÁö ÇáúãõÓúáöãöíäó æóåóÐóÇ ÇáúãõÖúØóÑøõ
áóÇ ãóÇáó áóåõ¡ ÅáøóÇ Ãóäú íõÞóÇáó: ÕõæÑóÉõ ÇáúãóÓúÃóáóÉö åõäóÇ Ãóäøó
ãóÇáößó ÇáØøóÚóÇãö áóíúÓó ãöäú ÇáúÃóÛúäöíóÇÁö (Þóæúáõåõ ÝóíóáúÒóãõåõ
ÅØúÚóÇãõåõ ãóÌøóÇäðÇ) áóÚóáøó ÇáúãõÑóÇÏó ÈöÞóæúáöåö ãóÌøóÇäðÇ Ãóäøóåõ
áóÇ íóÍúÊóÇÌõ Åáóì ÊóÞúÏöíÑö ÚöæóÖò¡ Ëõãøó Åäú ßóÇäó ÇáúãõÖúØóÑøõ
ÛóäöíøðÇ æóÌóÈó Úóáóíúåö ÇáúÈóÏóáõ ÍóíúËõ ÃóÚúØóÇåõ ÈöäöíøóÉö ÇáúÈóÏóáö¡
áóßöäú Ýöí ßóáóÇãö ÍóÌø ÈóÚúÏó åóÐóÇ ãóÇ äóÕøõåõ: æóíõÝóÑøóÞõ Èóíúäó
åóÐóÇ æóãóÇ áóæú ÃõæÌöÑó ÇáúãõÖúØóÑøõ ÞóåúÑðÇ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
æóÅöäú Ãóæúåóãó ÇáÊøóÔúÈöíåõ ÎöáóÇÝóåõ (Þóæúáõåõ: áöÃóäøóåóÇ ÐõÈöÍóÊú
áöáúÃóßúáö) íõæåöãõ ÃóäøóåóÇ ÅÐóÇ ÐõÈöÍóÊú áöÛóíúÑö ÇáúÃóßúáö áóÇ
ÊóÍöáøõ¡ æóÙóÇåöÑñ Ãóäøóåõ ÛóíúÑõ ãõÑóÇÏò.
(8/162)
áóÒöãóåõ Ðóáößó¡ æóßóÐóÇ áóæú ÚóÌóÒó Úóäú
ÞóåúÑöåö æóÃóÎúÐöåö¡ æóáóÇ ÃõÌúÑóÉó áöãóäú ÎóáøóÕó ãõÔúÑöÝðÇ Úóáóì
åóáóÇßò ãóÚó ÖöíÞö ÇáúæóÞúÊö Úóäú ÊóÞúÏöíÑö ÇáúÃõÌúÑóÉö áöáõÒõæãö Ðóáößó
Úóáóíúåö ãóÌøóÇäðÇ ÍöíäóÆöÐò¡ ÝóÅöäú ÇÊøóÓóÚó áóãú íóÌöÈú ÊóÎúáöíÕõåõ
ÅáøóÇ ÈöåóÇ¡ ßóÐóÇ ÞóÇáóåõ ÇÈúäõ ÇáúãõÞúÑöí Ýöí ÑóæúÖöåö (Ýóáóæú
ÃóØúÚóãóåõ æóáóãú íóÐúßõÑú ÚöæóÖðÇ ÝóÇáúÃóÕóÍøõ áóÇ ÚöæóÖó) ÍóãúáðÇ áóåõ
Úóáóì ÇáúãõÓóÇãóÍóÉö ÇáúãõÚúÊóÇÏóÉö Ýöí ÇáØøóÚóÇãö áóÇ ÓöíøóãóÇ Ýöí
ÍóÞøö ÇáúãõÖúØóÑøö.
æóÇáËøóÇäöí íóáúÒóãõåõ áöÃóäøóåõ ÎóáøóÕóåõ ãöäú ÇáúåóáóÇßö ÈöÐóáößó
ÝóíóÑúÌöÚõ Úóáóíúåö ÈöÇáúÈóÏóáö¡ æóÞóæúáõ ÇáÔøóÇÑöÍö ßóãóÇ Ýöí ÇáúÚóÝúæö
Úóäú ÇáúÞöÕóÇÕö íóáúÒóãõåõ ãóÚóåõ ÇáÏøöíóÉõ ãõÝóÑøóÚñ Úóáóì ÑóÃúíò
ãóÑúÌõæÍò Ýöí Ðóáößó¡ æóãóÍóáøõ ÇáúÎöáóÇÝö ãóÇ áóãú íõÕóÑøöÍú
ÈöÇáúÅöÈóÇÍóÉö¡ ÝóÅöäú ÕóÑøóÍó ÈöåóÇ ÝóáóÇ ÚöæóÖó ÞóØúÚðÇ.
ÞóÇáó ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ: æóßóÐóÇ áóæú ÙóåóÑóÊú ÞóÑöíäóÊõåóÇ¡ ÝóÅöäú
ÇÎúÊóáóÝóÇ Ýöí ÐößúÑö ÇáúÚöæóÖö ÕõÏøöÞó ÇáúãóÇáößõ Èöíóãöíäöåö¡ ÅÐú áóæú
áóãú íõÕóÏøöÞúåõ áóÑóÛöÈó ÇáäøóÇÓõ Úóäú ÅØúÚóÇãö ÇáúãõÖúØóÑøö æóÃóÝúÖóì
Ðóáößó Åáóì ÇáÖøóÑóÑö
(æóáóæú) (æóÌóÏó ãõÖúØóÑøñ ãóíúÊóÉð) ÛóíúÑó ÂÏóãöíøò ãõÍúÊóÑóãò
(æóØóÚóÇãó ÛóíúÑöåö) ÇáúÛóÇÆöÈö áóÒöãóåõ ÃóßúáõåóÇ Úóáóì ÇáúãóÐúåóÈö
áöÅöÈóÇÍóÊöåóÇ áóåõ ÈöÇáäøóÕøö ÇáøóÐöí åõæó ÃóÞúæóì ãöäú ÇáöÇÌúÊöåóÇÏö
ÇáúãõÈöíÍö áóåõ ãóÇáó ÛóíúÑöåö ÈöÛóíúÑö ÅÐúäöåö¡ ÃóãøóÇ ÇáúÍóÇÖöÑõ
ÝóÅöäú ÈóÐóáóåõ áóåõ æóáóæú ÈöËóãóäö ãöËúáöåö Ãóæú ÈöÒöíóÇÏóÉò
íóÊóÛóÇÈóäõ ÇáäøóÇÓõ ÈöåóÇ æóåõæó ãóÚóåõ æóáóæú ÈöÈóÐúáö ÓóÇÊöÑö
ÚóæúÑóÊöåö ÍóíúËõ áóãú íóÎóÝú åóáóÇßðÇ ÈöäóÍúæö ÈóÑúÏò Ãóæú ÑóÖöíó
ÈöÐöãøóÊöåö áóãú ÊóÍöáøó áóåõ ÇáúãóíúÊóÉõ Ãóæú áóÇ íõÊóÛóÇÈóäõ ÈöåóÇ
ÍóáøóÊú æóáóÇ íõÞóÇÊöáõåõ åõäóÇ Åäú ÇãúÊóäóÚó ãõØúáóÞðÇ (Ãóæú) æóÌóÏó
ãõÖúØóÑøñ (ãõÍúÑöãñ) Ãóæú ÈöÇáúÍóÑóãö (ãóíúÊóÉð æóÕóíúÏðÇ) ÍóíøðÇ
(ÝóÇáúãóÐúåóÈõ) Ãóäøóåõ íóáúÒóãõåõ (ÃóßúáõåóÇ) áöÚóÏóãö ÖóãóÇäöåóÇ
æóÐóÈúÍõ ÇáÕøóíúÏö ÍóÑóÇãñ æóíóÕöíÑõ Èöåö ãóíúÊóÉð ÃóíúÖðÇ¡ æóíóÍúÑõãõ
Ãóßúáõåõ æóíóÌöÈõ Ýöíåö ÇáúÌóÒóÇÁõ¡ ÝóÝöí ÇáúÃóæøóáö ÊóÍúÑöíãñ æóÇÍöÏñ
ÝóßóÇäóÊú ÃóÎóÝøó¡ Ãóæú ãóíúÊóÉð æóáóÍúãó ÕóíúÏò ÐóÈóÍóåõ ãõÍúÑöãñ
ÊóÎóíøóÑó ÈóíúäóåõãóÇ¡ æóáóæú áóãú íóÌöÏú ãõÍúÑöãñ Ãóæú ãóäú ÈöÇáúÍóÑóãö
ÅáøóÇ ÕóíúÏðÇ ÐóÈóÍóåõ æóÃóßóáóåõ æóÇÝúÊóÏóì¡ Ãóæú ãóíúÊóÉð ÃóßóáóåóÇ
æóáóÇ ÝöÏúíóÉó Ãóæú ÕóíúÏðÇ æóØóÚóÇãó ÇáúÛóíúÑö ÝóÇáÙøóÇåöÑõ ÊóÚóíøõäõ
ÇáËøóÇäöí áöÃóäøóåõãóÇ æóÅöäú ÇÔúÊóÑóßóÇ Ýöí ÇáÖøóãóÇäö ÝóØóÚóÇãõ
ÇáúÛóíúÑö ÍóáóÇáñ æóÇáÕøóíúÏõ íóÕöíÑõ ãóíúÊóÉð ÈöÐóÈúÍö ÇáúãõÍúÑöãö¡
æóáóæú Úóãøó ÇáúÍóÑóÇãõ ÇáúÃóÑúÖó ÌóÇÒó áóåõ ÇáöÇÓúÊöÚúãóÇáõ ãöäúåõ
ÈöÞóÏúÑö ãóÇ ÊóãóÓøõ ÍóÇÌóÊõåõ Åáóíúåö Ïõæäó ãóÇ Óöæóì Ðóáößó¡
æóãóÍóáøõåõ ÅÐóÇ ÊóæóÞøóÚúäóÇ ãóÚúÑöÝóÉó ÃóÑúÈóÇÈöåö æóÅöáøóÇ ÕóÇÑó
ãóÇáðÇ ÖóÇÆöÚðÇ ÝóíóäúÊóÞöáõ áöÈóíúÊö ÇáúãóÇáö æóíóÃúÎõÐõ ãöäúåõ
ÈöÞóÏúÑö ãóÇ íóÓúÊóÍöÞøõåõ Ýöíåö (æóÇáúÃóÕóÍøõ ÊóÍúÑöíãõ) (ÞóØúÚö
ÈóÚúÖöåö) Ãóíú ÈóÚúÖö äóÝúÓöåö (áöÃóßúáöåö) ÈöáóÝúÙö ÇáúãóÕúÏóÑö
áöÊóæóÞøõÚö ÇáúåóáóÇßö ãöäúåõ (ÞõáúÊ: ÇáúÃóÕóÍøõ ÌóæóÇÒõåõ) áöãóÇ
íóÓõÏøõ Èöåö ÑóãóÞóåõ Ãóæú áöãóÇ íõÔúÈöÚõåõ Úóáóì ãóÇ ãóÑøó ÅÐú åõæó
ÞóØúÚõ ÈóÚúÖò áöÇÓúÊöÈúÞóÇÁö ßõáøò ÝóÃóÔúÈóåó ÞóØúÚó íóÏò ãõÊóÂßöáóÉò
(æóÔóÑúØõåõ) Ãóíú Íöáøö ÞóØúÚö ÇáúÈóÚúÖö (ÝóÞúÏõ ÇáúãóíúÊóÉö
æóäóÍúæöåóÇ) ßóØóÚóÇãö ÇáúÛóíúÑö ÝóãóÊóì æóÌóÏó ãóÇ íóÃúßõáõåõ ÍóÑõãó
Ðóáößó ÞóØúÚðÇ (æóÃóäú) áóÇ íóßõæäó Ýöí ÞóØúÚöåö ÎóæúÝñ ÃóÕúáðÇ Ãóæú
(íóßõæäó ÇáúÎóæúÝõ Ýöí ÞóØúÚöåö ÃóÞóáøó) ãöäúåõ Ýöí ÊóÑúßöåö¡ ÝóÅöäú
ßóÇäó ãöËúáóåõ Ãóæú ÃóßúËóÑó Ãóæú ÇáúÎóæúÝõ Ýöí ÇáúÞóØúÚö ÝóÞóØú ÍóÑõãó
ãõØúáóÞðÇ.
æóÅöäøóãóÇ ÌóÇÒó ÞóØúÚõ ÇáÓøöáúÚóÉö Ýöí ÍóÇáóÉö ÊóÓóÇæöí ÇáúÎóØóÑóíúäö
áöÃóäøóåóÇ áóÍúãñ ÒóÇÆöÏñ æóíóÒõæáõ ÇáÔøóíúäõ ÈöÞóØúÚöåóÇ æóíóÍúÕõáõ
Èöåö ÇáÔøöÝóÇÁõ¡ æóåóÐóÇ ÊóÛúíöíÑñ æóÅöÝúÓóÇÏñ áöáúÈöäúíóÉö
ÇáúÃóÕúáöíøóÉö ÝóßóÇäó ÃóÖúíóÞó¡ æóãöäú Ëóãøó áóæú ßóÇäó ãóÇ íõÑóÇÏõ
ÞóØúÚõåõ äóÍúæó ÓöáúÚóÉò Ãóæú íóÏò ãõÊóÂßöáóÉò ÌóÇÒó åõäóÇ ÍóíúËõ
íóÌõæÒõ ÞóØúÚõåóÇ Ýöí ÍóÇáóÉö ÇáöÇÎúÊöíóÇÑö Ýöí ÇáúÃóæúáóì ÞóÇáóåõ
ÇáúÈõáúÞöíäöíøõ (æóíóÍúÑõãõ) (ÞóØúÚõåõ) Ãóíú ÇáúÈóÚúÖö ãöäú äóÝúÓöåö
(áöÛóíúÑöåö) æóáóæú ãõÖúØóÑøðÇ ãóÇ áóãú íóßõäú Ðóáößó ÇáúÛóíúÑõ äóÈöíøðÇ
ÝóíóÌöÈõ áóåõ Ðóáößó (æóãöäú ãóÚúÕõæãò) áöÃóÌúáö äóÝúÓöåö (æóÇóááøóåõ
ÃóÚúáóãõ) æóÇáúãóÚúÕõæãõ åõäóÇ ãóÇ íóãúÊóäöÚõ ÞóÊúáõåõ áöáúÃóßúáö¡
ÃóãøóÇ ÛóíúÑõ ÇáúãóÚúÕõæãö ßóãõÑúÊóÏøò æóÍóÑúÈöíøò ÝóíóÌõæÒõ ÞóØúÚõ
ÇáúÈóÚúÖö ãöäúåõ áöÃóßúáöåö¡ æóãóÇ ÐóåóÈó Åáóíúåö ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ ãöäú
ÊóÍúÑöíãöåö áöãóÇ Ýöíåö ãöäú ÇáÊøóÚúÐöíÈö ÑõÏøó ÈöÃóäøóåõ ÃóÎóÝøõ
ÇáÖøóÑóÑóíúäö¡ æóáóæú æóÌóÏó ãóÑöíÖñ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
Þóæúáõåõ: áóÒöãóåõ) Ãóíú ÇáúãõÔúÊóÑöí (Þóæúáõåõ: áóãú íóÌöÈú ÊóÎúáöíÕõåõ
ÅáøóÇ ÈöåóÇ) æóåóÐóÇ ãõæóÇÝöÞñ áöãóÇ ÞóÏøóãúäóÇåõ Úóäú ÍóÌø¡ æóáóæú
Þöíáó ÈöÇáúÝóÑúÞö Èóíúäó ãóÇ åõäóÇ æóËóãøó ÈöÃóäøó ÇáäøõÝõæÓó
ãóÌúÈõæáóÉñ Úóáóì ÚóÏóãö ÈóÐúáö ÇáúãóÇáö ÈöÎöáóÇÝö ÇáúÈóÏóäö áóãú
íóÈúÚõÏú (Þóæúáõåõ: ÕõÏøöÞó ÇáúãóÇáößõ Èöíóãöíäöåö) æóáóæú ÇÊøóÝóÞóÇ
Úóáóì ÐößúÑöåö æóÇÎúÊóáóÝóÇ Ýöí ÞóÏúÑöåö ÊóÍóÇáóÝóÇ Ëõãøó íóÝúÓóÎóÇäöåö
åõãóÇ Ãóæú ÃóÍóÏõåõãóÇ Ãóæú ÇáúÍóÇßöãõ æóíóÑúÌöÚõ Åáóì ÇáúãöËúáö Ãóæú
ÇáúÞöíãóÉö¡ Ýóáóæú ÇÎúÊóáóÝóÇ Ýöí ÞóÏúÑö ÇáúÞöíãóÉö ÈóÚúÏó Ðóáößó
ÕõÏøöÞó ÇáúÛóÇÑöãõ
(Þóæúáõåõ: ÝóÇáÙøóÇåöÑõ ÊóÚóíøõäõ ÇáúÃóæøóáö) æóÝöí äõÓúÎóÉò ÇáËøóÇäöí
áöÃóäøóåõãóÇ æóÅöäú ÇÔúÊóÑóßóÇ Ýöí ÇáÖøóãóÇäö ÝóØóÚóÇãõ ÇáúÛóíúÑö
ÍóáóÇáñ æóÇáÕøóíúÏõ íóÕöíÑõ ãóíúÊóÉð ÈöÐóÈúÍö ÇáúãõÍúÑöãö (Þóæúáõåõ:
æóáóæú Úóãøó ÇáúÍóÑóÇãõ ÅáóÎú) æóåöíó ÇáÙøóÇåöÑóÉõ áöãóÇ Úóáøóáó Èöåö¡
æóÝöí ÍóÇÔöíóÉö ÔóíúÎöäóÇ ÇáÒøöíóÇÏöíøö ãóÇ íõæóÇÝöÞõ ãóÇ Ýöí ÇáúÃóÕúáö
äóÞúáðÇ Úóäú ÔóÑúÍö ÇáúÈóåúÌóÉö (Þóæúáõåõ: ÈöÞóÏúÑö ãóÇ ÊóãóÓøõ
ÍóÇÌóÊõåõ Åáóíúåö) Ãóíú æóÅöäú áóãú íóÕöáú Åáóì ÍóÏøö ÇáÖøóÑõæÑóÉö
(Þóæúáõåõ: Ãóæú íóÏò ãõÊóÂßöáóÉò) Ãóíú Ãóæú äóÍúæö íóÏò (Þóæúáõåõ Ýöí
ÍóÇáóÉö ÇáöÇÎúÊöíóÇÑö Ýöí ÇáúÃõæáóì) ÚöÈóÇÑóÉõ ÍóÌø:
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÑÔíÏí]
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
(8/163)
ØóÚóÇãðÇ áóåõ Ãóæú áöÛóíúÑöåö íóÖõÑøõåõ æóáóæú ÈöÒöíóÇÏóÉö ãóÑóÖöåö
Ýóáóåõ Ãóßúáõ ÇáúãóíúÊóÉö¡ æóíõßúÑóåõ Ðóãøõ ÇáØøóÚóÇãö áóÇ ÕóäúÚóÊõåõ
æóÇáÒøöíóÇÏóÉõ Úóáóì ÇáÔøöÈóÚö Ýöí ãöáúßö äóÝúÓöåö¡ æóáóÇ ÖóÑóÑó
Úóáóíúåö ÝöíåóÇ æóÇáËøöãóÇÑõ æóÇáÒøóÑúÚõ Ýöí ÇáÊøóÍúÑöíãö Úóáóì ÛóíúÑö
ãóÇáößöåóÇ æóÇáúÍöáøõ áóåõ ßóÛóíúÑöåóÇ¡ Ýóáóæú ÌóÑóÊú ÇáúÚóÇÏóÉõ
ÈöÃóßúáö ãóÇ ÊóÓóÇÞóØó ãöäúåóÇ ÌóÇÒó¡ ÅáøóÇ Åäú ÍóæøóØó Úóáóíúåö Ãóæú
ãóäóÚó ãöäúåõ ÇáúãóÇáößó¡ æóáóåõ ÇáúÃóßúáõ ãöäú ØóÚóÇãò ÛóáóÈó Úóáóì
Ùóäøöåö ÑöÖóÇ ÇáúãóÇáößö Èöåö ÝóÅöäú Ôóßøó ÍóÑõãó¡ æóäõÏöÈó ÊóÑúßõ
ÊóÈóÓøõØò Ýöí ØóÚóÇãò ÅáøóÇ Ýöí ÍóÞøö ÇáÖøóíúÝö.
ßöÊóÇÈõ ÇáúãõÓóÇÈóÞóÉö Úóáóì äóÍúæö Îóíúáò
æóÊõÓóãøóì ÇáÑøöåóÇäó æóÞóÏú ÊóÚõãøõ ãóÇ ÈóÚúÏóåóÇ¡ Èóáú ÙóÇåöÑõ ßóáóÇãö
ÇáúÃóÒúåóÑöíøö ÃóäøóåóÇ ãóæúÖõæÚóÉñ áóåõãóÇ¡ ÝóÚóáóíúåö ÇáúÚóØúÝõ
ÇáúÂÊöí ÚóØúÝõ ÎóÇÕøò Úóáóì ÚóÇãøò ãöäú ÇáÓøóÈúÞö ÈöÓõßõæäö ÇáúÈóÇÁö
æóåõæó ÇáÊøóÞóÏøõãõ¡ æóÃóãøóÇ ÈöÇáÊøóÍúÑöíßö Ýóåõæó ÇáúãóÇáõ
ÇáúãóæúÖõæÚõ Èóíúäó ÇáÓøöÈóÇÞö (æóÇáúãõäóÇÖóáóÉõ) Úóáóì äóÍúæö
ÇáÓøöåóÇãö ãöäú " äóÖóáóåõ " ÈöãóÚúäóì ÛóáóÈóåõ.
æóÇáúÃóÕúáõ ÝöíåóÇ ÞóÈúáó ÇáúÅöÌúãóÇÚö Þóæúáå ÊóÚóÇáóì {æóÃóÚöÏøõæÇ
áóåõãú ãóÇ ÇÓúÊóØóÚúÊõãú ãöäú ÞõæøóÉò} [ÇáÃäÝÇá: 60] æóÎóÈóÑõ
ÇáÕøóÍöíÍóíúäö: Ãóäøóåõ - Õóáøóì Çááøóåõ Úóáóíúåö æóÓóáøóãó - ÃóÌúÑóì
ãóÇ ÖõãøöÑó ãöäú ÇáúÎóíúáö ãöäú ÇáúÍóÝúíóÇÁö Åáóì ËóäöíøóÉö ÇáúæóÏóÇÚö¡
æóãóÇ áóãú íõÖóãøóÑú ãöäú ÇáËøóäöíøóÉö Åáóì ãóÓúÌöÏö Èóäöí ÒõÑóíúÞò.
æóåóÐóÇ ÇáúÈóÇÈõ áóãú íóÓúÈöÞú áöáÔøóÇÝöÚöíøö - ÑóÖöíó Çááøóåõ Úóäúåõ -
ÃóÍóÏñ Åáóì ÊóÕúäöíÝöåö (åõãóÇ) Ãóíú ßõáøñ ãöäúåõãóÇ (ÓõäøóÉñ)
áöáúãõÊóÃóåøöÈö áöáúÌöåóÇÏö ãöäú ÇáúãõÓúáöãöíäó ÇáÑøöÌóÇáö ßóãóÇ íóÃúÊöí
áöãóÇ ÐõßöÑó Ïõæäó ÇáäøöÓóÇÁö æóÇáúÎóäóÇËóì áöÚóÏóãö ÊóÃóåøõáöåöãóÇ
áóåõãóÇ¡ æóíõÊøóÌóåõ ÍõÑúãóÉõ Ðóáößó ÚóáóíúåöãóÇ ÈöãóÇáò áóÇ ÈöÛóíúÑöåö¡
æóíõßúÑóåõ ßóÑóÇåóÉð ÔóÏöíÏóÉð áöãóäú ÚóÑóÝó ÇáÑøóãúíó ÊóÑóßóåõ áöÎóÈóÑö
ãõÓúáöãò «ãóäú ÊóÚóáøóãó ÇáÑøóãúíó Ëõãøó ÊóÑóßóåõ ÝóáóíúÓó ãöäøóÇ Ãóæú
ÝóÞóÏú ÚóÕóì» æóÇáúãõäóÇÖóáóÉõ ÂßóÏõ ãöäú ÔóÞöíÞóÊöåóÇ áöáúÂíóÉö
æóáöÎóÈóÑö ÇáÓøõäóäö «ÇÑúãõæÇ æóÇÑúßóÈõæÇ¡ æóÃóäú ÊóÑúãõæÇ ÎóíúÑñ áóßõãú
ãöäú Ãóäú ÊóÑúßóÈõæÇ» æóáöÃóäøóåõ
ÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜÜ
[ÍÇÔíÉ ÇáÔÈÑÇãáÓí]
ÈöÇáúÃóæúáóì æóåöíó Ãóæúáóì (Þóæúáõåõ: æóíõßúÑóåõ Ðóãøõ ÇáØøóÚóÇãö áóÇ
ÕóäúÚóÊõåõ) ÞóÏú íõÞóÇáõ: Ðóãøõ ÕóäúÚóÊöåö íóÓúÊóáúÒöãõ Ðóãøóåõ
(Þóæúáõåõ: æóäõÏöÈó ÊóÑúßõ ÊóÈóÓøõØò) Ãóíú ÊóæóÓøõÚò (Þóæúáõåõ: ÅáøóÇ
Ýöí ÍóÞøö ÇáÖøóíúÝö) Ãóíú ÝóáóÇ íõäúÏóÈõ ÊóÑúßõ ÇáÊøóÈóÓøõØö ãöäú
ÕóÇÍöÈö ÇáØøóÚóÇãö ÅßúÑóÇãðÇ áöáÖøóíúÝö.
[ÊóÊöãøóÉñ] Ýöí ÅÚúØóÇÁö ÇáäøóÝúÓö ÍóÙøóåóÇ ãöäú ÇáÔøóåóæóÇÊö
ÇáúãõÈóÇÍóÉö ãóÐóÇåöÈõ ÐóßóÑóåóÇ ÇáúãóÇæóÑúÏöíøõ: ÃóÍóÏõåóÇ ãóäúÚõåóÇ
æóÞóåúÑõåóÇ ßóíú áóÇ ÊóØúÛóì.
æóÇáËøóÇäöí ÅÚúØóÇÄõåóÇ ÊóÍóíøõáðÇ Úóáóì äóÔóÇØöåóÇ æóÈóÚúËöåóÇ
áöÑõæÍóÇäöíøóÊöåóÇ.
æóÇáËøóÇáöËõ ÞóÇáó æóÇáúÃóÔúÈóåõ ÇáÊøóæóÓøõØõ áöÃóäøó Ýöí ÅÚúØóÇÁö
Çáúßõáøö ÓóáóÇØóÉð æóÝöí ãóäúÚö Çáúßõáøö ÈóáóÇÏóÉð ÇåÜ ÚóãöíÑóÉñ. |